คู่มือสวดมนต์ล่าสุด

วัดพระศรมี หาธาตุ เขตบางเขน 37
ภยํ วา ฉมภฺ ิตตฺตํ วา โลมหโํ ส วา, โส ปหยิ ยฺ ิสสฺ ต.ิ โน
เจ วรณุ สสฺ เทวราชสสฺ ธชคคฺ ํ อลุ โฺ ลเกยยฺ าถ, อถ อสี านสสฺ
เทวราชสสฺ ธชคคฺ ํ อลุ โฺ ลเกยยฺ าถ. อสี านสสฺ หิ โว เทวราชสสฺ
ธชคคฺ ํ อุลฺโลกยต,ํ ยมภฺ วิสสฺ ติ ภยํ วา ฉมฺภติ ตตฺ ํ วา
โลมหโํ ส วา, โส ปหยิ ฺยิสฺสตตี ิ.
ตํ โข ปน ภกิ ขฺ เว สกกฺ สสฺ วา เทวานมนิ ทฺ สสฺ ธชคคฺ ํ
อลุ ฺโลกยตํ. ปชาปติสฺส วา เทวราชสสฺ ธชคคฺ ํ อลุ ฺโลกยต.ํ
วรุณสฺส วา เทวราชสสฺ ธชคคฺ ํ อลุ ฺโลกยต.ํ อีสานสฺส วา
เทวราชสสฺ ธชคคฺ ํ อลุ โฺ ลกยต.ํ ยมภฺ วสิ สฺ ติ ภยํ วา ฉมภฺ ติ ตตฺ ํ
วา โลมหํโส วา, โส ปหยิ ฺเยถาปิ โนปิ ปหยิ เฺ ยถ. ตํ กสิ สฺ
เหต.ุ สกฺโก หิ ภกิ ฺขเว เทวานมินฺโท อวตี ราโค อวตี โทโส
อวีตโมโห, ภิรุ ฉมฺภี อตุ ฺราสี ปลายตี ิ. อหญฺจ โข ภิกขฺ เว
เอวํ วทามิ. สเจ ตุมฺหากํ ภิกฺขเว อรญฺญคตานํ วา
รกุ ฺขมลู คตานํ วา สญุ ญฺ าคารคตานํ วา, อปุ ปฺ ชฺเชยฺย ภยํ
วา ฉมฺภิตตฺตํ วา โลมหํโส วา, มเมว ตสฺมึ สมเย
อนุสฺสเรยฺยาถ. อติ ิปิ โส ภควา อรหํ สมมฺ าสมฺพทุ ฺโธ,
วชิ ชฺ าจรณสมปฺ นโฺ น สคุ โต โลกวทิ ,ู อนตุ ตฺ โร ปรุ สิ ทมมฺ สารถิ
สตฺถา เทวมนุสฺสานํ พทุ โฺ ธ ภควาต.ิ มมํ หิ โว ภิกฺขเว
อนุสสฺ รต.ํ ยมภฺ วิสฺสติ ภยํ วา ฉมภฺ ิตตตฺ ํ วา โลมหโํ ส วา,
โส ปหยิ ยฺ ิสฺสต.ิ โน เจ มํ อนุสสฺ เรยยฺ าถ. อถ ธมมฺ ํ

38 คูม่ อื สวดมนต์

อนสุ สฺ เรยฺยาถ. สฺวากฺขาโต ภควตา ธมโฺ ม, สนทฺ ฏิ ฺฐโิ ก
อกาลิโก เอหิปสฺสิโก, โอปนยิโก ปจฺจตฺตํ เวทิตพฺโพ
วญิ ญฺ หู ตี .ิ ธมฺมํ หิ โว ภกิ ขฺ เว อนุสฺสรต.ํ ยมภฺ วสิ ฺสติ ภยํ
วา ฉมฺภติ ตตฺ ํ วา โลมหํโส วา, โส ปหิยฺยิสสฺ ติ. โน เจ
ธมมฺ ํ อนสุ สฺ เรยฺยาถ. อถ สงฆฺ ํ อนสุ ฺสเรยฺยาถ. สปุ ฏปิ นฺโน
ภควโต สาวกสงโฺ ฆ, อชุ ุปฏปิ นฺโน ภควโต สาวกสงโฺ ฆ,
ญายปฏปิ นโฺ น ภควโต สาวกสงโฺ ฆ, สามจี ปิ ฏปิ นโฺ น ภควโต
สาวกสงโฺ ฆ, ยททิ ํ จตตฺ าริ ปุรสิ ยุคานิ อฏฺฐ ปรุ สิ ปุคคฺ ลา,
เอส ภควโต สาวกสงโฺ ฆ, อาหเุ นยโฺ ย ปาหเุ นยโฺ ย ทกขฺ เิ ณยโฺ ย
อญชฺ ลกิ รณโี ย, อนตุ ตฺ รํ ปุญญฺ กเฺ ขตตฺ ํ โลกสฺสาต.ิ สงฆฺ ํ หิ
โว ภิกฺขเว อนสุ ฺสรต.ํ ยมฺภวสิ สฺ ติ ภยํ วา ฉมภฺ ิตตฺตํ วา
โลมหํโส วา, โส ปหิยฺยสิ สฺ ติ. ตํ กสิ ฺส เหต.ุ ตถาคโต หิ
ภิกฺขเว อรหํ สมฺมาสมพฺ ุทฺโธ, วีตราโค วตี โทโส วตี โมโห,
อภริ ุ อจฺฉมภฺ ี อนตุ ฺราสี อปลายีติ. อิทมโวจ ภควา, อิทํ
วตวฺ าน สคุ โต, อถาปรํ เอตทโวจ สตถฺ า.
อรญเฺ ญ รกุ ฺขมเู ล วา สญุ ญฺ าคาเรว ภิกขฺ โว
อนุสสฺ เรถ สมพฺ ทุ ธฺ ํ ภยํ ตมุ หฺ าก โน สยิ า
โน เจ พทุ ธฺ ํ สเรยฺยาถ โลกเชฏฺฐํ นราสภํ
อถ ธมมฺ ํ สเรยฺยาถ นยิ ฺยานิกํ สุเทสิตํ
โน เจ ธมมฺ ํ สเรยฺยาถ นิยฺยานิกํ สุเทสิตํ

วดั พระศรีมหาธาตุ เขตบางเขน 39

อถ สงฆฺ ํ สเรยฺยาถ ปุญฺญกฺเขตฺตํ อนตุ ตฺ รํ
เอวมพฺ ทุ ฺธํ สรนตฺ านํ ธมมฺ ํ สงฺฆญจฺ ภกิ ฺขโว
ภยํ วา ฉมภฺ ติ ตฺตํ วา โลมหํโส น เหสสฺ ตีติ.

ธชคคฺ ปริตตฺ ํ ธชคฺคสุตฺตํ นิฏฐฺ ติ .ํ

อาฏานาฏิยปรติ ตฺ ํ

วิปสฺสิสฺส นมตฺถุ จกฺขุมนฺตสสฺ สิรมี โต
สขิ ิสฺสปิ นมตฺถ ุ สพฺพภูตานกุ มฺปิโน
เวสฺสภุสฺส นมตถฺ ุ นหฺ าตกสฺส ตปสสฺ ิโน
นมตฺถุ กกสุ นธฺ สฺส มารเสนปฺปมททฺ ิโน
โกนาคมนสสฺ นมตถฺ ุ พฺราหฺมณสสฺ วสุ มี โต
กสสฺ ปสฺส นมตฺถุ วปิ ฺปมุตตฺ สสฺ สพฺพธิ
องคฺ ีรสสสฺ นมตถฺ ุ สกยฺ ปตุ ตฺ สสฺ สิรีมโต
โย อิมํ ธมฺมมเทเสสิ สพพฺ ทกุ ขฺ าปนูทนํ
เย จาปิ นิพพฺ ตุ า โลเก ยถาภตู ํ วิปสสฺ สิ ํุ
เต ชนา อปสิ ุณา มหนฺตา วีตสารทา
หิตํ เทวมนสุ ฺสานํ ยํ นมสสฺ นตฺ ิ โคตมํ
วิชชฺ าจรณสมฺปนฺนํ มหนฺตํ วีตสารทํ
วิชชฺ าจรณสมฺปนฺนํ พทุ ฺธํ วนทฺ าม โคตมนฺต.ิ
เอเต จญเฺ ญ จ สมพฺ ทุ ธฺ า อเนกสตโกฏโย

40 คูม่ ือสวดมนต์

สพฺเพ พทุ ธฺ า อสมสมา สพเฺ พ พุทธฺ า มหทิ ธฺ ิกา
สพเฺ พ ทสพลูเปตา เวสารชฺเชหปุ าคตา
สพฺเพ เต ปฏิชานนฺต ิ อาสภณฐฺ านมตุ ตฺ มํ
สีหนาทํ นทนฺเต เต ปรสิ าสุ วิสารทา
พรฺ หมฺ จกกฺ ํ ปวตฺเตนฺต ิ โลเก อปฺปฏิวตตฺ ยิ ํ
อุเปตา พุทฺธธมเฺ มห ิ อฏฺฐารสหิ นายกา
ทวฺ ตฺตสึ ลกขฺ ณเู ปตา- สีตฺยานุพยฺ ญชฺ นาธรา
พยฺ ามปฺปภาย สุปปฺ ภา สพฺเพ เต มนุ ิกุญฺชรา
พทุ ธฺ า สพพฺ ญญฺ ุโน เอเต สพเฺ พ ขณี าสวา ชินา
มหปปฺ ภา มหาเตชา มหาปญญฺ า มหพฺพลา
มหาการณุ ิกา ธรี า สพเฺ พสานํ สขุ าวหา
ทปี า นาถา ปตฏิ ฺฐา จ ตาณา เลณา จ ปาณนิ ํ
คตี พนฺธู มหสฺสาสา สรณา จ หเิ ตสิโน
สเทวกสสฺ โลกสสฺ สพฺเพ เอเต ปรายนา
เตสาหํ สิรสา ปาเท วนฺทามิ ปรุ สิ ตุ ตฺ เม
วจสา มนสา เจว วนฺทาเมเต ตถาคเต
สยเน อาสเน ฐาเน คมเน จาปิ สพฺพทา.
สทา สเุ ขน รกฺขนฺต ุ พทุ ธฺ า สนตฺ ิกรา ตุวํ
เตหิ ตฺวํ รกฺขโิ ต สนฺโต มุตโฺ ต สพฺพภเยน จ
สพฺพโรควินมิ ุตโฺ ต สพฺพสนฺตาปวชฺชิโต

วัดพระศรีมหาธาตุ เขตบางเขน 41

สพพฺ เวรมติกกฺ นโฺ ต นิพฺพุโต จ ตวุ ํ ภว.
สพพฺ ตี โิ ย วิวชฺชนฺตุ สพพฺ โรโค วนิ สสฺ ตุ
มา เต ภวตวฺ นฺตราโย สขุ ี ทฆี ายุโก ภว
อภิวาทนสลี สิ สฺ นจิ จฺ ํ วุฑฺฒาปจายโิ น
จตฺตาโร ธมมฺ า วฑฺฒนฺติ อายุ วณโฺ ณ สุขํ พล.ํ

อาฏานาฏยิ ปรติ ฺตํ นฏิ ฺฐิตํ.

โคตมกเจตยิ ธมฺมปรยิ าโย

อภญิ ญฺ าย โข โส ภควา ธมมฺ ํ เทเสติ โน อนภญิ ญฺ าย,
สนทิ านํ ธมฺมํ เทเสติ โน อนิทานํ, สปฺปาฏหิ าริยํ ธมมฺ ํ
เทเสติ โน อปปฺ าฏหิ ารยิ .ํ ตสสฺ โข ปน ภควโต, อภญิ ญฺ าย
ธมมฺ ํ เทสยโต โน อนภญิ ฺญาย, สนิทานํ ธมฺมํ เทสยโต
โน อนทิ าน,ํ สปปฺ าฏหิ ารยิ ํ ธมมฺ ํ เทสยโต โน อปปฺ าฏหิ ารยิ ,ํ
กรณโี ย โอวาโท, กรณยี า อนสุ าสน.ี อลญจฺ ปน โน ตฏุ ฐฺ ยิ า,
อลํ อตฺตมนตาย, อลํ โสมนสสฺ าย, สมฺมาสมฺพุทฺโธ ภควา,
สวฺ ากขฺ าโต ภควตา ธมโฺ ม, สุปฏิปนโฺ น สงฺโฆติ.

42 คมู่ ือสวดมนต์

สูตรที่ ๔

สุขาภิยาจนคาถา

ยํ ยํ เทวมนุสฺสานํ มงคฺ ลตถฺ าย ภาสติ ํ
ตสฺส ตสสฺ านุภาเวน โหตุ ราชกุเล สขุ ํ
เย เย อารกขฺ กา เทวา ตตฺถ ตตถฺ าธิวาสโิ น
อมิ นิ า ธมมฺ ทาเนน สพฺเพ อมเฺ หหิ ปูชิตา
สทา ภทฺรานิ ปสสฺ นฺต ุ สขุ ติ า โหนตฺ ุ นพิ ภฺ ยา
อปฺปมตตฺ า จ อมเฺ หส ุ สพเฺ พ รกฺขนฺตุ โน สทา
ยญจฺ โน ภาสมาเนห ิ กสุ ลํ ปสุตํ พหุํ
ตนโฺ น เทวานุโมทนตฺ ุ จริ ํ ติฏฺฐนฺตุ สาตตํ
เย วา ชลาพุชณฑฺ ชา สํเสทโชปปาติกา
อเวรา โหนฺตุ สพฺเพ เต อนีฆา นิรุปททฺ วา
ปสฺสนฺตุ อนวชฺชานิ มา จ สาวชชฺ มาคมา
จิรํ ติฏฺฐตุ โลกสฺมึ สมมฺ าสมฺพทุ ธฺ สาสนํ
ทสเฺ สนฺตํ โสตวนฺตนู ํ มคคฺ ํ สตฺตวิสทุ ฺธยิ า
ยาว พทุ โฺ ธติ นามมปฺ ิ โลกเชฏฐฺ สฺส สตถฺ โุ น
สมฺมาเทสิตธมฺมสฺส ปวตฺตติ มเหสโิ น
ปสนนฺ า โหนตฺ ุ สพฺเพปิ ปาณโิ น พุทฺธสาสเน

วัดพระศรมี หาธาตุ เขตบางเขน 43
สมฺมา ธารํ ปเวจฉฺ นฺโต กาเล เทโว ปวสฺสตุ
วุฑฺฒภิ าวาย สตตฺ านํ สมิทฺธํ เนตุ เมทนึ
มาตา ปิตา จ อตฺรชํ นจิ ฺจํ รกฺขนฺติ ปตุ ตฺ กํ
เอวํ ธมเฺ มน ราชาโน ปชํ รกขฺ นตฺ ุ สพพฺ ทา.

องคฺ ุลมิ าลปริตตฺ ํ

ยโตหํ ภคนิ ิ อรยิ าย ชาตยิ า ชาโต, นาภชิ านามิ
สญฺจิจฺจ ปาณํ ชวี ิตา โวโรเปตา. เตน สจเฺ จน โสตถฺ ิ เต
โหตุ โสตถฺ ิ คพฺภสสฺ .

โพชฌฺ งคฺ ปริตตฺ ํ

โพชฌฺ งโฺ ค สตสิ งฺขาโต ธมฺมานํ วจิ โย ตถา
วริ ยิ มปฺ ีตปิ สสฺ ทธฺ -ิ โพชฌฺ งฺคา จ ตถาปเร
สมาธุเปกขฺ โพชฌฺ งคฺ า สตฺเตเต สพพฺ ทสฺสนิ า
มุนนิ า สมฺมทกฺขาตา ภาวิตา พหุลกี ตา
สํวตฺตนตฺ ิ อภิญญฺ าย นพิ พฺ านาย จ โพธยิ า
เอเตน สจฺจวชฺเชน โสตถฺ ิ เต โหตุ สพพฺ ทา.
เอกสฺมึ สมเย นาโถ โมคคฺ ลฺลานญฺจ กสสฺ ปํ
คลิ าเน ทกุ ฺขิเต ทสิ วฺ า โพชฌฺ งฺเค สตฺต เทสยิ
เต จ ตํ อภนิ นฺทติ วฺ า โรคา มจุ ฺจึสุ ตขํ เณ

44 คู่มือสวดมนต์

เอเตน สจจฺ วชฺเชน โสตฺถิ เต โหตุ สพฺพทา.
เอกทา ธมมฺ ราชาป ิ เคลญฺเญนาภปิ ีฬิโต
จุนทฺ ตเฺ ถเรน ตญเฺ ญว ภณาเปตวฺ าน สาทรํ
สมฺโมทิตวฺ า จ อาพาธา ตมหฺ า วุฏฺฐาสิ ฐานโส
เอเตน สจจฺ วชฺเชน โสตฺถิ เต โหตุ สพฺพทา.
ปหนี า เต จ อาพาธา ติณณฺ นฺนมปฺ ิ มเหสนิ ํ
มคคฺ าหตกเิ ลสา ว ปตตฺ านปุ ปฺ ตฺติธมฺมตํ
เอเตน สจฺจวชฺเชน โสตฺถิ เต โหตุ สพพฺ ทา.

องคฺ ลุ มิ าลปริตฺตปุพพฺ กํ โพชฺฌงฺคปรติ ตฺ ํ นฏิ ฐฺ ติ .ํ

วฏฺฏกปรติ ฺตํ

อตถฺ ิ โลเก สีลคุโณ สจจฺ ํ โสเจยยฺ นุทฺทยา
เตน สจเฺ จน กาหาม ิ สจฺจกิรยิ มนุตฺตรํ
อาวชชฺ ิตฺวา ธมฺมพลํ สรติ ฺวา ปพุ ฺพเก ชเิ น
สจจฺ พลมวสฺสาย สจจฺ กิริยมกาสหํ
สนตฺ ิ ปกฺขา อปตตฺ นา สนฺติ ปาทา อวญฺจนา
มาตา ปติ า จ นิกขฺ นตฺ า ชาตเวท ปฏิกฺกม
สห สจเฺ จ กเต มยฺหํ มหาปชฺชลโิ ต สขิ ี
วชฺเชสิ โสฬส กรสี านิ อุทกํ ปตฺวา ยถา สิขี
สจเฺ จน เม สโม นตฺถ ิ เอสา เม สจจฺ ปารมีต.ิ

วฏฺฏกปรติ ฺตํ นฏิ ฐฺ ิตํ.

วดั พระศรมี หาธาตุ เขตบางเขน 45

โภชนทานานุโมทนาคาถา

อายโุ ท พลโท ธีโร วณณฺ โท ปฏิภาณโท
สุขสฺส ทาตา เมธาวี สขุ ํ โส อธคิ จฺฉติ
อายํุ ทตวฺ า พลํ วณณฺ ํ สขุ ญจฺ ปฏิภาณโท
ทฆี ายุ ยสวา โหติ ยตถฺ ยตฺถูปปชชฺ ตตี ิ.

เวลานง่ั เขา้ ระเบยี บบนอาสนส์ งฆ์ เจรญิ พระพทุ ธมนต์
หรือสวดมนต์ จงส�ำรวมสติ ส�ำรวมอิริยาบถ ตั้งใจสวด
เพ่ือเพ่งความสวัสดิมงคลแก่เจ้างาน ไม่ใช่มานั่งท่อง
สวดมนตใ์ หช้ าวบ้านฟังเล่น จะไดเ้ หมอ่ ช�ำเลอื งตา ดูโน่นน่ี
หรือดูใครไปมา หรือมัวท�ำธุระส่วนตัว หยุดเค้ียวหมาก
บ้วนปาก จบิ น�ำ้ หยบิ โนน่ ฉวยนี่ ดูใหว้ ่นุ วายไปหมด เพราะ
ไมใ่ ช่เวลาเช่นนนั้ .
สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (วาสนมหาเถระ)

46 คู่มือสวดมนต์

สูตรที่ ๕

เขมาเขมสรณคมนปริทปี ิกาคาถา

พหํุ เว สรณํ ยนตฺ ิ ปพพฺ ตานิ วนานิ จ
อารามรุกฺขเจตฺยาน ิ มนุสสฺ า ภยตชชฺ ติ า
เนตํ โข สรณํ เขมํ เนตํ สรณมตุ ฺตมํ
เนตํ สรณมาคมฺม สพฺพทกุ ฺขา ปมุจจฺ ต.ิ
โย จ พุทธฺ ญจฺ ธมมฺ ญฺจ สงฺฆญฺจ สรณํ คโต
จตฺตาริ อริยสจจฺ าน ิ สมฺมปฺปญญฺ าย ปสฺสติ
ทกุ ขฺ ํ ทกุ ฺขสมุปฺปาทํ ทุกขฺ สสฺ จ อติกกฺ มํ
อริยญจฺ ฏฐฺ งคฺ ิกํ มคคฺ ํ ทุกฺขูปสมคามินํ
เอตํ โข สรณํ เขมํ เอตํ สรณมุตตฺ มํ
เอตํ สรณมาคมฺม สพพฺ ทุกขฺ า ปมุจฺจตีติ.

อนตุ ฺตรํ อภิสมโฺ พธ ึ สมฺพุชฌฺ ิตฺวา ตถาคโต
ปฐมํ ยํ อเทเสส ิ ธมฺมจกฺกํ อนุตตฺ รํ
สมฺมเทว ปวตเฺ ตนฺโต โลเก อปฺปฏวิ ตตฺ ิยํ
ยตฺถากฺขาตา อโุ ภ อนฺตา ปฏิปตฺติ จ มชฌฺ มิ า
จตูสฺวาริยสจฺเจส ุ วสิ ุทธฺ ํ ญาณทสสฺ นํ

วดั พระศรีมหาธาตุ เขตบางเขน 47

เทสิตํ ธมมฺ ราเชน สมมฺ าสมโฺ พธกิ ิตตฺ นํ
นาเมน วิสฺสตุ ํ สตุ ตฺ ํ ธมมฺ จกฺกปปฺ วตฺตนํ
เวยฺยากรณปาเฐน สงคฺ ตี นตฺ มภฺ ณาม เส.

ธมฺมจกฺกปฺปวตฺตนสตุ ตฺ ํ

เอวมฺเม สุตํ. เอกํ สมยํ ภควา, พาราณสยิ ํ วิหรติ,
อิสิปตเน มิคทาเย. ตตรฺ โข ภควา ปญฺจวคคฺ เิ ย ภกิ ฺขู
อามนเฺ ตสิ.
เทวฺ เม ภิกขฺ เว อนฺตา ปพฺพชเิ ตน น เสวิตพพฺ า, โย
จายํ กาเมสุ กามสขุ ลฺลิกานุโยโค, หโี น คมโฺ ม โปถชุ ชฺ นโิ ก
อนรโิ ย อนตฺถสญฺหโิ ต, โย จายํ อตตฺ กิลมถานุโยโค, ทกุ ฺโข
อนรโิ ย อนตฺถสญฺหิโต. เอเต เต ภิกฺขเว อโุ ภ อนเฺ ต
อนุปคมฺม, มชฺฌิมา ปฏิปทา ตถาคเตน อภิสมฺพุทฺธา,
จกฺขุกรณี ญาณกรณี อุปสมาย อภิญฺญาย สมฺโพธาย
นิพฺพานาย สํวตฺตต.ิ
กตมา จ สา ภิกฺขเว มชฌฺ ิมา ปฏิปทา ตถาคเตน
อภิสมพฺ ุทธฺ า, จกขฺ กุ รณี ญาณกรณี อุปสมาย อภญิ ญฺ าย
สมฺโพธาย นิพฺพานาย สวํ ตตฺ ต.ิ อยเมว อรโิ ย อฏฺฐงฺคโิ ก
มคโฺ ค. เสยยฺ ถีทํ. สมมฺ าทฏิ ฺฐิ สมฺมาสงกฺ ปฺโป, สมฺมาวาจา
สมฺมากมฺมนฺโต สมฺมาอาชีโว, สมฺมาวายาโม สมฺมาสติ

48 คมู่ อื สวดมนต์

สมมฺ าสมาธ.ิ อยํ โข สา ภกิ ขฺ เว มชฌฺ มิ า ปฏปิ ทา ตถาคเตน
อภิสมพฺ ทุ ฺธา, จกขฺ ุกรณี ญาณกรณี อุปสมาย อภญิ ฺญาย
สมโฺ พธาย นิพพฺ านาย สํวตตฺ ต.ิ
อิทํ โข ปน ภกิ ขฺ เว ทกุ ฺขํ อรยิ สจฺจ.ํ ชาตปิ ิ ทกุ ฺขา
ชราปิ ทกุ ขฺ า มรณมปฺ ิ ทกุ ขฺ ,ํ โสกปรเิ ทวทกุ ขฺ โทมนสสฺ ปุ ายาสาปิ
ทกุ ฺขา, อปฺปิเยหิ สมฺปโยโค ทุกโฺ ข ปเิ ยหิ วิปปฺ โยโค ทุกโฺ ข
ยมปฺ จิ ฉฺ ํ น ลภติ ตมปฺ ิ ทกุ ขฺ ,ํ สงขฺ ติ เฺ ตน ปญจฺ ปุ าทานกขฺ นธฺ า
ทุกขฺ า. อิทํ โข ปน ภกิ ฺขเว ทุกฺขสมุทโย อริยสจฺจ.ํ ยายํ
ตณหฺ า โปโนพภฺ วกิ า นนทฺ ริ าคสหคตา ตตรฺ ตตรฺ าภนิ นทฺ นิ .ี
เสยฺยถที .ํ กามตณฺหา ภวตณหฺ า วิภวตณหฺ า. อทิ ํ โข ปน
ภกิ ขฺ เว ทกุ ขฺ นโิ รโธ อรยิ สจฺจํ. โย ตสสฺ าเยว ตณฺหาย
อเสสวริ าคนิโรโธ จาโค ปฏินิสสฺ คโฺ ค มตุ ตฺ ิ อนาลโย. อิทํ
โข ปน ภกิ ขฺ เว ทกุ ขฺ นโิ รธคามนิ ี ปฏปิ ทา อรยิ สจจฺ ,ํ อยเมว
อรโิ ย อฏฐฺ งคฺ โิ ก มคโฺ ค. เสยยฺ ถที .ํ สมมฺ าทฏิ ฐฺ ิ สมมฺ าสงกฺ ปโฺ ป,
สมฺมาวาจา สมฺมากมมฺ นฺโต สมฺมาอาชีโว, สมฺมาวายาโม
สมฺมาสติ สมมฺ าสมาธิ.
อทิ ํ ทกุ ขฺ ํ อรยิ สจจฺ นตฺ ิ เม ภกิ ขฺ เว, ปพุ เฺ พ อนนสุ สฺ เุ ตสุ
ธมเฺ มส,ุ จกขฺ ํุ อทุ ปาทิ ญาณํ อทุ ปาทิ ปญญฺ า อุทปาทิ
วชิ ชฺ า อทุ ปาทิ อาโลโก อทุ ปาท.ิ ตํ โข ปนทิ ํ ทกุ ขฺ ํ อรยิ สจจฺ ํ
ปริญฺเญยยฺ นตฺ ิ เม ภิกฺขเว, ปุพฺเพ อนนสุ ฺสุเตสุ ธมเฺ มสุ,

วัดพระศรมี หาธาตุ เขตบางเขน 49

จกขฺ ํุ อุทปาทิ ญาณํ อุทปาทิ ปญฺญา อทุ ปาทิ วชิ ฺชา
อุทปาทิ อาโลโก อทุ ปาทิ. ตํ โข ปนิทํ ทกุ ขฺ ํ อรยิ สจจฺ ํ
ปรญิ ฺญาตนตฺ ิ เม ภิกฺขเว, ปุพเฺ พ อนนุสสฺ เุ ตสุ ธมเฺ มส,ุ
จกขฺ ุํ อทุ ปาทิ ญาณํ อทุ ปาทิ ปญฺญา อุทปาทิ วชิ ฺชา
อุทปาทิ อาโลโก อุทปาทิ.
อทิ ํ ทกุ ขฺ สมทุ โย อรยิ สจฺจนฺติ เม ภกิ ขฺ เว, ปพุ ฺเพ
อนนสุ สฺ เุ ตสุ ธมเฺ มส,ุ จกขฺ ํุ อทุ ปาทิ ญาณํ อุทปาทิ ปญญฺ า
อทุ ปาทิ วชิ ชฺ า อุทปาทิ อาโลโก อทุ ปาท.ิ ตํ โข ปนทิ ํ
ทุกฺขสมุทโย อริยสจจฺ ํ ปหาตพพฺ นตฺ ิ เม ภิกฺขเว, ปพุ เฺ พ
อนนุสสฺ เุ ตสุ ธมเฺ มส,ุ จกขฺ ํุ อทุ ปาทิ ญาณํ อทุ ปาทิ ปญญฺ า
อุทปาทิ วชิ ฺชา อุทปาทิ อาโลโก อุทปาท.ิ ตํ โข ปนิทํ
ทุกฺขสมุทโย อริยสจฺจํ ปหีนนฺติ เม ภิกฺขเว, ปุพฺเพ
อนนสุ สฺ เุ ตสุ ธมเฺ มส,ุ จกขฺ ํุ อทุ ปาทิ ญาณํ อทุ ปาทิ ปญญฺ า
อุทปาทิ วิชชฺ า อุทปาทิ อาโลโก อุทปาทิ.
อิทํ ทุกฺขนิโรโธ อริยสจฺจนฺติ เม ภิกฺขเว, ปุพฺเพ
อนนุสสฺ เุ ตสุ ธมเฺ มส,ุ จกขฺ ํุ อทุ ปาทิ ญาณํ อทุ ปาทิ ปญญฺ า
อุทปาทิ วิชฺชา อทุ ปาทิ อาโลโก อทุ ปาทิ. ตํ โข ปนิทํ
ทกุ ขฺ นโิ รโธ อริยสจฺจํ สจฺฉิกาตพพฺ นฺติ เม ภกิ ขฺ เว, ปุพฺเพ
อนนุสสฺ เุ ตสุ ธมเฺ มส,ุ จกขฺ ุํ อทุ ปาทิ ญาณํ อทุ ปาทิ ปญญฺ า
อุทปาทิ วิชชฺ า อุทปาทิ อาโลโก อุทปาทิ. ตํ โข ปนทิ ํ

50 ค่มู ือสวดมนต์

ทุกฺขนิโรโธ อริยสจฺจํ สจฺฉิกตนฺติ เม ภิกฺขเว, ปุพฺเพ
อนนสุ สฺ เุ ตสุ ธมเฺ มส,ุ จกขฺ ุํ อทุ ปาทิ ญาณํ อทุ ปาทิ ปญญฺ า
อทุ ปาทิ วชิ ฺชา อุทปาทิ อาโลโก อทุ ปาท.ิ
อทิ ํ ทกุ ขฺ นโิ รธคามนิ ี ปฏปิ ทา อรยิ สจจฺ นตฺ ิ เม ภกิ ขฺ เว,
ปพุ ฺเพ อนนสุ สฺ ุเตสุ ธมเฺ มสุ, จกฺขํุ อทุ ปาทิ ญาณํ อุทปาทิ
ปญญฺ า อุทปาทิ วชิ ฺชา อุทปาทิ อาโลโก อทุ ปาท.ิ ตํ โข
ปนิทํ ทุกฺขนโิ รธคามนิ ี ปฏิปทา อริยสจจฺ ํ ภาเวตพฺพนตฺ ิ
เม ภิกขฺ เว, ปพุ ฺเพ อนนุสสฺ เุ ตสุ ธมเฺ มสุ, จกฺขํุ อทุ ปาทิ
ญาณํ อุทปาทิ ปญญฺ า อทุ ปาทิ วชิ ชฺ า อทุ ปาทิ อาโลโก
อทุ ปาท.ิ ตํ โข ปนิทํ ทุกฺขนโิ รธคามินี ปฏปิ ทา อรยิ สจฺจํ
ภาวติ นฺติ เม ภิกฺขเว, ปุพเฺ พ อนนสุ สฺ เุ ตสุ ธมฺเมส,ุ จกขฺ ํุ
อทุ ปาทิ ญาณํ อุทปาทิ ปญญฺ า อุทปาทิ วชิ ฺชา อทุ ปาทิ
อาโลโก อุทปาทิ.
ยาวกีวญฺจ เม ภิกฺขเว อิเมสุ จตูสุ อริยสจฺเจสุ,
เอวนฺติปริวฏฺฏํ ทฺวาทสาการํ ยถาภูตํ ญาณทสฺสนํ น
สวุ สิ ทุ ธฺ ํ อโหส.ิ เนว ตาวาหํ ภกิ ขฺ เว สเทวเก โลเก สมารเก
สพฺรหมฺ เก, สสสฺ มณพรฺ าหมฺ ณิยา ปชาย สเทวมนุสสฺ าย,
อนุตตฺ รํ สมฺมาสมโฺ พธึ อภสิ มพฺ ทุ ฺโธ ปจฺจญฺญาส.ึ ยโต จ
โข เม ภิกขฺ เว อเิ มสุ จตสู ุ อริยสจเฺ จสุ, เอวนตฺ ิปริวฏฺฏํ
ทวฺ าทสาการํ ยถาภตู ํ ญาณทสฺสนํ สวุ ิสุทธฺ ํ อโหส.ิ อถาหํ

วัดพระศรมี หาธาตุ เขตบางเขน 51
ภกิ ขฺ เว สเทวเก โลเก สมารเก สพรฺ หมฺ เก, สสสฺ มณพรฺ าหมฺ ณยิ า
ปชาย สเทวมนุสฺสาย, อนุตตฺ รํ สมฺมาสมฺโพธึ อภสิ มฺพุทโฺ ธ
ปจฺจญฺญาสึ, ญาณญจฺ ปน เม ทสฺสนํ อทุ ปาท,ิ อกปุ ปฺ า
เม วมิ ตุ ตฺ ,ิ อยมนตฺ มิ า ชาต,ิ นตถฺ ทิ านิ ปนุ พภฺ โวต,ิ อทิ มโวจ
ภควา. อตตฺ มนา ปญจฺ วคคฺ ยิ า ภกิ ขฺ ู ภควโต ภาสติ ํ อภนิ นทฺ .ํุ
อมิ สมฺ ิญจฺ ปน เวยฺยากรณสฺมึ ภญญฺ มาเน, อายสมฺ โต
โกณฺฑญญฺ สสฺ วริ ชํ วตี มลํ ธมฺมจกฺขํุ อทุ ปาท,ิ ยงกฺ ญิ ฺจิ
สมทุ ยธมฺมํ สพพฺ นฺตํ นโิ รธธมมฺ นตฺ ิ.
ปวตฺติเต จ ภควตา ธมฺมจกฺเก, ภุมฺมา เทวา
สทฺทมนุสฺสาเวสํุ, เอตมฺภควตา พาราณสิยํ อิสิปตเน
มคิ ทาเย อนตุ ตฺ รํ ธมมฺ จกกฺ ํ ปวตตฺ ติ ,ํ อปปฺ ฏวิ ตตฺ ยิ ํ สมเณน
วา พฺราหฺมเณน วา เทเวน วา มาเรน วา พรฺ หฺมนุ า วา
เกนจิ วา โลกสฺมินฺติ. ภุมฺมานํ เทวานํ สทฺทํ สุตฺวา,
จาตมุ มฺ หาราชกิ า เทวา สททฺ มนสุ สฺ าเวส.ุํ จาตมุ มฺ หาราชกิ านํ
เทวานํ สทฺทํ สุตวฺ า, ตาวตสึ า เทวา สททฺ มนุสสฺ าเวส.ํุ
ตาวตสึ านํ เทวานํ สททฺ ํ สตุ วฺ า, ยามา เทวา สททฺ มนสุ สฺ าเวสุ.ํ
ยามานํ เทวานํ สททฺ ํ สตุ วฺ า, ตสุ ติ า เทวา สททฺ มนสุ สฺ าเวส.ํุ
ตุสิตานํ เทวานํ สทฺทํ สุตฺวา, นิมฺมานรตี เทวา
สทฺทมนุสฺสาเวสํุ. นิมฺมานรตีนํ เทวานํ สทฺทํ สุตฺวา,
ปรนมิ มฺ ติ วสวตตฺ ี เทวา สททฺ มนสุ สฺ าเวส,ํุ ปรนมิ มฺ ติ วสวตตฺ นี ํ

52 คู่มือสวดมนต์
เทวานํ สทฺทํ สตุ ฺวา, พฺรหมฺ กายิกา เทวา สทฺทมนสุ สฺ าเวส.ุํ
เอตมฺภควตา พาราณสิยํ อิสิปตเน มิคทาเย อนุตฺตรํ
ธมมฺ จกกฺ ํ ปวตฺติตํ, อปปฺ ฏวิ ตฺตยิ ํ สมเณน วา พฺราหฺมเณน
วา เทเวน วา มาเรน วา พรฺ หฺมนุ า วา เกนจิ วา
โลกสฺมินฺติ. อิติห เตน ขเณน เตน มุหุตฺเตน, ยาว
พฺรหฺมโลกา สทฺโท อพฺภุคฺคจฺฉิ. อยญฺจ ทสสหสฺสี
โลกธาต,ุ สงกฺ มปฺ ิ สมฺปกมปฺ ิ สมปฺ เวธิ. อปฺปมาโณ จ
อฬุ าโร โอภาโส โลเก ปาตรุ โหส.ิ อตกิ ฺกมฺเมว เทวานํ
เทวานภุ าวํ. อถโข ภควา อทุ านํ อุทาเนส,ิ อญญฺ าสิ วต
โภ โกณฺฑญฺโญ, อญฺญาสิ วต โภ โกณฺฑญฺโญต.ิ อติ หิ ิทํ
อายสฺมโต โกณฑฺ ญฺญสฺส, อญญฺ าโกณฑฺ ญโฺ ญเตฺวว นาม,ํ
อโหสตี .ิ

ยถา ฯ : นยิ มว่าแตท่ า่ นหัวหน้ารูปเดียวเทา่ น้นั ค�ำวา่
ตยุ หฺ ํ และ ตมุ หฺ ํ นน้ั นยิ มใชต้ า่ งกนั ในทเ่ี กยี่ วดว้ ยความ
เคารพ หรอื เจา้ ภาพมหี ลายคนใชค้ �ำวา่ ตมุ หฺ ํ ถ้ามีเจ้า
ภาพคนเดียวใช้ค�ำว่า ตุยฺหํ

วัดพระศรีมหาธาตุ เขตบางเขน 53

สตู รท่ี ๖

ปพพฺ โตปมคาถา

ยถาปิ เสลา วิปลุ า นภํ อาหจฺจ ปพฺพตา
สมนฺตา อนปุ ริเยยฺยุํ นิปโฺ ปเถนฺตา จตุทฺทสิ า
เอวํ ชรา จ มจจฺ ุ จ อธวิ ตฺตนฺติ ปาณโิ น
ขตตฺ เิ ย พรฺ าหมฺ เณ เวสฺเส สทุ ฺเท จณฑฺ าลปกุ กฺ เุ ส
น กิญจฺ ิ ปริวชฺเชติ สพฺพเมวาภิมทฺทติ
น ตตฺถ หตฺถนี ํ ภูม ิ น รถานํ น ปตตฺ ิยา
น จาปิ มนฺตยุทฺเธน สกฺกา เชตุํ ธเนน วา
ตสฺมา หิ ปณฑฺ ิโต โปโส สมปฺ สฺสํ อตถฺ มตฺตโน
พุทฺเธ ธมเฺ ม จ สงฺเฆ จ ธโี ร สทฺธํ นิเวสเย
โย ธมฺมจารี กาเยน วาจาย อุท เจตสา
อเิ ธว นํ ปสสํ นฺติ เปจจฺ สคเฺ ค ปโมทต.ิ

อรยิ ธนคาถา

ยสสฺ สทฺธา ตถาคเต อจลา สปุ ติฏฺฐิตา
สลี ญจฺ ยสสฺ กลยฺ าณํ อริยกนฺตํ ปสสํ ิตํ
สงเฺ ฆ ปสาโท ยสฺสตฺถิ อชุ ภุ ตู ญจฺ ทสฺสนํ

54 คมู่ ือสวดมนต์

อทฬิทโฺ ทติ ตํ อาห ุ อโมฆนฺตสสฺ ชีวิตํ
ตสฺมา สทฺธญจฺ สีลญจฺ ปสาทํ ธมมฺ ทสฺสนํ
อนยุ ุญฺเชถ เมธาวี สรํ พุทฺธาน สาสนนฺต.ิ

อนตฺตลกฺขณสุตตฺ ํ

เอวมเฺ ม สุตํ. เอกํ สมยํ ภควา, พาราณสิยํ วหิ รต,ิ
อิสปิ ตเน มิคทาเย. ตตรฺ โข ภควา ปญจฺ วคคฺ ิเย ภกิ ฺขู
อามนฺเตส.ิ
รปู ํ ภกิ ขฺ เว อนตตฺ า. รปู ญจฺ หทิ ํ ภกิ ขฺ เว อตตฺ า อภวสิ สฺ ,
นยิทํ รปู ํ อาพาธาย สํวตฺเตยยฺ , ลพฺเภถ จ รเู ป, เอวํ เม
รูปํ โหตุ เอวํ เม รูปํ มา อโหสีติ. ยสฺมา จ โข ภกิ ขฺ เว
รูปํ อนตฺตา, ตสมฺ า รูปํ อาพาธาย สํวตตฺ ต.ิ น จ ลพภฺ ติ
รเู ป, เอวํ เม รูปํ โหตุ เอวํ เม รูปํ มา อโหสีติ. เวทนา
อนตตฺ า. เวทนา จ หิทํ ภิกขฺ เว อตตฺ า อภวิสสฺ , นยทิ ํ
เวทนา อาพาธาย สํวตฺเตยฺย, ลพฺเภถ จ เวทนาย, เอวํ
เม เวทนา โหตุ เอวํ เม เวทนา มา อโหสีติ. ยสมฺ า จ
โข ภิกฺขเว เวทนา อนตฺตา, ตสฺมา เวทนา อาพาธาย
สํวตฺตติ. น จ ลพฺภติ เวทนาย, เอวํ เม เวทนา โหตุ
เอวํ เม เวทนา มา อโหสตี ิ. สญฺญา อนตฺตา. สญฺญา จ
หทิ ํ ภกิ ขฺ เว อตฺตา อภวสิ สฺ , นยิทํ สญญฺ า อาพาธาย

วัดพระศรีมหาธาตุ เขตบางเขน 55
สวํ ตฺเตยยฺ , ลพเฺ ภถ จ สญฺญาย, เอวํ เม สญฺญา โหตุ
เอวํ เม สญญฺ า มา อโหสตี ิ. ยสฺมา จ โข ภิกขฺ เว สญฺญา
อนตตฺ า, ตสมฺ า สญญฺ า อาพาธาย สํวตฺตติ. น จ ลพภฺ ติ
สญฺญาย, เอวํ เม สญฺญา โหตุ เอวํ เม สญฺญา มา
อโหสีต.ิ สงขฺ ารา อนตฺตา. สงขฺ ารา จ หิทํ ภกิ ฺขเว อตฺตา
อภวสิ ฺสสํ ุ. นยิทํ สงขฺ ารา อาพาธาย สวํ ตเฺ ตยฺยุํ. ลพฺเภถ
จ สงขฺ าเรสุ, เอวํ เม สงขฺ ารา โหนตฺ ุ เอวํ เม สงขฺ ารา มา
อเหสุนฺต.ิ ยสฺมา จ โข ภิกขฺ เว สงขฺ ารา อนตฺตา, ตสมฺ า
สงขฺ ารา อาพาธาย สวํ ตฺตนฺติ. น จ ลพภฺ ติ สงฺขาเรส,ุ
เอวํ เม สงฺขารา โหนฺตุ เอวํ เม สงฺขารา มา อเหสนุ ฺต,ิ
วญิ ญฺ าณํ อนตตฺ า. วญิ ญฺ าณญจฺ หทิ ํ ภกิ ขฺ เว อตตฺ า อภวสิ สฺ ,
นยทิ ํ วญิ ญฺ าณํ อาพาธาย สวํ ตเฺ ตยยฺ , ลพเฺ ภถ จ วญิ ญฺ าเณ,
เอวํ เม วญิ ฺญาณํ โหตุ เอวํ เม วญิ ฺญาณํ มา อโหสีต.ิ
ยสมฺ า จ โข ภกิ ฺขเว วญิ ญฺ าณํ อนตตฺ า, ตสมฺ า วญิ ญฺ าณํ
อาพาธาย สวํ ตตฺ ติ. น จ ลพฺภติ วิญญฺ าเณ, เอวํ เม
วิญฺญาณํ โหตุ เอวํ เม วิญญฺ าณํ มา อโหสตี ิ.
ตํ กึ มญญฺ ถ ภกิ ขฺ เว รปู ํ นจิ จฺ ํ วา อนจิ จฺ ํ วาต.ิ อนจิ จฺ ํ
ภนฺเต. ยมปฺ นานจิ ฺจํ ทุกขฺ ํ วา ตํ สุขํ วาต.ิ ทกุ ฺขํ ภนเฺ ต.
ยมปฺ นานิจจฺ ํ ทกุ ฺขํ วปิ ริณามธมฺม,ํ กลลฺ ํ นุ ตํ สมนปุ สสฺ ิตุํ.
เอตํ มม เอโสหมสฺมิ เอโส เม อตฺตาต.ิ โน เหตํ ภนฺเต.

56 คมู่ ือสวดมนต์

ตํ กึ มญญฺ ถ ภิกขฺ เว เวทนา นจิ จฺ า วา อนิจจฺ า วาต.ิ
อนจิ ฺจา ภนฺเต. ยมปฺ นานจิ ฺจํ ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วาติ. ทกุ ขฺ ํ
ภนเฺ ต. ยมฺปนานจิ จฺ ํ ทกุ ขฺ ํ วปิ ริณามธมมฺ ํ, กลฺลํ นุ ตํ
สมนุปสสฺ ติ ํุ. เอตํ มม เอโสหมสฺมิ เอโส เม อตฺตาติ. โน
เหตํ ภนเฺ ต. ตํ กึ มญฺญถ ภกิ ฺขเว สญฺญา นจิ จฺ า วา
อนจิ จฺ า วาติ. อนจิ จฺ า ภนฺเต. ยมปฺ นานิจฺจํ ทกุ ฺขํ วา ตํ
สขุ ํ วาติ. ทุกขฺ ํ ภนฺเต. ยมปฺ นานจิ จฺ ํ ทกุ ขฺ ํ วิปรณิ ามธมมฺ ํ,
กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสติ ุํ. เอตํ มม เอโสหมสมฺ ิ เอโส เม
อตตฺ าต.ิ โน เหตํ ภนฺเต. ตํ กึ มญฺญถ ภิกขฺ เว สงฺขารา
นิจฺจา วา อนจิ จฺ า วาติ. อนจิ ฺจา ภนฺเต. ยมปฺ นานิจฺจํ ทุกขฺ ํ
วา ตํ สขุ ํ วาต.ิ ทกุ ขฺ ํ ภนเฺ ต. ยมปฺ นานจิ จฺ ํ ทกุ ขฺ ํ วปิ รณิ ามธมมฺ ,ํ
กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสสฺ ิตํุ. เอตํ มม เอโสหมสมฺ ิ เอโส เม
อตฺตาติ. โน เหตํ ภนฺเต. ตํ กึ มญญฺ ถ ภกิ ขฺ เว วิญฺญาณํ
นิจฺจํ วา อนจิ จฺ ํ วาต.ิ อนิจจฺ ํ ภนเฺ ต. ยมปฺ นานิจจฺ ํ ทุกขฺ ํ
วา ตํ สขุ ํ วาต.ิ ทกุ ขํ ภนเฺ ต. ยมปฺ นานจิ จฺ ํ ทกุ ขฺ ํ วปิ รณิ ามธมมฺ ,ํ
กลฺลํ นุ ตํ สมนปุ สสฺ ิตํ.ุ เอตํ มม เอโสหมสฺมิ เอโส เม
อตฺตาติ. โน เหตํ ภนฺเต.
ตสมฺ าตหิ ภกิ ขฺ เว, ยงกฺ ญิ จฺ ิ รปู ํ อตตี านาคตปจจฺ ปุ ปฺ นนฺ ,ํ
อชฺฌตฺตํ วา พหทิ ธฺ า วา, โอฬารกิ ํ วา สุขุมํ วา, หีนํ วา
ปณีตํ วา, ยนทฺ ูเร สนตฺ ิเก วา, สพฺพํ รปู ํ, เนตํ มม

วดั พระศรีมหาธาตุ เขตบางเขน 57
เนโสหมสมฺ ิ น เมโส อตตฺ าต.ิ เอวเมตํ ยถาภตู ํ สมมฺ ปปฺ ญญฺ าย
ทฏฐฺ พพฺ .ํ ยา กาจิ เวทนา อตตี านาคตปจจฺ ปุ ปฺ นนฺ า, อชฌฺ ตตฺ า
วา พหทิ ธฺ า วา, โอฬาริกา วา สขุ มุ า วา, หีนา วา ปณีตา
วา, ยา ทเู ร วา สนตฺ ิเก วา, สพพฺ า เวทนา, เนตํ มม
เนโสหมสมฺ ิ น เมโส อตตฺ าต.ิ เอวเมตํ ยถาภตู ํ สมมฺ ปปฺ ญญฺ าย
ทฏฺฐพฺพํ. ยา กาจิ สญฺญา อตีตานาคตปจฺจุปฺปนฺนา,
อชฺฌตฺตา วา พหทิ ธฺ า วา, โอฬารกิ า วา สุขุมา วา, หนี า
วา ปณีตา วา, ยา ทูเร สนฺตเิ ก วา, สพฺพา สญฺญา,
เนตํ มม เนโสหมสฺมิ น เมโส อตฺตาติ. เอวเมตํ
ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทฏฺฐพฺพํ, เย เกจิ สงฺขารา
อตีตานาคตปจฺจุปฺปนฺนา, อชฺฌตฺตา วา, พหิทฺธา วา,
โอฬารกิ า วา สุขมุ า วา, หนี า วา ปณตี า วา, เย ทเู ร
สนตฺ เิ ก วา, สพฺเพ สงขฺ ารา, เนตํ มม เนโสหมสฺมิ น
เมโส อตตฺ าติ. เอวเมตํ ยถาภตู ํ สมมฺ ปปฺ ญญฺ าย ทฏฺฐพพฺ .ํ
ยงฺกิญจฺ ิ วิญฺญาณํ อตตี านาคตปจฺจุปปฺ นฺน,ํ อชฌฺ ตฺตํ วา
พหิทธฺ า วา, โอฬารกิ ํ วา สขุ ุมํ วา, หนี ํ วา ปณีตํ วา,
ยนฺทูเร สนฺตเิ ก วา, สพฺพํ วญิ ฺญาณ,ํ เนตํ มม เนโสหมสมฺ ิ
น เมโส อตฺตาติ. เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย
ทฏฐฺ พฺพ.ํ

58 คูม่ ือสวดมนต์
เอวํ ปสฺสํ ภิกฺขเว สุตวา อริยสาวโก รูปสฺมึปิ
นิพฺพนิ ฺทต.ิ เวทนายปิ นพิ ฺพินทฺ ติ. สญญฺ ายปิ นพิ พฺ นิ ฺทต.ิ
สงขฺ าเรสปุ ิ นพิ พฺ นิ ทฺ ต.ิ วญิ ญฺ าณสมฺ ปึ ิ นพิ พฺ นิ ทฺ ต.ิ นพิ พฺ นิ ทฺ ํ
วริ ชชฺ ติ. วริ าคา วิมจุ ฺจติ. วมิ ุตตฺ สมฺ ึ วิมตุ ตฺ มติ ิ ญาณํ โหต.ิ
ขณี า ชาต,ิ วสุ ติ ํ พรฺ หมฺ จรยิ ,ํ กตํ กรณยี ,ํ นาปรํ อติ ถฺ ตตฺ ายาติ
ปชานาตตี .ิ อทิ มโวจ ภควา. อตตฺ มนา ปญจฺ วคฺคยิ า ภกิ ขฺ ู
ภควโต ภาสติ ํ อภนิ นฺทุํ. อิมสฺมญิ ฺจ ปน เวยยฺ ากรณสฺมึ
ภญญฺ มาเน, ปญจฺ วคคฺ ิยานํ ภกิ ขฺ ูนํ อนุปาทาย, อาสเวหิ
จติ ตฺ านิ วมิ ุจจฺ ึสูติ.

เกณยิ านโุ มทนาคาถา : นยิ มวา่ แตท่ า่ นหวั หนา้
รูปเดียว ในการรับกฐินพระราชทาน ภิกษุสงฆ์รับด้วย
กาลทานสุตฺตคาถา (กาเล ททนฺติ ฯ) ในค�ำท่ีว่า
กาลทานปฺปทีปีกา ใน เกณิยานุโมทนาคาถา น้ัน
ถา้ เปน็ การรบั วหิ าร เปลย่ี นเปน็ วหิ ารทานปปฺ ทปี กิ า และ
พระภิกษสุ งฆ์รบั ดว้ ย วิหารทานคาถา (สีตํ อณุ หฺ ํ ฯ).

วัดพระศรีมหาธาตุ เขตบางเขน 59

สตู รที่ ๗

พทุ ธฺ อุทานคาถา

ยทา หเว ปาตุภวนฺติ ธมมฺ า
อาตาปิโน ฌายโต พฺราหมฺ ณสฺส
อถสสฺ กงขฺ า วปยนตฺ ิ สพพฺ า
ยโต ปชานาติ สเหตธุ มฺมํ.
ยทา หเว ปาตุภวนตฺ ิ ธมมฺ า
อาตาปิโน ฌายโต พฺราหฺมณสสฺ
อถสฺส กงฺขา วปยนฺติ สพพฺ า
ยโต ขยํ ปจจฺ ยานํ อเวทิ.
ยทา หเว ปาตภุ วนฺติ ธมมฺ า
อาตาปโิ น ฌายโต พรฺ าหมฺ ณสฺส
วธิ ปู ยํ ติฏฐฺ ติ มารเสนํ
สูโรว โอภาสยมนตฺ ลกิ ฺขนฺติ.

60 ค่มู ือสวดมนต์

อาทติ ตฺ ปริยายสตุ ตฺ ํ

เอวมฺเม สุตํ. เอกํ สมยํ ภควา, คยายํ วิหรติ
คยาสเี ส, สทธฺ ึ ภิกฺขุสหสฺเสน. ตตรฺ โข ภควา ภิกฺขู
อามนเฺ ตสิ.
สพพฺ ํ ภิกขฺ เว อาทติ ฺตํ. กิญจฺ ภกิ ขฺ เว สพพฺ ํ อาทติ ฺต.ํ
จกฺขุํ ภิกฺขเว อาทิตฺตํ. รูปา อาทิตฺตา. จกฺขุวิญฺญาณํ
อาทติ ตฺ .ํ จกขฺ สุ มผฺ สโฺ ส อาทติ โฺ ต. ยมปฺ ทิ ํ จกขฺ สุ มผฺ สสฺ ปจจฺ ยา
อุปฺปชชฺ ติ เวทยติ ํ, สุขํ วา ทกุ ขฺ ํ วา อทุกฺขมสุขํ วา, ตมฺปิ
อาทิตฺตํ. เกน อาทติ ตฺ ํ. อาทิตตฺ ํ ราคคฺคินา โทสคฺคินา
โมหคฺคินา, อาทิตฺตํ ชาติยา ชรามรเณน, โสเกหิ ปริเทเวหิ
ทกุ ฺเขหิ โทมนสฺเสหิ อปุ ายาเสหิ อาทติ ฺตนตฺ ิ วทาม.ิ โสตํ
อาทติ ตฺ .ํ สททฺ า อาทติ ตฺ า. โสตวญิ ญฺ าณํ อาทติ ตฺ .ํ โสตสมผฺ สโฺ ส
อาทิตโฺ ต. ยมฺปทิ ํ โสตสมฺผสฺสปจจฺ ยา อปุ ฺปชชฺ ติ เวทยติ ํ,
สขุ ํ วา ทุกขฺ ํ วา อทกุ ฺขมสุขํ วา, ตมปฺ ิ อาทติ ตฺ ํ. เกน
อาทติ ตฺ .ํ อาทติ ตฺ ํ ราคคคฺ นิ า โทสคคฺ นิ า โมหคคฺ นิ า, อาทติ ตฺ ํ
ชาตยิ า ชรามรเณน, โสเกหิ ปรเิ ทเวหิ ทกุ เฺ ขหิ โทมนสเฺ สหิ
อุปายาเสหิ อาทิตฺตนฺติ วทามิ. ฆานํ อาทติ ฺต.ํ คนธฺ า
อาทิตตฺ า. ฆานวญิ ฺญาณํ อาทติ ตฺ .ํ ฆานสมฺผสฺโส อาทติ ฺโต.
ยมฺปทิ ํ ฆานสมผฺ สสฺ ปจฺจยา อปุ ปฺ ชฺชติ เวทยิต,ํ สขุ ํ วา
ทกุ ฺขํ วา อทุกขฺ มสขุ ํ วา, ตมฺปิ อาทติ ฺต.ํ เกน อาทติ ตฺ ํ.

วัดพระศรีมหาธาตุ เขตบางเขน 61
อาทิตตฺ ํ ราคคฺคนิ า โทสคคฺ ินา โมหคคฺ นิ า, อาทติ ตฺ ํ ชาติยา
ชรามรเณน, โสเกหิ ปริเทเวหิ ทุกฺเขหิ โทมนสฺเสหิ
อปุ ายาเสหิ อาทติ ตฺ นตฺ ิ วทาม.ิ ชวิ หฺ า อาทติ ตฺ า. รสา อาทติ ตฺ า.
ชวิ ฺหาวิญญฺ าณํ อาทติ ฺต.ํ ชวิ หฺ าสมผฺ สฺโส อาทติ ฺโต. ยมปฺ ิทํ
ชิวหฺ าสมฺผสสฺ ปจจฺ ยา อปุ ปฺ ชชฺ ติ เวทยติ ,ํ สุขํ วา ทกุ ขฺ ํ วา
อทุกขฺ มสขุ ํ วา, ตมฺปิ อาทิตฺต.ํ เกน อาทิตตฺ ํ. อาทิตตฺ ํ
ราคคคฺ นิ า โทสคคฺ นิ า โมหคคฺ นิ า, อาทติ ตฺ ํ ชาตยิ า ชรามรเณน,
โสเกหิ ปรเิ ทเวหิ ทกุ เฺ ขหิ โทมนสเฺ สหิ อปุ ายาเสหิ อาทติ ตฺ นตฺ ิ
วทาม.ิ กาโย อาทติ โฺ ต. โผฏฐฺ พพฺ า อาทติ ตฺ า. กายวญิ ญฺ าณํ
อาทติ ตฺ .ํ กายสมผฺ สโฺ ส อาทติ โฺ ต. ยมปฺ ทิ ํ กายสมผฺ สสฺ ปจจฺ ยา
อุปปฺ ชฺชติ เวทยิต,ํ สขุ ํ วา ทกุ ขฺ ํ วา อทกุ ฺขมสขุ ํ วา, ตมปฺ ิ
อาทิตฺตํ. เกน อาทติ ตฺ ํ. อาทิตฺตํ ราคคคฺ นิ า โทสคคฺ ินา
โมหคฺคินา, อาทติ ฺตํ ชาตยิ า ชรามรเณน, โสเกหิ ปรเิ ทเวหิ
ทุกฺเขหิ โทมนสฺเสหิ อปุ ายาเสหิ อาทติ ฺตนตฺ ิ วทาม.ิ มโน
อาทิตฺโต. ธมฺมา อาทิตฺตา. มโนวิญฺญาณํ อาทิตฺตํ.
มโนสมผฺ สโฺ ส อาทติ โฺ ต. ยมปฺ ทิ ํ มโนสมผฺ สสฺ ปจจฺ ยา อปุ ปฺ ชชฺ ติ
เวทยติ ํ, สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกขฺ มสุขํ วา, ตมฺปิ อาทิตตฺ ํ.
เกน อาทิตตฺ ํ. อาทิตฺตํ ราคคคฺ นิ า โทสคคฺ นิ า โมหคคฺ นิ า,
อาทติ ตฺ ํ ชาติยา ชรามรเณน, โสเกหิ ปริเทเวหิ ทุกฺเขหิ
โทมนสเฺ สหิ อุปายาเสหิ อาทติ ตฺ นฺติ วทามิ.

62 คมู่ ือสวดมนต์
เอวํ ปสสฺ ํ ภิกขฺ เว สุตวา อริยสาวโก, จกขฺ ุสมฺ ึปิ
นพิ พฺ นิ ทฺ ต.ิ รเู ปสปุ ิ นพิ พฺ นิ ทฺ ต.ิ จกขฺ วุ ญิ ญฺ าเณปิ นพิ พฺ นิ ทฺ ต.ิ
จกฺขุสมฺผสฺเสปิ นิพฺพินฺทติ. ยมฺปิทํ จกฺขุสมฺผสฺสปจฺจยา
อุปปฺ ชฺชติ เวทยติ ํ, สุขํ วา ทกุ ฺขํ วา อทุกขฺ มสขุ ํ วา, ตสมฺ ปึ ิ
นพิ พฺ นิ ทฺ ติ. โสตสฺมปึ ิ นพิ พฺ นิ ทฺ ต.ิ สทเฺ ทสปุ ิ นิพพฺ ินทฺ ติ.
โสตวิญฺญาเณปิ นิพฺพินฺทติ. โสตสมฺผสฺเสปิ นิพฺพินฺทติ.
ยมปฺ ทิ ํ โสตสมผฺ สฺสปจฺจยา อปุ ปฺ ชฺชติ เวทยิตํ, สขุ ํ วา
ทุกขฺ ํ วา อทุกฺขมสขุ ํ วา, ตสมฺ ปึ ิ นพิ ฺพินทฺ ต.ิ ฆานสมฺ ึปิ
นพิ พฺ นิ ทฺ ต.ิ คนเฺ ธสปุ ิ นพิ พฺ นิ ทฺ ต.ิ ฆานวญิ ญฺ าเณปิ นพิ พฺ นิ ทฺ ต.ิ
ฆานสมผฺ สฺเสปิ นิพพฺ ินทฺ ติ. ยมฺปิทํ ฆานสมผฺ สสฺ ปจจฺ ยา
อปุ ปฺ ชฺชติ เวทยติ ํ, สุขํ วา ทกุ ขฺ ํ วา อทุกขฺ มสุขํ วา, ตสฺมปึ ิ
นิพฺพินฺทติ. ชิวฺหายปิ นิพฺพินฺทติ. รเสสุปิ นิพฺพินฺทติ.
ชวิ ฺหาวิญฺญาเณปิ นพิ ฺพินฺทต.ิ ชิวฺหาสมฺผสฺเสปิ นิพพฺ ินทฺ ติ.
ยมปฺ ิทํ ชวิ หฺ าสมผฺ สฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ เวทยติ ,ํ สุขํ วา
ทกุ ขฺ ํ วา อทกุ ขฺ มสุขํ วา, ตสฺมปึ ิ นิพพฺ นิ ทฺ ต.ิ กายสฺมปึ ิ
นิพฺพินฺทติ. โผฏฺฐพฺเพสุปิ นิพฺพินฺทติ. กายวิญฺญาเณปิ
นิพฺพินฺทติ. กายสมฺผสฺเสปิ นิพฺพินฺทติ. ยมฺปิทํ
กายสมฺผสฺสปจฺจยา อปุ ฺปชฺชติ เวทยติ ํ, สุขํ วา ทุกขฺ ํ วา
อทกุ ฺขมสขุ ํ วา, ตสฺมึปิ นพิ พฺ ินทฺ ติ. มนสฺมึปิ นพิ ฺพนิ ฺทติ.
ธมฺเมสุปิ นิพฺพินฺทติ. มโนวิญฺญาเณปิ นิพฺพินฺทติ.

วดั พระศรีมหาธาตุ เขตบางเขน 63
มโนสมฺผสฺเสปิ นิพฺพินฺทติ. ยมฺปิทํ มโนสมฺผสฺสปจฺจยา
อปุ ปฺ ชฺชติ เวทยิต,ํ สขุ ํ วา ทุกขฺ ํ วา อทกุ ฺขมสุขํ วา, ตสฺมึปิ
นิพพฺ นิ ฺทต.ิ นพิ พฺ นิ ฺทํ วิรชฺชต.ิ วิราคา วิมจุ ฺจต.ิ วิมตุ ฺตสฺมึ
วิมุตตฺ มติ ิ ญาณํ โหติ. ขณี า ชาต,ิ วุสิตํ พรฺ หฺมจริย,ํ กตํ
กรณยี ํ, นาปรํ อิตฺถตฺตายาติ ปชานาตตี .ิ อทิ มโวจ ภควา.
อตฺตมนา เต ภิกขฺ ู ภควโต ภาสติ ํ อภนิ นทฺ ํุ. อิมสมฺ ิญจฺ
ปน เวยฺยากรณสฺมึ ภญฺญมาเน, ตสฺส ภิกฺขุสหสฺสสฺส
อนปุ าทาย, อาสเวหิ จิตฺตานิ วิมจุ ฺจสึ ตู .ิ

อาทิตฺตปริยายสุตตฺ ํ นฏิ ฐฺ ติ .ํ

กริ ิยาอาการต่างๆ ต้องฝึกหดั อยู่เสมอ จะคอ่ ย
คุ้นเคยเอง มใิ ช่อาการเกนิ วิสยั การนงั่ หลงั งอคอเอยี ง
หรือหลับตาสวดมนต์ ก็เนื่องมาแต่หัดเหมือนกัน
แต่ไม่ถูกระเบียบอันงามขัดกับอนามัยของตนเอง
ด้วยหลับตาสวดมนต์ ชื่อว่า ไม่ระวังกิริยาของตน
นานเขา้ ถึงกับหลบั ใน โงกงว่ ง มอื ตก น่าขายหนา้ ก็มี
จงึ ควรระวงั หดั ตวั เองเตรยี มไวเ้ สมอ อยา่ ลมื ตวั ออกแขก
ออกงาน จะได้น่าเลอ่ื มใส.

สมเด็จพระอรยิ วงศาคตญาณ (วาสนมหาเถระ)

64 คมู่ ือสวดมนต์

สูตรที่ ๘

ตลิ กฺขณาทิคาถา

สพเฺ พ สงขฺ ารา อนิจฺจาติ ยทา ปญญฺ าย ปสสฺ ติ
อถ นิพพฺ ินทฺ ติ ทุกเฺ ข เอส มคฺโค วิสทุ ฺธยิ า
สพเฺ พ สงฺขารา ทุกฺขาติ ยทา ปญญฺ าย ปสสฺ ติ
อถ นิพพฺ ินทฺ ติ ทุกเฺ ข เอส มคฺโค วสิ ุทธฺ ยิ า
สพเฺ พ ธมมฺ า อนตฺตาติ ยทา ปญญฺ าย ปสฺสติ
อถ นิพพฺ นิ ทฺ ติ ทกุ ฺเข เอส มคฺโค วสิ ทุ ฺธยิ า.
อปปฺ กา เต มนสุ เฺ สส ุ เย ชนา ปารคามิโน
อถายํ อิตรา ปชา ตีรเมวานธุ าวติ
เย จ โข สมฺมทกขฺ าเต ธมฺเม ธมฺมานวุ ตฺติโน
เต ชนา ปารเมสฺสนตฺ ิ มจฺจุเธยฺยํ สทุ ตุ ฺตร.ํ
กณหฺ ํ ธมมฺ ํ วิปฺปหาย สุกฺกํ ภาเวถ ปณฺฑโิ ต
โอกา อโนกมาคมฺม วเิ วเก ยตถฺ ทรู มํ
ตตฺราภิรติมจิ เฺ ฉยฺย หติ ฺวา กาเม อกญิ จฺ โน
ปริโยทเปยฺย อตฺตานํ จติ ตฺ เกฺลเสหิ ปณฑฺ ิโต
เยสํ สมฺโพธิยงฺเคสุ สมฺมา จติ ตฺ ํ สภุ าวิตํ
อาทานปฏินิสสฺ คเฺ ค อนุปาทาย เย รตา
ขีณาสวา ชุตมิ นโฺ ต เต โลเก ปรนิ ิพพฺ ุตาต.ิ

วัดพระศรีมหาธาตุ เขตบางเขน 65

ยํ เว นิพฺพานญาณสสฺ ญาณํ ปพุ ฺเพ ปวตฺตเต
ตสฺเสว วสิ ยีภตู า ยายํ ธมมฺ นยิ ามตา
อนจิ ฺจตา ทุกขฺ ตา จ สพเฺ พสํ จ อนตตฺ ตา
ตสฺสา ปกาสกํ สุตตฺ ํ ยํ สมพฺ ุทเฺ ธน ภาสติ ํ
สาธนู ํ ญาณจาเรน ยถา พทุ เฺ ธน เทสิตํ
โยนิโส ปฏิปตฺยตถฺ ํ ตํ สตุ ฺตนฺตํ ภณาม เส.

ธมฺมนิยามสตุ ตฺ ํ

เอวมฺเม สตุ ํ. เอกํ สมยํ ภควา, สาวตฺถยิ ํ วหิ รติ,
เชตวเน อนาถปณิ ฺฑิกสสฺ , อาราเม. ตตรฺ โข ภควา ภกิ ฺขู
อามนเฺ ตสิ ภกิ ขฺ โวต.ิ ภทนเฺ ตติ เต ภกิ ขฺ ู ภควโต ปจจฺ สโฺ สสุ.ํ
ภควา เอตทโวจ. อปุ ปฺ าทา วา ภกิ ขฺ เว ตถาคตานํ อนปุ ปฺ าทา
วา ตถาคตาน,ํ ฐิตาว สา ธาตุ ธมฺมฏฐฺ ิตตา ธมมฺ นิยามตา,
สพฺเพ สงฺขารา อนิจฺจาติ. ตํ ตถาคโต อภิสมฺพุชฺฌติ
อภสิ เมต,ิ อภสิ มพฺ ุชฌฺ ติ วฺ า อภิสเมตฺวา อาจกิ ขฺ ติ เทเสต,ิ
ปญญฺ เปติ ปฏฺฐเปติ, วิวรติ วิภชติ อุตฺตานกี โรต,ิ สพเฺ พ
สงฺขารา อนิจฺจาติ. อุปฺปาทา วา ภิกฺขเว ตถาคตานํ
อนปุ ฺปาทา วา ตถาคตานํ, ฐติ าว สา ธาตุ ธมมฺ ฏฺฐิตตา
ธมฺมนิยามตา, สพฺเพ สงฺขารา ทุกฺขาติ. ตํ ตถาคโต
อภิสมฺพุชฺฌติ อภิสเมติ, อภิสมฺพุชฺฌิตฺวา อภิสเมตฺวา

66 คูม่ ือสวดมนต์

อาจิกฺขติ เทเสติ, ปญฺญเปติ ปฏฺฐเปติ, วิวรติ วิภชติ
อุตฺตานีกโรติ, สพฺเพ สงฺขารา ทุกฺขาติ. อุปฺปาทา วา
ภกิ ขฺ เว ตถาคตานํ อนุปฺปาทา วา ตถาคตานํ, ฐติ าว สา
ธาตุ ธมมฺ ฏฐฺ ติ ตา ธมมฺ นิยามตา, สพฺเพ ธมฺมา อนตฺตาต.ิ
ตํ ตถาคโต อภิสมฺพุชฺฌติ อภิสเมติ, อภิสมฺพุชฺฌิตฺวา
อภสิ เมตวฺ า อาจกิ ฺขติ เทเสติ. ปญฺญเปติ ปฏฺฐเปติ, ววิ รติ
วภิ ชติ อตุ ฺตานกี โรติ. สพเฺ พ ธมฺมา อนตตฺ าต.ิ อทิ มโวจ
ภควา, อตตฺ มนา เต ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ, อภินนฺทนุ ฺต.ิ

ภทเฺ ทกรตตฺ คาถา

อตตี ํ นานฺวาคเมยยฺ นปฺปฏกิ งเฺ ข อนาคตํ
ยทตตี มฺปหีนนตฺ ํ อปปฺ ตตฺ ญจฺ อนาคตํ
ปจฺจุปฺปนนฺ ญจฺ โย ธมฺมํ ตตฺถ ตตฺถ วิปสฺสติ
อสํหริ ํ อสงฺกปุ ปฺ ํ ตํ วิทฺธา มนพุ รฺ ูหเย
อชฺเชว กิจจฺ มาตปฺปํ โก ชญญฺ า มรณํ สุเว
น หิ โน สงคฺ รนฺเตน มหาเสเนน มจจฺ นุ า
เอวํ วหิ ารมิ าตาปึ อโหรตตฺ มตนทฺ ิตํ
ตํ เว ภทฺเทกรตโฺ ตติ สนฺโต อาจิกฺขเต มุนีติ.

วดั พระศรมี หาธาตุ เขตบางเขน 67

สตู รที่ ๙

สจฺจกิริยคาถา

นตถฺ ิ เม สรณํ อญฺญํ พุทโฺ ธ เม สรณํ วรํ,
เอเตน สจจฺ วชฺเชน โสตถฺ ิ เต โหตุ สพพฺ ทา.
นตถฺ ิ เม สรณํ อญฺญํ ธมโฺ ม เม สรณํ วร,ํ
เอเตน สจฺจวชเฺ ชน โสตถฺ ิ เต โหตุ สพฺพทา.
นตฺถิ เม สรณํ อญญฺ ํ สงฺโฆ เม สรณํ วร,ํ
เอเตน สจฺจวชฺเชน โสตถฺ ิ เต โหตุ สพฺพทา.

ธมมฺ คารวาทิคาถา

เย จ อตีตา สมพฺ ุทฺธา เย จ พทุ ฺธา อนาคตา
โย เจตรหิ สมพฺ ทุ โฺ ธ พหนุ ฺนํ โสกนาสโน
สพฺเพ สทฺธมฺมครโุ น วิหรสึ ุ วิหาติ จ
อถาปิ วิหรสิ ฺสนฺติ เอสา พทุ ธฺ าน ธมฺมตา
ตสฺมา หิ อตตฺ กาเมน มหตตฺ มภกิ งฺขตา
สทธฺ มฺโม ครกุ าตพฺโพ สรํ พุทฺธาน สาสนํ.
ทุทฺททํ ททมานานํ ทุกกฺ รํ กมมฺ กพุ ฺพตํ
อสนโฺ ต นานุกุพพฺ นตฺ ิ สตํ ธมฺโม ทุรนฺวโย
ตสมฺ า สตญฺจ อสตญฺจ นานา โหติ อโิ ต คติ

68 คมู่ อื สวดมนต์

อสนฺโต นริ ยํ ยนตฺ ิ สนโฺ ต สคคฺ ปรายนา
น หิ ธมโฺ ม อธมโฺ ม จ อุโภ สมวปิ ากโิ น
อธมโฺ ม นิรยํ เนต ิ ธมฺโม ปาเปติ สคุ คฺ ต.ึ
ธมฺโม หเว รกขฺ ติ ธมฺมจารึ
ธมโฺ ม สจุ ิณฺโณ สขุ มาวหาติ
เอสานสิ โํ ส ธมฺเม สุจณิ ฺเณ
น ทุคฺคตึ คจฺฉติ ธมฺมจาร.ี
น ปุปผฺ คนโฺ ธ ปฏิวาตเมติ
น จนทฺ นํ ตครมลลฺ ิกา วา
สตญฺจ คนโฺ ธ ปฏวิ าตเมติ
สพพฺ า ทิสา สปปฺ ุริโส ปวายต.ิ
จนทฺ นํ ตครํ วาป ิ อุปปฺ ลํ อถ วสสฺ ิกี
เอเตสํ คนฺธชาตานํ สีลคนฺโธ อนุตตฺ โร
อปฺปมตฺโต อยํ คนโฺ ธ ยวฺ ายํ ตครจนฺทนิ
โย จ สีลวตํ คนโฺ ธ วาติ เทเวสุ อุตฺตโม
เตสํ สมฺปนฺนสีลานํ อปปฺ มาทวหิ ารนิ ํ
สมฺมทญฺญา วมิ ุตตฺ านํ มาโร มคฺคํ น วนิ ฺทติ
ยถา สงฺการธานสฺมึ อุชฺฌติ สมฺ ึ มหาปเถ
ปทุมํ ตตฺถ ชาเยถ สุจคิ นธฺ ํ มโนรมํ
เอวํ สงฺการภเู ตสุ อนฺธภูเต ปุถชุ ชฺ เน
อตโิ รจติ ปญญฺ าย สมฺมาสมพฺ ุทธฺ สาวโกติ.

วัดพระศรมี หาธาตุ เขตบางเขน 69

โอวาทปาฏิโมกขฺ าทปิ าโฐ

อุททฺ ฏิ ฐฺ ํ โข เตน ภควตา ชานตา ปสสฺ ตา อรหตา
สมมฺ าสมฺพทุ ฺเธน, โอวาทปาฏโิ มกขฺ ํ ตีหิ คาถาห.ิ
ขนตฺ ี ปรมํ ตโป ตตี ิกขฺ า,
นิพฺพานํ ปรมํ วทนฺติ พุทฺธา,
น หิ ปพฺพชิโต ปรูปฆาตี,
สมโณ โหติ ปรํ วเิ หฐยนโฺ ต.
สพฺพปาปสฺส อกรณํ กุสลสฺสูปสมฺปทา
สจิตฺตปริโยทปนํ เอตํ พทุ ธฺ าน สาสนํ.
อนูปวาโท อนูปฆาโต ปาฏิโมกฺเข จ สวํ โร
มตตฺ ญฺญุตา จ ภตฺตสฺมึ ปนฺตญฺจ สยนาสนํ
อธิจติ ฺเต จ อาโยโค เอตํ พุทฺธาน สาสนนตฺ .ิ

อเนกปริยาเยน โข ปน เตน ภควตา ชานตา
ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน, สีลํ สมฺมทกฺขาตํ
สมาธิ สมฺมทกขฺ าโต ปญญฺ า สมมฺ ทกฺขาตา.
กถญจฺ สลี ํ สมมฺ ทกขฺ าตํ ภควตา. เหฏฐฺ เิ มนปิ ปรยิ าเยน,
สีลํ สมฺมทกฺขาตํ ภควตา. อุปริเมนปิ ปริยาเยน, สีลํ
สมมฺ ทกฺขาตํ ภควตา. กถญจฺ เหฏฺฐิเมน ปรยิ าเยน, สลี ํ
สมมฺ ทกขฺ าตํ ภควตา. อธิ อรยิ สาวโก ปาณาตปิ าตา ปฏวิ ริ โต
โหติ, อทนิ ฺนาทานา ปฏวิ ริ โต โหต,ิ กาเมสุ มิจฺฉาจารา

70 คมู่ ือสวดมนต์

ปฏวิ ริ โต โหต,ิ มสุ าวาทา ปฏวิ ิรโต โหติ, สุราเมรยมชฺช-
ปมาทฏฐฺ านา ปฏวิ ริ โต โหตตี .ิ เอวํ โข เหฏฐฺ เิ มน ปรยิ าเยน,
สีลํ สมมฺ ทกฺขาตํ ภควตา, กถญฺจ อุปรเิ มน ปริยาเยน,
สีลํ สมฺมทกฺขาตํ ภควตา, อิธ ภิกฺขุ สีลวา โหติ,
ปาฏโิ มกขฺ สวํ รสวํ โุ ต วหิ รติ อาจารโคจรสมปฺ นโฺ น, อณมุ ตเฺ ตสุ
วชเฺ ชสุ ภยทสสฺ าวี สมาทาย สกิ ขฺ ติ สิกขฺ าปเทสูต.ิ เอวํ
โข อุปริเมน ปรยิ าเยน, สีลํ สมมฺ ทกฺขาตํ ภควตา.
กถญฺจ สมาธิ สมฺมทกฺขาโต ภควตา. เหฏฐฺ เิ มนปิ
ปริยาเยน, สมาธิ สมฺมทกฺขาโต ภควตา. อุปริเมนปิ
ปรยิ าเยน, สมาธิ สมมฺ ทกขฺ าโต ภควตา, กถญจฺ เหฏฐฺ เิ มน
ปรยิ าเยน, สมาธิ สมมฺ ทกขฺ าโต ภควตา. อิธ อรยิ สาวโก
โวสสฺ คคฺ ารมมฺ ณํ กรติ วฺ า, ลภติ สมาธึ ลภติ จติ ตฺ สเฺ สกคคฺ ตนตฺ .ิ
เอวํ โข เหฏฐฺ เิ มน ปรยิ าเยน, สมาธิ สมมฺ ทกขฺ าโต ภควตา.
กถญฺจ อุปริเมน ปรยิ าเยน, สมาธิ สมฺมทกขฺ าโต ภควตา.
อธิ ภกิ ขฺ ุ ววิ จิ เฺ จว กาเมหิ ววิ จิ จฺ อกสุ เลหิ ธมเฺ มห,ิ สวติ กกฺ ํ
สวจิ ารํ วิเวกชมปฺ ีตสิ ุขํ ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรต.ิ
วิตกฺกวิจารานํ วูปสมา, อชฺฌตฺตํ สมฺปสาทนํ เจตโส
เอโกทภิ าวํ อวติ กกฺ ํ อวจิ าร,ํ สมาธิชมฺปตี ิสขุ ํ ทตุ ยิ ํ ฌานํ
อุปสมปฺ ชฺช วิหรติ. ปีตยิ า จ วริ าคา อเุ ปกขฺ โก จ วิหรติ
สโต จ สมฺปชาโน, สุขญฺจ กาเยน ปฏสิ ํเวเทต,ิ ยนฺตํ

วดั พระศรมี หาธาตุ เขตบางเขน 71

อรยิ า อาจิกฺขนฺติ อุเปกฺขโก สตมิ า สขุ วิหารีต,ิ ตติยํ ฌานํ
อปุ สมฺปชฺช วหิ รต.ิ สุขสสฺ จ ปหานา ทุกฺขสสฺ จ ปหานา,
ปุพฺเพว โสมนสฺสโทมนสฺสานํ อตฺถงฺคมา, อทุกฺขมสุขํ
อเุ ปกขฺ าสติปารสิ ทุ ธฺ ,ึ จตตุ ฺถํ ฌานํ อุปสมปฺ ชฺช วิหรตตี .ิ
เอวํ โข อปุ ริเมน ปริยาเยน, สมาธิ สมมฺ ทกขฺ าโต ภควตา.
กถญจฺ ปญฺญา สมมฺ ทกขฺ าตา ภควตา. เหฏฺฐเิ มนปิ
ปริยาเยน, ปญฺญา สมฺมทกฺขาตา ภควตา. อุปริเมนปิ
ปรยิ าเยน, ปญญฺ า สมมฺ ทกขฺ าตา ภควตา. กถญจฺ เหฏฐฺ เิ มน
ปรยิ าเยน, ปญญฺ า สมฺมทกขฺ าตา ภควตา. อิธ อรยิ สาวโก
ปญฺญวา โหต,ิ อุทยตถฺ คามินิยา ปญฺญาย สมนฺนาคโต,
อรยิ าย นิพเฺ พธิกาย สมฺมา ทุกขฺ กฺขยคามินิยาต.ิ เอวํ โข
เหฏฺฐิเมน ปริยาเยน, ปญฺญา สมฺมทกฺขาตา ภควตา.
กถญจฺ อปุ รเิ มน ปรยิ าเยน, ปญญฺ า สมมฺ ทกขฺ าตา ภควตา.
อธิ ภกิ ขฺ ุ อทิ ํ ทกุ ขฺ นตฺ ิ ยถาภตู ํ ปชานาต.ิ อยํ ทกุ ขฺ สมทุ โยติ
ยถาภตู ํ ปชานาติ. อยํ ทุกฺขนิโรโธติ ยถาภูตํ ปชานาติ.
อยํ ทุกขฺ นิโรธคามนิ ปี ฏปิ ทาติ ยถาภตู ํ ปชานาตตี ิ. เอวํ
โข อุปรเิ มน ปรยิ าเยน, ปญฺญา สมมฺ ทกขฺ าตา ภควตา.
สลี ปรภิ าวโิ ต สมาธิ มหปผฺ โล โหติ มหานสิ โํ ส, สมาธ-ิ
ปรภิ าวติ า ปญญฺ า มหปผฺ ลา โหติ มหานสิ สํ า, ปญญฺ าปรภิ าวติ ํ
จิตฺตํ สมมฺ เทว อาสเวหิ วิมจุ จฺ ต.ิ เสยฺยถีทํ. กามาสวา

72 คมู่ อื สวดมนต์

ภวาสวา อวชิ ชฺ าสวา. ภาสติ า โข ปน ภควตา ปรนิ พิ พฺ านสมเย
อยํ ปจฺฉิมวาจา, หนฺททานิ ภิกฺขเว อามนฺตยามิ โว,
วยธมฺมา สงฺขารา, อปปฺ มาเทน สมฺปาเทถาติ. ภาสติ ญฺจทิ ํ
ภควตา, เสยยฺ ถาปิ ภิกขฺ เว ยานิ กานจิ ิ ชงคฺ ลานํ ปาณานํ
ปทชาตาน,ิ สพพฺ านิ ตานิ หตถฺ ปิ เท สโมธานํ คจฉฺ นตฺ ิ,
หตถฺ ปิ ทํ เตสํ อคคฺ มกขฺ ายต,ิ ยททิ ํ มหนตฺ ตเฺ ตน. เอวเมว โข
ภกิ ฺขเว เย เกจิ กสุ ลา ธมฺมา, สพเฺ พ เต อปฺปมาทมลู กา
อปฺปมาทสโมสรณา, อปฺปมาโท เตสํ อคฺคมกฺขายตีติ,
ตสฺมาติหเมฺหหิ สิกฺขิตพฺพํ, ติพฺพาเปกฺขา ภวิสฺสาม,
อธสิ ลี สกิ ขฺ าสมาทาเน, อธจิ ติ ตฺ สกิ ขฺ าสมาทาเน, อธปิ ญญฺ า-
สกิ ขฺ าสมาทาเน, อปปฺ มาเทน สมปฺ าเทสสฺ ามาต.ิ เอวญฺหิ
โน สกิ ฺขติ พฺพ.ํ

โอวาทปาฏโิ มกขฺ าทิปาโฐ นิฏฐฺ ิโต.

วัดพระศรมี หาธาตุ เขตบางเขน 73

สตู รที่ ๑๐

พลสตุ ฺตํ

เอวมเฺ ม สตุ .ํ เอกํ สมยํ ภควา, สาวตถฺ ยิ ํ วหิ รต,ิ
เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส, อาราเม. ตตรฺ โข ภควา ภิกขฺ ู
อามนเฺ ตสิ ภกิ ขฺ โวต.ิ ภทนเฺ ตติ เต ภกิ ขฺ ู ภควโต ปจจฺ สโฺ สส.ุํ
ภควา เอตทโวจ.
ปญจฺ ิมานิ ภิกฺขเว พลานิ. กตมานิ ปญจฺ . สทธฺ าพลํ
วิรยิ พลํ สติพลํ สมาธพิ ลํ ปญญฺ าพล.ํ กตมญจฺ ภิกฺขเว
สทฺธาพลํ. อิธ ภกิ ฺขเว อริยสาวโก สทฺโธ โหต,ิ สททฺ หติ
ตถาคตสฺส โพธึ, อิติปิ โส ภควา อรหํ สมมฺ าสมฺพุทฺโธ,
วชิ ชฺ าจรณสมปฺ นโฺ น สคุ โต โลกวทิ ,ู อนตุ ตฺ โร ปรุ สิ ทมมฺ สารถิ
สตฺถา เทวมนสุ สฺ านํ พุทฺโธ ภควาต.ิ อทิ ํ วุจจฺ ติ ภกิ ขฺ เว
สทธฺ าพล.ํ กตมญจฺ ภกิ ขฺ เว วริ ยิ พล.ํ อธิ ภกิ ขฺ เว อรยิ สาวโก
อารทฺธวิริโย วหิ รติ, อกสุ ลานํ ธมฺมานํ ปหานาย, กสุ ลานํ
ธมมฺ านํ อุปสมปฺ ทาย, ถามวา ทฬฺหปรกกฺ โม อนกิ ฺขติ ตฺ ธุโร
กสุ เลสุ ธมเฺ มส.ุ อทิ ํ วจุ จฺ ติ ภกิ ขฺ เว วริ ยิ พล.ํ กตมญจฺ ภกิ ขฺ เว
สติพล.ํ อธิ ภกิ ขฺ เว อรยิ สาวโก สตมิ า โหต,ิ ปรเมน
สตเิ นปกเฺ กน สมนนฺ าคโต, จิรกตมปฺ ิ จริ ภาสติ มฺปิ สริตา

74 ค่มู อื สวดมนต์
อนุสฺสรติ า. อิทํ วจุ ฺจติ ภกิ ขฺ เว สติพลํ. กตมญฺจ ภิกฺขเว
สมาธิพล.ํ อิธ ภิกขฺ เว อริยสาวโก, ววิ ิจฺเจว กาเมหิ ววิ จิ จฺ
อกสุ เลหิ ธมฺเมห,ิ สวิตกกฺ ํ สวจิ ารํ วิเวกชมฺปตี ิสุขํ ปฐมํ
ฌานํ อุปสมฺปชชฺ วหิ รติ. วิตกกฺ วจิ ารานํ วปู สมา, อชฌฺ ตฺตํ
สมปฺ สาทนํ เจตโส เอโกทภิ าวํ อวติ กกฺ ํ อวจิ าร,ํ สมาธชิ มปฺ ตี สิ ขุ ํ
ทตุ ิยํ ฌานํ อุปสมฺปชชฺ วหิ รติ. ปตี ยิ า จ วริ าคา อเุ ปกขฺ โก
จ วหิ รติ สโต จ สมฺปชาโน, สุขญฺจ กาเยน ปฏิสเํ วเทต,ิ
ยนตฺ ํ อรยิ า อาจกิ ฺขนฺติ อุเปกฺขโก สติมา สขุ วิหารตี ิ, ตติยํ
ฌานํ อปุ สมปฺ ชฺช วิหรต.ิ สุขสสฺ จ ปหานา ทกุ ขฺ สฺส จ
ปหานา, ปพุ เฺ พว โสมนสสฺ โทมนสสฺ านํ อตถฺ งคฺ มา, อทกุ ขฺ มสขุ ํ
อุเปกฺขาสติปารสิ ุทฺธ,ึ จตตุ ฺถํ ฌานํ อปุ สมฺปชชฺ วิหรติ. อทิ ํ
วุจฺจติ ภกิ ขฺ เว สมาธิพล.ํ กตมญจฺ ภิกฺขเว ปญญฺ าพลํ.
อิธ ภกิ ฺขเว อรยิ สาวโก ปญญฺ วา โหต,ิ อทุ ยตฺถคามินยิ า
ปญญฺ าย สมนนฺ าคโต, อรยิ าย นพิ เฺ พธกิ าย สมมฺ าทกุ ขฺ กขฺ ย-
คามนิ ยิ า, อทิ ํ วจุ จฺ ติ ภกิ ขฺ เว ปญญฺ าพล.ํ อมิ านิ โข ภกิ ขฺ เว
ปญจฺ พลานตี .ิ อทิ มโวจ ภควา, อตตฺ มนา เต ภกิ ขฺ ู ภควโต
ภาสติ ,ํ อภนิ นฺทุนฺต.ิ

พลสุตตฺ ํ นฏิ ฐฺ ติ .ํ

วัดพระศรมี หาธาตุ เขตบางเขน 75

สปุ ุพพฺ ณหฺ สุตตฺ ํ

เอวมเฺ ม สตุ ํ. เอกํ สมยํ ภควา, สาวตถฺ ิยํ วิหรต,ิ
เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส, อาราเม. ตตรฺ โข ภควา ภกิ ขฺ ู
อามนเฺ ตสิ ภกิ ขฺ โวต.ิ ภทนเฺ ตติ เต ภกิ ขฺ ู ภควโต ปจจฺ สโฺ สสุ.ํ
ภควา เอตทโวจ, เย ภิกขฺ เว สตตฺ า ปุพพฺ ณฺหสมยํ กาเยน
สุจรติ ํ จรนฺต,ิ วาจาย สจุ ริตํ จรนฺติ, มนสา สจุ รติ ํ จรนตฺ .ิ
สปุ ุพฺพโณฺห ภกิ ฺขเว เตสํ สตตฺ านํ. เย ภิกขฺ เว สตฺตา
มชฌฺ นตฺ กิ สมยํ กาเยน สจุ รติ ํ จรนตฺ ,ิ วาจาย สจุ รติ ํ จรนตฺ ,ิ
มนสา สุจริตํ จรนฺต.ิ สมุ ชฺฌนตฺ โิ ก ภิกขฺ เว เตสํ สตฺตานํ.
เย ภิกขฺ เว สตฺตา สายณหฺ สมยํ กาเยน สุจริตํ จรนฺต,ิ
วาจาย สุจริตํ จรนตฺ ิ, มนสา สุจรติ ํ จรนตฺ .ิ สุสายโณฺห
ภกิ ฺขเว เตสํ สตตฺ านนตฺ .ิ อทิ มโวจ ภควา. อทิ ํ วตฺวาน
สคุ โต, อถาปรํ เอตทโวจ สตถฺ า

สุนกฺขตฺตํ สุมงฺคลํ สปุ ภาตํ สหุ ุฏฺฐิตํ
สุขโณ สุมหุ ุตโฺ ต จ สุยิฏฺฐํ พฺรหฺมจารสิ ุ
ปทกฺขิณํ กายกมฺมํ วาจากมฺมํ ปทกขฺ ณิ ํ
ปทกขฺ ณิ ํ มโนกมมฺ ํ ปณิธี เต ปทกฺขิณา
ปทกขฺ ณิ านิ กตวฺ าน ลภนฺตตฺเถ ปทกขฺ เิ ณ
เต อตฺถลทฺธา สขุ ิตา วิรุฬฺหา พทุ ธฺ สาสเน
อโรคา สขุ ติ า โหถ สห สพเฺ พหิ ญาติภตี .ิ
สุปพุ ฺพณฺหสุตตฺ ํ นฏิ ฐฺ ติ .ํ
ที่ สุหฏุ ฐฺ ิตํ นี้ เป็น สวุ ฏุ ฺฐติ ํ บ้าง

76 คู่มอื สวดมนต์

ตริ ตนมการคาถา

โย สนนฺ ิสินฺโน วรโพธมิ ูเล
มารํ สเสนํ สุชิตํ ชินติ วฺ า
สมโฺ พธิมาคจฺฉิ อนนฺตญาโณ
โลกุตฺตโม ตํ ปณมามิ พทุ ฺธํ.
อฏฺฐงคฺ โิ ก อริยปโถ ชนานํ
โมกฺขปปฺ เวสาย อุชู จ มคโฺ ค
ธมโฺ ม อยํ สนฺตกิ โร ปณโี ต
นยิ ฺยานโิ ก ตํ ปณมามิ ธมมฺ .ํ
สงโฺ ฆ วิสุทฺโธ วรทกฺขเิ ณยโฺ ย
สนตฺ ินฺทฺรโิ ย สพพฺ มลปฺปหโี น
คเุ ณหเิ นเกหิ สมิทธฺ ิปตโฺ ต
อนาสโว ตํ ปณมามิ สงฺฆํ.
โย กปฺปโกฏีหิปิ อปฺปเมยยฺ ํ
กาลํ กโรนโฺ ต อตทิ กุ ฺกรานิ
เขทํ คโต โลกหติ าย นาโถ
นโม มหาการณุ กิ สสฺ ตสฺส.
อสมพฺ ุธํ พุทฺธนิเสวิตํ ยํ
ภวาภวํ คจฉฺ ติ ชีวโลโก

วัดพระศรมี หาธาตุ เขตบางเขน 77
นโม อวิชชฺ าทกิ ิเลสชาล-
วิทธฺ สํ โิ น ธมฺมวรสฺส ตสสฺ .
คุเณหิ โย สลี สมาธปิ ญญฺ า-
วิมตุ ฺติญาณปฺปภตู ีหิ ยุตโฺ ต
เขตตฺ ญชฺ นานํ กสุ ลตถฺ กิ านํ
ตมรยิ สงฆฺ ํ สิรสา นมาม.ิ
อจิ เฺ จวมจฺจนฺตนมสสฺ เนยฺยํ
นมสสฺ มาโน รตนตฺตยํ ยํ
ปุญฺญาภสิ นฺทํ วิปลุ ํ อลตฺถํ
ตสฺสานุภาเวน หตนตฺ ราโย.

การประนมมือ ควรประกบฝา่ มอื นว้ิ มือใหเ้ รียบ
เสมอกัน ต้ังข้อมือเสมอนม ปลายมือซ้อนเข้าหาตัว
หนอ่ ยหนึง่ ศอกลูไ่ ปขา้ งหลงั เล็กน้อย ระวังใหค้ งอยู่
ในอาการอย่างนี้เสมอ ไปทุกงาน สถานที่ ดูงาม
นา่ ชมนกั กริ ยิ าอาการอยา่ งอน่ื นอกจากนไ้ี มง่ าม หมดสงา่
อย่านำ� มาใชต้ ามสบายตนเอง เพราะขดั กบั สังคม.
สมเดจ็ พระอรยิ วงศาคตญาณ (วาสนมหาเถระ)

78 คมู่ ือสวดมนต์

สูตรที่ ๑๑

สตปิ ฏฐฺ านปาโฐ

อตฺถิ โข เตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา
สมฺมาสมฺพุทฺเธน, เอกายโน อยํ มคฺโค สมฺมทกฺขาโต,
สตตฺ านํ วสิ ทุ ธฺ ยิ า, โสกปรเิ ทวานํ สมตกิ กฺ มาย, ทกุ ขฺ โทมนสสฺ านํ
อตฺถงฺคมาย, ญายสฺส อธคิ มาย, นิพพฺ านสสฺ สจฉฺ กิ ริ ิยาย.
ยทิทํ จตฺตาโร สติปฏฐฺ านา. กตเม จตตฺ าโร.
อิธ ภิกฺขุ กาเย กายานุปสฺสี วิหรติ. อาตาปี
สมปฺ ชาโน สตมิ า วเิ นยยฺ โลเก อภชิ ฌฺ าโทมนสสฺ .ํ เวทนาสุ
เวทนานุปสสฺ ี วหิ รต.ิ อาตาปี สมปฺ ชาโน สตมิ า วเิ นยยฺ
โลเก อภชิ ฌฺ าโทมนสสฺ .ํ จติ เฺ ต จติ ตฺ านปุ สสฺ ี วหิ รต.ิ อาตาปี
สมฺปชาโน สตมิ า วิเนยยฺ โลเก อภิชฌฺ าโทมนสฺสํ. ธมฺเมสุ
ธมมฺ านปุ สฺสี วิหรติ. อาตาปี สมฺปชาโน สติมา วเิ นยฺย
โลเก อภิชฺฌาโทมนสสฺ ํ.
๑. กถญจฺ ภิกขฺ ุ กาเย กายานุปสสฺ ี วหิ รติ, อิธ ภิกฺขุ
อชฺฌตตฺ ํ วา กาเย กายานุปสฺสี วิหรต.ิ พหทิ ฺธา วา กาเย
กายานปุ สสฺ ี วหิ รต.ิ อชฌฺ ตตฺ พหทิ ธฺ า วา กาเย กายานปุ สสฺ ี
วหิ รต.ิ สมทุ ยธมมฺ านปุ สสฺ ี วา กายสมฺ ึ วหิ รต.ิ วยธมมฺ านปุ สสฺ ี

วดั พระศรีมหาธาตุ เขตบางเขน 79

วา กายสมฺ ึ วิหรต.ิ สมทุ ยวยธมมฺ านุปสสฺ ี วา กายสมฺ ึ
วหิ รต.ิ อตฺถิ กาโยติ วา ปนสสฺ สติ ปจฺจุปฏฺฐติ า โหต.ิ
ยาวเทว ญาณมตตฺ าย ปติสฺสตมิ ตฺตาย. อนิสสฺ ิโต จ วหิ รติ
น จ กญิ จฺ ิ โลเก อปุ าทยิ ต.ิ เอวํ โข ภกิ ขฺ ุ กาเย กายานปุ สสฺ ี
วิหรต.ิ
๒. กถญฺจ ภิกฺขุ เวทนาสุ เวทนานปุ สฺสี วหิ รติ. อธิ
ภิกฺขุ อชฌฺ ตฺตํ วา เวทนาสุ เวทนานปุ สฺสี วหิ รต.ิ พหิทฺธา
วา เวทนาสุ เวทนานปุ สสฺ ี วหิ รติ. อชฺฌตตฺ พหทิ ธฺ า วา
เวทนาสุ เวทนานุปสฺสี วิหรติ. สมุทยธมฺมานุปสฺสี วา
เวทนาสุ วิหรติ. วยธมฺมานุปสฺสี วา เวทนาสุ วิหรติ.
สมุทยวยธมมฺ านุปสสฺ ี วา เวทนาสุ วิหรต.ิ อตฺถิ เวทนาติ
วา ปนสฺส สติ ปจฺจุปฏฺฐิตา โหต.ิ ยาวเทว ญาณมตฺตาย
ปติสฺสติมตตฺ าย. อนิสฺสิโต จ วหิ รติ น จ กิญฺจิ โลเก
อปุ าทิยต.ิ เอวํ โข ภิกขฺ ุ เวทนาสุ เวทนานปุ สฺสี วิหรต.ิ
๓. กถญจฺ ภกิ ขฺ ุ จติ เฺ ต จิตฺตานุปสฺสี วหิ รต.ิ อธิ
ภกิ ฺขุ อชฌฺ ตตฺ ํ วา จิตฺเต จิตฺตานปุ สฺสี วหิ รติ. พหิทฺธา
วา จติ เฺ ต จิตฺตานุปสฺสี วิหรติ. อชฺฌตฺตพหิทฺธา วา จิตเฺ ต
จิตฺตานุปสฺสี วิหรติ. สมุทยธมฺมานุปสฺสี วา จิตฺตสฺมึ
วิหรต.ิ วยธมฺมานุปสสฺ ี วา จติ ฺตสฺมึ วิหรติ. สมุทยวยธม-ฺ
มานปุ สสฺ ี วา จติ ตฺ สมฺ ึ วหิ รต.ิ อตถฺ ิ จติ ตฺ นตฺ ิ วา ปนสสฺ สติ
ปจฺจุปฏฺฐติ า โหต.ิ ยาวเทว ญาณมตฺตาย ปตสิ สฺ ติมตฺตาย.

80 คมู่ ือสวดมนต์

อนสิ ฺสโิ ต จ วหิ รติ น จ กญิ จฺ ิ โลเก อุปาทยิ ติ. เอวํ โข
ภิกขฺ ุ จิตเฺ ต จติ ฺตานุปสสฺ ี วหิ รติ.
๔. กถญฺจ ภกิ ฺขุ ธมฺเมสุ ธมมฺ านุปสสฺ ี วหิ รต.ิ อิธ
ภิกฺขุ อชฌฺ ตตฺ ํ วา ธมเฺ มสุ ธมมฺ านุปสสฺ ี วิหรต.ิ พหทิ ฺธา
วา ธมเฺ มสุ ธมมฺ านปุ สสฺ ี วหิ รต.ิ อชฌฺ ตตฺ พหทิ ธฺ า วา ธมเฺ มสุ
ธมฺมานุปสฺสี วิหรต.ิ สมทุ ยธมฺมานปุ สฺสี วา ธมฺเมสุ วหิ รต.ิ
วยธมมฺ านุปสฺสี วา ธมฺเมสุ วิหรติ. สมทุ ยวยธมฺมานุปสฺสี
วา ธมเฺ มสุ วหิ รต.ิ อตถฺ ิ ธมมฺ าติ วา ปนสสฺ สติ ปจจฺ ปุ ฏฐฺ ติ า
โหติ. ยาวเทว ญาณมตตฺ าย ปติสฺสตมิ ตตฺ าย. อนสิ สฺ ิโต จ
วหิ รติ น จ กิญฺจิ โลเก อปุ าทิยติ. เอวํ โข ภกิ ขฺ ุ ธมฺเมสุ
ธมฺมานุปสฺสี วิหรต.ิ
อยํ โข เตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา
สมฺมาสมพฺ ทุ ฺเธน, เอกายโน มคโฺ ค สมมฺ ทกฺขาโต, สตตฺ านํ
วิสุทฺธิยา, โสกปรเิ ทวานํ สมติกกฺ มาย, ทกุ ขฺ โทมนสสฺ านํ
อตถฺ งฺคมาย, ญายสฺส อธคิ มาย, นิพฺพานสฺส สจฉฺ ิกริ ิยาย.
ยทิทํ จตตฺ าโร สตปิ ฏฐฺ านาติ.
เอกายนํ ชาตขิ ยนฺตทสสฺ ี
มคฺคํ ปชานาติ หิตานกุ มปฺ ี
เอเตน มคเฺ คน ตรึสุ ปพุ เฺ พ
ตรสิ ฺสเร เจว ตรนตฺ ิ โจฆนฺต.ิ

สตปิ ฏฐฺ านปาโฐ นฏิ ฐฺ โิ ต.

วดั พระศรีมหาธาตุ เขตบางเขน 81

โมกขฺ ปุ ายคาถา

สพฺพวตฺถตุ ตฺ มํ นตวฺ า พทุ ฺธธมมฺ คณตฺตยํ
เชคุจฉฺ กายมจฺจานํ โมกขฺ ปุ ายํ วทามหิ ํ.
ปาฏิโมกฺขํ ปูเรตพฺพํ อโถ อนิ ทฺ รฺ ยิ สํวโร
อาชีวสฺส อโถ สุทธฺ ิ อโถ ปจจฺ ยนสิ ฺสิตํ
จาตปุ ารสิ ทุ ฺธิสีลํ กาตพพฺ ํ ว สนุ ิมมฺ ลํ
กรณากรเณเหว ภิกขฺ นุ า โมกฺขเมสนิ า.
พทุ ธฺ านุสฺสติ เมตฺตา จ อสภุ ํ มรณสฺสติ
อจิ จฺ ิมา จตุรารกขฺ า กาตพฺพา จ วิปสสฺ นา.
วิสทุ ฺธธมฺมสนตฺ าโน อนตุ ตฺ ราย โพธิยา
โยคโต จ ปโพธา จ พุทโฺ ธ พุทฺโธติ ญายเต.
นรานรตริ จฺฉาน- เภทา สตฺตา สเุ ขสิโน
สพเฺ พปิ สุขโิ น โหนตฺ ุ สุขติ ตตฺ า จ เขมโิ น.
เกสโลมาทฉิ วานํ อยเมว สมุสสฺ โย
กาโย สพฺโพปิ เชคจุ โฺ ฉ วณฺณาทิโต ปฏกิ ฺกโุ ล.
ชวี ิตนิ ทฺ รฺ ยิ ุปจฺเฉท- สงขฺ าตมรณํ สยิ า
สพฺเพสปํ ธี ปาณีนํ ตญฺหิ ธวุ ํ น ชีวติ ํ.
อวชิ ฺชาทีหิ สมฺภตู า รปู ญจฺ เวทนา ตถา
อโถ สญฺญา จ สงฺขารา วิญญฺ าณญจฺ าติ ปญจฺ เิ ม
อปุ ปฺ ชฺชนตฺ ิ นิรชุ ฺฌนตฺ ิ เอวํ หุตวฺ า อภาวโต

82 คู่มอื สวดมนต์

เอเต ธมมฺ า อนจิ จฺ าถ ตาวกาลกิ ตาทโิ ต.
ปนุ ปปฺ นุ ํ ปีฬิตตฺตา อปุ ฺปาเทน วเยน จ
เต ทุกขฺ าว อนจิ จฺ า เย อถ สนฺตตตฺ ตาทโิ ต.
วเส อวตตฺ นาเยว อตฺตวปิ กขฺ ภาวโต
สุญญฺ ตตฺ สฺสามิกตฺตา จ เต อนตตฺ าติ ญายเร.
เอวํ สนเฺ ต จ เต ธมฺมา นิพพฺ นิ ทฺ ติ พพฺ ภาวโต
ทฑฺฒเคหสมาเยว อลํ โมกขฺ ํ คเวสิต.ํุ
ปญจฺ กฺขนฺธมมิ ํ ทุกขฺ ํ ตณฺหา สมุทโย ภเว
ตสสฺ า นิโรโธ นิพพฺ านํ มคโฺ ค อฏฺฐงคฺ ิการโิ ย.
เอตฺตกานํปิ ปาฐานํ อตฺถํ ญตฺวา ยถารหํ
ปฏปิ ชฺเชถ เมธาวี ปตตฺ ํุ สงฺขารนิพฺพตุ นิ ฺต.ิ

เวลาลงท�ำวตั รสวดมนต์ หรือเข้าท่ปี ระชมุ ควรจัด
นั่งเรียงแถวหน้ากระดาน ใหเ้ ปน็ ระเบยี บเรียบร้อย อย่าน่ัง
ห่างเป็นหย่อมๆ หรอื แถวคด ดูไม่เรียบรอ้ ย ไปในงานพิธี
ในวัดหรือนอกวัด ไม่ควรเอาหนังสือสวดมนต์ไปกางอ่าน
หรือเอาหนงั สือไปอ่าน เอาต�ำราไปทอ่ งเป็นกิรยิ าทไ่ี ม่งาม.
สมเด็จพระธรี ญาณมนุ ี (ปุณณกมหาเถระ)

วดั พระศรีมหาธาตุ เขตบางเขน 83

สูตรที่ ๑๒

ปริตตฺ กรณปาโฐ

ยาวตา สตตฺ า อปทา วา ทฺวปิ ทา วา จตุปฺปทา วา
พหปุ ปฺ ทา วา, รปู โิ น วา อรปู โิ น วา สญญฺ โิ น วา อสญญฺ โิ น
วา เนวสญญฺ ีนาสญฺญโิ น วา, ตถาคโต เตสํ อคคฺ มกขฺ ายติ
อรหํ สมมฺ าสมฺพุทฺโธ. เย โข พทุ ฺเธ ปสนนฺ า อคเฺ ค เต
ปสนนฺ า, อคฺเค โข ปน ปสนนฺ านํ อคฺโค วปิ าโก.
ยงกฺ ิญจฺ ิ วติ ฺตํ อิธ วา หุรํ วา
สคเฺ คสุ วา ยํ รตนํ ปณตี ํ
น โน สมํ อตถฺ ิ ตถาคเตน
อิทมปฺ ิ พทุ ฺเธ รตนํ ปณตี ํ
เอเตน สจเฺ จน สุวตถฺ ิ โหตุ.
ยาวตา ธมมฺ า สงขฺ ตา วา อสงขฺ ตา วา, วิราโค เตสํ
อคคฺ มกขฺ ายต,ิ ยททิ ํ มทนมิ มฺ ทโน ปปิ าสวนิ โย อาลยสมคุ ฆฺ าโต
วฏฺฏูปจเฺ ฉโท ตณหฺ กฺขโย วริ าโค นิโรโธ นิพพฺ าน.ํ เย โข
วริ าคธมฺเม ปสนฺนา อคฺเค เต ปสนฺนา, อคฺเค โข ปน
ปสนนฺ านํ อคโฺ ค วิปาโก.
ขยํ วิราคํ อมตํ ปณตี ํ
ยทชฺฌคา สกยฺ มุนี สมาหโิ ต

84 คมู่ อื สวดมนต์

น เตน ธมเฺ มน สมตฺถิ กิญจฺ ิ
อทิ มปฺ ิ ธมเฺ ม รตนํ ปณตี ํ
เอเตน สจฺเจน สวุ ตถฺ ิ โหตุ.
ยาวตา ธมมฺ า สงฺขตา, อรโิ ย อฏฺฐงฺคิโก มคโฺ ค เตสํ
อคฺคมกฺขายติ. เสยฺยถีทํ. สมฺมาทิฏฺฐิ สมฺมาสงฺกปฺโป,
สมฺมาวาจา สมฺมากมมฺ นฺโต สมฺมาอาชีโว, สมฺมาวายาโม
สมฺมาสติ สมมฺ าสมาธิ. เย โข อริยมคคฺ ธมฺเม ปสนนฺ า
อคเฺ ค เต ปสนฺนา, อคฺเค โข ปน ปสนนฺ านํ อคโฺ ค วิปาโก.
ยมฺพทุ ธฺ เสฏโฺ ฐ ปริวณณฺ ยี สจุ ึ
สมาธมิ านนฺตริกญญฺ มาหุ
สมาธินา เตน สโม น วชิ ชฺ ติ
อทิ มปฺ ิ ธมเฺ ม รตนํ ปณตี ํ
เอเตน สจฺเจน สวุ ตถฺ ิ โหตุ.
ยาวตา สงฺฆา วา คณา วา, ตถาคตสาวกสงโฺ ฆ เตสํ
อคคฺ มกขฺ ายต,ิ ยททิ ํ จตตฺ าริ ปรุ สิ ยคุ านิ อฏฐฺ ปรุ สิ ปคุ คฺ ลา.
เย โข สงฺเฆ ปสนนฺ า อคฺเค เต ปสนฺนา, อคฺเค โข ปน
ปสนนฺ านํ อคโฺ ค วิปาโก.
เย ปุคคฺ ลา อฏฺฐ สตํ ปสตถฺ า
จตฺตาริ เอตานิ ยุคานิ โหนตฺ ิ
เต ทกขฺ ิเณยยฺ า สคุ ตสสฺ สาวกา

วัดพระศรมี หาธาตุ เขตบางเขน 85
เอเตสุ ทนิ ฺนานิ มหปฺผลานิ
อิทมฺปิ สงเฺ ฆ รตนํ ปณตี ํ
เอเตน สจฺเจน สวุ ตถฺ ิ โหตุ.
เย สุปฺปยุตตฺ า มนสา ทฬเฺ หน
นิกฺกามิโน โคตมสาสนมฺหิ
เต ปตฺตปิ ตฺตา อมตํ วคิ ยหฺ
ลทธฺ า มุธา นพิ ฺพตุ ึ ภุญฺชมานา
อิทมฺปิ สงเฺ ฆ รตนํ ปณีตํ
เอเตน สจเฺ จน สุวตฺถิ โหตุ.
ขณี ํ ปรุ าณํ นวํ นตถฺ ิ สมภฺ วํ
วิรตตฺ จติ ตฺ ายตเิ ก ภวสฺมึ
เต ขีณพชี า อวิรุฬหฺ ิฉนฺทา
นิพพฺ นตฺ ิ ธรี า ยถายมปฺ ทโี ป
อิทมฺปิ สงฺเฆ รตนํ ปณตี ํ
เอเตน สจเฺ จน สวุ ตฺถิ โหตุ.

ทสธมฺมสุตฺตํ

เอวมฺเม สุตํ. เอกํ สมยํ ภควา, สาวตถฺ ยิ ํ วหิ รติ,
เชตวเน อนาถปิณฑฺ ิกสฺส, อาราเม. ตตรฺ โข ภควา ภกิ ฺขู
อามนเฺ ตสิ ภกิ ขฺ โวต.ิ ภทนเฺ ตติ เต ภกิ ขฺ ู ภควโต ปจจฺ สโฺ สสุ.ํ
ภควา เอตทโวจ.

86 คู่มือสวดมนต์

ทส อิเม ภิกฺขเว ธมฺมา ปพฺพชิเตน อภิณฺหํ
ปจจฺ เวกขฺ ิตพฺพา. กตเม ทส.
เววณฺณิยมฺหิ อชฺฌูปคโตติ, ปพฺพชิเตน อภิณฺหํ
ปจจฺ เวกฺขิตพพฺ ํ.
ปรปฏิพทฺธา เม ชีวิกาติ, ปพฺพชิเตน อภิณฺหํ
ปจจฺ เวกขฺ ติ พพฺ ํ.
อญโฺ ญ เม อากปฺโป กรณโี ยติ, ปพพฺ ชเิ ตน อภณิ ฺหํ
ปจจฺ เวกขฺ ิตพฺพ.ํ
กจจฺ ิ นุ โข เม อตตฺ า สลี โต น อปุ วทตตี ,ิ ปพพฺ ชเิ ตน
อภิณฺหํ ปจจฺ เวกขฺ ติ พฺพํ.
กจฺจิ นุ โข มํ อนุวจิ ฺจ วญิ ฺญู สพรฺ หมฺ จารี สีลโต น
อุปวทนตฺ ตี ิ, ปพฺพชเิ ตน อภณิ หฺ ํ ปจจฺ เวกขฺ ติ พฺพํ.
สพฺเพหิ เม ปเิ ยหิ มนาเปหิ นานาภาโว วนิ าภาโวติ,
ปพพฺ ชิเตน อภิณหฺ ํ ปจฺจเวกฺขติ พฺพํ.
กมฺมสฺสโกมฺหิ กมฺมทายาโท กมฺมโยนิ กมฺมพนฺธุ
กมฺมปฏิสรโณ, ยํ กมมฺ ํ กริสฺสามิ กลยฺ าณํ วา ปาปกํ วา
ตสสฺ ทายาโท ภวสิ สฺ ามตี ,ิ ปพพฺ ชเิ ตน อภณิ หฺ ํ ปจจฺ เวกขฺ ติ พพฺ .ํ
กถมฺภูตสสฺ เม รตตฺ นิ ฺทิวา วีติปตนฺตีติ, ปพฺพชิเตน
อภณิ ฺหํ ปจฺจเวกขฺ ิตพพฺ ํ.