คู่มือสวดมนต์ล่าสุด

ค่มู อื สวดมนต์



ค่มู อื สวดมนต์

หนงั สือ คูม่ อื สวดมนต์ เลม่ น้ี วดั พระศรมี หาธาตไุ ดจ้ ดั พิมพ์
ขึ้นใหม่โดยน�ำเน้ือหาในหนังสือ คู่มือนวกะภิกขุวัดพระศรีมหาธาตุ
และหนังสือสูตรสวดมนต์ประจ�ำวัดของวัดพระศรีมหาธาตุ ส�ำหรับ
พระภกิ ษ-ุ สามเณร มารวบรวมและเรยี บเรียงจัดพิมพ์ใหม่ โดยคำ� นึง
ถึงประโยชน์ในการนำ� ไปใชเ้ ป็นหลัก โดยได้เปล่ียนแปลงรูปแบบของ
การพิมพเ์ ป็นฉบบั ภาษาบาลี เพอื่ รักษาอกั ษรด้ังเดิมและเพิ่มความรู้
ในด้านการอ่านภาษาบาลี กอปรกับผู้ที่บวชเข้ามาในระยะสั้นๆ
จะได้มโี อกาสศกึ ษา หลักและวธิ ีการอ่านภาษาบาลไี ด้ เพอ่ื สามารถ
สวดมนต์ทำ� วัตรเชา้ -เยน็ ร่วมกบั คณะสงฆไ์ ด้
ขออนุโมทนากับคณะผู้มีส่วนเก่ียวข้องทุกท่านที่ได้ร่วมกัน
อทุ ศิ แรงกายแรงใจ ตลอดจนผมู้ จี ติ ศรทั ธารว่ มบรจิ าคเปน็ เจา้ ภาพจดั
พมิ พ์หนังสือ คูม่ อื สวดมนต์ เลม่ น้ใี ห้ส�ำเร็จลุล่วงดว้ ยดี

ขออานสิ งสแ์ หง่ พระพทุ ธมนตท์ คี่ ณะสงฆแ์ ละพทุ ธศาสนกิ ชน
ได้ร่วมกันสาธยายตามหนังสือ คู่มือสวดมนต์เล่มน้ี จงมารวมกัน
เป็นบุญฤทธ์ิน้อมอุทิศถวายแด่บุรพาจารย์วัดพระศรีมหาธาตุทุกรูป
อทุ ศิ แด่บรรพชนผ้มู พี ระคณุ ต่อวดั พระศรีมหาธาตทุ ุกท่าน
อนึ่ง หากหนังสือคู่มือสวดมนต์ เล่มนี้ มีข้อบกพร่องหรือ
มีข้อผิดพลาดประการใด ในนามวดั พระศรีมหาธาตุ ต้องขออภยั ไว้
ณ โอกาสนี้

(พระพรหมมุนี)

กรรมการมหาเถรสมาคม
เจา้ อาวาสวัดพระศรีมหาธาตุ

คมู่ อื สวดมนต์

สารบญั

หลกั การอ่านภาษาบาลี .................................................. ๑
ท�ำวัตรเชา้ ...................................................................... ๗
พุทธฺ าภิถตุ ิ ๘
ธมฺมาภถิ ุติ ๙
สงฆฺ าภิถตุ ิ ๙
รตนตฺตยปปฺ ณามคาถา ๑๐
สํเวคปรกิ ติ ฺตนปาโฐ ๑๑
ตงฺขณกิ ปจฺจเวกฺขณปาโฐ ๑๒
ท�ำวตั รค่ำ� ..................................................................... ๑๔
พทุ ฺธานุสสฺ ติ ๑๔
พุทฺธาภิคตี ิ ๑๔
ธมมฺ านสุ ฺสต ิ ๑๖
ธมมฺ าภิคีติ ๑๖
สงฆฺ านุสฺสติ ๑๗
สงฺฆาภคิ ตี ิ ๑๘
สตู รสวดมนต์ประจ�ำวนั ................................................ ๒๐
พุทฺธปาทนมสฺสปาฐ ๒๑

สูตรท่ี ๑ ........................................................................ ๒๒
นโมการอฏฐฺ กคาถา ๒๒
มงฺคลสุตตฺ ํ ๒๒
รตนสุตฺต ํ ๒๔
กาลทานสตุ ตฺ คาถา ๒๙
สตู รที่ ๒ ....................................................................... ๓๐
นมการสทิ ธฺ คิ าถา ๓๐
กรณยี เมตตฺ สุตตฺ ํ ๓๑
ขนธฺ ปริตตฺ คาถา ๓๒
โมรปรติ ตฺ ํ ๓๓
รตนตฺตยปปฺ ภาวสทิ ฺธคิ าถา ๓๔
สตู รท่ี ๓ ........................................................................ ๓๖
ธชคคฺ ปริตตฺ ํ ธชคฺคสุตตฺ ํ ๓๖
อาฏานาฏยิ ปริตตฺ ํ ๓๙
โคตมกเจตยิ ธมมฺ ปริยาโย ๔๑
สูตรท่ี ๔ ........................................................................ ๔๒
สุขาภยิ าจนคาถา ๔๒
องคฺ ลุ ิมาลปรติ ฺตํ ๔๓
โพชฺฌงฺคปริตฺต ํ ๔๔
วฏฏฺ กปริตฺตํ ๔๕
โภชนทานานโุ มทนาคาถา ๔๕

ค่มู ือสวดมนต์

สูตรท่ี ๕ ........................................................................ ๔๖
เขมาเขมสรณคมนปริทีปิกาคาถา ๔๖
บทขัดธมมฺ จกกฺ ปฺปวตตฺ นสุตฺต ํ ๔๖
ธมฺมจกฺกปฺปวตฺตนสตุ ตฺ ํ ๔๗
สูตรที่ ๖ ........................................................................ ๕๓
ปพฺพโตปมคาถา ๕๓
อรยิ ธนคาถา ๕๓
อนตฺตลกฺขณสุตตฺ ํ ๕๔
สูตรที่ ๗ ...................................................................... ๕๙
พทุ ฺธอุทานคาถา (ตอิ ุทานคาถา) ๕๙
อาทติ ตฺ ปรยิ ายสตุ ฺตํ ๖๐
สูตรท่ี ๘ ........................................................................ ๖๔
ติลกขฺ ณาทคิ าถา ๖๔
ธมมฺ นิยามสตุ ตฺ ํ ๖๕
ภทฺเทกรตตฺ คาถา ๖๖
สูตรที่ ๙ ........................................................................ ๖๗
สจฺจกริ ยิ คาถา ๖๗
ธมฺมคารวาทิคาถา ๖๗
โอวาทปาฏิโมกฺขาทิปาโฐ ๖๙
สูตรท่ี ๑๐ ...................................................................... ๗๓
พลสุตตฺ ํ ๗๓

สปุ ุพฺพณหฺ สุตตฺ ํ ๗๕
ตริ ตนมการคาถา ๗๖
สตู รที่ ๑๑ ..................................................................... ๗๘
สติปฏฐฺ านปาโฐ ๗๘
โมกฺขุปายคาถา ๘๑
สูตรท่ี ๑๒ ..................................................................... ๘ ๓
ปริตฺตกรณปาโฐ ๘๓
ทสธมมฺ สตุ ฺต ํ ๘๕
เทวตาทิสสฺ ทกฺขิณานโุ มทนาคาถา ๘๗
สูตรที่ ๑๓ ..................................................................... ๘๘
จตรุ ปฺปมญญฺ าปาโฐ ๘๘
อภณิ หฺ ปฺปจจฺ เวกฺขณปาโฐ ๘๙
สตู รที่ ๑๔ ...................................................................... ๙๒
คาถาขอฝน ๙๒
คาถาสวดเมอ่ื จดุ เทียนชัยพระราชพิธพี รุณศาสตร์ ๙๒
คาถาพชื มงคล ๙๕
อาทิยสตุ ตฺ คาถา ๙๗
สตู รท่ี ๑๕ ..................................................................... ๙๘
อคฺคปฺปสาทสุตฺตํ ๙๘
สีลทุ เฺ ทสปาโฐ ๑๐๐

คมู่ อื สวดมนต์

ตายนคาถา ๑๐๐
วหิ ารทานคาถา ๑๐๑
สูตรที่ ๑๖ .................................................................... ๑๐๒
สาราณียธมฺมสุตตฺ ํ ๑๐๒
เทวตาภสิ มฺมนฺตนคาถา ๑๐๔
สตู รที่ ๑๗ ................................................................... ๑๐๕
ภกิ ฺขุอปรหิ านยิ ธมมฺ สุตตฺ ํ ๑๐๕
มหากสฺสปโพชฺฌงฺคสตุ ตฺ ปาโฐ ๑๐๗
สตู รท่ี ๑๘ ................................................................... ๑๐๙
มคคฺ วิภงฺคสตุ ตฺ ํ ๑๐๙
มหาโมคคฺ ลฺลานโพชฌฺ งคฺ สตุ ตฺ ปาโฐ ๑๑๒
สตู รท่ี ๑๙ ................................................................... ๑๑๔
อฏฺฐงฺคกิ มคฺคคาถา ๑๑๔
นิธกิ ณฺฑ ํ ๑๑๔
โคตมีสุตตฺ ํ ๑๑๖
สูตรท่ี ๒๐ ................................................................... ๑๑๘
ทสนาถกรณธมฺมสุตฺตํ ๑๑๘
ติโรกฑุ ฑฺ กณฺฑ ํ ๑๒๑
สตู รที่ ๒๑ ................................................................... ๑๒๓
เมตตฺ านิสสํ สตุ ตฺ ปาโฐ ๑๒๒

มหาจุนทฺ โพฌงฺคสุตฺตปาโฐ ๑๒๔
รตนตฺตยปปฺ ภาวาภยิ าจนคาถา ๑๒๕
สตู รท่ี ๒๒ ................................................................... ๑๒๗
สัมพทุ เธ ๑๒๗
มงคลจักกวาฬน้อย ๑๒๙
มงคลจกั กวาฬใหญ ่ ๑๓๑
สูตรที่ ๒๓ ................................................................... ๑๓๓
สวดแจง ๑๓๓
พระวินยั ๑๓๓
พระสูตร ๑๓๔
พระอภธิ รรม ๑๓๕
พระสงั คณ ี ๑๓๕
พระวภิ ังค ์ ๑๓๕
พระธาตุกถา ๑๓๖
พระปุคคลบญั ญตั ิ ๑๓๖
พระกถาวัตถ ุ ๑๓๖
พระยมก ๑๓๗
พระมหาปัฏฐาน ๑๓๗
สตู รท่ี ๒๔ .................................................................. ๑๓๘
ธมมฺ สงคฺ ณีมาติกาปาโฐ ๑๓๘
วิปสฺสนาภมู ปิ าโฐ ๑๔๐

คมู่ ือสวดมนต์

สตู รที่ ๒๕ ................................................................... ๑๔๒
อติ ิปิโส ถวายพรพระ ๑๔๒
บทท้ายสวดมนตป์ ระจำ� วนั ......................................... ๑๔๗
อตีตปจจฺ เวกขฺ ณปาฐ ๑๔๗
อภิณฺหปจจฺ เวกขฺ ณปาฐ ๑๔๘
กายคตาสตกิ มมฺ ฏฐฺ านปาฐ ๑๔๙
กรวดน�้ำ อิมินา ๑๕๐
ปตฺติทานคาถา ๑๕๑
บทสวดมนตพ์ ิเศษ ..................................................... ๑๕๓
บทสวดรับเทศน์ ๑๕๓
ปตฺตทิ านคาถา ๑๕๓
บทสวดหลงั ฟงั พระปาติโมกข์ ................................... ๑๕๔
สจฺจกริ ยิ คาถา ๑๕๔
สีลุทเฺ ทสปาโฐ ๑๕๕
ตายนคาถา ๑๕๕
อนุโมทนาคาถา ......................................................... ๑๕๖
มงคลจกั กวาฬน้อย ๑๕๘
มงคลจักกวาฬนอ้ ย (ย่อ) ๑๖๐
เกณิยานโุ มทนาคาถา ๑๖๑
กาลทานสุตฺตคาถา ๑๖๒
ติโรกุฑฺฑกณฑฺ ปจฉฺ ิมภาค ๑๖๒

อคคฺ ปฺปสาทสุตฺตคาถา ๑๖๔
โภชนทานานโุ มทนาคาถา ๑๖๕
อาฏานาฏิยปริตฺตํ (ย่อ) ๑๖๕
เทวตาทสิ ฺสทกขฺ ณิ านโุ มทนาคาถา ๑๖๖
เทวตาภิสมมฺ นฺตนคาถา ๑๖๗
อาทยิ สตุ ตฺ คาถา ๑๖๘
วิหารทานคาถา ๑๗๐
ขอ้ ปฏิบตั สิ �ำหรับพระภกิ ษใุ หม่ ................................. ๑๗๑
ค�ำพนิ ทุผ้า ๑๗๑
คำ� อธษิ ฐาน ๑๗๑
ค�ำอธษิ ฐานบรขิ ารตา่ งๆ ๑๗๒
การท�ำวิกัป-ถอนวกิ ปั ผ้า ๑๗๒
ค�ำวกิ ัปผ้า ๑๗๓
ค�ำถอนวกิ ปั ผ้า ๑๗๓
วธิ ีแสดงอาบตั ิ ........................................................... ๑๗๔
แสดงอาบัตชิ ือ่ ถลุ ลจั จยั ๑๗๔
แสดงอาบตั ชิ ่อื ปาจิตตยี ์ ๑๗๔
แสดงอาบตั ิชอื่ ทุกกฎ ๑๕
แสดงอาบัตชิ ือ่ ทพุ ภาสติ ๑๗๕
คำ� อธษิ ฐานเข้าพรรษา ............................................. ๑๗๖
คำ� ขอขมา ................................................................. ๑๗๖

คูม่ อื สวดมนต์

ค�ำลาบณิ ฑบาต ......................................................... ๑๗๗
คำ� ปวารณาออกพรรษา ............................................. ๑๗๗
คำ� อนุโมทนากฐนิ ....................................................... ๑๗๗
การลาสิกขา .............................................................. ๑๗๗
ค�ำขอขมา ๑๗๘
พธิ ลี าสิกขา ๑๗๘
ค�ำลาสิกขา ๑๗๙
ค�ำแสดงตนเป็นอบุ าสก ๑๘๐
ศลี ๕ ๑๘๐
กจิ วัตรประจำ� วัน ........................................................ ๑๘๑
ระเบียบทัว่ ไป ๑๘๒
จริยวตั ร อ่นื ๆ ๑๘๒
ค�ำอาราธนาศีล ๕ ๑๘๓
ค�ำอาราธนาพระปรติ ร ๑๘๔
ค�ำบชู าข้าวพระพุทธ, ค�ำลาขา้ วพระพุทธ ๑๘๔
ค�ำอาราธนาธรรม ๑๘๕
ค�ำถวายสังฆทาน ๑๘๕
ค�ำกรวดนำ�้ (ส้ัน) ๑๘๕
บอกศกั ราช ๑๘๖
ขอ้ ควรส�ำเหนยี ก ๑๙๒
รายชื่อเจา้ ภาพ ๒๐๔

วดั พระศรีมหาธาตุ เขตบางเขน 1

หลกั การอ่านภาษาบาลี

ภาษาบาลี นับว่าเป็นภาษาส�ำคัญทางพระพุทธศาสนา
สมเดจ็ พระสมั มาสมั พทุ ธเจา้ ทรงใชเ้ ปน็ ภาษาหลกั ในการประกาศ
พระศาสนา ด้วยว่าในสมัยพุทธกาล ภาษาน้ีเป็นภาษาที่ชาว
อินเดียส่วนมากนิยมใช้พูดกัน อย่างกว้างขวาง และมีอ�ำนาจ
เกรียงไกรมากในสมยั น้ัน ฉะนั้น ภาษาบาลีจงึ มชี ่อื เรียกอีกอย่าง
หนง่ึ ว่า ภาษามคธ คอื เปน็ ภาษาของแคว้นมคธ เป็นภาษาท่ี
ใช้จารึกพระไตรปิฎก และพระสูตรต่างๆ การเล่าเรียนสืบทอด
พระพทุ ธศาสนา ตง้ั แตอ่ ดีตจนถึงปัจจุบนั ล้วนต้องอาศยั ภาษา
บาลีเป็นส�ำคญั ท้งั สนิ้
ภาษานี้ ไดม้ ีการศกึ ษาเล่าเรียนกันมากในประเทศท่นี ับถอื
พระพทุ ธศาสนาฝา่ ยเถรวาท เช่น ไทย พมา่ ลาว และศรีลังกา
โดยเฉพาะในหมพู่ ระภกิ ษสุ ามเณร หรอื ในหมนู่ กั ปราชญท์ างภาษา
บาลีใช้สนทนากัน ชาวพุทธทั่วโลก เม่ือพบปะสนทนากันถึงจะ
ต่างชาติต่างภาษากัน แต่เมื่อได้ฟังการสวดมนต์ของกันและกัน
แลว้ จะเกดิ ความรสู้ กึ รว่ ม เปน็ อนั หนง่ึ อนั เดยี วกนั เพราะใชภ้ าษา
บาลีด้วยกนั
เพราะฉะนน้ั ผู้นบั ถือพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะคนไทย
จึงควรสนใจหลักการอ่านภาษาบาลีน้ีให้มาก เพ่ือจะได้ใช้อ่าน

2 คมู่ ือสวดมนต์
และสวดมนต์ให้ถูกต้อง อีกประการหนง่ึ จะเปน็ หลกั ในการอา่ น
เขยี นเรยี นรภู้ าษาบาลแี ละนำ� ไปสกู่ ารพฒั นาความรเู้ ขา้ ใจรากศพั ท์
ท่ีมาของค�ำบาลสี ืบตอ่ ไป

หลกั การอ่านภาษาบาลีพอสงั เขปดังน้ี

๑) อกั ษรในภาษาบาลีมี ๔๑ ตวั
แบ่งเปน็ สระ ๘ ตัว พยญั ชนะ ๓๓ ตัว ดงั นี้
สระ ๘ ตัว อ อา อิ อี อุ อู เอ โอ ( ะ – า – ิ - ี – ุ – ู – เ – โ )
สระ ะ เมอ่ื เขยี นจะไมป่ รากฏรปู ถา้ มพี ยญั ชนะอยตู่ ามลำ� พงั ไมม่ ี
สระอน่ื อยดู่ ว้ ย พงึ ทราบโดยทวั่ กนั วา่ อา่ นออกเสยี งผสมกบั สระ ะ
ดว้ ย เช่น พทุ ฺธ อ่านวา่ พุด-ธะ, นโม อา่ นวา่ นะ – โม เป็นต้น
พยัญชนะ ๓๓ ตัว จัดเปน็ วรรค และ อวรรค

พยญั ชนะวรรค มี ๕ วรรคๆ หนงึ่ มี ๕ พยญั ชนะ
ก ข ค ฆ ง
จ ฉ ช ฌ ญ
ฏ ฐ ฑ ฒ ณ
ต ถ ท ธ น
ป ผ พ ภ ม

พยญั ชนะอวรรค ไม่ถูกจดั กลุม่ มี ๘ พยัญชนะ
ย ร ล ว ส ห ฬ ํ (อัง)

วดั พระศรีมหาธาตุ เขตบางเขน 3

๒) พยญั ชนะทกุ ตวั ถงึ จะไมใ่ สส่ ระ “ ะ ” กต็ อ้ งออกเสยี ง “ อะ ” เชน่
นโม อา่ นว่า นะ - โม
ตสสฺ อา่ นวา่ ตัส - สะ
ภควโต อา่ นวา่ ภะ - คะ - วะ - โต

๓) ถา้ มีเคร่ืองหมาย “ ํ ” (นคิ หิต) ปรากฏอยูบ่ นพยญั ชนะตวั ใด
ไม่มีสระ อิ อุ อยูด่ ว้ ย เท่ากบั “ ั ” (ไมห้ นั อากาศ) และ “ ง ”
สะกด เช่น
อรหํ อ่านว่า อะ - ระ - หงั
มยํ อ่านวา่ มะ - ยงั
สรณ ํ อา่ นวา่ สะ - ระ - ณัง
แตถ่ า้ มสี ระ อิ อุ ปรากฏอยูด่ ้วย เทา่ กบั “ ง ” สะกดอย่าง
เดียว เช่น
วิส ํุ อา่ นวา่ วิ - สงุ
อโหสึ อ่านว่า อะ - โห - สงิ
ก ึ อ่านว่า กงิ
๔) เครอื่ งหมาย “ ฺ ” (พนิ ท)ุ อย่ใู ต้พยัญชนะตัวใด และพยัญชนะ
ตัวหนา้ มสี ระ อิ อุ เอ โอ อยูด่ ้วย เท่ากบั เป็น ตวั สะกด ถ้าไม่มี
สระ อิ อุ เอ โอ อย่ดู ว้ ย เทา่ กบั เป็นตวั สะกดของพยญั ชนะตัว
หน้า ต้องอา่ นออกเสียงพร้อมกับมไี มห้ ันอากาศ

4 คู่มือสวดมนต์

เป็นตวั สะกด
พุทโฺ ธ อ่านวา่ พทุ - โธ
สิกขฺ า อ่านว่า สิก - ขา
เมตตฺ า อ่านวา่ เมต - ตา
โสตถฺ ี อ่านว่า โสต - ถี
เป็นไม้หันอากาศและเป็นตวั สะกดของพยัญชนะหนา้
ธมโฺ ม อ่านว่า ธัม - โม
สงโฺ ฆ อ่านว่า สัง - โฆ
สจจฺ ํ อ่านวา่ สจั - จัง
๕) ถา้ มีเครื่องหมาย “ ฺ ” (จุด)อยใู่ ตพ้ ยัญชนะ วรรค และมี
พยัญชนะ อวรรค ตามหลัง พยัญชนะที่มี “ ฺ ” (พินท)ุ ตวั นน้ั
เป็นตัวสะกดของพยัญชนะตัวหน้า และอ่านออกเสียงตัวเองอีก
ก่ึงหนึ่ง กล�้ำกับพยญั ชนะตัวหลัง ดว้ ย เช่น
ตุเมฺห อา่ นวา่ ตมุ - มะ - เห
กตวฺ า อา่ นวา่ กัต - ตะ - วา
ภทฺโร อา่ นว่า ภัท - ทะ - โร

๖) ถา้ มีเครอ่ื งหมาย “ . ” (จดุ ) อย่ใู ต้พยญั ชนะ อวรรค และมี
พยญั ชนะ อวรรค ตามหลงั พยญั ชนะ อวรรคตวั แรกเปน็ ตวั สะกดดว้ ย
และอ่านออกเสียงกล้�ำกบั พยญั ชนะ อวรรค ตวั หลังดว้ ย เชน่
มยหฺ ํ อา่ นวา่ มยั - ยะ - หัง
กลฺยาโณ อา่ นว่า กัล - ละ - ยา - โณ

วัดพระศรมี หาธาตุ เขตบางเขน 5

ชิวหฺ า อา่ นวา่ ชวิ - วะ - หา
ยะ, ละ, วะ : ออกเสยี งเบาๆ ก่ึงหน่ึง
๗) พยัญชนะ ต ท ส ท่มี ีจุดอย่เู บื้องลา่ ง และน�ำหน้า ว ม อ่าน
ออกก่งึ เสียงและมเี สยี งกล�้ำกับพยัญชนะตวั หลัง เช่น
ตฺว ํ อ่านวา่ ตะ - วัง
เสฺว อา่ นว่า สะ - เหว
เทวฺ อ่านว่า ทะ - เว
โดยเฉพาะตวั ส ถา้ เปน็ ตวั สะกดอา่ นออกเสยี งมเี สยี ง ห กลำ�้
และมีเสียง ส ซ้อนเข้ามาอีกตัวหนึง่ เชน่
อายสมฺ า อา่ นว่า อา - ยสั - สะ - มา
ตสฺมึ อา่ นวา่ ตสั - สะ - มงิ
๘) พยญั ชนะ พ ม ว ร ห ฬ บางทอี า่ นออกเสยี งกลำ�้ กบั พยญั ชนะ
ตวั อื่น โดยมี “ . ” (จดุ ) อยู่ใต้ เช่น
พฺรหฺมา อา่ นวา่ บะ - ระ - หะ - มา
วฺยากรณํ อ่านวา่ วะ - ยา - กะ - ระ - ณัง
อนงึ่ ใหพ้ ึงเขา้ ใจวา่ สระในภาษาบาลมี ีเพยี ง ๘ ตวั เท่านัน้
สระ ออ สระ เออ ไมม่ ี พยัญชนะตัวเปลา่ เมอื่ ไม่มีจุดไวอ้ ย่าอา่ น
ว่า กอ ขอ ฯลฯ สอ หอ เป็นอนั ขาด ฯ
ถ้าสระ เอ มี ย สะกด ดังเช่น อาหุเนยฺโย ปาหุเนยฺโย
อย่าอ่านเป็นสระ เออ ว่า อาหุเนอยฺโย ปาหุเนอยฺโย

6 คู่มอื สวดมนต์

เป็นอนั ขาด ที่ถูกให้อ่านเปน็ เสยี งสระ เอ มี ย สะกด แตถ่ ้าไมถ่ นัด
ขดั กับลนิ้ จรงิ ๆ จะอ่านเป็นเสยี ง อ มี ย สะกด คอื อยั (ไอ) วา่
อาหุนยั โย ปาหุนัยโย ดงั นี้ กย็ งั ใกล้เคยี งกว่า เออยฺ เพราะสระ
เออ ไม่มใี นภาษาบาลี
ทั้งน้ี การฝกึ อา่ น ฝกึ สวดออกเสยี งให้ถกู ตอ้ งนน้ั ปัจจุบนั
ก็ยังไม่มมี าตรฐานสากลเปน็ แนวทางให้ชดั เจนได้ แต่ก็พยายาม
อา่ น สวด ให้มีหลกั เกณฑบ์ า้ งกย็ งั ดีกว่าสักแตว่ า่ ทอ่ งสวดไป
ไม่มีหลักเลย แต่เมื่อสวดพร้อมกันเป็นคณะ ขณะสวด
ก็ควรฟังหมู่คณะด้วย ไม่สวดเร็วแซงหมู่คณะ ไม่สวดอิดเอื้อน
ลากช้าดึงหมู่คณะ ควรสวดให้มีจังหวะพอดีพองาม มีจังหวะ
วรรค ตอน ไมเ่ ร็วไมช่ ้านา่ ฟัง ผไู้ ดย้ นิ ได้ฟัง สวดไมเ่ ป็นก็ยังจะได้
ความเลอ่ื มใส มกี ำ� ลงั ใจอยากจะสวด กเ็ ปน็ การปลกู ศรทั ธาเบอ้ื ง
ต้น ใหเ้ ขา้ มาคน้ หาสาระธรรมให้ยง่ิ ขนึ้ ไป อีกทางหนึ่ง กจ็ ะเปน็
กุศลอันเร่ิมจากจุดเล็กๆ ท่ีคาดไม่ถึง เป็นเหตุให้ได้มีผู้ใฝ่ธรรม
รกั ษาพระธรรมคำ� สอนของสมเดจ็ พระสมั มาสมั พทุ ธเจา้ ในวงกวา้ ง
ออกไปอีก ก็จะมีคณุ ค่าเปน็ อเนกประการ.

วดั พระศรมี หาธาตุ เขตบางเขน 7

ทำ�วตั รเช้า

เม่ือเข้าประชุมพร้อมแล้ว เวลาผู้เป็นหัวหน้าท�ำสักการะ
พึงพร้อมกนั ยนื ขึ้นหรือนั่งคุกเขา่ ประณมมือ คร้นั เสรจ็ แล้วพงึ น่ัง
คกุ เขา่ ผเู้ ปน็ หวั หนา้ พงึ นำ� กลา่ วคำ� อภวิ าท ใหห้ มวู่ า่ ตามเปน็ ตอนๆ ไป
ดงั นี้
อรหํ สมมฺ าสมพฺ ทุ โฺ ธ ภควา, พทุ ธฺ ํ ภควนตฺ ํ อภวิ าเทม.ิ

(พงึ กราบลงหนหน่ึง)
สวฺ ากฺขาโต ภควตา ธมโฺ ม, ธมฺมํ นมสฺสาม.ิ

(พึงกราบลงหนหนึ่ง)
สุปฏปิ นฺโน ภควโต สาวกสงฺโฆ, สงฺฆํ นมามิ.

(พงึ กราบลงหนหนึ่ง)

บชู า

(ผู้เปน็ หวั หน้าว่าแตผ่ เู้ ดยี ว)
ยมมหฺ โข มยํ ภควนฺตํ สรณํ คตา, อุททฺ สิ ฺส
ปพฺพชิตา โย โน ภควา สตถฺ า, ยสฺส จ มยํ ภควโต
ธมมฺ ํ โรเจม; อิเมหิ สกฺกาเรหิ ตํ ภควนตฺ ํ สสทธฺ มฺมํ
สสาวกสงฺฆํ อภปิ ชู ยาม.

8 คู่มือสวดมนต์

ปพุ ฺพภาคนมการ

(น�ำ) หนทฺ ทานิ มยนตฺ ํ ภควนตฺ ํ วาจาย อภถิ ุตํุ
ปพุ พฺ ภาคนมการํ กโรม เส

นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมพฺ ทุ ธฺ สสฺ . (3 หน)

พุทฺธาภถิ ตุ ิ

(น�ำ) หนฺท มยํ พุทฺธาภถิ ตุ ึ กโรม เส
โย โส ตถาคโต อรหํ สมมฺ าสมพฺ ทุ โฺ ธ, วชิ ชฺ าจรณสมปฺ นโฺ น
สคุ โต โลกวทิ ,ู อนตุ ตฺ โร ปรุ สิ ทมมฺ สารถิ สตถฺ า เทวมนสุ สฺ านํ
พทุ ฺโธ ภควา. โย อิมํ โลกํ สเทวกํ สมารกํ สพรฺ หฺมกํ,
สสสฺ มณพรฺ าหมฺ ณึ ปชํ สเทวมนสุ สฺ ํ สยํ อภญิ ญฺ า สจฉฺ กิ ตวฺ า
ปเวเทส.ิ โย ธมฺมํ เทเสสิ อาทิกลฺยาณํ มชฺเฌกลฺยาณํ
ปรโิ ยสานกลยฺ าณ,ํ สาตถฺ ํ สพยฺ ญชฺ นํ เกวลปรปิ ณุ ณฺ ํ ปรสิ ทุ ธฺ ํ
พฺรหฺมจริยํ ปกาเสสิ. ตมหํ ภควนฺตํ อภิปูชยามิ ตมหํ
ภควนฺตํ สริ สา นมามิ.

(พงึ กราบลงหนหน่งึ )

วดั พระศรมี หาธาตุ เขตบางเขน 9

ธมมฺ าภิถุติ

(น�ำ) หนฺท มยํ ธมฺมาภิถุตึ กโรม เส
โย โส สวฺ ากขฺ าโต ภควตา ธมโฺ ม, สนทฺ ฏิ ฐฺ โิ ก อกาลโิ ก
เอหิปสฺสโิ ก, โอปนยโิ ก ปจฺจตตฺ ํ เวทติ พโฺ พ วิญญฺ หู ิ. ตมหํ
ธมฺมํ อภปิ ชู ยามิ ตมหํ ธมมฺ ํ สิรสา นมามิ.

(พงึ กราบลงหนหนงึ่ )

สงฺฆาภิถุติ

(น�ำ) หนทฺ มยํ สงฺฆาภถิ ุตึ กโรม เส
โย โส สุปฏิปนโฺ น ภควโต สาวกสงฺโฆ, อชุ ปุ ฏปิ นโฺ น
ภควโต สาวกสงฺโฆ, ญายปฏิปนฺโน ภควโต สาวกสงโฺ ฆ,
สามจี ปิ ฏปิ นโฺ น ภควโต สาวกสงโฺ ฆ. ยททิ ํ จตตฺ าริ ปรุ สิ ยคุ านิ
อฏฐฺ ปุริสปุคฺคลา, เอส ภควโต สาวกสงฺโฆ, อาหเุ นยฺโย
ปาหเุ นยโฺ ย ทกขฺ เิ ณยโฺ ย อญชฺ ลกิ รณโี ย, อนตุ ตฺ รํ ปญุ ญฺ กเฺ ขตตฺ ํ
โลกสฺส. ตมหํ สงฆฺ ํ อภิปชู ยามิ ตมหํ สงฆฺ ํ สริ สา นมามิ.

(พงึ กราบลงหนหนง่ึ แล้วนงั่ ราบ)

10 คู่มือสวดมนต์

รตนตฺตยปปฺ ณามคาถา

(น�ำ) หนฺท มยํ รตนตฺตยปฺปณามคาถาโย เจว
สํเวควตถฺ ุ ปริกติ ตฺ นปาฐญจฺ ภณาม เส
พุทโฺ ธ สสุ ทุ โฺ ธ กรุณามหณณฺ โว
โยจฺจนฺตสทุ ฺธพพฺ รญาณโลจโน
โลกสสฺ ปาปูปกเิ ลสฆาตโก
วนฺทามิ พทุ ฺธํ อหมาทเรน ตํ.
ธมโฺ ม ปทีโป วยิ ตสสฺ สตถฺ โุ น
โย มคฺคปากามตเภทภนิ ฺนโก
โลกตุ ฺตโร โย จ ตทตฺถทีปโน
วนทฺ ามิ ธมมฺ ํ อหมาทเรน ตํ.
สงโฺ ฆ สุเขตตฺ าภฺยตเิ ขตฺตสญฺญิโต
โย ทฏิ ฺฐสนโฺ ต สุคตานโุ พธโก
โลลปฺปหีโน อรโิ ย สุเมธโส
วนทฺ ามิ สงฆฺ ํ อหมาทเรน ตํ.
อิจเฺ จวเมกนตฺ ภิปูชเนยยฺ กํ
วตฺถุตตฺ ยํ วนฺทยตาภสิ งขฺ ตํ
ปญุ ฺญํ มยา ยํ มม สพฺพุปททฺ วา
มา โหนตฺ ุ เว ตสฺส ปภาวสิทฺธิยา.

วดั พระศรมี หาธาตุ เขตบางเขน 11

สเํ วคปริกติ ตฺ นปาโฐ

อธิ ตถาคโต โลเก อปุ ฺปนฺโน อรหํ สมฺมาสมฺพุทโฺ ธ,
ธมฺโม จ เทสิโต นิยฺยานิโก อุปสมิโก ปรินิพฺพานิโก
สมฺโพธคามี สุคตปฺปเวทิโต. มยนตฺ ํ ธมฺมํ สตุ วฺ า เอวํ
ชานาม, ชาตปิ ิ ทกุ ขฺ า ชราปิ ทกุ ขฺ า มรณมปฺ ิ ทุกขฺ ,ํ
โสกปรเิ ทวทกุ ขฺ โทมนสสฺ ปุ ายาสาปิ ทกุ ขฺ า, อปปฺ เิ ยหิ สมปฺ โยโค
ทุกฺโข ปเิ ยหิ วปิ ฺปโยโค ทกุ โฺ ข, ยมปฺ จิ ฉฺ ํ น ลภติ ตมฺปิ
ทุกขฺ .ํ สงขฺ ิตฺเตน ปญจฺ ปุ าทานกขฺ นธฺ า ทกุ ฺขา. เสยฺยถที ํ.
รปู ปู าทานกขฺ นโฺ ธ, เวทนปู าทานกขฺ นโฺ ธ, สญญฺ ปู าทานกขฺ นโฺ ธ,
สงขฺ ารปู าทานกขฺ นโฺ ธ, วญิ ญฺ าณปู าทานกขฺ นโฺ ธ, เยสํ ปรญิ ญฺ าย,
ธรมาโน โส ภควา, เอวํ พหุลํ สาวเก วเิ นติ. เอวํ ภาคา จ
ปนสฺส ภควโต สาวเกสุ อนสุ าสน,ี พหุลา ปวตฺตต.ิ รูปํ
อนจิ ฺจํ, เวทนา อนจิ จฺ า. สญญฺ า อนจิ จฺ า, สงขฺ ารา อนิจฺจา,
วญิ ฺญาณํ อนิจฺจํ, รูปํ อนตตฺ า, เวทนา อนตตฺ า, สญญฺ า
อนตตฺ า. สงขฺ ารา อนตตฺ า, วญิ ญฺ าณํ อนตตฺ า, สพเฺ พ สงขฺ ารา
อนจิ จฺ า, สพเฺ พ ธมมฺ า อนตตฺ าต.ิ เต มย,ํ โอตณิ ณฺ ามหฺ ชาตยิ า
ชรามรเณน, โสเกหิ ปริเทเวหิ ทุกฺเขหิ โทมนสฺเสหิ
อุปายาเสหิ, ทุกโฺ ขติณฺณา ทุกฺขปเรตา, อปฺเปวนามิมสสฺ
เกวลสสฺ ทกุ ฺขกขฺ นธฺ สสฺ อนฺตกริ ยิ า ปญญฺ าเยถาติ,

12 คมู่ ือสวดมนต์

จิรปรินิพฺพุตมฺปิ ตํ ภควนฺตํ อุทฺทิสฺส อรหนฺตํ
สมมฺ าสมพฺ ุทฺธ,ํ สทธฺ า อคารสฺมา อนคาริยํ ปพพฺ ชติ า,
ตสมฺ ึ ภควติ พฺรหฺมจรยิ ํ จราม, ภิกฺขูนํ สกิ ขฺ าสาชีวสมา
ปนฺนา. ตํ โน พฺรหฺมจริยํ, อมิ สฺส เกวลสสฺ ทุกฺขกขฺ นฺธสสฺ
อนฺตกิรยิ าย สํวตตฺ ตุ.
คฤหัสถ์สวดมาตั้งแตต่ น้ จนถงึ ปญฺญาเยถาติ แล้วสวดต่อ
ดังน้ี
จิรปรินพิ ฺพตุ มปฺ ิ ตํ ภควนตฺ ํ สรณํ คตา, ธมมฺ ญฺจ
ภิกฺขุสงฺฆญฺจ, ตสฺส ภควโต สาสนํ, ยถาสติ ยถาพลํ
มนสิกโรม, อนุปฏิปชฺชาม, สา สา โน ปฏิปตฺต,ิ อมิ สฺส
เกวลสสฺ ทกุ ขฺ กขฺ นฺธสสฺ อนฺตกิรยิ าย สํวตฺตตุ.

ตงฺขณิกปจจฺ เวกขฺ ณปาโฐ

(น�ำ) หนทฺ มยํ ตงขฺ ณกิ ปจฺจเวกขฺ ณปาฐํ ภณาม เส
ปฏสิ งฺขา โยนโิ ส จวี รํ ปฏิเสวามิ, ยาวเทว สีตสสฺ
ปฏฆิ าตาย, อณุ ฺหสฺส ปฏิฆาตาย, ฑํสมกสวาตาตปสิรึสป
สมฺผสฺสานํ ปฏิฆาตาย, ยาวเทว หิรโิ กปินปฏจิ ฉฺ าทนตถฺ ํ.
ปฏิสงขฺ า โยนิโส ปณิ ฺฑปาตํ ปฏิเสวาม,ิ เนว ทวาย น
มทาย น มณฺฑนาย น วิภสู นาย, ยาวเทว อมิ สสฺ กายสฺส
ฐิตยิ า ยาปนาย วิหึสปุ รติยา พรฺ หฺมจรยิ านคุ ฺคหาย, อิติ

วัดพระศรมี หาธาตุ เขตบางเขน 13
ปรุ าณญจฺ เวทนํ ปฏหิ งขฺ ามิ นวญจฺ เวทนํ น อปุ ปฺ าเทสสฺ าม,ิ
ยาตฺรา จ เม ภวสิ ฺสติ อนวชชฺ ตา จ ผาสวุ หิ าโร จาติ.
ปฏสิ งขฺ า โยนโิ ส เสนาสนํ ปฏเิ สวาม,ิ ยาวเทว สตี สสฺ
ปฏฆิ าตาย, อณุ ฺหสฺส ปฏิฆาตาย, ฑํสมกสวาตาตปสริ ึสป
สมฺผสฺสานํ ปฏิฆาตาย, ยาวเทว อุตุปริสฺสยวิโนทนํ
ปฏสิ ลลฺ านารามตถฺ ํ.
ปฏสิ งขฺ า โยนโิ ส คลิ านปจจฺ ยเภสชชฺ ปรกิ ขฺ ารํ ปฏเิ สวาม,ิ
ยาวเทว อปุ ฺปนนฺ านํ เวยฺยาพาธิกานํ เวทนานํ ปฏฆิ าตาย,
อพยฺ าปชฌฺ ปรมตายาติ.

จุดเทียนนำ�้ มนต์ : เวลาจดุ เทยี นน้ำ� มนต์ทา่ น
นยิ มให้จดุ เมอ่ื เริม่ สวด มงคลคาถา ผใู้ ด
เปน็ เจา้ ของงานพธิ ใี หผ้ นู้ นั้ จดุ เสรจ็ แลว้ ประเคน
หม้อน�ำ้ พระพุทธมนต์.

14 คมู่ ือสวดมนต์

ทำ� วัตรคำ่�

กิจเบื้องต้น เช่น ทำ� สกั การะ กล่าวคำ� อภิวาทเปน็ ตน้
เหมอื นทำ� วัตรเช้า

ปุพพฺ ภาคนมการ

(น�ำ) หนทฺ ทานิ มยนฺตํ ภควนตฺ ํ วาจาย อภิคายิตุํ
ปุพฺพภาคนมการญเฺ จว พุทฺธานสุ สฺ ตินยญฺจ กโรม เส.
นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมพฺ ุทฺธสฺส. (๓ หน)

พุทธฺ านสุ สฺ ติ

ตํ โข ปน ภควนตฺ ํ เอวํ กลยฺ าโณ กติ ตฺ สิ ทโฺ ท อพภฺ คุ คฺ โต,
อติ ิปิ โส ภควา อรหํ สมมฺ าสมพฺ ทุ ฺโธ, วชิ ชฺ าจรณสมปฺ นฺโน
สคุ โต โลกวทิ ู อนตุ ตฺ โร ปรุ สิ ทมมฺ สารถิ สตถฺ า เทวมนสุ สฺ านํ
พทุ โฺ ธ ภควาติ.

(หยดุ ระลกึ ถงึ พระพทุ ธคณุ ตามสมควร)

พทุ ธฺ าภคิ ตี ิ

(น�ำ) หนฺท มยํ พุทฺธาภคิ ีตึ กโรม เส

วัดพระศรีมหาธาตุ เขตบางเขน 15

พทุ ธฺ วารหนฺตวรตาทคิ ณุ าภิยตุ โฺ ต
สุทธฺ าภญิ าณกรุณาหิ สมาคตตฺโต
โพเธสิ โย สชุ นตํ กมลวํ สโู ร
วนทฺ ามหํ ตมรณํ สริ สา ชเิ นนฺท.ํ
พทุ ฺโธ โย สพฺพปาณีนํ สรณํ เขมมตุ ตฺ มํ
ปฐมานุสฺสตฏิ ฺฐานํ วนทฺ ามิ ตํ สิเรนหํ
พุทธฺ สสฺ าหสฺมิ ทาโส ว พุทโฺ ธ เม สามิกสิ สฺ โร
พุทโฺ ธ ทกุ ขฺ สฺส ฆาตา จ วิธาตา จ หิตสฺส เม
พุทธฺ สฺสาหํ นิยฺยาเทม ิ สรีรญชฺ วี ิตญฺจทิ ํ
วนทฺ นฺโตหํ จรสิ สฺ ามิ พุทฺธสเฺ สว สโุ พธิตํ
นตฺถิ เม สรณํ อญญฺ ํ พุทฺโธ เม สรณํ วรํ
เอเตน สจฺจวชเฺ ชน วฑฺเฒยฺยํ สตฺถุ สาสเน
พุทฺธํ เม วนฺทมาเนน ยํ ปุญฺญํ ปสตุ ํ อธิ
สพฺเพปิ อนฺตรายา เม มาเหสุํ ตสสฺ เตชสา.
(พึงหมอบกราบลงวา่ )
กาเยน วาจาย ว เจตสา วา
พุทเฺ ธ กุกมฺมํ ปกตํ มยา ย,ํ
พทุ ฺโธ ปฏคิ คฺ ณหฺ ตุ อจฺจยนฺตํ
กาลนตฺ เร สํวริตุํ ว พุทเฺ ธ.
(พงึ นง่ั คกุ เข่าขึน้ )

16 คมู่ ือสวดมนต์

ธมมฺ านสุ สฺ ติ

(น�ำ) หนทฺ มยํ ธมมฺ านุสสฺ ตินยํ กโรม เส
สฺวากฺขาโต ภควตา ธมฺโม, สนฺทิฏฺฐิโก อกาลิโก
เอหปิ สฺสิโก, โอปนยิโก ปจจฺ ตตฺ ํ เวทิตพฺโพ วญิ ฺญูหีติ.

(หยุดระลึกถงึ พระธรรมคณุ ตามสมควร)

ธมมฺ าภคิ ตี ิ

(น�ำ) หนทฺ มยํ ธมมฺ าภิคตี ึ กโรม เส
สวฺ ากขฺ าตตาทคิ ณุ โยควเสน เสยฺโย
โย มคฺคปากปรยิ ตฺติวิโมกฺขเภโท,
ธมโฺ ม กโุ ลกปตนา ตทธาริธารี
วนฺทามหํ ตมหรํ วรธมมฺ เมตํ.

ธมโฺ ม โย สพพฺ ปาณนี ํ สรณํ เขมมตุ ตฺ มํ
ทตุ ยิ านสุ สฺ ติฏฐฺ านํ วนทฺ ามิ ตํ สเิ รนหํ
ธมฺมสสฺ าหสฺมิ ทาโส ว ธมฺโม เม สามกิ ิสสฺ โร
ธมฺโม ทุกฺขสสฺ ฆาตา จ วธิ าตา จ หิตสสฺ เม
ธมมฺ สสฺ าหํ นิยฺยาเทม ิ สรีรญชฺ ีวติ ญจฺ ทิ ํ
วนทฺ นโฺ ตหํ จริสสฺ าม ิ ธมฺมสเฺ สว สธุ มมฺ ตํ
นตฺถิ เม สรณํ อญญฺ ํ ธมโฺ ม เม สรณํ วรํ

วัดพระศรมี หาธาตุ เขตบางเขน 17

เอเตน สจจฺ วชเฺ ชน วฑเฺ ฒยฺยํ สตถฺ ุ สาสเน
ธมฺมํ เม วนฺทมาเนน ยํ ปญุ ฺญํ ปสตุ ํ อิธ
สพฺเพปิ อนฺตรายา เม มาเหสุํ ตสฺส เตชสา.

(พงึ หมอบกราบลงว่า)
กาเยน วาจาย ว เจตสา วา
ธมเฺ ม กกุ มฺมํ ปกตํ มยา ยํ,
ธมโฺ ม ปฏคิ คฺ ณหฺ ตุ อจจฺ ยนตฺ ํ,
กาลนฺตเร สํวริตํุ ว ธมฺเม.

(พงึ นง่ั คุกเขา่ ขึ้น)

สงฺฆานสุ ฺสติ

(น�ำ) หนทฺ มยํ สงฺฆานุสสฺ ตนิ ยํ กโรม เส
สปุ ฏปิ นโฺ น ภควโต สาวกสงโฺ ฆ, อชุ ปุ ฏปิ นโฺ น ภควโต
สาวกสงโฺ ฆ, ญายปฏปิ นโฺ น ภควโต สาวกสงโฺ ฆ, สามจี ปิ ฏปิ นโฺ น
ภควโต สาวกสงฺโฆ, ยทิทํ จตฺตาริ ปุริสยุคานิ อฏฺฐ
ปรุ สิ ปคุ คฺ ลา, เอส ภควโต สาวกสงโฺ ฆ, อาหเุ นยโฺ ย ปาหเุ นยโฺ ย
ทกขฺ เิ ณยโฺ ย อญชฺ ลกิ รณโี ย, อนตุ ตฺ รํ ปญุ ญฺ กเฺ ขตตฺ ํ โลกสสฺ าต.ิ

(หยดุ ระลึกถงึ พระสงั ฆคณุ ตามสมควร)

18 คมู่ ือสวดมนต์

สงฺฆาภคิ ตี ิ

(น�ำ) หนฺท มยํ สงฺฆาภคิ ตี ึ กโรม เส
สทฺธมฺมโช สุปฏปิ ตฺติคุณาทิยตุ ฺโต
โยฏฺฐพฺพิโธ อริยปคุ คฺ ลสงฺฆเสฏโฺ ฐ
สีลาทธิ มฺมปวราสยกายจติ โฺ ต
วนฺทามหํ ตมรยิ าน คณํ สสุ ุทฺธํ.

สงโฺ ฆ โย สพฺพปาณีนํ สรณํ เขมมุตตฺ มํ
ตตยิ านุสสฺ ตฏิ ฐฺ านํ วนฺทามิ ตํ สเิ รนหํ
สงฺฆสสฺ าหสฺมิ ทาโส ว สงโฺ ฆ เม สามกิ ิสฺสโร
สงฺโฆ ทกุ ฺขสฺส ฆาตา จ วิธาตา จ หติ สฺส เม
สงฺฆสฺสาหํ นยิ ฺยาเทม ิ สรีรญฺชีวิตญฺจิทํ
วนฺทนโฺ ตหํ จริสสฺ าม ิ สงฆฺ สฺโสปฏิปนฺนตํ
นตฺถิ เม สรณํ อญญฺ ํ สงฺโฆ เม สรณํ วรํ
เอเตน สจจฺ วชเฺ ชน วฑฺเฒยฺยํ สตฺถุ สาสเน
สงฆฺ ํ เม วนฺทมาเนน ยํ ปญุ ฺญํ ปสตุ ํ อิธ
สพฺเพปิ อนฺตรายา เม มาเหสํุ ตสสฺ เตชสา.
(พงึ หมอบกราบลงวา่ )

วดั พระศรมี หาธาตุ เขตบางเขน 19
กาเยน วาจาย ว เจตสา วา
สงเฺ ฆ กกุ มมฺ ํ ปกตํ มยา ยํ,
สงโฺ ฆ ปฏิคฺคณฺหตุ อจฺจยนตฺ ํ
กาลนฺตเร สํวรติ ํุ ว สงฺเฆ.

(จบแล้วพงึ น่ังราบ)

ในงานพิธเี จรญิ พระพทุ ธมนตใ์ หว้ าง พัดข้างขวา
วางย่ามไวท้ างซ้าย เราเสมอไป.
เวลาไปงานพิธี ไม่ควรเดนิ ไปถงึ อาสนะแล้วนั่งลง
เลยทีเดียว เป็นกิริยาไม่สุภาพ ควรคุกเข่าลงหน้า
อาสนะแล้วเดนิ เข่าเข้าไปนงั่ และต้องรอพระเถระ
ผู้ใหญ่ หรือรอใหพ้ ร้อมกันกอ่ น.

สมเดจ็ พระธีรญาณมุนี (ปณุ ณกมหาเถระ)

20 คมู่ ือสวดมนต์

สูตรสวดมนต์ประจำ� วัน

เมื่อสวดมนต์ท�ำวัตรเย็นจบแล้ว ผู้เป็นหัวหน้าจะน�ำสวด
ประจ�ำวัน วนั ละสตู ร ต้ังแตส่ ตู รท่ี ๑ ไปจนถงึ สูตรที่ ๒๕ ตาม
ลำ� ดับ เวน้ วนั พระ หรอื วนั สำ� คัญทางพระพุทธศาสนา ดงั ต่อไปน้ี

ปพุ ฺพภาคนมการ

นโม ตสสฺ ภควโต อรหโต สมมฺ าสมฺพทุ ฺธสฺส.
นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมพฺ ุทธฺ สสฺ .
นโม ตสสฺ ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทธฺ สฺส.

สรณคมนปาฐ

พทุ ธฺ ํ สรณํ คจฉฺ ามิ,
ธมฺมํ สรณํ คจฉาม,ิ
สงฺฆํ สรณํ คจฺฉามิ.
ทุติยมฺปิ พทุ ธฺ ํ สรณํ คจฉฺ าม,ิ
ทตุ ยิ มฺป ิ ธมฺมํ สรณํ คจฉามิ,
ทตุ ยิ มปฺ ิ สงฆฺ ํ สรณํ คจฺฉามิ.
ตตยิ มปฺ ิ พทุ ฺธํ สรณํ คจฉฺ ามิ,
ตตยิ มฺปิ ธมฺมํ สรณํ คจฉาม,ิ
ตตยิ มปฺ ิ สงฆฺ ํ สรณํ คจฺฉามิ.

วดั พระศรมี หาธาตุ เขตบางเขน 21

พุทฺธปาทนมสสฺ ปาฐ

วนทฺ ามิ พุทฺธํ ภวปารติณณฺ ํ
ตโิ ลกเกตุํ ติภเวกนาถํ
โย โลกเสฏโฺ ฐ สกลํ กิเลสํ
เฉตวฺ าน โพเธสิ ชนํ อนนตฺ ํ.
ยํ นมมฺ ทาย นทิยา ปลุ ิเน จ ตเี ร
ยํ สจฺจพนธฺ คริ เิ ก สมุ นาจลคฺเค
ยํ ตตถฺ โยนกปเุ ร มุนิโน จ ปาทํ
ตํ ปาทลญชฺ นมหํ สิรสา นมาม.ิ
สวุ ณณฺ มาลิเก สุวณฺณปพฺพเต
สมุ นกเู ฏ โยนกปุเร นมฺมทาย นทยิ า
ปญฺจปาทวรํ ฐานํ อหํ วนฺทามิ ทูรโต.
อิจฺเจวมจจฺ นตฺ นมสสฺ เนยยฺ ํ
นมสฺสมาโน รตนตฺตยํ ยํ
ปญุ ญฺ าภิสนฺทํ วปิ ุลํ อลตฺถํ
ตสสฺ านภุ าเวน หตนฺตราโย.
อามนตฺ ยามิ โว ภิกขฺ เว ปฏิเวทยามิ โว ภิกขฺ เว
ขยวยธมมฺ า สงฺขารา อปปฺ มาเทน สมปฺ าเทถาต.ิ

22 คู่มอื สวดมนต์

สตู รท่ี ๑

นโมการอฏฐฺ กคาถา

นโม อรหโต สมมฺ า- สมพฺ ทุ ธฺ สสฺ มเหสิโน
นโม อตุ ฺตมธมฺมสสฺ สวฺ ากขฺ าตสเฺ สว เตนิธ
นโม มหาสงฺฆสสฺ าปิ วิสทุ ฺธสลี ทฏิ ฐฺ ิโน
นโม โอมาตยฺ ารทธฺ สสฺ รตนตตฺ ยสสฺ สาธุกํ
นโม โอมกาตตี สฺส ตสสฺ วตถฺ ุตตฺ ยสฺสปิ
นโม การปฺปภาเวน วคิ จฉฺ นตฺ ุ อปุ ททฺ วา
นโม การานุภาเวน สุวตถฺ ิ โหตุ สพฺพทา
นโม การสสฺ เตเชน วิธมิ หฺ ิ โหมิ เตชวา.

มงคฺ ลสุตฺตํ

เอวมเฺ ม สุต.ํ เอกํ สมยํ ภควา, สาวตถฺ ยิ ํ วหิ รต,ิ
เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส, อาราเม. อถโข อญฺญตรา
เทวตา, อภิกฺกนตฺ าย รตตฺ ิยา อภิกกฺ นฺตวณฺณา เกวลกปฺปํ
เชตวนํ โอภาเสตวฺ า, เยน ภควา เตนปุ สงกฺ ม;ิ อปุ สงกฺ มติ วฺ า
ภควนตฺ ํ อภวิ าเทตวฺ า เอกมนตฺ ํ อฏฐาสิ. เอกมนฺตํ ฐิตา
โข สา เทวตา ภควนฺตํ คาถาย อชฺฌภาสิ.

วัดพระศรมี หาธาตุ เขตบางเขน 23

พหู เทวา มนุสฺสา จ มงฺคลานิ อจินฺตยุํ
อากงขฺ มานา โสตถฺ านํ พฺรหู ิ มงคฺ ลมตุ ตฺ มํ.
อเสวนา จ พาลานํ ปณฺฑิตานญฺจ เสวนา
ปูชา จ ปชู นียานํ เอตมฺมงฺคลมตุ ฺตม.ํ
ปฏริ ปู เทสวาโส จ ปุพฺเพ จ กตปญุ ญฺ ตา
อตตฺ สมฺมาปณิธิ จ เอตมฺมงฺคลมุตฺตมํ.
พาหสุ จฺจญฺจ สิปปฺ ญจฺ วนิ โย จ สุสิกขฺ ิโต
สภุ าสิตา จ ยา วาจา เอตมมฺ งฺคลมตุ ฺตมํ.
มาตาปิตอุ ปุ ฏฺฐานํ ปตุ ตฺ ทารสฺส สงฺคโห
อนากุลา จ กมฺมนฺตา เอตมมฺ งคฺ ลมุตฺตม.ํ
ทานญจฺ ธมฺมจรยิ า จ ญาตกานญจฺ สงฺคโห
อนวชฺชานิ กมฺมาน ิ เอตมฺมงคฺ ลมตุ ตฺ ม.ํ
อารตี วริ ตี ปาปา มชฺชปานา จ สญฺญโม
อปฺปมาโท จ ธมเฺ มส ุ เอตมฺมงคฺ ลมตุ ฺตม.ํ
คารโว จ นวิ าโต จ สนตฺ ฏุ ฺฐี จ กตญฺญุตา
กาเลน ธมฺมสสฺ วนํ เอตมฺมงคฺ ลมตุ ตฺ มํ.
ขนฺตี จ โสวจสฺสตา สมณานญฺจ ทสสฺ นํ
กาเลน ธมมฺ สากจฉฺ า เอตมฺมงคฺ ลมตุ ฺตมํ.
ตโป จ พรฺ หฺมจริยญฺจ อรยิ สจฺจาน ทสสฺ นํ
นพิ ฺพานสจฺฉิกิริยา จ เอตมฺมงคฺ ลมตุ ตฺ ม.ํ

24 คู่มอื สวดมนต์

ผฏุ ฐฺ สสฺ โลกธมเฺ มหิ จิตตฺ ํ ยสฺส น กมปฺ ติ
อโสกํ วิรชํ เขมํ เอตมมฺ งฺคลมตุ ฺตมํ.
เอตาทิสานิ กตฺวาน สพพฺ ตฺถมปราชิตา
สพพฺ ตถฺ โสตถฺ ึ คจฺฉนฺต ิ ตนฺเตสํ มงคฺ ลมุตฺตมนตฺ ิ.

มงฺคลสุตตฺ ํ นิฏฐฺ ิตํ
จุดเทียนน้�ำมนต์ : เวลาจุดเทียนน�้ำมนต์ท่านนิยมให้จุด
เม่ือเริ่มสวด มงคลคาถา ผู้ใดเป็นเจ้าของงานพิธีให้ผู้นั้นจุด
เสร็จแลว้ ประเคนหมอ้ นำ้� พระพทุ ธมนต์.

รตนสตุ ฺตํ

ยานธี ภตู านิ สมาคตานิ
ภุมฺมานิ วา ยานิว อนตฺ ลกิ ฺเข
สพเฺ พว ภตู า สมุ นา ภวนตฺ ุ
อโถปิ สกกฺ จจฺ สณุ นฺตุ ภาสติ ํ
ตสมฺ า หิ ภูตา นิสาเมถ สพเฺ พ
เมตฺตํ กโรถ มานุสยิ า ปชาย
ทิวา จ รตฺโต จ หรนฺติ เย พลึ
ตสฺมา หิ เน รกฺขถ อปปฺ มตตฺ า
ยงกฺ ญิ จฺ ิ วติ ฺตํ อิธ วา หรุ ํ วา
สคฺเคสุ วา ยํ รตนํ ปณีตํ

วดั พระศรมี หาธาตุ เขตบางเขน 25
น โน สมํ อตฺถิ ตถาคเตน
อทิ มฺปิ พทุ ฺเธ รตนํ ปณตี ํ
เอเตน สจฺเจน สวุ ตฺถิ โหต.ุ
ขยํ วิราคํ อมตํ ปณตี ํ
ยทชฺฌคา สกยฺ มนุ ี สมาหโิ ต
น เตน ธมฺเมน สมตฺถิ กิญฺจิ
อิทมปฺ ิ ธมฺเม รตนํ ปณตี ํ
เอเตน สจเฺ จน สุวตฺถิ โหต.ุ
ยมฺพุทฺธเสฏโฺ ฐ ปริวณณฺ ยี สจุ ึ
สมาธิมานนฺตริกญญฺ มาหุ
สมาธินา เตน สโม น วิชชฺ ติ
อิทมปฺ ิ ธมเฺ ม รตนํ ปณีตํ
เอเตน สจฺเจน สวุ ตถฺ ิ โหตุ.
เย ปุคฺคลา อฏฐฺ สตํ ปสตฺถา
จตตฺ าริ เอตานิ ยุคานิ โหนตฺ ิ
เต ทกฺขิเณยยฺ า สคุ ตสสฺ สาวกา
เอเตสุ ทนิ นฺ านิ มหปผฺ ลานิ
อทิ มฺปิ สงฺเฆ รตนํ ปณีตํ
เอเตน สจฺเจน สุวตถฺ ิ โหต.ุ
เย สปุ ฺปยตุ ตฺ า มนสา ทฬเฺ หน

26 คมู่ อื สวดมนต์
นิกฺกามโิ น โคตมสาสนมฺหิ
เต ปตตฺ ิปตตฺ า อมตํ วิคยฺห
ลทฺธา มุธา นิพฺพตุ ึ ภุญฺชมานา
อทิ มปฺ ิ สงฺเฆ รตนํ ปณตี ํ
เอเตน สจเฺ จน สวุ ตถฺ ิ โหต.ุ
ยถนิ ทฺ ขโี ล ปฐวึ สิโต สยิ า
จตพุ ภฺ ิ วาเตภิ อสมฺปกมฺปิโย
ตถปู มํ สปฺปุริสํ วทามิ
โย อริยสจจฺ านิ อเวจจฺ ปสสฺ ติ
อิทมปฺ ิ สงฺเฆ รตนํ ปณีตํ
เอเตน สจเฺ จน สวุ ตฺถิ โหต.ุ
เย อรยิ สจจฺ านิ วภิ าวยนตฺ ิ
คมภฺ ีรปญฺเญน สเุ ทสติ านิ
กิญจฺ าปิ เต โหนตฺ ิ ภสุ ปฺปมตฺตา
น เต ภวํ อฏฺฐมมาทยิ นฺติ
อิทมปฺ ิ สงเฺ ฆ รตนํ ปณตี ํ
เอเตน สจฺเจน สุวตถฺ ิ โหตุ.
สหาวสสฺ ทสฺสนสมฺปทาย
ตฺยสสฺ ุ ธมมฺ า ชหิตา ภวนฺติ
สกฺกายทิฏฐฺ ิ วจิ ิกิจฺฉิตญฺจ

วดั พระศรีมหาธาตุ เขตบางเขน 27
สีลพฺพตํ วาปิ ยทตถฺ ิ กิญจฺ ิ
จตูหปาเยหิ จ วิปปฺ มุตโฺ ต
ฉ จาภิฐานานิ อภพโฺ พ กาตํุ
อิทมปฺ ิ สงเฺ ฆ รตนํ ปณีตํ
เอเตน สจฺเจน สวุ ตฺถิ โหตุ.
กญิ ฺจาปิ โส กมฺมํ กโรติ ปาปกํ
กาเยน วาจายุท เจตสา วา
อภพโฺ พ โส ตสสฺ ปฏิจฉฺ ทาย
อภพฺพตา ทิฏฺฐปทสสฺ วตุ ฺตา
อิทมปฺ ิ สงเฺ ฆ รตนํ ปณตี ํ
เอเตน สจฺเจน สวุ ตถฺ ิ โหตุ.
วนปฺปคุมเฺ พ ยถา ผสุ สฺ ติ คเฺ ค
คมิ ฺหานมาเส ปฐมสมฺ ึ คิมเฺ ห
ตถูปมํ ธมฺมวรํ อเทสยิ
นพิ พฺ านคามึ ปรมํ หิตาย
อทิ มปฺ ิ พทุ ฺเธ รตนํ ปณตี ํ
เอเตน สจฺเจน สวุ ตถฺ ิ โหต.ุ
วโร วรญฺญู วรโท วราหโร
อนตุ ตฺ โร ธมฺมวรํ อเทสยิ
อทิ มฺปิ พทุ ฺเธ รตนํ ปณตี ํ

28 คมู่ ือสวดมนต์
เอเตน สจฺเจน สุวตฺถิ โหต.ุ
ขณี ํ ปุราณํ นวํ นตถฺ ิ สมภฺ วํ
วิรตฺตจติ ฺตายติเก ภวสมฺ ึ
เต ขณี พชี า อวิรฬุ ฺหฉิ นทฺ า
นิพฺพนฺติ ธีรา ยถายมปฺ ทีโป
อิทมฺปิ สงเฺ ฆ รตนํ ปณตี ํ
เอเตน สจฺเจน สวุ ตถฺ ิ โหตุ.
ยานธี ภตู านิ สมาคตานิ
ภมุ มฺ านิ วา ยานวิ อนตฺ ลกิ เฺ ข
ตถาคตํ เทวมนสุ ฺสปูชติ ํ
พทุ ฺธํ นมสฺสาม สวุ ตถฺ ิ โหตุ.
ยานธี ภูตานิ สมาคตานิ
ภุมมฺ านิ วา ยานิว อนตฺ ลกิ ฺเข
ตถาคตํ เทวมนสุ ฺสปชู ิตํ
ธมฺมํ นมสฺสาม สวุ ตถฺ ิ โหตุ.
ยานีธ ภตู านิ สมาคตานิ
ภมุ มฺ านิ วา ยานิว อนตฺ ลิกเฺ ข
ตถาคตํ เทวมนุสฺสปชู ติ ํ
สงฺฆํ นมสฺสาม สุวตฺถิ โหตุ.

รตนสุตตฺ ํ นิฏฺฐิต.ํ

วัดพระศรมี หาธาตุ เขตบางเขน 29

กาลทานสตุ ตฺ คาถา

กาเล ททนฺติ สปญญฺ า วทญฺญู วตี มจฺฉรา
กาเลน ทนิ ฺนํ อรเิ ยส ุ อุชภุ เู ตสุ ตาทสิ ุ
วิปปฺ สนนฺ มนา ตสสฺ วปิ ลุ า โหติ ทกฺขิณา
เย ตตถฺ อนโุ มทนตฺ ิ เวยฺยาวจฺจํ กโรนฺติ วา
น เตน ทกขฺ ิณา โอนา เตปิ ปุญฺญสสฺ ภาคโิ น
ตสมฺ า ทเท อปฺปฏิวานจิตฺโต ยตฺถ ทนิ นฺ ํ มหปฺผลํ
ปุญฺญานิ ปรโลกสมฺ ึ ปตฏิ ฐฺ า โหนตฺ ิ ปาณนิ นตฺ .ิ

ชมุ นมุ เทวดา : พระราชพธิ ี ขน้ึ ตงั้ แต่ สรชชฺ ํ สเสนํ เปน็ ตน้ ไป
สวดสงั โยค พธิ รี าษฎร์ ขน้ึ ตง้ั แต่ ผรติ วฺ าน เมตตฺ ํ เปน็ ตน้ ไป
หรือบางคราวข้ึนตั้งแต่ สคเฺ ค กาเม เป็นต้นไปก็มี สวด
มคธ ขนึ้ ตง้ั แต่ สมนฺตา จกกฺ วาเฬสุ เปน็ ตน้ ไป ถา้ เปน็ งาน
พิธีของพระโดยตรง เชน่ พธิ เี ขา้ พรรษา, พิธีออกพรรษา,
พธิ มี าฆบชู า, พธิ วี สิ าขบชู า, พธิ อี าสาฬหบชู า, พธิ หี ลอ่ พระ
หรือพิธีท�ำบุญวันเกิดพระเถระผู้ใหญ่ เป็นต้น ท่านนิยม
เปลยี่ นคำ� ตอนทา้ ยทว่ี า่ ธมมฺ สสฺ วนกาโล อยมภฺ ทนตฺ า ๓ หน
เป็น พุทฺธทสฺสนกาโล อยมฺภทนฺตา ธมฺมสฺสวนกาโล
อยมฺภทนฺตา สงฺฆปยิรุปาสนกาโล อยมฺภทนตฺ า

30 คู่มอื สวดมนต์

สูตรท่ี ๒

นมการสทิ ฺธคิ าถา

โย จกฺขุมา โมหมลาปกฏฺโฐ
สามวํ พทุ โฺ ธ สุคโต วมิ ุตโฺ ต
มารสฺส ปาสา วนิ โิ มจยนฺโต
ปาเปสิ เขมํ ชนตํ วเิ นยฺย.ํ
พทุ ฺธํ วรนฺตํ สริ สา นมามิ
โลกสฺส นาถญฺจ วินายกญจฺ
ตนฺเตชสา เต ชยสทิ ธฺ ิ โหตุ
สพพฺ นฺตรายา จ วนิ าสเมนฺต.ุ
ธมฺโม ธโช โย วยิ ตสสฺ สตถฺ ุ
ทสเฺ สสิ โลกสสฺ วิสทุ ฺธมิ คคฺ ํ
นยิ ยฺ านิโก ธมมฺ ธรสฺส ธารี
สาตาวโห สนตฺ กิ โร สจุ ิณโฺ ณ.
ธมมฺ ํ วรนตฺ ํ สิรสา นมามิ
โมหปฺปทาลํ อปุ สนฺตทาหํ
ตนฺเตชสา เต ชยสิทธฺ ิ โหตุ
สพพฺ นตฺ รายา จ วนิ าสเมนตฺ .ุ
สทธฺ มฺมเสนา สุคตานโุ ค โย

วดั พระศรมี หาธาตุ เขตบางเขน 31

โลกสฺส ปาปูปกเิ ลสเชตา
สนฺโต สยํ สนฺตนิ ิโยชโก จ
สวฺ ากขฺ าตธมฺมํ วทิ ิตํ กโรติ.
สงฆฺ ํ วรนตฺ ํ สิรสา นมามิ
พทุ ธฺ านุพุทธฺ ํ สมสีลทฏิ ฐฺ ึ
ตนฺเตชสา เต ชยสิทฺธิ โหตุ
สพพฺ นตฺ รายา จ วินาสเมนฺต.ุ

กรณียเมตตฺ สุตฺตํ

กรณยี มตถฺ กสุ เลน ยนตฺ ํ สนตฺ ํ ปทํ อภสิ เมจจฺ ,
สกโฺ ก อชุ ู จ สหุ ชุ ู จ สวุ โจ จสสฺ มทุ ุ อนตมิ าน.ี
สนตฺ สุ สฺ โก จ สภุ โร จ อปปฺ กจิ โฺ จ จ สลลฺ หกุ วตุ ตฺ ,ิ
สนตฺ นิ ทฺ รฺ โิ ย จ นปิ โก จ อปปฺ คพโฺ ภ กเุ ลสุ อนนคุ ทิ โฺ ธ.
น จ ขทุ ทฺ ํ สมาจเร กญิ จฺ ิ เยน วญิ ญฺ ู ปเร อปุ วเทยยฺ ,ํ
สขุ โิ น วา เขมโิ น โหนตฺ ุ สพเฺ พ สตตฺ า ภวนตฺ ุ สขุ ติ ตตฺ า.
เย เกจิ ปาณภตู ตถฺ ิ ตสา วา ถาวรา วา อนวเสสา.
ทฆี า วา เย มหนตฺ า วา มชฌฺ มิ า รสสฺ กา อณกุ ถลู า.
ทฏิ ฐฺ า วา เย จ อทฏิ ฐฺ า เย จ ทเู ร วสนตฺ ิ อวทิ เู ร,
ภตู า วา สมภฺ เวสี วา สพเฺ พ สตตฺ า ภวนตฺ ุ สขุ ติ ตตฺ า.
น ปโร ปรํ นกิ พุ เฺ พถ นาตมิ ญเฺ ญถ กตถฺ จิ นํ กญิ จฺ ,ิ

32 ค่มู ือสวดมนต์

พยฺ าโรสนา ปฏฆี สญญฺ า นาญญฺ มญญฺ สสฺ ทกุ ขฺ มจิ เฺ ฉยยฺ .
มาตา ยถา นยิ ํ ปตุ ตฺ ํ อายสุ า เอกปตุ ตฺ มนรุ กเฺ ข,
เอวมปฺ ิ สพพฺ ภเู ตส ุ มานสมภฺ าวเย อปรมิ าณ.ํ
เมตตฺ ญจฺ สพพฺ โลกสมฺ ึ มานสมภฺ าวเย อปรมิ าณ,ํ
อทุ ธฺ ํ อโธ จ ตริ ยิ ญจฺ อสมพฺ าธํ อเวรํ อสปตตฺ .ํ
ตฏิ ฐฺ ญจฺ รํ นสิ นิ โฺ น วา สยาโน วา ยาวตสสฺ วคิ ตมทิ โฺ ธ,
เอตํ สตึ อธฏิ เฺ ฐยยฺ พรฺ หมฺ เมตํ วหิ ารํ อธิ มาห.ุ
ทฏิ ฐฺ ญิ จฺ อนปุ คมมฺ สลี วา ทสสฺ เนน สมปฺ นโฺ น,
กาเมสุ วเิ นยยฺ เคธํ น หิ ชาตุ คพภฺ เสยยฺ ํ ปนุ เรตตี .ิ
กรณียเมตฺตสุตตฺ ํ นิฏฐฺ ติ ํ.

ขนธฺ ปริตฺตคาถา

วิรปู กฺเขหิ เม เมตตฺ ํ เมตตฺ ํ เอราปเถหิ เม
ฉพฺยาปตุ ฺเตหิ เม เมตตฺ ํ เมตตฺ ํ กณหฺ าโคตมเกหิ จ
อปาทเกหิ เม เมตตฺ ํ เมตฺตํ ทิปาทเกหิ เม
จตุปฺปเทหิ เม เมตตฺ ํ เมตฺตํ พหปุ ปฺ เทหิ เม
มา มํ อปาทโก หึสิ มา มํ หึสิ ทปิ าทโก
มา มํ จตปุ ฺปโท หสึ ิ มา มํ หสึ ิ พหปุ ฺปโท
สพเฺ พ สตตฺ า สพฺเพ ปาณา สพเฺ พ ภตู า จ เกวลา
สพเฺ พ ภทรฺ านิ ปสสฺ นฺต ุ มา กญิ ฺจิ ปาปมาคมา

วัดพระศรมี หาธาตุ เขตบางเขน 33

อปปฺ มาโณ พุทโฺ ธ, อปปฺ มาโณ ธมโฺ ม, อปฺปมาโณ
สงฺโฆ, ปมาณวนฺตานิ สิรึสปานิ, อหิ วิจฺฉิกา สตปที
อณุ ฺณานาภี สรพู มสู กิ า, กตา เม รกขฺ า กตา เม ปริตฺตา,
ปฏิกฺกมนฺตุ ภตู าน,ิ โสหํ นโม ภควโต, นโม สตฺตนนฺ ํ
สมฺมาสมพฺ ทุ ฺธานํ.

ขนธฺ ปรติ ตฺ ํ นิฏฐฺ ติ .ํ

โมรปรติ ฺตํ

อุเทตยญฺจกขฺ มุ า เอกราชา
หริสฺสวณฺโณ ปฐวิปปฺ ภาโส
ตํ ตํ นมสฺสามิ หริสฺสวณณฺ ํ ปฐวปิ ฺปภาสํ
ตยชฺช คุตตฺ า วหิ เรมุ ทิวสํ
เย พรฺ าหฺมณา เวทคุ สพฺพธมฺเม
เต เม นโม เต จ มํ ปาลยนฺตุ
นมตถฺ ุ พุทธฺ านํ นมตถฺ ุ โพธิยา
นโม วมิ ุตตฺ านํ นโม วมิ ุตตฺ ยิ า
อมิ ํ โส ปริตฺตํ กตฺวา โมโร จรติ เอสนา.
อเปตยญจฺ กขฺ มุ า เอกราชา
หรสิ ฺสวณโฺ ณ ปฐวปิ ปฺ ภาโส
ตํ ตํ นมสฺสามิ หรสิ สฺ วณณฺ ํ ปฐวปิ ฺปภาสํ
ตยชฺช คตุ ฺตา วหิ เรมุ รตตฺ ึ

34 ค่มู อื สวดมนต์

เย พฺราหมฺ ณา เวทคุ สพพฺ ธมฺเม
เต เม นโม เต จ มํ ปาลยนตฺ ุ
นมตถฺ ุ พุทธฺ านํ นมตฺถุ โพธิยา
นโม วิมุตฺตานํ นโม วิมุตตฺ ิยา
อิมํ โส ปรติ ตฺ ํ กตฺวา โมโร วาสมกปฺปยตี ิ.

โมรปริตตฺ ํ นิฏฐฺ ิตํ.

รตนตฺตยปฺปภาวสิทฺธิคาถา

อรหํ สมมฺ าสมฺพุทฺโธ โลกานํ อนุกมฺปโก
เวเนยฺยานํ ปโพเธตา สนตฺ มิ คคฺ านุสาสโก.
สฺวากขฺ าโต อุตตฺ โม ธมโฺ ม โลกานํ ตมทาลโก
นิยยฺ านิโก จ ทกุ ขฺ สมฺ า ธมมฺ จารีนปุ าลโก.
สุปฏิปนโฺ น มหาสงฺโฆ โลกานํ ปุญญฺ มากโร
สีลทิฏฺฐีหิ สสํ ทุ โฺ ธ สนฺติมคฺคนิโยชโก.
อิจเฺ จตํ รตนํ เสฏฐฺ ํ โลเก สรณมตุ ฺตมํ
ปรกิ ฺขกาน ธีรานํ ญาณสญฺจารณกฺขม.ํ
ยสฺส โลกํ ปภาเสต ิ อาตโปว ตโมนุโท
ทยฺยเทโส อมิ าคมมฺ เขมมคคฺ ปฺปโชตนํ
สนฺติสุเข ปตฏิ ฐฺ าติ อิสสฺ โร สาตตํ ฐโิ ต.
อคคฺ เมตํ ติรตนํ ครุํ กตวฺ าน รกขฺ ติ ํ.
ธชํ กตวฺ า ปเทสสสฺ ทยยฺ เทเสน อุทธฺ ต.ํ

วดั พระศรีมหาธาตุ เขตบางเขน 35

นติ ิปญญฺ ตตฺ กิ าราย สทิฏฐฺ ิยา ปกุพฺพเน
ธมมฺ นุญฺญํ ว รฏฐฺ สฺส รฏฐฺ านํ สิทฺธิทายกํ.
เอวํ สาสนกิจเฺ จสุ สงฺฆํ กตวฺ านธิสฺสรํ
ปสิชฌฺ นนตฺ ทิ ํ พุทธฺ - สาสนสสฺ ปสาสนํ
เอวํ ปสาสนปุ าเยน ถริ ํ ติฏฐฺ ติ สาสนํ.
รตนตตฺ ยานภุ าเวน รตนตฺตยเตชสา
ทยยฺ ชาติ วิโรเจต ุ สพฺพสมฺปตตฺ ิสิทฺธยิ า
อิทธฺ ึ ปปโฺ ปตุ เวปุลลฺ ํ วิรฬุ ฺหึ จตุ ฺตรึ สทา.
จริ ํ ติฏฐฺ ตุ โลกสฺมึ สมฺมาสมฺพทุ ธฺ สาสนํ
ทสฺเสนฺตํ ภพฺพสตตฺ านํ อญฺชสํ ว วิสุทธฺ ิยา.
จริ ญชฺ วี ตุ ทีฆายุ ทยยฺ านํ ธมฺมขตตฺ โิ ย
วณณฺ วา พลสมปฺ นฺโน นิรามโย จ นพิ ภฺ โย.
รฏฐฺ สสฺ ธมฺมนญุ ญฺ ญฺจ จิรํ ตฏิ ฐฺ ตุ โสตถฺ นิ า.
รตนตตฺ ยปฺปภาเวน วุฑฒฺ ิยาสา สมชิ ฺฌตุ
ทยฺยานํ รฏฺฐปาลนี ํ สพพฺ สิทฺธิ สทา ถริ ํ.
ชยมตถฺ ุ จ ทยยฺ านํ วุฑฺฒสิ นฺตนิ ริ นฺตรํ
ปวฑฺฒตํ จ ภิยฺโยโส ธนฏุ ฐฺ าเนน สมฺปทาต.ิ

36 คู่มือสวดมนต์

สูตรที่ ๓

ธชคคฺ ปริตตฺ ํ ธชคคฺ สุตฺตํ

เอวมฺเม สุตํ. เอกํ สมยํ ภควา, สาวตฺถิยํ วิหรติ,
เชตวเน อนาถปณิ ฑฺ ิกสฺส, อาราเม. ตตรฺ โข ภควา ภกิ ฺขู
อามนเฺ ตสิ ภกิ ขฺ โวต.ิ ภทนเฺ ตติ เต ภกิ ขฺ ู ภควโต ปจจฺ สโฺ สส.ุํ
ภควา เอตทโวจ.
ภตู ปพุ พฺ ํ ภกิ ขฺ เว เทวาสรุ สงคฺ าโม สมปุ พยฺ ฬุ โฺ ห อโหส.ิ
อถโข ภกิ ขฺ เว สกโฺ ก เทวานมนิ โฺ ท เทเว ตาวตเึ ส อามนเฺ ตส.ิ
สเจ มารสิ า เทวานํ สงฺคามคตานํ อุปฺปชเฺ ชยฺย ภยํ วา
ฉมภฺ ติ ตฺตํ วา โลมหโํ ส วา. มเมว ตสมฺ ึ สมเย ธชคฺคํ
อุลโฺ ลเกยฺยาถ. มมํ หิ โว ธชคคฺ ํ อลุ โฺ ลกยต,ํ ยมภฺ วิสสฺ ติ
ภยํ วา ฉมฺภิตตฺตํ วา โลมหํโส วา, โส ปหยิ ฺยสิ สฺ ติ. โน
เจ เม ธชคฺคํ อลุ ฺโลเกยยฺ าถ, อถ ปชาปติสสฺ เทวราชสฺส
ธชคฺคํ อลุ ฺโลเกยยฺ าถ. ปชาปตสิ สฺ หิ โว เทวราชสฺส ธชคฺคํ
อลุ ฺโลกยต,ํ ยมภฺ วสิ ฺสติ ภยํ วา ฉมภฺ ิตตตฺ ํ วา โลมหโํ ส
วา, โส ปหยิ ยฺ ิสฺสต.ิ โน เจ ปชาปติสฺส เทวราชสสฺ ธชคฺคํ
อลุ โฺ ลเกยยฺ าถ. อถ วรณุ สสฺ เทวราชสสฺ ธชคคฺ ํ อลุ โฺ ลเกยยฺ าถ.
วรุณสฺส หิ โว เทวราชสสฺ ธชคคฺ ํ อลุ โฺ ลกยตํ, ยมภฺ วิสฺสติ