ก ค ำน ำ แผนการจัดการเรียนรู้เล่มนี้จัดท าขึ้นเพื่อใช้ประกอบการจัดการเรียนการสอนรายวิชาดนตรี ชั้นมัธยมศึกษา ปีที่ 1 ตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2551 และใช้เป็นแนวทางแก่ครูผู้สอนในการจัดท า แผนการจัดการเรียนรู้ของกลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ (ดนตรี) ซึ่งเป็นแผนการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็น ส าคัญ เป็นการจัดการเรียนการสอนที่ให้นักเรียนมีส่วนร่วมเน้นการปฏิบัติจริง มีการวัดผลประเมินผลที่ หลากหลายตามสภาพจริงมีจ านวนทั้งหมด 3 หน่วยการจัดการเรียนรู้ 20 แผนการจัดการเรียนรู้ คือ หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับดนตรีสากล หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 เครื่องดนตรีและวงดนตรีสากล หน่วยการเรียนรู้ที่ 6 หลักการร้องและการบรรเลงเพลงสากล อนึ่งผู้เขียนหวังว่าแผนการจัดการเรียนรู้เล่มนี้คงจะมีประโยชน์ต่อการจัดการเรียนการสอนวิชา ดนตรีหรือรายวิชาอื่นๆ บ้างไม่มากก็น้อยในการใช้เป็นแนวทางในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน จตุรงค์ สุดตา (ชินวัตร……………………………………………………… ………. ( นายจตุรงค์ สุดตา )
ข สำรบัญ เรื่อง หน้ำ ค ำน ำ........................................................................................................................................ก สำรบัญ.....................................................................................................................................ข คำ อธิบำยรำยวิชำ....................................................................................................................ค หน่วยกำรจัดกำรเรียนรู้...........................................................................................................ง แผนกำรจัดกำรเรียนรู้.............................................................................................................จ หน่วยกำรจัดกำรเรียนรู้ที่ 4 ควำมรู้พื้นฐำนเกี่ยวกับดนตรีสำกล แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 21 การปฏิบัติจังหวะ.................................................................1 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 22 โน้ตสากลในกุญแจซอล........................................................11 แผนการจัดการเรียนรู้ที่23 โน้ตกุญแจเสียงซอลบันไดเสียง C Major...............................19 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 24 โน้ตกุญแจเสียงฟาบันไดเสียง C Major ................................27 หน่วยกำรจัดกำรเรียนรู้ที่ 5เครื่องดนตรีและวงดนตรีสำกล แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 25 เครื่องดนตรีสากลประเภทเครื่องสาย.....................................35 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 26 เครื่องดนตรีสากลประเภทเครื่องเป่าลมไม้.............................47 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 27 เครื่องดนตรีสากลประเภททองเหลือง....................................58 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 28 เครื่องดนตรีสากลประเภทลิ้มนิ้ว ..........................................70 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 29 เครื่องดนตรีสากลประเภทเครื่องกระทบ................................79 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 30 หลักการใช้และบ ารุงรักษาเครื่องดนตรีสากล ........................89 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 31 วงดนตรีสากล......................................................................101 หน่วยกำรจัดกำรเรียนรู้ที่ 6 ควำมรู้พื้นฐำนเกี่ยวกับดนตรีสำกล แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 32 ประเภทของการขับร้อง........................................................113 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 33 คุณสมบัติของผู้ที่จะขับร้องและการวางท่าทาง.......................121 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 34 การควบคุมการหายใจ..........................................................129 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 35 การเปล่งเลียงเพื่อเปิดช่องคอ................................................237 ...... แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 36 การฝึกขับร้องท านองเพลง....................................................246 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 37 การบรรเลงเครื่องดนตรีสากล................................................155 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 38 การขับร้องและการบรรเลงเครื่องดนตรีประกอบ.....................162 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 39 การถ่ายทอดอารมณ์ของบทเพลง..........................................170 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 40 การประเมินคุณภาพของบทเพลง..........................................177
ค คำ อธิบำยรำยวิชำพื้นฐำน กลุ่มสำระกำรเรียนร้ศูิลปะ (ดนตรี) ชั้นมัธยมศึกษำปี ที่ 1 รหสัวิชำ ศ 21101 เวลำ 20 ชั ่วโมง ศึกษาเกี่ยวกับบรรทัด 5 เส้น 1เครื่องหมายและสัญลักษณ์ดนตรีสากล การปฏิบัติจังหวะ โน้ตสากลในกุญแจซอล โน้ตกุญแจเสียงซอลบันไดเสียง C Major โน้ตกุญแจเสียงฟาบันไดเสียง C Major เครื่องดนตรีสากลประเภทเครื่องสาย เครื่องดนตรีสากลประเภทเครื่องเป่าลมไม้ เครื่องดนตรีสากลประเภท ทองเหลือง เครื่องดนตรีสากลประเภทลิ้มนิ้ว เครื่องดนตรีสากลประเภทเครื่องกระทบ หลักการใช้และ บ ารุงรักษาเครื่องดนตรีสากล วงดนตรีสากล ประเภทของการขับร้อง คุณสมบัติของผู้ที่จะขับร้องและการวาง ท่าทาง การควบคุมการหายใจ การเปล่งเลียงเพื่อเปิดช่องคอ การฝึกขับร้องท านองเพลง การบรรเลงเครื่อง ดนตรีสากล การขับร้องและการบรรเลงเครื่องดนตรีประกอบ การถ่ายทอดอารมณ์ของบทเพลง การประเมิน คุณภาพของบทเพลง เพื่อให้รู้เครื่องหมายและสัญลักษณ์ทางดนตรี เสียงร้องและเสียงของเครื่องดนตรี เข้าใจวงดนตรี พื้นเมือง วงดนตรีไทย และวงดนตรีสากล ในการถ่ายทอดอารมณ์ของบทเพลง รวมทั้งการประเมินคุณภาพ ของบทเพลง การใช้และบ ารุงรักษาเครื่องดนตรี
ง หน่วยกำรเรียนรู้ กลุ่มสำระกำรเรียนร้ศูิลปะ(ดนตรี) ชั้นมัธยมศึกษำปี ที่ 1 หน่วยกำรเรียนรู้ 3 หน่วย เวลำ 20 ชั ่วโมง หน่วยกำรเรียนรู้ที่ ชื่อหน่วย จ ำนวนคำบ 1 ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับดนตรีสากล 4 2 เครื่องดนตรีและวงดนตรีสากล 7 3 หลักการร้องและการบรรเลงเพลงสากล 9 รวม 20
จ แผนกำรจัดกำรเรียนรู้ กลุ่มสำระกำรเรียนร้ศูิลปะ(ดนตรี) ชั้นมัธยมศึกษำปี ที่ 1 หน่วยกำรเรียนรู้ 3 หน่วย 20 แผนกำรจัดกำรเรียนรู้ ................เวลำ 20 ชั ่วโมง ชื่อหน่วย แผนกำรจัดกำรเรียนรู้ จ ำนวนคำบ ความรู้พื้นฐาน เกี่ยวกับดนตรีสากล การปฏิบัติจังหวะ โน้ตสากลในกุญแจซอล โน้ตกุญแจเสียงซอลบันไดเสียง C Major โน้ตกุญแจเสียงฟาบันไดเสียง C Major 1 1 1 1 เครื่องดนตรีและวง ดนตรีสากล เครื่องดนตรีสากลประเภทเครื่องสาย เครื่องดนตรีสากลประเภทเครื่องเป่าลมไม้ เครื่องดนตรีสากลประเภททองเหลือง เครื่องดนตรีสากลประเภทลิ้มนิ้ว เครื่องดนตรีสากลประเภทเครื่องกระทบ หลักการใช้และบ ารุงรักษาเครื่องดนตรีสากล วงดนตรีสากล 1 1 1 1 1 1 1 หลักการร้องและการ บรรเลงเพลงสากล ประเภทของการขับร้อง คุณสมบัติของผู้ที่จะขับร้องและการวางท่าทาง การควบคุมการหายใจ การเปล่งเลียงเพื่อเปิดช่องคอ การฝึกขับร้องท านองเพลง การบรรเลงเครื่องดนตรีสากล การขับร้องและการบรรเลงเครื่องดนตรีประกอบ การถ่ายทอดอารมณ์ของบทเพลง การประเมินคุณภาพของบทเพลง 1 1 1 1 1 1 1 1 1 รวม 20
1 แผนกำรจัดกำรเรียนรู้ที่ 21 กลุ่มสำระกำรเรียนร้ศูิลปะ (ดนตรี) ชั้นมัธยมศึกษำปี ที่ 1 หน่วยกำรเรียนรู้ที่ 4 ควำมรู้พื้นฐำนเกี่ยวกับดนตรีสำกล เรื่อง กำรปฏิบตัิจงัหวะ วันที่..........เดือน..........พ.ศ.......... เวลำ 1 ชั ่วโมง มำตรฐำนกำรเรียนรู้ ศ 2.1 เข้าใจและแสดงออกทางดนตรีอย่างสร้างสรรค์ วิเคราะห์ วิพากษ์ วิจารณ์ คุณค่าดนตรี ถ่ายทอดความรู้สึก ความคิดต่อดนตรีอย่างอิสระ ชื่นชม และประยุกต์ใช้ในชีวิตประจ าวัน ตัวชี้วัด ศ 2.1 อ่าน เขียน ร้องโน้ตไทยและสากล จุดประสงค์กำรเรียนรู้ 1. นักเรียนสามารถบอกความหมายของจังหวะได้(K) 2. นักเรียนสามารถปฏิบัติจังหวะหลักและตามตัวโน้ตได้(P) 3. นักเรียนตั้งใจฟังเวลาครูสอนในชั้นเรียน (A) สำระส ำคัญ การเป็นนักดนตรีหรือนักร้องจะต้องปฏิบัติท านองในส่วนของตนเองให้ถูกต้องกับจังหวะที่เพลง ก าหนดให้r สำระกำรเรียนรู้ 1. ความหมายของจังหวะหลัก 2. การปฏิบัติจังหวะตามตัวโน้ต สมรรถนะส ำคัญของผู้เรียน 1. ความสามารถในการสื่อสาร 2. ความสามารถในการคิดวิเคราะห์
2 คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการท างาน ค ำถำมส ำคัญ นักเรียนรู้ไหมว่าจังหวะมีความส าคัญกับนักดนตรีอย่างไร ภำระงำน ใบงาน 3 ปฏิบัติจังหวะ กระบวนกำรจัดกำรเรียนรู้ ขั้นน ำเข้ำสู่บทเรียน 1. ครูกล่าวทักทาย เช็คชื่อนักเรียนและสุ่มถามนักเรียน 3-4 คน ว่าการปฏิบัติจังหวะมี ความส าคัญกับนักดนตรีอย่างไร 2.ครูตอบค าถามกับนักเรียน ว่า นักดนตรีและนักร้องต้องมีจังหวะในตัวเอง โดยนักดนตรีจะ มีการ ปฏิบัติจังหวะตามตัวโน้ตดนตรี ส่วนนักร้องจะปฏิบัติตามจังหวะหลัก วันนี้เราจะมา เรียนเรื่อง การปฏิบัติจังหวะกัน ขั้นสอน 1.ครูเปิดเพลงจังหวะปานกลางที่เป็นอัตรา 4/4 ให้นักเรียนสังเกตดูเท้าของครู 2. ครูอธิบายว่าการปฏิบัติเมื่อสักครูนี้เป็นการปฏิบัติจังหวะหลัก โดยครูจะตบเท้าตาม ความเร็วของเพลง 3. ครูสุ่มนักเรียน 3-4 คนมาสาธิตให้เพื่อนดู โดยครูจะสอนท่าเตรียมคือ ยืนตรงยกปลาย เท้าขวาขึ้น 45 องศา จากนั้นครูจะให้นักเรียนทั้งห้องตบมือเป็นจังหวะ 4/4 ความเร็วปานกลาง โดย ก่อนจะปฏิบัติต้องนับมาก่อน 2 จังหวะคือ 3 4 ก่อน จากนั้นให้นักเรียนหน้าชั้นตบเท้าตามจังหวะ ของเพื่อนในห้องนับ(3 4) 1 2 3 4 ส่วนจังหวะยกเท้าให้พูดค าว่าและ เช่น 1 และ 2 และ 3 และ 4 และ 1 4. ครูแจกใบความรู้ให้นักเรียน 5. ครูอธิบายการปฏิบัติตามตัวโน้ต ว่าการปฏิบัติตามตัวโน้ตต้องใช้การปรบมือตามลักษณะ ของตัวโน้ตที่บันทึกให้สัมพันธ์กับการตบเท้าหลักอย่างที่เคยปฏิบัติมา 6. ครูสาธิต การปฏิบัติโน้ตตัวกลม ตัวขาว ตัวด า และเขบ็ต 1 ชั้น ให้นักเรียนดู
3 7. ครูให้นักเรียนหน้าชั้นปฏิบัติโน้ต ตัวกลม ตัวขาว ตัวด า และเขบ็ต 1 ชั้นโดยท่าเตรียม จากนั้นครูจะให้นักเรียนทั้งห้องตบมือเป็นจังหวะ 4/4 ความเร็วปานกลาง โดยก่อนจะปฏิบัติต้องนับ มาก่อน 2 จังหวะคือ 3 4 ก่อน จากนั้นให้นักเรียนหน้าชั้นตบเท้าตามจังหวะตามตัวโน้ต ตัวกลม ตัว ขาว ตัวด า และเขบ็ต 8. ครูให้นักเรียนแบ่งกลุ่มสอบปฏิบัติโดยเป็น 4 กลุ่ม ขั้นสรุป 1. ครูสรุปเนื้อหาเรื่องการปฏิบัติจังหวะคือการปฏิบัติจังหวะจังหวะในส่วนของตนเองให้ ถูกต้อง ไพเราะกลมกลืนกับจังหวะหลักที่เพลงก าหนดให้ จังหวะแบ่งออกเป็น 2 ส่วนด้วยกันคือ 1. การปฏิบัติจังหวะหลัก 2. การปฏิบัติจังหวะตามโน้ต กระบวนกำรวดัผลและประเมินผล เครื่องมือ 1. แบบสังเกตการมีส่วนร่วมและสนใจในการท างาน 2. ใบงาน เรื่อง บรรทัด 5 เส้น วิธีกำร 1. สังเกตพฤติกรรม 2. ตรวจใบงาน เกณฑ์ 1.แบบสังเกตพฤติกรรมนักเรียนร้อยละ 50 ผ่านเกณฑ์ 2.นักเรียนท าได้ 5 คะแนนขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ สื่อ/แหล่งกำรเรียนรู้ สื่อ 1. ใบความรู้การปฏิบัติจังหวะ 2. ห้องดนตรี แหล่งกำรเรียนรู้ 1. ห้องสมุด 2. อินเตอร์เน็ต
4 กิจกรรมเสนอแนะ ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. บันทึกผลกำรใช้ ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. อุปสรรค ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ปัญหำ ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. แนวทำงกำรแก้ไข ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ลงชื่อ................................................... ( นายจตุรงค์ สุดตา ) ครูผู้สอน
5 ควำมคิดเหน ็ ของครพูี่เลี้ยง ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ลงชื่อ................................................... ( นายธวัชชัย ดีงูเหลือม) ครูพี่เลี้ยง วันที่...........เดือน..............พ.ศ.......... ควำมคิดเหน ็ ของรองผ้อูำ นวยกำรฝ่ำยวิชำกำร ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................... ลงชื่อ................................................... (นายอภิรักษ์ สรรพโส) รองผู้อ านวยการสถานศึกษา ควำมคิดเหน ็ ของผ้บูริหำร/หัวหน้ำสถำบัน ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................... ลงชื่อ................................................... (นางธนพร แก้วชารุณ) ผู้อ านวยการสถานศึกษา โรงเรียนเทศบาล 7รถไฟสงเคราห์
6 แบบสงัเกตพฤติกรรมของนักเรียน ที่ ชื่อ – สกุล พฤติกรรมกำรประเมิน (คะแนน) รวม อ่ำนได้ (คะแนน) ถูกต้อง ( 5) มีควำม ตั้งใจ ( 5 ) ออกเสียงได้ ถูกต้อง (5 ) ร้องได้ ถูกต้อง ( 5 ) ข้อเสนอแนะ.............................................................................................................................................. ลงชื่อ................................................... (...........................................) ผู้ประเมิน วันที่...........เดือน..............พ.ศ..........
7 ใบควำมร้เูรื่อง กำรปฏิบตัิจงัหวะ จังหวะ (Rhythm) เป็นส่วนประกอบของงานศิลปะในทุกสาขาแม้แต่ในสาขาดนตรี และ นาฏกรรม ซึ่งจะมีจังหวะของเสียงที่เกิดจากการเรียบเรียงเสียงประสานเสียงสูงต ่า จังหวะของการ เต้นร า การเคาะวัสดุต่าง ๆ หรือในสาขาวรรณกรรม โคลง ฉันท์ กาพย์ กลอน จะมีระเบียบบังคับ ของจังหวะในแต่ล่ะบทแต่ล่ะท่อน การอ่านออกเสียงต้องให้เป็นไปตามจังหวะทั้งนั้น จังหวะ จึงอาจหมายถึงความเคลื่อนไหวอย่างต่อเนื่อง หรือการเคลื่อนไหวที่หยุดเป็นช่วง ๆ เน้นเป็นระยะในทางทัศนศิลป์ จังหวะเกิดจาก การเว้นระยะ ความห่าง หรือการซ ้าจากรูปแบบปกติที่ มีช่วงระยะเท่า ๆ กัน มาเป็นรูปแบบที่ซับซ้อนขึ้น ของทัศนธาตุ (Visual Elements) เช่น เส้น รูปร่าง รูปทรง สี ที่ท าให้เกิดการเคลื่อนไหว (Movement) ที่สัมผัสได้ทางสายตา เราจึงพอจะบอกได้ว่า จังหวะก็คือการซ ้าของทัศนธาตุในงานศิลปะนั่นเอง 1. กำรปฏิบตัิจงัหวะหลกั จังหวะหลัก (ใช้จังหวะปกติ เป็นแบบฝึก) เป็นจังหวะที่นักดนตรีและนักร้องจะต้อง ปฏิบัติอยู่ในกรอบ อันเดียวกันตามความเร็วที่ก าหนดไว้ในเพลง Moderato (ความเร็วปานกลาง) ท่าเตรียม ( 3 – 4 – ) ( 1 – 2 – 3 – 4 – )
8 ข้อสังเกต ก่อนการปฏิบัติจังหวะหลักทุกครั้ง ต้องอยู่ในท่าเตรียม และตบเท้าตามความเร็วที่ ก าหนดให้ ในจังหวะนับมาก่อน (3- 4-) เสมอ 2. กำรปฏิบตัิจงัหวะตำมตวัโน้ต กำรปฏิบตัิจงัหวะตำมตวัโน้ต (ใช้จังหวะปกติ เป็นแบบฝึก) โดยใช้การตบมือตาม ลักษณะของตัวโน้ตที่บันทึกให้สัมพันธ์กับการตบเท้าจังหวะหลักอย่างที่เคยปฏิบัติมา ท่าเตรียมและ นับมาก่อน 2 จังหวะ (3-4-) ยังคงปฏิบัติเช่นเดียวกับการปฏิบัติจังหวะหลัก 1) โน้ตตัวกลม จังหวะตามโน้ต ข้อสังเกต 1. มีโน้ต 1 ตัว ตบมือ 1 ครั้ง 2. ตบมือในจังหวะที่ 1 แล้วค้างไว้ถึงจังหวะที่ 4 3. ยกมือในจังหวะยกเท้าของจังหวะที่ 4 เพื่อเตรียมตบมือตามโน้ตตัวต่อไป 2) โน้ตตัวขำว จังหวะตามโน้ต ท่าเตรียมและนับมาก่อน 2 จังหวะ (3-4-) ยังคงปฏิบัติเช่นเดียวกับการปฏิบัติจังหวะหลัก ( 1 – 2 – 3 – 4 – ) 1 & 2 & 3 & 4 &
9 ข้อสังเกต 1. มีโน้ต 2 ตัว ตบมือ 2 ครั้ง 2. ตบมือครั้งที่ 1 ในจังหวะที่ 1 ตบมือครั้งที่ 2 ในจังหวะที่ 3 3. ยกมือในจังหวะยกเท้าของจังหวะที่ 2 และ 4 เพื่อเตรียมตบมือตามโน้ตตัวต่อไป 3) โน้ตตัวด ำ จังหวะตามโน้ต ท่าเตรียม และนับมาก่อน 2 จังหวะ (3-4-) ยังคงปฏิบัติเช่นเดียวกับการปฏิบัติจังหวะหลัก ข้อสังเกต 1. มีโน้ต 4 ตัว ตบมือ 4 ครั้ง 2. ตบมือทุกครั้งที่นับ 1 2 3 4 (ตบมือพร้อมๆ กับตบเท้า) 3. ยกมือในจังหวะยกเท้าของจังหวะที่ 4 เพื่อเตรียมตบมือตามโน้ตตัวต่อไป 4) โน้ตตัวเขบ็ต 1 ชั้น จังหวะตามโน้ต ท่าเตรียม และนับมาก่อน 2 จังหวะ (3-4-) ยังคงปฏิบัติเช่นเดียวกับการปฏิบัติจังหวะหลัก 1 & 2 & 3 & 4 & 1 & 2 & 3 & 4 &
10 ใบงำนที่ 3 เรื่อง จังหวะ ค ำชี้แจง : ให้นักเรียนตอบค าถามต่อไปนี้ 1. นักเรียนคิดว่าจังหวะมีความส าคัญกับนักดนตรีมากน้อยแค่ไหน …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………....................................................................................................... ................................................................................................................................................................. ...................................................................................................…………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………...... ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ...................................…………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………....................................................................... ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................... 2. จงบอกความหมายของค าว่า “ จังหวะ ” …………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………....................................................................................................... ................................................................................................................................................................. ...................................................................................................…………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………...... ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ...................................…………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………....................................................................... ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................... ชื่อ ........................................ นามสกุล ................................................ ชั้น ..................... เลขที่.............
11 แผนกำรจัดกำรเรียนรู้ที่ 22 กลุ่มสำระกำรเรียนร้ศูิลปะ (ดนตรี) ชั้นมัธยมศึกษำปี ที่ 1 หน่วยกำรเรียนรู้ที่ 4 ควำมรู้พื้นฐำนเกี่ยวกับดนตรีสำกล เรื่อง โน้ตสำกลในกุญแจซอล วันที่..........เดือน..........พ.ศ.......... เวลำ 1 ชั ่วโมง มำตรฐำนกำรเรียนรู้ ศ 2.1 เข้าใจและแสดงออกทางดนตรี อย่างสร้างสรรค์ วิเคราะห์ วิพากษ์ วิจารณ์ คุณค่าดนตรี ถ่ายทอดความรู้สึก ความคิดต่อดนตรีอย่างอิสระ ชื่นชม และประยุกต์ใช้ในชีวิตประจ าวัน ตัวชี้วัด ศ 2.1 อ่าน เขียน ร้องโน้ตไทยและสากล จุดประสงค์กำรเรียนรู้ 1. นักเรียนสามารถเข้าใจในลักษณะของโน้ตสากลในกุญแจซอลได้(K) 2. นักเรียนสามารถอ่านเขียนและโน้ตสากลในกุญแจซอลได้(P) 3. นักเรียนตั้งใจฟังเวลาครูสอนในชั้นเรียน (A) สำระส ำคัญ โน้ตสากลในกุญแจซอลแบ่งออกเป็น 2 ลักษณะคือ โน้ตที่อยู่ในช่องและโน้ตที่อยู่คาบเส้นจะบ่งบอก ระดับเสียงของโน้ตแต่ละระดับเสียงในการเล่นดนตรี สำระกำรเรียนรู้ เครื่องหมายและสัญลักษณ์ทางดนตรีสากล สมรรถนะส ำคัญของผู้เรียน 1. ความสามารถในการสื่อสาร 2. ความสามารถในการคิดวิเคราะห์
12 คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการท างาน ค ำถำมส ำคัญ นักเรียนรู้หรือไม่ว่าลักษณะของโน้ตสากลในกุญแจซอลเป็นอย่างไร ภำระงำน ใบงาน 4 โน้ตสากลในกุญแจซอล กระบวนกำรจัดกำรเรียนรู้ ขั้นน ำเข้ำสู่บทเรียน ครูสนทนาทบทวนเกี่ยวกับสัญลักษณ์ของเสียงดนตรี ตัวโน้ตและตัวหยุดตัวโน้ต จากที่ได้ เรียนรู้ผ่านมา แล้วถามว่าเมื่อไปอยู่ในบรรทัด 5 เส้น เรารู้ได้ยังไงว่าคือโน้ตอะไร ขั้นสอน 1. ครูแจกใบความรู้ เรื่อง โน้ตสากลในกุญแจเสียงซอล ในบันไดเสียง C Major โดยครู อธิบายและให้ศึกษาข้อมูลจากใบความรู้ประกอบการอธิบายจากครูพร้อมเปิดโอกาสให้นักเรียน ซักถามข้อสงสัยในเนื้อหาได้ 2. ครูแบ่งกลุ่มนักเรียนออกเป็น 2 กลุ่ม โดยให้นักเรียนเล่นเกมส์เขียนโน้ตสากลในกุญแจ เสียงซอล ในบันได้เสียง C Major โดยให้ส่งตัวแทนออกมาสลับกันไปเลื่อยๆ จนครบทุกคนในกลุ่ม โดยครูเป็นคนก าหนดให้เขียนโน้ตตัวใดก็ได้ 3. ครูแจกใบงานที่ 4 เรื่อง โน้ตสากลในกุญแจเสียงซอล ในบันไดเสียง C Major โดยให้ นักเรียนจับคู่ร่วมกันลงมือท า ใช้เวลาในการท าประมาณ 15 นาที 4. ครูเฉลยใบงานพร้อมเพิ่มเติมส่วนที่นักเรียนท าผิด ขั้นสรุป ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปเนื้อหาในเรื่อง โน้ตสากลในกุญแจเสียงซอล ในบันไดเสียง C Major ว่าในบรรทัด 5 เส้น บรรทัดไหนคือโน้ตตัวอะไร
13 กระบวนกำรวดัผลและประเมินผล เครื่องมือ 1. แบบสังเกตการมีส่วนร่วมและสนใจในการท างาน 2. แบบฝึกหัด วิธีกำร 1. สังเกตพฤติกรรม 2. ตรวจใบงาน เกณฑ์ 1.แบบสังเกตพฤติกรรมนักเรียนร้อยละ 50 ผ่านเกณฑ์ 2.นักเรียนท าได้ 5 คะแนนขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ สื่อ/แหล่งกำรเรียนรู้ สื่อ 1. ใบความรู้โน้ตสากลในกุญแจซอล 2. ห้องดนตรี แหล่งกำรเรียนรู้ 1. ห้องสมุด 2. อินเตอร์เน็ต กิจกรรมเสนอแนะ ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. บันทึกผลกำรใช้ ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................
14 อุปสรรค ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ปัญหำ ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. แนวทำงกำรแก้ไข ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ลงชื่อ................................................... ( นายจตุรงค์ สุดตา ) ครูผู้สอน วันที่...........เดือน.............พ.ศ..........
15 ควำมคิดเหน ็ ของครพูี่เลี้ยง ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ( นายธวัชชัย ดีงูเหลือม) ครูพี่เลี้ยง วันที่...........เดือน.............พ.ศ.......... ควำมคิดเหน ็ ของรองผ้อูำ นวยกำรฝ่ำยวิชำกำร ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................... ลงชื่อ................................................... (นายอภิรักษ์ สรรพโส) รองผู้อ านวยการสถานศึกษา ควำมคิดเหน ็ ของผ้บูริหำร/หัวหน้ำสถำบัน ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................... ลงชื่อ................................................... (นางธนพร แก้วชารุณ) ผู้อ านวยการสถานศึกษา โรงเรียนเทศบาล 7รถไฟสงเคราห์
16 แบบสงัเกตพฤติกรรมของนักเรียน ที่ ชื่อ – สกุล พฤติกรรมกำรประเมิน (คะแนน) รวม อ่ำนได้ (คะแนน) ถูกต้อง ( 5) มีควำม ตั้งใจ ( 5 ) ออกเสียงได้ ถูกต้อง (5 ) ร้องได้ ถูกต้อง ( 5 ) ข้อเสนอแนะ.............................................................................................................................................. ลงชื่อ................................................... (...........................................) ผู้ประเมิน วันที่...........เดือน..............พ.ศ..........
17 ใบควำมรู้ เรื่องโน้ตสำกลในกุญแจซอล กุญแจซอล เป็นเครื่องหมายประจ าหลักที่ใช้กันมากส าหรับบันทึกระดับเสียงของเครื่องดนตรีหรือเสียงร้องที่มี ระดับกลางถึงสูง ภาษาอังกฤษเรียก “จี เคลฟ”(G Clef) หรือ “เทร็บเบิ้ล เครฟ” (Treble Clef) โดยทั่วไป เรียกว่า “กุญแจซอล” ในการเขียนกุญแจซอลบันทึกโดยหัวกุญแจให้คาบเส้นที่ 2 ของบรรทัด 5 เส้น โน้ตทุก ตัวที่คาบอยู่บนเส้นที่ 2 ของบรรทัด 5 เส้น จะมีเสียงเดียวกับชื่อกุญแจคือ “ซอล” ดังตัวอย่าง โดยปกติแล้วในทางดนตรีได้มีนักปราชญ์ทางดนตรีได้ก าหนดชื่อเรียกระดับเสียงตัวโน้ตและได้ถือ ปฏิบัติสืบเนื่องกันต่อมาจนถึงปัจจุบัน โดยจัดเรียงจากระดับเสียงต ่าไปหาสูง 7 เสียงดังนี้ C D E F G A B C ไม่ว่าระดับเสียงจะสูงหรือต ่าก็คงมีชื่อก ากับเพียง 7 เสียงหลัก ๆ เท่านั้น เพียงแต่การบันทึกโน้ตลงบน บรรทัด 5 เส้น เสียงที่เรียกชื่อเหมือนกัน แต่ระดับเสียงต่างกันเรียกว่ามีระยะขั้นคู่แปดระดับเสียงที่ต่างกัน เราเรียกว่า “อ๊อคเทฟ” (Octave) จากข้างต้นเมื่อเราทราบชื่อของตัวโน้ตที่เรียงล าดับจากเสียงต ่าไปเสียงสูงแล้วและยังทราบชื่อตัว โน้ตที่คาบอยู่บนเส้นที่ 2 ของกุญแจซอลคือตัว “ซอล” แล้ว เราสามารถทราบชื่อโน้ตตัวอื่น ๆ ได้โดยการไล่ เสียงขึ้น และลงตามล าดับได้ดังนี้
18 แบบฝึ กหัด เรื่องโน้ตสำกลในกุญแจซอล ค ำชี้แจง ให้นักเรียนเติมชื่อตัวโน้ตให้ถูกต้อง 1 2 3 4 5 ชื่อ ........................................... นามสกุล ............................................. ชั้น ..................... เลขที่.............
19 แผนกำรจัดกำรเรียนรู้ที่ 23 กลุ่มสำระกำรเรียนร้ศูิลปะ (ดนตรี) ชั้นมัธยมศึกษำปี ที่ 1 หน่วยกำรเรียนรู้ที่ 4 ควำมรู้พื้นฐำนเกี่ยวกับดนตรีสำกล เรื่อง โน้ตกุญแจเสียงซอลบันไดเสียง C Major วันที่..........เดือน..........พ.ศ.......... เวลำ 1 ชั ่วโมง มำตรฐำนกำรเรียนรู้ ศ 2.1 เข้าใจและแสดงออกทางดนตรี อย่างสร้างสรรค์ วิเคราะห์ วิพากษ์ วิจารณ์ คุณค่าดนตรี ถ่ายทอดความรู้สึก ความคิดต่อดนตรีอย่างอิสระ ชื่นชม และประยุกต์ใช้ในชีวิตประจ าวัน ตัวชี้วัด ศ 2.1 อ่าน เขียน ร้องโน้ตไทยและสากล จุดประสงค์กำรเรียนรู้ 1. นักเรียนสามารถบอกชื่อโน้ตในบรรทัด 5 เส้นกุญแจเสียงซอล ในบันไดเสียงเสียง C Major (K) 2. นักเรียนสามารถเขียนโน้ตสากลในกุญแจเสียงซอล ในบันใดเสียง C Major (P) 3. นักเรียนตั้งใจฟังเวลาครูสอนในชั้นเรียน (A) สำระส ำคัญ การบันทึกสัญลักษณ์ของเสียงสากลนั้นจะบันทึกไว้ในบรรทัด 5 เส้น โดยมีกุญแจประจ าหลักเป็น ตัวก าหนดเสียงดนตรี การจะเล่นดนตรีหรือร้องเพลงให้เป็นไปตามโน้ตที่ก าหนดนั้นจ าเป็นอย่างยิ่งจะต้อง ศึกษาสัญลักษณ์ต่าง ๆ ให้เข้าใจและฝึกฝนให้ช านาญ สำระกำรเรียนรู้ โน้ตสากลในกุญแจเสียงซอล ในบันไดเสียง C Major สมรรถนะส ำคัญของผู้เรียน 1. ความสามารถในการสื่อสาร 2. ความสามารถในการคิดวิเคราะห์
20 คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการท างาน ค ำถำมส ำคัญ นักเรียนรู้ไหมว่าเครื่องหมายและสัญลักษณ์ในทางดนตรีสากลมีอะไรบ้าง ภำระงำน ใบงาน 5 โน้ตกุญแจเสียงซอลบันไดเสียง C Major กระบวนกำรจัดกำรเรียนรู้ ขั้นน ำเข้ำสู่บทเรียน 1. ครูสนทนาทบทวนเกี่ยวกับสัญลักษณ์ของเสียงดนตรี ตัวโน้ตและตัวหยุดตัวโน้ต จากที่ ได้เรียนรู้ผ่านมา แล้วถามว่าเมื่อไปอยู่ในบรรทัด 5 เส้น เรารู้ได้ยังไงว่าคือโน้ตอะไร ขั้นสอน 1. ครูแจกใบความรู้ เรื่อง โน้ตสากลในกุญแจเสียงซอล ในบันไดเสียง C Major โดยครู อธิบายและให้ศึกษาข้อมูลจากใบความรู้ประกอบการอธิบายจากครูพร้อมเปิดโอกาสให้นักเรียน ซักถามข้อสงสัยในเนื้อหาได้ 2. ครูแบ่งกลุ่มนักเรียนออกเป็น 2 กลุ่ม โดยให้นักเรียนเล่นเกมส์เขียนโน้ตสากลในกุญแจ เสียงซอล ในบันได้เสียง C Major โดยให้ส่งตัวแทนออกมาสลับกันไปเลื่อยๆ จนครบทุกคนในกลุ่ม โดยครูเป็นคนก าหนดให้เขียนโน้ตตัวใดก็ได้ 3. ครูแจกใบงานที่ 5 เรื่อง โน้ตสากลในกุญแจเสียงซอล ในบันไดเสียง C Major โดยให้ นักเรียนจับคู่ร่วมกันลงมือท า ใช้เวลาในการท าประมาณ 15 นาที 4. ครูเฉลยใบงานพร้อมเพิ่มเติมส่วนที่นักเรียนท าผิด ขั้นสรุป 1. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปเนื้อหาในเรื่อง โน้ตสากลในกุญแจเสียงซอล ในบันไดเสียง C Major ว่าในบรรทัด 5 เส้น บรรทัดไหนคือโน้ตตัวอะไร
21 กระบวนกำรวดัผลและประเมินผล เครื่องมือ 1. แบบสังเกตการมีส่วนร่วมและสนใจในการท างาน 2. ใบงาน วิธีกำร 1. สังเกตพฤติกรรม 2. ตรวจใบงาน เกณฑ์ 1.แบบสังเกตพฤติกรรมนักเรียนร้อยละ 50 ผ่านเกณฑ์ 2.นักเรียนท าได้ 5 คะแนนขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ สื่อ/แหล่งกำรเรียนรู้ สื่อ 1. ใบความรู้ กุญแจเสียงซอลในบันไดเสียง C Major 2. ห้องดนตรี แหล่งกำรเรียนรู้ 1. ห้องสมุด 2. อินเตอร์เน็ต กิจกรรมเสนอแนะ ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. บันทึกผลกำรใช้ ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................
22 อุปสรรค ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ปัญหำ ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. แนวทำงกำรแก้ไข ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ลงชื่อ................................................... ( นายจตุรงค์ สุดตา ) ครูผู้สอน วันที่...........เดือน..............พ.ศ..........
23 ควำมคิดเหน ็ ของครพูี่เลี้ยง ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ( นายธวัชชัย ดีงูเหลือม) ครูพี่เลี้ยง วันที่...........เดือน.............พ.ศ.......... ควำมคิดเหน ็ ของรองผ้อูำ นวยกำรฝ่ำยวิชำกำร ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................... ลงชื่อ................................................... (นายอภิรักษ์ สรรพโส) รองผู้อ านวยการสถานศึกษา ควำมคิดเหน ็ ของผ้บูริหำร/หัวหน้ำสถำบัน ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................... ลงชื่อ................................................... (นางธนพร แก้วชารุณ) ผู้อ านวยการสถานศึกษา โรงเรียนเทศบาล 7รถไฟสงเคราห์
24 แบบสงัเกตพฤติกรรมของนักเรียน ที่ ชื่อ – สกุล พฤติกรรมกำรประเมิน (คะแนน) รวม อ่ำนได้ (คะแนน) ถูกต้อง ( 5) มีควำม ตั้งใจ ( 5 ) ออกเสียงได้ ถูกต้อง (5 ) ร้องได้ ถูกต้อง ( 5 ) ข้อเสนอแนะ.............................................................................................................................................. ลงชื่อ................................................... (...........................................) ผู้ประเมิน วันที่...........เดือน..............พ.ศ..........
25 ใบควำมรู้ เรื่อง โน้ตสำกลในกุญแจเสียงซอล ในบันใดเสียง C Major โครงสร้างบันไดเสียงเมเจอร์ (Major Scale) ตัวโน๊ต (Note) ล าดับที่ 1_2_3^4_5_6_7^8 _ หมายถึงห่างเต็มเสียง ^ หมายถึงห่างกันครึ่งเสียง โครงสร้างบันไดเสียงเมเจอร์ (Major Scale) จะต้องมีกุญแจเสียง (Key Signature) บอกว่าเป็น กุญแจเสียงอะไร เช่น เป็น บันไดเสียงซีเมเจอร์ (C-Major Scale), บันไดเสียงจีเมเจอร์ (G-Major Scale)… ซึ่งกุัญแจเสียง (Key Signature) นั้นก็เป็นเหมือนกับบอกว่าตัวโน๊ต (Note) ตัวใดเป็นตัวแรกของบันไดเสียง (Scale) สาเหตุที่เราเปลี่ยนกุญแจเสียง (Key Signature) เพื่อเปลี่ยนระดับเสียงสูงต ่าของบทเพลงที่ต้องการ เล่น อาจจะเพื่อให้เหมาะกับเสียงของนักร้องเพลงแต่ละคน หรือจะเป็นเรื่องของอารมย์เพลง เป็นต้น ตัวอย่างใน C-Major Scale มีโครงสร้างเป็นดังนี้ โน๊ตตัวแรกคือ C ห่างจากตัวที่สองคือ D หนึ่งเสียง โน๊ตตัวที่สองคือ D ห่างจากตัวที่สามคือ E หนึ่งเสียง โน็ตตัวที่สามคือ E ห่างจากตัวที่สี่คือ F ครึ่งเสียง โน๊ตตัวที่สี่คือ F ห่างจากตัวที่ห้าคือ G หนึ่งเสียง โน๊ตตัวที่ห้าคือ G ห่างจากตัวที่หกคือ A หนึ่งเสียง โน๊ตตัวที่หกคือ A ห่างจากตัวเจ็ดคือ B หนึ่งเสียง โน็ตตัวที่เจ็ดคือ B ห่างจากตัวที่แปดคือ C ครึ่งเสียง การบันทึกลงในบรรทัด5เส้น รูปที่แสดงคือสัญลักษณ์ที่ใช้ในการบันทึกโน๊ตสากลแยกออกเป็นส่วนๆดังนี้ • เส้นแนวนอนเรียกว่า “บรรทัด 5 เส้น” (Staff) • สัญลักษณ์ด้านซ้ายสุดเรียกว่า “กุญแจประจ าหลัก” (Clef) ในรูปนี้เป็นประเภท “กุญแจซอล” (Gclef) • สัญลักษณ์รูป เรียกว่า “ตัวโน๊ต” (Note) ในรูปนี้เป็นประเภท “โน๊ตตัวด า”
26 ใบงำนที่ 4 เรื่อง โน้ตสำกลในกุญแจเสียงซอล ในบันใดเสียง C Major 1. .จงบอกโน้ตสากลในกุญแจเสียงซอล ในบันใดเสียง C Major ให้ได้มากที่สุด 2. . จงบอกความส าคัญในการบันทึกโน้ต ................................................................................................................................................................. ................... ................................................................................................................................................................. ................... ............................................................................................................................................. ....................................... 3. ให้นักเรียนตั้งค าถาม เกี่ยวกับโน้ตสากลในกุญแจเสียงซอล ในบันใดเสียง C Major ที่นักเรียนอยากรู้ หรือไม่เข้าใจ มาให้ได้มากที่สุด ................................................................................................................................................................. ................... ชื่อ ......................................... นามสกุล .......................................... ชั้น ..................... เลขที่............. เส้นน้อย เส้นน้อย
27 แผนกำรจัดกำรเรียนรู้ที่ 24 กลุ่มสำระกำรเรียนร้ศูิลปะ (ดนตรี) ชั้นมัธยมศึกษำปี ที่ 1 หน่วยกำรเรียนรู้ที่ 4 ควำมรู้พื้นฐำนเกี่ยวกับดนตรีสำกล เรื่อง โน้ตกุญแจเสียงฟำในบันไดเสียงC Major วันที่..........เดือน..........พ.ศ.......... เวลำ 1 ชั ่วโมง มำตรฐำนกำรเรียนรู้ ศ 2.1 เข้าใจและแสดงออกทางดนตรี อย่างสร้างสรรค์ วิเคราะห์ วิพากษ์ วิจารณ์ คุณค่าดนตรี ถ่ายทอดความรู้สึก ความคิดต่อดนตรีอย่างอิสระ ชื่นชม และประยุกต์ใช้ในชีวิตประจ าวัน ตัวชี้วัด ศ 2.1 อ่าน เขียน ร้องโน้ตไทยและสากล จุดประสงค์กำรเรียนรู้ 1. นักเรียนสามารถบอกชื่อโน้ตในบรรทัด 5 เส้น กุญแจเสียงฟา ในบันไดเสียง C Major ได้ (K) 2. นักเรียนสามารถเขียนโน้ตในบรรทัด 5 เส้น กุญแจเสียงฟา ในบันไดเสียง C Major ได้(P) 3. นักเรียนตั้งใจเรียนเวลาครูสอนในชั้นเรียน (A) สำระส ำคัญ การบันทึกสัญลักษณ์ของเสียงสากลนั้นจะบันทึกไว้ในบรรทัด 5 เส้น โดยมีกุญแจประจ าหลักเป็น ตัวก าหนดเสียงดนตรี การจะเล่นดนตรีหรือร้องเพลงให้เป็นไปตามโน้ตที่ก าหนดนั้นจ าเป็นอย่างยิ่งจะต้อง ศึกษาสัญลักษณ์ต่าง ๆ ให้เข้าใจและฝึกฝนให้ช านาญ สำระกำรเรียนรู้ โน้ตสากลในกุญแจเสียงฟาในบันไดเสียง C Major สมรรถนะส ำคัญของผู้เรียน 1. ความสามารถในการสื่อสาร 2. ความสามารถในการคิดวิเคราะห์
28 คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการท างาน ค ำถำมส ำคัญ นักเรียนรู้ไหมว่ากุญแจฟามีรูปร่างลักษณะเป็นอย่างไร ภำระงำน ใบงาน 6 โน้ตกุญแจเสียงฟาในบันไดเสียงC Major กระบวนกำรจัดกำรเรียนรู้ ขั้นน ำเข้ำสู่บทเรียน 1. ครูสนทนาทบทวนเกี่ยวกับสัญลักษณ์ของเสียงดนตรี ตัวโน้ตและตัวหยุดตัวโน้ต จากที่ ได้เรียนรู้ผ่านมา แล้วถามว่าเมื่อไปอยู่ในบรรทัด 5 เส้น เรารู้ได้ยังไงว่าคือโน้ตอะไร ขั้นสอน ครูแจกใบความรู้ เรื่อง โน้ตสากลในกุญแจเสียงฟา ในบันไดเสียง C Major โดยครูอธิบาย และให้นักเรียนศึกษาข้อมูลจากใบความรู้ 2. ครูแบ่งกลุ่มนักเรียนออกเป็น 2 กลุ่ม โดยให้นักเรียนเล่นเกมเขียนโน้ตสากลในกุญแจ เสียงฟา ในบันไดเสียง C Major โดยให้ส่งตัวแทนออกมาสลับกันไปเลื่อยๆจบครบทุกคนในกลุ่ม โดยครูเป็นคนก าหนดให้เขียนโน้ตตัวใดก็ได้ 3. ครูแจกใบงานที่ 6 เรื่อง โน้ตสากลในกุญแจเสียงฟา ในบันไดเสียง C Major โดยให้ นักเรียนจับคู่ร่วมกันลงมือท าช่วยกัน ใช้เวลาในการท าประมาณ 15 นาที 4. ครูเฉลยใบงานพร้อมเพิ่มเติมส่วนที่นักเรียนท าผิด ขั้นสรุป 1. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปเนื้อหาในเรื่อง โน้ตสากลในกุญแจเสียงฟา ในบันไดเสียง C Major ว่าในบรรทัด 5 เส้น บรรทัดไหนคือโน้ตอะไร
29 กระบวนกำรวดัผลและประเมินผล เครื่องมือ 1. แบบสังเกตการมีส่วนร่วมและสนใจในการท างาน 2. ใบงาน วิธีกำร 1. สังเกตพฤติกรรม 2. ตรวจใบงาน เกณฑ์ 1.แบบสังเกตพฤติกรรมนักเรียนร้อยละ 50 ผ่านเกณฑ์ 2.นักเรียนท าได้ 5 คะแนนขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ สื่อ/แหล่งกำรเรียนรู้ สื่อ 1. ใบความรู้เรื่อง กุญแจเสียงฟาในบันไดเสียง C Major 2. ห้องดนตรี แหล่งกำรเรียนรู้ 1. ห้องสมุด 2. อินเตอร์เน็ต กิจกรรมเสนอแนะ ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. บันทึกผลกำรใช้ ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................
30 อุปสรรค ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ปัญหำ ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. แนวทำงกำรแก้ไข ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ลงชื่อ................................................... ( นายจตุรงค์ สุดตา ) ครูผู้สอน วันที่...........เดือน..............พ.ศ..........
31 ควำมคิดเหน ็ ของครพูี่เลี้ยง ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ( นายธวัชชัย ดีงูเหลือม) ครูพี่เลี้ยง วันที่...........เดือน.............พ.ศ.......... ควำมคิดเหน ็ ของรองผ้อูำ นวยกำรฝ่ำยวิชำกำร ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................... ลงชื่อ................................................... (นายอภิรักษ์ สรรพโส) รองผู้อ านวยการสถานศึกษา ควำมคิดเหน ็ ของผ้บูริหำร/หัวหน้ำสถำบัน ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................... ลงชื่อ................................................... (นางธนพร แก้วชารุณ) ผู้อ านวยการสถานศึกษา โรงเรียนเทศบาล 7รถไฟสงเคราห์
32 แบบสงัเกตพฤติกรรมของนักเรียน ที่ ชื่อ – สกุล พฤติกรรมกำรประเมิน (คะแนน) รวม อ่ำนได้ (คะแนน) ถูกต้อง ( 5) มีควำม ตั้งใจ ( 5 ) ออกเสียงได้ ถูกต้อง (5 ) ร้องได้ ถูกต้อง ( 5 ) ข้อเสนอแนะ.............................................................................................................................................. ลงชื่อ................................................... (...........................................) ผู้ประเมิน วันที่...........เดือน..............พ.ศ..........
33 ใบควำมรู้ เรื่อง โน้ตสำกลในกุญแจเสียงฟำ ในบันใดเสียง C Major โครงสร้างบันไดเสียงเมเจอร์ (Major Scale) ตัวโน๊ต (Note) ล าดับที่ 1_2_3^4_5_6_7^8 _ หมายถึงห่างเต็มเสียง ^ หมายถึงห่างกันครึ่งเสียง โครงสร้างบันไดเสียงเมเจอร์ (Major Scale) จะต้องมีกุญแจเสียง (Key Signature) บอกว่าเป็น กุญแจเสียงอะไร เช่น เป็น บันไดเสียงซีเมเจอร์ (C-Major Scale), บันไดเสียงจีเมเจอร์ (G-Major Scale)… ซึ่งกุัญแจเสียง (Key Signature) นั้นก็เป็นเหมือนกับบอกว่าตัวโน๊ต (Note) ตัวใดเป็นตัวแรกของบันไดเสียง (Scale) สาเหตุที่เราเปลี่ยนกุญแจเสียง (Key Signature) เพื่อเปลี่ยนระดับเสียงสูงต ่าของบทเพลงที่ต้องการ เล่น อาจจะเพื่อให้เหมาะกับเสียงของนักร้องเพลงแต่ละคน หรือจะเป็นเรื่องของอารมย์เพลง เป็นต้น ตัวอย่างใน C-Major Scale มีโครงสร้างเป็นดังนี้ โน๊ตตัวแรกคือ C ห่างจากตัวที่สองคือ D หนึ่งเสียง โน๊ตตัวที่สองคือ D ห่างจากตัวที่สามคือ E หนึ่งเสียง โน็ตตัวที่สามคือ E ห่างจากตัวที่สี่คือ F ครึ่งเสียง โน๊ตตัวที่สี่คือ F ห่างจากตัวที่ห้าคือ G หนึ่งเสียง โน๊ตตัวที่ห้าคือ G ห่างจากตัวที่หกคือ A หนึ่งเสียง โน๊ตตัวที่หกคือ A ห่างจากตัวเจ็ดคือ B หนึ่งเสียง โน็ตตัวที่เจ็ดคือ B ห่างจากตัวที่แปดคือ C ครึ่งเสียง การบันทึกลงในบรรทัด5เส้น รูปที่แสดงคือสัญลักษณ์ที่ใช้ในการบันทึกโน๊ตสากลแยกออกเป็นส่วนๆดังนี้ • เส้นแนวนอนเรียกว่า “บรรทัด 5 เส้น” (Staff) • สัญลักษณ์ด้านซ้ายสุดเรียกว่า “กุญแจประจ าหลัก” (Clef) ในรูปนี้เป็นประเภท “กุญแจฟา” (F-clef) • สัญลักษณ์รูป เรียกว่า “ตัวโน๊ต” (Note) ในรูปนี้เป็นประเภท “โน๊ตตัวด า”
34 ใบงำนที่ 6 เรื่อง โน้ตสำกลในกุญแจเสียงฟำ ในบันใดเสียง C Major 1. จงบอกโน้ตสากลในกุญแจเสียงฟา ในบันใดเสียง C Major ให้ได้มากที่สุด 2. . จงบอกความส าคัญในการบันทึกโน้ต ................................................................................................................................................................. ................... 3. ให้นักเรียนตั้งค าถาม เกี่ยวกับโน้ตสากลในกุญแจเสียงฟา ในบันใดเสียง C Major ที่นักเรียนอยากรู้ หรือไม่เข้าใจ มาให้ได้มากที่สุด ................................................................................................................................................................. ................... ชื่อ ............................................ นามสกุล ............................................. ชั้น ..................... เลขที่............. เส้นน้อย เส้นน้อย
35 แผนกำรจัดกำรเรียนรู้ที่ 25 กลุ่มสำระกำรเรียนร้ศูิลปะ (ดนตรี) ชั้นมัธยมศึกษำปี ที่ 1 หน่วยกำรเรียนรู้ที่ 5 เครื่องดนตรีและวงดนตรีสำกล เรื่อง เครื่องดนตรีสำกลประเภทเครื่องสำย วันที่..........เดือน..........พ.ศ.......... เวลำ 1 ชั ่วโมง มำตรฐำนกำรเรียนรู้ ศ 2.1 เข้าใจและแสดงออกทางดนตรี อย่างสร้างสรรค์ วิเคราะห์ วิพากษ์ วิจารณ์ คุณค่าดนตรี ถ่ายทอดความรู้สึก ความคิดต่อดนตรีอย่างอิสระ ชื่นชม และประยุกต์ใช้ในชีวิตประจ าวัน ตัวชี้วัด ศ 2.1 จัดประเภทของวงดนตรีไทยและวงดนตรีที่มาจากวัฒนธรรมต่าง ๆ จุดประสงค์กำรเรียนรู้ 1. นักเรียนสามารถบอกลักษณะเครื่องดนตรีสากลประเภทเครื่องสายได้ (K) 2. นักเรียนสามารถเขียนบอกลักษณะเครื่องสายประเภทสีและดีดได้ (P) 3. นักเรียนมีความสนใจในเนื้อหาที่สอน (A) สำระส ำคัญ เครื่องดนตรีที่ท าให้เกิดเสียงโดยการสั่นสะเทือนของสายลวด เชือก เอ็น หรือไนลอน และมีตัวก าธร เสียง ท าหน้าที่ขยายเสียงให้ดังมากขึ้น คุณภาพของเสียงขึ้นอยู่กับรูปร่าง และวัตถุที่ใช้ท า การสั่นสะเทือน ของสายอาจท าได้โดยการสี หรือดีดโดยอาจกระท าโดยตรง หรือเพิ่มกลไกให้ยุ่งยากขึ้น เครื่องสายที่พบเห็น ในปัจจุบัน นิยมใช้วิธีท าให้เกิดเสียงได้ 2 วิธี คือ วิธีสี และวิธีดีด สำระกำรเรียนรู้ ลักษณะเครื่องดนตรีสากลประเภทเครื่องสาย สมรรถนะส ำคัญของผู้เรียน 1. ความสามารถในการสื่อสาร 2. ความสามารถในการคิดวิเคราะห์
36 คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการท างาน ค ำถำมส ำคัญ นักเรียนรู้ไหมว่าลักษณะเครื่องดนตรีสากลประเภทเครื่องสายเป็นอย่างไร ภำระงำน ใบงาน 7 เครื่องดนตรีสากลประเภทเครื่องสาย กระบวนกำรจัดกำรเรียนรู้ ขั้นน ำเข้ำสู่บทเรียน 1. ครูถามนักเรียน ว่านักเรียนรู้จักเครื่องดนตรีสากลประเภทเครื่องสายไหม 2. แล้วถามต่อว่าเครื่องอะไรบ้าง ขั้นสอน 1. ให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม 2 กลุ่ม เท่า ๆกัน 2. ครูแจกใบความรู้เรื่องเครื่องดนตรีสากลประเภทเครื่องสาย 3. โดยกลุ่มที่ 1 ศึกษาเรื่องเครื่องสายประเภทดีด กลุ่มที่ 2 ศึกษาเรื่องวงเครื่องสายประเภท ใช้คันชักสี 4. ให้แต่ละกลุ่มออกมาน าเสนอหน้าชั้นเรียน พร้อมกับสุ่มถาม 5. ให้นักเรียนท าใบงานที่ 7 เรื่องเครื่องดนตรีสากลประเภทเครื่องสาย ประมาณ 15 นาที 4. ครูสุ่มคู่นักเรียนออกมาน าเสนอผลงานตามใบงาน เรื่อง บรรทัด 5 เส้น มา2 –3 คู่ พร้อม เปิดโอกาสให้นักเรียนร่วมกันตอบค าถามตามข้อสงสัยในใบงานที่นักเรียนน าเสนอ ขั้นสรุป 1. ครูสรุปเรื่องเครื่องดนตรีสากลประเภทเครื่องสาย 2. ครูฝากให้นักเรียนทบทวนความรู้ที่ครูสอนวันนี้ เพื่อให้เกิดความเข้าใจมากยิ่งขึ้น
37 กระบวนกำรวดัผลและประเมินผล เครื่องมือ 1. แบบสังเกตการมีส่วนร่วมและสนใจในการท างาน 2. ใบงาน วิธีกำร 1. สังเกตพฤติกรรม 2. ตรวจใบงาน เกณฑ์ 1.แบบสังเกตพฤติกรรมนักเรียนร้อยละ 50 ผ่านเกณฑ์ 2.นักเรียนท าได้ 5 คะแนนขึ้นไปถือว่าผ่านเกณฑ์ สื่อ/แหล่งกำรเรียนรู้ สื่อ 1. ใบความรู้ เครื่องดนตรีสากลประเภทเครื่องสาย 2. ห้องดนตรี แหล่งกำรเรียนรู้ 1. ห้องสมุด 2. อินเตอร์เน็ต กิจกรรมเสนอแนะ ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. บันทึกผลกำรใช้ ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................
38 อุปสรรค ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ปัญหำ ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. แนวทำงกำรแก้ไข ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ลงชื่อ................................................... ( นายจตุรงค์ สุดตา ) ครูผู้สอน วันที่...........เดือน..............พ.ศ..........
39 ควำมคิดเหน ็ ของครพูี่เลี้ยง ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ( นายธวัชชัย ดีงูเหลือม) ครูพี่เลี้ยง วันที่...........เดือน.............พ.ศ.......... ควำมคิดเหน ็ ของรองผ้อูำ นวยกำรฝ่ำยวิชำกำร ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................... ลงชื่อ................................................... (นายอภิรักษ์ สรรพโส) รองผู้อ านวยการสถานศึกษา ควำมคิดเหน ็ ของผ้บูริหำร/หัวหน้ำสถำบัน ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................... ลงชื่อ................................................... (นางธนพร แก้วชารุณ) ผู้อ านวยการสถานศึกษา โรงเรียนเทศบาล 7รถไฟสงเคราห์
40 แบบสงัเกตพฤติกรรมของนักเรียน ที่ ชื่อ – สกุล พฤติกรรมกำรประเมิน (คะแนน) รวม อ่ำนได้ (คะแนน) ถูกต้อง ( 5) มีควำม ตั้งใจ ( 5 ) ออกเสียงได้ ถูกต้อง (5 ) ร้องได้ ถูกต้อง ( 5 ) ข้อเสนอแนะ.............................................................................................................................................. ลงชื่อ................................................... (...........................................) ผู้ประเมิน วันที่...........เดือน..............พ.ศ..........
41 ใบควำมรู้ เรื่อง เครื่องดนตรีสำกลประเภทเครื่องสำย เครื่องสาย (string instrument) เป็นการจัดประเภทของเครื่องดนตรีสากล โดยเครื่องดนตรีสากล ประเภทเครื่องสายนี้ หมายถึง เครื่องดนตรีที่ท าให้เกิดเสียงโดยการสั่นสะเทือนของสายลวด เชือก เอ็น หรือ ไนลอน และมีตัวก าธรเสียง ท าหน้าที่ขยายเสียงให้ดังมากขึ้น คุณภาพของเสียงขึ้นอยู่กับรูปร่าง และวัตถุที่ ใช้ท า การสั่นสะเทือนของสายอาจท าได้โดยการสี หรือดีดโดยอาจกระท าโดยตรง หรือเพิ่มกลไกให้ยุ่งยาก ขึ้นเครื่องสายที่พบเห็นในปัจจุบัน นิยมใช้วิธีท าให้เกิดเสียงได้ 2 วิธีคือ วิธี สีและวิธีดีดเครื่องสายประเภทใช้ คันสีเครื่องดนตรีกลุ่มนี้ได้แก่ 1. ไวโอลิน (Violin) เครื่องดนตรีที่ใช้เล่นท่วงท านอง ประกอบด้วยสาย 4 สาย แต่ละสายเทียบเสียง ห่างกันคู่ 5 เพอร์เฟค คือ เสียง G-D-A-E 2. วิโอลา (Viola) มีรูปร่างเหมือนไวโอลินทุกประการ แต่มีขนาดใหญ่กว่าไวโอลิน ตั้งเสียงต ่ากว่า ไวโอลินลงไปอีกคู่ 5 เพอร์เฟค คือ C-G-D-A มีเสียงทุ้มและนุ่มนวลกว่าไวโอลิน 3. เชลโล (Cello) มีรูปร่างเหมือนไวโอลินและวิโอลา แต่มีขนาดโตกว่ามาก ขณะเล่นต้องนั่งเก้าอี้ เอา เครื่องไว้ระหว่างขาทั้งสองข้าง เสียงต ่ากว่าวิโอลา 1 ช่วงคู่ 8 คือ C-G-D-A
42 4. ดับเบิลเบส (Double Bass) เป็นเครื่องที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในตระกูลไวโอลิน ผู้บรรเลงต้องยืนเล่น เสียงของดับเบิลเบส ต ่าสุดแสดงถึงความมีอ านาจ ความกลัว ความลึกลับ สายทั้งสี่ตั้งเสียงห่างกันเป็นคู่ 4 เพอร์เฟค คือ E-A-D-G เครื่องสายประเภทเครื่องดีด (Plucked String) เครื่องดนตรีกลุ่มนี้ได้แก่ 1. ฮาร์พ (Harp) เป็นพิณโบราณขนาดใหญ่ มีประวัติเก่าแก่มาก มีสายขึงอยู่ทั้งหมด 47 สาย ช่วงเสียงกว้าง 6 Octaves ใช้บรรเลงในวงดนตรีประเภทออร์เคสตรา
43 2. กีตาร์ (Guitar) กีตาร์ประกอบด้วยสาย 6 สาย โดยตั้งระดับเสียงต ่าไปหาสูง ในแต่ละสายดังนี้ E,A,D,G,B,E 3. ลูท (Lute) เป็นพิณชนิดหนึ่งที่เป็นต้นก าเนิดของเครื่องสายประเภทดีด มีรูปทรงเหมือนผลส้มผ่าซีก มี สะพานวางนิ้วที่มีช่องปรากฏอยู่ เช่นเดียวกับกีตาร์ แบนโจ แมนโดลิน ฯลฯ ชาวอาหรับโบราณนิยมกันมาก แต่ปัจจุบันนี้ไม่ได้รับความนิยม
44 4. แมนโดลิน (Mandolin) เป็นเครื่องดนตรีตระกูลลูท มีสาย 4 คู่ (8สาย) หรือ 6 คู่ (12สาย) ตั้งเสียง เท่ากันเป็นคู่ มีลูกบิดคล้ายกีตาร์ใช้ในการตั้งเสียง และมีนม (Feat) รองรับสาย เวลาเล่นจะใช้นิ้วมือซ้ายจับ ตัวแมนโดลินและใช้มือขวาดีด 5. แบนโจ () เป็นเครื่องดนตรีในตระกูลลูท จุดเริ่มต้นที่มีผู้น ามาเล่นอยู่ในแถบแอฟริกาตะวันตก (Western Africa) เป็นเครื่องดนตรีพื้นบ้านของพวกนิโกร ต่อมาจึงเป็นที่แพร่หลายในหมู่อเมริกันนิโกร วิธีการเล่น คล้ายกับกีตาร์
45