หลักสูตรกลุ่มสาระสัมคม ประถม

98

ส12202 การป้องกันทุจริต2 คำอธบิ ายรายวิชาเพ่ิมเตมิ
ช้ันประถมศึกษาปีที่ 2 กลุ่มสาระการเรยี นร้สู ังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม
เวลา 40 ชั่วโมง

ศึกษาเกี่ยวกับการแยกแยะระหว่างผลประโยชน์ส่วนตนและผลประโยชน์ส่วนรวม มีการคิดแยกแยะ
โดยระบบคิดฐาน 2 และระบบคิดฐาน 10 ความละอายและความไม่ทนต่อการทุจริต เกี่ยวกับการทำการบ้าน
การทำเวร การสอบและกิจกรรมนักเรียน STRONG จิตพอเพียงต่อการต่อต้านการทุจริต ได้แก่ความพอเพียง
ความโปร่งใส ต้านทุจริตและความเอื้ออาทร รู้หน้าที่ของพลเมืองและรับผิดชอบต่อสงั คมในการต่อตา้ นทจุ รติ
การเคารพสทิ ธหิ นา้ ท่ีตอ่ ชมุ ชนและสังคม ปฏบิ ตั ิตนตามกฎ ระเบียบ กตกิ าและกฎหมาย

โดยใช้กระบวนการคิด วิเคราะห์ จำแนก แยกแยะ การฝึกปฏิบัติจริง การทำโครงงานกระบวนการ
เรยี นรู้ 5 ขั้นตอน ( 5 STEPs) การอภิปราย การสืบสวน การแก้ปญั หา ทักษะการอ่านและการเขยี น

เพ่ือให้ผเู้ รียนมีความตระหนกั และเห็นความสำคัญของการต่อต้านและการป้องกนั การทุจรติ

ผลการเรยี นรู้
1. มีความรู้ ความเขา้ ใจเกีย่ วกับการแยกแยะระหวา่ งผลประโยชน์ส่วนตน กบั ผลประโยชน์ส่วนรวม
2. มีความรู้ ความเขา้ ใจเกยี่ วกับความละอายและความไม่ทนตอ่ การทจุ รติ
3. มีความรู้ ความเข้าใจเก่ียวกบั STRONG จติ พอเพียงต่อการตอ่ ต้านการทุจริต
4. มคี วามรู้ ความเขา้ ใจเกย่ี วกับพลเมืองและมรี บั ผดิ ชอบต่อสงั คม
5. สามารถคิดแยกแยะระหว่างผลประโยชนส์ ว่ นตน กับผลประโยชน์สว่ นรวมได้
6. ปฏิบัตติ นเปน็ ผูล้ ะอายและความไม่ทนต่อการทจุ ริตทกุ รูปแบบ
7. ปฏบิ ัตติ นเปน็ ผู้ STRONG จิตพอเพียงต่อการตอ่ ต้านการทจุ รติ
8. ปฏิบัตติ นตามหน้าทพ่ี ลเมืองและมีความรบั ผิดชอบต่อสังคม
9. ตระหนักและเห็นความสำคญั ของการต่อต้านและป้องกันทจุ รติ

รวมทั้งหมด 9 ผลการเรียนรู้

99

ส13101 สงั คมศกึ ษา3 คำอธิบายรายวิชาพืน้ ฐาน
ชัน้ ประถมศกึ ษาปที ่ี 3 กลุ่มสาระการเรียนร้สู ังคมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม
เวลา 80 ชวั่ โมง

ศึกษา และลงมือปฏิบัติในเรื่อง อธิบายความสำคัญของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือ ใน

ฐานะที่เป็นรากฐานสำคัญของวัฒนธรรมไทย สรุปพุทธ-ประวัติตั้งแต่การบำเพ็ญเพียรจนถึงปรินิพพานหรือ

ประวัติของศาสดาที่ตนนับถือตามที่กำหนด ชื่นชมและบอกแบบอย่างการดำเนินชีวิตและข้อคิดจากประ วัติ

สาวก ชาดก เร่ืองเล่าและศาสนิกชนตัวอย่างตามท่ีกำหนด บอกความหมาย ความสำคัญของพระไตรปิฎก หรือ

คัมภีร์ของศาสนาที่ตนนับถือ แสดงความเคารพพระรัตนตรัยและปฏิบัติตามหลักธรรมโอวาท 3 ใน

พระพุทธศาสนา หรือหลกั ธรรมของศาสนาท่ตี นนบั ถือตามที่กำหนด เหน็ คุณค่าและสวดมนต์ แผ่เมตตา มีสติที่

เปน็ พน้ื ฐานของสมาธิ ในพระพุทธศาสนาหรือพฒั นาจิตตามแนวทางของศาสนาท่ีตนนับถือตามท่ีกำหนด บอก

ชื่อ ความสำคัญและปฏิบัติตนได้อย่างเหมาะสมต่อศาสนวัตถุ ศาสนสถาน และศาสนบุคคลของศาสนาอื่น ๆ

ปฏบิ ัตติ นอย่างเหมาะสมต่อสาวก ศาสนสถาน ศาสนวตั ถุของศาสนาทีต่ นนับถือตามที่กำหนด ได้ถกู ต้อง เหน็

คุณค่าและปฏิบัติตนในศาสนพิธี พิธีกรรมและวันสำคัญทางศาสนาตามที่กำหนดได้ถูกต้องแสดงตนเป็นพุทธ

มามกะหรือแสดงตนเป็นศาสนิกชนของศาสนาที่ตนนับถือ ศึกษาหลักการแนวทางปฏิบัติในเรื่อง สรุป

ประโยชน์และปฏิบัติตนตามประเพณีและวัฒนธรรมในครอบครัวและท้องถิ่น บอกพฤติกรรมการดำเนินชีวิต

ของตนเอง และผูอ้ น่ื ทอ่ี ยูใ่ นกระแสวัฒนธรรมที่หลากหลาย
โดยอธิบายความสำคัญของวันหยุดราชการที่สำคัญ ยกตัวอย่างบุคคล ซึ่งมีผลงานที่เป็นประโยชน์

แก่ชุมชนและท้องถิ่นของตน ระบุบทบาทหน้าที่ของสมาชิกของชุมชนในการมีส่วนร่วมในกิจกรรม
ต่าง ๆ ตามกระบวนการประชาธิปไตย วิเคราะห์ความแตกต่างของกระบวนการการตัดสินใจในชั้นเรียน
โรงเรียนและชุมชนโดยวิธกี ารออกเสยี งโดยตรงและการเลือกตัวแทนออกเสียง ยกตัวอย่างการเปลี่ยนแปลงใน
ชั้นเรียน โรงเรียนและชุมชนที่เป็นผลจากการตัดสินใจของบุคคลและกลุ่ม ศึกษาเรื่อง จำแนกความต้องการ
และความจำเป็นในการใช้สินค้าและบริการในการดำรงชีวิต วิเคราะห์การใช้จ่ายของตนเอง อธิบายได้ว่า
ทรัพยากรที่มีอยู่จำกัดมีผลต่อการผลิตและบริโภคสินค้าและบริการ บอกสินค้าและบริการที่รัฐจัดหาและ
ให้บริการแก่ประชาชน บอกความสำคัญของภาษีและบทบาทของประชาชนในการเสยี ภาษี อธิบายเหตุผลการ
แข่งขันทางการค้าทมี่ ีผลทำให้ราคาสินคา้ ลดลง ศกึ ษาเร่อื ง ใชแ้ ผนท่ี แผนผัง และภาพถ่ายในการหาข้อมูลทาง
ภูมิศาสตร์ในชุมชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ เขียนแผนผังง่าย ๆ เพื่อแสดงตำแหน่งที่ตั้งของสถานที่สำคัญใน
บริเวณโรงเรียนและชุมชน บอกความสัมพันธ์ของลักษณะกายภาพกับลักษณะทางสังคมของชุมชน
เปรียบเทียบการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมในชุมชนจากอดีตถึงปัจจุบัน อธิบายการพึ่งพาสิ่งแวดล้อมและ
ทรพั ยากรธรรมชาตใิ นการสนองความตอ้ งการพนื้ ฐานของมนษุ ย์และการประกอบอาชพี อธบิ ายเกยี่ วกับมลพิษ
และการก่อให้เกิดมลพิษโดยมนุษย์ อธิบายความแตกต่างของเมืองและชนบท ตระหนักถึงการเปลี่ยนแปลง
ของสิ่งแวดล้อมในชุมชน โดยการใช้ภาพ ข่าว หรือสถานการณ์ต่าง ๆ ให้ผู้เรียนฝึกการสังเกต ตอบคำถามเชิง
วเิ คราะห์และสรุปความรู้ทีไ่ ดเ้ ป็นแผนผังความคดิ กระต้นุ ให้แสดงความ คิดเหน็ อยา่ งหลากหลาย

เพือ่ ให้ผ้เู รียนรว่ มกนั หาแนวทางปฏิบัติท่ีถูกต้อง เหมาะสม ส่งเสรมิ การทำงานกลุ่มเพื่อพัฒนาทักษะ
ทางสังคม นำไปสู่การยอมรับและเห็นคุณค่าของตนเองและผู้อื่นตระหนักถึงการปฏิบัติตนในฐานะที่เป็นส่วน

100

หนึ่งของสังคมประชาธิปไตย ปฏิบัติตนตามหลักศาสนาที่ตนนับถือ มีแนวคิดที่เหมาะสมในการดำเนนิ ชีวิตอย่าง
พอเพียง และมีความเข้าใจสภาพภูมิศาสตรร์ อบตัว เลือกใชแ้ ละอนุรกั ษ์สิง่ แวดล้อมอยา่ งยง่ั ยืน

รหสั ตัวชี้วัด
ส1.1 ป.3/1 , ป.3/2 , ป.3/3 , ป.3/4 , ป.3/5 , ป.3/6 , ป.3/7
ส1.2 ป.3/1 , ป.3/2 , ป.3/3
ส2.1 ป.3/1 , ป.3/2 , ป.3/3 , ป.3/4
ส2.2 ป.3/1 , ป.3/2 , ป.3/3
ส3.1 ป.3/1 , ป.3/2 , ป.3/3
ส3.2 ป.3/1 , ป.3/2 , ป.3/3
ส5.1 ป.3/1 , ป.3/2
ส5.2 ป.3/1 , ป.3/2 , ป.3/3 , ป.3/4 , ป.3/5 , ป.3/6

รวมท้ังหมด 31 ตวั ช้ีวดั

101

ส13102 ประวัติศาสตร์3 คำอธบิ ายรายวิชาพ้ืนฐาน
ชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี 3 กลุ่มสาระการเรียนรูส้ ังคมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม
เวลา 40 ช่วั โมง

ศึกษาศักราชที่สำคัญตามปฏทิ ินที่ใช้ในชีวิตประจำวัน ลำดับเหตุการณ์สำคัญของโรงเรียนและชุมชน
ปัจจัยท่มี ีอทิ ธพิ ลตอ่ การตั้งถ่นิ ฐานและพฒั นาการของชมุ ชน ลักษณะท่ีสำคัญของขนบธรรมเนียมประเพณีและ
วัฒนธรรมของชุมชน ความเหมือนและความแตกต่างทางวัฒนธรรมของชุมชนตนเองกับชุมชนอื่นๆ พระนาม
และพระราชกรณียกิจโดยสังเขปของพระมหากษัตริย์ไทยที่เป็นผู้สถาปนาอาณาจักรไทยพระราชประวัติและ
พระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์ ในรัชกาลปัจจุบัน วีรกรรมของบรรพบุรุษไทยที่มีส่วนปกป้อง
ประเทศชาติ

โดยการตั้งคำถาม-ตอบคำถาม การเชื่อมโยงประสบการณ์เดิม การสังเกต การวิเคราะห์ ทัศนศึกษา
สถานท่ตี า่ งๆ สรุปเรอื่ ง การแสดงบทบาทสมมติ การรายงานและการนำเสนอ การวิเคราะห์จากการชมวิดิทัศน์
การคน้ คว้าหาข้อมลู การนำเสนอ การอธบิ าย การอภปิ ราย การปฏบิ ัติจริง การทำงานร่วมกันเปน็ กลมุ่ การเล่า
เรื่อง การอภิปรายกลุ่ม การทำรายงาน การจัดป้ายนิเทศ การนำเสนอข้อมูลการตัดสินใจ การปฏิบัติจริงและ
การนำไปใช้ การคิดวเิ คราะห์และนำไปใช้ การเขียนบันทึกรายรบั -รายจา่ ย กระบวนการเลือกและการตัดสินใจ
การแสวงหาข้อมูลด้วยตนเอง การตีความ กระบวนการจดบันทึก การคาดคะเน การตีความ การคิดอย่างมี
วจิ ารณญาณ

เพื่อสามารถอธิบายความรักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ภูมิใจในความเป็นเอกราชชาติไทย รักในเกียรติและ
ศักดิ์ศรีของความเป็นคนไทย ยึดมั่นและปฏิบัติตนตามหลักคำสอนของศาสนา ทำนุบำรุงศาสนาให้คงอยู่ รัก
และเทดิ ทนู สถาบนั พระมหากษตั ริย์ ปฏบิ ัตติ นตามแนวพระราชดำริของพระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยูห่ ัว

รหสั ตัวชี้วดั
ส4.1 ป.3/1 , ป.3/2
ส4.2 ป.3/1 , ป.3/2 , ป.3/3
ส4.3 ป.3/1 , ป.3/2 , ป.3/3

รวมท้ังหมด 8 ตวั ช้ีวดั

102

ส13201 หน้าที่พลเมือง3 คำอธบิ ายรายวชิ าเพิ่มเตมิ
ชั้นประถมศึกษาปที ี่ 3 กลุ่มสาระการเรยี นรสู้ ังคมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม
เวลา 40 ชัว่ โมง

ศึกษาและปฏบิ ัติตนเปน็ ผมู้ มี ารยาทไทย ในเร่ืองการต้อนรบั ผู้มาเยือน และการปฏิบัติตนตามกาลเทศะ
แสดงออกถึง ความกตัญญูกตเวทีต่อบุคคลในชุมชน เห็นคุณค่าของภูมิปัญญาท้องถิ่นในเรื่องต่าง ๆ ปฏิบัติตน
เป็นผู้มีวินัย ในตนเอง ในเรื่องความซื่อสัตย์สุจริต ขยันหมั่นเพียร อดทน และยอมรับผลที่เกิดจากการกระทำ
ของตนเอง เขา้ ร่วมกจิ กรรมเกีย่ วกบั ชาติ ศาสนา และสถาบนั พระมหากษัตริย์ ปฏบิ ัติตนตามพระบรมราโชวาท
ในเรื่องความซื่อสัตย์และความเสียสละ หลักการทรงงาน ในเรื่องการมีส่วนร่วมและความเพียร และหลัก
ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ปฏิบัตติ นเป็นผ้มู ีวินัยในตนเอง ในเรือ่ งความซอื่ สตั ยส์ จุ รติ ขยนั หมั่นเพียร อดทน
ใฝ่หาความรู้ ตั้งใจปฏิบัติหน้าที่ และยอมรับผลที่เกิดจากการกระทำของตนเอง ปฏิบัติตนตามข้อตกลง กติกา
กฎ ระเบียบ และหน้าทที่ ่ีตอ้ งปฏบิ ัตใิ นห้องเรียนและโรงเรียน ในเร่อื งการใช้และการดูแลรกั ษาสิง่ ของ เคร่ืองใช้
และสถานที่ของส่วนรวม ปฏิบัติตนตามบทบาทหน้าที่ในฐานะสมาชิกที่ดี ของห้องเรียนและโรงเรียน ในเรื่อง
การใช้สิทธิและหน้าที่ และการใช้เสรีภาพอย่างรับผิดชอบ มีส่วนร่วมในกิจกรรม ต่าง ๆ ของห้องเรียนและ
โรงเรียน ปฏิบัติตนเป็นผู้มวี นิ ัยในตนเอง ในเรื่องความซื่อสัตย์สุจริต ขยันหมั่นเพียร อดทน ใฝ่หาความรู้ ตั้งใจ
ปฏิบัติหน้าที่ และยอมรับผลที่เกิดจากการกระทำของตนเอง ยอมรับความเหมือนและความแตกต่างระหว่าง
บุคคล ในเรื่องเชื้อชาติ ภาษา เพศ สุขภาพ ความพิการ ความสามารถ ถิ่นกำเนิด สถานะของบุคคล ฯลฯ อยู่
ร่วมกับผู้อื่นอย่างสันติและพึ่งพาซึ่งกันและกัน ด้วยการไม่รังแก ไม่ทำร้าย ไม่ล้อเลียน ช่วยเหลือซึ่งกันและกัน
และแบ่งปัน ยกตัวอย่างความขัดแย้งในชุมชน ในกรณีการใช้ สาธารณสมบัติและการรักษาสิ่งแวดล้อม และ
เสนอวิธีการปัญหาโดยสันติวิธี ปฏิบัติตนเป็นผู้มีวินัยในตนเอง ในเรื่องความซื่อสัตย์สุจริต อดทน และยอมรับ
ผลที่เกดิ จากการกระทำของตนเอง

โดยใช้กระบวนการคิด กระบวนการกลุ่ม กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการเผชิญสถานการณ์ และ
กระบวนการแก้ปญั หา

เพื่อให้ผู้เรียนมีลักษณะที่ดีของคนไทย ภาคภูมิใจและรักษาไว้ซึ่งความเป็นไทย แสดงออกถึงความรัก
ชาติ ยึดมั่นในศาสนา เทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย์ ดำเนินชีวิตตามวิถีประชาธิปไตย อยู่ร่วมกับผู้อื่นอย่าง
สนั ติ สามารถจดั การความขัดแย้งดว้ ยสนั ตวิ ิธี และมวี ินยั ในตนเอง

103

ผลการเรียนรู้
1. ปฏบิ ัติตนเปน็ ผมู้ ีมารยาทไทย
2. แสดงออกถึงความกตัญญกู ตเวทตี ่อบคุ คลในชุมชน
3. เหน็ คณุ คา่ ของภมู ปิ ัญญาท้องถ่ิน
4. เขา้ ร่วมกจิ กรรมเกย่ี วกับชาติ ศาสนา และสถาบนั พระมหากษตั รยิ ์
5. ปฏบิ ัตติ นตามพระบรมราโชวาท หลักการทรงงาน และหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
6. ปฏบิ ัติตนตามขอ้ ตกลง กติกา กฎ ระเบียบ และหนา้ ท่ีที่ตอ้ งปฏบิ ัตใิ นห้องเรยี นและโรงเรียน
7. ปฏบิ ตั ิตนตามบทบาทหน้าทแ่ี ละมีสว่ นร่วมในกจิ กรรมต่าง ๆ ของห้องเรยี นและโรงเรียน
8. ยอมรบั และอยูร่ ว่ มกบั ผู้อืน่ อยา่ งสันติ
9. ยกตัวอย่างความขัดแยง้ ในชุมชนและเสนอวธิ กี ารแก้ปญั หาโดยสันติวธิ ี
10. ปฏบิ ตั ติ นเป็นผู้มวี ินัยในตนเอง

รวมทั้งหมด 10 ผลการเรียนรู้

104

ส13202 การป้องกนั ทจุ ริต3 คำอธิบายรายวชิ าเพ่ิมเตมิ
ช้นั ประถมศกึ ษาปที ี่ 3 กลุ่มสาระการเรยี นรสู้ ังคมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม
เวลา 40 ช่วั โมง

ศึกษาเกยี่ วกบั การแยกแยะระหว่างผลประโยชน์ส่วนตนและผลประโยชน์สว่ นรวม มกี ารคิดแยกแยะ
โดยระบบคิดฐาน 2 และระบบคิดฐาน 10 ความละอายและความไม่ทนต่อการทุจริต เกี่ยวกับการทำการบ้าน
การทำเวร การสอบ การแต่งกายและกิจกรรมนักเรียน STRONG จิตพอเพียงต่อการต่อต้านการทุจริต ได้แก่
ความพอเพยี ง ความโปรง่ ใส ตา้ นทุจรติ และความเอื้ออาทร รหู้ นา้ ที่ของพลเมืองและรับผดิ ชอบต่อสังคมในการ
ตอ่ ตา้ นทุจรติ การเคารพสทิ ธิหน้าท่ีตนเองและผู้อนื่ การเคารพสิทธิหน้าท่ตี ่อชุมชนและสังคม ปฏิบัติตนตามกฎ
ระเบยี บ กติกาและกฎหมาย

โดยใช้กระบวนการคิด วิเคราะห์ จำแนก แยกแยะ การฝึกปฏิบัติจริง การทำโครงงานกระบวนการ
เรยี นรู้ 5 ขน้ั ตอน ( 5 STEPs) การอภิปราย การสบื สวน การแก้ปญั หา ทกั ษะการอ่านและการเขยี น

เพอ่ื ให้มีความตระหนกั และเห็นความสำคญั ของการต่อตา้ นและการป้องกันการทจุ รติ

ผลการเรียนรู้
1. มคี วามรูค้ วามเขา้ ใจเกี่ยวกับการแยกแยะระหวา่ งผลประโยชน์สว่ นตนกับผลประโยชน์สว่ นรวม
2. มคี วามรคู้ วามเขา้ ใจเก่ียวกบั ความละอายและความไม่ทนตอ่ การทุจริต
3. มคี วามร้คู วามเขา้ ใจเก่ียวกับ STRONG จติ พอเพียงต่อการต่อตา้ นการทุจรติ
4. มคี วามรูค้ วามเข้าใจเก่ียวกับพลเมืองและมรี บั ผิดชอบต่อสังคม
5. สามารถคดิ แยกแยะระหวา่ งผลประโยชนส์ ว่ นตน กบั ผลประโยชนส์ ่วนรวมได้
6. ปฏบิ ัตติ นเป็นผูล้ ะอายและความไม่ทนต่อการทุจริตทุกรูปแบบ
7. ปฏิบตั ิตนเป็นผู้ STRONG จิตพอเพียงต่อการตอ่ ตา้ นการทุจรติ
8. ปฏิบัตติ นตามหนา้ ทีพ่ ลเมอื งและมคี วามรับผิดชอบต่อสงั คม
9. ตระหนกั และเห็นความสำคญั ของการต่อต้านและป้องกนั ทุจริต

รวมทั้งหมด 9 ผลการเรยี นรู้

105

ส14101 สังคมศกึ ษา4 คำอธิบายรายวชิ าพนื้ ฐาน
ชน้ั ประถมศึกษาปีที่ 4 กลุ่มสาระการเรียนร้สู ังคมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม
เวลา 80 ชัว่ โมง

ศึกษาและเป็นแนวทางปฏิบัติในเรื่อง อธิบายความสำคัญของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือ
ในฐานะเป็นศูนย์รวมจิตใจของศาสนิกชน สรุปพุทธประวัติตั้งแต่บรรลุธรรมจนถึงประกาศธรรมหรือประวัติ
ศาสดาที่ตนนับถือตามที่กำหนด เห็นคุณค่าและปฏิบัติตนตามแบบอย่างการดำเนินชีวิตและข้อคิดจากประวัติ
สาวก ชาดก เรื่องเล่า และศาสนิกชนตัวอย่างตามที่กำหนด แสดงความเคารพพระรัตนตรัย ปฏิบัติตาม
ไตรสกิ ขาและหลักธรรมโอวาท 3 ในพระพทุ ธศาสนาหรือหลักธรรมของศาสนาทต่ี นนบั ถือตามที่กำหนด ช่ืนชม
การทำความดีของตนเอง บุคคลในครอบครัว โรงเรียนและชุมชนตามหลักศาสนาพร้อมทั้งบอกแนวปฏิบัติใน
การดำเนินชีวิต เห็นคุณค่าของการสวดมนต์ แผ่เมตตา มีสติที่เป็นพื้นฐานของสมาธิในพระพุทธศาสนา หรือ
การพัฒนาจติ ตามแนวทางของศาสนาท่ีตนนับถือตามท่ีกำหนด ปฏิบัติตนตามหลักธรรมของศาสนาที่ตนนับถือ
เพื่อการอยู่ร่วมกันเป็นชาติได้อย่างสมานฉันท์ อธิบายประวัติศาสดาของศาสนาอื่น ๆ โดยสังเขป อภิปราย
ความสำคญั และมสี ่วนรว่ มในการบำรุงรักษาศาสนสถานของศาสนาที่ตนนบั ถือ มมี ารยาทของความเป็นศาสนิก
ชนทีด่ ีตามทีก่ ำหนดปฏบิ ัติตนใน ศาสนพธิ ี พิธีกรรม และวันสำคญั ทางศาสนาตามทก่ี ำหนดได้ถูกต้องศึกษาและ
เป็นแนวทางปฏิบัตใิ นเร่ือง ปฏิบัติตนเป็นพลเมืองดีตามวิถีประชาธปิ ไตยในฐานะสมาชกิ ที่ดขี องชุมชน ปฏิบัติ
ตนในการเป็นผูน้ ำและผู้ตามท่ีดี วเิ คราะหส์ ิทธิพนื้ ฐานท่ีเด็กทุกคนพึงไดร้ ับตามกฎหมาย อธิบายความแตกต่าง
ทางวัฒนธรรมของกลุ่มคนในท้องถิ่น เสนอวิธกี ารที่จะอยู่ร่วมกันอย่างสันตสิ ขุ ในชีวิตประจำวนั อธิบายอำนาจ
อธิปไตยและความสำคัญของระบอบประชาธิปไตย อธิบายบทบาทหน้าที่ของพลเมืองในกระบวนการเลือกต้ัง
อธบิ ายความสำคัญของสถาบันพระมหากษตั ริย์ตามระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข
ศึกษาในเรื่อง ระบุปัจจัยที่มีผลต่อการเลือกซื้อสินค้า และบริการ บอกสิทธิพื้นฐานและรกั ษาผลประโยชน์ของ
ตนเองในฐานะผู้บริโภค อธิบายหลักการของเศรษฐกจิ พอเพียงและนำไปใช้ในชีวิตประจำวนั ของตนเอง อธิบาย
ความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจของคนในชุมชน อธิบายหน้าที่เบื้องต้นของเงิน ศึกษาในเรื่อง การใช้แผนท่ี
ภาพถ่าย ระบุลักษณะสำคัญ ทางกายภาพของจังหวัดตนเอง ระบุแหล่งทรพั ยากรและสิง่ ต่าง ๆ ในจังหวดั ของ
ตนเองด้วยแผนที่ ใช้แผนที่อธิบายความสัมพันธ์ของสิ่งต่าง ๆ ที่มีอยู่ในจังหวัด อธิบายสภาพแวดล้อมทาง
กายภาพ ของชุมชนที่ส่งผลต่อการดำเนินชีวิตของคนในจังหวัด อธิบายการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมใน
จงั หวัดและผลทเี่ กิดจากการเปล่ยี นแปลงน้ัน มีส่วนรว่ มในการอนุรักษส์ ่งิ แวดลอ้ มในจังหวดั

โดยการให้ผู้เรียนมีประสบการณ์ที่สอดคล้องกับชีวติ จริง เป็นเหตุการณ์ใกล้ตัวในท้องถิ่น ชุมชน และ
สังคม การบอกเล่าเหตกุ ารณส์ มมุติท่ีอาจพบได้ในชีวิตประจำวัน และเสนอ แนวทางแก้ไขที่มีความน่าติดตาม
อย่างต่อเนื่อง เพื่อให้เกิดการเชื่อมโยงประสบการณ์เดิม สู่การสร้างประสบการณ์ใหม่ การใช้ภาพ ข่าว หรือ
สถานการณต์ า่ ง ๆ ใหผ้ ู้เรยี นฝึกการสงั เกต ตอบคำถามเชงิ วเิ คราะห์ และสรุปความรู้ทไ่ี ด้เปน็
แผนผังความคดิ กระตุ้นให้แสดงความคิดเหน็ อย่างหลากหลาย

106

เพื่อร่วมกันหาแนวทางปฏิบัติท่ีถูกต้อง เหมาะสม ส่งเสริมการทำงานกลุม่ เพื่อพัฒนาทักษะทางสงั คม
นำไปสู่การยอมรับและเห็นคุณค่าของตนเองและผู้อื่น เห็นความสำคัญในการเรียนรู้และเข้าใจหลักสำคัญทาง
ศาสนา ปฏบิ ัติตนในฐานะพลเมืองดี เพือ่ การอยรู่ ว่ มกนั อยา่ งสันตสิ ุขในสังคม มแี นวคิดท่ีเหมาะสมในการดำเนิน
ชีวติ อยา่ งพอเพียง และมีความเขา้ ใจสภาพภูมิศาสตร์ในทอ้ งถิน่ เลือกใช้และอนุรกั ษ์สิ่งแวดล้อมอย่างยัง่ ยืน

รหสั ตวั ชี้วดั
ส1.1 ป.4/1 , ป.4/2 , ป.4/3 , ป.4/4 , ป.4/5 , ป.4/6 , ป.4/7 , ป.4/8
ส1.2 ป.4/1 , ป.4/2 , ป.4/3
ส2.1 ป.4/1 , ป.4/2 , ป.4/3 , ป.4/4 , ป.4/5
ส2.2 ป.4/1 , ป.4/2 , ป.4/3
ส3.1 ป.4/1 , ป.4/2 , ป.4/3
ส3.2 ป.4/1 , ป.4/2
ส5.1 ป.4/1 , ป.4/2 , ป.4/3
ส5.2 ป.4/1 , ป.4/2 , ป.4/3

รวมทั้งหมด 30 ตัวชว้ี ัด

107

ส14102 ประวตั ศิ าสตร4์ คำอธบิ ายรายวชิ าพ้นื ฐาน
ชัน้ ประถมศกึ ษาปีที่ 4 กลุ่มสาระการเรยี นรู้สังคมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม
เวลา 40 ชัว่ โมง

ศึกษาเกี่ยวกับความหมายเกี่ยวกับช่วงเวลาของทศวรรษ ศตวรรษ และสหัสวรรษ การใช้ทศวรรษ
ศตวรรษ และสหัสวรรษเพื่อทำความเข้าใจช่วงเวลาที่ปรากฏในเอกสารตา่ งๆ เช่น หนังสือพมิ พ์ ศึกษาเกี่ยวกบั
ประเภทของหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่แบ่งเป็นหลักฐานชั้นต้น และหลักฐานชั้นรอง พร้อมทั้งยกตัวอย่าง
หลักฐานที่ใช้ในการศึกษาความเป็นมาของท้องถิ่นของตน รู้จักเกณฑ์การจำแนกหลักฐานที่พบในท้องถิ่นเป็น
หลกั ฐานช้นั ตน้ และหลักฐานช้ันรองอย่างง่ายๆ เรียนรู้เกยี่ วกับพฒั นาการของมนุษย์ยุคก่อนประวัติศาสตร์และ
ยคุ ประวตั ศิ าสตร์ในดินแดนไทยโดยสงั เขป ตามหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่แสดงการตัง้ หลักแหล่งของมนุษย์
ยุคก่อนประวัติศาสตร์ในดินแดนไทยโดยเฉพาะที่สามารถก่อตั้งเป็นอาณาจักรโบราณได้ หลักฐานทาง
ประวัติศาสตร์ที่พบในท้องถิ่นที่แสดงพัฒนาการของมนุษยชาติในดอนแดนได้โดยสังเขป พร้อมยกตัวอย่าง
หลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่พบในท้องถิ่นที่แสดงพัฒนาการของมนุษยชาติในดินแดนไทยโดยสังเขป ศึกษา
เกณฑ์การแบ่งยคุ สมัยในการศึกษาประวัตศิ าสตรท์ ่ี

โดยแบ่งเป็นยุคก่อนประวัติศาสตร์และยุคประวัติศาสตร์ ยุคสมัยที่ใช้ในการศึกษาประวัติศาสตร์ไทย
เช่นสมัยก่อนสุโขทัย สมัยอยุธยา สมัยธนบุรี และสมัยรัตนโกสินทร์ การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย โดยสังเขป
พัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัยทางด้านการเมืองการปกครองและเศรษฐกิจโดยสงั เขปประวัติและผลงานของ
บุคคลสำคญั สมัยสุโขทยั ได้แก่ พ่อขนุ ศรอี ินทราทิตย์ พอ่ ขนุ รามคำแหงมหาราช พระมหาธรรมราชาที่ ๑ (พระ
ยาลไิ ท)

เพื่อศึกษาเกี่ยวกับภูมิปัญญาไทยในสมัยสุโขทัย เช่น ภาษาไทย ศิลปกรรมไทยสุโขทัยที่ได้รับการยก
ย่องเป็นมรดกโลก คุณค่าของภูมิปัญญาไทยที่สืบต่อเนื่องถึงปัจจุบันที่น่าภาคภูมิใจและควรค่าแก่การอนุรักษ์
กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการสร้างเจตคติ กระบวนการสร้างค่านิยม กระบวนการแก้ปัญหา กระบวนการ
คิดวิจารณญาณ กระบวนการสืบเสาะ กระบวนการสร้างค่านิยม กระบวนการสร้างความตระหนัก
กระบวนการสร้างความคิดรวบยอด กระบวนการเรียนความรู้ความเขา้ ใจ

รหสั ตวั ชี้วัด
ส4.1 ป.4/1 , ป.4/2 , ป.4/3
ส4.2 ป.4/1 , ป.4/2
ส4.3 ป.4/1 , ป.4/2 , ป.4/3

รวมท้ังหมด 8 ตัวช้ีวัด

108

ส14201 หน้าที่พลเมอื ง4 คำอธิบายรายวิชาเพ่ิมเติม
ชัน้ ประถมศกึ ษาปที ่ี 4 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม
เวลา 40 ชว่ั โมง

ศึกษาคุณค่าและปฏิบัติตนเป็นผู้มีมารยาทไทยในพิธีการต่าง ๆ ในเรื่องการกล่าวคำต้อนรับ การ
แนะนำตัวเองและแนะนำสถานที่ แสดงออกถึงความกตัญญูกตเวทีต่อผู้ทำประโยชน์ในสังคม มีส่วนร่วมใน
ขนบธรรมเนียมประเพณีไทยในท้องถนิ่ ปฏิบตั ิตนเปน็ ผู้มีวินยั ในตนเอง ในเรอื่ งความซื่อสตั ย์สุจริต อดทน และ
ยอมรบั ผลทเี่ กดิ จากการกระทำของตนเอง เหน็ ความสำคญั และแสดงออกถงึ ความรักชาติ ยดึ ม่ันในศาสนา และ
เทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย์ ในเรื่องการใช้สินค้าไทย ดูแลรักษาโบราณสถาน โบราณวัตถุและสาธารณ
สมบัติ ปฏิบัติตนเป็นศาสนิกชนที่ดี ปฏิบัติตนตามพระราชจริยวัตรและพระจริยวัตร ปฏิบัติตนตามพระบรม
ราโชวาท ในเรื่องการมีวินัยและการข่มใจ หลักการทรงงาน ในเรื่องประโยชน์ส่วนรวมและพออยู่พอกิน และ
หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ปฏิบัติตนเป็นผู้มีวินัยในตนเอง ในเรื่องความซื่อสัตย์สุจริต ขยันหมั่นเพียร
อดทน ใฝ่หาความรู้ ตั้งใจปฏิบัติหน้าที่ และยอมรับผล ที่เกิดจากการกระทำของตนเอง มีส่วนร่วมในการสร้าง
และปฏิบัติตามข้อตกลง กติกาของห้องเรียน ในเรื่องการรักษาความสะอาด การรักษา ของใช้ร่วมกันและการ
ส่งงาน

โดยใชก้ ระบวนการมีส่วนร่วมในการสรา้ งข้อตกลง กติกาด้วยหลักเหตผุ ลและยึดถือประโยชน์ส่วนรวม
ปฏิบัติตนตามบทบาทหน้าท่ีของการเป็นสมาชิกที่ดขี องครอบครัวและหอ้ งเรียน ในเรื่องการเป็นผู้นำ และการ
เป็นสมาชิกที่ดี การมีเหตุผล ยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น และการปฏิบัติตามเสียงข้างมากและยอมรับ
เสยี งขา้ งนอ้ ย มีสว่ นร่วมและรับผิดชอบในการตัดสนิ ใจในกิจกรรมของครอบครัวและห้องเรยี น ปฏิบัติตนเป็นผู้
มีวนิ ยั ในตนเอง ในเรอ่ื งความซื่อสัตยส์ จุ ริต ขยันหม่นั เพียร อดทน ใฝห่ าความรู้ ต้งั ใจปฏบิ ตั ิหนา้ ที่ และยอมรับ
ผลที่เกิดจากการกระทำของตนเอง ยอมรับความเหมือนและความแตกต่างระหว่างบุคคล ในเรื่องเชื้อชาติ
ภาษา เพศ สุขภาพ ความพิการ ความสามารถ ถ่ินกำเนิด สถานะของบุคคล ฯลฯ อยู่ร่วมกบั ผู้อนื่ อยา่ งสันติและ
พึ่งพาซึ่งกันและกัน ในเรื่อง การไม่รังแก ไม่ทำร้าย ไม่ล้อเลียน ช่วยเหลือซึ่งกันและกันและแบ่งปัน วิเคราะห์
ปัญหาความขัดแย้งในท้องถิ่น ในกรณีการใช้สาธารณสมบัติและการรักษาสิ่งแวดล้อม และเสนอแนวทางการ
แก้ปัญหาโดยสันติวิธี ปฏิบัติตน เป็นผู้มีวินัยในตนเอง ในเรื่องความซื่อสัตย์สุจริต อดทน และยอมรับผลที่เกิด
จากการกระทำของตนเอง โดยใช้กระบวนการคิด กระบวนการกลุ่ม กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการเผชิญ
สถานการณ์ และกระบวนการแกป้ ัญหา

เพื่อให้ผู้เรียนมีลักษณะที่ดีของคนไทย ภาคภูมิใจและรักษาไว้ซึ่งความเป็นไทย แสดงออกถึงความรัก
ชาติ ยึดมั่นในศาสนา เทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย์ ดำเนินชีวิตตามวิถีประชาธิปไตย อยู่ร่วมกับผู้อื่นอย่าง
สนั ติ สามารถจัดการความขัดแย้งด้วยสนั ติวธิ ี และมวี นิ ยั ในตนเอง

109

ผลการเรียนรู้
1. เหน็ คุณคา่ และปฏิบัติตนเป็นผู้มมี ารยาทไทย
2. แสดงออกถงึ ความกตญั ญกู ตเวทตี อ่ ผทู้ ำประโยชนใ์ นสงั คม
3. มีสว่ นร่วมในขนบธรรมเนยี มประเพณีไทย
4. เห็นความสำคัญและแสดงออกถึงความรกั ชาติ ยดึ ม่ันในศาสนา และเทิดทนู สถาบนั พระมหากษตั รยิ ์
5. ปฏิบัตติ นตามพระบรมราโชวาท หลกั การทรงงาน และหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง
6. มีส่วนรว่ มในการสรา้ งและปฏิบตั ติ ามข้อตกลง กตกิ าของหอ้ งเรยี น
7. ปฏบิ ัตติ นตามบทบาทหน้าที่ มีสว่ นรว่ มและรบั ผิดชอบในการตัดสินใจในกจิ กรรมของครอบครวั

และห้องเรยี น
8. ยอมรบั และอยูร่ ่วมกบั ผู้อื่นอยา่ งสันติ และพึ่งพาซึ่งกนั และกัน
9. วเิ คราะห์ปัญหาความขดั แยง้ ในท้องถน่ิ และเสนอแนวทางการแก้ปญั หาโดยสันตวิ ิธี
10. ปฏิบัติตนเป็นผูม้ วี นิ ัยในตนเอง

รวมทั้งหมด 10 ผลการเรยี นรู้

110

ส14204 การป้องกนั ทจุ รติ 4 คำอธิบายรายวชิ าเพ่ิมเติม
ช้นั ประถมศกึ ษาปที ่ี 4 กลุ่มสาระการเรยี นร้สู ังคมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม
เวลา 40 ช่วั โมง

ศึกษาเกี่ยวกับการแยกแยะระหว่างผลประโยชน์ส่วนตนและผลประโยชน์ส่วนรวม มีการคิดแยกแยะ
โดยระบบคิดฐาน 2 และระบบคิดฐาน 10 ความแตกต่างระหว่างจริยธรรมและการทุจริต ความละอายและ
ความไม่ทนต่อการทุจริต เกี่ยวกับการทำการบ้าน การทำเวร การสอบ การแต่งกายและกิจกรรมนักเรียน
ภายในโรงเรียน STRONG จิตพอเพียงต่อการตอ่ ต้านการทจุ ริต ได้แก่การดำรงชีวิตตามหลกั ปรัชญาเศรษฐกจิ
พอเพียง ความโปร่งใส ความตื่นรู้และต้านทุจริต การมุ่งไปข้างหน้าและความเอื้ออาทร รู้หน้าที่ของพลเมือง
และรับผิดชอบต่อสังคมในการต่อต้านทุจริต การเคารพสิทธิหน้าที่ตนเองและผู้อื่นการเคารพสิทธิหน้าที่ต่อ
ชมุ ชนและสังคม ปฏบิ ัตติ นตามกฎ ระเบยี บ กติกาและกฎหมาย ความรับผิดชอบต่อสังคมและพลเมอื งท่ีดี

โดยใช้กระบวนการคิด วิเคราะห์ จำแนก แยกแยะ การฝึกปฏิบัติจริง การทำโครงงานกระบวนการ
เรยี นรู้ 5 ข้ันตอน ( 5 STEPs) การอภปิ ราย การสืบสวน การแก้ปัญหา ทักษะการอา่ นและการเขียน

เพ่ือใหม้ ีความตระหนกั และเหน็ ความสำคญั ของการต่อต้านและการป้องกนั การทจุ รติ

ผลการเรยี นรู้
1. มีความรคู้ วามเข้าใจเกี่ยวกบั การแยกแยะระหวา่ งผลประโยชน์ส่วนตน กบั ผลประโยชนส์ ่วนรวม
2. มีความรคู้ วามเข้าใจเกี่ยวกบั ความละอายและความไม่ทนต่อการทจุ รติ
3. มคี วามรูค้ วามเขา้ ใจเกย่ี วกบั STRONG จิตพอเพียงต่อการตอ่ ตา้ นการทจุ ริต
4. มคี วามร้คู วามเข้าใจเก่ยี วกับพลเมืองและมีรับผิดชอบต่อสงั คม
5. สามารถคิดแยกแยะระหวา่ งผลประโยชนส์ ว่ นตน กับผลประโยชนส์ ่วนรวมได้
6. ปฏบิ ัตติ นเปน็ ผูล้ ะอายและความไมท่ นตอ่ การทจุ รติ ทุกรูปแบบ
7. ปฏิบตั ิตนเปน็ ผู้ STRONG จติ พอเพยี งตอ่ การตอ่ ต้านการทจุ ริต
8. ปฏบิ ัตติ นตามหนา้ ท่ีพลเมอื งและมีความรบั ผดิ ชอบต่อสังคม
9. ตระหนกั และเห็นความสำคญั ของการต่อต้านและปอ้ งกนั ทจุ รติ

รวมทั้งหมด 10 ผลการเรียนรู้

111

คำอธบิ ายรายวชิ าเพ่ิมเติม

ส14202 การปกครองส่วนท้องถ่นิ 1 กลุ่มสาระการเรยี นร้สู ังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม

ช้นั ประถมศกึ ษาปที ่ี 4 เวลา 40 ชว่ั โมง

ศกึ ษาและอธิบายความหมายความสำคัญ หลกั การ และลักษณะของการปกครองสว่ นท้องถ่ิน การมี
ส่วนร่วมในการปกครองส่วนท้องถิ่น บอกประวัติความเป็นมาของการปกครองท้องถิ่นไทย บอกรูปแบบของ
การปกครองส่วนท้องถิ่นในลักษณะต่าง ๆ เช่น อบต. เทศบาล เสนอแนวทางการมีส่วนร่วมของประชาชน
การตรวจสอบการทำงานขององคก์ รปกครองส่วนท้องถิ่น อธิบายการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วน
ทอ้ งถ่ินเพือ่ พัฒนาชุมชน มีสว่ นรว่ มในการแก้ปัญหาขององคก์ รปกครองส่วนท้องถ่นิ

โดยใชภ้ าพขา่ วหรือสถานการณ์ต่างๆโดยค้นคว้าจากอินเทอร์เน็ต หนังสือพมิ พ์ ใหน้ ักเรียนสังเกตตอบ
ปัญหาเชิงวิเคราะห์และสรุปความรู้ที่ได้เป็นแผนผังความคิด กระตุ้นให้แสดงความคิดเห็นอย่างหลากหลาย
ร่วมกันหาแนวทางในการปฏิบัติที่ถูกต้องเหมาะสม ส่งเสริมการทำงานกลุ่มเพื่อพัฒนาทักษะทางสังคมนำไปสู่
การยอมรับและเหน็ คุณคา่ ของตนเองและผู้อ่ืน

เพื่อให้ผู้เรียนเกิดความเข้าใจและตระหนักถึงการปฏิบัติตนในฐานะที่เป็นส่วนหนึ่งของสังคมการ
ปกครองส่วนท้องถิ่นปฏิบัติหน้าที่ในการดำเนินชีวิตอย่างพอเพียงใช้วิธีการเหมาะสมกับการศึกษาข้อมูลของ
องค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ และมีความเขา้ ใจในการดำเนินงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิน่ อย่างชดั เจนและ
ถูกต้อง

ผลการเรยี นรู้
1. รู้เขา้ ใจความหมายความสำคญั ของการปกครองท้องถิน่
2. รเู้ ขา้ ใจหลักการความสำคัญขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ
3. อธิบายลักษณะสำคัญของการปกครองส่วนท้องถ่นิ
4. ยกตัวอย่างความสัมพนั ธร์ ะหว่างราชการส่วนกลาง ภมู ิภาคและท้องถิ่น
5. รูแ้ ละเขา้ ใจความหมายความสำคญั ของการปกครองส่วนท้องถ่นิ กบั ประชาชน
6. อธบิ ายพฒั นาการของการปกครองส่วนท้องถิ่นในประเทศไทย
7. ยกตวั อยา่ งรูปแบบการปกครองส่วนท้องถิน่ ในประเทศไทย
8. ร้แู ละเขา้ ใจลกั ษณะการบริหารงานของ อบต.
9. รู้และเข้าใจลกั ษณะของเทศบาล
10. รูแ้ ละเขา้ ใจการกระจายอำนาจให้แก่องค์การปกครองส่วนทอ้ งถิ่น
11. ตระหนักถึงการมีส่วนรว่ มในการปกครองสว่ นท้องถิ่นของประชาชน
12. ตรวจสอบการดำเนนิ งานขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน
13. วิเคราะหป์ ัญหาขององค์กรปกครองสว่ นท้องถิน่

รวมทง้ั หมด 13 ผลการเรียนรู้

112

ส15101 สงั คมศกึ ษา5 คำอธิบายรายวิชาพืน้ ฐาน
ชนั้ ประถมศกึ ษาปที ี่ 5 กลุ่มสาระการเรียนรูส้ ังคมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม
เวลา 80 ชว่ั โมง

ศึกษาและลงมือปฏิบัติในเรื่อง วิเคราะห์ความสำคัญของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือใน
ฐานะทเ่ี ปน็ มรดกทางวัฒนธรรมและหลักในการพฒั นาชาตไิ ทย สรปุ พทุ ธประวัตติ ้งั แตเ่ สด็จกรงุ กบิลพัสดุ์จนถึง
พุทธกิจสำคัญหรือประวัติศาสดาที่ตนนับถือตามที่กำหนด เห็นคุณค่า และประพฤติตนตามแบบอย่างการ
ดำเนินชีวิตและข้อคิดจากประวัติสาวก ชาดก เรื่องเล่า และศาสนิกชนตัวอย่างตามที่กำหนด อธิบาย
องค์ประกอบ และความสำคัญของพระไตรปิฎก หรือคัมภีร์ของศาสนาที่ตนนับถือแสดงความเคารพพระ
รัตนตรยั และปฏบิ ัติตามไตรสิกขาและหลักธรรมโอวาท 3 ในพระพุทธศาสนาหรือหลักธรรมของศาสนาที่ตนนับ
ถือตามที่กำหนด เห็นคุณค่าและสวดมนต์แผ่เมตตา มีสติที่เป็นพื้นฐานของสมาธิในพระพุทธศาสนาหรือการ
พฒั นาจติ ตามแนวทางของศาสนาท่ตี นนับถอื ตามที่กำหนด ปฏิบตั ติ นตามหลกั ธรรมของศาสนาทีต่ นนบั ถือเพื่อ
การพัฒนาตนเองและสิ่งแวดล้อม จัดพิธีกรรมตามศาสนาที่ตนนับถืออย่างเรียบงา่ ยมีประโยชน์และปฏิบัติตน
ถูกต้อง ปฏิบัติตนใน ศาสนพิธี พิธีกรรม และวันสำคัญทางศาสนาตามที่กำหนด และอภิปรายประโยชน์ท่ี
ได้รับจากการเข้าร่วมกิจกรรม มีมรรยาทของความเป็นศาสนิกชนที่ดีตามที่กำหนด ศึกษาหลักการแนวทาง
ปฏบิ ตั ใิ นเรอื่ ง ยกตัวอย่างและปฏิบัติตนตามสถานภาพ บทบาท สทิ ธิเสรภี าพ และหนา้ ทใ่ี นฐานะพลเมืองดี
เสนอวิธีการปกป้องคุ้มครองตนเองหรือผู้อื่นจากการละเมิดสิทธิเด็ก เห็นคุณค่าวัฒนธรรมไทยที่มีผลต่อการ
ดำเนนิ ชีวติ ในสงั คมไทย มสี ว่ นร่วมในการอนุรักษ์และเผยแพร่ ภมู ปิ ัญญาทอ้ งถนิ่ ของชุมชน อธบิ ายโครงสร้าง
อำนาจ หน้าที่ และความสำคัญของการปกครองสว่ นท้องถิน่ ระบุบทบาทหนา้ ท่ีและวิธีการเข้าดำรงตำแหน่ง
ของผบู้ รหิ ารท้องถิ่น วิเคราะหป์ ระโยชน์ทชี่ มุ ชนจะได้รบั จากองคก์ รปกครองสว่ นท้องถิ่น ศึกษาเร่อื ง อธิบาย
ปัจจัยการผลิตสนิ ค้าและบริการประยกุ ต์ใช้แนวคิดของปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในการทำกิจกรรมต่าง ๆ
ในครอบครัว โรงเรียน และชุมชน อธิบายหลักการสำคัญและประโยชน์ของสหกรณ์ อธิบายบทบาทหน้าท่ี
เบื้องต้นของธนาคาร จำแนกผลดีและผลเสียของการกู้ยืม สืบค้นและอธิบายข้อมูลลักษณะทางกายภาพ ใน
ภูมิภาคตนเองด้วยแผนที่และภาพถ่าย อธิบายลักษณะทางกายภาพที่ส่งผลต่อแหล่งทรัพยากรและสถานที่
สำคัญในภูมิภาคของตน วเิ คราะหส์ ่ิง แวดล้อมทางกายภาพท่ีมีอิทธิพลต่อลักษณะการต้ังถน่ิ ฐานและการย้ายถิ่น
ของประชากรในภูมิภาคของตน วิเคราะห์อิทธิพลของสิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติที่ก่อให้เกิดวิถีการดำเนินชีวิตในภูมิภาค
ของตน นำเสนอตัวอย่างที่สะท้อนให้เห็นผลจากการรักษาและทำลายสิ่งแวดล้อมและเสนอแนวทางในการ
จดั การสง่ิ แวดล้อมในภูมิภาค

โดยให้ผู้เรียนฝึกการสงั เกต ตอบคำถามเชิงวิเคราะห์และสรุปความรู้ที่ได้เป็นแผนผังความคิด กระตุ้น
ใหแ้ สดงความคดิ เห็นอย่างหลากหลาย

เพื่อให้ผู้เรียนร่วมกันหาแนวทางปฏิบัติที่ถูกต้องเหมาะสม ส่งเสริมการทำงานกลุ่มเพื่อพัฒนาทักษะ
ทางสังคม นำไปสกู่ ารยอมรับและเห็นคุณค่าของตนเองและผอู้ น่ื

113

ตระหนกั ถึงการปฏิบตั ิตนในฐานะทีเ่ ปน็ ส่วนหน่ึงของสังคมประชาธปิ ไตย ปฏิบตั ติ นตามหลักศาสนาท่ีตนนับถือ
มีแนวคิดที่เหมาะสมในการดำเนินชีวิตอย่างพอเพียง และมีความเข้าใจสภาพภูมิศาสตร์รอบตัว เลือกใช้และ
อนรุ กั ษส์ ง่ิ แวดลอ้ มอยา่ งย่ังยนื

รหัสตวั ชี้วัด
ส1.1 ป.5/1 , ป.5/2 , ป.5/3 , ป.5/4 , ป.5/5 , ป.5/6 , ป.5/7
ส1.2 ป.5/1 , ป.5/2 , ป.5/3
ส2.1 ป.5/1 , ป.5/2 , ป.5/3 , ป.5/4
ส2.2 ป.5/1 , ป.5/2 , ป.5/3
ส3.1 ป.5/1 , ป.5/2 , ป.5/3
ส3.2 ป.5/1 , ป.5/2
ส5.1 ป.5/1 , ป.5/2
ส5.2 ป.5/1 , ป.5/2 , ป.5/3

รวมทงั้ หมด 27 ตัวช้ีวัด

114

ส15102 ประวตั ศิ าสตร์5 คำอธบิ ายรายวิชาพ้นื ฐาน
ชัน้ ประถมศึกษาปีท่ี 5 กลุ่มสาระการเรียนร้สู ังคมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม
เวลา 40 ช่วั โมง

ศึกษาวิธีการสืบค้นความเป็นมาของท้องถิ่นอย่างง่าย ศึกษาแหล่งข้อมูลและหลักฐานทาง
ประวัติศาสตร์ที่มีอยู่ในท้องถิ่นที่เกิดขึ้นตามช่วงเวลาต่างๆ เช่น เครื่องมือเครื่องใช้ อาวุธ โบราณสถาน
โบราณวัตถุ ตำนานท้องถิ่น คำบอกเล่า การรวบรวมข้อมูลจากแหล่งต่างๆ เพื่อตอบคำถามทางประวัติศาสตร์
อย่างมีเหตุผล การตั้งคำถามทางประวัติศาสตร์เกี่ยวกับความเป็นมาของท้องถิ่น เช่น มีเหตุการณ์ใดเกิดใน
ช่วงเวลาใด เพราะสาเหตุใดและมีผลกระทบอย่างไร พร้อมยกตัวอย่างเรื่องราวที่สามารถแสดงนัยของความ
คิดเห็นที่มีอยู่จากหลักฐานต่างๆ เช่น จากหนงั สือพมิ พ์ บทความ และเอกสารอนื่ ๆ ตวั อยา่ งขอ้ มูลจากหลักฐาน
ทางประวตั ิศาสตร์ทอ้ งถิ่นทแ่ี สดงความจริงกบั ข้อเทจ็ จรงิ และการตอบคำถามทางประวตั ศิ าสตร์

โดยใช้ขอ้ มูลที่พบได้อย่างมีเหตผุ ล การนำเสนอความเป็นมาของท้องถิ่นด้วยวิธีการต่างๆ เช่น การเล่า
เรื่อง การเขียนอย่างง่าย การจัดนิทรรศการ อิทธิพลของอารยธรรมอินเดีย จีน และวัฒนธรรมต่างชาติที่มีต่อ
ไทยและภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เช่น ศาสนาและความเชื่อ ภาษา การแต่งการ อาหาร และอิทธิพลท่ี
หลากหลายของกระแสวัฒนธรรมตา่ งชาติทีม่ ตี ่อสังคมไทยในปัจจบุ นั โดยสังเขป ภมู ปิ ัญญาไทยสมยั อยุธยาและ
ธนบุรี เช่น ศิลปกรรม การค้า วรรณกรรม ประวัติศาสตร์อยุธยาและธนบุรี เกี่ยวกับการสถาปนาอาณาจักร
อยุธยาและธนบุรีปัจจัยที่ส่งเสริมความเจริญรุ่งเรืองทางเศรษฐกิจและการปกครองอาณาจักรอยุธยาและธนบุรี
การกอบกู้เอกราชและการสถาปนาอาณาจักรธนบุรี ผลงานของบุคคลสำคัญในสมัยอยุธยา เช่น สมเด็จพระ
รามาธิบดีที่ ๑ สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ สมเด็จพระนเรศวรมหาราช สมเด็จพระนารายณ์มหาราช
ชาวบา้ นบางระจนั พระราชประวัตแิ ละผลงานของพระเจ้าตากสินมหาราช

เพอื่ ใชก้ ระบวนการปฏิบัติ กระบวนการสร้างค่านิยม กระบวนการสบื เสาะ กระบวนการสร้างเจตคติ
กระบวนการเรียนความรู้ความเข้าใจ กระบวนการสื่อสาร กระบวนการสร้างความตระหนัก กระบวนการ
สังเคราะห์ กระบวนการวิเคราะห์ กระบวนการความคิดสร้างสรรค์ กระบวนการสร้างความคิดรวบยอด
กระบวนการใหเ้ หตผุ ล กระบวนการนำเสนอ กระบวนการสืบคน้ ข้อมูล กระบวนการทำงาน

รหัสตัวช้ีวัด
ส4.1 ป.5/1 , ป.5/2 , ป.5/3
ส4.2 ป.5/1 , ป.5/2
ส4.3 ป.5/1 , ป.5/2 , ป.5/3 , ป.5/4

รวมท้ังหมด 9 ตัวชวี้ ดั

115

ส15201 หน้าท่พี ลเมือง5 คำอธิบายรายวิชาเพ่ิมเตมิ
ชนั้ ประถมศกึ ษาปที ี่ 5 กลุ่มสาระการเรยี นรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม
เวลา 40 ชั่วโมง

ศกึ ษาและปฏิบัติตนเป็นผู้มีมารยาทไทยในการสนทนา การปฏิบตั ิตนตามกาลเทศะ และการต้อนรับผู้
มาเยือน รู้คุณค่า ใช้อย่างประหยัด คุ้มค่าและบำรุงรักษาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มีส่วนร่วมใน
ศิลปวัฒนธรรมไทยปฏิบัติตนเป็นผู้มีวินัยในตนเอง ในเรื่องความซื่อสัตย์สุจริต ตั้งใจปฏิบัติหน้าที่ และยอมรับ
ผลที่เกิดจากการกระทำ ของตนเอง เห็นคุณค่าและแสดงออกถึงความรักชาติ ยึดมั่นในศาสนา และเทิดทูน
สถาบันพระมหากษัตริย์ ด้วยการใช้สินค้าไทย ดูแลรักษาโบราณสถาน โบราณวัตถุและสาธารณสมบัติ ปฏิบัติ
ตนเป็นศาสนิกชนที่ดี ปฏิบัติตนตาม พระราชจริยวัตรและพระจริยวัตร ปฏิบัติตนตามพระบรมราโชวาท ใน
เรื่องความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่และความสามัคคี หลักการทรงงาน ในเรื่องการทำตามลำดับขั้นและทำงานอย่างมี
ความสุข และหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ปฏิบัติตนเป็นผู้มีวินัยในตนเอง ในเรื่องความซื่อสัตย์สุจริต
ขยันหมั่นเพียร อดทน ใฝ่หาความรู้ ตั้งใจปฏิบัติหน้าที่ และยอมรับผลที่เกิดจากการกระทำของตนเอง มีส่วน
ร่วมในการสรา้ งและปฏิบตั ิตนตามกฎ ระเบียบของโรงเรยี น ในการรักษาความสะอาด การรักษา ของใชร้ ่วมกัน
และการดูแลพื้นที่ที่ได้รับมอบหมาย โดยใช้กระบวนการมีส่วนร่วมในการสร้างกฎ ระเบียบ ด้วยหลักเหตุผล
และยึดถือประโยชน์ส่วนรวม ปฏิบัติตนตามบทบาทหน้าที่ของการเป็นสมาชิกที่ดีของห้องเรียน และโรงเรียน
ในเรื่องการยึดถือหลักความจริง ความดีงาม ความถูกต้องและหลักเหตุผล การยึดถือประโยชน์ ของส่วนรวม
เปน็ สำคญั การยดึ หลักความเสมอภาคและความยุติธรรม มสี ว่ นรว่ มและรับผิดชอบในการตัดสินใจ ในกิจกรรม
ของห้องเรียนและโรงเรียน ปฏิบัติตนเป็นผู้มีวินัยในตนเอง ในเรื่องความซื่อสัตย์สุจริต ขยันหมั่นเพียร อดทน
ใฝ่หาความรู้ ตั้งใจปฏิบัติหน้าที่ และยอมรับผลที่เกิดจากการกระทำของตนเอง ยอมรับความหลากหลายทาง
สังคมวัฒนธรรมในท้องถิ่น ในเรื่องวิถีชีวิต วัฒนธรรม ศาสนาและสิ่งแวดล้อม อยู่ร่วมกับผู้อื่นอย่างสันติและ
พึ่งพากัน ด้วยการเคารพซึ่งกันและกัน ไม่แสดงกิริยา วาจาดูหมิ่นผู้อื่น ช่วยเหลือซึ่งกันและกัน และแบ่งปัน
วิเคราะห์ปัญหาความขัดแย้งในภูมิภาคของตนเอง ในเรื่องการจัดการทรัพยากร และ การขัดแย้งทางความคิด
และเสนอแนวทางการแก้ปัญหาโดยสันตวิ ิธี ปฏิบัติตนเป็นผู้มีวินัยในตนเอง ในเรื่อง ความซื่อสัตย์สุจริต ความ
อดทน และยอมรบั ผลทีเ่ กิดจากการกระทำของตนเอง

โดยใช้กระบวนการคิด กระบวนการกลุ่ม กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการเผชิญสถานการณ์ และ
กระบวนการแกป้ ญั หา

เพื่อให้ผู้เรียนมีลักษณะที่ดีของคนไทย ภาคภูมิใจและรักษาไว้ซึ่งความเป็นไทย แสดงออกถึงความรัก
ชาติ ยึดมั่นในศาสนา เทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย์ ดำเนินชีวิตตามวิถีประชาธิปไตย อยู่ร่วมกับผู้อื่นอย่าง
สันติ สามารถจดั การความขัดแยง้ ด้วยสันติวธิ ี และมวี นิ ยั ในตนเอง

116

ผลการเรียนรู้
1. เห็นคุณค่าและปฏบิ ตั ิตนเป็นผมู้ ีมารยาทไทย
2. รคู้ ณุ คา่ และบำรุงรักษาทรัพยากรธรรมชาตแิ ละส่ิงแวดล้อม
3. มสี ว่ นร่วมในศิลปวัฒนธรรมไทย
4. เห็นคณุ คา่ และแสดงออกถึงความรักชาติ ยดึ มน่ั ในศาสนา และเทดิ ทูนสถาบันพระมหากษตั ริย์
5. ปฏิบตั ติ นตามพระบรมราโชวาท หลักการทรงงาน และหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง
6. มสี ว่ นรว่ มในการสรา้ งและปฏิบตั ิตามกฎ ระเบียบของโรงเรียน
7. ปฏิบตั ิตนตามบทบาทหน้าที่ มสี ่วนรว่ มและรบั ผิดชอบในการตัดสนิ ใจในกิจกรรมของหอ้ งเรียนและ

โรงเรยี น
8. ยอมรับความหลากหลายทางสงั คม วัฒนธรรมในท้องถนิ่ และอยรู่ ่วมกับผูอ้ ื่นอยา่ งสันติ และพง่ึ พา

ซงึ่ กนั และกัน
9. วิเคราะห์ปญั หาความขดั แย้งในภูมภิ าคของตนเองและเสนอแนวทางการแก้ปัญหาโดยสนั ตวิ ธิ ี
10. ปฏิบัติตนเป็นผู้มวี นิ ยั ในตนเอง

รวมท้ังหมด 10 ผลการเรยี นรู้

117

ส15204 การป้องกนั ทจุ ริต5 คำอธิบายรายวิชาเพิ่มเติม
ช้นั ประถมศึกษาปที ่ี 5 กลุ่มสาระการเรียนรสู้ ังคมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม
เวลา 40 ชวั่ โมง

ศึกษาเกี่ยวกับการแยกแยะระหว่างผลประโยชน์ส่วนตนและผลประโยชน์ส่วนรวม มีการคิดแยกแยะ
โดยระบบคิดฐาน 2 และระบบคิดฐาน 10 ความแตกต่างระหว่างจริยธรรมและการทุจริต การขัดกันระหว่าง
ประโยชนส์ ่วนตนและประโยชนส์ ว่ นรวม ผลประโยชน์ทบั ซอ้ นและรปู แบบของประโยชนท์ บั ซ้อน ความละอาย
และความไม่ทนต่อการทุจริต เกี่ยวกับการทำการบ้าน การทำเวร การสอบ การแต่งกายและกิจกรรมนักเรียน
ภายในห้องเรียน โรงเรียน ชุมชนและสังคม การสร้างจิตสำนึกความพอเพียงต่อการต้านทุจริต STRONG จิต
พอเพียงต่อการต่อต้านการทุจริต การดำรงชีวิตตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ความโปร่งใส ความตื่นรู้
และต้านทุจริต การมุ่งไปข้างหน้าและความเอื้ออาทร รู้หน้าที่ของพลเมืองและรับผิดชอบต่อสังคมในการ
ต่อตา้ นทุจรติ การเคารพสทิ ธิหน้าท่ีตนเองและผู้อื่นการเคารพสิทธหิ น้าที่ต่อชุมชนและสังคม ปฏิบัติตนตามกฎ
ระเบยี บ กตกิ าและกฎหมาย ความรบั ผดิ ชอบต่อสังคมและพลเมืองทดี่ ี

โดยใช้กระบวนการคิด วิเคราะห์ จำแนก แยกแยะ การฝึกปฏิบัติจริง การทำโครงงานกระบวนการ
เรยี นรู้ 5 ขัน้ ตอน ( 5 STEPs) การอภิปราย การสบื สวน การแก้ปัญหา ทักษะการอา่ นและการเขียน

เพื่อให้มีความตระหนกั และเห็นความสำคญั ของการต่อตา้ นและการป้องกนั การทุจริต

ผลการเรียนรูท้ ี่คาดหวัง
1. มีความรู้ความเข้าใจเกย่ี วกับการแยกแยะระหวา่ งผลประโยชน์ส่วนตน กับผลประโยชนส์ ว่ นรวม
2. มีความร้คู วามเข้าใจเกี่ยวกับความละอายและความไม่ทนต่อการทุจรติ
3. มีความรูค้ วามเข้าใจเก่ียวกับ STRONG จิตพอเพยี งตอ่ การต่อตา้ นการทจุ ริต
4. มีความรคู้ วามเขา้ ใจเกย่ี วกับพลเมอื งและมรี ับผดิ ชอบต่อสงั คม
5. สามารถคิดแยกแยะระหวา่ งผลประโยชนส์ ่วนตน กับผลประโยชนส์ ว่ นรวมได้
6. ปฏิบัตติ นเปน็ ผู้ละอายและความไม่ทนตอ่ การทจุ รติ ทกุ รูปแบบ
7. ปฏิบัติตนเปน็ ผู้ STRONG จติ พอเพียงต่อการตอ่ ต้านการทจุ ริต
8. ปฏิบัตติ นตามหน้าทีพ่ ลเมืองและมีความรบั ผิดชอบต่อสังคม
9. ตระหนกั และเห็นความสำคญั ของการต่อตา้ นและป้องกันทุจริต

รวมท้ังหมด 9 ผลการเรียนรู้

118

คำอธบิ ายรายวชิ าเพ่ิมเติม

ส15202 การปกครองส่วนท้องถน่ิ 2 กลุ่มสาระการเรยี นร้สู ังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม

ชั้นประถมศึกษาปที ี่ 5 เวลา 40 ช่ัวโมง

ศึกษาอธิบายความหมายความสำคัญ หลักการ และลักษณะของการปกครองส่วนท้องถิ่น การมีส่วน
ร่วมในการปกครองส่วนท้องถิ่น บอกประวัติความเป็นมาของการปกครองท้องถิ่นไทย บอกรูปแบบของการ
ปกครองสว่ นท้องถนิ่ ในลกั ษณะ อบจ. อธิบายความหมายองค์ประกอบของ อบจ. ลกั ษณะความสำคัญของสภา
หน้าที่ของนายก อบจ. ตลอดจนอำนาจหน้าที่ของ อบจ. เสนอแนวทางการมีส่วนร่วมของประชาชน การ
ตรวจสอบการทำงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น อธิบายการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วน
ทอ้ งถ่นิ เพ่ือพัฒนาชุมชน มสี ่วนร่วมในการแก้ปญั หาขององคก์ รปกครองสว่ นท้องถน่ิ

โดยให้ผู้เรียนใช้ภาพข่าวหรือสถานการณ์ต่างๆโดยค้นคว้าจากอินเตอร์เน็ต หนังสือพิมพ์ ให้นักเรียน
สังเกตตอบปัญหาเชิงวิเคราะห์และสรุปความรู้ที่ได้เป็นแผนผังความคิด กระตุ้นให้แสดงความคิดเห็นอย่าง
หลากหลายร่วมกันหาแนวทางในการปฏิบัติที่ถูกต้องเหมาะสม ส่งเสริมการทำงานกลุ่มเพื่อพัฒนาทักษะทาง
สังคมนำไปสูก่ ารยอมรบั และเห็นคุณค่าของตนเองและผูอ้ ่ืน

เพื่อให้ผู้เรียนเกิดความเข้าใจและตระหนักถึงการปฏิบัติตนในฐานะที่เป็นส่วนหนึ่งของสังคมการ
ปกครองส่วนท้องถิ่นปฏิบัติหน้าที่ในการดำเนินชีวิตอย่างพอเพียงใช้วิธีการเหมาะสมกับการศึกษาข้อมูลของ
องคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ และมีความเข้าใจในการดำเนนิ งานขององค์กรปกครองสว่ นท้องถน่ิ อยา่ งชดั เจนและ
ถกู ตอ้ ง

ผลการเรยี นรู้
1. รู้เข้าใจความหมายความสำคัญของการปกครองท้องถ่ิน
2. รเู้ ข้าใจหลกั การความสำคญั ขององคก์ รปกครองสว่ นท้องถิน่
3. อธบิ ายลกั ษณะสำคญั ของการปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ
4. รแู้ ละเขา้ ใจความหมายความสำคญั ของการปกครองส่วนท้องถ่นิ กบั ประชาชน
5. อธบิ ายพฒั นาการของการปกครองสว่ นทอ้ งถิ่นในประเทศไทย
6. รแู้ ละเขา้ ใจลกั ษณะการบรหิ ารงานของ อบจ.
7. ยกตัวอย่างองค์ประกอบของ อบจ.
8. ตระหนกั ในความสำคญั ของสภา อบจ.
9. บอกอำนาจบทบาทหน้าทข่ี องนายก อบจ.
10. บอกอำนาจบทบาทหนา้ ท่ขี อง อบจ.
11. รแู้ ละเข้าใจงบประมาณของ อบจ.
12. รู้และเข้าใจการกระจายอำนาจใหแ้ ก่องค์การปกครองส่วนท้องถน่ิ
13. ตระหนักถงึ การมสี ว่ นร่วมในการปกครองสว่ นทอ้ งถนิ่ ของประชาชน

119

14. ตรวจสอบการดำเนนิ งานขององค์กรปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน
15. วเิ คราะห์ปญั หาขององคก์ รปกครองส่วนท้องถิ่น
รวมท้ังหมด 15 ผลการเรยี นรู้

120

ส16101 สังคมศกึ ษา6 คำอธบิ ายรายวิชาพืน้ ฐาน
ชัน้ ประถมศกึ ษาปที ่ี 6 กลุ่มสาระการเรยี นร้สู ังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม
เวลา 80 ชั่วโมง

ศึกษาและลงมือปฏิบัติในเรื่อง วิเคราะห์ความสำคัญของพระพุทธศาสนาในฐานะเป็นศาสนาประจำ
ชาติหรือความสำคัญของศาสนาที่ตนนับถือ สรุปพุทธประวัติตั้งแต่ปลงอายุสังขารจนถึงสังเวชนียสถาน หรือ
ประวัติศาสดาที่ตนนับถือตามที่กำหนด เห็นคุณค่าและประพฤติตนตามแบบอย่างการดำเนินชีวิตและข้อคิด
จากประวตั ิสาวก ชาดก เรอื่ งเลา่ และศาสนิกชนตวั อย่างตามทกี่ ำหนด วิเคราะหค์ วามสำคญั และเคารพพระ
รัตนตรัย ปฏิบัติตามไตรสิกขาและหลักธรรมโอวาท 3 ในพระพุทธศาสนาหรือหลักธรรมของศาสนาที่ตนนับ
ถอื ตามทก่ี ำหนด ชืน่ ชมการทำความดขี องบุคคลในประเทศตามหลักศาสนาพร้อมท้ังบอกแนวปฏิบัติในการ
ดำเนินชีวิต เห็นคุณค่าและสวดมนต์ แผเ่ มตตา และบริหารจิตเจรญิ ปัญญา มีสตทิ เ่ี ป็นพนื้ ฐานของสมาธิใน
พระพุทธศาสนา หรือการพัฒนาจิตตามแนวทางของศาสนาที่ตนนับถือตามที่กำหนด ปฏิบัติตนตาม
หลักธรรมของศาสนาที่ตนนับถือ เพื่อแกป้ ัญหาอบายมขุ และสิง่ เสพติด อธบิ ายหลักธรรมสำคญั ของศาสนา
อื่น โดยสังเขป อธิบายลักษณะสำคัญของศาสนพิธี พิธีกรรมของศาสนาอื่น ๆและปฏิบัติตนได้อย่างเหมาะสม
เมื่อต้องเข้าร่วมพิธี อธิบายความรู้เกี่ยวกับสถานที่ต่าง ๆ ในศาสนสถานและปฏิบัติตนได้อย่างเหมาะสม มี
มรรยาทของความเป็น ศาสนิกชนที่ดีตามที่กำหนด อธิบายประโยชน์ของการเข้าร่วมในศาสนพิธี
พิธีกรรม และกิจกรรมในวันสำคัญทางศาสนาตามที่กำหนด และปฏิบัติตนได้ถูกต้องแสดงตนเป็นพุทธ
มามกะ หรือแสดงตนเป็นศาสนิกชนของศาสนาท่ีตนนบั ถือศึกษาหลักการแนวทางปฏิบัตใิ นเร่อื ง ปฏบิ ตั ิตาม
กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวันของครอบครัวและชุมชน วิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมตาม
กาลเวลาและธำรงรักษาวัฒนธรรมอันดีงาม แสดงออกถึงมารยาทไทยได้เหมาะสม ถูกกาลเทศะ อธิบาย
คุณค่าทางวัฒนธรรมที่แตกต่างกันระหว่างกลุ่มคนในสังคมไทย ติดตามข้อมูลข่าวสาร เหตุการณ์ต่าง ๆ ใน
ชีวิตประจำวัน เลือกรับและใช้ข้อมูลข่าวสารในการเรียนรู้ได้เหมาะสม เปรียบเทียบบทบาท หน้าที่ของ
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและรัฐบาล มีส่วนร่วมในกิจกรรมต่าง ๆ ที่ส่งเสริมประชาธิปไตยในท้องถิ่นและ
ประเทศ อภิปรายบทบาท ความสำคัญในการใช้สิทธิออกเสียงเลือกตั้งตามระบอบประชาธิปไตย ให้ผู้เรียน
ศึกษาเร่อื ง อธิบายบทบาทของผูผ้ ลติ ที่มคี วามรบั ผิดชอบ อธบิ ายบทบาทของผบู้ ริโภคทรี่ เู้ ท่าทัน บอกวิธแี ละ
ประโยชน์ของการใช้ทรัพยากรอย่างยั่งยืน อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างผู้ผลิต ผู้บริโภค ธนาคาร และ
รัฐบาล ยกตัวอย่าง การรวมกลุ่มทางเศรษฐกิจภายในท้องถิ่น ให้ผู้เรียนศึกษาเรื่อง สืบค้นและอธิบายขอ้ มูล
ลักษณะทางกายภาพของประเทศไทยด้วยแผนที่ รูปถ่ายทางอากาศและภาพถ่ายจากดาวเทียม อธิบาย
ความสัมพันธร์ ะหว่างลักษณะทางกายภาพกบั ภัยพบิ ัตใิ นประเทศไทยเพ่ือเตรียมพร้อมรับมือภยั พิบัติ วิเคราะห์
ปฏิสัมพันธ์ระหว่างสิ่งแวดล้อมทางกายภาพกับลักษณะกิจกรรมทางเศรษฐกิจและสังคมในประเทศไทย
วเิ คราะหก์ ารเปล่ียนแปลงทางกายภาพของประเทศไทยในอดีตกบั ปัจจบุ นั และผลทีเ่ กดิ ข้ึนจากการเปลีย่ นแปลง
นำเสนอตัวอย่างที่สะท้อนให้เห็นผลจากการรักษาและทำลายทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม และเสนอแนวทาง
จัดการท่ยี ั่งยืนในประเทศไทย

121

โดยใหผ้ ูเ้ รียนฝกึ การสังเกต ตอบคำถามเชงิ วเิ คราะห์และสรุปความรู้ทไี่ ดเ้ ป็นแผนผงั ความคิด กระตุ้น
ให้แสดงความคิดเห็นอย่างหลากหลาย เพื่อให้ผู้เรียนร่วมกันหาแนวทางปฏิบัติที่ถูกต้อง เหมาะสม ส่งเสริม
การทำงานกลมุ่

เพื่อพัฒนาทักษะทางสังคม นำไปสู่การยอมรับและเห็นคุณค่าของตนเองและผู้อื่น ตระหนักถึงการ
ปฏิบัติตนในฐานะที่เป็นส่วนหน่ึงของ สังคมประชาธิปไตย ปฏิบัติตนตามหลักศาสนาที่ตนนับถือ มีแนวคิดที่
เหมาะสมในการดำเนินชีวิตอย่างพอเพียง และมีความเข้าใจสภาพภูมิศาสตร์รอบตัว เลือกใช้และอนุรักษ์
สิง่ แวดล้อมอยา่ งย่งั ยืน

รหัสตวั ช้ีวดั
ส1.1 ป.6/1 , ป.6/2 , ป.6/3 , ป.6/4 , ป.6/5 , ป.6/6 , ป.6/7 , ป.6/8 , ป.6/9
ส1.2 ป.6/1 , ป.6/2 , ป.6/3 , ป.6/4
ส2.1 ป.6/1 , ป.6/2 , ป.6/3 , ป.6/4 , ป.6/5
ส2.2 ป.6/1 , ป.6/2 , ป.6/3
ส3.1 ป.6/1 , ป.6/2 , ป.6/3
ส3.2 ป.6/1 , ป.6/2
ส5.1 ป.6/1 , ป.6/2
ส5.2 ป.6/1 , ป.6/2 , ป.6/3

รวมทั้งหมด 31 ตวั ชว้ี ัด

122

ส16102 ประวตั ิศาสตร6์ คำอธิบายรายวิชาพื้นฐาน
ชน้ั ประถมศึกษาปที ่ี 6 กลุ่มสาระการเรียนร้สู ังคมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม
เวลา 40 ชั่วโมง

ศึกษาความหมายและความสำคัญของวิธีการทางประวัติศาสตร์ ที่เหมาะสมกับนักเรียนอย่างง่ายๆ
การนำวิธีการทางประวัตศิ าสตร์ไปใช้ศึกษาเร่ืองราวของท้องถิ่น เชน่ พฒั นาการทางด้านร่างกาย สผี ิว ความ
สูง หรืออื่นๆ ของคนในชุมชน หรือ ความเป็นมาของภูมินามของสถานที่ในท้องถิ่นการสรุปข้อมูลหลักฐาน
ประวัติความเป็นมาของชุมชน ทั้งจากความจริงและข้อเท็จจริง การนำเสนอประวัติความเป็นมาของชุมชน
โดยใชข้ อ้ มูลที่ได้จากหลักฐานทางประวัติศาสตร์ดว้ ยวธิ ีการตา่ งๆ เชน่ การเล่าเรือ่ ง การจดั นทิ รรศการ การ
เขียนรายงาน การใช้แผนที่แสดงที่ตั้งและอาณาเขตของประเทศเพื่อนบ้านพัฒนาการทางประวัติศาสตร์ด้าน
วัฒนธรรมของประเทศเหล่านั้น ศึกษาสภาพสังคม เศรษฐกิจ และการเมืองประเทศเพื่อนบ้านของไทยใน
ปัจจุบันโดยสังเขป ตัวอย่างความเหมือนและความแตกต่างระหว่างไทยกับประเทศเพื่อนบ้าน เช่น ภาษา
ศาสนา และการปกครอง รวมทงั้ ศึกษาความเป็นมาของกลุ่มประเทศอาเซียน สมาชิกของอาเซียนในปัจจุบัน
ความสัมพันธ์ของกลุ่มอาเซียนทางเศรษฐกิจและสังคมในปัจจุบัน ศึกษาเกี่ยวกับภูมิปัญญาไทยสมัย
รัตนโกสินทร์ เช่น ศิลปกรรม วรรณกรรม การสถาปนาอาณาจักรรตั นโกสนิ ทร์โดยสังเขป ปัจจัยที่ส่งเสรมิ
ความเจริญรุง่ เรอื งทางเศรษฐกจิ และการปกครองของไทยในสมัยรัตนโกสนิ ทร์ ตัวอย่างหลักฐานท่ีเหมาะสมกับ
นักเรียนทีจ่ ะนำไปใช้ในการศึกษาเหตุการณส์ ำคัญในประวัติศาสตรไ์ ทยสมัยรัตนโกสินทร์ เช่น ภาษา ศาสนา
และการปกครอง รวมทั้งศึกษาความเป็นมาของกลุ่มประเทศอาเซียน สมาชิกของอาเซียนในปัจจุบัน
ความสัมพันธ์ของกลมุ่ อาเซียนทางเศรษฐกิจแลสงั คมในปัจจบุ นั

โดยศึกษาเกี่ยวกับภูมิปัญญาไทย สมัยรัตนโกสินทร์ เช่น ศิลปกรรม วรรณกรรม การสถาปนา
อาณาจกั รรัตนโกสนิ ทร์โดยสงั เขป ปจั จยั ที่สง่ เสรมิ ความเจรญิ ร่งุ เรืองทางเศรษฐกจิ และการปกครองของไทยใน
สมัยรัตนโกสินทร์ ตัวอย่างหลักฐานที่เหมาะสมกับนักเรียนที่จะนำมาใช้ในการศึกษาเหตุการณ์สำคัญใน
ประวัติศาสตร์ไทยสมยั รัตนโกสินทร์ เชน่ พระราชหตั ถเลขาของรชั กาลท่ี ๔ หรือรัชกาลที่ ๕ กฎหมายสำคัญ
ฯลฯ พัฒนาการด้านต่างๆ ของไทยสมัยรัตนโกสินทร์ ตามช่วงเวลาต่างๆ เช่น สมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น
สมัยปฏิรูปประเทศ และสมัยและสมัยประชาธิปไตย ผลงานของบุคคลสำคัญทางด้านต่างๆ ในสมัย
รัตนโกสินทร์ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท ,
พระบาทสมเดจ็ พระจลุ จอมเกล้าเจ้าอยหู่ ัว

เพื่อใช้กระบวนการฝึกปฏิบัติ การคิดอย่างมีวิจารณญาณ การเรียนความรู้ความเข้าใจ การสร้าง
ความตระหนัก การสร้างเจตคติ การสร้างค่านิยม การสืบเสาะ คิดอย่างมีวิจารณญาณ การแก้ปัญหาการ
ทำงานกลมุ่ การสบื คน้ ขอ้ มลู การปฏบิ ตั ิ การนำเสนอ

123

รหสั ตัวช้ีวดั

ส4.1 ป.6/1 , ป.6/2

ส4.2 ป.6/1 , ป.6/2
ส4.3 ป.6/1 , ป.6/2 , ป.6/3 , ป.6/4
รวมทงั้ หมด 8 ตวั ชี้วัด

124

ส16201 หนา้ ทพ่ี ลเมือง6 คำอธิบายรายวิชาเพ่ิมเติม
ช้ันประถมศึกษาปีท่ี 6 กลุ่มสาระการเรยี นรู้สังคมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม
เวลา 40 ชั่วโมง

ศึกษาการปฏิบัติตนและชักชวนผู้อื่นให้มีมารยาทไทย ในเรื่องการแสดงความเคารพ การสนทนา การ
ปฏิบัติตน ตามกาลเทศะ และการต้อนรับผู้มาเยือน มีส่วนร่วมและชักชวนผู้อื่นให้อนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ
และสิ่งแวดล้อม มีส่วนร่วมในขนบธรรมเนียมประเพณี ศิลปวัฒนธรรม และภูมิปัญญาไทย ปฏิบัติตนเป็นผู้มี
วินัยในตนเอง ในเรื่องความซื่อสัตย์สุจริต ตั้งใจปฏิบัติหน้าที่ และยอมรับผลที่เกิดจากการกระทำของตนเอง
เห็นคุณค่าและแนะนำผู้อื่นให้แสดงออกถึงความรักชาติ ยึดมั่นในศาสนา และเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย์
ด้วยการใช้สินค้าไทย ดูแลรักษาโบราณสถาน โบราณวัตถุและสาธารณสมบัติ ปฏิบัติตนเป็นศาสนิกชนที่ดี
ปฏิบัติตนตามพระราชจริยวัตรและพระจริยวัตร ปฏิบัติตนตามพระบรมราโชวาท ในเรื่องความใฝ่รู้ ความ
กตญั ญู หลกั การทรงงาน ในเรื่ององค์รวมและทำให้ง่าย และหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง ปฏิบัติตนเปน็ ผู้
มีวินัยในตนเอง ในเร่อื ง ความซือ่ สัตย์สุจริต ขยันหม่นั เพยี ร อดทน ใฝ่หาความรู้ ตัง้ ใจปฏิบตั หิ นา้ ท่ี และยอมรับ
ผลที่เกิดจากการกระทำของตนเอง ปฏิบัติตนและแนะนำผู้อื่นให้ปฏิบัติตามข้อตกลง กติกา กฎ ระเบียบของ
ห้องเรียนและโรงเรียน ในการใช้และดูแลรักษาสิ่งของ เครื่องใช้ วัสดุอุปกรณ์ และสถานที่ของส่วนรวม เห็น
คุณคา่ และปฏิบัตติ นตามบทบาทหน้าที่ของการเปน็ สมาชิกท่ีดีของหอ้ งเรยี นและโรงเรยี น ดว้ ยการเป็นผู้นำและ
การเป็นสมาชิกที่ดี การยึดถือประโยชน์ของส่วนรวมเป็นสำคัญ การใช้สิทธิและหน้าที่ การใช้เสรีภาพอย่าง
รับผิดชอบ มีส่วนร่วมและรับผิดชอบในการตัดสินใจในกิจกรรมของห้องเรียนและโรงเรียน ปฏิบัติตนเป็นผู้มี
วนิ ัยในตนเอง ในเร่อื งความซือ่ สตั ย์สจุ ริต ขยนั หมนั่ เพยี ร อดทน ใฝห่ าความรู้ ต้ังใจปฏบิ ตั หิ นา้ ที่ และยอมรับผล
ที่เกิดจากการกระทำของตนเอง ยอมรับความหลากหลายทางสังคมวัฒนธรรมในประเทศไทย ในเรื่องวิถีชีวิต
วัฒนธรรม ศาสนาและสิ่งแวดลอ้ ม อยู่ร่วมกับผู้อืน่ อย่างสันตแิ ละพึ่งพากัน ในเรื่องการเคารพซึ่งกนั และกัน ไม่
แสดงกิริยา วาจาดูหมิ่นผู้อ่ืน ช่วยเหลือซ่ึงกันและกัน และแบ่งปัน วิเคราะห์ปัญหาความขัดแย้งในประเทศไทย
ในเร่ืองการการละเมดิ สิทธิ การรักษาสิง่ แวดลอ้ ม และเสนอแนวทางการแก้ปัญหาโดยสนั ตวิ ิธี ปฏบิ ัติตนเป็นผู้มี
วินยั ในตนเอง ในเรอื่ ง ความซ่อื สัตยส์ ุจรติ อดทน และยอมรบั ผลท่ีเกดิ จากการกระทำของตนเอง

โดยใช้กระบวนการคิด กระบวนการกลุ่ม กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการเผชิญสถานการณ์ และ
กระบวนการแกป้ ญั หา

เพื่อให้ผู้เรียนมีลักษณะที่ดีของคนไทย ภาคภูมิใจและรักษาไว้ซึ่งความเป็นไทย แสดงออกถึงความรัก
ชาติ ยึดมั่นในศาสนา เทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย์ ดำเนินชีวิตตามวิถีประชาธิปไตย อยู่ร่วมกับผู้อื่นอย่าง
สนั ติ สามารถจัดการความขดั แยง้ ด้วยสนั ติวิธี และมวี ินัยในตนเอง

125

ผลการเรยี นรู้
1. ปฏบิ ัติตนและชกั ชวนผู้อนื่ ใหม้ ีมารยาทไทย
2. มสี ่วนร่วมและชกั ชวนผู้อ่ืนให้อนุรักษ์ทรพั ยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อม
3. มีส่วนร่วมในขนบธรรมเนยี มประเพณี ศลิ ปวัฒนธรรม และภูมปิ ัญญาไทย
4. เห็นคุณค่าและแนะนำผูอ้ น่ื ให้แสดงออกถงึ ความรักชาติ ยึดม่ันในศาสนา และเทิดทูนสถาบัน

พระมหากษัตริย์
5. ปฏบิ ตั ิตนตามพระบรมราโชวาท หลักการทรงงาน และหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
6. ปฏิบตั ิตนและแนะนำผู้อนื่ ใหป้ ฏบิ ตั ิตามข้อตกลง กติกา กฎ ระเบยี บของหอ้ งเรียนและโรงเรยี น
7. เห็นคุณค่าและปฏบิ ัตติ นตามบทบาทหนา้ ท่ี มีส่วนร่วมและรบั ผิดชอบในการตัดสนิ ใจในกิจกรรม

ของห้องเรยี นและโรงเรยี น
8. ยอมรบั ความหลากหลายทางสังคมวฒั นธรรมในประเทศไทย และอย่รู ว่ มกับผู้อ่นื อย่างสันติ และ

พงึ่ พา ซ่งึ กนั และกัน
9. วเิ คราะหป์ ญั หาความขัดแย้งในประเทศไทยและเสนอแนวทางการแกป้ ัญหาโดยสันติวธิ ี
10. ปฏิบัติตนเป็นผมู้ วี ินัยในตนเอง

รวมท้ังหมด 10 ผลการเรยี นรู้

126

ส16204 การป้องกันทจุ ริต6 คำอธิบายรายวชิ าเพ่ิมเตมิ
ช้นั ประถมศึกษาปีท่ี 6 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม
เวลา 40 ช่ัวโมง

ศึกษาเกี่ยวกับการแยกแยะระหว่างผลประโยชน์ส่วนตนและผลประโยชน์ส่วนรวม มีการคิดแยกแยะ
โดยระบบคิดฐาน 2 และระบบคิดฐาน 10 ความแตกต่างระหว่างจริยธรรมและการทุจริต การขัดกันระหว่าง
ประโยชน์ส่วนตนและประโยชน์สว่ นรวม ผลประโยชน์ทับซอ้ นและรูปแบบของประโยชน์ทบั ซ้อน ความละอาย
และความไม่ทนต่อการทุจริต เกี่ยวกับการทำการบ้าน การทำเวร การสอบ การแต่งกายและกิจกรรมนักเรียน
ภายในห้องเรียน โรงเรียน ชุมชนและสังคม การสร้างจิตสำนึกความพอเพียงต่อการต้านทุจริต STRONG จิต
พอเพียงต่อการต่อต้านการทุจริต การดำรงชีวิตตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ความโปร่งใส ความตื่นรู้
และต้านทุจริต การมุ่งไปข้างหน้าและความเอื้ออาทร รู้หน้าที่ของพลเมืองและรับผิดชอบต่อสังคมในการ
ต่อตา้ นทุจริต การเคารพสทิ ธิหนา้ ท่ีตนเองและผู้อื่นการเคารพสิทธิหน้าทีต่ ่อชุมชนและสังคม ปฏิบัติตนตามกฎ
ระเบยี บ กติกาและกฎหมาย ความรบั ผิดชอบต่อสงั คมและพลเมอื งที่ดี

โดยใชก้ ระบวนการคิด วเิ คราะห์ จำแนก แยกแยะ การฝึกปฏิบัตจิ ริง การทำโครงงานกระบวนการ
เรยี นรู้ 5 ขั้นตอน ( 5 STEPs) การอภปิ ราย การสบื สวน การแก้ปญั หา ทักษะการอา่ นและการเขียน

เพื่อใหม้ ีความตระหนักและเห็นความสำคญั ของการต่อต้านและการป้องกนั การทุจริต

ผลการเรยี นรู้
1. มีความรู้ ความเข้าใจเกย่ี วกบั การแยกแยะระหวา่ งผลประโยชน์สว่ นตน กับผลประโยชนส์ ่วนรวม
2. มคี วามรู้ ความเข้าใจเกีย่ วกบั ความละอายและความไม่ทนตอ่ การทจุ ริต
3. มีความรู้ ความเขา้ ใจเกย่ี วกับ STRONG จติ พอเพยี งต่อการตอ่ ต้านการทุจริต
4. มคี วามรู้ ความเขา้ ใจเก่ียวกบั พลเมืองและมรี บั ผิดชอบต่อสังคม
5.สามารถคิดแยกแยะระหวา่ งผลประโยชน์ส่วนตน กบั ผลประโยชน์ส่วนรวมได้
6. ปฏบิ ตั ติ นเปน็ ผูล้ ะอายและความไม่ทนต่อการทุจริตทุกรูปแบบ
7. ปฏบิ ตั ิตนเป็นผู้ STRONG จติ พอเพยี งต่อการต่อตา้ นการทจุ ริต
8. ปฏบิ ตั ติ นตามหน้าท่พี ลเมืองและมคี วามรบั ผดิ ชอบต่อสังคม
9. ตระหนักและเหน็ ความสำคัญของการต่อตา้ นและป้องกันทจุ รติ

รวมท้ังหมด 9 ผลการเรยี นรู้

127

คำอธบิ ายรายวิชาเพิ่มเตมิ

ส16202 การปกครองส่วนท้องถิน่ 3 กลุ่มสาระการเรยี นรูส้ ังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม

ชนั้ ประถมศกึ ษาปีที่ 6 เวลา 40 ชวั่ โมง

ศึกษาและอธิบายความหมายความสำคัญ หลักการ และลักษณะของการปกครองส่วนท้องถิ่น
ยกตัวอย่างความสัมพันธ์ระหว่างราชการ การมีส่วนร่วมในการปกครองส่วนท้องถิ่น บอกประวัติความเป็นมา
ของการปกครองท้องถิ่นไทย อธิบายรัฐธรรมนูญที่เกี่ยวข้องกับการปกครองในท้องถิ่น บอกรูปแบบของการ
ปกครองส่วนท้องถิ่นในลักษณะตา่ ง ๆ เช่น อบต. เทศบาล อบจ. และการปกครองในรูปแบบพิเศษ อธิบาย
ความหมายองค์ประกอบของ อบจ. ลักษณะความสำคัญของสภา หน้าที่ของนายก อบจ. ตลอดจนอำนาจ
หน้าที่ของ อบจ. เสนอแนวทางการมีส่วนร่วมของประชาชน การตรวจสอบการทำงานขององค์กรปกครอง
สว่ นทอ้ งถ่ิน อธบิ ายการกระจายอำนาจใหแ้ ก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเพ่ือพัฒนาชุมชน มีส่วนร่วมในการ
แก้ปัญหาขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน

โดยใชภ้ าพข่าวหรือสถานการณ์ต่างๆโดยค้นคว้าจากอินเทอร์เน็ต หนงั สอื พมิ พ์ ให้นักเรยี นสังเกตตอบ
ปัญหาเชิงวิเคราะห์และสรุปความรู้ที่ได้เป็นแผนผังความคิด กระตุ้นให้แสดงความคิดเห็นอย่างหลากหลาย
ร่วมกันหาแนวทางในการปฏิบัติที่ถูกต้องเหมาะสม ส่งเสริมการทำงานกลุม่ เพือ่ พัฒนาทักษะทางสังคมนำไปสู่
การยอมรบั และเหน็ คณุ ค่าของตนเองและผู้อื่น

เพ่ือให้ผู้เรียนเกิดความเข้าใจและตระหนักถึงการปฏิบัติตนในฐานะที่เป็นส่วนหนึ่งของสังคมการ
ปกครองส่วนท้องถิ่นปฏิบัติหน้าที่ในการดำเนินชีวิตอย่างพอเพียงใช้วิธีการเหมาะสมกับการศึกษาข้อมูลของ
องคก์ รปกครองส่วนท้องถ่นิ และมีความเขา้ ใจในการดำเนินงานขององค์กรปกครองสว่ นท้องถนิ่ อยา่ งชดั เจนและ
ถูกต้อง

ผลการเรยี นรู้
1. รเู้ ขา้ ใจความหมายความสำคัญของการปกครองทอ้ งถ่นิ
2. รู้เขา้ ใจหลักการความสำคัญขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถิ่น
3. อธิบายลักษณะสำคัญของการปกครองส่วนท้องถิ่น
4. ยกตวั อยา่ งความสมั พนั ธร์ ะหว่างราชการสว่ นกลาง ภมู ิภาคและท้องถ่ิน
5. รู้และเข้าใจความหมายความสำคญั ของการปกครองส่วนทอ้ งถน่ิ กับประชาชน
6. อธบิ ายพฒั นาการของการปกครองสว่ นท้องถิน่ ในประเทศไทย
7. รแู้ ละเข้าใจรัฐธรรมนูญฉบบั ปัจจุบนั กบั การปกครองสว่ นท้องถ่นิ
8. ยกตัวอยา่ งรปู แบบการปกครองส่วนท้องถ่นิ ในประเทศไทย
9. ร้แู ละเขา้ ใจลกั ษณะการบริหารงานของ อบต.
10. รแู้ ละเข้าใจลักษณะของเทศบาล
11. รูแ้ ละเขา้ ใจลักษณะการบรหิ ารงานของ อบจ.

128

12. ยกตวั อย่างองคป์ ระกอบของ อบจ.
13. ตระหนกั ความสำคัญของสภา อบจ.
14. บอกอำนาจบทบาทหน้าที่ของนายก อบจ.
15. บอกอำนาจบทบาทหนา้ ที่ของ อบจ.
16. รู้และเขา้ ใจงบประมาณของ อบจ.
17. อธบิ ายลกั ษณะการปกครองของ กรงุ เทพมหานคร
18. อธบิ ายลกั ษณะการปกครองของเมืองพทั ยา
19. รแู้ ละเขา้ ใจการกระจายอำนาจใหแ้ ก่องค์การปกครองสว่ นทอ้ งถ่ิน
20. ตระหนกั ถึงการมีสว่ นร่วมในการปกครองสว่ นท้องถิน่ ของประชาชน
21. ตรวจสอบการดำเนนิ งานขององค์กรปกครองสว่ นท้องถ่ิน
22. วิเคราะหป์ ญั หาขององค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถิน่
รวมทั้งหมด 22 ผลการเรียนรู้

129

โครงสร้างรายวิชา
และ

หนว่ ยการเรียนรู้

130

โครงสรา้ งรายวิชาพน้ื ฐาน

ส11101 สงั คมศกึ ษา1 กลุ่มสาระการเรยี นรู้ สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม

ช้นั ประถมศึกษาปที ่ี 1 เวลา 80 ช่วั โมง

อัตราสว่ นคะแนน 70 : 30

ภาคเรยี นท่ี 1

หน่วย ชือ่ หนว่ ยการ มาตรฐาน/ สาระสำคญั เวลา คะแนน นำ้ หนักคะแนน สอบ
(ช่ัวโมง) ระหวา่ ง สอบ คะแนน ปลาย
ท่ี เรียนรู้ ตวั ช้วี ดั เรียน กลาง ระหว่าง ภาค
1 ภาค เรยี น

ปฐมนเิ ทศ

1 พุทธประวตั ิ ส1.1 ป.1/1 - พุทธประวตั ิ : ประสูติ ตรสั รู้ 2 42- -

- พุทธประวัติ : ปรนิ พิ พาน

2 พทุ ธสาวก ส1.1 ป.1/2 - พทุ ธสาวก : สามเณรบัณฑติ 4 42- -
8 42- -
ชาดก - ชาดก : วัณณุปถชาดก (พ่อค้า

และ ผ้พู ยายาม)

พุทธศาสนิก - ชาดก : สวุ ัณณสามชาดก

ชนตัวอยา่ ง (สุวรรณสามยอดกตญั ญู)

- พุทธศาสนกิ ชนตวั อยา่ ง :

พระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยหู่ ัวภูมิ

พลอดุลยเดช

- พุทธศาสนิกชนตวั อยา่ ง :

เจา้ พระยาสุธรรมมนตรี

(หนูพร้อม ณ นคร)

3 หลกั ธรรม ส1.1 ป.1/3 - พระรตั นตรัย

ทางพระ - ความศรัทธา

พทุ ธ ศาสนา - โอวาท 3 : เบญจศีล เบญจ

ธรรม

- โอวาท 3 : สังคหวตั ถุ 4

- โอวาท 3 : ความกตญั ญูกตเวที

ต่อพ่อแม่ และครอบครวั

- โอวาท 3 : มงคล 38

131

หนว่ ย ชื่อหน่วยการ มาตรฐาน/ สาระสำคัญ เวลา คะแนน นำ้ หนักคะแนน สอบ
(ช่ัวโมง) ระหวา่ ง สอบ คะแนน ปลาย
ท่ี เรยี นรู้ ตัวช้ีวัด - โอวาท 3 : การทำจติ ใจให้ผ่อง เรียน กลาง ระหวา่ ง ภาค
ใส 2 ภาค เรยี น
4 หน้าทช่ี าว ส1.2 ป.1/1 - พุทธศาสนสุภาษติ : อตฺตา หิ 2 4 -
พทุ ธ ป.1/2 อตฺตโน นาโถ 2-
- พทุ ธศาสนสุภาษติ : มาตา 4 -
5 การบริหาร ส1.1 ป.1/4 มิตตฺ ํ สเก ฆเร 2-
จิตและเจริญ - การบำเพ็ญประโยชนต์ อ่ วัด
ปัญญา หรอื ศาสนสถาน
- การแสดงตนเป็นพุทธ
มามกะ
- การฝึกสวดมนต์และแผ่เมตตา
- การฝึกสตทิ เ่ี ปน็ พ้ืนฐานของ
สมาธเิ พ่ือเจริญปัญญา
- การฝึกให้มสี ตใิ นการฟัง การคิด
การถาม การอ่าน และการเขียน

6 วนั สำคญั ส1.2 ป.1/3 - วนั สำคัญทางพระพุทธศาสนา : 3 41- -
7 41- -
ทาง วนั มาฆบูชา วันวสิ าขบชู า

พระพุทธศา - วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา :

สนาและศา วันอาสาฬหบูชา วนั อัฏฐมบี ูชา

สนพิธี - การบูชาพระรตั นตรยั

7 การเป็น ส2.1 ป.1/1 - การปฏิบัตติ นเป็นสมาชิกทด่ี ี

พลเมอื งดี ป.1/2 ของครอบครวั

- ประโยชนข์ องการปฏิบตั ิตนเปน็

สมาชิกทดี่ ขี องครอบครัว

- การปฏบิ ตั ิตนเป็นสมาชกิ ท่ีดี

ของโรงเรียน

- ประโยชนข์ องการปฏิบตั ิตนเปน็

สมาชกิ ทดี่ ีของโรงเรียน

132

หน่วย ช่อื หนว่ ยการ มาตรฐาน/ สาระสำคัญ เวลา คะแนน น้ำหนักคะแนน สอบ
(ชว่ั โมง) ระหวา่ ง ปลาย
ท่ี เรียนรู้ ตัวชวี้ ัด เรยี น สอบ คะแนน ภาค
กลาง ระหวา่ ง
ภาค เรียน

- ลักษณะความสามารถของ
ตนเองและผอู้ ื่น

- ลักษณะการทำความดีของ

ตนเองและผอู้ ่ืน

- ผลของการกระทำความดีของ

ตนเองและผู้อน่ื

8 โครงสร้าง ส2.2 ป.1/1, - โครงสรา้ งของครอบครวั 6 41- -

และบทบาท ป.1/2 - ความสัมพนั ธ์ของบทบาทหนา้ ที่

หนา้ ท่ีของ ของสมาชิกในครอบครัว

สมาชกิ ใน - โครงสรา้ งของโรงเรยี น

ครอบครัว - ความสมั พนั ธ์ของบทบาทหน้าท่ี

และโรงเรยี น ของสมาชิก ในโรงเรียน
- บทบาทหนา้ ท่ี สิทธขิ องตนเอง
ในครอบครวั และโรงเรยี น

- การใชอ้ ำนาจตามบทบาทหนา้ ท่ี

และสทิ ธขิ อง สมาชกิ ใน

ครอบครัว

9 การมีส่วน ส2.2 ป.1/3 - การมีสว่ นร่วมในการตัดสินใจ 3 32- -

ร่วมตาม และการทำกิจกรรม ในครอบครวั

กระบวนการ ตามกระบวนการประชาธปิ ไตย

ประชาธิป - การมีส่วนร่วมในการตดั สนิ ใจ

ไตย และการทำกจิ กรรม

ในโรงเรยี นตามกระบวนการ

ประชาธิปไตย
- การมสี ว่ นรว่ มในการทำ
กิจกรรมตามกระบวนการ
ประชาธิปไตย

สอบวัดผลกลางภาค 1 35 15 - -

รวมภาคเรียน 1 40 35 15 - -

133

ภาคเรยี นท่ี 2

หน่วย ชอ่ื หนว่ ยการ มาตรฐาน/ สาระสำคัญ เวลา คะแนน นำ้ หนักคะแนน สอบ
(ชัว่ โมง) ระหวา่ ง สอบ คะแนน ปลาย
ที่ เรียนรู้ ตวั ช้ีวัด เรียน กลาง ระหว่าง ภาค
1 ภาค เรียน

ปฐมนิเทศ

10 การใช้ ส3.1 ป.1/1 - ความหมายของสินค้าและ 6 - -53

จา่ ยเงินเพื่อ ป.1/2 บริการ

ซ้ือสินค้า - สนิ ค้าและบรกิ ารที่ใชใ้ น

และบรกิ าร ชวี ติ ประจำวัน

อย่างคุ้มค่า - การใช้ประโยชนจ์ ากสนิ คา้ และ
บริการใหค้ ุ้มคา่
- การใช้จ่ายเงิน
- หลักการออมเงินและประโยชน์

ของการออมเงิน

- การวางแผนการใช้จ่ายเงนิ

11 การบรหิ าร ส3.1 ป.1/3 - ความหมายและความสำคัญของ 5 - -53
จดั การ ทรัพยากร

ทรัพยากร - ทรัพยากรท่ีใช้ในชวี ิตประจำวนั

- การใช้ทรัพยากรอย่างถูกต้อง

ประหยดั และคุ้มคา่ (1)

- การใช้ทรัพยากรอยา่ งถูกต้อง

ประหยดั และคมุ้ ค่า (2)
- กิจกรรมเสรมิ ทักษะความรู้ทา้ ย
หนว่ ยการเรยี นรู้

12 การทำงาน ส3.2 ป.1/1 - การทำงานและประเภทของการ 4 - -52
ทำงาน (1)
- การทำงานและประเภทของการ
ทำงาน (2)
- ความสำคญั ของการทำงาน (1)
- ความสำคญั ของการทำงาน (2)

134

หนว่ ย ชอื่ หนว่ ยการ มาตรฐาน/ สาระสำคญั เวลา นำ้ หนกั คะแนน
(ชวั่ โมง) คะแนน สอบ คะแนน สอบ
ที่ เรียนรู้ ตวั ชีว้ ัด - สิ่งต่าง ๆ รอบตวั เรา ระหวา่ ง กลาง ระหว่าง ปลาย
- การจำแนกสิง่ ตา่ ง ๆ รอบตัว 4 เรยี น ภาค เรียน ภาค
13 ส่ิงแวดลอ้ ม ส5.1 ป.1/1 (1)
รอบตัวท่ี - การจำแนกสิ่งต่าง ๆ รอบตัว 4 - -52
เกดิ ขน้ึ เอง (2)
ตาม - กจิ กรรมเสรมิ ทักษะความรู้ทา้ ย 4 - -31
ธรรมชาติ หน่วยการเรยี นรู้ 4
และท่ีมนุษย์ - ทศิ หลกั - -31
สรา้ งขน้ึ - ทศิ หลัก 4 ทิศ
- ความสมั พันธร์ ะหวา่ งตำแหน่ง - -31
14 ความสมั พนั ส5.1 ป.1/2 ระยะ และทิศ ของสง่ิ ตา่ ง ๆ
ธ์ของ ป.1/3 รอบตัวเรา
ตำแหน่ง - กจิ กรรมเสรมิ ทักษะความรู้ทา้ ย
ระยะทิศของ หนว่ ยการเรยี นรู้
สิง่ ต่างๆ - แผนผงั
- การใช้แผนผงั (1)
15 แผนผังแสดง ส5.1 ป.1/4 - การใชแ้ ผนผงั (2)
ตำแหน่งของ - กิจกรรมเสริมทักษะความรู้ท้าย
สงิ่ ตา่ งๆใน หนว่ ยการเรียนรู้
หอ้ งเรียน - การเปลย่ี นแปลงสภาพอากาศ
ในรอบวัน
16 การ ส5.1 ป.1/4 - สำรวจการเปลยี่ นแปลงสภาพ
อากาศ (1)
เปลี่ยนแปลง - สำรวจการเปลย่ี นแปลงสภาพ
อากาศ (2)
ของสภาพ - กจิ กรรมเสริมทักษะความรู้ทา้ ย
หนว่ ยการเรยี นรู้
อากาศใน

รอบวัน

135

นำ้ หนกั คะแนน

หนว่ ย ชอ่ื หน่วยการ มาตรฐาน/ สาระสำคญั เวลา คะแนน สอบ คะแนน สอบ
(ชวั่ โมง) ระหวา่ ง กลาง ระหว่าง ปลาย
ที่ เรยี นรู้ ตวั ชีว้ ัด

เรียน ภาค เรยี น ภาค

17 สิง่ แวดลอ้ ม ส5.2 ป.1/1 - ภูมิประเทศกับความเปน็ อยู่ของ 3 - -31

ตาม มนษุ ย์ (1)

ธรรมชาติที่ - ภูมอิ ากาศกบั ความเปน็ อยู่ของ
ส่งผลต่อ มนุษย์
ความเปน็ อยู่ - กจิ กรรมเสริมทักษะความรู้ทา้ ย
ของมนุษย์ หน่วยการเรียนรู้

18 การ ส5.2 ป.1/2 - การเปลีย่ นแปลงของ 4 - -31

เปลี่ยนแปลง ป.1/3 สง่ิ แวดล้อม

สิง่ แวดลอ้ ม - การมีสว่ นร่วมในการจัดระเบียบ
ส่งิ แวดล้อมทบี่ ้าน
และโรงเรียน (1)
- การมีสว่ นรว่ มในการจัดระเบยี บ

ส่ิงแวดล้อมท่ีบา้ น และโรงเรยี น

(2)

- กจิ กรรมเสริมทักษะความรู้ทา้ ย

หนว่ ยการเรยี นรู้

สอบวดั ผลปลายภาค 35 15

รวมตลอดท้ังปี 80 70 30

136

ส11102 ประวัตศิ าสตร์1 โครงสร้างรายวิชาพืน้ ฐาน
ชั้นประถมศกึ ษาปที ่ี 1
อตั ราสว่ นคะแนน 70 : 30 กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม
เวลา 40 ชวั่ โมง

ภาคเรียนท่ี 1

หนว่ ย ชื่อหน่วยการ มาตรฐาน/ สาระสำคญั เวลา คะแนน นำ้ หนักคะแนน สอบ
(ชั่วโมง) ระหว่าง สอบ คะแนน ปลาย
ท่ี เรียนรู้ ตวั ชี้วดั เรียน กลาง ระหว่าง ภาค
1 ภาค เรียน
10
ปฐมนิเทศ

1 ชว่ งเวลา ส4.1 ป.1/1 - การใชป้ ฏิทนิ 18 8 - -

และการ ป.1/2 - การนับช่วงเวลาตามระบบสุริ

เรียงลำดบั ยคติ (1)

เหตุการณ์ - การนับช่วงเวลาตามระบบสุริ

ยคติ (2)

- การนบั ชว่ งเวลาตามระบบ

จนั ทรคติ (1)

- การนบั ชว่ งเวลาตามระบบ

จันทรคติ (2)

- การนับช่วงเวลาตามระบบสุริ

ยคติและจันทรคติ

- กจิ กรรมเสริมทักษะความรู้ (วนั

เดอื น ปี ตามระบบสรุ ยิ คติ-

จันทรคติ)

- ชว่ งเวลาในชวี ิตประจำวนั

- เหตุการณ์ทเ่ี กดิ ข้ึนใน

ชีวิตประจำวนั

- การแสดงลำดบั เหตุการณโ์ ดย

ใชค้ ำบอกชว่ งเวลา (1)

137

น้ำหนกั คะแนน

หน่วย ชื่อหนว่ ยการ มาตรฐาน/ สาระสำคัญ เวลา คะแนน สอบ คะแนน สอบ
(ชั่วโมง) ระหวา่ ง กลาง ระหว่าง ปลาย
ที่ เรียนรู้ ตัวชว้ี ัด

เรียน ภาค เรียน ภาค

2 ประวตั ิความ ส4.1 ป.1/3 - การแสดงลำดับเหตุการณโ์ ดย 10 17 7 - -

เป็นมา ใช้คำบอกช่วงเวลา (2)

ของตนเอง - กิจกรรมเสรมิ ทักษะความรู้ทา้ ย

และ หน่วยการเรียนรู้

ครอบครวั - ประวัตคิ วามเปน็ มาของตนเอง

และครอบครัว

- ประวัติคอื อะไร

- วิธกี ารหาข้อมลู เก่ยี วกบั ตัวฉัน

และครอบครวั

- ประวตั ิของตนเองและ

ครอบครวั (1)

- ประวัติของตนเองและ

ครอบครัว (2)

- กจิ กรรมนนั ทนาการเสรมิ ทักษะ

ความรู้

สอบวัดผลกลางภาค 35 15

รวมภาคเรียนที่ 1 20 35 15

138

ภาคเรยี นที่ 2

นำ้ หนักคะแนน

หน่วย ชือ่ หน่วยการ มาตรฐาน/ สาระสำคญั เวลา คะแนน สอบ คะแนน สอบ
(ช่ัวโมง) ระหว่าง กลาง ระหว่าง ปลาย
ที่ เรยี นรู้ ตัวช้ีวัด

เรยี น ภาค เรยี น ภาค

ปฐมนเิ ทศ 1

3 การดำเนิน ส4.2 ป.1/1 - ความเปล่ียนแปลงในอดีตกับ 10 - - 20 10

ชวี ิตในอดตี ป.1/2 ปัจจบุ ัน

และปัจจุบนั - การเปลยี่ นแปลงของส่งิ ของ

เครื่องใช้ในอดีตกับปัจจุบนั

- สาเหตุของการเปลย่ี นแปลงของ

สง่ิ ตา่ ง ๆ(1)

- สาเหตุของการเปลยี่ นแปลงของ

ส่ิงต่าง ๆ (2)

- ผลกระทบของการเปล่ียนแปลง

ของส่ิงตา่ ง ๆ ตาม

- กาลเวลาเหตกุ ารณ์สำคัญใน

ครอบครวั

- กจิ กรรมเสริมทักษะความรู้

เหตกุ ารณส์ ำคัญในครอบครัว

4 สัญลกั ษณ์ที่ ส4.3 ป.1/1 - ความหมายและความสำคญั ของ 5 - - 10 3

สำคญั สญั ลักษณ์ท่สี ำคญั ของชาติไทย

ของชาติไทย - สัญลักษณช์ าตไิ ทย (1)

- ภาษาไทยและอักษรไทย

- การแสดงความเคารพ

- สญั ลักษณท์ สี่ ำคัญของชาตไิ ทย

5 ความ ส4.3 ป.1/2 - แหล่งวัฒนธรรมในชุมชน 5 - -52

ภาคภูมใิ จ ป.1/3 - คุณคา่ และความสำคัญของ

ในความเป็น - แหลง่ วัฒนธรรมในชมุ ชน

ไทย - กจิ กรรมสำรวจแหล่งวัฒนธรรม

ในชมุ ชน

139

หน่วย ชื่อหนว่ ยการ มาตรฐาน/ สาระสำคัญ เวลา คะแนน น้ำหนกั คะแนน สอบ
(ชัว่ โมง) ระหว่าง สอบ คะแนน ปลาย
ท่ี เรียนรู้ ตัวชีว้ ัด เรยี น กลาง ระหว่าง ภาค
ภาค เรียน

- ความภาคภมู ใิ จในท้องถิ่น 35 15
คณุ ค่าและประโยชนข์ องส่งิ ต่าง
ๆ ในทอ้ งถ่ิน 40 70 30
สอบวัดผลปลายภาคเรยี น
รวมตลอดทั้งปี

140

ส11201 หนา้ ที่พลเมอื ง 1 โครงสรา้ งรายวชิ าเพมิ่ เติม
ช้ันประถมศกึ ษาปีท่ี 1 กลุ่มสาระการเรียนรสู้ ังคมศกึ ษาศาสนาและวัฒนธรรม
อัตราส่วนคะแนน 70 : 30 เวลา 40 ชั่วโมง

ภาคเรยี นที่ 1

น้ำหนักคะแนน

หนว่ ย ชอื่ หนว่ ยการ ผลการเรียนรู้ สาระสำคญั เวลา คะแนน สอบ คะแนน สอบ
ที่ เรยี นรู้ (ชว่ั โมง) ระหว่าง กลาง ระหว่าง ปลาย

เรยี น ภาค เรยี น ภาค

ปฐมนิเทศ 1

1 ย้ิมสยามงาม 1.ปฏิบัตติ น การมมี ารยาทในการไหว้ การ 9 15 8 - -

อยา่ งไทย เป็นผมู้ ี รบั ประทานอาหาร การทักทาย

มารยาทไทย และการยิ้ม ถือเปน็ มารยาททาง

2.แสดงออก สังคมท่ีแสดงถงึ ความเป็นไทย

ถงึ ความ และความกตญั ญูกตเวทีต่อผมู้ ี

กตัญญู พระคุณเป็นคุณธรรมที่พงึ ปฏิบตั ิ

กตเวทตี อ่

บุคคลใน

ครอบครัว

3. เหน็

ความสำคัญ

ของ

ภาษาไทย

2. รวมใจรกั 4. เขา้ ร่วม การเข้ารว่ มกจิ กรรมเก่ียวกับชาติ 10 20 7 - -

ชาติ ศาสน์ กจิ กรรม ศาสนา และสถาบัน

กษัตรยิ ์ เกย่ี วกับ พระมหากษัตรยิ ์ การปฏบิ ตั ติ น

ชาติ ตามพระบรมราโชวาท ในเรอื่ ง

ศาสนาและ การออมและการประหยดั และ

สถาบัน การปฏิบตั ติ นตามหลักการทรง

พระมหา งานดา้ นความประหยดั ความ

กษัตรยิ ์ เรียบงา่ ย แต่ ไดป้ ระโยชน์สงู สุด

5. ปฏิบัติ ความซื่อสตั ย์สจุ ริต และจรงิ ใจต่อ

ตนตาม กัน เปน็ การสง่ เสริมให้ผูเ้ รยี นได้

141

หน่วย ชอ่ื หนว่ ยการ ผลการเรยี นรู้ สาระสำคญั เวลา คะแนน น้ำหนักคะแนน สอบ
ท่ี เรยี นรู้ (ชว่ั โมง) ระหว่าง สอบ คะแนน ปลาย
เรียน กลาง ระหว่าง ภาค
ภาค เรยี น

พระบรม แสดงออกถึงความรักชาติ ยึดม่ัน 35 15
ราโชวาท ในศาสนา เทดิ ทูนสถาบนั 20 35 15
หลักการ พระมหากษัตรยิ ์สามารถดำเนิน
ทรงงาน ชีวติ ตามวิถีประชาธิปไตย อยู่
และหลกั ร่วมกบั ผ้อู ่ืนได้อยา่ งสนั ติ และมี
ปรชั ญาของ วนิ ยั ในตนเอง
เศรษฐกจิ
พอเพียง
สอบวัดผลกลางภาค

รวมภาคเรียนท่ี 1

142

ภาคเรียนที่ 2

หน่วย ชื่อหนว่ ยการ ผลการเรียนรู้ สาระสำคัญ เวลา คะแนน น้ำหนกั คะแนน สอบ
ท่ี เรียนรู้ (ชั่วโมง) ระหวา่ ง สอบ คะแนน ปลาย
เรยี น กลาง ระหวา่ ง ภาค
ปฐมนิเทศ 1 ภาค เรยี น
9 - 8
3. สมาชิกทีด่ ี 6. ปฏิบตั ิตน การรกั ษาความสะอาดและรกั ษา - 20

ในบ้านและ ตาม ของใช้รว่ มกนั การส่งงานตรง

โรงเรยี น ข้อตกลง เวลา เปน็ หนา้ ท่ที ตี่ อ้ งปฏบิ ตั ิใน

กติกา และ หอ้ งเรียนที่แสดงถงึ การปฏบิ ตั ิ

หน้าที่ที่ต้อง ตามข้อตกลง และกติกาของ

ปฏบิ ัติใน ห้องเรยี นบทบาทหน้าท่ีของการ

ห้องเรียน เปน็ สมาชิกทด่ี ขี องครอบครัว

7. ปฏบิ ตั ิ และห้องเรียน คือเชื่อฟังคำสงั่

ตนตาม สอนของพ่อแม่ ญาตผิ ู้ใหญแ่ ละ

บทบาท ครู ทเ่ี ด็กทุกคนควรปฏิบัติ

หนา้ ท่ีใน

ฐานะ

สมาชกิ ที่ดี

ของ

หอ้ งเรยี น

และ

โรงเรียน

10. ปฏบิ ัติ

ตนเป็นผู้มี

วนิ ัยใน

ตนเอง

4 แลกเปล่ียน 8. ยอมรับ การยอมรบั ความเหมือนและ 10 - - 15 7

ความคิดเหน็ ความเหมอื น ความแตกตา่ งของตนเองและ

ยอมรบั และความ ผู้อนื่ ในเร่อื งเชื้อชาติ ภาษา เพศ

ความ แตกต่าง สขุ ภาพ ความพิการ

แตกต่าง ของตนเอง ความสามารถ ถิ่นกาํ เนดิ ฯลฯ

และผู้อ่ืน ด้วยการเรียนรู้ ความขดั แย้งใน

143

นำ้ หนกั คะแนน

หน่วย ช่อื หนว่ ยการ ผลการเรียนรู้ สาระสำคญั เวลา คะแนน สอบ คะแนน สอบ
ท่ี เรยี นรู้ (ชั่วโมง) ระหว่าง กลาง ระหว่าง ปลาย

เรียน ภาค เรียน ภาค

9.ยกตวั ห้องเรียน ในกรณคี วามคดิ เห็นไม่

อย่างความ ตรงกัน การเผชญิ สถานการณ์

ขัดแย้งใน การละเมิดสิทธขิ องผู้อ่นื และการ

หอ้ งเรยี น เสนอวธิ ีการแกป้ ัญหาโดยสนั ติวิธี

และเสนอ สง่ เสริมให้ผู้เรยี นสามารถเผชญิ

วิธกี าร สถานการณ์อยา่ งมเี หตุผลและ

แกป้ ัญหา ยอมรบั ผลจากการกระทำของ

โดยสันตวิ ธิ ี ตนเองได้

สอบวัดผลปลายภาคเรียน 35 15

รวมตลอดทั้งปี 40 70 30

144

ส11202 การป้องกันทุจริต1 โครงสรา้ งรายวิชาเพ่มิ เติม
ช้นั ประถมศึกษาปีท่ี 1
อัตราส่วนคะแนน 70 : 30 กลมุ่ สาระการเรียนรสู้ ังคมศกึ ษาศาสนาและวฒั นธรรม
เวลา 40 ชั่วโมง

ภาคเรียนที่ 1

หน่วย ชื่อหนว่ ยการ ผลการเรียนรู้ สาระสำคัญ เวลา คะแนน น้ำหนกั คะแนน สอบ
ท่ี เรียนรู้ (ชัว่ โมง) ระหวา่ ง สอบ คะแนน ปลาย
เรียน กลาง ระหวา่ ง ภาค
1. การคดิ ดี ปฐมนเิ ทศ 1 ภาค เรียน
การคดิ - การคิดแยกแยะ 9 20 -
แยกแยะ - ระบบคดิ ฐาน 2 8-
ระหว่าง - ระบบคิดฐาน 10
ผลประโยชน์
ส่วนตนและ
ผลประโยชน์
ส่วนรวม

2. ความละอาย ความละอาย - การทำการบ้าน 10 15 7 - -
และความไม่ - การทำเวร
ทนต่อการ - การสอบ
ทุจริต - กิจกรรมนักเรียน

สอบวดั ผลกลางภาค 35 15
รวมภาคเรยี นท่ี 1 20 35 15

145

ภาคเรียนที่ 2

หน่วย ชอ่ื หน่วยการ ผลการเรยี นรู้ สาระสำคัญ เวลา คะแนน นำ้ หนักคะแนน สอบ
ท่ี เรียนรู้ (ชว่ั โมง) ระหว่าง สอบ คะแนน ปลาย
เรยี น กลาง ระหว่าง ภาค
ปฐมนเิ ทศ 1 ภาค เรยี น
3. จติ พอเพียง STRONG / - ความพอเพียง 9 - 8
- 15
จิตพอเพียง - ความโปร่งใส
ตอ่ ตา้ นการ - ตา้ นทุจริต
ทุจริต - ความเออ้ื อาทร

4. ความ พลเมืองกบั - ความหมายบทบาทและสทิ ธิ 10 - - 20 7
40
รบั ผิดชอบ ความ - การเคารพสิทธหิ น้าที่ตอ่ ตนเอง 35 15
70 30
รบั ผิดชอบ และผู้อน่ื

ตอ่ สงั คม - ระเบยี บ กฎ กติกา กฎหมาย

- ความรับผดิ ชอบ

(ตอ่ ตนเองกบั ตอ่ ผู้อืน่ )

- ความเป็นพลเมือง

สอบวัดผลปลายภาคเรียน

รวมตลอดท้ังปี

146

ส12101 สงั คมศกึ ษา2 โครงสรา้ งรายวชิ าพ้นื ฐาน
ช้ันประถมศึกษาปที ่ี 2
อัตราส่วนคะแนน 70 : 30 กลุ่มสาระการเรียนรู้ สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม
เวลา 80 ช่ัวโมง

ภาคเรียนที่ 1

น้ำหนักคะแนน

หนว่ ย ชอ่ื หนว่ ยการ มาตรฐาน/ สาระสำคัญ เวลา คะแนน สอบ คะแนน สอบ
(ช่วั โมง) ระหว่าง กลาง ระหว่าง ปลาย
ที่ เรียนรู้ ตัวช้ีวดั

เรยี น ภาค เรียน ภาค

ปฐมนิเทศ 1

1 ความสำคญั ส1.1 ป.2/1 - พระพุทธศาสนาเป็นเอกลกั ษณ์ 3 42 - -

ของ ป.2/2 ของชาติไทย

พระพทุ ธศา - พุทธประวตั ิ : เหตกุ ารณ์หลัง

สนา และ ประสูติ พิธีแรกนาขวญั การศึกษา

พุทธประวัติ - พุทธประวตั ิ : การอภิเษกสมรส

เทวทตู 4 การเสดจ็ ออกผนวช

2 พทุ ธสาวก ส1.1 ป.2/3 - พุทธสาวก : สามเณรราหุล 5 42 - -

ชาดก และ - ชาดก : วรณุ ชาดก (ชายหนุ่มผู้

พุทธศาสนกิ เกยี จครา้ น)

ชนตัวอย่าง - ชาดก : วานรินทชาดก (พญา

วานรเจา้ ปัญญา)

- พุทธศาสนกิ ชนตัวอยา่ ง :

สมเด็จพระญาณสงั วร (สุกไก่

เถื่อน)

สมเดจ็ พระสงั ฆราช

- สมเด็จพระญาณสงั วร (เจริญ

สุวฑฒฺ โน) สมเด็จ- พระสังฆราช

3 หลกั ธรรม ส1.1 ป.2/4 - พระรตั นตรยั 9 42- -

ทาง ป.2/5 - ศรทั ธา : การแสดงความเคารพ

พระพุทธศา ในพระรตั นตรัย

สนา - โอวาท 3 : การไมท่ ำความช่วั

(เบญจศีล)

147

หนว่ ย ช่ือหนว่ ยการ มาตรฐาน/ สาระสำคัญ น้ำหนักคะแนน
ที่ เรยี นรู้ ตวั ช้ีวัด เวลา คะแนน สอบ คะแนน สอบ
(ช่วั โมง) ระหว่าง กลาง ระหวา่ ง ปลาย

เรียน ภาค เรยี น ภาค

- โอวาท 3 : การทำความดี

(เบญจธรรม หิริ-โอต- ตปั ปะ

สังคหวัตถุ 4)

- โอวาท 3 : การทำความดี

(ฆราวาสธรรม 4 ความกตญั ญู

กตเวทตี ่อครอู าจารย์และ

โรงเรยี น)

- โอวาท 3 : การทำความดี

(มงคล 38)

- โอวาท 3 : การทำจิตใจให้

บรสิ ทุ ธ์ิ

- พุทธศาสนสภุ าษิต : ความ

กตัญญูเปน็ เครื่องหมาย ของคนดี,

มารดาบิดาเปน็ พรหมของบตุ ร

- การกระทำความดีของตนเอง

และบุคคลใน

ครอบครวั และโรงเรียน

4 มรรยาทชาว ส1.2 ป.2/1 - การพนมมือ การไหว้ การกราบ 2 42- -

พทุ ธ - การนัง่ การยนื การเดิน

5 การบรหิ าร ส1.1 ป.2/6 - การฝึกสวดมนตไ์ หว้พระและแผ่ 1 42- -

จติ และเจรญิ เมตตา

ปญั ญา

6 วนั สำคญั ส1.2 ป.2/2 - วันสำคญั ทางพระพุทธศาสนา : 3 21 - -

ทาง วนั มาฆบชู า วันวิสาขบูชา

พระพุทธศา - วนั สำคญั ทางพระพุทธศาสนา :

สนาและ วันอาสาฬหบชู าวันอัฏฐมบี ชู า

ศาสนพธิ ี - ศาสนพิธี : ระเบียบพิธีการบูชา

พระรตั นตรยั และการทำบญุ ตัก

บาตร