หลักสูตรสถานศึกษา

47

โครงสรา้ งรายวชิ าสาระการเรยี นรู้วทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
สาระการเรยี นรพู้ ื้นฐาน
ระดับประถมศึกษา

ระดบั ชั้น รหัส ช่อื รายวิชา เวลาเรยี นรายปี
ชั้น ป.๑ ว ๑๑๑๐๑ วทิ ยาศาสตร์ ๑ ๒ ชว่ั โมง/สัปดาห์
ช้นั ป.๒ ว ๑๒๑๐๑ วิทยาศาสตร์ ๒ ๒ ชว่ั โมง/สัปดาห์
ชั้น ป.๓ ว ๑๓๑๐๑ วิทยาศาสตร์ ๓ ๒ ช่ัวโมง/สัปดาห์
ชัน้ ป.๔ ว ๑๔๑๐๑ วทิ ยาศาสตร์ ๔ ๒ ชัว่ โมง/สัปดาห์
ช้ัน ป.๕ ว ๑๕๑๐๑ วิทยาศาสตร์ ๕ ๒ ชั่วโมง/สปั ดาห์
ชั้น ป.๖ ว ๑๖๑๐๑ วิทยาศาสตร์ ๖ ๒ ช่ัวโมง/สัปดาห์

ระดับมธั ยมศกึ ษาตอนตน้ (ชนั้ มธั ยมศึกษาปที ่ี ๑ – ๓)

สาระการเรยี นรพู้ ื้นฐาน

ช้นั ม.๑ ว ๒๑๑๐๑ วทิ ยาศาสตร์ ๑ ๓ ชม./สปั ดาห/์ ภาค ๑.๕ หน่วยการเรียน
ชั้น ม.๒ ว ๒๑๑๐๒ วิทยาศาสตร์ ๒ ๓ ชม./สัปดาห์/ภาค ๑.๕ หน่วยการเรยี น
ชน้ั ม.๓ ว ๒๒๑๐๑ วทิ ยาศาสตร์ ๓ ๓ ชม./สปั ดาห/์ ภาค ๑.๕ หนว่ ยการเรยี น
ว ๒๒๑๐๒ วิทยาศาสตร์ ๔ ๓ ชม./สัปดาห/์ ภาค ๑.๕ หนว่ ยการเรียน
ว ๒๓๑๐๑ วิทยาศาสตร์ ๕ ๓ ชม./สัปดาห์/ภาค ๑.๕ หนว่ ยการเรียน
ว ๒๓๑๐๒ วทิ ยาศาสตร์ ๖ ๓ ชม./สปั ดาห/์ ภาค ๑.๕ หน่วยการเรียน

สาระการเรยี นรู้เพ่มิ เตมิ

ชัน้ ม.๑ ว ๒๑๒๐๑ คอมพิวเตอร์ ๑ ๒ ชม./สัปดาห์/ภาค ๑ หน่วยการเรียน
ชัน้ ม.๒ ว ๒๑๒๐๒ คอมพิวเตอร์ ๒ ๒ ชม./สปั ดาห์/ภาค ๑ หน่วยการเรียน
ชั้น ม.๓ ว ๒๒๒๐๑ คอมพิวเตอร์ ๓ ๒ ชม./สัปดาห/์ ภาค ๑ หนว่ ยการเรยี น
ว ๒๒๒๐๒ คอมพวิ เตอร์ ๔ ๒ ชม./สปั ดาห์/ภาค ๑ หน่วยการเรยี น
ว ๒๓๒๐๑ คอมพิวเตอร์ ๕ ๒ ชม./สปั ดาห/์ ภาค ๑ หนว่ ยการเรยี น
ว ๒๓๒๐๒ คอมพิวเตอร์ ๖ ๒ ชม./สปั ดาห์/ภาค ๑ หน่วยการเรียน

รายวิชา วิทยาศาสตร์ 1 48
ช้นั ประถมศึกษาปที ่ี 1
คำอธบิ ายรายวิชาพน้ื ฐาน
รหสั วชิ า ว11101 กลุม่ สาระการเรยี นรู้วทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

เวลา 80 ช่ัวโมง

ระบุช่ือพืชและสัตว์ที่อาศัยอยู่บริเวณต่าง ๆ จากข้อมูลที่รวบรวมได้ บอกสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม
กับการดำรงชีวิตของสัตว์ในบริเวณท่ีอาศัยอยู่ ระบุชื่อ บรรยายลักษณะและบอกหน้าที่ของส่วนต่าง ๆ ของ
ร่างกายมนุษย์ สัตว์ และพืช รวมทั้งบรรยายการทำหน้าที่ร่วมกันของส่วนต่าง ๆ ของร่างกายมนุษย์ในการทำ
กิจกรรมต่าง ๆ จากข้อมูลที่รวบรวมได้ ตระหนักถึงความสำคัญของส่วนต่าง ๆ ของร่างกายตนเอง โดยการ
ดูแลส่วนต่าง ๆ อย่างถูกต้อง ให้ปลอดภยั และรักษาความสะอาดอยูเ่ สมอ

อธิบายสมบัติท่สี ังเกตได้ของวัสดุที่ใช้ทำวตั ถุซ่ึงทำจากวสั ดุชนิดเดียวหรอื หลายชนิดประกอบกันโดย
ใช้หลักฐานเชิงประจักษ์ ระบุชนิดของวัสดุและจัดกลุ่มวัสดุตามสมบัติที่สังเกตได้ บรรยายการเกิดเสียงและ
ทศิ ทาง การเคล่อื นที่ของเสยี งจากหลักฐานเชิงประจกั ษ์

ระบุดาวท่ีปรากฏบนท้องฟ้าในเวลากลางวันและกลางคืนจากข้อมูลท่ีรวบรวมได้ อธิบายสาเหตุท่ีมองไม่
เห็นดวงดาวส่วนใหญ่ในเวลากลางวันจากหลักฐานเชิงประจักษ์ อธิบายลักษณะภายนอกของหินจากลักษณะ
เฉพาะตวั ที่สังเกตได้

แก้ปัญหาอย่างง่ายโดยใช้การลองผิดลองถูก การเปรียบเทียบ แสดงลำดับขั้นตอนการทำงานหรือการ
แก้ปัญหาอย่างง่ายโดยใช้ภาพ สัญลักษณ์ หรือข้อความ เขียนโปรแกรมอย่างง่าย โดยใช้ซอฟต์แวร์หรือสื่อ
ใช้เทคโนโลยีในการสร้าง จัดเก็บ เรียกใช้ข้อมูลตามวัตถุประสงค์ ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างปลอดภัย
ปฏิบัติตามข้อตกลงในการใชค้ อมพิวเตอรร์ ว่ มกัน ดูแลรกั ษาอุปกรณเ์ บอ้ื งตน้ ใชง้ านอย่างเหมาะสม

ตวั ชว้ี ัด

ว 1.1 ป. 1/1, ป. 1/2
ว 1.2 ป. 1/1, ป. 1/2
ว 2.1 ป. 1/1, ป. 1/2
ว 2.3 ป. 1/1
ว 3.1 ป. 1/1, ป. 1/2
ว 3.2 ป. 1/1
ว. 4.2 ป.1/1, ป.1/2, ป.1/3, ป.1/4, ป.1/5

รวมทั้งหมด 15 ตวั ชวี้ ดั

รายวิชา วิทยาศาสตร์ 2 49
ชนั้ ประถมศึกษาปที ี่ 2
คำอธบิ ายรายวชิ าพืน้ ฐาน
รหัสวิชา ว 12101 กลุ่มสาระการเรยี นรู้วทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

เวลา 80 ช่วั โมง

ระบุว่าพืชต้องการแสงและนำ้ เพ่ือการเจริญเติบโต โดยใช้ข้อมูลจากหลักฐานเชิงประจักษ์ ตระหนัก
ถึงความจำเป็นท่ีพืชต้องการได้รับน้ำและแสงเพื่อการเจริญเติบโต โดยดูแลพืชให้ได้รับสิ่งดังกล่าวอย่าง
เหมาะสม สร้างแบบจำลองที่บรรยายวัฏจักรชีวิตของพืชดอก เปรียบเทียบลักษณะสิ่งมีชีวิตและสิ่งไม่มีชีวิตจาก
ข้อมลู ท่รี วบรวมได้

เปรียบเทียบสมบัติการดูดซับน้ำของวัสดุโดยใช้หลักฐานเชิงประจักษ์ และระบุการนำสมบัติการดูด
ซับน้ำของวสั ดไุ ปประยกุ ต์ใชใ้ นการทำวตั ถุในชีวติ ประจำวัน อธิบายสมบัตทิ ส่ี ังเกตได้ของวัสดุทีเ่ กดิ จากการนำวัสดุ
มาผสมกันโดยใช้หลักฐานเชิงประจักษ์ เปรียบเทียบสมบัติท่ีสังเกตได้ของวัสดุ เพื่อนำมาทำเป็นวัตถุในการใช้งาน
ตามวัตถุประสงค์ และอธิบายการนำวัสดุที่ใช้แล้วกลับมาใช้ใหม่โดยใช้หลักฐานเชิงประจักษ์ ตระหนักถึง
ประโยชนข์ องการนำวัสดทุ ี่ใช้แล้วกลบั มาใช้ใหม่ โดยการนำวัสดุท่ีใช้แลว้ กลบั มาใช้ใหม่

บรรยายแนวการเคล่ือนที่ของแสงจากแหล่งกำเนิดแสง และอธิบายการมองเห็นวัตถุจากหลักฐานเชิง
ประจักษ์ ตระหนกั ในการเหน็ คุณค่าของความรู้ของการมองเห็นโดยเสนอแนะแนวทางการป้องกันอนั ตรายจาก
การมองเห็นวตั ถุในทีม่ แี สงสวา่ งไม่เหมาะสม

ระบุส่วนประกอบของดิน และจำแนกชนิดของดินโดยใช้ลักษณะเนื้อดินและการจับตัวเป็นเกณฑ์
อธบิ ายการใช้ประโยชน์จากดนิ จากข้อมลู ทร่ี วบรวมได้

แสดงลำดับขั้นตอนการทำงานหรือการแก้ปัญหาอย่างง่ายโดยใช้ภาพ สัญลักษณ์ หรือข้อความ
เขียนโปรแกรมอย่างง่าย โดยใช้ซอฟต์แวร์หรือส่ือ และตรวจหาข้อผิดพลาดของโปรแกรม ใช้เทคโนโลยีในการ
สร้าง จัดหมวดหมู่ ค้นหา จัดเก็บ เรียกใช้ข้อมูลตามวัตถุประสงค์ ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างปลอดภัย ปฏิบัติ
ตามข้อตกลงในการใชค้ อมพวิ เตอรร์ ว่ มกัน ดูแลรักษาอุปกรณเ์ บ้ืองต้น ใช้งานอยา่ งเหมาะสม

ตัวช้วี ัด

ว 1.2 ป. 2/1 , ป. 2/2, ป. 2/3,
ว 1.3 ป. 2/1
ว 2.1 ป. 2/1, ป.2/2 , ป.2/3 , ป.2/4
ว 2.3 ป. 2/1, ป.2/2
ว 3.2 ป. 2/1, ป. 2/2
ว 4.2 ป. 2/1, ป. 2/2, ป.2/3 , ป.2/4

รวมท้งั หมด 16 ตวั ช้วี ดั

รายวิชา วทิ ยาศาสตร์ 3 50
ชั้นประถมศึกษาปที ่ี 3
คำอธบิ ายรายวิชาพืน้ ฐาน
รหัสวชิ า ว13101 กลุม่ สาระการเรยี นร้วู ิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

เวลา 80 ชั่วโมง

บรรยายสิ่งท่ีจำเป็นตอ่ การดำรงชีวิต และการเจรญิ เติบโตของมนุษย์และสัตว์โดยใชข้ อ้ มลู ทรี่ วบรวมได้
ตระหนักถึงประโยชน์ของอาหาร น้ำ และอากาศโดยการดูแลตนเองและสัตว์ให้ได้รับส่งิ เหล่าน้อี ย่างเหมาะสม
สร้างแบบจำลองท่ีบรรยายวัฏจักรชีวิตของสัตว์และเปรียบเทียบวัฏจักรชีวิตของสัตว์บางชนิด ตระหนักถึง
คณุ ค่าของชวี ิตสตั ว์โดยไม่ทำใหว้ ัฏจักรชวี ิตของสตั ว์เปล่ียนแปลง

อธิบายว่าวัตถุประกอบขึ้นจากชิ้นส่วนย่อย ๆ ซึ่งสามารถแยกออกจากกันได้และประกอบกันเป็น
วัตถุชิ้นใหม่ได้โดยใช้หลักฐานเชิงประจักษ์ อธบิ ายการเปลยี่ นแปลงของวสั ดุเม่ือทำให้รอ้ นขึ้นหรอื ทำให้เย็นลง
โดยใช้หลักฐานเชิงประจักษ์ ระบุผลของแรงที่มีต่อการเปลี่ยนแปลงการเคลื่อนท่ีของวัตถุจากหลักฐานเชิง
ประจกั ษ์ เปรยี บเทียบและยกตวั อย่างแรงสัมผสั และแรงไมส่ มั ผสั ท่มี ผี ลต่อการเคล่อื นท่ขี องวัตถโุ ดยใชห้ ลักฐาน
เชิงประจักษ์ จำแนกวตั ถุโดยใช้การดึงดูดกบั แม่เหล็กเป็นเกณฑ์จากหลักฐานเชงิ ประจักษ์ ระบุข้ัวแม่เหล็กและ
พยากรณ์ผลท่ีเกิดขึ้นระหว่างขั้วแม่เหล็กเม่ือนำมาเข้าใกล้กันจากหลักฐานเชิงประจักษ์ ยกตัวอย่างการเปล่ียน
พลงั งานหน่งึ ไปเปน็ อีกพลังงานหนึ่งจากหลักฐานเชิงประจักษ์ บรรยายการทำงานของเครื่องกำเนิดไฟฟ้าและ
ระบุแหล่งพลังงานในการผลิตไฟฟ้าจากข้อมูลที่รวบรวมได้ ตระหนักในประโยชน์และโทษของไฟฟ้า โดย
นำเสนอวิธีการใชไ้ ฟฟา้ อย่างประหยัด และปลอดภยั

อธิบายแบบรปู เสน้ ทางการขึ้นและตกของดวงอาทติ ย์โดยใช้หลกั ฐานเชงิ ประจกั ษ์ อธิบายสาเหตุการ
เกิดปรากฏการณ์การขึ้นและตกของดวงอาทิตย์ การเกิดกลางวันกลางคืน และการกำหนดทิศโดยใช้
แบบจำลอง ตระหนักถึงความสำคัญของดวงอาทิตย์ โดยบรรยายประโยชน์ของดวงอาทิตย์ต่อสิ่งมีชีวิต ระบุ
ส่วนประกอบของอากาศ บรรยายความสำคัญของอากาศ และผลกระทบของมลพษิ ทางอากาศตอ่ สิง่ มชี ีวติ จาก
ข้อมูลท่ีรวบรวมได้ตระหนักถึงความสำคัญของอากาศ โดยนำเสนอแนวทางการปฏิบัติตนในการลดการเกิด
มลพิษทางอากาศ อธบิ ายการเกิดลมจากหลักฐานเชิงประจักษ์ บรรยายประโยชน์และโทษของลมจากข้อมูลท่ี
รวบรวมได้

แสดงอัลกอริทึมในการทำงานหรือการแก้ปัญหาอย่างง่ายโดยใช้ภาพ สัญลักษณ์ หรือข้อความ เขียน
โปรแกรมอย่างง่าย โดยใช้ซอฟต์แวร์หรือสื่อ และตรวจหาข้อผิดพลาดของโปรแกรม ใช้อินเทอร์เน็ตค้นหา
ความรู้ รวบรวม ประมวลผล และนำเสนอข้อมูล โดยใช้ซอฟต์แวร์ตามวัตถุประสงค์ ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ
อย่างปลอดภยั ปฏิบตั ติ ามข้อตกลงในการใช้อนิ เทอรเ์ น็ต

ตัวชว้ี ดั
ว 1.2 ป. 3/1, ป. 3/2, ป. 3/3, ป. 3/4
ว 2.1 ป. 3/1, ป. 3/2
ว 2.2 ป. 3/1, ป. 3/2, ป. 3/3 , ป. 3/4
ว 2.3 ป. 3/1, ป. 3/2, ป. 3/3
ว 3.1 ป. 3/1, ป. 3/2 , ป. 3/3
ว 3.2 ป. 3/1, ป. 3/2 , ป. 3/3 , ป.3/4
ว 4.2 ป. 3/1, ป. 3/2, ป. 3/3, ป. 3/4 , ป.3/5

รวมทงั้ หมด 25 ตัวชี้วัด

รายวชิ า วิทยาศาสตร์ 4 51
ช้ันประถมศึกษาปที ี่ 4
คำอธิบายรายวิชาพนื้ ฐาน
รหัสวชิ า ว14101 กลุ่มสาระการเรียนรู้วทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

เวลา 80 ช่ัวโมง

ศึกษาและเรียนรู้เก่ียวกับการจัดกลุ่มสิ่งมีชีวิต การจำแนกเป็นพืชดอกและพืชไม่มีดอก การจำแนก
สัตวม์ กี ระดกู สันหลงั และสัตว์ไม่มีกระดกู สนั หลงั ลักษณะเฉพาะท่สี ังเกตได้ของสัตว์มกี ระดูกสนั หลงั หนา้ ท่ีของ
สว่ นตา่ ง ๆ ของพืช พชื เศรษฐกจิ ของประเทศสมาชิกอาเซยี น ผลของแรงโน้มถ่วงของโลก การใช้เคร่ืองช่ังสปรงิ
วดั น้ำหนักของวตั ถุ มวลของวัตถุที่มีผลต่อการเปลยี่ นแปลงการเคลื่อนท่ีของวตั ถุ การจำแนกวัตถุเป็นตวั กลาง
โปร่งใส ตวั กลางโปรง่ แสง และวตั ถทุ ึบแสง สมบัติทางกายภาพด้านความแข็ง สภาพยดื หยุ่น การนำความร้อน
และการนำไฟฟ้าของวัสดุ การนำสมบัติทางกายภาพของวัสดุไปใช้ในชีวิตประจำวัน สมบัติของสสารทั้ง 3
สถานะ จากข้อมูลที่ได้จากการสังเกต มวล การต้องการท่ีอยู่ รูปร่างและปริมาตรของสสาร รวมทั้งการใช้
เครื่องมือเพื่อวัดมวลและปริมาตรของสสารท้ัง 3 สถานะ สร้างแบบจำลองแสดงองค์ประกอบของระบบสุริยะ
และคาบการโคจรของดาวเคราะห์ต่าง ๆ จากแบบจำลอง แบบรูปเส้นทางการขึ้นและตกของดวงจันทร์ สร้าง
แบบจำลองที่อธบิ ายแบบรูปการเปลี่ยนแปลงรูปร่างปรากฏของดวงจันทรแ์ ละพยากรณ์รปู ร่างปรากฏของดวง
จนั ทร์ การใช้เหตุผลเชิงตรรกะในการแก้ปัญหามาใช้พิจารณาในการแก้ปัญหา การอธิบายการทำงานหรือการ
คาดการณ์ผลลัพธ์ ศึกษาการออกแบบโปรแกรมอย่างง่ายโดยใช้ storyboard หรือ การออกแบบอัลกอริทึม
การเขียนโปรแกรมอย่างง่ายโดยใช้ซอฟต์แวร์ Scratch หรอื logo ศึกษาการใชอ้ ินเทอร์เน็ตค้นหาความรู้ การ
ใช้คำค้นที่ตรงประเด็น กระชับ การประเมินความน่าเช่ือถือของข้อมูล ศึกษาการรวบรวมข้อมูล การ
ประมวลผลอย่างง่าย วิเคราะห์ผลและสร้างทางเลือกที่เป็นไปได้ ตลอดจนประเมินทางเลือก พร้อมท้ังการนา
เสนอข้อมูลในรูปแบบตามความเหมาะสม ศึกษาการใช้ซอฟต์แวร์ เพ่ือแก้ปัญหาในชีวิต ประจำวัน การใช้
เทคโนโลยี สารสนเทศอยา่ งปลอดภัย เข้าใจสทิ ธแิ ละหนา้ ท่ีของตน เคารพในสิทธใิ นสทิ ธขิ องผอู้ ืน่

โดยใช้การสืบเสาะหาความรู้ด้วยกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ การสังเกต การสำรวจ ตรวจสอบ
การทดลอง การสืบค้นข้อมูล บันทึกจัดกลุ่มข้อมูล การจำแนกข้อมูล และการทดลองเน้นให้ผู้เรียนเกิดการ
เรียนรู้ จากการฝึกแก้ปัญหาต่าง ๆ ผา่ นกระบวนการคดิ การปฏิบตั ิอย่างมีระบบ และสรา้ งองคค์ วามรใู้ หมจ่ าก
การใชป้ ญั หาทเี่ กิดข้ึนจรงิ ในชวี ิตประจาวนั ได้

เพ่ือให้ผู้เรียนมีความรู้ความเข้าใจ มีทักษะการคิดเชิงคำนวณ การคิดวิเคราะห์ แก้ปัญหาเป็นขั้นตอน
และเป็นระบบ มีทักษะในการตั้งคำถาม หรือกำหนดปัญหาเก่ียวกับสิ่งท่ีจะเรียนรู้ตามที่กำหนดให้ หรือตาม
ความสนใจคาดคะเนคำตอบหลายแนวทาง สามารถนำไปใช้อธิบาย แกไ้ ขปัญหา หรือสร้างสรรค์พัฒนางานใน
ชวี ิตจรงิ ได้ ซ่ึงเน้นการเชือ่ มโยงความรทู้ างวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี สามารถคน้ หาและนำข้อมูลสารสนเทศ
ท่ีหลากหลายมาประกอบการตัดสินใจและแก้ไขปัญหาอย่างเป็นระบบ เห็นคุณค่าของการนำความรู้ไปใช้
ประโยชน์ในชีวิตประจำวัน และเป็นผู้ที่มีจิตวิทยาศาสตร์ มีคุณธรรม จริยธรรม และค่านิยมในการใช้
วทิ ยาศาสตร์ และเทคโนโลยอี ย่างสร้างสรรค์

ตวั ชี้วดั

ว 1.2 ป.4/1
ว 1.3 ป.4/1, ป. 4/2, ป. 4/3, ป. 4/4
ว 2.1 ป.4/1, ป. 4/2, ป. 4/3, ป. 4/4

52

ว 2.2 ป.4/1, ป. 4/2, ป. 4/3
ว 2.3 ป.4/1
ว 3.1 ป. 4/1, ป. 4/2, ป. 4/3
ว 4.2 ป. 4/1, ป. 4/2, ป. 4/3, ป. 4/4, ป. 4/5

รวมทง้ั หมด 21 ตัวชว้ี ดั

รายวชิ า วิทยาศาสตร์ 5 53
ชนั้ ประถมศึกษาปที ี่ 5
คำอธิบายรายวิชาพื้นฐาน
รหสั วชิ า ว15101 กลุ่มสาระการเรียนรู้วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี

เวลา 80 ชัว่ โมง

บรรยายโครงสร้างและลักษณะของส่ิงมีชีวิตท่ีเหมาะสมกับการดำรงชีวิต ซ่ึงเป็นผลมาจากการ
ปรับตัวของสิ่งมีชีวิตในแต่ละแหล่งท่ีอยู่ อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างส่ิงมีชีวิตกับส่ิงมีชีวิต และความสัมพันธ์
ระหว่างสิ่งมีชีวติ กับสิ่งไม่มีชีวิต เพ่ือประโยชน์ต่อการดำรงชีวิต เขียนโซ่อาหารและระบุบทบาทหน้าท่ีของส่ิงมีชีวิตท่ี
เป็นผู้ผลิตและผู้บริโภคในโซ่อาหาร ตระหนักในคุณค่าของสิ่งแวดล้อมที่มีต่อการดำรงชีวิตของส่ิงมีชีวิต โดยมี
ส่วนรว่ มในการดแู ลรักษาสิ่งแวดล้อม อธิบายลักษณะทางพันธุกรรมที่มกี ารถา่ ยทอดจากพ่อแม่สู่ลูกของพืช สัตว์
และมนษุ ย์ แสดงความอยากรอู้ ยากเห็น โดยการถามคำถามเกยี่ วกับลักษณะท่ีคล้ายคลึงกันของตนเองกับพอ่ แม่

อธิบายการเปลี่ยนสถานะของสสาร เม่ือทำให้สสารร้อนขึ้นหรือเย็นลงโดยใช้หลักฐานเชิงประจักษ์
อธิบายการละลายของสารในน้ำโดยใช้หลักฐานเชิงประจักษ์ วิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงของสารเม่ือเกิดการ
เปลี่ยนแปลงทางเคมีโดยใช้หลักฐานเชิงประจักษ์ วิเคราะห์และระบุการเปล่ียนแปลงที่ผันกลับได้และการ
เปล่ยี นแปลงที่ผันกลับไมไ่ ด้ อธบิ ายวิธีการหาแรงลพั ธข์ องแรงหลายแรงในแนวเดียวกนั ทก่ี ระทำตอ่ วัตถใุ นกรณี
ทว่ี ัตถุอยู่นิ่งจากหลกั ฐานเชงิ ประจักษ์ เขียนแผนภาพแสดงแรงที่กระทำต่อวัตถุที่อย่ใู นแนวเดียวกันและแรงลัพธ์
ที่กระทำต่อวัตถุ ใช้เคร่ืองช่ังสปริงในการวัดแรงที่กระทำต่อวัตถุ ระบุผลของแรงเสียดทานท่ีมีต่อการเปล่ียนแปลง
การเคลื่อนท่ขี องวัตถจุ ากหลักฐานเชิงประจกั ษ์ เขยี นแผนภาพแสดงแรงเสียดทานและแรงทอ่ี ยใู่ นแนวเดียวกันที่
กระทำต่อวัตถุ อธิบายการได้ยินเสียงผ่านตัวกลางจากหลักฐานเชิงประจักษ์ ระบุตัวแปร ทดลอง และอธิบาย
ลักษณะและการเกิดเสียงสูง เสียงต่ำ ออกแบบการทดลองและอธิบายลักษณะและการเกิดเสียงดัง เสียงค่อย
วัดระดับเสยี งโดยใชเ้ คร่ืองมือวดั ระดับเสยี ง ตระหนักในคุณค่าของความรู้เรอ่ื งระดับเสียงโดยเสนอแนะแนวทาง
ในการหลีกเลยี่ งและลดมลพษิ ทางเสยี ง

เปรียบเทียบความแตกต่างของดาวเคราะห์และดาวฤกษ์จากแบบจำลอง ใช้แผนท่ีดาวระบุตำแหน่ง
และเส้นทางการขึ้นและตกของกลุ่มดาวฤกษ์บนท้องฟ้า และอธิบายแบบรูปเส้นทางการขึ้นและตกของกลุ่ม
ดาวฤกษ์บนท้องฟ้าในรอบปี เปรยี บเทยี บปรมิ าณน้ำในแตล่ ะแหล่ง และระบปุ ริมาณน้ำทมี่ นุษยส์ ามารถนำมาใช้
ประโยชน์ได้จากขอ้ มูลทีร่ วบรวมได้ ตระหนักถึงคณุ ค่าของนำ้ โดยนำเสนอแนวทางการใช้น้ำอย่างประหยัดและ
การอนุรักษ์น้ำ สร้างแบบจำลองที่อธิบายการหมุนเวียนของน้ำในวัฏจักรน้ำ เปรียบเทียบกระบวนการเกิด
เมฆ หมอก น้ำค้าง และน้ำค้างแข็งจากแบบจำลอง เปรียบเทียบกระบวนการเกิดฝน หิมะ และลูกเห็บจาก
ขอ้ มูลที่รวบรวมได้

ใชเ้ หตุผลเชิงตรรกะในการแกป้ ัญหา การอธบิ ายการทำงาน การคาดการณ์ผลลัพธ์ จากปัญหาอย่าง
ง่าย ออกแบบ และเขียนโปรแกรมท่ีมีการใช้เหตุผลเชิงตรรกะอย่างง่าย ตรวจหาข้อผิดพลาดและแก้ไข ใช้
อินเทอรเ์ น็ตคน้ หาข้อมูล ตดิ ตอ่ สื่อสารและทำงานร่วมกัน ประเมนิ ความน่าเช่ือถือของข้อมูล รวบรวม ประเมิน
นำเสนอขอ้ มูลและสารสนเทศ ตามวัตถปุ ระสงคโ์ ดยใช้ซอฟต์แวรห์ รือบรกิ ารบนอินเทอร์เนต็ ทหี่ ลากหลาย เพื่อ
แก้ปัญหาในชีวิต ประจำวัน ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างปลอดภัย มีมารยาท เข้าใจสิทธิและหน้าท่ีของตน
เคารพในสิทธิของผอู้ ่ืน แจ้งผเู้ กี่ยวข้องเมอ่ื พบข้อมลู หรือบุคคลที่ไม่เหมาะสม

ตวั ชีว้ ัด
ว 1.1 ป. 5/1, ป. 5/2, ป. 5/3, ป. 5/4,
ว 1.3 ป. 5/1, ป. 5/2
ว 2.1 ป. 5/1, ป. 5/2, ป. 5/3, ป. 5/4,

54

ว 2.2 ป. 5/1, ป. 5/2 , ป. 5/3, ป. 5/4 , ป. 5/5
ว 2.3 ป. 5/1, ป. 5/2, ป. 5/3, ป. 5/4 , ป. 5/5
ว 3.1 ป. 5/1 , ป. 5/2
ว 3.2 ป. 5/1, ป. 5/2, ป. 5/3, ป. 5/4 , ป. 5/5
ว 4.2 ป. 5/1, ป. 5/2, ป. 5/3, ป. 5/4 , ป. 5/5

รวมทั้งหมด 32 ตวั ชวี้ ัด

55

คำอธิบายรายวชิ าพืน้ ฐาน

รายวิชา วทิ ยาศาสตร์ 6 รหสั วชิ า ว16101 กลมุ่ สาระการเรียนรวู้ ิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

ชัน้ ประถมศกึ ษาปที ่ี 6 เวลา 80 ช่วั โมง

ระบุสารอาหารและบอกประโยชน์ของสารอาหารแต่ละประเภทจากอาหารท่ีตนเองรับประทาน บอก
แนวทางในการเลือกรับประทานอาหารให้ได้สารอาหารครบถ้วน ในสัดส่วนที่เหมาะสมกับเพศและวัย รวมทั้ง
ความปลอดภัยต่อสุขภาพ ตระหนักถึงความสำคัญของสารอาหาร โดยการเลอื กรับประทานอาหารที่มีสารอาหาร
ครบถ้วนในสัดส่วนที่เหมาะสมกับเพศและวัย รวมทั้งปลอดภัยต่อสุขภาพ สร้างแบบจำลองระบบย่อยอาหาร และ
บรรยายหนา้ ท่ขี องอวยั วะในระบบยอ่ ยอาหาร รวมทั้งอธบิ ายการย่อยอาหารและการดดู ซึมสารอาหาร ตระหนกั
ถงึ ความสำคญั ของระบบยอ่ ยอาหาร โดยการบอกแนวทางในการดูแลรักษาอวยั วะในระบบยอ่ ยอาหารใหท้ ำงานเป็น
ปกติ

อธิบายและเปรียบเทียบการแยกสารผสมโดยการหยิบออก การร่อน การใช้แม่เหล็กดึงดูด การริน
ออก การกรอง และการตกตะกอนโดยใช้หลักฐานเชิงประจักษ์ รวมทงั้ ระบวุ ธิ แี ก้ปัญหาในชวี ติ ประจำวนั เกี่ยวกับการ
แยกสาร อธิบายการเกิดและผลของแรงไฟฟ้าซ่ึงเกิดจากวัตถุที่ผ่านการขัดถูโดยใช้หลักฐานเชิงประจักษ์ ระบุ
ส่วนประกอบและบรรยายหน้าท่ีของแต่ละส่วนประกอบของวงจรไฟฟ้าอย่างง่ายจากหลักฐานเชิงประจักษ์
เขียนแผนภาพและต่อวงจรไฟฟ้าอย่างง่าย ออกแบบการทดลองและทดลองด้วยวิธีท่ีเหมาะสมในการอธิบาย
วธิ ีการและผลของการต่อเซลล์ไฟฟ้าแบบอนุกรม ตระหนักถึงประโยชน์ของความรู้ของการต่อเซลล์ไฟฟ้าแบบ
อนุกรม โดยบอกประโยชน์และการประยุกต์ใช้ในชีวิต ประจำวัน ออกแบบการทดลองและทดลองด้วยวิธีท่ี
เหมาะสมในการอธิบายการต่อหลอดไฟฟ้าแบบอนุกรมและแบบขนาน ตระหนักถึงประโยชน์ของความรู้ของ
การต่อหลอดไฟฟ้าแบบอนุกรมและแบบขนาน โดยบอกประโยชน์ ข้อจำกัด และการประยุกต์ใช้ ใน
ชีวิตประจำวัน อธิบายการเกิดเงามดื เงามัวจากหลกั ฐานเชิงประจกั ษ์ เขียนแผนภาพรงั สขี องแสงแสดงการเกิด
เงามดื เงามัว

สร้างแบบจำลองท่ีอธิบายการเกิด และเปรียบเทียบปรากฏการณ์สุริยุปราคาและจันทรุปราคา
อธิบายพัฒนาการของเทคโนโลยีอวกาศ และยกตัวอย่างการนำเทคโนโลยีอวกาศมาใช้ประโยชน์ใน
ชีวิตประจำวันจากข้อมูลที่รวบรวมได้ เปรียบเทียบกระบวนการเกิดหินอัคนี หินตะกอน และหินแปร และ
อธิบายวัฏจักรหินจากแบบจำลอง บรรยายและยกตัวอย่างการใช้ประโยชน์ของหินและแร่ในชีวิตประจำวัน
จากข้อมูลที่รวบรวมได้ สร้างแบบจำลองที่อธิบายการเกิดซากดึกดำบรรพ์และคาดคะเนสภาพแวดล้อมในอดีต
ของซากดึกดำบรรพ์ เปรียบเทียบการเกิดลมบก ลมทะเล และมรสุม รวมท้ังอธิบายผลท่ีมีต่อส่ิงมีชีวิตและ
ส่ิงแวดล้อม จากแบบจำลอง อธิบายผลของมรสุมต่อการเกิดฤดูของประเทศไทยจากข้อมูลที่รวบรวมได้ บรรยาย
ลักษณะและผลกระทบของน้ำทว่ ม การกัดเซาะชายฝงั่ ดินถล่ม แผ่นดินไหว สนึ ามิ ตระหนักถึงผลกระทบของ
ภยั ธรรมชาตแิ ละธรณีพบิ ตั ิภัย โดยนำเสนอแนวทางในการเฝ้าระวงั และปฏบิ ัติตนให้ปลอดภัยจากภัยธรรมชาติ
และธรณีพิบัติภัยท่ีอาจเกิดในท้องถ่ิน สร้างแบบจำลองท่ีอธิบายการเกิดปรากฏการณ์เรือนกระจก และผลของ
ปรากฏการณ์เรือนกระจกต่อส่ิงมีชีวิต ตระหนักถึงผลกระทบของปรากฏการณ์เรือนกระจก โดยนำเสนอแนว
ทางการปฏิบัตติ นเพอื่ ลดกิจกรรมทกี่ อ่ ใหเ้ กดิ แก๊สเรอื นกระจก

ใช้เหตุผลเชิงตรรกะในการอธิบายและออกแบบวิธีการแก้ปัญหาที่พบในชีวิตประจำวัน ออกแบบและ
เขียนโปรแกรมอย่างง่าย เพื่อแก้ปัญหาในชีวิตประจำวัน ตรวจหาข้อผิดพลาดของโปรแกรมและแก้ไข ใช้
อินเทอร์เน็ตในการค้นหาข้อมูลอย่างมีประสิทธิภาพ ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศทำงานร่วมกันอย่างปลอดภัย
เข้าใจสทิ ธแิ ละหนา้ ท่ีของตน เคารพในสทิ ธขิ องผอู้ ่นื แจ้งผู้เกี่ยวข้องเมื่อพบขอ้ มลู หรือบุคคลทไี่ ม่เหมาะสม

56

ตัวช้ีวดั

ว 1.2 ป. 6/1, ป. 6/2, ป. 6/3 , ป. 6/4, ป.6/5
ว 2.1 ป. 6/1
ว 2.2 ป.6/1
ว 2.3 ป.6/1, ป. 6/2, ป. 6/3 , ป. 6/4, ป.6/5, ป. 6/6 , ป. 6/7, ป.6/8
ว 3.1 ป. 6/1, ป. 6/2
ว 3.2 ป. 6/1, ป. 6/2, ป. 6/3 , ป. 6/4, ป.6/5, ป. 6/6 , ป. 6/7, ป.6/8 , ป.9
ว 4.2 ป. 6/1, ป. 6/2, ป. 6/3, ป. 6/4

รวมทัง้ หมด 30 ตวั ช้วี ัด

57

คำอธบิ ายรายวชิ าพนื้ ฐาน

รายวิชา วิทยาศาสตร์ 1 รหัสวชิ า ว21101 กลุ่มสาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

ชน้ั มธั ยมศกึ ษาปีที่ 1 ภาคเรียนที่ 1 เวลา 60 ชั่วโมง จำนวน 1.5 หนว่ ยกิต

ศกึ ษา วิเคราะห์ การเรยี นรู้วิทยาศาสตร์ สมบัตขิ องสารบริสุทธิ์ การจำแนกและองค์ประกอบของสาร
บรสิ ุทธิ์ รูปรา่ ง ลักษณะ และโครงสร้างของเซลล์พืชและเซลล์สัตว์ การจดั ระบบของสง่ิ มีชวี ิต การลำเลียงสาร
เขา้ ออกเซลล์โดยกระบวนการแพร่และออสโมซิส การสังเคราะหด์ ้วยแสง ความสำคัญของการสังเคราะหด์ ้วย
แสงของพืชต่อส่ิงมีชีวิตและสิ่งแวดล้อม การลำเลียงน้ำ แร่ธาตุ และอาหารของพืช กระบวนการสืบพันธุ์ของ
พืชดอก การขยายพันธุ์พืช ความสำคัญของธาตุอาหารบางชนิดท่ีมีผลต่อการเจริญเติบโตและการดำรงชีวิต
ของพชื ความสำคัญของเทคโนโลยี การเพาะเลย้ี งเนือ้ เยื่อพืชในการใชป้ ระโยชนด์ ้านตา่ ง ๆ และประโยชนข์ อง
การขยายพันธุ์พืช ศึกษา อธิบายความหมายของเทคโนโลยี วิเคราะห์สาเหตุหรือปัจจัยท่ีส่งผลต่อการ
เปล่ียนแปลงของเทคโนโลยี การทำงานของระบบทางเทคโนโลยี ประยุกต์ใช้ความรู้ ทกั ษะ และทรัพยากร โดย
วิเคราะหเ์ ปรยี บเทียบและเลือกข้อมูลทจ่ี ำเปน็ เพ่อื ออกแบบวธิ ีการแก้ปัญหาในชวี ติ ประจำวันในด้านการเกษตร
และอาหาร และสร้างช้ินงานหรือพัฒนาวิธีการโดยใช้กระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรม รวมท้ังเลือกใช้วัสดุ
อุปกรณ์ เครอื่ งมือในการแก้ปญั หาไดอ้ ย่างถกู ต้อง เหมาะสม และปลอดภยั

โดยใชกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ การสืบเสาะหาความรู การสืบคนขอมูล การสังเกต วิเคราะห
เปรียบเทียบ อธิบาย อภิปราย และสรุป เพ่ือใหเกิดความรู ความเขาใจ มีความสามารถในการตัดสินใจ มี
ทักษะปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร รวมทั้งทักษะการเรียนรูในศตวรรษท่ี 21 ในด้านการใช้เทคโนโลยี
สารสนเทศด้านการคดิ และการแกปัญหาด้านการส่ือสาร สามารถสอ่ื สารส่งิ ท่ีเรยี นรูและนำความรไู้ ปใชใ้ นชีวิต
ของตนเอง

เพื่อให้ผเู้ รยี นมจี ิตวทิ ยาศาสตร์และคา่ นิยมที่เหมาะสม รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ซอื่ สัตยส์ ุจริต มี
ระเบียบวินัย ใฝ่เรียนรู้ อยู่อย่างพอเพียง มุ่งม่ันในการทำงาน รักความเป็นไทย และมีจิตสาธารณะ
ตัวช้ีวดั

ว1.2 ม.1/1 ม.1/2 ม.1/3 ม.1/4 ม.1/5 ม.1/6 ม.1/7 ม.1/8 ม.1/9 ม.1/10 ม.1/11
ม.1/12 ม.1/13 ม.1/14 ม.1/15 ม.1/16 ม.1/17 ม.1/18

ว2.1 ม.1/1 ม.1/2 ม.1/3 ม.1/4 ม.1/5 ม.1/6 ม.1/7 ม.1/8
ว 4.1 ม.1/1, ม.1/2, ม.1/3, ม.1/4, ม.1/5

รวม 31 ตัวชีว้ ัด

58

คำอธบิ ายรายวชิ าพนื้ ฐาน

รายวิชา วทิ ยาศาสตร์ 2 รหสั วชิ า ว21102 กล่มุ สาระการเรยี นรวู้ ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

ช้ันมธั ยมศึกษาปีที่ 1 ภาคเรยี นท่ี 2 เวลา 60 ชว่ั โมง จำนวน 1.5 หน่วยกติ

ศึกษา วิเคราะห์ ความสัมพันธ์ระหว่างพลังงานความร้อนกับการเปล่ียนสถานะของสสาร
ปริมาณ ความร้อนท่ีทำให้สสารเปลี่ยนอุณหภูมิและเปล่ียนสถานะ การใช้เทอร์มอมิเตอร์ในการวัดอุณหภูมิ
ของสสาร การขยายตัวหรือหดตวั ของสสารเนอื่ งจากไดร้ บั หรือสญู เสียความรอ้ น ประโยชน์ของความรู้จากการ
หดและขยายตัวของสสารเน่ืองจากความร้อน การถา่ ยโอนความร้อนและคำนวณปริมาณความรอ้ นท่ีถ่ายโอน
ระหว่างสสารจนเกิดสมดุลความร้อน การถ่ายโอนความร้อน โดยการนำความร้อน การพาความร้อน การแผ่
รังสีความร้อน การใช้และสร้างอุปกรณ์เพื่อแก้ปัญหาในชีวิต ประจำ วันโดยใช้ความรู้เกี่ยวกับการถ่ายโอน
ความร้อน ศึกษาค้นคว้าเก่ียวกับการแบ่งช้ันบรรยากาศและเปรียบเทียบประโยชน์ของบรรยากาศแต่ละช้ัน
ปัจจัยท่ีมีผลต่อการเปล่ียนแปลงองค์ประกอบของลมฟ้าอากาศ กระบวนการเกิดพายุ ฝนฟ้าคะนองและพายุ
หมุนเขตร้อน และผลที่มีต่อส่ิงมีชีวิตและสิ่งแวดล้อม การพยากรณ์อากาศ แนวทางการปฏิบัติตนและการใช้
ประโยชน์จากคำพยากรณ์อากาศ การเปลี่ยน แปลงภูมอิ ากาศโลก ผลกระทบของการเปลย่ี นแปลง ภมู ิอากาศ
โลกและแนวทางการปฏบิ ัติตนภายใต้การเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศโลก ศึกษาและฝกทักษะในการแกปญหาโดย
ใชขั้นตอนการแกปญหาอยางงาย การแสดงข้ันตอนการแกปัญหาโดยการเขียน บอกเลา วาดภาพ หรือใช
สัญลักษณ การเขยี นโปรแกรมอยางงาย โดยใชซอฟตแวรหรอื สอ่ื การใชงานอปุ กรณเทคโนโลยีเบ้ืองตน การใช
งานซอฟตแวรเบือ้ งตน การสราง จัดเก็บ และเรียกใชไฟลตามวัตถุประสงค การใชเทคโนโลยสี ารสนเทศอยาง
ปลอดภัย ขอปฏิบัติในการใชงานและการดแู ลรักษาอปุ กรณการใชงานเทคโนโลยีสารสนเทศอยางเหมาะสม

โดยใชกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ การสืบเสาะหาความรู การสืบคนขอมูล การสังเกต วิเคราะห
เปรียบเทียบ อธิบาย อภิปราย และสรุป เพ่ือใหเกิดความรู ความเขาใจ มีความสามารถในการตัดสินใจ มี
ทักษะปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร รวมท้ังทักษะการเรียนรูในศตวรรษที่ 21 ในด้านการใช้เทคโนโลยี
สารสนเทศด้านการคิดและการแกปัญหาด้านการสื่อสาร สามารถสอ่ื สารส่ิงท่ีเรียนรูและนำความร้ไู ปใชใ้ นชีวิต
ของตนเอง เพ่ือใหผ้ ู้เรยี นมจี ิตวทิ ยาศาสตร์และคา่ นยิ มทีเ่ หมาะสม รกั ชาติ ศาสน์ กษตั รยิ ์ ซ่อื สัตย์สุจรติ มี
ระเบียบวินยั ใฝเ่ รียนรู้ อยูอ่ ย่างพอเพยี ง มงุ่ ม่ันในการทำงาน รกั ความเป็นไทย และมีจิตสาธารณะ
ตวั ชวี้ ดั

ว2.1 ม.1/9 ม.1/10
ว2.2 ม.1/1
ว2.3 ม.1/1 ม.1/2 ม.1/3 ม.1/4 ม.1/5 ม.1/6 ม.1/7
ว3.2 ม.1/1 ม.1/2 ม.1/3 ม.1/4 ม.1/5 ม.1/6 ม.1/7
ว 4.2 ม.1/1, ม.1/2, ม.1/3, ม.1/4

รวม 21 ตวั ชว้ี ัด

59

คำอธิบายรายวิชาพนื้ ฐาน

รายวชิ า วทิ ยาศาสตร์ 3 รหสั วชิ า ว22101 กลุ่มสาระการเรยี นรวู้ ทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี

ช้ันมัธยมศกึ ษาปีท่ี 2 ภาคเรยี นท่ี 1 เวลา 60 ชว่ั โมง จำนวน 1.5 หนว่ ยกิต

ศกึ ษาค้นคว้าเก่ียวกบั ระบบ และหน้าที่ของอวัยวะตา่ ง ๆ ภายในรา่ งกาย ระบบหายใจ ระบบขบั ถ่าย
ในการกำจัดของเสียทางไต ระบบหมุนเวียนเลือด ระบบประสาท และระบบสืบพันธุ์ของมนุษย์ การเกิด
สมบัติ การใช้ประโยชน์ และผลกระทบจากการใช้เชอื้ เพลงิ ซากดกึ ดำบรรพ์ พลังงานทดแทน โครงสร้างภายใน
โลก การเปลี่ยนแปลงของผิวโลก การเกิดและสมบตั ิของดิน แหล่งนำ้ การเกิดภยั พิบัติตา่ งๆ

ค า ด ก า ร ณ์ แ น ว โน้ ม เท ค โน โล ยี ที่ จ ะ เกิ ด ขึ้ น โด ย พิ จ า ร ณ า จ า ก ส า เห ตุ ห รือ ปั จ จั ย ที่ ส่ งผ ล ต่ อ ก า ร
เปล่ียนแปลงของเทคโนโลยีและวิเคราะห์เปรียบเทียบตัดสินใจเลือกใช้เทคโนโลยีโดยคำนึงถึงผลกระทบท่ี
เกิดข้ึนต่อชีวิตสังคมและสิ่งแวดล้อม ระบุปัญหาหรือความต้องการในชุมชนหรือท้องถิ่นสรุปกรอบของปัญหา
รวบรวมวิเคราะห์ข้อมูลและแนวคิดท่ีเก่ียวข้องกับปัญหา ออกแบบวิธีการแก้ปัญหาโดยวิเคราะห์เปรียบเทียบ
และตดั สินใจเลอื กข้อมูลท่ีจำเป็นภายใตเ้ งนิ ไขและทรพั ยากรที่มอี ยู่นำเสนอแนวทางการแกป้ ัญหาให้ผู้อื่นเขา้ ใจ
วางแผนข้ันตอนการทำงานและดำเนินการแก้ปัญหาอย่างเป็นขั้นตอน ทดสอบประเมินผลและอธิบายปัญหา
หรือข้อบกพร่องท่ีเกิดข้ึนภายใต้กรอบเง่ือนไขพร้อมท้ังหาแนวทางการปรับปรุงแก้ไขและนำเสนอผลการ
แก้ปัญหา ใช้ความรู้และทักษะเกี่ยวกับวัสดุอุปกรณ์เครื่องมือกลไกไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์เพื่อแก้ปัญหาหรือ
พฒั นางานได้อยา่ งถกู ตอ้ งเหมาะสมและปลอดภัย

โดยใชกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ การสืบเสาะหาความรู การสืบคนขอมูล การสังเกต วิเคราะห
เปรียบเทียบ อธิบาย อภิปราย และสรุป เพ่ือใหเกิดความรู ความเขาใจ มีความสามารถในการตัดสินใจ มี
ทักษะปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร รวมทั้งทักษะการเรียนรูในศตวรรษท่ี 21 ในด้านการใช้เทคโนโลยี
สารสนเทศด้านการคิดและการแกปญั หาด้านการสื่อสาร สามารถสอื่ สารส่ิงท่ีเรียนรูและนำความรไู้ ปใช้ในชีวิต
ของตนเอง

เพ่ือให้ผู้เรียนมีจิตวิทยาศาสตร์และค่านิยมที่เหมาะสม รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ซื่อสัตย์สุจริต
มีระเบยี บวนิ ัย ใฝ่เรียนรู้ อยอู่ ย่างพอเพยี ง ม่งุ มั่นในการทำงาน รกั ความเป็นไทย และมจี ติ สาธารณะ

ตัวชว้ี ัด ม.2/8 ม.2/9
ว 1.2 ม.2/1 ม.2/2 ม.2/3 ม.2/4 ม.2/5 ม.2/6 ม.2/7 ม.2/8 ม.2/9
ม.2/10 ม.2/11 ม.2/12 ม.2/13 ม.2/14 ม.2/15 ม.2/16 ม.2/17
ว 3.2 ม.2/1 ม.2/2 ม.2/3 ม.2/4 ม.2/5 ม.2/6 ม.2/7
ม.2/10
ว 4.1 ม.2/1, ม.2/2, ม.2/3, ม.2/4, ม.2/5

รวม 32 ตวั ช้วี ดั

60

คำอธบิ ายรายวิชาพื้นฐาน

รายวิชา วทิ ยาศาสตร์ 4 รหสั วชิ า ว22102 กล่มุ สาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

ช้ันมัธยมศกึ ษาปที ่ี 2 ภาคเรียนท่ี 2 เวลา 60 ชั่วโมง จำนวน 1.5 หน่วยกิต

ศกึ ษาค้นคว้าเก่ียวกบั การแยกสารโดยวิธรี ะเหยแห้ง การตกผลึก การกล่นั อย่างงา่ ย โครมาโทกราฟี
แบบกระดาษ การสกัดด้วยตัวทำละลาย ความเข้มข้นของสาร การเขียนแผนภาพแสดงแรง และแรงลัพธ์
ความดันของของเหลว แรงพยุง การจม การลอยของวัตถุ แรงเสียดทาน โมเมนต์ของแรง แรงแม่เหล็ก แรง
ไฟฟ้า แรงโน้มถ่วง อัตราเร็ว ความเร็ว การกระจัด ของการเคลื่อนที่ของวัตถุ งาน และกำลังท่ีเกิดจากแรงที่
กระทำต่อวตั ถุ หลักการทำงานของเคร่อื งกลอยา่ งง่าย พลงั งานจลน์ และพลงั งานศักยโ์ นม้ ถ่วง การเปลีย่ นและ
การถ่ายโอนพลงั งานโดยใช้กฎการอนรุ ักษ์พลังงาน ศกึ ษาแนวคคิ เชิงนามธรรม การคัดเลือกคุณลักษณะท่ีจํา
เปนตอการแกปญหา ขั้นตอนการแกปญหา การเขียนรหัสลําลองและผังงาน การเขียนออกแบบและเขียน
โปรแกรมอยางงายที่มีการใชงานตัวแปร เง่ือนไข และการวนซ้ำ เพ่ือแกปญหาทางคณิตศาสตรหรือวิทยา
ศาสตร การรวบรวมขอมูลปฐมภูมิ การประมวลผลข้อมูล การสรางทางเลือกและประเมินผลเพ่ือตัดสินใจ
ซอฟตแวรและบริการบนอินเทอรเน็ตท่ีใชในการจัดการข้อมูล แนวทางการใชงานเทคโนโลยีสารสนเทศให
ปลอดภัย การจัดการอัตลักษณ การพิจารณาความเหมาะสมของเน้ือหา ขอตกลงและขอกําหนดการใชสื่อ
และแหลงขอมูล นําแนวคิดเชิงนามธรรมและขั้นตอนการแกปญหา ไปประยุกตใชในการเขียนโปรแกรม หรือ
การแกปญหาในชีวิตจริง รวบรวมขอมูลและสรางทางเลือก ในการตัดสินใจไดอยางมีประสิทธิภาพและ
ตระหนักถึงการใชงานเทคโนโลยีสารสนเทศอยางปลอดภัย เกิดประโยชนตอการเรียนรู และไมสรางความ
เสียหายใหแ้ กผ่ ู้อืน่

โดยใชกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ การสืบเสาะหาความรู การสืบคนขอมูล การสังเกต วิเคราะห
เปรียบเทียบ อธิบาย อภิปราย และสรุป เพื่อใหเกิดความรู ความเขาใจ มีความสามารถในการตัดสินใจ มี
ทักษะปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร รวมทั้งทักษะการเรียนรูในศตวรรษที่ 21 ในด้านการใช้เทคโนโลยี
สารสนเทศด้านการคดิ และการแกปญั หาด้านการส่ือสาร สามารถสอื่ สารส่ิงที่เรยี นรูและนำความรู้ไปใช้ในชีวิต
ของตนเอง

เพ่ือให้ผ้เู รยี นมจี ิตวทิ ยาศาสตร์และคา่ นิยมทีเ่ หมาะสม รกั ชาติ ศาสน์ กษตั ริย์ ซอ่ื สัตยส์ จุ รติ มี
ระเบียบวินัย ใฝ่เรยี นรู้ อยู่อย่างพอเพยี ง มุ่งม่ันในการทำงาน รักความเป็นไทย และมจี ิตสาธารณะ

ตวั ชีว้ ดั
ว 2.1 ม.2/1 ม.2/2 ม.2/3 ม.2/4 ม.2/5 ม.2/6
ว 2.2 ม.2/1 ม.2/2 ม.2/3 ม.2/4 ม.2/5 ม.2/6 ม.2/7 ม.2/8 ม.2/9 ม.2/10
ม.2/11 ม.2/12 ม.2/13 ม.2/14 ม.2/15
ว 2.3 ม.2/1 ม.2/2 ม.2/3 ม.2/4 ม.2/5 ม.2/6
ว 4.2 ม.2/1, ม.2/2, ม.2/3, ม.2/4

รวม 31 ตัวชีว้ ดั

61

คำอธบิ ายรายวชิ าพ้นื ฐาน

รายวิชา วทิ ยาศาสตร์ 5 รหสั วิชา ว23101 กลุม่ สาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

ชั้นมธั ยมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรยี นท่ี 1 เวลา 60 ชั่วโมง จำนวน 1.5 หนว่ ยกิต

ศึกษา วิเคราะห์ ความหมาย และความรู้ พอลิเมอร์ เซรามิกส์ และวัสดุผสม การเกิดปฏิกริยาเคมี
กฎทรงมวล ปฏิกิริยาคายดูดความร้อน และปฏิกิริยาคายความ ปฏิกิริยาการเกิดสนิมของเหล็ก ปฏิกิริยาของ
กรดกบั โลหะ ปฏกิ ริ ยิ าของกรดกบั เบส และปฏิกริ ยิ าของเบสกบั โลหะ โดยใชห้ ลักฐานเชิงประจักษ์ และอธิบาย
ปฏิกิรยิ าการเผาไหม้ การเกิดฝนกรด การสงั เคราะหด์ ้วยแสง ความต่างศักย์ กระแสไฟฟ้า และความต้านทาน
วงจรไฟฟ้า การคำนวณพลังงานไฟฟ้า อุปกรณ์อิเลคทรอนิกส์ คล่ืนกล และคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า ศึกษา
วิเคราะห์สาเหตุหรือปัจจัยที่ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี ความสัมพันธ์ของเทคโนโลยีกับศาสตร์
อน่ื ประยุกต์ใช้ความรู้ ทักษะ และทรัพยากร โดยวิเคราะห์ เปรียบเทยี บและเลือกข้อมลู ท่จี ำเปน็ เพ่อื ออกแบบ
วิธีการแก้ปัญหาในชีวิตประจำวันในด้านการเกษตร อาหาร พลังงาน และการขนส่งและสร้างชิ้นงานหรือ
พัฒนาวิธีการโดยใช้กระบวนการออกแบบเชงิ วิศวกรรม รวมท้ังเลือกใชว้ ัสดุอปุ กรณ์ เคร่ืองมือในการแกป้ ัญหา
ได้อย่างถกู ต้อง เหมาะสม และปลอดภยั

โดยใชกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ การสืบเสาะหาความรู การสืบคนขอมูล การสังเกต วิเคราะห
เปรียบเทียบ อธิบาย อภิปราย และสรุป เพื่อใหเกิดความรู ความเขาใจ มีความสามารถในการตัดสินใจ มี
ทักษะปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร รวมท้ังทักษะการเรียนรูในศตวรรษท่ี 21 ในด้านการใช้เทคโนโลยี
สารสนเทศด้านการคดิ และการแกปัญหาด้านการส่ือสาร สามารถสื่อสารสง่ิ ที่เรยี นรูและนำความร้ไู ปใช้ในชีวิต
ของตนเอง

เพ่ือใหผ้ ู้เรียนมจี ิตวิทยาศาสตร์และคา่ นิยมทเี่ หมาะสม รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ซื่อสตั ย์สจุ รติ มี
ระเบียบวินัย ใฝ่เรียนรู้ อยู่อย่างพอเพียง มุ่งม่ันในการทำงาน รักความเป็นไทย และมีจิตสาธารณะ

ตวั ช้ีวดั
ว 2.1 ม.3/1 ม.3/2 ม.3/3 ม.3/4 ม.3/5 ม.3/6 ม.3/7 ม.3/8
ว 2.3 ม.3/1 ม.3/2 ม.3/3 ม.3/4 ม.3/5 ม.3/6 ม.3/7 ม.3/8 ม.3/9 ม.3/10 ม.3/11
ม.3/12
ว 4.1 ม.3/1, ม.3/2, ม.3/3, ม.3/4, ม.3/5

รวม 25 ตวั ชวี้ ัด

62

คำอธิบายรายวิชาพน้ื ฐาน

รายวชิ า วทิ ยาศาสตร์ 6 รหัสวชิ า ว23102 กลุ่มสาระการเรยี นรวู้ ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

ชน้ั มธั ยมศกึ ษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ 2 เวลา 60 ชั่วโมง จำนวน 1.5 หนว่ ยกติ

ศึกษา วิเคราะห์ ความหมาย และความรู้ พันธุกรรม กระบวนการถ่ายทอดลักษณะทาง
พันธุกรรม โรคทางพันธุกรรม การป้องกันโรคทางพันธุกรรม และความหลากหลายทางชีวภาพ ระบบนิเวศ
ความสัมพันธ์ของส่ิงมีชีวิตในระบบนิเวศ ความหลากหลายทางชีวภาพ แสงและทัศนูปกรณ์ ระบบสุริยะและ
ปฏิสัมพันธ์ในระบบสุริยะ และเทคโนโลยีอวกาศ ศึกษา พัฒนาพลิเคชันท่ีมีการบูรณาการกับวิชาอื่นอย่าง
สร้างสรรค์ รวบรวมข้อมูล ประมวลผล ประเมินผล นำเสนอข้อมูล และสารสนเทศ ตามวัตถุประสงค โดยใช้
ซอฟต์แวร์ หรือบริการบนอินเทอร์เน็ตที่หลากหลาย ประเมินความ น่าเช่ือถือของ ข้อมูล วิเคราะห์ ส่ือและ
ผลกระทบจาก การให้ข่าวสารที่ผิด เพื่อการใช้ งานอย่างรู้เท่า ทัน ใช้เทคโนโลยี สารสนเทศอย่าง ปลอดภัย
และมี ความรับผิดชอบ ต่อสังคม ปฏิบัติตามกฎหมาย เกี่ยวกับ คอมพิวเตอร์ ใช้ ลิขสิทธิ์ของผู้อื่น โดยชอบ
ธรรมโดยใชกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ การสืบเสาะหาความรู การสืบคนขอมูล การสังเกต วิเคราะห
เปรียบเทียบ อธิบาย อภิปราย และสรุป เพื่อใหเกิดความรู ความเขาใจ มีความสามารถในการตัดสินใจ มี
ทักษะปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร รวมท้ังทักษะการเรียนรูในศตวรรษที่ 21 ในด้านการใช้เทคโนโลยี
สารสนเทศด้านการคดิ และการแกปญั หาด้านการสื่อสาร สามารถส่ือสารส่ิงที่เรยี นรูและนำความรูไ้ ปใช้ในชีวิต
ของตนเอง

เพือ่ ใหผ้ เู้ รยี นมจี ิตวิทยาศาสตร์และค่านิยมที่เหมาะสม รกั ชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ซ่อื สัตยส์ จุ รติ มี
ระเบยี บวนิ ยั ใฝ่เรียนรู้ อย่อู ย่างพอเพียง มงุ่ มนั่ ในการทำงาน รกั ความเป็นไทย และมจี ติ สาธารณะ

ตัวชี้วดั
ว 1.1 ม.3/1 ม.3/2 ม.3/3 ม.3/4 ม.3/5 ม.3/6
ว 1.3 ม.3/1 ม.3/2 ม.3/3 ม.3/4 ม.3/5 ม.3/6 ม.3/7 ม.3/8 ม.3/9 ม.3/10 ม.3/11
ว 2.3 ม.3/13 ม.3/14 ม.3/15 ม.3/16 ม.3/17 ม.3/18 ม.3/19 ม.3/20 ม.3/21
ว 3.1 ม.3/1 ม.3/2 ม.3/3 ม.3/4
ว 4.2 3/1, ม.3/2, ม.3/3, ม.3/4

รวม 34 ตัวชวี้ ัด

63

คำอธบิ ายรายวิชาเพิม่ เตมิ

รายวิชาคอมพิวเตอร์ 1 รหสั วชิ า ว 21201 กลุ่มสาระการเรียนรูว้ ทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี

ชัน้ มธั ยมศึกษาปีท่ี 1 ภาคเรยี นท่ี 1 เวลา 40 ชว่ั โมง จำนวน 1 หน่วยกิต

ศึกษาการใชค้ อมพวิ เตอร์ การเปดิ ปดิ เครื่อง การใชแ้ ปน้ พิมพ์ ระบบปฏบิ ัตกิ าร การจัดทำสำเนาแผน่
บันทึก การดูสารบัญ แฟ้มข้อมูล การแก้ไขข้อมูลคำสั่งต่าง ๆ ในการพิมพ์แฟ้มข้อมูลเอกสารการพิมพ์ตาราง
การคน้ หาและเปลย่ี นแปลงขอ้ ความ คำสั่งพเิ ศษในการสั่งพิมพ์ การประยุกตใ์ นการพิมพ์เอกสารต่าง ๆ

ปฏิบัติการใช้เคร่ืองและปรับแต่งภาพบนจอ ใช้โปรแกรมประมวลผลคำ ป้อนข้อมูล แก้ไขข้อมูล ใช้
คำส่ังในการพิมพ์แฟ้มข้อมูล เอกสาร จัดเก็บแฟ้มข้อมูลเอกสารและเรียกแฟ้มข้อมูลมาแก้ไข กำหนดรูปแบบ
เอกสาร พมิ พเ์ อกสาร สรา้ งตาราง คน้ หาและเปล่ียนแปลงขอ้ ความใช้คำสั่งพิเศษในการส่ังพิมพ์

เพื่อให้นักเรียนมีความรู้ความสามารถในการใช้ทักษะกระบวนการปฏิบัติ เกิดความรู้ ความคิด
ความเข้าใจ เกี่ยวกับโปรแกรมประมวลผลคำ สามารถนำไปใช้ในการจัดทำเอกสาร ตลอดจนสามารถนำไป
ประยุกต์ใช้ในชวี ติ ประจำวนั ได้ อีกท้งั ยังเปน็ พ้นื ฐานในการศึกษาต่อและการประกอบอาชพี ได้ รวมท้ังพัฒนา
ผู้เรยี นให้เห็นคณุ ค่าการเรียนรู้ มีความรับผิดชอบมีวินัย มุ่งมัน่ ในการทำงาน ซ่ือสตั ย์สุจริต ใฝ่เรียนรู้ อยอู่ ยา่ ง
พอเพยี ง รกั ความเปน็ ไทย รักชาติ ศาสน์ กษตั รยิ ์ มจี ติ สาธารณะและมสี ัมมาคารวะ

ผลการเรียนรู้

1. สามารถใชโ้ ปรแกรม Microsoft Word เบ้อื งตน้ ได้
2. สามารถพมิ พแ์ ละปรบั ปรงุ แกไ้ ขขอ้ ความได้
3. สามารถจัดรูปแบบตัวอักษรและเอกสารได้
4. สามารถกำหนดเครื่องหมายหนา้ หัวข้อและเลขลำดบั ได้
5. สามารถสรา้ งตาราง กราฟ และสตู รทางคณิตศาสตร์ได้
6. สามารถจัดเอกสารแบบสดมภ์ได้
7. สามารถสรา้ งกราฟิกในเอกสารได้
8. สามารถค้นหาและตรวจคำในเอกสารได้
9. สามารถจัดทำหนงั สือในรปู แบวารสารหรอื จัดทำการด์ ในโอกาสตา่ ง ๆ ได้
10.สามารถจัดรูปแบบและพิมพเ์ อกสารได้

รวมท้งั หมด 10 ผลการเรียนรู้

64

คำอธิบายรายวิชาเพิม่ เติม

รายวิชาคอมพิวเตอร์ 2 รหสั วิชา ว 21202 กลุ่มสาระการเรยี นร้วู ทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

ชนั้ มธั ยมศึกษาปที ่ี 1 ภาคเรยี นท่ี 2 เวลา 40 ช่วั โมง จำนวน 1 หน่วยกิต

ศึกษาและปฏิบัติเก่ียวกับการเร่ิมต้นใช้โปรแกรมนำเสนอ ส่วนประกอบของโปรแกรมนำเสนอ การ
ป้อนและจัดรูปแบบข้อมูล การตกแต่งงานนำเสนอให้มีความน่าสนใจ การปรับแก้ข้อมูล การจัดการกับงาน
นำเสนอ

เพ่ือให้นักเรียนมีความรู้ความสามารถในการใช้ทักษะกระบวนการปฏิบัติ เกิดความรู้ ความคิด
ความเขา้ ใจ เก่ียวกับโปรแกรมนำเสนองาน ตลอดจนสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวนั ได้ อีกทั้งยัง
เป็นพื้นฐานในการศึกษาต่อและการประกอบอาชีพได้ รวมท้ังพัฒนาผู้เรยี นให้เห็นคุณค่าการเรียนรู้ มีความ
รับผิดชอบมีวินัย มุ่งม่ันในการทำงาน ซ่ือสัตย์สุจริต ใฝ่เรียนรู้ อยู่อย่างพอเพียง รักความเป็นไทย รักชาติ
ศาสน์ กษัตรยิ ์ มีจติ สารธารณะและมีสมั มาคารวะ

ผลการเรียนรู้

1. มีความรคู้ วามเข้าใจในความหมาย,ประโยชน์ของโปรแกรมนำเสนอ (Microsoft PowerPoint)
2. มีความรคู้ วามเข้าใจในการใชง้ านโปรแกรมนำเสนอ (Microsoft PowerPoint)
3. มีความร้คู วามเข้าใจหลักการออกแบบเบ้อื งต้น
4. มีความรคู้ วามเข้าใจในสว่ นประกอบของโปรแกรม
5. มคี วามรู้ความเขา้ ใจในการสร้างไฟล์นำเสนอ (Presentation)
6. มคี วามรู้ความเข้าใจในการจัดการกับไฟล์นำเสนอ
7. มคี วามรคู้ วามเข้าใจในการแทรกขอ้ ความ รปู ภาพ เสยี งและวดี ีโอ
8. มีความรคู้ วามเข้าใจในการใสเ่ อฟเฟคตา่ ง ๆ

รวมทง้ั หมด 8 ผลการเรยี นรู้

65

คำอธิบายรายวิชาเพ่มิ เตมิ

รายวิชาคอมพิวเตอร์ 3 รหสั วิชา ว 22201 กลมุ่ สาระการเรียนรวู้ ิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

ชนั้ มัธยมศกึ ษาปที ่ี 2 ภาคเรยี นที่ 1 เวลา 40 ชว่ั โมง จำนวน 1 หน่วยกติ

ศึกษา วิเคราะห์ กระบวนการสืบค้นข้อมูลสารสนเทศ ความหมายของหนังสืออิเล็กทรอนิกส์
ป ระเภ ท ขอ งห นั งสื อ อิ เล็ ก ท รอนิ ก ส์ คุ ณ ลัก ษ ณ ะข อ งระบ บ ค อ ม พิ วเต อ ร์ ท่ี ใช้ กั บ ห นั งสื อ
อิเล็กทรอนิกส์ โปรแกรมจัดทำหนังสืออีเล็กทรอนิกส์ ปฏิบัติการสร้างหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ โดยใช้
โปรแกรมสำหรับสรา้ งหนงั สืออิเลก็ ทรอนิกส์ และสามารถนำเสนอหนังสอื อเิ ลก็ ทรอนิกส์ได้

เพื่อให้มีความรู้ ความเข้าใจเก่ียวกับหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ ระบบคอมพิวเตอร์และโปรแกรมที่ใช้กับ
หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ สามารถสร้างหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ได้ ตลอดจนสามารถนำไปประยุกต์ใช้ใน
ชีวิตประจำวันได้ มีความคิด ความเข้าใจและเห็นคุณค่าของเทคโนโลยี สามารถประยุกต์ ใช้เทคโนโลยี
สารสนเทศในชีวิตประจำวันได้อย่างเหมาะสม รวมท้ังพัฒนาผู้เรียนให้เห็นคุณค่าการเรียนรู้ มีความ
รับผิดชอบมีวินัย นำความรู้ท่ีได้จากการเรียนรู้เป็นแนวทางในการสร้างสรรค์ผลงานเพ่ือนำไปสู่ การเลือก
อาชีพต่อไป โดยให้มีเจตคติท่ีดีและเห็นความสำคัญต่ออาชีพ มุ่งม่ันในการทำงาน ซื่อสัตย์สุจริต มีจิตสำนึก
และรับผิดชอบ ใฝ่เรยี นรู้ อยู่อยา่ งพอเพยี ง รกั ความเป็นไทย รักชาติ ศาสน์กษัตริย์ มีจิตสาธารณะและมี
สัมมาคารวะ

ผลการเรยี นรู้

1. ความรู้เบ้ืองต้นเกี่ยวกบั หนังสืออิเลก็ ทรอนิกส์ (E-Book)
2. อธบิ ายความหมายของหนังสืออเิ ลก็ ทรอนกิ สไ์ ด้
3. อธบิ ายวิวฒั นาการของหนงั สอื อิเลก็ ทรอนกิ ส์ได้
4. อธบิ ายประเภทของหนังสืออเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ได้
5. การตดิ ต้งั และสว่ นประกอบของโปรแกรมหนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ (E-Book)
6. ข้ันตอนการสรา้ งหนงั สืออิเลก็ ทรอนกิ ส์ E-Book
7. การตกแต่งหนังสืออเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ E-Book
8. การเผยแพร่หนงั สอื อเิ ล็กทรอนกิ ส์ E-Book
9. สามารถใชโ้ ปรแกรม หนงั สอื อเิ ล็กทรอนิกส์ E-Book สร้างหนงั สืออิเลก็ ทรอนกิ ส์ได้เหมาะสมอยา่ งมี
คณุ ค่า

รวมทง้ั หมด 9 ผลการเรียนรู้

66

คำอธิบายรายวชิ าเพิม่ เติม

รายวิชาคอมพิวเตอร์ 4 รหสั วิชา ว 22202 กลุม่ สาระการเรยี นรวู้ ิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

ช้นั มธั ยมศึกษาปที ่ี 2 ภาคเรยี นท่ี 2 เวลา 40 ช่วั โมง จำนวน 1 หนว่ ยกติ

ศึกษาและปฏิบัติเก่ียวกับการเริ่มต้นใช้โปรแกรมตารางคำนวณ ส่วนประกอบของโปรแกรมตาราง
คำนวณ การปอ้ นและจดั รูปแบบขอ้ มลู การสร้างสูตรและการใช้ฟังกช์ ันในการคำนวณ การปรับแก้ข้อมลู การ
จัดการฐานขอ้ มลู ในตารางคำนวณ การออกรายงานในรปู แบบขอ้ ความและแผนภูมิ การวิเคราะหข์ ้อมลู สรา้ ง
ตารางสรุปสาระสำคัญ (Pivot Table)

เพื่อให้นักเรียนมีความรู้ความสามารถในการใช้ทักษะกระบวนการปฏิบัติ เกิดความรู้ ความคิด
ความเข้าใจ เก่ียวกับโปรแกรมตารางงาน ตลอดจนสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้ อีกท้ังยัง
เป็นพื้นฐานในการศึกษาต่อและการประกอบอาชีพได้ รวมทั้งพัฒนาผู้เรยี นให้เห็นคุณค่าการเรียนรู้ มีความ
รบั ผิดชอบมวี ินัย มุ่งม่นั ในการทำงาน ซ่ือสัตย์สจุ ริต ใฝเ่ รียนรู้ อยู่อย่างพอเพียง รักความเป็นไทย รัก
ชาติ ศาสน์ กษัตริย์ มีจติ สารธารณะและมสี ัมมาคารวะ

ผลการเรยี นรู้

๑. ความรู้เบอื้ งตน้ เก่ยี วกับการใช้โปรแกรม Microsoft Excel
๒. สามารถปอ้ นขอ้ มลู และการจดั การกบั ข้อมูลในรปู แบบต่าง ๆ ได้
๓. สามารถสรา้ งสตู รและฟังกช์ ันในการคำนวณได้
๔. สามารถสรา้ งแผนภมู ิหรอื ชารต์ ได้
๕. สามารถจดั ทำข้อมลู ในเรอ่ื งตา่ ง ๆ พรอ้ มทั้งแสดงแผนภูมิหรือชาร์ตได้

รวมทง้ั หมด 5 ผลการเรยี นรู้

67

คำอธบิ ายรายวิชาเพ่ิมเตมิ

รายวิชาคอมพิวเตอร์ 5 รหสั วิชา ว 23201 กล่มุ สาระการเรยี นรูว้ ทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

ชัน้ มธั ยมศกึ ษาปีท่ี 3 ภาคเรียนที่ 1 เวลา 40 ชัว่ โมง จำนวน 1 หนว่ ยกิต

ศึกษาระบบคอมพิวเตอร์สำหรับงานมัลติมีเดีย อุปกรณ์แสดงผลกราฟิก การแสดงผลด้วยภาพ
วีดีโอ เสียง อุปกรณ์ประกอบ เช่น เครื่องขับแผ่นบันทึก ซีดี การ์ดประมวลผลเสียง วีดีโอ สแกนเนอร์
เคร่ืองพิมพ์สี ฯลฯ การเก็บรวบรวมข้อมูลแบบมัลติมีเดียภาพ วีดีโอ เสียง ข้อมูล การใช้โปรแกรมแบบ
มัลติมีเดีย คำส่ังในการดำเนินงาน หลักการกราฟิก การเขียนรูปภาพ การเก็บรูปภาพ การแก้ไข การสร้าง
กราฟิก การสร้างงานมัลติมีเดีย การใช้สี การตกแต่งภาพ การเช่ือมข้อมูล หลักการส่ือหลายมิติ การสร้าง
ขอ้ ความหลายมติ ิ งานประยุกตด์ า้ นการศกึ ษา

ปฏิบัติการสร้างงานแบบมัลติมีเดียและการใช้โปรแกรมสำหรับนำเสนองานมัลติมีเดียเพ่ือนำเสนอ
งานตา่ ง ๆ

เพอื่ ให้มีความรคู้ วามเขา้ ใจและทักษะในการใชเ้ ทคโนโลยสี รา้ งงานแบบมลั ติมีเดยี ในการนำเสนองาน
ต่าง ๆ อย่างหลากหลาย มจี ิตสำนึกและรบั ผดิ ชอบ

ผลการเรยี นรู้
1. มคี วามรู้และความเข้าใจหลกั การทำงานของการตดั ตอ่ วดี โี อมลั ตมิ ีเดยี ได้
2. มีความรแู้ ละความเข้าใจถงึ เครอื่ งมือทใี่ ชใ้ นการตดั ต่อวดี ีโอได้
3. มีทกั ษะในการสร้างวดี ีโอจากโปรแกรมตดั ต่อวีดโี อได้
4. มีทักษะในการสรา้ งวดี ีโอดว้ ยโปรแกรมตดั ต่อวดี ีโอได้
5. นำเข้าไฟลว์ ีดีโอจากภายนอกได้
6. สามารถนำเสนอวีดีโอในรปู แบบตา่ ง ๆ เพ่อื นำไปเผยแพร่ในส่ือต่าง ๆ ได้

รวมทั้งหมด 6 ผลการเรียนรู้

68

คำอธิบายรายวชิ าเพิม่ เตมิ

รายวิชา คอมพิวเตอร์ 6 รหสั วิชา ว 23202 กล่มุ สาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

ช้ันมธั ยมศึกษาปีท่ี 3 ภาคเรยี นท่ี 2 เวลา 40 ชวั่ โมง จำนวน 1 หน่วยกติ

ศึกษาความหมายของคอมพิวเตอร์กราฟิก หลักการ วิธีการออกแบบกราฟิก ซอฟตแ์ วร์ด้านกราฟิก
ระบบคอมพิวเตอร์สำหรับงานคอมพิวเตอร์กราฟิก การใช้งานซอฟต์แวร์ด้านกราฟิก ใช้เคร่ืองมือและ
อปุ กรณ์ตา่ ง ๆ รวมถงึ คำสงั่ ทส่ี ำคญั ในการออกแบบคอมพิวเตอร์กราฟิก ในโปรแกรมกราฟกิ ไดอ้ ย่างชำนาญ

โดยการนำภาพจากแหล่งภาพต่างๆ มาสร้างสรรค์งานกราฟิกให้มีจินตนาการตามความคิดริเริ่ม ท้ัง
ยงั ศึกษาหลักการออกแบบเทคนคิ การใช้โปรแกรมการออกแบบคอมพิวเตอร์กราฟิกได้จากเว็บไซต์ต่างๆ เพ่ือ
นำมาประยุกตใ์ ช้ในการสร้างสรรค์งาน ปฏิบัตกิ ารออกแบบคอมพิวเตอรก์ ราฟกิ ดว้ ยโปรแกรมกราฟกิ

เพอื่ ใหผ้ ้เู รียนสามารถใช้ซอฟตแ์ วร์ด้านกราฟกิ ออกแบบและสรา้ งสรรค์ผลงานด้านกราฟิก เผยแพร่สู่
สาธารณะชนได้อย่างมีคุณธรรมและจริยธรรม มีความรับผิดชอบ มีความสามารถในการใช้เทคโนโลยีได้
อยา่ งเหมาะสม มีเจตคตทิ ่ดี ีตอ่ การทำงาน

ผลการเรียนรู้
1. นกั เรียนสามารถอธบิ ายพน้ื ฐานของคอมพวิ เตอรก์ ราฟกิ ได้
2. นกั เรยี นสามารถใช้เครื่องมือและกลมุ่ คำสงั่ ตา่ ง ๆ ในโปรแกรมประยกุ ต์ ได้
3. นักเรียนสามารถสร้างสรรค์งานกราฟิกด้วยโปรแกรมประยกุ ต์ ได้อยา่ งมจี ินตนาการ
4. สรา้ งสรรค์งานกราฟิกอยา่ งมจี ติ นาการและยดึ หลักคณุ ธรรมและความรบั ผดิ ชอบเป็นสำคัญ
5. นกั เรียนสามารถสรา้ งสรรคง์ านงานกราฟกิ ใหส้ วยงามและมีจนิ ตนาการอยา่ งมอื อาชพี ได้

รวมทั้งหมด 5 ผลการเรียนรู้

69

69

กลมุ่ สาระการเรยี นรสู้ ังคมศกึ ษา
ศาสนาและวัฒนธรรม

70
โครงสร้างรายวชิ ากล่มุ สาระการเรยี นรสู้ ังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม

ระดับชนั้ รหัส สาระการเรยี นรพู้ ้ืนฐาน เวลาเรียนรายปี
ชัน้ ป.1 ส 11101 ระดับประถมศกึ ษา 1 ชว่ั โมง/สปั ดาห์
ชั้น ป.2 ส 12101 1 ชั่วโมง/สปั ดาห์
ชั้น ป.3 ส 13101 ชือ่ รายวิชา 1 ชั่วโมง/สัปดาห์
ชน้ั ป.4 ส 14101 สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม 1 1 ชว่ั โมง/สปั ดาห์
ช้นั ป.5 ส 15101 สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม 2 1 ชั่วโมง/สปั ดาห์
สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม 3
ช้นั ป.6 ส 16101 สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม 4 1 ชั่วโมง/สัปดาห์
สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม 5

สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม 6

ระดบั มธั ยมศึกษาตอนตน้ ( ช้ันมธั ยมศกึ ษาปีท่ี 1 – 3 )

สาระการเรยี นรู้พน้ื ฐาน

ช้ัน ม.1 ส 21101 สังคมศึกษา 1 3 ชม./สปั ดาห์/ภาค 1.5 หน่วยการเรยี น
ส 21103 สังคมศึกษา 2 3 ชม./สปั ดาห์/ภาค 1.5 หนว่ ยการเรยี น

ชนั้ ม.2 ส 22101 สังคมศึกษา 3 3 ชม./สปั ดาห/์ ภาค 1.5 หนว่ ยการเรียน
ส 22103 สังคมศึกษา 4 3 ชม./สัปดาห์/ภาค 1.5 หน่วยการเรียน

ชน้ั ม.3 ส 23101 สังคมศึกษา 5 3 ชม./สัปดาห/์ ภาค 1.5 หน่วยการเรียน
ส 23103 สังคมศึกษา 6 3 ชม./สปั ดาห์/ภาค 1.5 หนว่ ยการเรยี น

71

โครงสรา้ งรายวิชาประวตั ิศาสตร์
สาระการเรยี นรพู้ น้ื ฐาน

ระดบั ช้ัน รหัส ระดับประถมศึกษา เวลาเรียนรายปี
ชั้น ป.1 ส 11102 1 ชว่ั โมง/สปั ดาห์
ชัน้ ป.2 ส 12102 ช่ือรายวิชา 1 ชว่ั โมง/สปั ดาห์
ชัน้ ป.3 ส 13102 ประวัติศาสตร์ 1 1 ชว่ั โมง/สปั ดาห์
ชั้น ป.4 ส 14102 ประวตั ศิ าสตร์ 2 1 ชัว่ โมง/สัปดาห์
ช้ัน ป.5 ส 15102 ประวัตศิ าสตร์ 3 1 ชวั่ โมง/สปั ดาห์
ช้นั ป.6 ส 16102 ประวัตศิ าสตร์ 4 1 ชัว่ โมง/สัปดาห์
ประวตั ิศาสตร์ 5
ประวตั ิศาสตร์ 6

ระดับมธั ยมศกึ ษาตอนตน้ ( ชัน้ มธั ยมศึกษาปที ี่ 1 – 3 )

สาระการเรยี นรู้พ้ืนฐาน

ชัน้ ม.1 ส 21102 ประวัติศาสตร์ 1 1 ชม./สัปดาห/์ ภาค 0.5 หน่วยการเรยี น
ส 21104 ประวัตศิ าสตร์ 2 1 ชม./สัปดาห/์ ภาค 0.5 หน่วยการเรยี น

ชั้น ม.2 ส 22102 ประวตั ศิ าสตร์ 3 1 ชม./สัปดาห์/ภาค 0.5 หนว่ ยการเรียน
ส 22104 ประวตั ศิ าสตร์ 4 1 ชม./สัปดาห/์ ภาค 0.5 หน่วยการเรยี น

ช้นั ม.3 ส 23102 ประวตั ศิ าสตร์ 5 1 ชม./สัปดาห์/ภาค 0.5 หน่วยการเรียน
ส 23104 ประวตั ิศาสตร์ 6 1 ชม./สัปดาห์/ภาค 0.5 หนว่ ยการเรียน

72

โครงสรา้ งรายวิชาหนา้ ทพี่ ลเมือง

สาระการเรยี นรู้เพม่ิ เตมิ
ระดบั ประถมศกึ ษา

ระดับชั้น รหสั ช่ือรายวชิ า เวลาเรยี นรายปี
ช้นั ป.1 ส 11231 หนา้ ที่พลเมือง 1 1 ช่วั โมง/สัปดาห์
ช้ัน ป.2 ส 12232 หนา้ ทพ่ี ลเมอื ง 2 1 ชว่ั โมง/สัปดาห์
ช้ัน ป.3 ส 13233 หนา้ ทพ่ี ลเมอื ง 3 1 ชั่วโมง/สปั ดาห์
ชั้น ป.4 ส 14234 หนา้ ทพ่ี ลเมือง 4 1 ชั่วโมง/สัปดาห์
ชั้น ป.5 ส 15235 หน้าที่พลเมอื ง 5 1 ชั่วโมง/สปั ดาห์
ชน้ั ป.6 ส 16236 หนา้ ทพี่ ลเมือง 6 1 ชว่ั โมง/สปั ดาห์

ระดบั มธั ยมศกึ ษาตอนตน้ ( ชัน้ มัธยมศึกษาปีท่ี 1 – 3 )

สาระการเรยี นรเู้ พ่ิมเตมิ

ช้ัน ม.1 ส 21231 หนา้ ท่ีพลเมือง 1 1 ชม./สัปดาห/์ ภาค 0.5 หนว่ ยการเรยี น
ส 21232 หน้าที่พลเมอื ง 2 1 ชม./สัปดาห/์ ภาค 0.5 หนว่ ยการเรยี น

ชนั้ ม.2 ส 22233 หน้าท่พี ลเมือง 3 1 ชม./สัปดาห/์ ภาค 0.5 หนว่ ยการเรยี น
ส 22234 หนา้ ทพ่ี ลเมอื ง 4 1 ชม./สปั ดาห/์ ภาค 0.5 หน่วยการเรียน

ช้ัน ม.3 ส 23235 หน้าที่พลเมือง 5 1 ชม./สัปดาห์/ภาค 0.5 หนว่ ยการเรยี น
ส 23236 หนา้ ทพี่ ลเมือง 6 1 ชม./สัปดาห์/ภาค 0.5 หนว่ ยการเรยี น

ส 11101 วิชาสงั คมศึกษาฯ 1 73
ช้ันประถมศกึ ษาปที ี่ 1
คำอธิบายรายวิชาพืน้ ฐาน
กลมุ่ สาระการเรียนรสู้ ังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม
เวลา 80 ชั่วโมง

สังเกต ศึกษาค้นคว้า รวบรวมข้อมูล อภิปราย ความหมาย ความสำคัญ องค์ประกอบเบ้ืองต้นของ
ศาสนา ประโยชน์ ประวัติ ศาสดาของศาสนา สรุปใจความสำคัญของคัมภีร์ ความคิดหลักของศาสนา สรุป
หลักจริยธรรม การบำเพ็ญประโยชน์ วิธีปฏิบัติ การใช้ภาษาเกี่ยวกับศาสนพิธี พิธีกรรมในวันสำคัญ ฝึก
ปฏิบัติการบริหารจิต การเจรญิ ปัญญาเบื้องต้น เปรียบเทียบ การทำความดี ปฏบิ ัติตนตามคำแนะนำ รวบรวม
ขนั้ ตอน ของศาสนพธิ ี คุณลักษณะของการเป็นพลเมืองดใี นสงั คมประชาธิปไตยมีความรบั ผิดชอบ ความซ่ือสตั ย์
ความกล้าหาญ ความเสียสละ การเคารพสิทธิและหน้าที่ วัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น การแก้ปัญหาความ
ขัดแย้งในครอบครัว กฎ กติกา ความหมาย ความสำคัญของรัฐธรรมนูญ ประโยชน์ของรายรับ-รายจ่าย
ต้นทุนผลประโยชน์ที่ได้รับทรัพยากรในท้องถิ่น ระบบเศรษฐกิจพอเพียง อาชีพของครอบครัวและชุมชน การ
ซ้ือขายแลกเปลี่ยนสินค้าและบริการ ในชีวิตประจำวัน ลักษณะทางกายภาพของบ้าน โรงเรียน และชุมชน
องค์ประกอบของ แผนผัง การเขียนแผนท่ีเบ้ืองต้นอย่างง่าย ทรัพยากรธรรมชาติ การพึ่งพาอาศัยซ่ึงกันและ
กัน ผลเสียการทำลายทรัพยากรธรรมชาติ ส่ิงแวดล้อมทางสังคม การสร้างสรรค์ ส่ิงแวดล้อม การอนุรักษ์
สงิ่ แวดล้อมทางธรรมชาติ และทางสังคม โดยใชก้ ระบวนการทางสังคม กระบวนการสืบค้น กระบวนการกลุ่ม
และกระบวนการแกป้ ัญหา

เพื่อให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ สามารถนำไปปฏิบัติในการดำเนินชีวิต มีคุณธรรม จริยธรรม มี
คุณลักษณะอันพึงประสงค์ในด้านรักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ซื่อสัตย์ มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ รักความเป็นไทย มีจิต
สาธารณะ สามารถดำเนินชีวิตอย่างสันติสุขในสังคมไทย และสังคมโลก สามารถนำความรู้ไปใช้ให้เกิด
ประโยชน์โดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและสามารถนำไปประยุกต์ใช้กับชีวิตประจำวันได้อย่าง
ถูกต้องเหมาะสม

มาตรฐาน/ตวั ช้วี ัด
ส 1.1 ป.1/1 , ป.1/2 , ป.1/3 , ป.1/4
ส 1.2 ป.1/1 , ป.1/2 , ป.1/3
ส 2.1 ป.1/1 , ป.1/2
ส 2.2 ป.1/1 , ป.1/2 , ป.1/3
ส 3.1 ป.1/1 , ป.1/2 , ป.1/3
ส 3.2 ป.1/1
ส 5.1 ป.1/1 , ป.1/2 , ป.1/3 , ป.1/4
ส 5.2 ป.1/1 , ป.1/2 , ป.1/3
รวม 23 ตวั ช้ีวดั

ส 12101 วชิ าสงั คมศึกษาฯ 2 74
ช้นั ประถมศกึ ษาปที ่ี 2
คำอธิบายรายวิชาพ้ืนฐาน
กลมุ่ สาระการเรยี นรูส้ งั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม
เวลา 80 ชั่วโมง

สังเกต ศึกษาคน้ คว้า การรวบรวมข้อมูล อภิปราย ความหมาย ความสำคัญ องค์ประกอบเบอื้ งตน้ ของ
ศาสนา ประวัติศาสนา ศาสดาของศาสนา คัมภีร์ และการใช้ภาษาของศาสนา รวบรวมหลักจริยธรรม การ
บำเพ็ญประโยชน์ต่อครอบครัว โรงเรียน และชุมชน หลักปฏิบัติการอยู่ร่วมกันอย่างเป็นสุข ศาสนพิธี และ
พิธีกรรมในวันสำคัญของศาสนา การบริหารจิต การเจริญปัญญาเบื้องต้น การทำความดีของบุคคลใน
ครอบครัว และโรงเรียน การปฏิบัติตนตามคำแนะนำเก่ียวกับศีลธรรม จริยธรรม ค่านิยมที่ดีงาม การเป็น
พลเมืองดี ในสังคมประชาธิปไตย การยอมรับ การเคารพสิทธิ และหน้าท่ีของตนเอง เป็นสมาชิกที่ดีของ
ครอบครัว สิทธขิ องบุคคลท่ีพงึ ได้รับการคมุ้ ครอง การขัดเกลาของสังคม ค่านยิ ม ความเชอื่ ประเพณี วฒั นธรรม
และภูมิปัญญาของท้องถิ่น ความสัมพันธ์ของสมาชิกในครอบครัว บทบาทหน้าท่ีของตนเอง การแก้ปัญหา
ความขัดแย้ง ข้อตกลง กฎ กติกา ระเบียบในโรงเรียน ความหมาย และความสำคัญของรัฐธรรมนูญ ประโยชน์
ของรายรับ–รายจ่ายของครอบครัว ตัดสินใจเลือกอย่างเหมาะสม เศรษฐกิจพอเพียง อาชีพของชุมชน การซื้อ
ขาย แลกเปล่ียนสินค้าและบริการ ประโยชน์ของธนาคาร ภาษีที่เกี่ยวข้องในชีวิตประจำวันลักษณะทาง
กายภาพ องค์ประกอบของแผนผงั แผนท่ี ตำแหน่ง ระยะทศิ ทาง ทรัพยากรธรรมชาตริ คู้ ุณค่าของธรรมชาติ การ
สร้างสรรคส์ ิ่งแวดล้อมทางสงั คม การเปรยี บเทยี บประชากรกับส่ิงแวดล้อม การฝึกสงั เกตสิง่ ต่างๆรอบตัว โดยใช้
กระบวนการสังคม กระบวนการสืบค้น กระบวนการกลุ่ม กระบวนการแก้ปัญหา

เพื่อให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ สามารถนำไปปฏิบัติในการดำเนินชีวิต มีคุณธรรม จริยธรรม มี
คุณลักษณะอันพึงประสงค์ในด้านรักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ซ่ือสัตย์ มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ รักความเป็นไทย มีจิต
สาธารณะ สามารถดำเนินชีวิตอย่างสันติสุขในสังคมไทย และสังคมโลก สามารถนำความรู้ไปใช้ให้เกิด
ประโยชน์โดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและสามารถนำไปประยุกต์ใช้กับชีวิตประจำวันได้อย่าง
ถกู ตอ้ งเหมาะสม

มาตรฐาน/ตวั ช้ีวัด

ส 1.1 ป.2/1, ป.2/2, ป.2/3, ป.2/4, ป.2/5, ป.2/6, ป.2/7
ส 1.2 ป.2/1, ป.2/2
ส 2.1 ป.2/1, ป.2/2, ป.2/3, ป.2/4
ส 2.2 ป.2/1, ป.2/2
ส 3.1 ป.2/1, ป.2/2, ป.2/3, ป.2/4
ส 3.2 ป.2/1, ป.2/2
ส 5.1 ป.2/1, ป.2/2, ป.2/3
ส 5.2 ป.2/1, ป.2/2, ป.2/3, ป.2/4
รวม 28 ตวั ช้วี ัด

ส 13101 วชิ าสังคมศึกษาฯ 3 75
ช้ันประถมศึกษาปที ่ี 3
คำอธิบายรายวชิ าพนื้ ฐาน
กลุ่มสาระการเรียนรสู้ งั คมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม
เวลา 80 ชวั่ โมง

สังเกต ศึกษาค้นคว้า รวบรวมข้อมูล อภิปราย แสดงความคิดเห็น สรุปใจความสำคัญความหมาย
ความสำคัญ องค์ประกอบของศาสนา ประโยชน์ ประวัติศาสดาของศาสนา ภาษา ที่ใช้ในคัมภีร์ของศาสนาท่ี
ตนนับถือ หลักจริยธรรมในการพัฒนาตน การบำเพ็ญประโยชน์ต่อครอบครัว โรงเรียน วิธีปฏิบัติ
เก่ียวกับ ศาสนพิธี พิธีกรรมในวันสำคัญของศาสนา การบริหารจิต การเจริญปัญญา สติ สัมปชัญญะ ความ
รำลกึ ได้ ความรตู้ ัว ชื่นชมการทำความดีของบุคคลในครอบครัว และโรงเรียน ศีลธรรม จรยิ ธรรม ค่านิยมท่ีดี
งาม การเป็นพลเมืองดีในสังคม ประชาธิปไตย การเคารพสิทธิและหน้าที่ของ ตนเอง บทบาทสิทธิ เสรีภาพ
หน้าที่ สถานภาพ สิทธิของบุคคลที่พึงได้รับการคุ้มครอง การขัดเกลาของสังคม ค่านิยม ความเชื่อ ประเพณี
การอนุรักษ์วัฒนธรรม และภูมิปัญญา ของท้องถ่ิน การสร้างความดี การแก้ปัญหาความขัดแย้ง กฎ กติกา
ระเบียบในชุมชน ความสำคัญของกฎหมายรัฐธรรมนูญ รายรับ–รายจ่าย ผลประโยชน์ที่ผู้บริโภคได้รับการ
ตัดสินใจเลือกอย่างเหมาะสม ระบบเศรษฐกิจพอเพียง อาชีพในชุมชนการแลกเปล่ียน สินค้าและบริการ
ความสำคัญของธนาคาร ภาษที ่ีเกี่ยวข้องในชวี ติ ประจำวัน องค์ประกอบทางกายภาพ ลกั ษณะ ความเกี่ยวขอ้ ง
แผนผัง แผนท่ี ตำแหน่ง ระยะทิศทาง เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ ทรัพยากรธรรมชาติ การพึ่งพาอาศัยกัน
ส่ิงแวดล้อมทางสังคม การอนุรักษ์ การใช้พลังงาน การดูแลรักษาส่ิงแวดล้อม การรู้จักสังเกตส่ิงต่างๆรอบตัว
โดยใช้กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการคิดวิเคราะห์ กระบวนการกลุ่ม กระบวนการเผชิญสถานการณ์และ
แก้ปัญหา

เพ่ือให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ สามารถนำไปปฏิบัติในการดำเนินชีวิต มีคุณธรรม จริยธรรม มี
คุณลักษณะอันพึงประสงค์ในด้านรักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ซื่อสัตย์ มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ รักความเป็นไทย มีจิต
สาธารณะ สามารถดำเนินชีวิตอย่างสันติสุขในสังคมไทย และสังคมโลก สามารถนำความรู้ไปใช้ให้เกิด
ประโยชน์โดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและสามารถนำไปประยุกต์ใช้กับชีวิตประจำวันได้อย่าง
ถูกตอ้ งเหมาะสม

มาตรฐาน/ตัวชี้วดั
ส 1.1 ป.3/1 , ป.3/2 , ป.3/3 , ป.3/4 , ป.3/5 , ป.3/6 , ป.3/7
ส 1.2 ป.3/1 , ป.3/2 , ป.3/3
ส 2.1 ป.3/1 , ป.3/2 , ป.3/3 , ป.3/4
ส 2.2 ป.3/1 , ป.3/2 , ป.3/3
ส 3.1 ป.3/1 , ป.3/2 , ป.3/3
ส 3.2 ป.3/1 , ป.3/2 , ป.3/3
ส 5.1 ป.3/1 , ป.3/2
ส 5.2 ป.3/1 , ป.3/2 , ป.3/3 , ป.3/4 , ป.3/5 , ป.3/6
รวม 30 ตวั ชวี้ ัด

ส 14101 วิชาสงั คมศกึ ษาฯ 4 76
ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ี่ 4
คำอธบิ ายรายวิชาพนื้ ฐาน
กล่มุ สาระการเรยี นรู้สังคมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม
เวลา 80 ช่วั โมง

สังเกต ศึกษาค้นคว้า อภิปราย ซักถาม แสดงความคิดเห็น รวบรวมข้อมูล สืบค้น ข้อมูลสรุป
ใจความสำคัญเกี่ยวกับความสำคัญทางศาสนา และศาสดาของศาสนาพุทธ คัมภีร์ทางศาสนาที่ตนนับถือ
หลักธรรมของศาสนา การบริหารจิตและเจริญปัญญา ช่ืนชมการทำความดีของบุคลากรในสังคม แปล
ความหมายในคัมภีร์ ศาสนาที่ตนนับถือ เสนอแนวทางการกระทำของตนเองและผู้อื่นในฐานะพลเมืองดีของ
สังคม สิทธิเด็ก เพ่ือป้องกันตัวเองและสังคม เปรียบเทียบความแตกต่างของวัฒนธรรมในท้องถ่ินการยอมรับ
คุณค่าของกันและกัน การรวมกลุ่มท้ังภาครัฐและเอกชน ช่ืนชมการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมี
พระมหากษัตริย์เป็นประมุข การรวมกลุ่มภาครัฐและเอกชนเพ่ือพัฒนาท้องถ่ิน อำนาจอธิปไตย ปฏิบัติตาม
กฎหมายในชีวิตประจำวัน วิเคราะห์ ผู้ผลิต ผู้บริโภค วิธีการของเศรษฐกิจ การหารายได้ การออม การลงทุน
ผลผลิตทางด้านเศรษฐกิจ การตลาด การธนาคาร สถาบันการเงินอ่ืน ๆ ภาษีที่เก่ียวข้องในชีวิตประจำวัน การ
พ่ึงพา การแข่งขันทางด้านเศรษฐกิจ ปรากฏการณ์ต่าง ๆ ใช้แผนที่และภาพถ่ายระบุลักษณะสำคัญทาง
กายภาพ แหล่งทรัพยากรและสิ่งต่างๆในจังหวัดของตนเอง ความสัมพันธ์ของส่ิงต่างๆที่อยู่ในจังหวัด
สภาพแวดล้อมทางกายภาพที่ส่งผลต่อการดำเนินชีวิต การเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมและผลที่เกิดจากการ
เปลี่ยนแปลงนั้น และมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ส่ิงแวดล้อมในจังหวัด โดยใช้กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการ
คิดวิเคราะห์ กระบวนการกลมุ่ กระบวนการเผชญิ สถานการณแ์ ละแก้ปัญหา

เพ่ือให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ สามารถนำไปปฏิบัติในการดำเนินชีวิต มีคุณธรรม จริยธรรม มี
คุณลักษณะอันพึงประสงค์ในด้านรักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ซื่อสัตย์ มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ รักความเป็นไทย มีจิต
สาธารณะ สามารถดำเนินชีวิตอยา่ งสันติสุขในสงั คมไทย และสังคมโลกสามารถนำความรู้ไปใช้ให้เกิดประโยชน์
โดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและสามารถนำไปประยุกต์ใช้กับชีวิตประจำวันได้อย่างถูกต้อง
เหมาะสม

มาตรฐาน/ตัวช้ีวัด

ส 1.1 ป.4/1 , ป.4/2 , ป.4/3 , ป.4/4 , ป.4/5 , ป.4/6 , ป.4/7, ป.4/8
ส 1.2 ป.4/1 , ป.4/2 , ป.4/3
ส 2.1 ป.4/1 , ป.4/2 , ป.4/3 , ป.4/4 , ป.4/5
ส 2.2 ป.4/1 , ป.4/2 , ป.4/3
ส 3.1 ป.4/1 , ป.4/2 , ป.4/3
ส 3.2 ป.4/1 , ป.4/2
ส 5.1 ป.4/1 , ป.4/2 , ป.4/3
ส 5.2 ป.4/1 , ป.4/2 , ป.4/3
รวม 30 ตัวช้ีวัด

ส 15101 วิชาสงั คมศึกษาฯ 5 77
ชั้นประถมศึกษาปีท่ี 5
คำอธิบายรายวิชาพนื้ ฐาน
กลุ่มสาระการเรียนรสู้ งั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม
เวลา 80 ชว่ั โมง

สังเกต ศึกษาค้นคว้า วิเคราะห์ อภิปรายสนทนาซักถาม แสดงความคิดเห็น รวบรวมข้อมูล สืบค้น
ข้อมูล สรุปใจความสำคัญเกี่ยวกับเรื่องราวพื้นฐานเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ความสำคัญของศาสนา ศาสดา และ
คัมภีร์ทางศาสนาท่ีตนนับถือ หลักธรรมของศาสนาที่ตนนับถือเพื่อเข้าใจในการพัฒ นาตนและ
สังคม ความหมาย การบรหิ ารจติ และเจรญิ ปญั ญา ชน่ื ชมการทำความดีของตนเองและบุคคลในสงั คม แลแนว
ปฏิบัติในการช่ืนชม การทำความดีของบุคคลสำคัญกลุ่มเพื่อนประโยชน์ของการบริหารจิตและเจริญปัญญา
ของศาสนาที่ตนนบั ถอื กระบวนการประชาธปิ ไตยในการทำงานรว่ มกันในครอบครวั โรงเรยี น ชมุ ชน การปฏบิ ตั ิ
ตน ตามสิทธิ หน้าที่ เสรีภาพในฐานะพลเมืองดีของประเทศ การดำเนินชีวิต ความแตกต่างของวัฒนธรรมใน
กลุ่มคนในภูมิภาคการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมพี ระมหากษัตริย์เป็นประมุขโครงสร้างการปกครอง
ประเทศซ่ึงมีท้ังส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค และส่วนท้องถ่ิน เพื่อเชื่อมโยงความสัมพันธ์ระหวา่ งคนกับการปกครอง
ประเทศ ความสำคัญในกฎหมายในชวี ิตประจำวัน หน้าที่ของผูผ้ ลิต และผบู้ ริโภค ความหมายของระบบสินเชื่อ
ผลดีผลเสียต่อภาวะ การเงินการเลือกของผู้บริโภค ผลกระทบต่อทรัพยากรที่มีอยู่ ระบบสหกรณ์การบริหาร
ทางด้านเศรษฐกิจ บทบาทการใช้เงินในท้องถ่ินการบริการต่างๆ ของธนาคารและสถาบันการเงินใน
ต่างประเทศ ผู้บริโภคผู้ยืมและนักธุรกิจการจัดหาแหล่งรายได้ของรัฐ ความเช่ียวชาญ ชำนาญด้านจำนวน
ปริมาณสินค้ารวมท้ังท่ีผลิตการซื้อมาทางเศรษฐกิจการใช้แผนท่ีในท้องถ่ินต่างๆ ลักษณะความแตกต่าง
ผลกระทบของสิ่งแวดล้อมทางสังคม วัฒนธรรม วิถีชีวิตในภูมิภาคต่าง ๆ ของไทยกับส่ิงแวดล้อมทาง
ธรรมชาติ ผลกระทบจากการกระทำของมนษุ ย์ทม่ี ตี อ่ ส่ิงแวดล้อม การอนรุ กั ษท์ รัพยากรธรรมชาติ และรักษา
สมดุลในระบบนิเวศน์โดยใช้กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการคิดวิเคราะห์ กระบวนการกลุ่ม กระบวนการ
เผชญิ สถานการณแ์ ละแก้ปญั หา

เพื่อให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ สามารถนำไปปฏิบัติในการดำเนินชีวิต มีคุณธรรม จริยธรรม มี
คุณลักษณะอันพึงประสงค์ในด้านรักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ซื่อสัตย์ มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ รักความเป็นไทย มีจิต
สาธารณะ สามารถดำเนนิ ชีวิตอย่างสนั ติสขุ ในสังคมไทย และสังคมโลกสามารถนำความรู้ไปใช้ให้เกิดประโยชน์
โดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และสามารถนำไปประยุกต์ใช้ กับชีวิตประจำวันได้อย่างถูกต้อง
เหมาะสม

มาตรฐาน/ตัวช้วี ดั
ส 1.1 ป.5/1 , ป.5/2 , ป.5/3 , ป.5/4 , ป.5/5 , ป.5/6 , ป.5/7
ส 1.2 ป.5/1 , ป.5/2 , ป.5/3
ส 2.1 ป.5/1 , ป.5/2 , ป.5/3, ป. 5/4
ส 2.2 ป.5/1 , ป.5/2 , ป.5/3
ส.3.1 ป.5/1 , ป.5/2 , ป.5/3
ส 3.2 ป.5/1 , ป.5/2
ส 5.1 ป.5/1 , ป.5/2
ส 5.2 ป.5/1 , ป.5/2 , ป.5/3
รวม 27 ตวั ช้ีวัด

ส 16101 วิชาสังคมศึกษาฯ 6 78
ช้ันประถมศึกษาปที ่ี 6
คำอธบิ ายรายวชิ าพน้ื ฐาน
กลุม่ สาระการเรียนรู้สงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม
เวลา 80 ชัว่ โมง

สังเกต ศึกษาค้นคว้า วิเคราะห์ อภิปรายสนทนาซักถาม แสดงความคิดเห็นรวบรวมข้อมูลสืบค้น
ข้อมูลความสำคัญหลักธรรมพระรัตนตรัย ไตรสิกขา หลักธรรมโอวาท 3 การทำความดีของบุคคลในประเทศ
การสวดมนต์ แผ่เมตตาของศาสนาท่ีตนนับถือสรุปใจความสำคัญเกี่ยวกับพุทธประวัติต้ังแต่ปลงอายุสังขาร
จนถึงสังเวชนียสถาน ประวัติศาสดา ข้อคิดจากประวัติสาวก ชาดก เร่ืองเล่า ศาสนิกชนตัวอย่าง ศาสนพิธี
สถานที่ในศาสนสถาน ศาสนิกชนที่ดี ประโยชน์ของการเข้าร่วมในศาสนพิธี พิธีกรรม กิจกรรมในวนั สำคัญทาง
ศาสนา การบริหารจิตและเจริญปัญญาวันสำคัญทางศาสนา การกระทำที่แสดงถึงคุณลักษณะของการเป็น
พลเมืองดีในสังคมประชาธิปไตย สิทธิเด็กท่ีพึงได้รับการคุ้มครองตามสิทธิมนุษยชนบทบาทหน้าท่ีความ
รบั ผิดชอบของตนเอง บรรทัดฐานทางสังคมและวฒั นธรรม สญั ลักษณ์เอกลกั ษณ์ คา่ นยิ ม ประเพณี วัฒนธรรม
ในท้องถิ่นอำนาจอธิปไตยและการมีส่วนร่วมในการปก ครองระบอบประชาธิปไตย กฎหมายใน
ชีวิตประจำวัน การเลือกใช้ทรัพยากรท่ีมีผลกระทบ ต่อสิ่งแวดล้อม การเพิ่มรายได้เงินออมจากการลงทุน
สทิ ธิและการคุ้มครองผู้บรโิ ภค เศรษฐกิจพอเพียงระบบสหกรณ์ การบรหิ าร ด้านการผลติ และการพึ่งพาทาง
เศรษฐกิจบทบาทการใช้เงินและการบริการด้านการเงินต่างประเทศ การจัดเก็บภาษีการกู้ยืมเงินจาก
ต่างประเทศ แผนท่ีชนิดต่างๆการกระทำท่ีส่งผลดีและผลเสียต่อสิ่งแวดล้อมทางสังคม วัฒนธรรมรวมท้ัง
ผลกระทบจากการที่มนุษย์เปลี่ยนแปลงสิ่งแวดล้อมในด้านบวกและด้านลบ การกระทำที่มีส่วนช่วย
แกป้ ัญหา และเสริมสภาพแวดล้อมในทอ้ งถ่ินโดยใช้กระบวนการปฏิบตั ิ กระบวนการคิดวิเคราะห์ กระบวนการ
กลุม่ กระบวนการเผชญิ สถานการณ์และแก้ปญั หา

เพือ่ ให้เกดิ ความรู้ ความเข้าใจ สามารถนำไปปฏิบัติในการดำเนนิ ชีวิต มคี ณุ ธรรม จริยธรรม
มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ในด้านรักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ซื่อสัตย์ มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ รักความเป็นไทย
มีจิตสาธารณะ สามารถดำเนินชีวิตอย่างสันติสุขในสังคมไทย และสังคมโลกสามารถนำความรู้ไปใช้ให้เกิด
ประโยชน์โดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและสามารถนำไปประยุกต์ใช้กับชีวิตประจำวันได้อย่าง
ถกู ตอ้ งเหมาะสม

มาตรฐาน/ตัวช้วี ดั

ส 1.1 ป.6/1 , ป.6/2 , ป.6/3 , ป.6/4 , ป.6/5 , ป.6/6 , ป.6/7 , ป.6/8 , ป.6/9
ส 1.2 ป.6/1 , ป.6/2 , ป.6/3 , ป.6/4
ส 2.1 ป.6/1 , ป.6/2 , ป.6/3 , ป.6/4 , ป.6/5
ส 2.2 ป.6/1 , ป.6/2 , ป.6/3
ส 3.1 ป.6/1 , ป.6/2 , ป.6/3
ส 3.2 ป.6/1 , ป.6/2
ส 5.1 ป.6/1 , ป.6/2
ส 5.2 ป.6/1 , ป.6/2 , ป.6/3
รวม 31 ตัวชีว้ ดั

79

คำอธบิ ายรายวิชาพน้ื ฐาน

ส 21101 วชิ าสงั คมศึกษาฯ 1 กลุม่ สาระการเรียนรูส้ งั คมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม
ชัน้ มธั ยมศกึ ษาปที ่ี 1
ภาคเรยี นท่ี 1 เวลา 60 ชว่ั โมง

ศึกษา การเผยแพร่พระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือสู่ประเทศไทย ความสำคั ญของ
พระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือ พุทธประวัติ ประวัติสาวก ชาดก เรื่องเล่า และศาสนิกชนตัวอย่าง
พุทธคุณและข้อธรรมในกรอบอริยสัจ 4 การพัฒนาจิต การบรหิ ารจิตและเจริญปัญญา หลักธรรมในศาสนา
ท่ีตนนับถือ ความจำเป็นในการศึกษาศาสนาอ่ืน การปฏิบัติตนต่อศาสนิกชน บุคคลท่ีเป็นแบบอย่าง การ
บำเพ็ญประโยชน์ต่อศาสนสถาน จริยวัตรของสาวก การปฏิบัติตนต่อบุคคล พิธีกรรมและศาสนพิธี วัน
สำคัญทางศาสนา

ศึกษา วิเคราะห์ บทบาทหน้าท่ีของเยาวชนท่ีมีต่อสังคมและประเทศชาติ เคารพสิทธิ เสรีภาพของ
ตนเองและผู้อ่ืน หลักการ เจตนารมณ์โครงสร้างและสาระสำคัญของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยฉบับ
ปัจจุบันโดยสังเขป บทบาทการถ่วงดุลของอำนาจอธิปไตยจากรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบัน ความคล้ายคลึงและ
ความแตกต่างระหว่างวัฒนธรรมไทยกับวัฒนธรรมของประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และ
วัฒนธรรมท่ีเป็นปัจจัยในการสร้างความสัมพันธ์ท่ีดี หรืออาจนำไปสู่ความเข้าใจผิดต่อกัน ปฏิบัติตนเป็น
ประโยชน์ต่อสังคมและประเทศชาติ ปฏิบัติตามกฎหมายคุ้มครองเด็ก กฎหมายการศึกษา กฎหมายคุ้มครอง
ผู้บริโภค กฎหมายลิขสิทธิ์ กฎหมายรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบันท่ีเก่ียวข้องกับตนเองโดยใช้กระบวนการคิด
กระบวนการสืบค้นข้อมูล กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการทางสังคม กระบวนการกลุ่ม กระบวนการเผชิญ
สถานการณ์และแก้ปัญหาเพ่ือให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ สามารถนำไปปฏิบัติในการดำเนินชีวิต มีคุณธรรม
จริยธรรม มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ในด้านรักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ซ่ือสัตย์สุจริต มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ รักความ
เป็ น ไท ย มี จิ ต ส า ธ า ร ณ ะ ส า ม า ร ถ ด ำ เนิ น ชี วิ ต อ ย่ า งสั น ติ สุ ข ใน สั งค ม ไท ย แ ล ะ สั งค ม โล ก

โดยใช้กระบวนการ สืบเสาะหาความรู้ ความรู้ความเข้าใจ การคิดวิเคราะห์ อภิปรายกลุ่ม
แก้ปัญหา เปรียบเทยี บ จัดนิทรรศการ ปฏบิ ัติ สามารถนำเสนอผลงาน ส่ือสารสิ่งท่ีเรียนรู้ มคี วามสามารถ
ในการตัดสินใจ มีคุณธรรม จริยธรรม มีค่านิยมที่เหมาะสม เห็นคุณค่าในด้านความมีวินัย ใฝ่เรียนรู้
ซอื่ สตั ย์สจุ รติ มงุ่ มั่นในการทำงาน มีจติ สาธารณะ รกั ชาติ ศาสน์ กษัตรยิ ์ และรักความเป็นไทย

มาตรฐาน/ตวั ชวี้ ดั
ส 1.1 ม.1/1 ม. 1/2 ม. 1/3 ม. 1/4 ม. 1/5 ม. 1/6 ม. 1/7 ม. 1/8 ม. 1/9 ม. 1/10 ม.
1/11
ส 1.2 ม.1/1 ม. 1/2 ม. 1/3 ม. 1/4 ม. 1/5
ส 2.1 ม.1/1 ม. 1/2 ม. 1/3 ม. 1/4
ส 2.2 ม.1/1 ม. 1/2 ม. 1/3
รวม 23 ตวั ชว้ี ัด

80

คำอธบิ ายรายวชิ าพนื้ ฐาน

ส 21103 วิชาสงั คมศกึ ษาฯ 2 กลุ่มสาระการเรยี นร้สู งั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม
ช้ันมัธยมศึกษาปที ่ี 1
ภาคเรียนที่ 2 เวลา 60 ช่วั โมง

ศึกษา วิเคราะห์ ความหมายและความสำคัญของเศรษฐศาสตร์ ค่านิยมและพฤตกิ รรมการบริโภคของ
คนใน สังคม ซึ่งส่งผลต่อเศรษฐกิจของชุมชนและประเทศ ความเป็นมา หลักการและความสำคัญของปรัชญา
เศรษฐกจิ พอเพียงต่อสงั คมไทย บทบาทหน้าที่และความแตกต่างของสถาบันการเงินแต่ละประเภทและธนาคาร
กลาง การพ่ึงพาอาศัยกนั และการแข่งขันกันทางเศรษฐกิจในประเทศ ปัจจัยท่ีมีอิทธพิ ลต่อการกำหนดอุปสงค์
และอุปทาน และกฎหมายเกี่ยวกับทรัพย์สินทางปัญญา โดยใช้กระบวนการคิด กระบวนการสืบค้นข้อมูล
กระบวนการเผชิญสถานการณ์และแก้ปัญหา เพ่ือให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ สถาบันทางเศรษฐกิจต่าง ๆ
ความสมั พันธ์ทางเศรษฐกจิ การร่วมมือทางเศรษฐกิจในสังคมโลก สามารถบริหารจัดการทรพั ยากรในการผลิต
และการบริโภค การใช้ทรัพยากรท่ีมีอยู่จำกัดได้อย่างมีประสิทธิภาพและคุ้มค่าและนำหลักการของเศรษฐกิจ
พอเพียงมาประยกุ ตใ์ ช้

ศึกษาการใช้เครื่องมือทางภูมิศาสตร์สำรวจ สืบค้น พิกัดภูมิศาสตร์ (ละติจูด และลองจิจูด) เส้นแบ่ง
เวลา และเปรียบเทียบวันเวลาของโลก ลักษณะทางกายภาพ ทำเลท่ีต้ังของกิจกรรมทางเศรษฐกิจ สังคม
รวมถึงปัจจัยทางกายภาพ ปัจจัยทางสังคมที่มีผลต่อทำเลท่ีต้ังของกิจกรรมทางเศรษฐกิจและสังคมในทวีป
เอเชีย ทวีปออสเตรเลีย และ โอเชียเนีย สาเหตุการเกิดภัยพิบัติ ประเด็นปัญหาจากปฏิสัมพันธ์ระหว่ าง
สภาพแวดล้อมทางกายภาพกับมนุษย์ รวมถึงแนวทางการจัดการภัยพิบัติ การจัดการทางทรัพยากรและ
ส่ิงแวดล้อมในทวีปเอเชีย ทวีปออสเตรเลยี และโอเชยี เนยี โดยใชเ้ ครอื่ งมือทางภมู ิศาสตรใ์ นการสบื ค้น วเิ คราะห์
และสรุปข้อมูลตามกระบวนการทางภูมิศาสตร์ กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ ใช้ทักษะทางภูมิศาสตร์ด้าน
การสังเกต การแปลความข้อมูลทางภูมิศาสตร์ การคิดเชิงพ้ืนท่ี การคิดแบบองค์รวม การใช้เทคโนโลยี การใช้
เทคนิคและเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ การคิดเชิงภูมิสัมพันธ์ การใช้สถิติพ้ืนฐาน รวมถึงทักษะด้านการสื่อสาร
การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อให้เกิดความรู้ความเข้าใจ มีความสามารถทางภูมิศาสตร์ กระบวนการทาง
ภูมศิ าสตร์ ทักษะทางภมู ิศาสตร์ และมีทกั ษะในศตวรรษที่ 21 ด้านการสือ่ สาร การใชเ้ ทคโนโลยสี ารสนเทศ
ความสามารถในการคิดและแก้ปัญหา มีคุณลักษณะด้านจิตสาธารณะ มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นในการทำงาน
มีส่วนร่วมในการจัดการภัยพิบัติและการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมในประเทศไทย ทวีปเอเชีย ทวีปออสเตรเลีย และ
โอเชยี เนีย

โดยใช้กระบวนการ สืบเสาะหาความรู้ ความรู้ความเข้าใจ การคิดวิเคราะห์ อภิปรายกลุ่ม
แก้ปัญหา เปรียบเทยี บ จัดนิทรรศการ ปฏบิ ัติ สามารถนำเสนอผลงาน ส่อื สารส่ิงที่เรยี นรู้ มคี วามสามารถ
ในการตัดสินใจ มีคุณธรรม จริยธรรม มีค่านิยมที่เหมาะสม เห็นคุณค่าในด้านความมีวินัย ใฝ่เรียนรู้
ซอ่ื สัตยส์ จุ ริต มงุ่ ม่ันในการทำงาน อย่อู ย่างพอเพยี ง รกั ชาติ ศาสน์ กษัตรยิ ์ และรักความเปน็ ไทย
มาตรฐาน/ตัวช้วี ัด

ส 3.1 ม.1/1 ม. 1/2 ม. 1/3 ม. 1/4 ม. 1/5 ม. 1/6 ม. 1/7 ม. 1/8 ม. 1/9
ม. 1/10 ม.1/11
ส 3.2 ม.1/1 ม. 1/2 ม. 1/3 ม. 1/4
ส 5.1 ม 1/1 ม 1/2 ม 1/3
ส 5.2 ม 1/1 ม 1/2 ม1/3 ม. 1/4
รวม 22 ตัวชวี้ ัด

81

คำอธิบายรายวชิ าพ้นื ฐาน

ส 22101 วชิ าสงั คมศึกษาฯ 3 กลุ่มสาระการเรียนรสู้ ังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม
ช้ันมธั ยมศกึ ษาปีท่ี 2
ภาคเรยี นท่ี 1 เวลา 60 ช่วั โมง

ศึกษาการเผยแพรพ่ ระพุทธศาสนาเขา้ ส่ปู ระเทศเพ่ือนบ้านและการนับถอื พระพทุ ธศาสนาของประเทศ
เพื่อนบ้านในปัจจุบัน ความสำคัญของพระพุทธศาสนาต่อสังคมไทย การพัฒนาชุมชนและการจัดระเบียบ
สังคม สรุปวิเคราะห์พุทธประวัติ พุทธสาวก พุทธสาวิก ชาดก ศาสนิกชน ตัวอย่าง โครงสร้างและ
สาระสงั เขปของพระไตรปิฎก พระรัตนตรัย อรยิ สัจ 4 พุทธศาสนสุภาษิต พัฒนาการเรียนรูด้ ้วยวิธีคิดแบบ
โยนิโสมนสิการ สวดมนต์ แปลและแผ่เมตตา การเป็นลูกที่ดีตามหลักทิศเบ้ืองต้นในทิศ 6 มารยาทของศา
สนิกชน การปฏิบัติตนอย่างเหมาะสม หลักธรรมเบื้องต้น ระเบียบพิธีและการปฏิบัติตนที่เก่ียวเนื่องในวัน
สำคญั ทางพระพุทธศาสนา ศาสนพธิ ี พิธกี รรม แนวปฏิบัติของศาสนาอืน่ ๆ

ศึกษา วิเคราะห์บทบาท ความสำคัญ และความสัมพันธ์ของสถาบันทางสังคม ความคล้ายคลึงและ
ความแตกต่างของวัฒนธรรมไทย และวัฒนธรรมของประเทศในภูมิภาคเอเชีย เพ่ือนำไปสู่ความเข้าใจอันดี
ระหว่างกัน ข้อมูลข่าวสารทางการเมืองการปกครองท่ีมีผลกระทบต่อสังคมไทยสมัยปัจจุบัน กระบวนการใน
การตรากฎหมาย การปกป้องคุ้มครองผู้อ่ืนตามหลักสิทธิมนุษยชน การปฏิบัติตนตามสถานภาพ บทบาท สิทธิ
เสรภี าพ และหนา้ ที่ในฐานะพลเมอื งดี โดยใช้กระบวนการคิด กระบวนการสบื ค้นข้อมลู กระบวนการทางสังคม
กระบวนการเผชิญสถานการณ์และแก้ปัญหา กระบวนการปฏิบัติ และกระบวนการกลุ่ม เพื่อให้เกิดความรู้
ความเข้าใจ และปฏิบัติตนตามหน้าท่ีของการเป็นพลเมืองดี ดำรงชีวิตร่วมกันในสังคมไทยและสังคมโลกอย่าง
สันติสุข มีคุณธรรมจริยธรรม และมคี ณุ ลกั ษณะอนั พงึ ประสงคใ์ นด้านรักชาติ ศาสน์ กษตั ริย์ ซื่อสัตย์สุจริต มี
วินยั ใฝ่เรยี นรู้ ม่งุ มนั่ ในการทำงาน มีจติ สาธารณะ รักความเปน็ ไทย

โดยใช้กระบวนการสบื เสาะหาความรู้ ความรูค้ วามเข้าใจ การคิดวเิ คราะห์ อภปิ รายกลุ่ม แกป้ ญั หา
เปรยี บเทียบ จดั นทิ รรศการ ปฏิบัติ สามารถนำเสนอผลงาน ประหยัด อดออมอย่อู ยา่ งพอเพียง มคี วาม
สามารถในการตดั สนิ ใจ มคี ณุ ธรรม จริยธรรม มีค่านยิ มท่ีเหมาะสม เห็นคุณค่าในดา้ นความมวี นิ ยั ใฝ่เรยี น
รู้ ซอื่ สตั ยส์ ุจรติ มุ่งมัน่ ในการทำงาน มจี ติ สาธารณะ รกั ชาติ ศาสน์ กษตั ริย์ และรกั ความเปน็ ไทย

มาตรฐาน/ตัวช้ีวดั
ส 1.1 ม.2/1 ม. 2/2 ม. 2/3 ม. 2/4 ม. 2/5 ม. 2/6 ม. 2/7 ม. 2/8 ม. 2/9 ม. 2/10
ส 1.1 ม.2/11
ส 1.2 ม.2/1 ม. 2/2 ม. 2/3 ม. 2/4 ม. 2/5
ส 2.1 ม.2/1 ม.2/2 ม.2/3 ม.2/4
ส 2.2 ม.2/1 ม.2/2
รวม 22 ตวั ช้วี ัด

82

คำอธิบายรายวิชาพื้นฐาน

ส 22103 วชิ าสังคมศกึ ษาฯ 4 กลมุ่ สาระการเรียนร้สู งั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม
ชน้ั มธั ยมศกึ ษาปที ่ี 2
ภาคเรียนท่ี 2 เวลา 60 ช่วั โมง

ศึกษา วิเคราะห์ ระบบเศรษฐกิจแบบต่าง ๆ การพ่ึงพาอาศัยกัน และการแข่งขันกันทางเศรษฐกิจใน
ภูมิภาคเอเชีย การกระจายของทรัพยากรในโลกที่ส่งผลต่อความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจระหว่างประเทศ การ
แขง่ ขันทางการค้าในประเทศและต่างประเทศทสี่ ง่ ผลต่อคุณภาพสินค้า ปรมิ าณการผลิตและราคาสินค้าปจั จัยท่ี
มีผลต่อการลงทุนและการออม ปัจจัยการผลิตสินค้าและบริการ และปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการผลิตสินค้าและ
บริการ เสนอแนวทางการพัฒนาการผลิตในท้องถิ่นตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง การคุ้มครองสิทธิของ
ตนเอง ในฐานะผบู้ รโิ ภค โดยใช้กระบวนการคดิ กระบวนการสืบคน้ ข้อมูล กระบวนการทางสังคม กระบวนการ
เผชิญสถานการณ์และแก้ปัญหา กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการกลุ่ม เพ่ือให้มีความรู้ความเข้าใจ
ความสัมพันธ์ทางเศรษฐกจิ สามารถใช้ทรัพยากรท่ีมีอยู่จำกัดได้อย่างมีประสิทธิภาพและคุ้มค่า เข้าใจหลักการ
ของเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อการดำรงชีวิต สามารถส่ือสารส่ิงที่เรยี นรู้ มีคุณธรรมจรยิ ธรรม และมีคณุ ลักษณะอัน
พงึ ประสงคใ์ นด้านมีวนิ ัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งม่นั ในการทำงาน มจี ิตสาธารณะ อยู่อย่างพอเพยี ง

ศึกษาการใช้เคร่ืองมือทางภูมิศาสตร์สำรวจ สืบค้น มาตราส่วน ทิศ และสัญลักษณ์ ลักษณะทาง
กายภาพ ทำเลท่ีตงั้ ของกิจกรรมทางเศรษฐกจิ สังคม รวมถงึ ปัจจัยทางกายภาพ ปัจจัยทางสังคมทมี่ ีผลตอ่ ทำเล
ที่ตัง้ ของกจิ กรรมทางเศรษฐกิจและสงั คมในทวีปยุโรปและทวปี แอฟริกา สาเหตุการเกิดภยั พิบัติ ประเด็นปัญหา
จากปฏิสัมพนั ธร์ ะหว่างสภาพแวดล้อมทางกายภาพกับมนุษย์ รวมถึงแนวทางการจัดการภัยพิบัติ การจัดการ
ทางทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมในทวีปยุโรปและทวีปแอฟริกา โดยใช้เคร่ืองมือทางภูมิศาสตร์ในการสืบค้น
วิเคราะห์ และสรุปข้อมูลตามกระบวนการทางภูมิศาสตร์ กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ ใช้ทักษะทาง
ภูมิศาสตร์ด้านการสังเกต การแปลความข้อมูลทางภูมิศาสตร์ การคิดเชิงพื้นที่ การคิดแบบองค์รวม การใช้
เทคโนโลยี การใช้เทคนิคและเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ การคิดเชิงภูมิสัมพันธ์ การใช้สถิติพื้นฐาน รวมถึงทักษะ
ด้านการสื่อสาร การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพ่ือให้เกิดความรู้ความเข้าใจ มีความสามารถทางภูมิศาสตร์
กระบวนการทางภูมิศาสตร์ ทักษะทางภูมิศาสตร์ และมีทักษะในศตวรรษที่ 21 ด้านการสื่อสาร การใช้
เทคโนโลยีสารสนเทศ ความสามารถในการคิดและแก้ปัญหา มีคุณลักษณะด้านจิตสาธารณะ มีวินัย ใฝ่เรียนรู้
มุ่งมั่นในการทำงาน มสี ว่ นรว่ มในการจัดการภัยพบิ ตั ิและการอนรุ กั ษส์ ง่ิ แวดล้อมในทวีปยุโรปและทวปี แอฟริกา

โดยใชก้ ระบวนการสืบเสาะหาความรู้ ความรู้ความเขา้ ใจ การคิดวิเคราะห์ อภปิ รายกลมุ่ แกป้ ญั หา
เปรียบเทียบ จัดนิทรรศการ ปฏิบัติ สามารถนำเสนอผลงาน มีความสามารถในการตัดสินใจ มีคุณธรรม
จริยธรรม มีค่านิยมท่ีเหมาะสม เห็นคุณค่าในด้านความมีวินัย ใฝ่เรยี นรู้ ซ่ือสัตย์สจุ ริต มุ่งม่ันในการทำงาน
และมีจิตสาธารณะ

มาตรฐาน/ตัวชว้ี ดั
ส 3.1 ม.2/1 ม. 2/2 ม. 2/3 ม. 2/4
ส 3.2 ม.2/1 ม. 2/2 ม. 2/3 ม. 2/4
ส 5.1 ม.2/1 ม. 2/2 ม. 2/3
ส 5.2 ม.2/1 ม. 2/2 ม. 2/3 ม. 2/4
รวม 15 ตัวชี้วดั

83

คำอธบิ ายรายวิชาพ้นื ฐาน

ส 23101 วชิ าสังคมศึกษาฯ 5 กล่มุ สาระการเรียนรูส้ งั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม
ชน้ั มัธยมศกึ ษาปที ี่ 3
ภาคเรยี นท่ี 1 เวลา 60 ช่ัวโมง

ศกึ ษาการเผยแพรพ่ ระพุทธศาสนา หรือศาสนาท่ีตนนับถือสู่ประเทศต่างๆ ทั่วโลก ความสำคัญของ
พระพุทธศาสนา หรือศาสนาที่ตนนับถือในฐานะท่ีช่วยสร้างสรรค์อารยธรรมและความสงบสุขแก่โลก
ความสำคญั ของพระพทุ ธศาสนา หรือศาสนาท่ีตนนบั ถือกบั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและการพัฒนาอยา่ ง
ยง่ั ยืน พทุ ธประวัติจากพระพุทธรูปปางต่างๆ หรือประวตั ิศาสดาท่ตี นนับถอื ข้อคิดจากประวัติสาวก ชาดก/
เร่อื งเลา่ และศาสนกิ ชนตัวอยา่ ง สังฆคุณ และข้อธรรมสำคญั ในกรอบอรยิ สัจ 4 หรือหลักธรรมของศาสนาท่ี
ตนนบั ถือ ปฏิบตั ติ นตามหลักธรรมในการพฒั นาตน เพ่ือเตรียมพร้อมสำหรับการทำงาน และการมีครอบครัว
การพัฒนาจิตเพื่อการเรียนรู้และดำเนินชวี ิต ด้วยวิธีคิดแบบโยนิโสมนสิการคือ วิธีคิดแบบอริยสัจ และวธิ ีคิด
แบบสืบสาวเหตุปัจจัย หรือการพัฒนาจิตตามแนวทางของศาสนาท่ีตนนับถือ สวดมนต์ แผ่เมตตา บริหาร
จติ และเจริญปัญญาด้วยอานาปานสติ หรือตามแนวทางของศาสนาที่ตนนับถือ ความแตกต่างและยอมรับวิถี
การดำเนินชวี ติ ของศาสนกิ ชนในศาสนาอ่ืน ๆ

ศึกษาวิเคราะห์ความแตกต่างของการกระทำความผิดระหว่างคดีอาญาและคดีแพ่ง การมีส่วนร่วมใน
การปกป้องคุ้มครองผู้อื่นตามหลักสิทธิมนุษยชน การอนุรักษ์วัฒนธรรมไทยและเลือกรับวัฒนธรรมสากลท่ี
เหมาะสม ปัจจัยท่ีก่อให้เกิดปัญหาความขัดแย้งภายในประเทศ และเสนอแนวคิดในการลดความขัดแย้ง การ
ดำรงชวี ิตอยา่ งมีความสขุ ในประเทศและสงั คมโลก ระบอบการปกครองต่าง ๆ ท่ีใช้ในปัจจบุ นั เปรียบเทียบการ
ปกครองของไทยกับประเทศอื่น ๆ ทม่ี ีการปกครองระบอบประชาธิปตย รฐั ธรรมนญู ฉบับปัจจุบันในมาตราต่าง
ๆ ท่ีเก่ียวข้องกับการเลือกตั้ง การมีส่วนร่วมและการตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐ ปัญหาที่เป็นอุปสรรคต่อการ
พัฒนาประชาธิปไตยและแนวทางแก้ไข โดยใช้กระบวนการคิด กระบวนการสืบค้นข้อมูล กระบวนการปฏิบัติ
กระบวนการทางสังคม กระบวนการกลุ่ม กระบวนการเผชิญสถานการณ์และแก้ปัญหา เพื่อให้เกิดความรู้
ความเข้าใจ สามารถนำไปปฏิบัติในการดำเนินชีวิต มีคุณธรรม จริยธรรม มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ในด้าน
การรักชาติ ศาสน์ กษัตรยิ ์ ซ่ือสัตยื สจุ รติ มีวินัย ใฝเ่ รียนรู้ รักความเป็นไทย มีจติ สาธารณะ เป็นสมาชกิ ที่ดขี อง
สงั คม สามารถดำเนนิ ชวี ติ อย่างสนั ตสิ ุขในสังคมไทยและสังคมโลก

โดยใช้กระบวนการคิดอย่างมีวิจารณญาณ กระบวนการกลุ่ม การอภิปราย การคิดอย่างสร้างสรรค์
การสืบคน้ การสร้างความตระหนกั ในการศกึ ษาหาความรู้ในเร่ืองราวตา่ งๆ

เพ่ือให้ผู้เรียนมีคุณลักษณะความรักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ซื่อสัตย์สุจริต มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ อยู่อย่าง
พอเพียง มุ่งมนั่ ในการทำงาน รกั ความเปน็ ไทย และมีจิตสาธารณะ

มาตรฐาน/ตัวช้วี ัด
ส 1.1 ม.3/1 ม. 3/2 ม. 3/3 ม. 3/4 ม. 3/5 ม. 3/6 ม. 3/7 ม. 3/8 ม. 3/9 ม. 3/10
ส 1.2 ม.3/1 ม. 3/2 ม. 3/3 ม. 3/4 ม. 3/5 ม. 3/6 ม. 3/7
ส 2.1 ม.3/1 ม. 3/2 ม. 3/3 ม. 3/4 ม. 3/5
ส 2.2 ม.3/1 ม. 3/2 ม. 3/3 ม. 3/4
รวม 26 ตวั ช้ีวัด

84

คำอธบิ ายรายวชิ าพน้ื ฐาน

ส 23103 วิชาสงั คมศกึ ษาฯ 6 กล่มุ สาระการเรียนร้สู งั คมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม
ชนั้ มัธยมศึกษาปีท่ี 3
ภาคเรยี นที่ 2 เวลา 60 ช่ัวโมง

ศึกษา วิเคราะห์กลไกราคาในระบบเศรษฐกิจ บทบาทหน้าท่ีของรัฐบาลในระบบเศรษฐกิจ นโยบบาย
และกิจกรรมทางเศรษฐกิจของรัฐท่ีมีต่อบุคคล กลุ่มคนและประเทศชาติ ความสำคัญของการรวมกลุ่มทาง
เศรษฐกิจระหว่างประเทศ ผลกระทบท่ีเกิดจากภาวะเงินเฟ้อ เงินฝืด ผลเสียจากการว่างงานและแนวทางการ
แก้ปัญหา สาเหตุและวิธกี ารกีดกันทางการค้าในการค้าระหว่างประเทศ การมีส่วนรว่ มในการแก้ไขปัญหาและ
การพัฒนาท้องถ่ินตามปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง ความสัมพันธ์ระหว่างแยวคิดเศรษฐกิจพอเพียงกับระบบ
สหกรณ์ โดยใช้กระบวนการคิด กระบวนการสืบค้นข้อมูล กระบวนการทางสังคม กระบวนการเผชิญ
สถานการณ์และแก้ปัญหา กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการกลุ่ม เพื่อให้เกิดค วามรู้ความเข้าใจ เห็น
ความสำคัญและสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการดำเนินชีวิต มีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหาและพัฒนาท้องถิ่น
ตามปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง มีคณุ ธรรม จริยธรรม และมีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ในด้านวินัยใฝ่เรียนรู้
ซอื่ สัตย์สุจริต มุ่มน่ั ในการทำงาน มจี ิตสาธารณะ อยู่อย่างพอเพียง

ศึกษาการใช้เครื่องมือทางภูมิศาสตร์สำรวจ สืบค้น แผนที่เฉพาะเร่ืองและเครื่องมือทางภูมิศาสตร์
ลักษณะทางกายภาพ ทำเลทตี่ ั้งของกิจกรรมทางเศรษฐกิจ สังคม รวมถึงปัจจัยทางกายภาพ ปจั จัยทางสังคมที่
มีผลต่อทำเลท่ีต้ังของกิจกรรมทางเศรษฐกิจและสังคมในทวีปอเมริกาเหนือและทวีปอเมริกาใต้ สาเหตุการเกิด
ภัยพิบัติ ประเด็นปัญหาจากปฏิสัมพันธ์ระหว่างสภาพแวดล้อมทางกายภาพกับมนุษย์ รวมถึงแนวทางการ
จัดการภัยพิบัติ การจัดการทางทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมในทวีปอเมริกาเหนือและทวีปอเมริกาใต้ โดยใช้
เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ในการสืบค้น วิเคราะห์ และสรุปข้อมูลตามกระบวนการทางภูมิศาสตร์ กระบวนการ
สบื เสาะหาความรู้ ใช้ทักษะทางภูมศิ าสตรด์ ้านการสงั เกต การแปลความข้อมูลทางภูมศิ าสตร์ การคิดเชิงพนื้ ที่
การคิดแบบองค์รวม การใชเ้ ทคโนโลยี การใช้เทคนิคและเคร่ืองมือทางภูมศิ าสตร์ การคดิ เชงิ ภูมสิ มั พันธ์ การใช้
สถิติพ้ืนฐาน รวมถึงทักษะด้านการส่ือสาร และการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพ่ือให้เกิดความรู้ความเข้าใจ มี
ความสามารถทางภูมิศาสตร์ กระบวนการทางภูมิศาสตร์ ทักษะทางภูมิศาสตร์ และมีทักษะในศตวรรษท่ี 21
ด้านการส่ือสาร การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ ความสามารถในการคิดและแก้ปัญหา มีคุณลักษณะด้านจิต
สาธารณะ มวี ินัย ใฝ่เรยี นรู้ ม่งุ มนั่ ในการทำงาน มสี ว่ นร่วมในการจัดการ ภัยพบิ ัตแิ ละการอนุรกั ษส์ ิง่ แวดลอ้ มใน
ทวปี อเมริกาเหนือและทวปี อเมริกาใต้

โดยใช้กระบวนการคิดอย่างมีวิจารณญาณ กระบวนการกลุ่ม การอภิปราย การคิดอย่างสร้างสรรค์
การสบื ค้น การสร้างความตระหนกั ในการศึกษาหาความรู้ในเร่ืองราวตา่ งๆ

เพื่อให้ผู้เรียนมีคุณลักษณะความรักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ซ่ือสัตย์สุจริต มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ อยู่อย่าง
พอเพยี ง มุง่ มนั่ ในการทำงาน รักความเป็นไทย และมีจติ สาธารณะ

มาตรฐาน/ตัวชี้วัด
ส 3.1 ม.3/1 ม. 3/2 ม. 3/3
ส 3.2 ม.3/1 ม. 3/2 ม. 3/3 ม. 3/4 ม. 3/5 ม. 3/6
ส 5.1 ม.3/1 ม.3/2
ส 5.2 ม.3/1 ม. 3/2 ม. 3/3 ม. 3/4 ม. 3/5
รวม 16 ตวั ชี้วัด

ส 11102 วิชาประวัติศาสตร์ 1 85
ช้ันประถมศกึ ษาปที ่ี 1
คำอธบิ ายรายวชิ าพน้ื ฐาน
กลุ่มสาระการเรียนรสู้ งั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม
เวลา 40 ชัว่ โมง

ศกึ ษาการบอกวัน เดือน ปี การปฏิทินที่ใช้ในชีวิตประจำวัน ซึ่งมีท้ังระบบสุริยคติและจันทรคติ คำท่ี
แสดงช่วงเวลาเพื่อใช้เล่าเหตุการณ์ปัจจุบัน วันน้ี เดือนน้ี ตอนเช้า ตอนกลางวัน ตอนเย็น ตอนค่ำ และ
เรียงลำดับเหตุการณ์ในชีวิตประจำวันตามวันเวลาที่ สิ่งของเคร่ืองใช้หรือการดำเนินชีวิตของตนเองในสมัย
ปจั จุบนั กับสมัยของพ่อแม่ ป่ยู า่ ตายายทเ่ี ปน็ รูปธรรมและใกล้ตวั ผู้เรียน เชน่ เตารดี (การรีดผ้าด้วยเตาถ่านกับ
เตาไฟฟ้า) หม้อหุงข้าว (การหุงข้าวที่เช็ดน้ำด้วยฟืนหรือถ่านกับหม้อหุงข้าวไฟฟ้า) เกวียนกับรถยนต์ (การ
เดนิ ทาง) ถนน บา้ นเรือน การใชค้ วายไถนากับรถไถนา รวมทงั้ เหตุการณส์ ำคัญของครอบครัวท่ีเกิดขน้ึ ในอดตี ที่
มีผลกระทบต่อตนเองในปัจจุบัน เช่น การย้ายบ้าน การย้ายโรงเรียน การเล่ือนช้ันเรียน การได้รับรางวัล การ
สูญเสียบุคคลสำคัญของครอบครัว การเปล่ียนแปลงตามกาลเวลาและความสำคัญของอดีตท่ีมีต่อปัจจุบันและ
อนาคต สามารถปรับตัวให้เข้ากับวิถีชีวิตปัจจุบันได้อย่างมีประสิทธิภาพ ความหมายและความสำคัญของ
สัญลักษณ์ของชาติไทย ได้แก่ ธงชาติ เพลงชาติ เพลงสรรเสริญพระบารมี ภาษาไทย อักษรไทย มารยาทไทย
อาหารไทย การแต่งกายแบบไทย วัฒนธรรมและขนบธรรมเนียมประเพณีไทย และการปฏิบัติตนได้ถูกต้อง
ตามกาลเทศะ รวมทง้ั รูจ้ กั สถานทส่ี ำคญั ซ่ึงเป็นแหล่งวัฒนธรรมในชมุ ชน
ศาสนสถาน ตลาด พพิ ิธภัณฑ์

โดย การสังเกต การสอบถาม การรวบรวมข้อมูล การสรุปความ การบอกเล่า การอธิบาย การ
แสดงความคิดเห็นอย่างมีเหตุผล การปฏิบัติตน การเชื่อมโยง การใช้เหตุผล การเปรียบเทียบ การแยกแยะ
การยกตวั อย่าง

เพอื่ ฝึกทักษะพ้ืนฐานของวิธกี ารทางประวัตศิ าสตร์ในการสืบค้นเร่ืองราว จากแหล่งข้อมลู และบอกเล่า
ข้อเท็จจริงท่ีค้นพบได้อย่างน่าสนใจ การเปล่ียนแปลงของสภาพแวดล้อม ภูมิใจในสถาบันชาติ ศาสนา
และพระมหากษัตริย์ ตระหนักและเห็นคุณค่าที่จะธำรงรักษาและสืบทอดต่อไปมีความภาคภูมิใจในท้องถิ่น
ความรักความเปน็ ไทย ท้องถ่ิน และประเทศชาติ

มาตรฐาน/ตวั ชว้ี ัด
ส 4.1 ป 1/1 , ป 1/2 , ป 1/3
ส 4.2 ป 1/1 , ป 1/2
ส 4.3 ป 1/1 , ป 1/2 , ป 1/3
รวม 8 ตวั ช้ีวัด

ส 12102 วิชาประวัตศิ าสตร์ 2 86
ชัน้ ประถมศึกษาปที ี่ 2
คำอธิบายรายวชิ าพื้นฐาน
กลุ่มสาระการเรียนรู้สงั คมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม
เวลา 40 ช่วั โมง

ศึกษา วันเวลาตามระบบสุริยคติและจันทรคติท่ีปรากฏในปฏิทินท่ีแสดงเหตุการณ์สำคัญในอดีตและ
ปัจจุบัน รวมทง้ั การใช้คำทแ่ี สดงชว่ งเวลาในอดตี ปัจจุบัน และอนาคต วันนี้ เมอ่ื วานนี้ พรุ่งน้ี, เดือนนี้ เดอื น
กอ่ น เดือนหน้า, ปีนี้ ปีก่อน ปีหน้า ในการอธิบายเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น โดยใช้ทักษะการสังเกต การสอบถาม
เช่ือมโยง เรียงลำดับ การเล่าเรื่อง การรวบรวมข้อมูล การอธิบาย เพื่อให้สามารถใช้วันเวลาเรียงลำดับ
เหตกุ ารณส์ ำคญั ได้ถูกต้อง ว่าเหตุการณ์ใดเกดิ กอ่ น เหตกุ ารณใ์ ดเกดิ หลงั

โดยรู้วิธีสืบค้นเหตุการณ์ที่เกิดข้ึนในครอบครัวโดยใช้หลักฐานที่เก่ียวข้อง ได้แก่ ภาพถ่าย สูติบัตร
ทะเบยี นบ้าน เคร่ืองมือเครอื่ งใช้ มาอธบิ ายเร่ืองราวต่าง ๆ และวิธีสืบค้นข้อมูลในชุมชนอยา่ งงา่ ย ๆ ในเรอ่ื ง
เกี่ยวกับการเปล่ยี นแปลงในวิถีชวี ิตของคนในชมุ ชนในด้านต่างๆ จากอดตี ถงึ ปจั จุบนั เช่น ทางด้านการประกอบ
อาชีพ การแต่งกาย การส่ือสาร ขนบธรรมเนียมประเพณีในชุมชน เข้าใจสาเหตุและผลกระทบของการ
เปลีย่ นแปลงท่ีมีต่อวิถีชีวิตของคนในชุมชน สามารถเรียงลำดับเหตุการณ์ท่ีสบื ค้นได้โดยใช้เส้นเวลา ฝึกทักษะ
การสอบถาม การสังเกต การวิเคราะห์ การอธิบายอย่างมีเหตุมีผล ทำผังความคิดและการจัดนิทรรศการ
เพื่อให้เข้าใจวิธีการทางประวัติศาสตร์ใน เรื่องเกีย่ วกับการใช้หลักฐานทางประวัติศาสตร์สืบคน้ เร่ืองราวในอดีต
และเข้าใจการเปล่ียนแปลงท่ีเกิดข้ึนตามกาลเวลา อย่างต่อเนื่อง มีความเข้าใจชุมชนที่มีความแตกต่างและ
สามารถปรับตัวอยู่ในชีวิตประจำวันได้อย่างมีประสิทธิภาพ ศึกษา สืบค้นประวัติและผลงานของบุคคลที่ทำ
ประโยชน์ต่อท้องถิ่นหรอื ประเทศชาติ ในด้านการสร้างสรรคว์ ัฒนธรรม /การสร้างความเจริญรุ่งเรืองและความ
ม่ันคงโดยสังเขป รวมท้ังวัฒนธรรมไทย ประเพณีไทย และภูมิปัญญาไทยท่ีภาคภูมิใจและควรอนุรักษ์ไว้เช่น
การทำความเคารพแบบไทย ประเพณีไทย ศิลปะไทย ดนตรีไทย โดยใชท้ ักษะการสืบค้นการสังเกต การอ่าน
การรวบรวมขอ้ มูล การวเิ คราะห์ การใชเ้ หตุผล การอธบิ าย และการนำเสนอ

เพื่อให้เห็นคุณค่าและแบบอย่างการกระทำความดีของบรรพบุรุษท่ีได้สร้างประโยชน์ ให้ท้องถิ่นและ
ประเทศ เกิดความรัก และความภาคภูมิใจในความเป็นไทย วฒั นธรรมไทย ภูมปิ ัญญาไทย และธำรงความเป็น
ไทย

มาตรฐาน/ตัวชี้วัด
ส 4.1 ป 2/1 , ป 2/2
ส 4.2 ป 2/1 , ป 2/2
ส 4.3 ป 2/1, ป 22/2
รวม 6 ตัวชีว้ ัด

87

คำอธบิ ายรายวิชาพืน้ ฐาน

ส 13102 วิชาประวัติศาสตร์ 3 กลุ่มสาระการเรียนรสู้ ังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม
ชัน้ ประถมศกึ ษาปีท่ี 3
ภาคเรียนท่ี 1 เวลา 40 ช่ัวโมง

ศึกษาความหมายและท่ีมาของศักราชท่ีปรากฏในปฏิทิน ได้แก่ พุทธศักราช คริสต์ศักราช (ถ้าเป็น
ชาวมุสลิม ให้ศึกษาฮิจเราะห์ศักราชด้วย) วิธีการเทียบคริสต์ศักราชกับพุทธศักราช และใช้ศักราชในการ
บนั ทกึ เหตุการณ์สำคัญที่เกีย่ วข้องกับตนเองและครอบครัว เช่น ปีเกิดของผู้เรียน เหตุการณ์สำคัญของตนเอง
และครอบครัว เหตุการณ์สำคัญของโรงเรียนและชุมชนโดยใช้หลักฐานและแหล่งข้อมูลที่เก่ียวข้อง เช่น
รูปภาพ แผนผังโรงเรียน แผนท่ีชุมชน ห้องสมุดโรงเรียน แหล่งโบราณคดี – ประวัติศาสตร์ในท้องถิ่น
สามารถใช้เส้นเวลา (Timeline) ลำดบั เหตุการณ์ท่ีเกิดข้ึนในโรงเรียนและชุมชน ปัจจัยท่ีมีอิทธพิ ลต่อการต้ัง
ถิ่นฐานและพัฒนาการของชุมชน ปัจจัยท่ีทำให้เกิดวัฒนธรรมและประเพณีในชุมชน ซ่ึงประกอบด้วย ปัจจัย
ทางภูมิศาสตร์( ภูมิประเทศ ภูมิอากาศ ทรัพยากร) และปัจจัยทางสังคม (ความเจริญทางเทคโนโลยี เชื้อชาติ
ศาสนา ความเชื่อ การคมนาคม ความปลอดภัย ) ศึกษาและเปรียบเทียบความเหมือนและความแตกต่าง
ของขนบธรรมเนียมประเพณีและวัฒนธรรมของชุมชนตนเอง และชุมชนใกล้เคียง เช่น ในเร่ืองความเชื่อและ
การนบั ถอื ศาสนา อาหาร ภาษาถ่ิน การแต่งกาย ศึกษาพระราชประวัติและพระราชกรณียกจิ โดยสงั เขปของ
พระมหากษัตริย์ผู้สถาปนาอาณาจักรสุโขทัย อยุธยา ธนบุรี และรัตนโกสินทร์ ตามลำดับ ได้แก่ พ่อขุนศรี
อินทราทิตย์ สมเด็จพระรามาธิบดีท่ี 1 (พระเจ้าอู่ทอง) สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช และ
พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ศึกษาพระราชประวัติ และพระราชกรณียกิจของ
พระบาทสมเด็จพระเจ้าหัวอยู่ภูมิพลอดุลยเดช และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิต์ิ พระบรมราชินีนาถโดยสังเขป
และศึกษาวีรกรรมของบรรพบุรษุ ไทยที่มีส่วนปกป้องประเทศชาติ เช่น สมเด็จพระนเรศวรมหาราช ท้าวเทพ
กระษตั รี – ทา้ วศรสี นุ ทร ชาวบ้านบางระจัน พระยาพิชัยดาบหกั ทา้ วสุรนารี เป็นตน้

โดย การสำรวจ การสังเกต การสอบถาม การสืบค้นการอ่าน เช่ือมโยง การอธิบาย การฟัง
การเขียน การเล่า การเปรยี บเทียบ การคำนวณ การสรปุ ความ

เพ่ือฝึกทกั ษะพืน้ ฐานของวธิ กี ารทางประวตั ิศาสตรใ์ นการสบื ค้นเรอื่ งราวรอบตัวอยา่ งง่าย ๆ โดยการใช้
หลักฐานและแหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้อง สามารถนำเสนอเรื่องราวที่ค้นพบได้ตามลำดับเหตุการณ์ตามกาลเวลา
เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย เกิดความรัก ความภูมิใจและเห็นแบบอย่างการเสียสละเพ่ือชาติ และธำรง
ความเป็นไทยเกิดความเข้าใจและภูมิใจในชุมชนของตนเอง ยอมรับความแตกต่างทางวัฒนธรรม เข้าใจ
พัฒนาการของชุมชน สามารถดำเนินชีวิตอยู่ร่วมกันในสังคมได้อย่างสันติสุข ร่วมอนุรักษ์สืบสาน
ขนบธรรมเนียมประเพณี และวัฒนธรรมไทย

มาตรฐาน/ตวั ชีว้ ดั
ส 4.1 ป 3/1 , ป 3/2 , ป 3/3
ส 4.2 ป 3/1 , ป 3/2 , ป 3/3
ส 4.3 ป 3/1 , ป 3/2 , ป 3/3
รวม 9 ตัวชวี้ ดั

ส 14102 วชิ าประวตั ศิ าสตร์ 4 88
ชนั้ ประถมศกึ ษาปที ี่ 4
คำอธบิ ายรายวิชาพน้ื ฐาน
กลมุ่ สาระการเรยี นรู้สงั คมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม
เวลา 40 ช่ัวโมง

ศึกษาความหมาย วธิ ีการนับ และการใชช้ ่วงเวลาเปน็ ทศวรรษ ศตวรรษ และสหัสวรรษ เกณฑ์การ
แบ่งยุคสมัยในทางประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติท่ีแบ่งเป็นสมัยก่อนประวัติศาสตร์และสมัยประวัติศาสตร์
รวมท้ังช่วงสมัยในการศึกษาประวตั ิศาสตร์ไทย สมัยก่อนสุโขทัย สมัยสุโขทัย สมัยอยุธยา สมัยธนบุรี และ
สมัยรัตนโกสินทร์ ตัวอย่างการใช้ช่วงเวลาในเอกสารต่าง ๆ ศึกษา ลักษณะสำคัญ และเกณฑ์การจำแนก
หลักฐานทางประวัติศาสตร์ท่ีใช้ในการศึกษาความเป็นมาของท้องถิ่น อย่างง่าย ๆ ตัวอย่างของหลักฐานที่พบ
ในท้องถิ่นทั้ง หลักฐานช้ันต้นกับชั้นรอง หลักฐานท่ีเป็นลายลักษณ์อักษร กับไม่เป็น ลายลักษณ์อักษร
หลักฐานทางประวัติศาสตร์ในการศึกษาปัจจัย การต้ังถิ่นฐานและพัฒนาการของมนุษยชาติในสมัยก่อน
ประวัติศาสตร์ และสมัยประวัติศาสตร์ในดินแดนไทยโดยสังเขป การก่อตั้งอาณาจักรโบราณในดินแดนไทย
ทวารวดี ศรวี ิชัย เป็นต้น ประวัติศาสตร์เปน็ มาของชาติไทยในสมัยสุโขทัยโดยสงั เขป ในเรื่องเก่ียวกบั การ
สถาปนาอาณาจักร พัฒนาการทางการเมืองการปกครอง เศรษฐกิจ ประวัติและผลงานของบุคคลสำคัญ
เช่น พอ่ ขุนศรีอินทราทิตย์ พ่อขุนรามคำแหงมหาราช พระมหาธรรมราชาท่ี 1 (พระยาลิไทย) และภูมปิ ัญญา
ไทยในสมัยสโุ ขทัยทน่ี ่าภาคภมู ใิ จ ซ่งึ เป็นผลให้อทุ ยานประวตั ิศาสตรใ์ นสุโขทัยและศรสี ชั นาลยั ได้รับการยกย่อง
เป็นมรดกโลก

โดยใช้ทักษะการอ่าน การสำรวจ การสืบค้น การจำแนก การตีความ การตรวจสอบข้อมูล การ
วเิ คราะห์ การคำนวณการสรุปความ

เพ่ือฝึกทักษะการสืบค้นข้อมูลด้วยวิธีการทางประวัติศาสตร์ ใช้ช่วงเวลาในการบอกเล่าเรื่องราวได้
ถกู ต้อง และเข้าใจเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นตามชว่ งเวลาที่ปรากฏในเอกสารทางประวัติศาสตร์ เขา้ ใจความเปน็ มา
ของชาติไทยในสมัยสุโขทยั รวมท้ังวฒั นธรรมไทย ภูมิปญั ญาไทย และบุคคลสำคญั ในสมยั สุโขทัย เกิดความ
รักและความภูมิใจในความเป็นไทย ตระหนักถึงความพากเพียรพยายามของบรรพบุรุษไทยท่ีได้ปกป้อง และ
สรา้ งสรรค์ความเจริญใหบ้ ้านเมอื ง ตกทอดเป็นมรดกทางวัฒนธรรมสืบต่อถึงปจั จบุ ัน

มาตรฐาน/ตวั ชี้วดั
ส 4.1 ป 4/1 , ป 4/2 , ป 4/3
ส 4.2 ป 4/1 , ป 4/2
ส 4.3 ป 4/1 , ป 4/2 , ป 4/3
รวม 8 ตัวช้ีวัด

ส15102 วชิ าประวตั ิศาสตร์ 5 89
ช้ันประถมศึกษาปีที่ 5
คำอธิบายรายวชิ าพน้ื ฐาน
กล่มุ สาระการเรียนรสู้ ังคมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม
เวลา 40 ช่ัวโมง

ศึกษารู้ เข้าใจความเป็นมาของท้องถ่ินโดยใช้หลักฐานหลากหลาย ด้วยการต้ังประเด็นคำถามทาง
ประวัติศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับท้องถ่ิน ความเป็นมาของช่ือหมู่บ้าน ช่ือตำบล ชื่อถนน ความเป็นมาของ
สถานท่ีสำคัญ ความเป็นมาของขนบธรรมเนียมประเพณีในท้องถ่ิน ภูมิปัญญาท้องถ่ิน ศิลปหัตถกรรมท้องถ่ิน
ที่สืบทอดจากอดีต รู้จักแหล่งข้อมูลหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่อยู่ในท้องถ่ิน สามารถรวบรวมข้อมูลจาก
หลักฐานท่ีเก่ียวข้อง รู้จักวิเคราะห์ตรวจสอบข้อมูลอย่างง่ายๆ เข้าใจความแตกต่างระหว่างความจริงกับ
ข้อเท็จจริงท่ีปรากฏในข้อมูลจากหลักฐานต่าง ๆ แยกแยะความคิดเห็นกับข้อเท็จจริงท่ีอยู่ในข้อมูลได้ การ
เข้ามาและอิทธิพลของอารยธรรมอินเดีย และจีน ในดินแดนไทยและภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
โดยสังเขป เช่น การปกครอง การนับถือศาสนา ความเชอื่ ศลิ ปวฒั นธรรม ประเพณี ภาษา อาหาร สิง่ ของ
เคร่ืองใช้ และการแต่งกาย ศึกษาอิทธพิ ลของวัฒนธรรมตา่ งชาติ ทั้งตะวันตกและตะวันออกที่มีต่อสังคมไทย
ในปัจจุบัน การพฒั นาการของอาณาจกั รอยุธยา และธนบุรี ในเรอื่ งเกยี่ วกับการสถาปนาอาณาจักร ปจั จัย
ท่ีส่งเสริมความเจริญรุ่งเรืองทางเศรษฐกิจและการปกครอง พัฒนาการทางการเมืองการปกครอง และ
เศรษฐกจิ โดยสังเขป ประวัติและผลงานบุคคลสำคัญในสมัยอยุธยาและธนบุรี เช่น สมเด็จพระรามาธิบดที ่ี 1
สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ สมเด็จพระนเรศวรมหาราช สมเด็จพระนารายณ์มหาราช ชาวบ้านบางระจัน
สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช และภูมิปัญญาไทยในสมัยอยุธยา และธนบุรี ที่น่าภาคภูมิใจ ควรค่าแก่การ
อนุรักษ์ไว้ ซึ่งเป็นผลให้พระนครศรีอยุธยาได้รับการยกย่องเป็นมรดกโลก เช่น ทางด้าน ศิลปกรรม
วรรณกรรม และการค้า

โดยการศึกษา สืบค้น การสงั เกต การสอบถาม การสำรวจ การเปรียบเทียบ การวิเคราะห์ การ
เชือ่ มโยง การสังเคราะห์อย่างงา่ ย ๆ การฝกึ ปฏบิ ัติกิจกรรมทีแ่ สดงออกถงึ การอนรุ กั ษ์ศิลปหตั ถกรรมท้องถน่ิ

เพ่ือฝึกฝนทักษะวิธีการทางประวัติศาสตร์วิเคราะห์เหตุการณ์ที่เกิดข้ึนในท้องถ่ินอย่างเป็นระบบ
สามารถใช้ข้อมูลข่าวสารได้อย่างมีประสิทธิภาพ มีความเข้าใจในวัฒนธรรมไทยในสังคมปัจจุบัน และ
วัฒนธรรมของประเทศเพ่ือนบ้านในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่มีทั้งควา มคล้ายคลึงและความแตกต่าง
ให้เกิดการยอมรับในความแตกต่างทางวัฒนธรรมและอยู่ร่วมกันได้อย่างสันติสุข มีนิสัยรักการทำงาน
มุ่งม่ันในการทำงานเกิดความรักและภาคภมู ิใจในความเป็นชาติไทย ตระหนกั เหน็ คุณค่าความสำคัญของความ
เปน็ ไทย และมีเจตคตทิ ด่ี ี รักษาเอกลกั ษณ์ ไทย สบื ตอ่ ไป

มาตรฐาน/ตัวชี้วัด
ส 4.1 ป 5/1 , ป 5/2 , ป 5/3
ส 4.2 ป5/1 , ป 5/2
ส 4.3 ป5/1 , ป 5/2 , ป5/3 , ป 5/4
รวม 9 ตวั ชว้ี ัด

ส 16102 วชิ าประวัตศิ าสตร์ 6 90
ชัน้ ประถมศกึ ษาปีท่ี 6
คำอธบิ ายรายวชิ าพืน้ ฐาน
กล่มุ สาระการเรยี นรสู้ ังคมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม
เวลา 40 ชวั่ โมง

ศึกษาความหมายและความสำคัญของวิธีการทางประวัติศาสตร์อย่างง่าย ๆ และใช้วิธีการทาง
ประวัติศาสตร์ในการศึกษาเร่ืองราว หรือเหตุการณ์สำคัญตามลำดับข้ันตอนอย่างเป็นระบบ ได้แก่ การต้ัง
ประเด็นศึกษาเรื่องราวท่ีตนสนใจ การสำรวจแหล่งข้อมูลท่ีเกี่ยวข้อง การรวบรวมข้อมูลจากหลั กฐานท่ี
หลากหลาย การวิเคราะห์ความน่าเช่ือถือของข้อมูล การตีความ การเรียบเรียงและนำเสนอความรู้ที่ค้นพบ
ได้อย่างน่าสนใจ ศึกษาประวัติศาสตร์ความเป็นมาของชาติไทยในสมัยรัตนโกสินทร์ ในเรื่องเก่ียวกับการ
สถาปนาอาณาจกั ร ปจั จยั ท่ีส่งเสรมิ ความเจรญิ รงุ่ เรืองทางเศรษฐกิจและการปกครอง พัฒนาการทางดา้ น ต่าง
ๆ โดยสังเขป ผลงานของบุคคลสำคัญ เช่น พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช สมเด็จพระ
บวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และภูมิปัญญาไทยท่ีสำคัญท่ี น่า
ภาคภูมิใจ ควรค่าแก่การอนุรักษ์ไว้ ศึกษาสภาพสังคม เศรษฐกิจ การเมืองของประเทศเพ่ือนบ้าน ใน
ปัจจุบันโดยสังเขป เชื่อมโยง และเปรียบเทียบกับประเทศไทย ศึกษาความเป็นมา และความสัมพันธ์ของ
กลมุ่ อาเซียนโดยสังเขป

โดยใช้ทักษะ การสำรวจ การอ่าน การสืบค้นข้อมูล การเช่ือมโยง การเปรียบเทียบ การวิเคราะห์
การสงั เคราะห์ การอธิบาย การสรปุ ความ การเขียนเรยี งความ การจดั ทำโครงงานและการจดั นิทรรศการ

เพ่อื ฝึกทักษะการสืบค้นเหตุการณ์สำคัญดว้ ยวิธกี ารทางประวัตศิ าสตร์ เกิดความรกั และภาคภมู ิใจใน
ความเป็นชาติไทย ตระหนักถึงความพากเพียรพยายามของ บรรพบุรุษท่ีได้ปกป้อง และสร้างสรรค์ความ
เจริญให้บ้านเมืองตกทอดเป็นมรดกทางวัฒนธรรมสืบต่อถึงปัจจุบัน เข้าใจพัฒนาการของประเทศเพ่ือนบ้าน
ท่ีมีความสัมพันธ์กับประเทศไทย เกิดความเข้าใจอันดีระหว่างประเทศ ยอมรับความแตกต่างทางวัฒนธรรม
และอยู่ร่วมกันไดอ้ ยา่ งสนั ติสขุ

มาตรฐาน/ตวั ช้วี ัด
ส 4.1 ป 6/1 , ป 6/2 , ป 6/3
ส 4.2 ป 6/1 , ป 6/2
ส 4.3 ป 6/1 , ป 6/2 , ป 6/3 ป 6/4
รวม 9 ตวั ชี้วัด

91

คำอธบิ ายรายวิชาพ้ืนฐาน

ส 21102 วิชาประวัติศาสตร์ 1 กลุ่มสาระการเรยี นรู้สงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม
ชนั้ มัธยมศกึ ษาปีที่ 1
ภาคเรียนท่ี 1 เวลา 20 ชั่วโมง

ศึกษาท่ีมาของศักราช วิธีการเทียบศักราช ตัวอย่างการใช้ศักราช ความหมายและความสำคัญของ
ประวัตศิ าสตร์และวธิ ีการทางประวัตศิ าสตร์ ตัวอย่างหลกั ฐานในการศึกษาประวัติศาสตร์ไทยสมยั สุโขทัย การ
นำวิธีการทางประวัติศาสตร์ไปใช้ศึกษาเร่ืองราวของประวัติศาสตร์ไทย เรื่องราวสมัยก่อนประวัติศาสตร์ใน
ดินแดนประเทศไทย รัฐโบราณในดินแดนไทย รัฐไทยในดินแดนไทย เร่ืองราวทางประวัติศาสตร์สมัยก่อน
สุโขทัยในดินแดนไทย พฒั นาการจากชุมชนโบราณมาสรู่ ัฐโบราณ ก่อนท่ีจะสถาปนาเป็นอาณาจกั รสโุ ขทัย และ
การสร้างสรรค์ภูมิปญั ญาของอาณาจักรโบราณในดนิ แดนไทย

โดยใช้กระบวนการคิดวิเคราะห์ การสืบค้นข้อมูล กระบวนการกลุ่ม การนำเสนอผลงานท้ัง
รายบุคคลและกลุ่ม การอธิบาย การอภิปราย และการมีส่วนร่วม เพ่ือส่งเสริมให้เกิดคุณลักษณะในด้าน
ความรักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ซื่อสัตย์สุจริต มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ อยู่อย่างพอเพียง มุ่งม่ันในการทำงาน รัก
ความเปน็ ไทย และมจี ติ สาธารณะ

มาตรฐาน/ตวั ชี้วดั
ส 4.1 ม.1/1 ม. 1/2 ม. 1/3
ส 4.3 ม.1/1
รวม 4 ตวั ชี้วัด

92

คำอธิบายรายวชิ าพ้นื ฐาน

ส 21104 วชิ าประวัติศาสตร์ 2 กลุ่มสาระการเรยี นร้สู ังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม
ชน้ั มธั ยมศึกษาปีที่ 1
ภาคเรยี นท่ี 2 เวลา 20 ชั่วโมง

ศึกษาพัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัยในด้านต่างๆ ปัจจัยสำคัญที่มีอิทธิพลต่อพัฒนาการของ
อาณาจักรสุโขทัย วัฒนธรรมและภูมิปัญญาที่ส่งผลต่อสังคมไทยในปัจจุบัน ท่ีต้ังและสภาพทางภูมิศาสตร์ของ
ประเทศต่างๆ ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่มีผลต่อพัฒนาการทางด้านต่างๆ พัฒน าการทาง
ประวัติศาสตร์ สังคม เศรษฐกิจ และการเมืองของประเทศต่างๆ ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ความ
ร่วมมือผ่านการรวมกลุ่มเป็นอาเซียนของประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ความร่วมมือผ่านการ
รวมกลุ่มเป็นอาเซียนของประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่ถือว่าเป็นพัฒนาการของภูมิภาค ที่ตั้ง
และความสำคัญของแหล่งอารยธรรมในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้อิทธิพลของอารยธรรมโบราณใน
ดนิ แดนไทยทม่ี ีต่อพฒั นาการของสังคมไทยในปจั จุบัน

โดยใช้กระบวนการคิดวิเคราะห์ การสืบค้นข้อมูล กระบวนการกลุ่ม การนำเสนอผลงานทั้ง
รายบุคคลและกลุ่ม การอธิบาย การอภิปราย และการมีส่วนร่วม เพ่ือส่งเสริมให้เกิดคุณลักษณะในด้าน
ความรักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ซ่ือสัตย์สุจริต มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ อยู่อย่างพอเพียง มุ่งมั่นในการทำงาน รัก
ความเปน็ ไทยและมจี ิตสาธารณะ

มาตรฐาน/ตวั ชวี้ ดั
ส 4.2 ม.1/1 ม.1/2
ส 4.3 ม. 1/2 ม. 1/3
รวม 4 ตวั ช้ีวดั

93

คำอธบิ ายรายวิชาพน้ื ฐาน

ส 22102 วชิ าประวตั ิศาสตร์ 3 กลุ่มสาระการเรียนรู้สงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม
ชน้ั มธั ยมศกึ ษาปที ่ี 2
ภาคเรียนที่ 1 เวลา 20 ชัว่ โมง

ประเมินความน่าเชื่อถือของหลักฐานทางประวัติศาสตร์ไทยที่อยู่ในท้องถิ่นของตนเองหรือหลักฐาน
สมัยอยุธยา ตัวอย่างการวิเคราะห์ข้อมูลจากเอกสารต่างๆ ในสมัยอยุธยาและธนบุรี การแยกแยะระหว่าง
ข้อมูลกับความคิดเห็น รวมท้ังความจริงกับข้อเท็จจริงจากหลักฐานทางประวัติศาสตร์ ตัวอย่างการตีความ
ข้อมูลจากหลักฐานที่แสดงเหตุการณ์สำคัญในสมัยอยุธยาและธนบุรี ความสำคัญของการวิเคราะห์ข้อมูลและ
การตีความทางประวัติศาสตร์ การสถาปนาอาณาจักรอยุธยา ปัจจัยที่ส่งผลต่อความเจริญรุ่งเรืองของ
อาณาจักรอยุธยา พัฒนาการของอาณาจักรอยุธยาในด้านการเมืองการปกครอง สังคม เศรษฐกิจและ
ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ การเสียกรุงศรีอยุธยาคร้ังท่ี 1 และการกู้เอกราช ภูมิปัญญาและวัฒนธรรม
ไทยสมัยอยุธยา การเสยี กรงุ ศรีอยุธยาคร้ังท่ี 2 การกู้เอกราช และการสถาปนาอาณาจักรธนบุรี ภูมิปัญญา
และวฒั นธรรมไทยสมัยธนบุรี

โดยใช้กระบวนการคิดวิเคราะห์ กระบวนการคิดอย่างมีวิจารณญาณ กระบวนการทาง
ประวัติศาสตร์ การสืบคน้ ขอ้ มลู กระบวนการกลุ่ม การนำเสนอผลงาน การอธบิ าย และการอภิปราย เพ่ือ
ส่งเสริมให้เกิดคุณลักษณะในด้านความรักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ซ่ือสัตย์สุจริต มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ อยู่อย่าง
พอเพียง ม่งุ ม่ันในการทำงาน รกั ความเปน็ ไทย และมจี ติ สาธารณะ

มาตรฐาน/ตัวช้วี ดั
ส 4.1 ม.2/1 ม.2/2 ม.2/3
ส 4.3 ม.2/1 ม.2/2
รวม 5 ตัวช้วี ัด

94

คำอธบิ ายรายวิชาพ้ืนฐาน

ส 22104 วชิ าประวตั ศิ าสตร์ 4 กลมุ่ สาระการเรียนรสู้ ังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม
ชั้นมธั ยมศกึ ษาปที ่ี 2
ภาคเรยี นท่ี 2 เวลา 20 ชัว่ โมง

ศึกษาประวัติและผลงานของพระมหากษตั รยิ ์ ขุนนาง ในสมัยอยธุ ยาและสมัยธนบรุ ี ท่ีทำคณุ ประโยชน์
ให้แกช่ าตบิ า้ นเมอื งในดา้ นต่างๆ ท่ีตงั้ และสภาพทางภูมิศาสตร์ของภูมภิ าคต่างๆ ในทวปี เอเชยี (ยกเว้นเอเชีย
ตะวันออกเฉียงใต้) ท่ีมีผลต่อพัฒนาการ พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ สังคม เศรษฐกิจ และการเมืองของ
ภูมิภาคเอเชีย (ยกเว้นเอเชียตะวันออกเฉียงใต้) ที่ต้ังและความสำคัญของแหล่งอารยธรรมตะวันออกและ
แหล่งมรดกโลกในประเทศต่างๆในภูมภิ าคเอเชียอิทธพิ ลของอารยธรรมโบราณท่ีมีต่อภูมิภาคเอเชียในปจั จบุ ัน

โดยใช้กระบวนการคดิ วิเคราะห์ กระบวนการคิดอย่างมีวิจารณญาณ กระบวนการทาประวัตศิ าสตร์
การสืบค้นข้อมูล กระบวนการกลุ่ม การนำเสนอผลงาน การอธิบาย และการอภิปราย เพื่อส่งเสริมให้เกิด
คณุ ลกั ษณะในด้านความรักชาติ ศาสน์ กษตั รยิ ์ ซื่อสัตย์สุจริต มวี ินัย ใฝ่เรียนรู้ อยู่อย่างพอเพยี ง มุ่งม่ันใน
การทำงานรักความเป็นไทยและมีจติ สาธารณะ

มาตรฐาน/ตวั ช้วี ัด
ส 4.2 ม.2/1 ม.2/2
ส 4.3 ม.2/3
รวม 3 ตวั ชว้ี ัด

95

คำอธิบายรายวิชาพนื้ ฐาน

ส 23102 วชิ าประวัตศิ าสตร์ 5 กลุ่มสาระการเรยี นรสู้ งั คมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม
ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปที ่ี 3
ภาคเรยี นที่ 1 เวลา 20 ช่ัวโมง

ศึกษาขั้นตอนของวิธีการทางประวัติศาสตร์สำหรับการศึกษาเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ที่เกิดขึ้นใน
ท้องถิ่นของตนเอง นำวิธีการทางประวัติศาสตร์มาใช้ในการศึกษาเรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับตนเอง ครอบครัว
และท้องถ่ินของตน วิเคราะห์เหตุการณ์สำคัญในสมัยรัตนโกสินทร์ โดยใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ การ
สถาปนากรงุ เทพมหานครเป็นราชธานีของไทย ปัจจัยทีส่ ่งผลต่อความมัน่ คงและความเจริญรุ่งเรืองของไทยใน
สมัยรตั นโกสนิ ทร์ บทบาทของพระมหากษตั รยิ ไ์ ทยในราชวงศ์จกั รใี นการสรา้ งสรรคค์ วามเจริญและความม่ันคง
ของชาติ พัฒนาการของไทยในสมัยรัตนโกสินทร์ทางด้านการเมืองการปกครอง สังคม เศรษฐกิจและ
ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศตามช่วงสมัยต่างๆ เหตุการณ์สำคัญสมัยรัตนโกสินทร์ที่มีผลต่อการพัฒนาชาติ
ไทย และบทบาทของไทยตั้งแต่การเปล่ยี นแปลงการปกครองจนถงึ ปัจจุบันในสังคมโลก

โดยใช้กระบวนการคดิ วิเคราะห์ กระบวนการคิดอย่างมีวจิ ารณญาณ กระบวนการทางประวัติศาสตร์
การสืบค้นข้อมูล กระบวนการกลุ่ม การนำเสนอผลงาน การอธิบาย และการอภิปราย เพื่อส่งเสริมให้เกิด
คุณลกั ษณะในด้านความรกั ชาติ ศาสน์ กษัตรยิ ์ ซ่ือสัตย์สจุ ริต มีวินัย ใฝ่รู้ อยู่อย่างพอเพียง มุ่งมน่ั ในการ
ทำงาน รักความเป็นไทย และมีจิตสาธารณะ

มาตรฐาน/ตวั ชีว้ ัด
ส 4.1 ม.3/1 ม.3/2
ส 4.3 ม.3/1 ม. 3/3 ม. 3/4
รวม 5 ตัวช้วี ัด