แผนการจัดการเรียนรู้วิชาวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 ม.4

แผนการจดั การเรยี นรู้รายวชิ าวทิ ยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)

โจทย์ภาคเรยี นท่ี 2 ปกี ารศกึ ษา 2564
เฉลย

แผนการจดั การเรียนรรู้ ายวิชาวทิ ยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปกี ารศึกษา 2564

แผนการจดั การเรียนรู้ที่ 4

กล่มุ สาระการเรียนรวู้ ทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี รายวชิ าวทิ ยาศาสตร์ชีวภาพ 2 รหัสวชิ า ว31102

หน่วยการเรยี นรูท้ ่ี 4 พันธุกรรมและววิ ฒั นาการ ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปที ี่ 4/1

เรอ่ื ง ยนี กับการควบคุมลกั ษณะทางพนั ธุกรรม เวลาเรยี น 100 นาที

วนั ที่สอน 24 พฤศจกิ ายน 2564 เวลา 14.20-16.00 น.

ผสู้ อน นางสาวนุสรนิ ทร์ อิ่นคำ โรงเรียนสนั ทรายวิทยาคม

1. สาระ/มาตรฐาน/ตัวช้ีวดั /สาระการเรยี นรแู้ กนกลาง
1.1 สาระท่ี 1 วิทยาศาสตร์ชวี ภาพ
1.2 มาตรฐาน
มาตรฐาน ว 1.3 เข้าใจกระบวนการและความสำคัญของการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมสาร

พนั ธกุ รรม การเปล่ียนแปลงทางพันธกุ รรมทม่ี ีผลต่อสง่ิ มชี วี ติ ความหลากหลายทางชีวภาพและวิวัฒนาการของ
สง่ิ มีชวี ิต รวมท้ังนำความรู้ไปใช้ประโยชน์

1.3 ตวั ช้ีวัด
ว 1.3 ม.4/1 อธิบายความสมั พันธ์ระหว่างยีน การสงั เคราะหโ์ ปรตนี และลกั ษณะทางพนั ธุกรรม
1.4 สาระการเรียนร้แู กนกลาง
ดีเอ็นเอ มโี ครงสร้างประกอบด้วยนิวคลีโอไทด์มาเรยี งต่อกัน โดยยีนเปน็ ชว่ งของสายดเี อ็นเอที่มีลำดับ
นวิ คลีโอไทด์ท่กี ำหนดลกั ษณะของโปรตีนทีส่ ังเคราะหข์ น้ึ ซึ่งส่งผลใหเ้ กิดลักษณะทางพันธุกรรมตา่ ง ๆ

2. สาระสำคญั
ลักษณะทางพันธุกรรมเป็นลักษณะที่สามารถถ่ายทอดจากพ่อแม่ไปสู่ลูกและรุ่นต่อ ๆ ไปได้ ซึ่งการ

ถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมมีรูปแบบที่หลากหลาย บางกรณีมีรูปแบบที่แตกต่างจากกรณีที่เมนเดลศึกษา
เนื่องจากมจี ำนวนรูปแบบแอลลลี ของยีนท่แี ตกต่างไป หรอื เป็นยนี ท่อี ยบู่ นโครโมโซมเพศ เป็นตน้

การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมเกิดผ่านยีนซึ่งเป็นช่วงของ DNA ที่อยู่บนโครโมโซม โดยลำดับ
นิวคลีโอไทด์ของยีนกำหนดลักษณะโปรตีนที่สังเคราะห์ขึ้น แอลลีลรูปแบบต่างกันจะมีลำดับนิวคลีโอไทด์
ต่างกนั ทำใหไ้ ดโ้ ปรตีนท่ีมีสมบัตติ ่างกนั

การเปล่ียนแปลงของลำดับนวิ คลโี อไทด์จัดเป็นมวิ เทชนั ซง่ึ อาจเกิดในระดบั ยีนหรือในระดับโครโมโซม
มิวเทชันอาจก่อให้เกดิ ผลเสีย ผลดี หรือไม่ส่งผลใด ๆ ต่อสิ่งมีชีวิต ขึ้นอยู่กับว่าการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวส่งผล

แผนการจดั การเรยี นรรู้ ายวิชาวทิ ยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปกี ารศกึ ษา 2564

ให้โปรตีนที่สังเคราะห์ขึ้นเปลี่ยนแปลงหรือไม่และอย่างไร มนุษย์ประยุกต์ใช้หลักการของการเกิดมิวเทชันใน
การชกั นำใหไ้ ด้สิง่ มชี วี ิตท่มี ลี ักษณะที่แตกต่างจากเดมิ โดยการใช้รังสีและสารเคมี

มนุษย์นำความรู้เทคโนโลยีทางดีเอ็นเอมาประยุกต์ใช้ในหลายด้าน ทั้งด้านการแพทย์และเภสัชกรรม
ด้านการเกษตร ด้านนิติวิทยาศาสตร์ และด้านอุตสาหกรรม ซึ่งการใช้เทคโนโลยีทางดีเอ็นเอดังกล่าวต้อง
คำนึงถึงความปลอดภยั ทางชีวภาพ ชวี จรยิ ธรรม และผลกระทบทางด้านสังคมดว้ ย

มิวเทชันและการสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศทำให้เกิดความหลากหลายทางพันธุกรรมของประชากร
สิง่ มชี วี ิตหนงึ่ ๆ โดยธรรมชาตจิ ะมีการคัดเลอื กสมาชิกในประชากรที่มลี กั ษณะท่ีเหมาะสมกับสภาพแวดล้อมใน
ขณะนั้น ทำให้ลักษณะดังกล่าวสามารถถ่ายทอดไปยังรุ่นต่อ ๆ ไปได้ การคัดเลือกโดยธรรมชาติดังกล่าวน้ี
เกิดขึ้นต่อเนื่องเป็นระยะเวลานานหลายชั่วรุ่น จนนำไปสู่ความแตกต่างกันของประชากรในปัจจุบันกับในรุ่น
บรรพบรุ ุษ และนำไปส่คู วามหลากหลายของสิง่ มชี วี ิตในปัจจุบนั

3. สาระการเรียนรู้
➢ ยนี กบั การควบคมุ ลักษณะทางพนั ธุกรรม
การควบคุมลักษณะทางพันธุกรรม มียีนที่คอยควบคุมรูปแบบต่าง ๆ เรียกว่า แอลลีล (allele) ซึ่งจะ

แสดงลักษณะของจีโนไทป์ (genotype) และฟีโนไทป์ (phenotype) ของสิ่งมีชีวิตออกมา หากเมื่อเกิดการ
เปลี่ยนแปลงของ DNA จะส่งผลให้เกดิ มิวเทชนั (mutation) หรอื การกลายพันธ์ุในส่ิงมีชวี ติ

• ยนี ควบคมุ ลักษณะทางพนั ธุกรรมผา่ นการสงั เคราะหโ์ ปรตีน
ยนี เป็นช่วงของ DNA ท่ีกำหนดลักษณะของโปรตนี ทส่ี งั เคราะห์ได้ โดยโปรตีนจะส่งผลให้เกดิ ลักษณะ

ทางพนั ธุกรรมตา่ ง ๆ ซงึ่ ขน้ึ อยู่กบั ชนดิ และหนา้ ท่ีของโปรตนี นน้ั ๆ

กำหนดลกั ษณะ สง่ ผลให้เกิด

ยนี โปรตนี ลกั ษณะทางพันธกุ รรม

ลักษณะเผือกเกิดจากการขาดเมลานิน (melanin) ซึ่งเป็นสารสีชนิดหนึง่ ที่อยู่บรเิ วณผวิ หนัง ผมและ
ม่านตา โดยแอลลีล A กำหนดลักษณะโปรตีนที่ทำหน้าที่ในกระบวนการสังเคราะห์เมลานินได้ส่วนแอลลีล a
กำหนดลกั ษณะโปรตีนทที่ ำหนา้ ท่ไี มไ่ ด้

- ผู้ทม่ี แี อลลลี A จำนวน 2 แอลลีล (AA) จะสังเคราะห์โปรตนี ที่ทำหนา้ ทไ่ี ด้ จงึ มีเมลานินตามปกติ
- ผู้ที่มีแอลลีล a จำนวน 2 แอลลีล (aa) จะมีเฉพาะโปรตีนที่ทำหน้าที่ไม่ได้ จึงไม่มีเมลานินหรือมี
จำนวนน้อยลง ทำให้มีลักษณะเผือก
- ผทู้ ่มี ีแอลลลี ทง้ั สองรปู แบบ (Aa) ถงึ แม้จะสรา้ งโปรตนี ทง้ั แบบท่ที ำหนา้ ท่ีไดแ้ ละแบบท่ีทำหน้าท่ีไม่ได้
แตส่ ามารถสังเคราะหเ์ มลานินไดเ้ พยี งพอ จึงไมม่ ีลักษณะเผือก (รปู ภาพ 1)

แผนการจดั การเรียนรูร้ ายวิชาวทิ ยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปกี ารศึกษา 2564

รปู ภาพ (1) การควบคมุ ลักษณะทางพันธุกรรมของยนี ผา่ นการสังเคราะห์โปรตีนในกรณีของลักษณะเผือก
• ลำดบั นิวคลโี อไทด์ของยืนมีผลตอ่ โปรตนี ที่สังเคราะห์ได้

DNA (deoxyribonucleic acid) เป็นสารพันธุกรรมซึ่งประกอบด้วยนิวคลิโอไทด์ (nucleotide)
มาเรียงต่อกันเป็นสายพอลินิวคลีโอไทด์ (polynucleotide) จำนวน 2 สาย โดยพอลินิวคลิโอไทด์สายคู่น้ี
จะพันกันเป็นโครงสร้างเกลียวคู่ แต่ละนิวคลิโอไทด์ประกอบด้วย น้ำตาล หมู่ฟอสเฟต และไนโตรจีนัสเบส
(nitrogenous base) นิวคลีโอไทด์ที่มาต่อกันนี้มี 4 ชนิด ตามชนิดของไนโตรจีนัสเบส ได้แก่ อะดีนีน
(adenine หรือ A ไทมีน (thymine หรือ T) ไซโทน (cytosine หรือ C) และกวานีน (guanine หรือ G) โดย
นิวคลิโอไทด์ที่มีเบส A จะจับกับนิวคลีโอไทด์ที่มีเบส โ ส่วนนิวคลิโอไทด์ที่มีเบส C จะจับกับนิวคลิโอไทด์ที่มี
เบส G

รปู ภาพ (2) โครงสร้างของ DNA

แผนการจดั การเรยี นรรู้ ายวิชาวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปกี ารศกึ ษา 2564

4. จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม
4.1 ความรู้ (K)
นักเรียนอธิบายความสมั พันธ์ระหวา่ งยนี การสงั เคราะห์โปรตนี และลกั ษณะทางพนั ธุกรรมได้
4.2 ทักษะ (P)
นักเรียนสามารถเขยี นแผนภาพความสัมพันธ์ระหว่างยีน การสังเคราะห์โปรตีน และลักษณะทาง
พันธุกรรมได้
4.3 คุณลกั ษณะ
นักเรยี นมีวินยั ในการส่งงานตรงตามเวลาทก่ี ำหนด

5. สมรรถนะผูเ้ รียน
ความสามารถในการส่ือสาร

6. คุณลักษณะอนั พึงประสงค์
มวี นิ ัย

7. กระบวนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ (5Es structional Mocel) สอนออนไลน์
ขัน้ ท่ี 1 : ข้นั สร้างความสนใจ (Engagement) (10 นาที)
1. นักเรียนได้รับลงิ ค์ Google meet ให้กบั นักเรยี นผ่านกลุ่มปิดเฟซบคุ๊
2. นกั เรียนถกู เชค็ ช่ือ โดยวธิ ีการใหน้ ักเรียนพิมพช์ ื่อ-นามสกลุ เลขท่ี และชั้น สง่ ผ่านช่องทางแชทของ

โปรแกรม Google meet
3. นักเรยี นสงั เกตรูปภาพโครงสร้างของ DNA ในหนงั สือเรยี นหน้า 134 เพอื่ ทบทวนความรู้ก่อนเรียน

และให้นักเรียนอธิบายเพิ่มเติมเกี่ยวกับชนิดของนิวคลีโอไทด์และการจับของนิวคลีโอไทด์ในสายนิวคลีโอไทด์
ท่ีมาเข้าคกู่ ัน อภปิ รายโดยการเปดิ ไมค์ตอบ และช่องทางแชท Google meet

รปู ภาพโครงสรา้ งของ DNA

แผนการจดั การเรยี นรู้รายวชิ าวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปีการศกึ ษา 2564

4. ครูนำเข้าสู่บทเรียนโดยการใช้คำถาม ถามนักเรียนว่า “นักเรียนคิดว่ายีนสามารถกำหนดลักษณะ
ทางพันธุกรรมได้ โดยผ่านกระบวนการใด” ผ่านทางแอพลิเคชัน Mentimeter (แนวคำตอบ : ครูให้นักเรียน
ตอบคำถามดว้ ยตนเอง โดยครยู ังไมเ่ ฉลยคำตอบ)

ขั้นที่ 2 : ข้นั สำรวจและคน้ หา (Exploration) (60 นาที)
1. นักเรียนศึกษาคลปิ วีดีโอ เรื่อง “เราหาลำดับจโี นมมนุษย์ได้อย่างไร- มารค์ เจ คีล (Mark J. Kiel)”

(ที่มา : https://www.youtube.com/watch?v=MvuYATh7Y74)

ครูกระตุ้นการเรยี นรดู้ ้วยคำถามสำคัญ ได้แก่
- นักเรียนคิดว่ายีนสามารถกำหนดลักษณะทางพันธุกรรมได้ โดยผ่านกระบวนการใด (แนว

คำตอบ : ยีนเปน็ ช่วงของ DNA ท่ีกำหนดลักษณะของโปรตีนท่สี งั เคราะห์ได้ โดยโปรตนี จะสง่ ผลให้เกิดลักษณะ
ทางพันธกุ รรมตา่ ง ๆ ซ่ึงข้นึ อยู่กับชนดิ และหน้าทข่ี องโปรตนี นัน้ ๆ)

2. นักเรียนศึกษาเพิ่มเติมความรู้เกีย่ วกับเรื่อง “ยีนกับการควบคุมลักษณะทางพันธุกรรม” โดยใช้ส่อื
Power point และหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 ม.4 (สสวท.) หน้า 131-135 ประกอบเพิ่มเติม โดยครู
คอยอำนวยความสะดวกในการศึกษา

3. นักเรียนตรวจสอบความเข้าใจจากการทำกิจกรรมการเขยี นแผนผังแสดงความสัมพันธ์ระหว่าง ยีน
โปรตนี และลักษณะทางพนั ธุกรรม โดยมขี ั้นตอนดงั ตอ่ ไปนี้

3.1 ให้นักเรียนทำกิจกรรม โดยให้เวลาในการสืบค้นข้อมูลและทำกิจกรรมเป็นเวลา 20 นาที โดย
ครเู สนอใหท้ ำแผนภาพผ่านเวป็ ไซต์ Canva

3.2 จากน้นั ให้นกั เรียนอพั โหลดรูปภาพผ่านแอปพลเิ คชนั Padlet
ข้นั ที่ 3 : อธบิ ายและลงขอ้ สรุป (Explanation) (15 นาที)
1. นักเรียนอภิปรายสรุป เรื่อง ยีนกับการควบคุมลักษณะทางพันธุกรรม โดยคำถามจากแผนผังมโน
ทัศน์ เพ่อื ชว่ ยให้นักเรียนสามารถสรุปได้ดว้ ยตนเอง

- การควบคุมลกั ษณะทางพนั ธุกรรม คอื อะไร
- นกั เรียนช่วยกันยกตวั อย่างสาเหตทุ ท่ี ำใหเ้ กิดการกลายพนั ธุใ์ นมนษุ ย์

แผนการจดั การเรียนรู้รายวิชาวิทยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปกี ารศึกษา 2564

2. ครเู ปดิ โอกาสใหน้ กั เรียนได้ซักถามขอ้ สงสัย เพอ่ื สะทอ้ นความคิดของนักเรียน
ขั้นที่ 4 ขั้นขยายความรู้ (Elaboration) (10 นาที)
1. นักเรียนศึกษาคลปิ วีดีโอขา่ ว เรอ่ื ง “ไขขอ้ ขอ้ งใจไวรสั “โควิด-19” กลายพันธ์ุ”

(ทมี่ า: https://www.youtube.com/watch?v=wDL91rWtlYE)
2. นกั เรียนรว่ มกนั อภปิ รายและสรุปการกลายพนั ธข์ุ องโควดิ -19
ข้ันที่ 5 ข้นั ประเมนิ (Evaluation) (5 นาที)
1) ครูและนักเรียนประเมินผลการเรียนรู้ด้านความรู้ (K) จากกิจกรรมการเขียนแผนผังแสดง
ความสัมพันธร์ ะหวา่ ง ยนี โปรตีน และลกั ษณะทางพันธุกรรม
2) ครูและนักเรียนประเมินผลการเรียนรู้ด้านทักษะ (P) จากกิจกรรมการเขียนแผนผังแสดง
ความสมั พนั ธ์ระหว่าง ยีน โปรตีน และลักษณะทางพันธกุ รรม
3) ครแู ละนักเรียนประเมนิ ผลการเรยี นร้ดู ้านคณุ ลักษณะ (A) จากการสังเกตการสง่ งาน
8. ชนิ้ งาน/ภาระงาน
ชิ้นงานจากกิจกรรมการเขียนแผนผังแสดงความสัมพันธ์ระหว่าง ยีน โปรตีน และลักษณะทาง
พนั ธกุ รรม
9. สื่อและแหลง่ การเรียนรู้
1) เอกสารประกอบการเรยี นรอู้ า้ งอิงจากหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 ม.4 (สสวท.)
2) แอปพลเิ คชัน เช่น Mentimeter Google meet และ Padlet

แผนการจดั การเรียนรูร้ ายวิชาวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปกี ารศึกษา 2564

3) สอ่ื วดิ ที ศั น์ประกอบการสอน เรอื่ ง เราหาลำดับจโี นมมนุษย์ได้อยา่ งไร- มาร์ค เจ คลี (Mark J.
Kiel) (ท่ีมา : https://www.youtube.com/watch?v=MvuYATh7Y74)

4) สอื่ วิดที ศั นป์ ระกอบการสอน เร่อื ง ไขข้อขอ้ งใจไวรสั “โควดิ -19” กลายพันธุ์
(ทม่ี า: https://www.youtube.com/watch?v=wDL91rWtlYE)

10. การวัดและประเมนิ ผล วิธกี ารวดั เครอ่ื งมอื วดั เกณฑ์ใชป้ ระเมิน
ประเดน็ การประเมนิ

ด้านความรู้ (K)

นักเรียนอธิบายความสัมพันธ์ระหว่าง ตรวจจากกิจกรรมการ แบบประเมินกจิ กรรม ระดับคุณภาพ
การเขียนแผนผังแสดง พอใช้ ผ่านเกณฑ์
ยีน การสังเคราะห์โปรตีน และ เขียนแผนผงั แสดงความ ความสมั พนั ธ์ระหวา่ ง
ยนี โปรตีน และ
ลักษณะทางพนั ธุกรรมได้ สมั พันธ์ระหว่าง ยนี ลักษณะทางพนั ธกุ รรม

โปรตนี และลกั ษณะ

ทางพันธุกรรม

ดา้ นทกั ษะ (P)

นักเรียนสามารถเขียนแผนภาพ ตรวจจากกจิ กรรมการ แบบประเมนิ กจิ กรรม ระดบั คุณภาพ
การเขียนแผนผงั แสดง พอใช้ ผ่านเกณฑ์
ความสัมพันธ์ระหว่างยีน การ เขยี นแผนผงั แสดงความ ความสมั พนั ธร์ ะหวา่ ง
ยีน โปรตีน และ
สังเคราะห์โปรตีน และลักษณะทาง สัมพนั ธ์ระหวา่ ง ยนี ลักษณะทางพนั ธกุ รรม

พันธุกรรมได้ โปรตนี และลกั ษณะ

ทางพันธกุ รรม

ดา้ นคุณลักษณะ (A)

นักเรียนมีวินัยในการส่งงานตรงตาม 1. สงั เกตพฤติกรรม 1. แบบสงั เกต ระดับคุณภาพ
พฤติกรรมรายบุคคล พอใช้ ผา่ นเกณฑ์
เวลาท่ีกำหนด รายบคุ คล 2. แบบบันทกึ การสง่
งาน
2. การทำกจิ กรรม

สมรรถนะผู้เรียน

ความสามารถในการส่ือสาร ตรวจจากการทำกจิ กรรม แบบสังเกตพฤติกรรม ระดบั คุณภาพ

รายบคุ คล พอใช้ ผ่านเกณฑ์

แผนการจดั การเรยี นร้รู ายวิชาวทิ ยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปีการศกึ ษา 2564

เกณฑ์การประเมินด้านความรู้ (K)

ประเด็นการประเมนิ ระดับคณุ ภาพ
321

นกั เรยี นอธิบายความสมั พนั ธ์ระหว่าง เขียนแผนผังแสดง เขยี นแผนผังแสดง เขียนแผนผังแสดง

ยนี การสงั เคราะห์โปรตนี และ ความสมั พันธร์ ะหว่าง ความสัมพนั ธร์ ะหวา่ ง ความสัมพันธร์ ะหวา่ ง

ลกั ษณะทางพนั ธกุ รรมได้ ยีน โปรตนี และ ยนี โปรตีน และ ยีน โปรตีน และ

(3 คะแนน) ลกั ษณะทางพนั ธุกรรม ลักษณะทางพันธุกรรม ลกั ษณะทางพันธกุ รรม

ไดถ้ ูกตอ้ ง ครบ ไดถ้ ูกต้อง ครบ ได้ถูกต้อง ครบ

องคป์ ระกอบ 3 ข้อ องคป์ ระกอบ 2 ข้อ องคป์ ระกอบ 1 ข้อ

- เขยี นนิวคลโี อไทด์ (ข้อใดก็ได)้ (ขอ้ ใดก็ได้)

- อธิบายยีน (มแี อลลีล - เขยี นนิวคลโี อไทด์ - เขยี นนวิ คลีโอไทด์

ใดบา้ ง) - อธิบายยีน (มแี อลลีล - อธิบายยนี (มีแอลลลี

- อธิบายโปรตนี และ ใดบ้าง) ใดบา้ ง)

ส่งผลต่อลักษณะทาง - อธบิ ายโปรตนี และ - อธิบายโปรตีน และ

พนั ธกุ รรม สง่ ผลต่อลักษณะทาง สง่ ผลตอ่ ลกั ษณะทาง

พันธุกรรม พนั ธกุ รรม

คุณภาพคะแนน

คะแนน ระดับคุณภาพ

3 ดี

2 พอใช้

1 ปรบั ปรงุ

แผนการจดั การเรยี นร้รู ายวิชาวทิ ยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปกี ารศึกษา 2564

เกณฑก์ ารประเมนิ ดา้ นทกั ษะ (P)

ประเด็นการประเมิน ระดับคุณภาพ
321

นกั เรยี นสามารถเขยี นแผนภาพ เขยี นแผนผังแสดง เขียนแผนผังแสดง เขยี นแผนผงั แสดง

ความสัมพนั ธร์ ะหวา่ งยนี การสังเคราะห์ ความสมั พันธร์ ะหว่าง ความสมั พนั ธร์ ะหว่าง ความสัมพันธ์ระหวา่ ง

โปรตีน และลักษณะทางพันธุกรรมได้ ยนี โปรตนี และ ยนี โปรตีน และ ยีน โปรตนี และ

(3 คะแนน) ลกั ษณะทาง ลกั ษณะทาง ลกั ษณะทาง

พนั ธุกรรม ได้ถูกต้อง พันธุกรรม ได้ถกู ต้อง พนั ธุกรรม ได้ถูกต้อง

ครบองค์ประกอบ 3 ครบองค์ประกอบ 2 ครบองคป์ ระกอบ 1

ขอ้ ข้อ (ขอ้ ใดก็ได้) ขอ้ (ข้อใดก็ได้)

- ยนี - ยนี - ยีน

- โปรตีน - โปรตนี - โปรตนี

- ลกั ษณะทาง - ลกั ษณะทาง - ลกั ษณะทาง

พันธกุ รรม พันธุกรรม พันธุกรรม

คณุ ภาพคะแนน

คะแนน ระดับคณุ ภาพ

3 ดี

2 พอใช้

1 ปรับปรุง

เกณฑ์การประเมนิ ด้านคุณลักษณะ (A)

ประเดน็ การประเมิน ระดบั คุณภาพ

3 21

นักเรียนมีวินัยในการส่งงานตรงตาม สง่ งานตรงตามที่ สง่ งานช้ากว่ากำหนด สง่ งานช้ากวา่ กำหนด

เวลาท่กี ำหนด กำหนด (ในคาบ 1-2 ช่ัวโมง 3 ชว่ั โมง

(3 คะแนน) เรียน)

แผนการจดั การเรยี นรู้รายวิชาวิทยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปกี ารศึกษา 2564

คณุ ภาพคะแนน

คะแนน ระดบั คณุ ภาพ

3 ดี

2 พอใช้

1 ปรบั ปรุง

เกณฑก์ ารประเมนิ ดา้ นสมรรถนะ

ประเดน็ การประเมนิ 3 ระดับคุณภาพ 1
2
ตามหลักสูตรแกนกลาง
ความสามารถในการ เขยี นอธบิ ายถา่ ยทอด เขียนอธบิ ายถา่ ยทอด
สือ่ สาร ความรู้ ความคดิ ความ ความรู้ ความคิด ความ
เข้าใจ ดว้ ยภาษาที่ เข้าใจ ด้วยภาษาท่ีไม่
เหมาะสม เหมาะสม

คุณภาพคะแนน

คะแนน ระดบั คณุ ภาพ

2 ดี

1 พอใช้

แผนการจดั การเรยี นรูร้ ายวชิ าวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปกี ารศึกษา 2564

11. บันทกึ หลังกจิ กรรมการเรยี นรู้
ผลการจดั การเรยี นรู้

จำนวนนกั เรยี นทั้งหมด ............ คน มผี ลการเรยี นตามจดุ ประสงค์การเรยี นรู้ สรปุ ได้ดงั น้ี
นักเรียนผ่านจุดประสงค์ด้านความรู้ (K) ร้อยละ..........

(ด.ี ..........% , พอใช้...........% , ปรับปรุง...........%)
นักเรยี นผา่ นจดุ ประสงค์ด้านทกั ษะ (P) รอ้ ยละ..........

(ด.ี ..........% , พอใช.้ ..........% , ปรบั ปรุง...........%)
นักเรียนผ่านจุดประสงคด์ า้ นคุณลักษณะ (A) ร้อยละ..........

(ดี...........% , พอใช้...........% , ปรบั ปรงุ ...........%)

ปัญหา/อุปสรรค
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
................................................................................................................................. .............................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

ขอ้ เสนอแนะ/แนวทางแกไ้ ขปัญหา
..............................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... ....
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................ ..............

ลงชอื่ .....................................................................
(นางสาวนุสรนิ ทร์ อิ่นคำ)

นกั ศึกษาฝึกประสบการณว์ ิชาชีพครู
วันท่ี...................................................................

แผนการจดั การเรียนรรู้ ายวชิ าวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปกี ารศกึ ษา 2564

12. ความคดิ เหน็ ครูพเ่ี ลีย้ ง
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

ลงช่อื .......................................................................
(นางนพมาศ พิทักษ์กมลรตั น)์
ครูพเ่ี ลีย้ ง

วันท่ี...................................................................

แผนการจดั การเรียนรูร้ ายวิชาวทิ ยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปกี ารศึกษา 2564

ตารางผลการประเมนิ ดา้ นความรู้ ทักษะ คุณลกั ษณะ และสมรรถนะ

กลมุ่ สาระการเรียนรูว้ ทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2564

เร่อื ง ยีนกบั การควบคุมลักษณะทางพันธุกรรม ชน้ั มธั ยมศึกษาปีท่ี 4/1

ผลการประเมินดา้ น K P A ตามจุดประสงค์

เลขที่ ชือ่ -สกุล ดา้ นความรู้ ด้านทักษะ ด้าน รวม ระดับ
(3 คะแนน) กระบวนการ คุณลักษณะ คุณภาพ
(3 คะแนน) (3 คะแนน)

1 นายดีเลศิ ลุงต๊ะ 0 0 0 0 ปรบั ปรุง

2 นายทพั พสาร สุรยิ ะ 3 3 3 9 ดี

3 นายประสบชยั แซเ่ ลา่ 3 3 3 9 ดี

4 นายอติโรจน์ กหุ ล่นั 3 3 3 9 ดี

5 นายกระวี สยุ ะใหญ่ 3 3 3 9 ดี

6 นายจกั รพนั ธ์ กอนแกว้ 3 3 3 9 ดี

7 นายตะชัดชยั สร้อยคำ 0 0 0 0 ปรบั ปรงุ

8 นายศุภกรณ์ ธิมูล 3 3 3 9 ดี

9 นายสิรณิ ัฏฐ์ พพิ ัฒน์ภานวุ ิทยา 3 3 3 9 ดี

10 นางสาวเพญ็ พิชชา ยศแผ่น 0 0 0 0 ปรบั ปรุง

11 นางสาวนชิ าภา ขันติธนะวฒุ ิ 0 0 0 0 ปรบั ปรงุ

12 นางสาวนมุ่ ลงุ เเสง 3 3 3 9 ดี

13 นางสาวปณฐั ศิกานต์ คำทอน 3 3 3 9 ดี

14 นางสาวพรนภา อนิ ใจ 3 3 3 9 ดี

15 นางสาวอรศิ รา พานทอง 3 3 3 9 ดี

16 นางสาวฐติ ินาฏ บญุ ห่อ 3 3 3 9 ดี

17 นางสาวปภาวดี โรจนเ์ กษตรสิน 3 3 3 9 ดี

18 นางสาวปิยวรรณ เสนางาม 3 3 3 9 ดี

19 นางสาวพรทพิ ย์ พลอยพันธ์ 3 3 3 9 ดี

20 นางสาวพัชราพร เข่ือนแก้ว 0 0 0 0 ปรับปรงุ

21 นางสาวสิรยิ ากร วรวรรณถาวร 3 3 3 9 ดี

22 นางสาวกานต์พชิ ชา ใสยาตร์ 3 3 3 9 ดี

23 นางสาวสิรินภา มูลตรศี รี 3 3 3 9 ดี

24 นางสาวคำอ่อง ภทู ี 3 3 3 9 ดี

25 นางสาวพชิ ญา มาลา 3 3 3 9 ดี

แผนการจดั การเรียนรู้รายวิชาวิทยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปีการศึกษา 2564

ผลการประเมนิ ดา้ น K P A ตามจุดประสงค์

เลขท่ี ช่อื -สกุล ดา้ นความรู้ ดา้ นทักษะ ด้าน รวม ระดับ
(3 คะแนน) กระบวนการ คณุ ลักษณะ คณุ ภาพ
26 นางสาวสาวติ รี วงค์เชอ้ื (3 คะแนน) (3 คะแนน)
27 นางสาวกานติมา วงษภ์ กั ดี
28 นางสาววีรนิ ทรภ์ ัทร์ นันทะแข็ม 3 3 3 9 ดี
29 นางสาวจฑุ าทิพย์ ศรไี ชยวงค์
30 นางสาวธัญชนก ดวงถา 3 3 3 9 ดี
31 นางสาวชนิดาภา พัดเยน็
32 นางสาวนนั ทพร อยสู่ ขุ 3 3 3 9 ดี
33 นางสาวณิชารีย์ ลงุ พงษ์
34 นางสาวศรณั ภทั ร มะลัดขวา 3 3 3 9 ดี

3 3 3 9 ดี

3 3 3 9 ดี

3 3 3 9 ดี

3 3 3 9 ดี

3 3 3 9 ดี

เกณฑก์ ารสรปุ ผล

คะแนน ระดบั คณุ ภาพ

8-9 ดี

5-7 พอใช้

1-4 ปรบั ปรงุ

แผนการจดั การเรยี นรู้รายวิชาวทิ ยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปกี ารศึกษา 2564

กจิ กรรมการเขียนแผนผัง ชน้ั มธั ยมศึกษาปีที่ 4

หนว่ ยการเรยี นร้ทู ่ี 4 พนั ธุกรรมและววิ ัฒนาการ เรื่องที่ 4 ยีนกบั การควบคุมลกั ษณะทางพันธกุ รรม

คำชี้แจง จงตอบคำถามต่อไปน้ี

1. จงเขียนแผนผังแสดงความสัมพันธ์ระหว่าง ยีน โปรตีน และลักษณะทางพันธุกรรม ในกรณีของ

บคุ คลทเี่ ปน็ พาหะลกั ษณะผิวเผอื ก (Aa)

…………………. ………………….

………AATATGAATTGGCATCCA……… ………AATATGAATCGGCATCCA………
……………………………………………………… ………………………………………………...……
… …

…………………………………… ………………
…………………………………… ………………
…………………………………… ………………
……………………………………. .

……………………………………………………………………………………. ………………
………………
………………
.

ช่อื -นามสกุล ………………………………………………………………………………เลขท…่ี ……………………ห้อง………………….

แผนการจดั การเรยี นรูร้ ายวิชาวทิ ยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)

เฉลยภาคเรยี นท่ี 2 ปีการศึกษา 2564

กิจกรรมการเขียนแผนผงั ชน้ั มัธยมศกึ ษาปที ่ี 4

หน่วยการเรียนรู้ท่ี 4 พนั ธุกรรมและววิ ัฒนาการ เร่อื งที่ 4 ยีนกับการควบคุมลกั ษณะทางพนั ธุกรรม

คำชี้แจง จงตอบคำถามตอ่ ไปน้ี

1. จงเขียนแผนผังแสดงความสัมพันธ์ระหว่าง ยีน โปรตีน และลักษณะทางพันธุกรรม ในกรณีของ

บุคคลที่เป็นพาหะลักษณะผวิ เผือก (Aa)

แอลลลี A แอลลลี a

………AATATGAATTGGCATCCA……… ………AATATGAATCGGCATCCA……… ยนี
………TTATACTTAACCGTAGGT……… ………TTATACTTAGCCGTAGGT………

…………………………………… …ก…ำ…ห…น…ด …
…โป…ร…ตนี…ท…่ที …ำ…งา…น…ได…้ …แล…ะ…… …ล…กั …ษ…ณ…ะ…
…โป…ร…ตีน…ท…ี่ท…ำ…งา…น…ไม…่ไ…ด…้ …… ………………
……………………………………. .

………………………………ไ…ม่ม…ีล…ัก…ษ…ณ…ะ…เผ…อื …ก……………………………. โปรตนี

……ส…่งผ…ล……
……ให…้เ…ก…ดิ …
………………
. ลักษณะทาง

พนั ธุกรรม

ชอื่ -นามสกุล ………………………………………………………………………………เลขท…ี่ ……………………ห้อง………………….

แผนการจดั การเรยี นรู้รายวิชาวิทยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปกี ารศกึ ษา 2564

แผนการจดั การเรียนรูท้ ่ี 5

กลุ่มสาระการเรียนรวู้ ิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี รายวิชาวทิ ยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 รหัสวชิ า ว31102

หน่วยการเรียนรู้ท่ี 4 พันธกุ รรมและวิวัฒนาการ ช้นั มธั ยมศกึ ษาปีที่ 4/1

เรือ่ ง การเปลยี่ นแปลงทางพันธุกรรม เวลาเรยี น 100 นาที

วันทสี่ อน 1 ธันวาคม 2564 เวลา 14.20-16.00 น.

ผู้สอน นางสาวนุสรินทร์ อ่นิ คำ โรงเรยี นสันทรายวทิ ยาคม

1. สาระ/มาตรฐาน/ตวั ช้วี ดั /สาระการเรียนรแู้ กนกลาง
1.1 สาระที่ 1 วิทยาศาสตรช์ ีวภาพ
1.2 มาตรฐาน
มาตรฐาน ว 1.3 เข้าใจกระบวนการและความสำคัญของการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมสาร

พันธกุ รรม การเปลยี่ นแปลงทางพนั ธุกรรมทมี่ ผี ลต่อสิ่งมชี วี ิต ความหลากหลายทางชวี ภาพและววิ ฒั นาการของ
สิ่งมีชีวิต รวมทง้ั นำความรู้ไปใช้ประโยชน์

1.3 ตวั ช้วี ัด
ว 1.3 ม.4/3 อธิบายผลที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงลำดับนิวคลีโอไทด์ในดีเอ็นเอต่อการแสดงลักษณะ
ของสิ่งมีชวี ิต
ว 1.3 ม.4/4 สืบคน้ ข้อมลู และยกตวั อย่างการนำมิวเทชนั ไปใช้ประโยชน์
1.4 สาระการเรยี นรู้แกนกลาง
มวิ เทชนั ทเี่ ปล่ียนแปลงลำดบั นวิ คลโี อไทด์ หรือเปล่ยี นแปลงโครงสร้างหรือจำนวนโครโมโซมอาจส่งผล
ทำให้ลักษณะของสงิ่ มชี ีวติ เปล่ยี นแปลงไปจากเดมิ ซงึ่ อาจมผี ลดีหรอื ผลเสยี
มนุษย์ใช้หลักการของการเกิดมิวเทชันในการชักนำให้ได้สิ่งมีชีวิตที่มีลักษณะที่แตกต่างจากเดิม โดย
การใช้รงั สแี ละสารเคมีต่าง ๆ

2. สาระสำคัญ
ลักษณะทางพันธุกรรมเป็นลักษณะที่สามารถถ่ายทอดจากพ่อแม่ไปสู่ลูกและรุ่นต่อ ๆ ไปได้ ซึ่งการ

ถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมมีรูปแบบที่หลากหลาย บางกรณีมีรูปแบบที่แตกต่างจากกรณีที่เมนเดลศึกษา
เน่อื งจากมจี ำนวนรูปแบบแอลลลี ของยีนทแี่ ตกต่างไป หรอื เปน็ ยีนท่อี ยู่บนโครโมโซมเพศ เปน็ ต้น

แผนการจดั การเรยี นรู้รายวชิ าวทิ ยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปกี ารศึกษา 2564

การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมเกิดผ่านยีนซึ่งเป็นช่วงของ DNA ที่อยู่บนโครโมโซม โดยลำดับ
นิวคลีโอไทด์ของยีนกำหนดลักษณะโปรตีนที่สังเคราะห์ขึ้น แอลลีลรูปแบบต่างกันจะมีลำดับนิวคลีโอไทด์
ตา่ งกนั ทำใหไ้ ด้โปรตีนท่มี สี มบัติตา่ งกนั

การเปลีย่ นแปลงของลำดับนวิ คลีโอไทด์จดั เป็นมวิ เทชัน ซึ่งอาจเกดิ ในระดบั ยนี หรือในระดบั โครโมโซม
มิวเทชันอาจก่อให้เกดิ ผลเสีย ผลดี หรือไม่ส่งผลใด ๆ ต่อสิ่งมีชีวิต ขึ้นอยู่กับวา่ การเปล่ียนแปลงดังกล่าวส่งผล
ให้โปรตีนที่สังเคราะห์ขึ้นเปลี่ยนแปลงหรือไม่และอย่างไร มนุษย์ประยุกต์ใช้หลักการของการเกิดมิวเทชันใน
การชักนำใหไ้ ดส้ งิ่ มชี วี ิตทม่ี ีลกั ษณะท่ีแตกต่างจากเดมิ โดยการใชร้ ังสแี ละสารเคมี

มนุษย์นำความรู้เทคโนโลยีทางดีเอ็นเอมาประยุกต์ใช้ในหลายด้าน ทั้งด้านการแพทย์และเภสัชกรรม
ด้านการเกษตร ด้านนิติวิทยาศาสตร์ และด้านอุตสาหกรรม ซึ่งการใช้เทคโนโลยีทางดีเอ็นเอดังกล่าวต้อง
คำนงึ ถึงความปลอดภัยทางชีวภาพ ชีวจรยิ ธรรม และผลกระทบทางดา้ นสงั คมด้วย

มิวเทชันและการสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศทำให้เกิดความหลากหลายทางพันธุกรรมของประชากร
ส่งิ มีชีวติ หนึ่ง ๆ โดยธรรมชาตจิ ะมกี ารคัดเลอื กสมาชิกในประชากรที่มลี กั ษณะที่เหมาะสมกบั สภาพแวดล้อมใน
ขณะนั้น ทำให้ลักษณะดังกล่าวสามารถถ่ายทอดไปยังรุ่นต่อ ๆ ไปได้ การคัดเลือกโดยธรรมชาติดังกล่าวน้ี
เกิดขึ้นต่อเนื่องเป็นระยะเวลานานหลายชั่วรุ่น จนนำไปสู่ความแตกต่างกันของประชากรในปัจจุบันกับในรุ่น
บรรพบุรุษ และนำไปสคู่ วามหลากหลายของสง่ิ มีชวี ติ ในปจั จบุ นั

3. สาระการเรยี นรู้
➢ การเปล่ียนแปลงทางพันธกุ รรม

รูปภาพ (1) ลำดบั นิวคลีโอไทดข์ องแอลลลี ต่างรูปแบบในกรณีตัวอย่างของโรคทาลัสซีเมีย
แสดงแอลลีลปกติ (T) และแอลลลี ท่กี อ่ ให้เกิดโรค (t)

DNA ซึ่งเป็นสารพันธุกรรมในสิ่งมีชีวิตนั้นสามารถเปลี่ยนแปลงได้จากการเกิดมิวเทชัน (mutation)
โดยนิวคลีโอไทด์ในบางตำแหน่งของยืนอาจเปลี่ยนแปลงไป จัดเปน็ มวิ เทชันระดับยนี ซึ่งมิวเทชันท่ีเกิดข้ึนอาจ
ก่อให้เกิดลักษณะทางพันธุกรรมที่เปลี่ยนแปลงไปหรือเป็นโรคได้ ดังในกรณีตัวอย่างของมิวเทชันในยีนที่
กอ่ ใหเ้ กดิ โรคทาลัสซีเมยี (รูปภาพ 1) ซึ่งเป็นมวิ เทชันของนิวคลีโอไทด์เพียง 1 คู่ แตท่ ำให้ได้โปรตีนท่ีทำหน้าที่
ไม่ไดต้ ามปกติ

แผนการจดั การเรียนร้รู ายวชิ าวิทยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปกี ารศกึ ษา 2564

นอกจากมิวเทขันจะเกิดได้ในระดับยืนแล้ว ยังสามารถเกิดในระดับโครโมโซมได้ด้วย ทั้งในด้าน
โครงสร้างโครโมโซม ช้ินส่วนของโครโมโซมขาดหายทำใหบ้ างแอลลีลหายไปจึงไมส่ ามารถกำหนดลักษณะของ
โปรตีนได้ตามปกติ ดังที่พบในกลุ่มอาการคริดูชา (Cri du Chat syndrome) และในด้านจำนวนโครโมโซม
โดยโครโมโซมอาจเกินมาทั้งโครโมโซม เช่น กลุ่มอาการดาวน์ (Down syndrome) หรือโครโมโซมหายไปท้ัง
โครโมโซม เช่น กลุ่มอาการเทิร์นเนอร์ (Turner syndrome) ซึ่งส่งผลให้เกิดความผิดปกติทางพันธุกรรมได้
(รปู ภาพ 2) มวิ เทชนั กอ่ ใหเ้ กดิ ผลเสยี เสมอไปหรอื ไม่

ก. กลมุ่ อาการคริดชู า
ข. กลุ่มอาการดาวน์
ค. กลุม่ อาการเทิร์นเนอร์
รูปภาพ (2) มิวเทชนั ระดบั โครโมโซมในกรณีต่าง ๆ
• ความหมายมิวเทชัน (mutation)
การกลายพันธุ์ หรือ มิวเทชัน (mutation) หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นกับสารพันธุกรรม ที่
นำไปสู่การเปล่ียนแปลงลักษณะท่ีแสดงออก (phenotype) ซ่ึงอาจจะเปน็ รูปรา่ ง ลกั ษณะ หรือพฤติกรรมของ
สิ่งมีชีวิตเปลี่ยนไป การกลายพันธุ์จะทำให้เกิดความแปรผันทางพันธุกรรม (genetic variation) ขึ้น ส่งผลให้

แผนการจดั การเรยี นรู้รายวชิ าวทิ ยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปีการศึกษา 2564

เกิดความแตกต่างระหว่างสิง่ มีชีวิตชนิดเดียวกัน ซึ่งมีความสำคัญตอ่ กระบวนการเกิดวิวัฒนาการของสิ่งมชี วี ติ
ลักษณะบางลักษณะที่ก่อให้เกิดการกลายพันธุ์อาจช่วยในการปรับตัวเพื่อให้เหมาะสมกับการดำรงชีพใน
สภาพแวดลอ้ มที่เปล่ียนแปลงไป แต่การกลายพันธุ์บางแบบอาจเป็นส่วนหนึ่งของการเกิดโรคได้เนื่องจากยนี ท่ี
เปล่ียนแปลงจะสรา้ งโปรตีนท่เี ปลี่ยนแปลงไป สง่ ผลทำให้ลกั ษณะบางอย่างของร่างกายผดิ ปกติ

- ในทางมนุษยพ์ นั ธศุ าสตร์ mutation มักใช้กับการเปล่ยี นแปลงของสารพนั ธุกรรมทีก่ อ่ ใหเ้ กดิ โรค
- ปัจจุบันนิยมเรียกการเปลี่ยนแปลงของสารพันธุกรรมท้ังที่ก่อให้เกิดโรคและไม่ก่อให้เกิดโรคว่า
“variant” โดยมกี ารแบ่งชนดิ ยอ่ ยของ variant เพื่อบง่ บอกความสำคญั

• สาเหตุของการเกิด mutation
1. การกลายพันธุ์ที่เกิดกบั เซลลร์ ่างกาย (somatic mutation) เปน็ การกลายพันธุ์ท่เี กดิ ข้ึนเองในเซลล์

ของเนือ้ เยื่อที่ผิดปกตโิ ดยที่ไม่ได้รับถ่ายทอดมาจากบรรพบุรุษ ซงึ่ ถกู ตรวจพบในเนื้อเย่ือมีความผิดปกติเท่าน้ัน
ไม่พบในทุกเซลล์ในร่างกาย การกลายพันธุ์ประเภทนี้สามารถทำให้เกิดมะเร็งและโรคอื่นๆ ได้ โดยอาจทำให้
เซลล์ตายหรือถ้าเกิดกับยีนควบคุมการแบ่งเซลล์ จะทำให้ไม่สามารถควบคุมการแบ่งเซลล์ได้ เซลล์จึงเพ่ิม
จำนวนมากผิดปกติ จนกลายเปน็ มะเรง็ (cancer) ในท่ีสุด เมื่อเกิดการกลายพันธุ์ประเภทนี้แล้วจะไม่ถ่ายทอด
ไปยังร่นุ ถัดไป

2. การกลายพนั ธุท์ ่ีเกิดกับเซลล์สบื พนั ธุ์ (germline mutation) เปน็ การกลายพันธุ์ทส่ี ามารถถูกตรวจ
พบไดใ้ นทุกเซลล์ในร่างกาย เมือ่ เกดิ การกลายพันธแุ์ ลว้ จะถา่ ยทอดไปยังรนุ่ ตอ่ ไปได้

• การเกิด mutation แบ่งตามปัจจยั การเกดิ
1. เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ (spontaneous mutation) การกลายพันธุ์ที่เกิดขึ้นเองระหว่างการ

ทำงานของเซลลโ์ ดยไม่มีปัจจัยภายนอกมาเก่ยี วขอ้ ง ซง่ึ สามารถเกิดขน้ึ ไดต้ ลอดเวลาในทกุ ๆ เซลล์
1.1. เกิดจากความผิดพลาดระหว่างกระบวนการจำลองสายดีเอ็นเอ (DNA replication) ใน

การจำลองตัวเองของดเี อ็นเอ เอนไซม์ DNA polymerase อาจมกี ารนำนวิ คลโี อไทด์ที่ไม่ถูกต้องเข้ามาต่อในดี
เอ็นเอสายใหม่ ทำใหเ้ กดิ การจบั คผู่ ิดพลาด ซ่งึ เปน็ การกลายพันธ์ใุ นระดบั ยีน

1.2. การเปลี่ยนแปลงทางเคมีที่เกิดขึ้นเองในดีเอ็นเอ เช่น การสูญเสียหมู่อะมิโนของเบส
(Deamination) ในดเี อน็ เอ

2. เกิดจากการชักนำ (induced mutation) เป็นการกลายพันธ์ุท่ีเกิดจากการกระตุ้นจากสิ่งแวดล้อม
ภายนอกท่เี ปน็ สารกอ่ การกลายพันธุ์ (mutagen)

- สารก่อการกลายพันธุ์ (mutagen) เป็นสารเหนี่ยวนำให้เกิดการกลายพันธุ์ โดยจะทำให้มีอัตราการ
เกิดสูงกวา่ การกลายพนั ธุ์ทีเ่ กิดขึน้ เองตามธรรมชาติ

2.1. รงั สที มี่ ีพลงั งานสูง
2.2. ไวรสั
2.3. สารเคมี (chemical mutagen)

แผนการจดั การเรียนร้รู ายวิชาวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปีการศกึ ษา 2564

4. จดุ ประสงค์เชงิ พฤติกรรม
4.1 ความรู้ (K)
นักเรียนอธิบายผลที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงลำดับนิวคลีโอไทด์ในดีเอ็นเอต่อการแสดงลักษณะ
ของสงิ่ มีชวี ติ
4.2 ทกั ษะ (P)
นักเรียนสามารถสืบคน้ ข้อมลู และยกตัวอย่างการนำมิวเทชันไปใชป้ ระโยชน์
4.3 คณุ ลักษณะ
นักเรียนมคี วามซอื่ สตั ย์สุจริตในการทำงาน และสง่ งานตรงตามเวลาท่กี ำหนด

5. สมรรถนะผ้เู รียน
ความสามารถในการคดิ

6. คณุ ลักษณะอนั พึงประสงค์
ซ่ือสตั ยส์ ุจริต : การทำงานดว้ ยความสามารถของตนเองและเป็นความจริง

7. กระบวนการจัดกจิ กรรมการเรียนรู้ (5Es structional Mocel) สอนออนไลน์
ขน้ั ที่ 1 : ขั้นสรา้ งความสนใจ (Engagement) (10 นาที)
1. นกั เรยี นได้รับลิงค์ Google meet จากครูผา่ นกล่มุ ปดิ เฟซบคุ๊
2. นกั เรยี นถกู เช็คชื่อ โดยวิธีการให้นักเรยี นพิมพ์ช่อื -นามสกลุ เลขท่ี และชน้ั ส่งผ่านช่องทางแชทของ

โปรแกรม Google meet
3. ครนู ำเขา้ สู่บทเรยี น โดยการเปดิ รูปภาพโรคมะเรง็ ผวิ หนงั และใช้คำถาม ถามนักเรยี นว่า “นักเรียน

คดิ ว่าเม่อื ได้รบั รงั สอี ลั ตราไวโอเลตเพมิ่ ขน้ึ จะเพม่ิ โอกาสในการเกดิ มะเร็งผิวหนังหรือไม่ อย่างไร” (แนวคำตอบ
: นักเรียนตอบตามความเข้าใจของตนเอง ครูยังไม่เฉลยคำตอบ) อภิปรายโดยการเปิดไมค์ตอบ และช่องทาง
แชท Google meet เพือ่ นำเขา้ สู่เรื่องมิวเทชัน

ข้นั ที่ 2 : ขั้นสำรวจและคน้ หา (Exploration) (60 นาที)
1. นกั เรียนศึกษาคลปิ วีดีโอ เร่ือง “การเปล่ียนแปลงทางพันธกุ รรม”

(ท่ีมา : https://www.youtube.com/watch?v=3c638Yy3Cr4)

แผนการจดั การเรียนรู้รายวชิ าวทิ ยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปกี ารศกึ ษา 2564

ครูกระตนุ้ การเรยี นรู้ดว้ ยคำถามสำคัญ ไดแ้ ก่
- มิวเทชันก่อให้เกิดผลเสียเสมอไปหรือไม่ (แนวคำตอบ : ไม่เสมอไป มิวเทชันอาจก่อให้เกิด

ผลดี ผลเสียหรือไมส่ ง่ ผลใด ๆ ต่อส่งิ มชี วี ิต)
- นอกจากการรักษาสุขภาพ มนุษย์สามารถนำความรู้ไปใช้ในเรื่องการเปลี่ยนแปลงทาง

พนั ธกุ รรมไปประยกุ ตใ์ ชไ้ ดอ้ ยา่ งไร (แนวคำตอบ : การใช้รังสี การใช้สารเคมี)
2. นักเรียนศึกษาความรู้เกี่ยวกับเรื่อง “การเปลี่ยนแปลงทางพันธุกรรม” โดยใช้สื่อ Power point

และหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 ม.4 (สสวท.) หน้า 136-140 ประกอบเพิ่มเติม โดยครูคอยอำนวย
ความสะดวกในการศกึ ษา

3. นักเรยี นตรวจสอบความเขา้ ใจจากการทำใบกจิ กรรมออนไลน์ เร่อื ง การเปลี่ยนแปลงทางพนั ธกุ รรม
(Liveworksheets) โดยกำหนดเวลา 20 นาที

3.1 จากนั้นใหน้ ักเรียนอพั โหลดผา่ นแอปพลเิ คชัน Padlet
3.2 ครูสุ่มชิ้นงานของนักเรียนออกมา 1 ชิ้น เพื่อเฉลยใบกิจกรรมออนไลน์ และนักเรียนร่วมกัน
ตรวจสอบความถูกต้อง
ขั้นที่ 3 : อธิบายและลงขอ้ สรปุ (Explanation) (15 นาที)
1. นักเรียนอภิปรายสรุป เรื่อง การเปลี่ยนแปลงทางพันธุกรรม โดยครูใช้คำถามจากแผนผังมโนทัศน์
เพอื่ ชว่ ยใหน้ ักเรียนสามารถสรุปไดด้ ว้ ยตนเอง
- การเปลีย่ นแปลงทางพันธุกรรม คอื อะไร - การมวิ เทชัน มีสาเหตมุ าจากอะไรบา้ ง

2. ครเู ปิดโอกาสใหน้ ักเรยี นได้ซักถามขอ้ สงสยั เพือ่ สะทอ้ นความคิดของนักเรยี น
ขั้นท่ี 4 ข้นั ขยายความรู้ (Elaboration) (10 นาที)
1. นักเรียนศึกษาคลิปวดี โี อ เรือ่ ง “อาหารดีมีประโยชน์ ท่หี าง่าย : รสู้ ้โู รค”

(ท่ีมา: https://www.youtube.com/watch?v=4KZ0pMEB7rc)
2. นักเรยี นรว่ มกันอภิปรายและสรปุ อาหารทีม่ ีประโยชน์ และสามารถต้านโรคได้

แผนการจดั การเรียนรรู้ ายวชิ าวิทยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปีการศกึ ษา 2564

ขนั้ ที่ 5 ขน้ั ประเมนิ (Evaluation) (5 นาที)
1) ครูและนักเรียนประเมินผลการเรียนรู้ด้านความรู้ (K) จากใบกิจกรรมออนไลน์ เรื่อง การ
เปล่ยี นแปลงทางพนั ธกุ รรม
2) ครูและนักเรียนประเมินผลการเรียนรู้ด้านทักษะ (P) จากใบกิจกรรมออนไลน์ เรื่อง การ
เปลยี่ นแปลงทางพนั ธุกรรม
3) ครแู ละนกั เรยี นประเมินผลการเรยี นร้ดู า้ นคุณลกั ษณะ (A) จากการสงั เกตการสง่ งาน

8. ช้ินงาน/ภาระงาน
ใบกจิ กรรมออนไลน์ เรือ่ ง การเปล่ยี นแปลงทางพันธกุ รรม

9. สื่อและแหล่งการเรียนรู้
1) เอกสารประกอบการเรียนร้อู ้างอิงจากหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 ม.4 (สสวท.)
2) แอปพลเิ คชัน เชน่ Google meet และ Padlet
3) ส่ือวิดีทัศน์ประกอบการสอน เรือ่ ง การเปลยี่ นแปลงทางพันธุกรรม
(ท่ีมา : https://www.youtube.com/watch?v=3c638Yy3Cr4)
4) สื่อวิดีทศั นป์ ระกอบการสอน เรือ่ ง อาหารดีมปี ระโยชน์ ท่หี าง่าย : รสู้ ู้โรค
(ทีม่ า: https://www.youtube.com/watch?v=4KZ0pMEB7rc)
5) ใบกิจกรรมออนไลน์ เรื่อง การเปลย่ี นแปลงทางพนั ธกุ รรม

10. การวดั และประเมินผล วิธีการวัด เครือ่ งมือวดั เกณฑ์ใช้ประเมนิ
ประเดน็ การประเมิน

ด้านความรู้ (K)

นักเรียนอธิบายผลที่เกิดจากการ ตรวจจากใบกจิ กรรม แบบประเมนิ ใบกิจกรรม ระดับคุณภาพ
ออนไลน์ เรื่อง การ พอใช้ ผ่านเกณฑ์
เปลี่ยนแปลงลำดับนิวคลีโอไทด์ในดี ออนไลน์ เรือ่ ง การ เปลย่ี นแปลงทาง
พนั ธกุ รรม
เอ็นเอต่อการแสดงลักษณะของ เปลย่ี นแปลงทาง

สิ่งมีชีวิต พนั ธุกรรม

ด้านทกั ษะ (P)

นักเรียนสามารถสืบค้นข้อมูล และ ตรวจจากใบกจิ กรรม แบบประเมนิ ใบกจิ กรรม ระดบั คุณภาพ
ออนไลน์ เร่ือง การ พอใช้ ผา่ นเกณฑ์
ยกตัวอย่างการนำมิวเทชันไปใช้ ออนไลน์ เรอ่ื ง การ เปลีย่ นแปลงทาง

ประโยชน์ เปลี่ยนแปลงทาง

แผนการจดั การเรยี นรรู้ ายวิชาวทิ ยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปีการศึกษา 2564

พันธกุ รรม พันธกุ รรม

ดา้ นคณุ ลักษณะ (A)

นักเรียนมีความซื่อสัตย์สุจริตในการ 1. สังเกตพฤติกรรม 1. แบบสังเกตพฤตกิ รรม ระดับคุณภาพ
ทำงาน และส่งงานตรงตามเวลาที่ รายบุคคล
กำหนด 2. ใบกจิ กรรมออนไลน์ รายบคุ คล พอใช้ ผ่านเกณฑ์

2. แบบบนั ทึกการสง่ งาน

สมรรถนะผเู้ รยี น

ความสามารถในการคิด ตรวจจากใบกิจกรรม แบบสงั เกตพฤติกรรม ระดับคุณภาพ
ออนไลน์ รายบคุ คล พอใช้ ผ่านเกณฑ์

เกณฑ์การประเมินดา้ นความรู้ (K)

ประเด็นการประเมนิ ระดบั คณุ ภาพ
321

นกั เรยี นอธิบายผลท่ีเกิดจากการ ทำใบกิจกรรม ทำใบกิจกรรม ทำใบกิจกรรม

เปลยี่ นแปลงลำดับนวิ คลีโอไทด์ใน ออนไลน์ เรอ่ื ง การ ออนไลน์ เรื่อง การ ออนไลน์ เรื่อง การ

ดเี อ็นเอต่อการแสดงลกั ษณะของ เปลีย่ นแปลงทาง เปล่ยี นแปลงทาง เปลย่ี นแปลงทาง

สง่ิ มชี ีวิต พันธกุ รรมข้อ (1,2,3) พนั ธกุ รรมข้อ (1,2,3) พนั ธกุ รรมข้อ (1,2,3)

(3 คะแนน) ได้ถูกต้อง 3 ขอ้ ไดถ้ ูกตอ้ ง 2 ข้อ ไดถ้ ูกตอ้ ง 1 ข้อ

คุณภาพคะแนน

คะแนน ระดับคุณภาพ

3 ดี

2 พอใช้

1 ปรับปรุง

แผนการจดั การเรียนรูร้ ายวิชาวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปกี ารศกึ ษา 2564

เกณฑ์การประเมินดา้ นทกั ษะ (P)

ประเดน็ การประเมิน 3 ระดับคุณภาพ 1
ทำใบกจิ กรรม 2 ทำใบกิจกรรม
นกั เรยี นสามารถสืบค้นข้อมลู และ ออนไลน์ เร่อื ง การ ออนไลน์ เร่ือง การ
ยกตวั อย่างการนำมิวเทชันไปใช้ เปลย่ี นแปลงทาง ทำใบกิจกรรม เปล่ยี นแปลงทาง
ประโยชน์ พันธุกรรม (ข้อ 4) ออนไลน์ เร่ือง การ พันธุกรรม (ข้อ 4)
(3 คะแนน) โดยสามารถอธบิ าย เปลยี่ นแปลงทาง โดยไม่สามารถ
ได้ และมีเนื้อหา พันธุกรรม (ข้อ 4) อธบิ ายได้
ครบถว้ น สมบูรณ์ โดยสามารถอธบิ าย
ได้ แต่เน้ือหาไม่
ครบถ้วน สมบรู ณ์

คุณภาพคะแนน

คะแนน ระดับคณุ ภาพ

3 ดี

2 พอใช้

1 ปรบั ปรุง

เกณฑ์การประเมนิ ดา้ นคณุ ลักษณะ (A)

ประเดน็ การประเมิน ระดับคุณภาพ 1
32 ทำงานด้วยความ
สามารถของตนเอง
นักเรียนมีความซื่อสัตย์สุจริตในการ ทำงานดว้ ยความ ทำงานด้วยความ และสง่ งานชา้ กว่า
กำหนด 3 ชั่วโมง
ทำงาน และส่งงานตรงตามเวลาท่ี สามารถของตนเอง สามารถของตนเอง

กำหนด และส่งงานตรงตามที่ และส่งงานช้ากวา่

(3 คะแนน) กำหนด (ในคาบ กำหนด 1-2 ช่ัวโมง

เรยี น)

คุณภาพคะแนน

คะแนน ระดบั คุณภาพ

3 ดี

2 พอใช้

1 ปรบั ปรงุ

แผนการจดั การเรียนรรู้ ายวชิ าวทิ ยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปีการศกึ ษา 2564

เกณฑ์การประเมินดา้ นสมรรถนะ

ประเด็นการประเมิน 3 ระดบั คุณภาพ 1
2
ตามหลักสูตรแกนกลาง
ความสามารถในการคดิ เขียนอธิบายถ่ายทอด เขียนอธบิ ายถ่ายทอด
ความรู้ ความคิด ความ ความรู้ ความคดิ ความ
เขา้ ใจ ด้วยภาษาท่ี เขา้ ใจ ดว้ ยภาษาที่ไม่
เหมาะสม เหมาะสม

คุณภาพคะแนน

คะแนน ระดบั คณุ ภาพ

2 ดี

1 พอใช้

แผนการจดั การเรียนรรู้ ายวชิ าวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปีการศึกษา 2564

11. บันทกึ หลังกิจกรรมการเรียนรู้
ผลการจัดการเรยี นรู้

จำนวนนกั เรยี นทัง้ หมด ............ คน มผี ลการเรียนตามจุดประสงค์การเรยี นรู้ สรุปไดด้ ังน้ี
นกั เรยี นผ่านจุดประสงค์ดา้ นความรู้ (K) รอ้ ยละ..........

(ด.ี ..........% , พอใช.้ ..........% , ปรับปรงุ ...........%)
นักเรียนผ่านจดุ ประสงค์ดา้ นทกั ษะ (P) ร้อยละ..........

(ดี...........% , พอใช้...........% , ปรับปรุง...........%)
นักเรยี นผา่ นจุดประสงคด์ า้ นคณุ ลักษณะ (A) ร้อยละ..........

(ด.ี ..........% , พอใช้...........% , ปรบั ปรุง...........%)

ปญั หา/อปุ สรรค
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

ขอ้ เสนอแนะ/แนวทางแก้ไขปัญหา
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................... ...............................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

ลงช่ือ.....................................................................
(นางสาวนุสรนิ ทร์ อิ่นคำ)

นกั ศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชพี ครู
วนั ท่ี...................................................................

แผนการจดั การเรียนรรู้ ายวชิ าวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปกี ารศกึ ษา 2564

12. ความคดิ เหน็ ครูพเ่ี ลีย้ ง
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

ลงช่อื .......................................................................
(นางนพมาศ พิทักษ์กมลรตั น)์
ครูพเ่ี ลีย้ ง

วันท่ี...................................................................

แผนการจดั การเรียนรู้รายวชิ าวทิ ยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปีการศึกษา 2564

ตารางผลการประเมนิ ดา้ นความรู้ ทักษะ คุณลกั ษณะ และสมรรถนะ

กลุ่มสาระการเรยี นรู้วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี ภาคเรยี นที่ 2 ปีการศกึ ษา 2564

เร่อื ง การเปลยี่ นแปลงทางพันธกุ รรม ชน้ั มธั ยมศึกษาปีท่ี 4/1

ผลการประเมินด้าน K P A ตามจดุ ประสงค์

เลขท่ี ชื่อ-สกุล ดา้ นความรู้ ดา้ นทักษะ ดา้ น รวม ระดับ
(3 คะแนน) กระบวนการ คุณลักษณะ คณุ ภาพ
(3 คะแนน) (3 คะแนน)

1 นายดเี ลิศ ลงุ ต๊ะ 1 3 3 7 พอใช้

2 นายทพั พสาร สรุ ิยะ 0 3 3 6 พอใช้

3 นายประสบชยั แซ่เลา่ 0 3 3 6 พอใช้

4 นายอติโรจน์ กหุ ลั่น 2 3 3 8 ดี

5 นายกระวี สุยะใหญ่ 1 3 3 7 พอใช้

6 นายจกั รพนั ธ์ กอนแกว้ 3 3 3 9 ดี

7 นายตะชดั ชยั สรอ้ ยคำ 0 3 3 6 พอใช้

8 นายศุภกรณ์ ธิมลู 1 3 3 7 พอใช้

9 นายสริ ณิ ฏั ฐ์ พิพฒั นภ์ านุวิทยา 0 3 3 6 พอใช้

10 นางสาวเพญ็ พชิ ชา ยศแผ่น 0 0 0 0 ปรับปรุง

11 นางสาวนิชาภา ขันตธิ นะวุฒิ 0 0 0 0 ปรับปรงุ

12 นางสาวนมุ่ ลุงเเสง 3 3 3 9 ดี

13 นางสาวปณัฐศกิ านต์ คำทอน 2 3 3 8 ดี

14 นางสาวพรนภา อินใจ 1 3 3 7 พอใช้

15 นางสาวอรศิ รา พานทอง 2 3 3 8 ดี

16 นางสาวฐิตินาฏ บญุ ห่อ 1 3 3 7 พอใช้

17 นางสาวปภาวดี โรจนเ์ กษตรสิน 0 3 3 6 พอใช้

18 นางสาวปิยวรรณ เสนางาม 1 3 3 7 พอใช้

19 นางสาวพรทิพย์ พลอยพนั ธ์ 3 3 3 9 ดี

20 นางสาวพัชราพร เข่ือนแกว้ 2 3 3 8 ดี

21 นางสาวสริ ิยากร วรวรรณถาวร 1 3 3 7 พอใช้

22 นางสาวกานตพ์ ชิ ชา ใสยาตร์ 0 3 3 6 พอใช้

23 นางสาวสิรินภา มูลตรศี รี 2 3 3 8 ดี

24 นางสาวคำอ่อง ภทู ี 2 3 3 8 ดี

25 นางสาวพชิ ญา มาลา 2 3 3 8 ดี

แผนการจดั การเรยี นรู้รายวชิ าวทิ ยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปกี ารศกึ ษา 2564

ผลการประเมินดา้ น K P A ตามจดุ ประสงค์

เลขท่ี ชอ่ื -สกุล ดา้ นความรู้ ดา้ นทกั ษะ ดา้ น รวม ระดับ
(3 คะแนน) กระบวนการ คุณลักษณะ คณุ ภาพ
26 นางสาวสาวติ รี วงคเ์ ช้อื (3 คะแนน) (3 คะแนน)
27 นางสาวกานติมา วงษ์ภกั ดี
28 นางสาววรี ินทรภ์ ทั ร์ นันทะแข็ม 0 3 3 6 พอใช้
29 นางสาวจุฑาทพิ ย์ ศรไี ชยวงค์
30 นางสาวธญั ชนก ดวงถา 2 3 3 8 ดี
31 นางสาวชนิดาภา พัดเย็น
32 นางสาวนันทพร อยู่สขุ 2 3 3 8 ดี
33 นางสาวณิชารีย์ ลงุ พงษ์
34 นางสาวศรณั ภทั ร มะลดั ขวา 1 3 3 7 พอใช้

1 3 3 7 พอใช้

1 3 3 7 พอใช้

0 3 3 6 พอใช้

1 3 3 7 พอใช้

0 3 3 6 พอใช้

เกณฑก์ ารสรุปผล

คะแนน ระดบั คณุ ภาพ

8-9 ดี

5-7 พอใช้

1-4 ปรบั ปรุง

แผนการจดั การเรียนรรู้ ายวิชาวิทยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปกี ารศึกษา 2564

ใบกิจกรรมออนไลน์ เร่ือง การเปลี่ยนแปลงทางพันธกุ รรม

ชื่อ-นามสกลุ ……………………………………….………………………………..ช้นั ………………………….เลขท่ี……………………..

คำชี้แจง : จงตอบคำถามตอ่ ไปน้ใี ห้ถูกต้อง ไดใ้ จความสมบรู ณ์

1. มวิ เทชัน คืออะไร………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

2. มิวเทชนั มีกีร่ ะดบั อะไรบา้ ง………………………………………………………………………………………………………………..

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

3. จงยกตวั อยา่ งการนำมวิ เทชันไปใชป้ ระโยชน์

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

4. อธบิ ายผลทีเ่ กดิ จากการเปลย่ี นแปลงลำดับนิวคลีโอไทดใ์ นดีเอ็นเอ (มิวเทชันระดบั ยนี ) ตอ่ การแสดงลักษณะ

ของสงิ่ มชี ีวติ จากภาพลำดับนวิ คลีโอไทด์ของแอลลีลต่างชนิดกนั ในกรณีตัวอย่างของโรคทาลัสซีเมียแสดงแอล

ลลี ปกติ (T) และแอลลลี ที่ก่อให้เกิดโรค (t)

แอลลีล T แอลลลี t

………AATATGAATTGGCATCCA……… ………AATATGAATCGGCATCCA……… การเขียนนิวคลโี อไทด์
………TTATACTTAACCGTAGGT……… ………TTATACTTAGCCGTAGGT……… ใช้อกั ษรย่อของ
ไนโตรจีนัสเบส
นิวคลีโอไทดต์ ่างกัน (A T C G) แทน

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

แผนการจดั การเรียนร้รู ายวิชาวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)

เฉลยภาคเรยี นท่ี 2 ปีการศึกษา 2564

ใบกิจกรรมออนไลน์ เร่ือง การเปล่ยี นแปลงทางพันธุกรรม

ชอื่ -นามสกลุ ………………………………………….……………………………..ชั้น………………………….เลขที่……………………..

คำช้ีแจง : จงตอบคำถามต่อไปนใี้ หถ้ กู ตอ้ ง ได้ใจความสมบูรณ์

1. มวิ เทชัน คืออะไร…ก…ร…ะ…บว…น…ก…าร…ท…่ีเก…ิด…ข…้ึน…ต…าม…ธ…รร…ม…ช…าต…ิห…ร…อื …จา…ก…ก…าร…ช…ัก…นำ…โ…ดย…ม…น…ุษ…ย…์ ซ…่งึ เ…ป…น็ …กา…ร…เป…ล…ยี่ …น…แป…ล…งทีเ่ กดิ

…ข้นึ …ก…ับ…ส…าร…พ…นั …ธุก…ร…ร…ม…จ…น…ก่อ…ใ…ห…เ้ ก…ดิ …กา…ร…เป…ล…ี่ย…น…แป…ล…ง…ลัก…ษ…ณ…ะ…ท…แ่ี …สด…ง…อ…อ…ก…(p…h…e…no…t…yp…e…)…เช…น่ ……รปู …ร…่าง…ล…ัก…ษ…ณ…ะ…..

2. มวิ เทชันมกี ีร่ ะดับ อะไรบา้ ง……กา…ร…กล…า…ย…พ…ัน…ธ์ุม…ี 2……แบ…บ…ค…ือ…ก…า…รก…ล…า…ย…พนั…ธ…ร์ุ …ะด…ับ…ย…ีน…ห…ร…ือ…ยีน…ม…ิว…เท…ช…น่ั …(…G…en…e…..

M……ut…a…tio…n……หร…ือ…P…o…in…t…m…u…t…at…io…n…) …แล…ะ…ก…าร…ก…ล…าย…พ…ัน…ธ…ุ์ระ…ด…ับ…โค…ร…โม…โ…ซม……ม…ิว…เท…ช…นั …(C…h…ro…m…o…s…om……al…m……ut…a…tio…n)

3. จงยกตัวอย่างการนำมวิ เทชันไปใช้ประโยชน์
…เช…น่ …ท…ำ…ให…พ้ …ืช…ห…รอื…ส…ตั …ว์ท…น…ท…า…น…ต…่อภ…า…ว…ะแ…ว…ด…ล้อ…ม…ไ…ด้ม…า…ก…ขนึ้……แ…ละ……เป…ล…่ียน…ค…ว…า…มร…า้ …ยแ…ร…ง…ขอ…ง…เช…ือ้ …โร…ค…ให…ล้ …ด…น…้อย…ล…ง

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

4. อธบิ ายผลทเี่ กิดจากการเปล่ียนแปลงลำดบั นวิ คลีโอไทดใ์ นดีเอน็ เอ (มวิ เทชนั ระดับยนี ) ตอ่ การแสดงลักษณะ

ของสงิ่ มชี ีวิต จากภาพลำดับนิวคลีโอไทด์ของแอลลลี ต่างชนิดกนั ในกรณีตวั อย่างของโรคทาลัสซีเมียแสดงแอล

ลลี ปกติ (T) และแอลลีลทก่ี ่อใหเ้ กดิ โรค (t)

แอลลีล T แอลลลี t

………AATATGAATTGGCATCCA……… ………AATATGAATCGGCATCCA……… การเขยี นนวิ คลีโอไทด์
………TTATACTTAACCGTAGGT……… ………TTATACTTAGCCGTAGGT……… ใชอ้ ักษรย่อของ
ไนโตรจีนสั เบส
นวิ คลีโอไทด์ตา่ งกนั (A T C G) แทน

……………แ…อ…ล…ลีล…ต…า่ …งร…ปู …แ…บบ…จ…ะ…ม…ลี …ำด…ับ…น…ิวค…ล…โี …อไ…ท…ด…ต์ ่า…ง…กนั……ท…ำใ…ห…้ม…ีคว…า…ม…แต…ก…ต…่าง…ข…อ…งโ…ป…รต…นี …ท…ส่ี …งั เ…ค…รา…ะ…ห…์ได…้ จ..งึ…
…ส่ง…ผ…ลใ…ห…้เก…ดิ …ฟ…โี น…ไ…ท…ป…์แต…ก…ต…่าง…ก…นั …ด…้วย……………………………………………………………………………………………………..…
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

แผนการจดั การเรียนรรู้ ายวิชาวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปีการศึกษา 2564

แผนการจดั การเรยี นรทู้ ี่ 6

กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รายวชิ าวทิ ยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 รหัสวชิ า ว31102

หน่วยการเรยี นร้ทู ่ี 4 พนั ธกุ รรมและวิวัฒนาการ ชน้ั มัธยมศึกษาปีท่ี 4/1

เรอ่ื ง เทคโนโลยีทางดีเอ็นเอ เวลาเรยี น 100 นาที

วนั ทีส่ อน 8 ธันวาคม 2564 เวลา 14.20-16.00 น.

ผสู้ อน นางสาวนสุ รนิ ทร์ อ่ินคำ โรงเรียนสนั ทรายวิทยาคม

1. สาระ/มาตรฐาน/ตวั ช้วี ดั /สาระการเรยี นร้แู กนกลาง
1.1 สาระท่ี 1 วิทยาศาสตร์ชีวภาพ
1.2 มาตรฐาน
มาตรฐาน ว 1.3 เข้าใจกระบวนการและความสำคัญของการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมสาร

พันธุกรรม การเปล่ยี นแปลงทางพันธุกรรมที่มีผลต่อส่ิงมชี วี ติ ความหลากหลายทางชีวภาพและวิวัฒนาการของ
สงิ่ มีชวี ติ รวมทัง้ นำความร้ไู ปใชป้ ระโยชน์

1.3 ตัวชว้ี ดั
ว 1.3 ม.4/5 สืบคน้ ขอ้ มลู และอภปิ รายผลของเทคโนโลยีทางดเี อน็ เอทม่ี ตี อ่ มนุษยแ์ ละสิง่ แวดล้อม
1.4 สาระการเรียนรู้แกนกลาง
มนุษย์นำความรู้เทคโนโลยีทางดีเอ็นเอมาประยุกต์ใช้ทางด้านการแพทย์ และเภสัชกรรม เช่น การ
สร้างสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม เพื่อผลิตยาและวัคซีน ด้านการเกษตร เช่น พืชดัดแปรพันธุกรรมที่ต้านทาน
โรคหรือแมลง สัตว์ดัดแปรพันธุกรรมที่มีลักษณะตามที่ต้องการ และด้านนิติวิทยาศาสตร์ เช่น การตรวจลาย
พมิ พด์ เี อ็นเอ เพอื่ หาความสัมพนั ธ์ทางสายเลือด หรือเพอื่ หาผูก้ ระทำผิด
การใช้เทคโนโลยีทางดีเอ็นเอในด้านต่าง ๆ ต้องคำนึงถึงความปลอดภัยทางชีวภาพ ชีวจริยธรรมและ
ผลกระทบทางดา้ นสงั คม

2. สาระสำคัญ
ลักษณะทางพันธุกรรมเป็นลักษณะที่สามารถถ่ายทอดจากพ่อแม่ไปสู่ลูกและรุ่นต่อ ๆ ไปได้ ซึ่งการ

ถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมมีรูปแบบที่หลากหลาย บางกรณีมีรูปแบบที่แตกต่างจากกรณีที่เมนเดลศึกษา
เน่อื งจากมีจำนวนรูปแบบแอลลลี ของยนี ทีแ่ ตกต่างไป หรอื เปน็ ยีนทีอ่ ย่บู นโครโมโซมเพศ เป็นตน้

แผนการจดั การเรียนร้รู ายวิชาวทิ ยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปกี ารศึกษา 2564

การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมเกิดผ่านยีนซึ่งเป็นช่วงของ DNA ที่อยู่บนโครโมโซม โดยลำดับ
นิวคลีโอไทด์ของยีนกำหนดลักษณะโปรตีนที่สังเคราะห์ขึ้น แอลลีลรูปแบบต่างกันจะมีลำดับนิวคลีโอไทด์
ตา่ งกัน ทำใหไ้ ดโ้ ปรตนี ท่มี สี มบัตติ า่ งกัน

การเปลี่ยนแปลงของลำดับนวิ คลโี อไทด์จดั เป็นมิวเทชัน ซ่ึงอาจเกดิ ในระดับยนี หรือในระดบั โครโมโซม
มิวเทชันอาจก่อให้เกิดผลเสยี ผลดี หรือไม่ส่งผลใด ๆ ต่อสิ่งมีชีวติ ขึ้นอยู่กับว่าการเปลี่ยนแปลงดังกลา่ วส่งผล
ให้โปรตีนที่สังเคราะห์ขึ้นเปลี่ยนแปลงหรือไม่และอย่างไร มนุษย์ประยุกต์ใช้หลักการของการเกิดมิวเทชันใน
การชักนำให้ได้สง่ิ มชี ีวติ ทม่ี ีลกั ษณะทแ่ี ตกตา่ งจากเดิมโดยการใช้รังสแี ละสารเคมี

มนุษย์นำความรู้เทคโนโลยีทางดีเอ็นเอมาประยุกต์ใช้ในหลายด้าน ทั้งด้านการแพทย์และเภสัชกรรม
ด้านการเกษตร ด้านนิติวิทยาศาสตร์ และด้านอุตสาหกรรม ซึ่งการใช้เทคโนโลยีทางดีเอ็นเอดังกล่าวต้อง
คำนึงถงึ ความปลอดภัยทางชีวภาพ ชวี จรยิ ธรรม และผลกระทบทางดา้ นสังคมด้วย

มิวเทชันและการสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศทำให้เกิดความหลากหลายทางพันธุกรรมของประชากร
ส่ิงมีชวี ติ หน่งึ ๆ โดยธรรมชาติจะมีการคัดเลือกสมาชิกในประชากรที่มลี กั ษณะที่เหมาะสมกบั สภาพแวดล้อมใน
ขณะนั้น ทำให้ลักษณะดังกล่าวสามารถถ่ายทอดไปยังรุ่นต่อ ๆ ไปได้ การคัดเลือกโดยธรรมชาติดังกล่าวน้ี
เกิดขึ้นต่อเนื่องเป็นระยะเวลานานหลายชั่วรุ่น จนนำไปสู่ความแตกต่างกันของประชากรในปัจจุบันกับในรุ่น
บรรพบรุ ษุ และนำไปสคู่ วามหลากหลายของส่งิ มชี วี ิตในปัจจุบนั

3. สาระการเรียนรู้
➢ เทคโนโลยีทางดเี อน็ เอ
สิ่งมีชีวิตต่างชนิดอาจมียีนแตกต่างกันไป เช่น ในมนุษย์มียีนที่ควบคุมการสังเคราะห์เมลานิน แต่ไม่มี

ยนี ทค่ี วบคุมการสังเคราะห์คลอโรฟิลล์ที่พบในพืช หรอื ห่ิงหอ้ ยมียนี ท่ีสังเคราะหโ์ ปรตีนท่ีเกี่ยวข้องกับการเรือง
แสง แต่ในพชื ไมม่ ี

ต้นยาสูบที่ได้รับยนี ที่ควบคุมการสังเคราะห์โปรตีนเรืองแสงของหิ่งหอ้ ยอยู่จะเรืองแสงได้ ซึ่งแสดงให้
เหน็ ถึงลักษณะทางพนั ธุกรรมใหม่ท่เี กิดข้ึนเพราะส่งิ มชี วี ิตมสี ารพนั ธุกรรมเปลี่ยนไป โดยการนำยีนของสงิ่ มีชีวิต
หนงึ่ มาตัดตอ่ ใส่ในอกี สิ่งมชี ีวติ หนึ่งเป็นวธิ หี นึ่งในการสร้างส่ิงมีชีวติ ดัดแปรพันธุกรรม (Genetically Modified
Organism หรอื GMO) ซ่ึงเป็นตัวอยา่ งของการนำเทคโนโลยที างดีเอ็นเอมาประยกุ ต์ใช้

• การประยุกต์ใชใ้ นเชงิ การแพทย์และเภสัชกรรม
1. การสรา้ งผลิตภณั ฑท์ างเภสัชกรรม
การสร้างแบคทีเรยี ดัดแปรพันธุกรรมท่ีมียีนผลิตอนิ ซลู ิน (insulin) ของมนุษย์ทำให้แบคทีเรียสามารถ

ผลติ อินซลู ินท่ีนำไปใช้บำบัดอาการของผปู้ ว่ ยโรคเบาหวานได้ โดยการที่แบคทเี รยี สามารถเพิ่มจำนวนได้มากใน
ระยะเวลาอันสนั้ ทำให้ผลิตอนิ ซลู ินไดเ้ ร็วกว่าการสกัดอนิ ซลู นิ จากตับออ่ นของววั หรอื หมู

แผนการจดั การเรียนรรู้ ายวชิ าวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปกี ารศึกษา 2564

นอกจากจุลินทรีย์แล้วยังมกี ารสร้างสัตว์หรือพืชดัดแปรพันธุกรรมที่สร้างผลิตภัณฑ์ทางเภสัชกรรมได้
เช่น ปศุสัตว์ที่สามารถผลิตฮอร์โมนหรือแอนติบอดีของมนุษย์โดยหลั่งมากับน้ำนม ดังในกรณีของแพะที่ผลิต
โปรตีนทป่ี อ้ งกนั การแข็งตัวของเลือด

2. การวินิจฉัยโรคและการตรวจกรองทางพนั ธกุ รรม
โรคบางโรคเปน็ ผลมาจากแอลลีลซ่ึงมลี ำดับนวิ คลโี อไทดจ์ ำเพาะ ดงั น้ันจงึ มกี ารนำเทคโนโลยที างดีเอ็น
เอมาใช้ตรวจหาแอลลีลดังกล่าวเพื่อวินิจฉัยโรค เช่น การตรวจหาแอลลีลที่ทำให้เกิดโรคทาลัสซีเมียในเซลล์ที่
ปนในน้ำคร่ำเพื่อวินจิ ฉัยว่าบุตรในครรภ์เป็นโรคหรือไม่ นอกจากการวินิจฉัยโรคแล้ว ยังมีการตรวจหาแอลลลี
จำเพาะท่ีบอกถึงความเสี่ยงของการเกิดโรค เชน่ ในกรณขี องโรคมะเรง็ เตา้ นมและมะเร็งรงั ไข่
3. การบำบัดอาการหรอื รักษาโรค
การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีทางดีเอ็นเอในทางการแพทย์รวมไปถึงการนำแอลลีลปกติเข้าสู่จีโนมมนษุ ย์
เพื่อบำบัดอาการหรือรักษาโรค ซึ่งในปัจจุบันมีการวิจัยพัฒนาการบำบัดโรคโดยปรับแต่งจีโนม (genome
editing) ด้วยวิธีอื่น ๆ ด้วย เช่น การนำชิ้นส่วนของแอลลีลที่ก่อให้เกิดโรคออก การทำให้เกิดมิวเทชันใน
แอลลลี เพื่อไม่ให้ก่อโรคอกี ตอ่ ไป

• การประยกุ ตใ์ ชใ้ นเชิงการเกษตร
การเปลี่ยนสารพันธุกรรมที่พืชมีอยู่โดยการชักนำให้เกิดมิวเทชันในระดับยีนหรือระดับยีนหรือระดับ

โครโมโซมสามารถนำมาใช้ในการสรา้ งพืชที่มีลักษณะเปลย่ี นไปได้ เช่น การใช้รังสีเพื่อสรา้ งพุทธรกั ษาที่มีดอกสี
ใหม่ การใชส้ ารเคมเี พ่ือสร้างแตงโมไรเ้ มลด็

นอกจากน้ีมีการสร้างพืชดัดแปรพันธกุ รรมโดยการนำยนี อ่นื เขา้ ไปในพืชเพ่ือปรับปรุงพันธ์ุ เช่น พืชบีที
ซึ่งผลิตสารพิษที่เป็นอันตรายต่อหนอนศัตรูพืชบางชนิด มะละกอต้านไวรัสที่ทำให้เกิดโรคใบด่างจุดวงแหวน
ข้าวสีทองซึ่งเพิ่มวิตามิน A และธาตุเหล็กให้กับผู้บริโภค แอปเปิลที่เนื้อไม่เปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลเมื่อถูกอากาศ
ดอกกุหลาบสใี หม่ กล้วยไม้ที่มีดอกอายุยาวขนึ้

การสร้างสตั ว์ดัดแปรพันธกุ รรมอาจทำเพือ่ เพ่ิมผลผลิต เช่น แซลมอนดัดแปรพันธุกรรมที่เจริญเตบิ โต
เพ่ิมขนาดได้เร็วกว่าแซลมอนในธรรมชาติ ทำให้สามารถลดระยะเวลาเลี้ยงกอ่ นทีจ่ ะนำไปบริโภค

• การประยุกตใ์ ช้ในเชิงนติ วิ ทิ ยาศาสตร์
เนื่องจากแต่ละบุคคลมีลำดับนิวคลโี อไทด์ของ DNA แตกตา่ งกันจึงสามารถใช้ความแตกต่างน้ี ในการ

ตรวจลายพิมพ์ดีเอ็นเอ (DNA fingerprinting) เพื่อระบุบุคคลได้ เช่น การเปรียบเทียบ DNA ของผู้ต้องสงสัย
กบั DNA จากคราบเลือดที่พบในทเ่ี กิดเหตุ ซ่ึงถา้ มีรปู แบบของลายพิมพด์ ีเอน็ เอตรงกันก็แสดงว่ามาจากบุคคล
เดียวกัน

การตรวจลายพิมพ์ดีเอ็นเอไม่จำกัดเฉพาะในมนุษย์เท่านั้น ดังในกรณีการตรวจระบุชนิดของเนื้อสัตว์
ในอาหาร เนื่องจากสัตว์ต่างชนิดมี DNA ต่างกันจึงสามารถตรวจหา DNA ที่จำเพาะต่อสัตว์แต่ละชนิดได้ เชน่
การตรวจอาหารทรี่ ะบวุ ่าเปน็ อาหารฮาลาลวา่ มี DNA ของสุกรปนอยู่

แผนการจดั การเรยี นรู้รายวชิ าวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปีการศึกษา 2564

• การประยกุ ตใ์ ช้ในเชงิ อตุ สาหกรรม
การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีทางดีเอ็นเอในเชิงอุตสาหกรรมรวมไปถึงการสร้างจุลินทรีย์ดัดแปร

พันธุกรรมเพื่อผลิตเอนไซมท์ ี่ทำมาใช้ในภาคอุตสาหกรรม เช่น เอนไซม์เซลลูเลส (cellulase) ที่ใช้ในการฟอก
ผ้ายีนเพื่อทำให้นุ่ม เอนไซม์ลิเพส (lipase) และเอนไซม์โปรตีเอส (protease) สำหรับใช้ในผงซักฟอก
นอกจากนี้ยังมีการสร้างสัตว์ดัดแปรพันธุกรรมเพื่อสกัดโปรตีนที่ต้องการ เช่น แพะที่มียีนที่ควบคุม การสร้าง
โปรตีนที่เป็นองค์ประกอบของใยแมงมุม โดยจะหลั่งโปรตีนออกมากับน้ำนม ซึ่งสามารถแยกเอามาทำเส้นใย
เพื่อใชป้ ระโยชนต์ อ่ ไป

• ความปลอดภยั ทางชวี ภาพและชีวจรยิ ธรรม
มนุษย์นำเทคโนโลยีทางดีเอ็นเอมาประยุกต์ใช้เพื่อสนองความต้องการในหลายด้าน ทั้งนี้ การ

ประยุกต์ใช้ดังกล่าวต้องคำนึงถึงความปลอดภัยทางชีวภาพและชีวจริยธรรมด้วย ซึ่งครอบคลุมประเด็นหลาย
ประเด็น ทัง้ ในด้านความปลอดภัยต่อสุขภาพ ผลกระทบต่อสงั คมสิ่งมีชวี ิตและสิ่งแวดล้อม การละเมิดสิทธิส่วน
บคุ คล การปฏิบตั อิ ยา่ งมคี ุณธรรม เปน็ ตน้ ตวั อยา่ งประเด็นท่เี ป็นที่ถกเถียงกันมี ดังน้ี

- ส่งิ มีชีวิตลกั ษณะใหมท่ ่สี ร้างข้นึ จะมผี ลกระทบตอ่ สังคมสิ่งมชี ีวติ และสงิ่ แวดล้อมหรอื ไม่ อยา่ งไร
- ประโยชน์จากการใชส้ ่ิงมชี ีวิตทมี่ ีพันธุกรรมเปล่ียนไปคมุ้ ค่ากวา่ ผลกระทบท่ีอาจเกิดข้นึ หรือไม่
- การบริโภคผลผลิตจากสิ่งมีชีวิตที่มีพันธุกรรมเปลี่ยนไป ทั้งจากสิ่งมีชีวิตที่มียีนอื่นอยู่ หรือจาก
สิ่งมีชีวิตทเ่ี กิดจากการชกั นำใหเ้ กดิ มิวเทชัน เปน็ อันตรายตอ่ สขุ ภาพหรอื ไม่
- การตรวจกรองทางพันธุกรรมของเอ็มบริโอที่จะเลือกฝังในผนังมดลูกของมารดาควรมีการจำกัด
ขอบเขตอย่างไร ควรให้ทำเฉพาะในกรณีโรคที่ร้ายแรงเท่านั้นหรือในกรณีโรคทั่วไปด้วย ควรอนุญาตให้ตรวจ
กรองเพอ่ื เลอื กบุตรที่มลี กั ษณะทางพันธุกรรมทตี่ อ้ งการ เช่น สีตา หรือไม่
- การเก็บข้อมูลลายพิมพ์ดเี อ็นเอในฐานข้อมลู ควรเก็บจากใครบ้าง ควรเก็บเฉพาะข้อมูลของผู้กระทำ
ผิดที่ได้รับการตัดสินแล้วเท่านั้น หรือของผู้ต้องสงสัยด้วย ถ้าในอนาคตมีการขอความร่วมมือให้ประชาชน
ทกุ คนตรวจลายพมิ พด์ ีเอ็นเอเพอ่ื เกบ็ ในฐานข้อมูลจะเหมาะสมหรอื ไม่
- การให้ความรู้กับประชาชนเกี่ยวกับการนำเทคโนโลยีทางดีเอ็นเอมาใช้ในด้านต่าง ๆ ควรให้ข้อมูล
อะไรบ้าง

4. จุดประสงคเ์ ชงิ พฤติกรรม
4.1 ความรู้ (K)
นกั เรยี นสามารถอธิบาย และยกตัวอย่างการประยกุ ตใ์ ช้เทคโนโลยที างดเี อ็นเอได้
4.2 ทักษะ (P)
นักเรียนสามารถสืบค้นข้อมูล และอภิปรายผลของเทคโนโลยีทางดีเอ็นเอที่มีต่อมนุษย์และ
สงิ่ แวดล้อม

แผนการจดั การเรยี นรรู้ ายวิชาวิทยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปกี ารศึกษา 2564

4.3 คณุ ลกั ษณะ
นักเรยี นมีความมุ่งมน่ั ในการทำงาน และสง่ งานตรงตามเวลาที่กำหนด

5. สมรรถนะผเู้ รยี น
ความสามารถในการคิดอยา่ งมีวจิ ารญาณ

6. คุณลกั ษณะอันพึงประสงค์
มีความมุ่งมั่นในการทำงาน

7. กระบวนการจดั กิจกรรมการเรยี นรู้ (5Es structional Mocel) สอนออนไลน์
ขัน้ ท่ี 1 : ขัน้ สร้างความสนใจ (Engagement) (10 นาที)
1. นกั เรียนไดร้ ับลงิ ค์ Google meet จากครูผ่านกลุม่ ปิดเฟซบคุ๊
2. นักเรียนถกู เช็คชื่อ โดยวธิ กี ารใหน้ กั เรียนพิมพ์ชือ่ -นามสกลุ เลขท่ี และช้ัน ส่งผ่านช่องทางแชทของ

โปรแกรม Google meet
3. ครูนำเข้าสู่บทเรียน โดยการเปิดรูปภาพการพิสูจน์ความสัมพันธ์ทางสายเลือด และใช้คำถาม ถาม

นักเรียนว่า “นักเรียนคิดว่ามีลูกคนใดที่มีลายพิมพ์ DNA แตกต่างไปจากพ่อและแม่” (แนวคำตอบ : ลูกผู้ชาย
คนที่ 2) และ “การใช้ประโยชน์จากความรู้ทางพันธุศาสตร์และเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องอย่างไร” (แนวคำตอบ :
นกั เรยี นตอบตามความเข้าใจของตนเอง ครูยังไม่เฉลยคำตอบ) อภปิ รายโดยการเปิดไมคต์ อบ และช่องทางแชท
Google meet เพื่อเช่อื มโยงเขา้ กับบทเรียน

รปู ภาพการพิสจู นบ์ คุ คลดว้ ยลายพิมพด์ เี อ็นเอ (DNA Fingerprint)

ข้นั ท่ี 2 : ขั้นสำรวจและคน้ หา (Exploration) (60 นาที)
1. นกั เรียนศึกษาคลิปวดี ีโอ เรอ่ื ง “เทคโนโลยที างดีเอ็นเอ”

(ท่มี า : https://www.youtube.com/watch?v=vFP6guSW2N0)

แผนการจดั การเรียนรรู้ ายวชิ าวทิ ยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปกี ารศกึ ษา 2564

ครกู ระตนุ้ การเรียนร้ดู ้วยคำถามสำคญั ได้แก่
- นกั เรียนคิดวา่ ใครคือเจา้ ของคราบเลอื ดในท่ีเกิดเหตุ จาก 4 ผ้ตู อ้ งสงสัย (แนวคำตอบ : ผู้

ต้องสงสยั หมายเลข 3)
- การตรวจกรองทางพนั ธุกรรมของเอ็มบริโอท่จี ะเลือกฝงั ในผนังมดลูกของมารดา ควรมกี าร

จำกดั ขอบเขตอยา่ งไร (แนวคำตอบ : ตรวจหาโรคร้ายแรง เช่น ลูกไมส่ มบูรณ์ และเพื่อเลือกบุตรทม่ี ีลกั ษณะ
ทางพันธกุ รรมท่ีพ่อแมต่ ้องการ เชน่ เพศ สตี า เปน็ ต้น)

2. นกั เรยี นศึกษาความรู้เกี่ยวกบั เร่ือง “เทคโนโลยที างดีเอน็ เอ” โดยใช้สือ่ Power point และหนังสือ
เรียนวทิ ยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 ม.4 (สสวท.) หน้า 141-151 ประกอบเพิ่มเติม โดยครูคอยอำนวยความสะดวกใน
การศกึ ษา

3. นกั เรียนตรวจสอบความเข้าใจจากการทำกิจกรรม เทคโนโลยที างดีเอ็นเอ จากโจทย์ทั้ง 2 ข้อ โดยมี
ขั้นตอนดังต่อไปน้ี

3.1 ใหน้ ักเรยี นศกึ ษาโจทย์ทัง้ 2 ข้อ ไดแ้ ก่
โจทย์ 1 : ให้นกั เรียนอธิบาย และยกตวั อย่างการประยกุ ต์ใช้เทคโนโลยที างดีเอ็นเอมา 3 ดา้ น
โจทย์ 2 : ให้นักเรียนสืบค้นข้อมูลข่าวของเทคโนโลยีทางดีเอ็นเอที่มีผลต่อมนุษย์และ

สงิ่ แวดล้อมมาคนละ 1 ขา่ ว (ขน้ึ อยกู่ บั คำตอบของนักเรยี น)
3.2 ให้นักเรียนทำกิจกรรมจากโจทย์ โดยให้เวลาในการสืบค้นข้อมูลและออกแบบตามความคิด

สร้างสรรคข์ องนกั เรยี น เปน็ เวลา 20 นาที โดยครูเสนอให้ทำแผนภาพผ่านเวป็ ไซต์ Canva
3.3 จากนั้นให้นกั เรยี นอัพโหลดรูปภาพผ่านแอปพลิเคชัน Padlet
3.4 ครูสุ่มผลงานของนักเรียนออกมานำเสนอ 3 คน คนละ 2 นาที และให้เพื่อนในห้องร่วมกัน

อภิปรายเกยี่ วกับหัวขอ้ ขา่ ว
ขน้ั ท่ี 3 : อธบิ ายและลงข้อสรปุ (Explanation) (15 นาที)
1. นักเรียนอภิปรายสรุป เรื่อง เทคโนโลยีทางดเี อ็นเอ โดยครูใช้คำถามจากแผนผังมโนทัศน์ เพื่อช่วย

ให้นกั เรียนสามารถสรุปไดด้ ว้ ยตนเอง - เทคโนโลยีทางดีเอน็ เอมปี ระโยชนอ์ ย่างไร พร้อมยกตัวอยา่ งประกอบ

แผนการจดั การเรียนรรู้ ายวชิ าวิทยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปกี ารศกึ ษา 2564

2. ครเู ปิดโอกาสให้นกั เรียนได้ซกั ถามขอ้ สงสยั เพอ่ื สะท้อนความคดิ ของนักเรยี น
ขั้นที่ 4 ขั้นขยายความรู้ (Elaboration) (10 นาที)
1. ครเู ปดิ คลปิ วดี โี อ เร่ือง “เทคโนโลยฟี ้ืนคืนชพี ในมนษุ ย์”

(ท่มี า: https://www.youtube.com/watch?v=q0pgGX94PJ0)
2. ครแู ละนักเรียนร่วมกันอภปิ รายและสรุปเทคโนโลยีฟื้นคืนชีพในมนษุ ย์
ข้ันที่ 5 ข้นั ประเมนิ (Evaluation) (5 นาที)
1) ครูและนกั เรยี นประเมินผลการเรียนรดู้ า้ นความรู้ (K) จากการทำกิจกรรม เทคโนโลยีทางดีเอน็ เอ
2) ครูและนกั เรยี นประเมนิ ผลการเรยี นรู้ด้านทกั ษะ (P) จากการทำกจิ กรรม เทคโนโลยที างดีเอ็นเอ
3) ครแู ละนักเรียนประเมินผลการเรยี นร้ดู ้านคุณลักษณะ (A) จากการสงั เกตการสง่ งาน

8. ชิน้ งาน/ภาระงาน
ชิ้นงานการทำกิจกรรม เทคโนโลยีทางดีเอ็นเอ โดยให้นักเรียนตอบคำถามและยกตัวอย่างข่าวของ

เทคโนโลยีทางดีเอ็นเอที่มีผลตอ่ มนษุ ย์และส่ิงแวดลอ้ ม

9. สอื่ และแหลง่ การเรียนรู้
1) เอกสารประกอบการเรียนรู้อ้างอิงจากหนงั สือเรยี นวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 ม.4 (สสวท.)
2) แอปพลิเคชัน เช่น Google meet และ Padlet
3) สื่อวิดที ัศนป์ ระกอบการสอน เรือ่ ง เทคโนโลยที างดเี อ็นเอ
(ที่มา : https://www.youtube.com/watch?v=vFP6guSW2N0)
4) ส่ือวดิ ที ศั นป์ ระกอบการสอน เรอ่ื ง เทคโนโลยฟี ื้นคนื ชีพในมนษุ ย์
(ทม่ี า: https://www.youtube.com/watch?v=q0pgGX94PJ0)

แผนการจดั การเรยี นร้รู ายวิชาวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปกี ารศกึ ษา 2564

10. การวดั และประเมินผล วิธีการวัด เคร่ืองมือวดั เกณฑใ์ ช้ประเมนิ
ประเด็นการประเมิน

ด้านความรู้ (K)

นักเรียนสามารถอธิบาย และ ตรวจจากการทำกจิ กรรม แบบประเมินการทำ ระดบั คุณภาพ
พอใช้ ผ่านเกณฑ์
ยกตวั อย่างการประยุกตใ์ ชเ้ ทคโนโลยี เทคโนโลยที างดีเอ็นเอ กจิ กรรม เทคโนโลยีทาง

ทางดเี อ็นเอได้ ดเี อน็ เอ

ด้านทักษะ (P)

นักเรียนสามารถสืบค้นข้อมูล และ ตรวจจากการทำกิจกรรม แบบประเมนิ การทำ ระดบั คุณภาพ
พอใช้ ผ่านเกณฑ์
อภิปรายผลของเทคโนโลยีทางดีเอ็น เทคโนโลยีทางดีเอน็ เอ กิจกรรม เทคโนโลยที าง

เอทีม่ ีตอ่ มนุษยแ์ ละสงิ่ แวดล้อม ดีเอน็ เอ

ด้านคณุ ลกั ษณะ (A)

นักเรียนมีความซื่อสัตย์สุจริตในการ 1. สังเกตพฤติกรรม 1. แบบสงั เกตพฤติกรรม ระดบั คุณภาพ
ทำงาน และส่งงานตรงตามเวลาที่ รายบคุ คล
กำหนด 2. การทำกจิ กรรม รายบคุ คล พอใช้ ผ่านเกณฑ์

2. แบบบันทกึ การสง่ งาน

สมรรถนะผูเ้ รียน

ความสามารถในการคดิ ตรวจจากการทำ แบบสงั เกตพฤติกรรม ระดบั คุณภาพ
กิจกกรรม
รายบคุ คล พอใช้ ผ่านเกณฑ์

เกณฑก์ ารประเมนิ ด้านความรู้ (K)

ประเด็นการประเมนิ 3 ระดับคุณภาพ 1
2 ตอบคำถามจาก
นกั เรยี นสามารถอธิบาย และยกตัวอย่าง ตอบคำถามจาก การทำกิจกรรม
ตอบคำถามจาก เทคโนโลยีทางดีเอน็
การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีทางดเี อ็นเอได้ การทำกจิ กรรม การทำกิจกรรม เอ (โจทย์ข้อ 1) ได้
เทคโนโลยีทางดเี อน็ ถกู ต้อง ยกตัวอย่าง
(3 คะแนน) เทคโนโลยที างดีเอ็น เอ (โจทยข์ ้อ 1) ได้ ครบ 1 ดา้ น
ถกู ต้อง ยกตัวอย่าง
เอ (โจทยข์ ้อ 1) ได้ ครบ 2 ดา้ น

ถูกต้อง ยกตวั อย่าง

ครบ 3 ดา้ น

แผนการจดั การเรยี นรูร้ ายวชิ าวิทยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปกี ารศกึ ษา 2564

คณุ ภาพคะแนน

คะแนน ระดับคุณภาพ

3 ดี

2 พอใช้

1 ปรับปรงุ

เกณฑก์ ารประเมินดา้ นทกั ษะ (P)

ประเด็นการประเมิน 3 ระดบั คุณภาพ 1
2 ตอบคำถามจาก
นักเรียนสามารถสืบค้นข้อมูล และ ตอบคำถามจาก การทำกจิ กรรม
ตอบคำถามจาก เทคโนโลยีทางดเี อน็ -
อภปิ รายผลของเทคโนโลยีทางดีเอ็นเอท่ี การทำกิจกรรม การทำกิจกรรม เอ (โจทย์ข้อ 2) ได้
เทคโนโลยที างดเี อ็น- ถกู ต้อง ครบ
มตี ่อมนษุ ยแ์ ละส่ิงแวดลอ้ ม เทคโนโลยีทางดีเอน็ - เอ (โจทยข์ ้อ 2) ได้ องคป์ ระกอบ ดังนี้
ถูกต้อง ครบ - สรุปข่าวได้ตรง
(3 คะแนน) เอ (โจทย์ข้อ 2) ได้ องคป์ ระกอบ ดงั น้ี ประเดน็
- รปู ภาพประกอบ
ถูกต้อง ครบ และระบุแหล่งทีม่ า
- สรปุ ข่าวได้ตรง
องค์ประกอบ ดังน้ี ประเด็น

- รปู ภาพประกอบ

และระบุแหลง่ ทมี่ า

- สรุปข่าวไดต้ รง

ประเดน็

- ตกแตง่ สวยงาม

คุณภาพคะแนน

คะแนน ระดับคณุ ภาพ

3 ดี

2 พอใช้

1 ปรับปรุง

แผนการจดั การเรียนร้รู ายวิชาวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปกี ารศกึ ษา 2564

เกณฑ์การประเมนิ ดา้ นคุณลกั ษณะ (A)

ประเด็นการประเมนิ ระดบั คุณภาพ

3 21

นักเรยี นมีความมงุ่ มั่นในการทำงาน และ สง่ งานตรงตามท่ี สง่ งานชา้ กวา่ กำหนด ส่งงานชา้ กว่ากำหนด

สง่ งานตรงตามเวลาที่กำหนด กำหนด (ในคาบ 1-2 ช่ัวโมง 3 ช่วั โมง

(3 คะแนน) เรยี น)

คุณภาพคะแนน

คะแนน ระดบั คุณภาพ

3 ดี

2 พอใช้

1 ปรบั ปรงุ

เกณฑก์ ารประเมินดา้ นสมรรถนะ

ประเดน็ การประเมิน 3 ระดับคณุ ภาพ 1
2
ตามหลกั สูตรแกนกลาง
ความสามารถในการคดิ เขียนอธบิ ายถา่ ยทอด เขยี นอธบิ ายถา่ ยทอด
อย่างมวี ิจารณญาณ ความรู้ ความคิด ความ ความรู้ ความคิด ความ
เข้าใจ ด้วยภาษาท่ี เข้าใจ ดว้ ยภาษาท่ีไม่
เหมาะสม เหมาะสม

คุณภาพคะแนน

คะแนน ระดบั คณุ ภาพ

2 ดี

1 พอใช้

แผนการจดั การเรยี นรูร้ ายวชิ าวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปกี ารศึกษา 2564

11. บนั ทกึ หลงั กิจกรรมการเรยี นรู้
ผลการจดั การเรียนรู้

จำนวนนักเรยี นทงั้ หมด ............ คน มผี ลการเรียนตามจดุ ประสงค์การเรียนรู้ สรุปไดด้ ังนี้
นักเรยี นผา่ นจุดประสงค์ดา้ นความรู้ (K) ร้อยละ..........

(ดี...........% , พอใช.้ ..........% , ปรบั ปรงุ ...........%)
นักเรียนผา่ นจุดประสงคด์ ้านทกั ษะ (P) รอ้ ยละ..........

(ดี...........% , พอใช.้ ..........% , ปรบั ปรุง...........%)
นักเรียนผ่านจดุ ประสงค์ด้านคุณลักษณะ (A) ร้อยละ..........

(ดี...........% , พอใช.้ ..........% , ปรบั ปรงุ ...........%)

ปญั หา/อปุ สรรค
..............................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... ....
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................ ..............

ขอ้ เสนอแนะ/แนวทางแก้ไขปัญหา
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

ลงชื่อ.....................................................................
(นางสาวนุสรินทร์ อนิ่ คำ)

นักศึกษาฝึกประสบการณ์วชิ าชีพครู
วันท่.ี ..................................................................

แผนการจดั การเรียนรูร้ ายวิชาวทิ ยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปีการศึกษา 2564

12. ความคิดเหน็ ครูพีเ่ ลี้ยง
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................ ..
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................................. ............
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................ ......................

ลงชอื่ .......................................................................
(นางนพมาศ พทิ ักษ์กมลรัตน์)
ครพู เ่ี ลย้ี ง

วนั ที่...................................................................

แผนการจดั การเรยี นรู้รายวชิ าวิทยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปีการศึกษา 2564

ตารางผลการประเมินดา้ นความรู้ ทกั ษะ คุณลักษณะ และสมรรถนะ

กลุม่ สาระการเรียนร้วู ทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี ภาคเรยี นที่ 2 ปีการศกึ ษา 2564

เรือ่ ง เทคโนโลยที างดเี อน็ เอ ชัน้ มธั ยมศึกษาปีท่ี 4/1

ผลการประเมินด้าน K P A ตามจุดประสงค์

เลขท่ี ช่ือ-สกุล ด้านความรู้ ดา้ นทกั ษะ ด้าน รวม ระดับ
(3 คะแนน) กระบวนการ คณุ ลกั ษณะ คณุ ภาพ
(3 คะแนน) (3 คะแนน)

1 นายดเี ลศิ ลุงต๊ะ 3 3 3 9 ดี

2 นายทพั พสาร สรุ ิยะ 3 3 3 9 ดี

3 นายประสบชยั แซ่เลา่ 3 3 3 9 ดี

4 นายอติโรจน์ กุหล่นั 3 3 3 9 ดี

5 นายกระวี สยุ ะใหญ่ 3 3 3 9 ดี

6 นายจักรพนั ธ์ กอนแก้ว 3 3 3 9 ดี

7 นายตะชดั ชัย สร้อยคำ 0 0 0 0 ปรับปรุง

8 นายศุภกรณ์ ธิมูล 3 3 3 9 ดี

9 นายสิรณิ ัฏฐ์ พิพฒั น์ภานวุ ทิ ยา 3 3 3 9 ดี

10 นางสาวเพ็ญพิชชา ยศแผน่ 0 0 0 0 ปรบั ปรุง

11 นางสาวนชิ าภา ขนั ตธิ นะวุฒิ 0 0 0 0 ปรับปรุง

12 นางสาวนุม่ ลงุ เเสง 3 3 3 9 ดี

13 นางสาวปณัฐศกิ านต์ คำทอน 3 3 3 9 ดี

14 นางสาวพรนภา อินใจ 3 3 3 9 ดี

15 นางสาวอรศิ รา พานทอง 3 3 3 9 ดี

16 นางสาวฐิตนิ าฏ บุญห่อ 3 3 3 9 ดี

17 นางสาวปภาวดี โรจน์เกษตรสิน 3 3 3 9 ดี

18 นางสาวปยิ วรรณ เสนางาม 3 3 3 9 ดี

19 นางสาวพรทพิ ย์ พลอยพนั ธ์ 3 3 3 9 ดี

20 นางสาวพชั ราพร เข่ือนแก้ว 0 0 0 0 ปรับปรุง

21 นางสาวสิริยากร วรวรรณถาวร 3 3 3 9 ดี

22 นางสาวกานต์พชิ ชา ใสยาตร์ 3 3 3 9 ดี

23 นางสาวสิรนิ ภา มูลตรีศรี 3 3 3 9 ดี

24 นางสาวคำอ่อง ภทู ี 3 3 3 9 ดี

25 นางสาวพิชญา มาลา 3 3 3 9 ดี

แผนการจดั การเรียนรู้รายวิชาวิทยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปีการศึกษา 2564

ผลการประเมนิ ดา้ น K P A ตามจุดประสงค์

เลขท่ี ช่อื -สกุล ดา้ นความรู้ ดา้ นทักษะ ด้าน รวม ระดับ
(3 คะแนน) กระบวนการ คณุ ลักษณะ คณุ ภาพ
26 นางสาวสาวติ รี วงค์เชอ้ื (3 คะแนน) (3 คะแนน)
27 นางสาวกานติมา วงษภ์ กั ดี
28 นางสาววีรนิ ทรภ์ ัทร์ นันทะแข็ม 3 3 3 9 ดี
29 นางสาวจฑุ าทิพย์ ศรไี ชยวงค์
30 นางสาวธัญชนก ดวงถา 3 3 3 9 ดี
31 นางสาวชนิดาภา พัดเยน็
32 นางสาวนนั ทพร อยสู่ ขุ 3 3 3 9 ดี
33 นางสาวณิชารีย์ ลงุ พงษ์
34 นางสาวศรณั ภทั ร มะลัดขวา 3 3 3 9 ดี

3 3 3 9 ดี

3 3 3 9 ดี

3 3 3 9 ดี

3 3 3 9 ดี

3 3 3 9 ดี

เกณฑก์ ารสรปุ ผล

คะแนน ระดบั คณุ ภาพ

8-9 ดี

5-7 พอใช้

1-4 ปรบั ปรงุ

แผนการจดั การเรียนรู้รายวิชาวิทยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปีการศึกษา 2564

ตัวอย่าง ผลงานการทำกิจกรรม “เทคโนโลยที างดเี อน็ เอ”

ชอื่ -นามสกลุ ………………………………………….……………………………..ช้ัน………………………….เลขท่ี……………………..

คำชแี้ จง : จงตอบคำถามต่อไปน้ใี หถ้ กู ต้อง ไดใ้ จความสมบรู ณ์
1. ให้นกั เรยี นอธบิ าย และยกตวั อยา่ งการประยุกต์ใชเ้ ทคโนโลยีทางดเี อน็ เอมา 3 ดา้ น

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

………………………………………………………ข…ึน้ …อ…ย…กู่ …บั …ด…ลุ …ย…พ…ิน…ิจข…อ…ง…ผ…้สู …อ…น……………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
2. ให้นักเรียนสืบค้นข้อมูล และวิเคราะห์ข่าวของเทคโนโลยที างดีเอ็นเอที่มีผลตอ่ มนุษย์และ

สิ่งแวดล้อมมาคนละ 1 ข่าว

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………ข…้นึ …อ…ย…กู่ …บั …ด…ลุ ย…พ…นิ…จิ…ข…อ…ง…ผ…ูส้ …อน……………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ทีม่ า : ……………………………………………………………………………………………………………………………………………….

แผนการจดั การเรยี นร้รู ายวิชาวิทยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปีการศึกษา 2564

แผนการจัดการเรยี นร้ทู ี่ 7

กลุม่ สาระการเรียนรู้วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี รายวิชาวิทยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 รหัสวิชา ว31102

หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 4 พนั ธกุ รรมและววิ ฒั นาการ ช้นั มธั ยมศกึ ษาปีที่ 4/1

เรอ่ื ง ความหลากหลายทางพันธกุ รรม เวลาเรยี น 100 นาที

วนั ท่สี อน 15 ธันวาคม 2564 เวลา 14.20-16.00 น.

ผ้สู อน นางสาวนุสรนิ ทร์ อน่ิ คำ โรงเรยี นสันทรายวิทยาคม

1. สาระ/มาตรฐาน/ตวั ช้ีวดั /สาระการเรยี นรแู้ กนกลาง
1.1 สาระท่ี 1 วทิ ยาศาสตร์ชีวภาพ
1.2 มาตรฐาน
มาตรฐาน ว 1.3 เข้าใจกระบวนการและความสำคัญของการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมสาร

พันธุกรรม การเปลี่ยนแปลงทางพันธกุ รรมทีม่ ีผลต่อสิ่งมชี ีวติ ความหลากหลายทางชีวภาพและวิวฒั นาการของ
สิ่งมชี วี ติ รวมท้ังนำความรู้ไปใชป้ ระโยชน์

1.3 ตวั ช้วี ัด
ว 1.3 ม.4/6 สืบค้นข้อมูล อธิบาย และยกตัวอย่างความหลากหลายของสิ่งมีชีวิต ซึ่งเป็นผลมาจาก
ววิ ฒั นาการ
1.4 สาระการเรียนรู้แกนกลาง
ส่ิงมชี ีวิตทมี่ อี ยู่ในปจั จุบนั มีลักษณะทป่ี รากฏให้เห็นแตกต่างกนั ซึ่งเปน็ ผลมาจากความหลากหลายของ
ลกั ษณะทางพันธุกรรม ซ่ึงเกดิ จากมิวเทชนั รว่ มกับการคัดเลอื กโดยธรรมชาติ
ผลจากกระบวนการคัดเลือกโดยธรรมชาติ ทำให้สิ่งมีชีวิตที่มีลักษณะเหมาะสมในการดำรงชีวิต
สามารถปรบั ตัวให้อยรู่ อดไดใ้ นส่งิ แวดลอ้ มนัน้ ๆ
กระบวนการคดั เลือกโดยธรรมชาตเิ ป็นหลักการที่สำคญั อย่างหนง่ึ ที่ทำให้เกดิ วิวฒั นาการของสง่ิ มชี วี ิต

2. สาระสำคัญ
ลักษณะทางพันธุกรรมเป็นลักษณะที่สามารถถ่ายทอดจากพ่อแม่ไปสู่ลูกและรุ่นต่อ ๆ ไปได้ ซึ่งการ

ถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมมีรูปแบบที่หลากหลาย บางกรณีมีรูปแบบที่แตกต่างจากกรณีที่เมนเดลศึกษา
เน่ืองจากมจี ำนวนรูปแบบแอลลลี ของยนี ทแ่ี ตกต่างไป หรอื เปน็ ยนี ที่อยูบ่ นโครโมโซมเพศ เปน็ ต้น

แผนการจดั การเรยี นรูร้ ายวิชาวทิ ยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปกี ารศกึ ษา 2564

การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมเกิดผ่านยีนซึ่งเป็นช่วงของ DNA ที่อยู่บนโครโมโซม โดยลำดับ
นิวคลีโอไทด์ของยีนกำหนดลักษณะโปรตีนที่สังเคราะห์ขึ้น แอลลีลรูปแบบต่างกันจะมีลำดับนิวคลีโอไทด์
ตา่ งกัน ทำให้ได้โปรตีนทีม่ ีสมบตั ติ า่ งกัน

การเปล่ยี นแปลงของลำดับนวิ คลโี อไทดจ์ ดั เปน็ มวิ เทชัน ซึ่งอาจเกิดในระดับยีนหรือในระดบั โครโมโซม
มิวเทชันอาจก่อให้เกิดผลเสีย ผลดี หรือไม่ส่งผลใด ๆ ต่อสิ่งมีชีวิต ขึ้นอยู่กับว่าการเปล่ียนแปลงดังกล่าวส่งผล
ให้โปรตีนที่สังเคราะห์ขึ้นเปลี่ยนแปลงหรือไม่และอย่างไร มนุษย์ประยุกต์ใช้หลักการของการเกิดมิวเทชันใน
การชกั นำใหไ้ ดส้ งิ่ มชี ีวิตท่ีมลี ักษณะที่แตกตา่ งจากเดิมโดยการใชร้ งั สแี ละสารเคมี

มนุษย์นำความรู้เทคโนโลยีทางดีเอ็นเอมาประยุกต์ใช้ในหลายด้าน ทั้งด้านการแพทย์และเภสัชกรรม
ด้านการเกษตร ด้านนิติวิทยาศาสตร์ และด้านอุตสาหกรรม ซึ่งการใช้เทคโนโลยีทางดีเอ็นเอดังกล่าวต้อง
คำนึงถงึ ความปลอดภัยทางชีวภาพ ชีวจรยิ ธรรม และผลกระทบทางด้านสังคมดว้ ย

มิวเทชันและการสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศทำให้เกิดความหลากหลายทางพันธุกรรมของประชากร
สิ่งมีชีวติ หนึง่ ๆ โดยธรรมชาตจิ ะมกี ารคัดเลือกสมาชิกในประชากรที่มีลกั ษณะทเี่ หมาะสมกับสภาพแวดล้อมใน
ขณะนั้น ทำให้ลักษณะดังกล่าวสามารถถ่ายทอดไปยังรุ่นต่อ ๆ ไปได้ การคัดเลือกโดยธรรมชาติดังกล่าวนี้
เกิดขึ้นต่อเนื่องเป็นระยะเวลานานหลายชั่วรุ่น จนนำไปสู่ความแตกต่างกันของประชากรในปัจจุบันกับในรุ่น
บรรพบรุ ุษ และนำไปสคู่ วามหลากหลายของส่งิ มีชวี ิตในปัจจบุ ัน

3. สาระการเรียนรู้
➢ ความหลากหลายทางพนั ธุกรรม
• ความหมาย
ความหลากหลายทางพนั ธุกรรม (Genetic diversity) เปน็ ความหลากหลายของพนั ธุกรรมท่ีอยู่ใน

สิง่ มีชีวิตแตล่ ะชนิด เช่น มนษุ ย์ มคี วามแตกตา่ งกัน บางคนผิวขาว บางคนผวิ สีแทน บางคนผวิ สเี ข้ม เป็นต้น
การพจิ ารณาความหลากหลายในระดับพันธกุ รรม จะพิจารณาสิง่ มชี ีวิตชนดิ เดยี วที่มลี กั ษระแตกตา่ งกนั ดงั
ภาพ

รปู ภาพ (1) ความหลากหลายทางพนั ธกุ รรมของหอยทาก