แผนการจัดการเรียนรู้วิชาวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 ม.4

แผนการจดั การเรยี นรรู้ ายวิชาวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปกี ารศกึ ษา 2564

ตารางผลการประเมนิ ด้านความรู้ ทักษะ คณุ ลกั ษณะ และสมรรถนะ

กล่มุ สาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ภาคเรยี นท่ี 2 ปกี ารศกึ ษา 2564

เรอ่ื ง ระบบนเิ วศและไบโอม (1) ช้ันมัธยมศกึ ษาปีที่ 4/1

ผลการประเมินดา้ น K P A ตามจุดประสงค์

เลขท่ี ชือ่ -สกุล ดา้ นความรู้ ดา้ นทักษะ ดา้ น รวม ระดบั
(3 คะแนน) กระบวนการ คณุ ลกั ษณะ คณุ ภาพ
(3 คะแนน) (4 คะแนน)

1 นายดีเลศิ ลุงต๊ะ 0 0 1 1 ปรับปรงุ

2 นายทัพพสาร สรุ ิยะ 3 3 3.6 9.6 ดี

3 นายประสบชยั แซเ่ ลา่ 3 3 3.7 9.7 ดี

4 นายอตโิ รจน์ กุหล่ัน 3 3 4 10 ดี

5 นายกระวี สยุ ะใหญ่ 3 3 2.6 8.6 ดี

6 นายจกั รพันธ์ กอนแกว้ 3 3 3.8 9.8 ดี

7 นายตะชดั ชยั สร้อยคำ 3 3 3 9 ดี

8 นายศภุ กรณ์ ธิมลู 3 3 3.8 9.8 ดี

9 นายสิริณฏั ฐ์ พิพฒั น์ภานุวทิ ยา 3 3 2.6 8.6 ดี

10 นางสาวเพญ็ พชิ ชา ยศแผ่น 0 0 1 1 ปรับปรุง

11 นางสาวนชิ าภา ขันติธนะวฒุ ิ 3 3 4 10 ดี

12 นางสาวนุ่ม ลุงเเสง 3 3 3.7 9.7 ดี

13 นางสาวปณัฐศกิ านต์ คำทอน 3 3 3.7 9.7 ดี

14 นางสาวพรนภา อินใจ 3 3 3.7 9.7 ดี

15 นางสาวอรศิ รา พานทอง 3 3 3.8 9.8 ดี

16 นางสาวฐติ ินาฏ บญุ ห่อ 3 3 2.6 8.6 ดี

17 นางสาวปภาวดี โรจน์เกษตรสิน 3 3 3.8 9.8 ดี

18 นางสาวปยิ วรรณ เสนางาม 3 3 3.4 9.4 ดี

19 นางสาวพรทิพย์ พลอยพันธ์ 3 3 2.6 8.6 ดี

20 นางสาวพัชราพร เข่ือนแกว้ 3 3 3.7 9.7 ดี

21 นางสาวสิรยิ ากร วรวรรณถาวร 3 3 3.7 9.7 ดี

22 นางสาวกานต์พิชชา ใสยาตร์ 3 3 3.6 9.6 ดี

23 นางสาวสิรินภา มูลตรศี รี 3 3 3.7 9.7 ดี

24 นางสาวคำอ่อง ภทู ี 3 3 3.6 9.6 ดี

25 นางสาวพิชญา มาลา 3 3 3.4 9.4 ดี

แผนการจดั การเรยี นร้รู ายวชิ าวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปีการศึกษา 2564

ผลการประเมนิ ด้าน K P A ตามจุดประสงค์

เลขที่ ชอื่ -สกุล ด้านความรู้ ดา้ นทักษะ ดา้ น รวม ระดับ
(3 คะแนน) กระบวนการ คณุ ลกั ษณะ คณุ ภาพ
26 นางสาวสาวติ รี วงค์เช้ือ (3 คะแนน) (4 คะแนน)
27 นางสาวกานตมิ า วงษ์ภักดี
28 นางสาววีรนิ ทรภ์ ทั ร์ นันทะแข็ม 3 3 3.4 9.4 ดี
29 นางสาวจฑุ าทิพย์ ศรีไชยวงค์
30 นางสาวธัญชนก ดวงถา 3 3 3.4 9.4 ดี
31 นางสาวชนิดาภา พดั เยน็
32 นางสาวนนั ทพร อยูส่ ขุ 3 3 3.4 9.4 ดี
33 นางสาวณชิ ารยี ์ ลงุ พงษ์
34 นางสาวศรัณภทั ร มะลดั ขวา 3 3 3.7 9.7 ดี

3 3 3.8 9.8 ดี

3 3 3.6 9.6 ดี

3 3 3.6 9.6 ดี

3 3 3.7 9.7 ดี

3 3 3.7 9.7 ดี

เกณฑก์ ารสรปุ ผล

คะแนน ระดบั คณุ ภาพ

8 - 10 ดี

5 - 7 พอใช้

1 - 4 ปรบั ปรงุ

แผนการจดั การเรยี นรูร้ ายวิชาวิทยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปีการศึกษา 2564

แบบบนั ทึกคะแนนการตอบคำถามของแตล่ ะกลุ่ม

กลมุ่ สาระการเรยี นรวู้ ทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี ภาคเรียนที่ 2 ปกี ารศกึ ษา 2564
เรอื่ ง ระบบนเิ วศและไบโอม (1) ชนั้ มัธยมศกึ ษาปีที่ 4/1

คำชี้แจง : ให้ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียน แล้วขีด / ลงในช่องความถี่ในการตอบ
คำถาม โดยการอภิปรายและยกตัวอย่าง

ชือ่ กลุ่ม เลขที่ รายช่ือสมาชกิ ความถ่ใี นการตอบ รวม
ซาวบาท 12 1. นางสาวนุ่ม ลงุ เเสง ///// // 7
14 2. นางสาวพรนภา อินใจ
ซงึ ตงึ 20 3. นางสาวพัชราพร เข่อื นแก้ว ///// // 7
33 4. นางสาวณิชารีย์ ลงุ พงษ์
แอบ๋ ออ่ งออ 34 5. นางสาวศรัณภัทร มะลัดขวา ///// /// 8
3 1. นายประสบชัย แซ่เล่า
ขนมครก 13 2. นางสาวปณฐั ศิกานต์ คำทอน ///// / 6
ตามใจ๋ 21 3. นางสาวสิริยากร วรวรรณถาวร ///// / 6
23 4. นางสาวสริ นิ ภา มูลตรศี รี
29 5. นางสาวจฑุ าทพิ ย์ ศรีไชยวงค์
6 1. นายจักรพนั ธ์ กอนแกว้
8 2. นายศุภกรณ์ ธมิ ูล
15 2. นางสาวอริศรา พานทอง
17 3. นางสาวปภาวดี โรจน์เกษตรสนิ
30 4. นางสาวธญั ชนก ดวงถา
22 1. นางสาวกานตพ์ ชิ ชา ใสยาตร์
24 2. นางสาวคำออ่ ง ภูที
31 3. นางสาวชนิดาภา พัดเยน็
32 4. นางสาวนนั ทพร อยสู่ ขุ
2 1. นายทพั พสาร สรุ ยิ ะ
5 2. นายกระวี สยุ ะใหญ่
9 3. นายสิริณฏั ฐ์ พิพัฒน์ภานุวิทยา
16 4. นางสาวฐิตนิ าฏ บญุ หอ่
19 5. นางสาวพรทิพย์ พลอยพันธ์

แผนการจดั การเรียนรรู้ ายวิชาวทิ ยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปกี ารศกึ ษา 2564

ชอื่ กลุ่ม เลขที่ รายชอ่ื สมาชิก ความถ่ีในการตอบ รวม
อะหยังก็ได้ 1 1. นายดีเลศิ ลงุ ตะ๊ ///// ///// 10
4 2. นายอตโิ รจน์ กุหล่นั
จ๊างเตอะ 7 3. นายตะชดั ชัย สรอ้ ยคำ //// 4
10 4. นางสาวเพ็ญพชิ ชา ยศแผ่น
11 5. นางสาวนชิ าภา ขันตธิ นะวุฒิ
18 1. นางสาวปิยวรรณ เสนางาม
23 2. นางสาวพิชญา มาลา
24 3. นางสาวสาวติ รี วงค์เชอื้
25 4. นางสาวกานติมา วงษภ์ ักดี
26 5. นางสาววีรินทร์ภทั ร์ นันทะแข็ม

ลงชือ่ …………………………………….(ผู้บนั ทึก)

เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน

พฤติกรรมท่ที ำอยา่ งสม่ำเสมอ ให้ 0.7 - 1 คะแนน

พฤติกรรมทท่ี ำบ่อยครั้ง ให้ 0.4 - 0.6 คะแนน

พฤติกรรมที่ทำบางคร้ัง ให้ 0 - 0.3 คะแนน

คุณภาพคะแนน (คำนวณจากสตู ร)

คะแนนรวม (เต็ม 1) = คะแนนท่ีได้ × 1
คะแนนกล่มุ ที่ไดส้ งู สุด

แผนการจดั การเรียนรูร้ ายวิชาวิทยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปีการศึกษา 2564

ใบกิจกรรมออนไลน์ เรื่อง ระบบนิเวศและไบโอม (1) ช้ัน ม.4

ช่อื -นามสกลุ ………………………………………….……………………………..ช้ัน………………………….เลขท่ี……………………..

คำช้ีแจง : จงตอบคำถามตอ่ ไปนใ้ี ห้ถูกต้อง ไดใ้ จความสมบูรณ์
1. ระบบนิเวศ (ecosystem) หมายถึง……………..…………………………………………………………………………...........
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
2. ไบโอมตา่ งกบั ระบบนิเวศอยา่ งไร
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
3. ให้นกั เรยี นบอกประเภทและลกั ษณะสำคัญของไบโอมต่อไปน้ี

ประเภท…………………………………………………………. ประเภท………………………………………………………….
ลักษณะสำคญั …………………………………………………. ลกั ษณะสำคญั ………………………………………………….
……………………………………………………………………… ………………………………………………………………………
……………………………………………………………………… ………………………………………………………………………
พบในสภาพภูมิศาสตร์ตำแหน่งใดบนโลก พบในสภาพภมู ิศาสตร์ตำแหน่งใดบนโลก
……………………………………………………………………… ………………………………………………………………………
……………………………………………………..................... …………………………………………………….....................
……………………………………………………..................... …………………………………………………….....................

แผนการจดั การเรียนรู้รายวชิ าวิทยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปีการศึกษา 2564

ประเภท…………………………………………………………. ประเภท………………………………………………………….
ลกั ษณะสำคญั …………………………………………………. ลักษณะสำคัญ………………………………………………….
……………………………………………………………………… ………………………………………………………………………
……………………………………………………………………… ………………………………………………………………………
พบในสภาพภูมิศาสตรต์ ำแหน่งใดบนโลก พบในสภาพภมู ิศาสตร์ตำแหน่งใดบนโลก
……………………………………………………………………… ………………………………………………………………………
……………………………………………………..................... …………………………………………………….....................
……………………………………………………..................... …………………………………………………….....................

4. เพราะเหตใุ ดในบริเวณเสน้ ละติจูดเดียวกนั และอยูใ่ นเขตภมู ิอากาศเดียวกนั จึงอาจมีไบโอมทีห่ ลากหลาย
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
5. ประเทศไทยจัดอยู่ในไบโอมประเภทใด ตั้งอยู่บริเวณใด และเพราะอะไรจึงมีความหลากหลายของส่ิงมีชวี ติ

สูง
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

แผนการจดั การเรียนรู้รายวิชาวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)

เฉลยภาคเรยี นท่ี 2 ปีการศกึ ษา 2564

ใบกจิ กรรมออนไลน์ เรื่อง ระบบนิเวศ ช้นั ม.4

ชื่อ-นามสกุล………………………………………….……………………………..ชน้ั ………………………….เลขที่……………………..

คำชแ้ี จง : จงตอบคำถามต่อไปน้ีใหถ้ ูกตอ้ ง ไดใ้ จความสมบรู ณ์
1. ระบบนเิ วศ (ecosystem) หมายถงึ …ก…ล…มุ่ …สง่ิ…ม…ีช…วี ติ…ท…ีอ่ …า…ศัย…อ…ย…ูร่ ่ว…ม…ก…ัน…ใน…บ…ร…เิ ว…ณ…ใด…บ…ร…เิ ว…ณ…ห…น…ง่ึ …โด…ย…ส…งิ่ ม…ีช…ีว…ิตจ...ะ.มี
…ค…ว…า…มส…ัม…พ…ัน…ธ์ก…นั…อ…ย…่าง…เป…น็…ร…ะ…บ…บ…แ…ละ…ส…่ิง…มีช…ีว…ติ …ย…งั ม…ีค…วา…ม…ส…มั …พ…นั ธ…์ก…บั …ส…งิ่ ท…่ีไ…มม่…ีช…วี …ิต…ท่ีอ…ย…ู่ใ…นบ…ร…เิ ว…ณ…น…ัน้ …ด…ว้ …ย………..
2. ไบโอมตา่ งกบั ระบบนิเวศอย่างไร
…ร…ะ…บ…บ…นิเ…ว…ศอ…า…จ…มีข…น…า…ด…เล…็ก…หร…ือ…ให…ญ…่ก…็ไ…ด…้ ข…นึ้ …อย…ู่ก…ับ…ก…าร…ก…ำ…หน…ด…ข…อ…งเ…ข…ตใ…น…ก…าร…ศ…ึกษ…า……ใน…ข…ณ…ะ…ที่ไ…บ…โอ…ม…จ…ะม…ีข…น…าด
…ใ…ห…ญ…่ เ…ป…น็ ก…า…ร…ศึก…ษ…า…ระ…บ…บ…น…ิเว…ศ…ท…อ่ี …ยู่ใ…น…แต…ล่ …ะ…บ…รเิ…ว…ณ…ขอ…ง…โล…ก…ซ…ง่ึ ม…ีล…ัก…ษ…ณ…ะ…ทา…ง…ภ…ูมิศ…า…ส…ต…ร์ท…ี่ห…ล…าก…ห…ล…า…ย…………
3. ใหน้ กั เรยี นบอกประเภทและลักษณะสำคญั ของไบโอมต่อไปน้ี

ประเภท……ท…ะเ…ลท…ร…า…ย…(d…e…se…r…t)…………………………. ประเภท……ป…่าส…น…(…co…n…if…e…ro…u…s …fo…re…s…t)……………….
ลักษณะสำคัญ……ม…ปี …ร…ิมา…ณ…ฝ…น…ต…กเ…ฉ…ล่ีย…น…อ้ …ย…ก…วา่ …2…5. ลักษณะสำคญั ……ม…ีฤ…ด…หู …นา…ว…ค…่อน…ข…า้ …งย…า…ว…นา…น……….
…เซ…น…ติเ…ม…ตร…ต…่อ…ป…ี พ…ืช…ท…่ีพ…บ…มีก…า…ร…ปอ้…ง…ก…นั …กา…ร…สญู……เส…ีย…น้ำ …อา…ก…า…ศเ…ย…น็ แ…ล…ะ…แ…ห้ง…พ…ชื …เด…่น…ท…่ีพ…บ…ไ…ดแ้…ก…่ พ…ชื…จ…ำ…พ…วก…
…โด…ย…ใบ…เป…ล…่ยี …น…รูป…เ…ป…็น…หน…า…ม…ล…ำ…ต…้นอ…ว…บ…เก…บ็ …ส…ะส…ม…น…ำ้ …สน……เช…่น…ไ…พ…น…์ (p…i…ne…)…เฟ…อ……(fi…r)…ส…พ…รูซ……(s…p…ru…ce…)……

พบในสภาพภูมิศาสตรต์ ำแหน่งใดบนโลก พบในสภาพภูมิศาสตรต์ ำแหน่งใดบนโลก
…พบ…ไ…ด…้ท…วั่ ไ…ป…ใน…โ…ลก……ได…แ้ …ก่…ท…ะ…เล…ท…รา…ย…ซ…าฮ…า…รา………… …อย…บู่ …ร…เิ ว…ณ…เข…ต…ล…ะ…ตจิ…ตู …ต…ง้ั แ…ต…่ 4…5…-6…7…อ…ง…ศ…าเ…ห…นือ……พ…บ
…(S…ah…a…ra…)…ใน…ท…ว…ีป…แ…อฟ…ร…ิก…า…ท…ะ…เล…ท…รา…ย.โ..ก..บ...ี .(.G...o..b...i.).. …ได…ท้ …าง…ต…อ…น…ใต…้ข…อง…แ…ค…น…าด…า…ท…า…งต…อ…น…เห..น...ือ..ข...อ..ง..ท...ว..ีป..
…ใน…ป…ระ…เ…ท…ศจ…ีน…แ…ล…ะ…ท…ะเ…ล…ทร…า…ย…โม…ฮ…าว…ี .(.M...o...j.a..v..e..)...ใ.น.. …อเ…ม…ริก…า…เห…น…ือ…ท…ว…ีป…เอ…เช…ยี …แ…ล…ะ…ย…ุโร…ป….....................
ประเทศสหรฐั อเมรกิ า

แผนการจดั การเรยี นรูร้ ายวิชาวิทยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปกี ารศึกษา 2564

ประเภท……สะ…ว…นั …น…า …(s…av…a…n…na…)…………………………. ประเภท……ป…่าเ…ข…ตร…้อ…น…(…tro…p…ic…a…l …fo…re…s…t)…………….
ลักษณะสำคญั ……ล…กั …ษ…ณ…ะ…ขอ…ง…ภ…ูมิอ…า…ก…าศ…ร…อ้ …น…พ…ืช…ท.่ี ลกั ษณะสำคัญ……ล…กั …ษ…ณ…ะ…ข…อง…ภ…ูม…ิอา…ก…า…ศร…อ้ …น…แ…ละ….
…ข้ึน…ส…่ว…น…ให…ญ…เ่ ป…็น…ห…ญ…้า…แ…ละ…ม…ตี …้น…ไม…้ข…นึ้ …ก…ระ…จ…าย…เ…ป็น…… …ชน้ื……ม…ีฝน…ต…ก…ต…ล…อด…ป…ี …มีค…ว…า…มห…ล…า…ก…หล…า…ย…ขอ…ง…………
…หย…อ่ …ม…ๆ……แล…ะ…ม…กั เ…ก…ิด…ไฟ…ป…า่ …ใน…ช…่วง…ฤ…ด…แู ล…้ง……………… …ส่งิ…ม…ชี …วี ติ…ส…ูง………………………………………………………

พบในสภาพภมู ิศาสตรต์ ำแหน่งใดบนโลก พบในสภาพภูมิศาสตร์ตำแหน่งใดบนโลก
…อย…ู่บ…ร…ิเว…ณ…ใก…ล…้เส…น้ …ศ…ูน…ย…ส์ ตู…ร…พ…บ…ใ…น…ทว…ปี …แ…อ…ฟ…รกิ …า…… …อย…ู่บ…ร…ิเว…ณ…ใ…กล…เ้ …ขต…เ…สน้…ศ…นู …ย…์ส…ตู ร…ข…อ…งโ…ล…ก…พ…บ…ใน…ท…ว…ปี
…ทว…ปี …อ…เม…ร…ิก…าใ…ต…้ ท…ว…ปี อ…อ…ส…เต…ร…เล…ยี ………..................... …อเ…ม…ริก…า…ก…ลา…ง…ท…ว…ีป…อ…เม…รกิ…า…ใต…้ …ท…วปี …แ…อ.ฟ...ร..ิก..า....ท..ว..ีป.....
…เอ…เช…ีย…ต…อ…นใ…ต…้ แ…ล…ะบ…ร…เิ ว…ณ…บ…า…ง…ส่ว…น…ข…อง..ห...ม..ู่เ..ก..า..ะ........
……………………………………………………..................... แปซิฟิก

4. เพราะเหตุใดในบริเวณเส้นละตจิ ดู เดียวกนั และอยู่ในเขตภูมอิ ากาศเดียวกันจงึ อาจมีไบโอมทห่ี ลากหลาย
…เ…ช…น่ …ภ…ูม…ิป…ระ…เท…ศ…ท…ีเ่ ป…น็ …ภ…ูเข…า…เป…็น…แ…น…วบ…ัง…ฝ…น…ก…ร…ะแ…ส…น…ำ้ ก…ร…ะ…แส…ล…ม…ซ…ึง่ …ส…่งผ…ล…ให…แ้ …ต…ล่ …ะบ…ร…เิ ว…ณ…ใ…นเ…ข…ตอ…ุณ…ห…ภ…มู …ิ ……
…เ…ด…ียวกันมอี ุณหภมู ิและปริมาณน้ำฝนทแ่ี ตกต่างกนั ทำให้ชนดิ ของพืชและสตั ว์ท่ีสามารถดำรงชวี ิตแตกต่างกนั
…อ…อ…ก…ไป……รว…ม…ถ…ึงล…ัก…ษ…ณ…ะ…ภูม…ปิ…ร…ะ…เท…ศ…อ…ืน่ …ๆ…เ…ชน่……ล…กั ษ…ณ…ะ…ท…า…งก…า…ย…ภา…พ…ข…อ…งด…ิน…จ…งึ …อา…จ…ม…ีไบ…โ…อม…ท…ี่ห…ล…า…กห…ล…า…ยใ…น…เขต
…ภ…มู …อิ …า…กา…ศ…เด…ีย…ว…กนั……ใน…บ…ร…ิเว…ณ…เส…้น…ล…ะต…จิ…ดู …เด…ีย…ว…กัน……………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

5. ประเทศไทยจัดอยู่ในไบโอมประเภทใด ตั้งอยู่บริเวณใด และเพราะอะไรจึงมีความหลากหลายของสิ่งมชี วี ติ

สูง
…ป…ร…ะ…เท…ศ…ไท…ย…อ…ย…ู่ใน…ไบ…โ…อ…มป…่า…เข…ต…ร…้อ…น…ต…้งั อ…ย…ู่ใน…โ…ซ…นร…้อ…น…เห…น…ือ…เส…น้ …ศ…นู …ยส์…ตู …ร…เล…็ก…น…้อย……อย…ู่ต…ิด…ท…ะเ…ล…แ…ล…ะม…ีค…ว…าม……
…ห…ล…า…ก…หล…า…ย…ขอ…ง…ส…งิ่ ม…ชี …ีว…ิตส…งู …เ…พ…รา…ะ…มอี…ุณ…ห…ภ…ูม…เิ ห…ม…า…ะ…สม…ก…ับ…ก…าร…ด…ำร…ง…ช…วี ิต…ข…อ…งส…่งิ …ม…ชี วี…ิต…ม…ีแ…ส…งเ…พ…ยี ง…พ…อ…ส…ำห…ร…ับ…
…ผ…ู้ผ…ล…ติ …ม…ีน…้ำซ…ง่ึ …ส…ิง่ ม…ชี …วี …ิตน…ำ…ม…าใ…ช…้ป…ระ…โย…ช…น…์ได…้ …………………………………………………………………………………………

แผนการจดั การเรยี นรู้รายวิชาวิทยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปีการศกึ ษา 2564

แผนการจดั การเรยี นรทู้ ี่ 10

กล่มุ สาระการเรยี นรวู้ ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รายวชิ าวทิ ยาศาสตร์ชีวภาพ 2 รหัสวชิ า ว31102

หนว่ ยการเรียนรทู้ ี่ 5 ชีวิตในส่ิงแวดลอ้ ม ช้นั มธั ยมศกึ ษาปที ่ี 4/1

เรอื่ ง ไบโอม (2) และการเปลย่ี นแปลงแทนท่ีของระบบนิเวศ เวลาเรียน 100 นาที

วนั ทสี่ อน 26 มกราคม 2565 เวลา 14.20-16.00 น.

ผสู้ อน นางสาวนุสรนิ ทร์ อิ่นคำ โรงเรียนสันทรายวทิ ยาคม

1. สาระ/มาตรฐาน/ตัวชว้ี ัด/สาระการเรยี นรแู้ กนกลาง
1.1 สาระที่ 1 วทิ ยาศาสตรช์ ีวภาพ
1.2 มาตรฐาน
มาตรฐาน ว 1.1 เขา้ ใจความหลากหลายของระบบนเิ วศ ความสมั พนั ธร์ ะหว่างสิ่งไมม่ ีชีวิตกับสิ่งมีชีวิต

และความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตกับสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ ในระบบนิเวศการถ่ายทอดพลังงาน การเปลี่ยนแปลง
แทนที่ในระบบนิเวศ ความหมายของประชากร ปัญหาและผลกระทบที่มีต่อทรัพยากรธรรมชาติและ
สิ่งแวดล้อมแนวทางในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมรวมทั้งนำความรู้ไปใช้
ประโยชน์

1.3 ตัวช้ีวัด
ว 1.1 ม.4/1 สืบค้นข้อมูลและอธิบายความสัมพันธ์ของสภาพทางภูมิศาสตร์บนโลกกับความ
หลากหลายของไบโอม และยกตวั อยา่ งไบโอมชนิดต่าง ๆ
ว 1.1 ม.4/2 สืบค้นข้อมลู อภปิ รายสาเหตุ และยกตวั อยา่ งการเปล่ียนแปลงแทนทีข่ องระบบนเิ วศ
1.4 สาระการเรยี นรู้แกนกลาง
บริเวณของโลกแต่ละบริเวณมีสภาพทางภมู ิศาสตร์ทีแ่ ตกต่างกัน แบ่งออกได้เป็นหลายเขตตามสภาพ
ภูมิอากาศและปริมาณน้ำฝน ทำใหม้ ีระบบนเิ วศที่หลากหลายซึ่งสง่ ผลใหเ้ กิดความหลากหลายของไบโอม
การเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศเกิดขึ้นได้ตลอดเวลาทั้งการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นเองตามธรรม ชาติ
และเกิดจากการกระทำของมนุษย์
การเปลี่ยนแปลงแทนที่เป็นการเปลี่ยนแปลงของกลุ่มสิ่งมีชีวิตที่เกิดขึ้นอย่างช้า ๆ เป็นเวลานาน ซึ่ง
เป็นผลจากปฏิสัมพนั ธ์ระหว่างองค์ประกอบทางกายภาพและทางชีวภาพ ส่งผลให้ระบบนิเวศเปลี่ยนแปลงไปสู่
สมดลุ จนเกิดสงั คมสมบรู ณไ์ ด้

แผนการจดั การเรยี นร้รู ายวิชาวิทยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปกี ารศกึ ษา 2564

2. สาระสำคัญ
โลกแต่ละบริเวณมีสภาพทางภูมิศาสตร์ที่แตกต่างกัน แบ่งออกได้เป็นหลายเขตตามสภาพภูมิอากาศ

ทำใหม้ รี ะบบนิเวศทห่ี ลากหลาย และเกดิ เปน็ ความหลากหลายของไบโอม
การเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศเกิดขึ้นได้ตลอดเวลาทั้งการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ

และเกิดจากการกระทำของมนุษย์ การเปลี่ยนแปลงแทนที่เป็นการเปลี่ยนแปลงของกลุ่มสิ่งมีชีวิตที่เกิดข้ึน
อย่างช้า ๆ เป็นเวลานาน ซึ่งเป็นผลจากปฏิสัมพันธ์ระหว่างองค์ประกอบทางกายภาพและองค์ประกอบทาง
ชวี ภาพ ส่งผลให้ระบบนิเวศเปลี่ยนแปลงไปสู่สมดุลจนเกิดสังคมสมบูรณไ์ ด้

การเปลี่ยนแปลงขององค์ประกอบในระบบนิเวศทั้งองค์ประกอบทางกายภาพและองค์ประกอบทาง
ชีวภาพมีผลต่อการเปล่ยี นแปลงขนาดของประชากร

ประชากรมนษุ ยม์ ีการเพิ่มขึน้ อยา่ งรวดเรว็ มีการใชท้ รพั ยากรธรรมชาติโดยปราศจากความระมัดระวัง
และมีการพัฒนาเทคโนโลยีใหม่ ๆ ซึ่งอาจส่งผลให้เกิดปัญหาต่อทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ปัญหาที่
เกิดทรพั ยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม บางปญั หาส่งผลกระทบในระดับทอ้ งถน่ิ ระดับประเทศ หรือระดับโลก
การลดปริมาณการใช้ทรัพยากรธรรมชาติ การกำจัดของเสียที่เป็นสาเหตุของปัญหาสิ่งแวดล้อม และการ
วางแผนจัดการทรัพยากรธรรมชาติที่ดี เป็นแนวทางในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และลดปัญหา
สิง่ แวดลอ้ ม เพือ่ ใหเ้ กดิ การใชป้ ระโยชน์ทีย่ ่งั ยนื

3. สาระการเรยี นรู้
➢ ไบโอม (2)
ไบโอม (Biomes) หรือชีวนิเวศ คือ ระบบนิเวศขนาดใหญ่ ที่มีองค์ประกอบทางกายภาพและ

องค์ประกอบทางชีวภาพที่เป็นลักษณะเฉพาะ อยู่ในแต่ละบริเวณของโลกซึ่งมีลักษณะทางภูมิศาสตร์ ท่ี
หลากหลาย มีสภาพภมู อิ ากาศและภูมิประเทศท่ีแตกตา่ งกัน

• ประเภทของไบโอม แบง่ ได้ 2 ประเภทใหญ่ ๆ คอื
1. ไบโอมบนบก (terrestrial biomes) มักใช้ชนิดของพืชเด่น และลักษณะทางกายภาพในการระบุ

ชนดิ
2. ไบโอมในน้ำ (aquatic biomes) มักจะจดั จำแนกโดยใช้ค่าความเขม้ ขน้ ของเกลือเปน็ ปจั จัยหลัก

• ไบโอมในนำ้ (aquatic biomes)
ระบบนิเวศแหล่งน้ำ มักจะจัดจำแนกโดยใช้ค่าความเข้มข้นของเกลือเป็นปัจจัยหลักซึ่งแบ่งได้เป็น 2

ประเภทหลัก คือ
1. ระบบนเิ วศแหล่งน้ำจดื มีคา่ ความเข้มข้นของเกลอื น้อยกว่าร้อย 0.1 เชน่ สระนำ้ แมน่ ำ้
2. ระบบนิเวศแหล่งน้ำเคม็ มคี ่าความเข้มขน้ ของเกลอื ประมาณร้อยละ 3 เช่น แนวปะการัง
โดยรอยตอ่ ระหวา่ งระบบนเิ วศแหล่งนำ้ จืดและระบบนิเวศแหลง่ น้ำเค็ม เปน็ ระบบนิเวศแหล่งน้ำกร่อย

ซึ่งค่าความเข้มข้นของเกลือจะมีความแปรผันในรอบวันขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น น้ำขึ้นน้ำลง ปริมาณหยาด

แผนการจดั การเรียนรรู้ ายวชิ าวทิ ยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปีการศึกษา 2564

น้ำฟ้า สามารถพบแหล่งน้ำกร่อยได้บริเวณปากแม่น้ำ นอกจากนี้ยังมีปัจจัยทางกายภาพอื่น ๆ ที่กำหนดชนิด
และปริมาณของสิ่งมีชีวิตในบริเวณต่าง ๆ ของระบบนิเวศแหล่งน้ำ เช่น ปริมาณแสง ปริมาณออกซิเจนท่ี
ละลายในนำ้ อณุ หภูมิของน้ำ

ก. แนวปะการังในระบบนเิ วศแหล่งน้ำเค็ม ข. ระบบนิเวศแหล่งน้ำจืด

รูปภาพ (1) แสดงระบบนิเวศแหลง่ นำ้

➢ การเปลีย่ นแปลงแทนที่ของระบบนเิ วศ
การเปลี่ยนแปลงแทนที่ของระบบนิเวศ เป็นการเปลี่ยนแปลงของกลุ่มสิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศเป็น

ลำดับขั้น โดยมีปัจจยั ต่างๆ ทั้งทางกายภาพ และชีวภาพ จนกลายเป็นกลุ่มสิ่งมีชีวิตที่ไม่มกี ารเปลี่ยนแปลงอกี
เรียกว่า Climax community แบง่ เปน็ 2 ประเภท คือ

• ประเภทของการเปลยี่ นแปลงแทนทข่ี องระบบนเิ วศ
1. การเปลยี่ นแปลงแทนทแี่ บบปฐมภมู ิ (Primary succession)
การเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบปฐมภูมิ เป็นการเปลี่ยนแปลงที่เริ่มต้นจากการที่บริเวณนั้นไม่มี

สิ่งมีชีวิตอยู่เลย และถูกยึดครองโดยสิ่งมีชีวิตเป็นครั้งแรก เช่น เริ่มต้นจากก้อนหินหรือดินที่ไม่มีสิ่งมีชีวิตอยู่
จากน้นั เร่ิมมีสงิ่ มชี ีวิตกลมุ่ แรกเกิดข้นึ มา ได้แก่ พวกมอสและไลเคน

เม่ือสิง่ มีชีวิตกลุ่มแรกตายไป จะกลายเปน็ ช้นั ดนิ บาง ๆ แลว้ จะมสี ง่ิ มชี วี ิตกลุ่มท่สี องเกิดข้ึนมาแทน
ได้แก่ พวกหญ้าและวัชพืชต่าง ๆ เมื่อสิ่งมีชีวิตกลุ่มที่สองตายไป จะกลายเป็นชั้นดินที่หนาขึ้นเรื่อย ๆ จน
กลายเปน็ ช้นั ดนิ ที่มแี ร่ธาตแุ ละสารอาหารใหแ้ กส่ งิ่ มีชวี ิตกล่มุ ถัดไปเรอื่ ย ๆ ได้แก่ พืชจำพวกไมล้ ้มลุก ไมพ้ มุ่ จน
กลายเป็นสังคมพืชในท่สี ุด ซง่ึ สังคมของพืชน้ีจะประกอบไปดว้ ยพืชชนดิ ตา่ ง ๆ ตงั้ แตพ่ ชื จำพวกแรกไปจนถึงไม้
ยนื ต้น เกิดขึน้ เป็นลำดบั ๆ

ตัวอย่างของการเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบปฐมภูมิ เช่น เกาะที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในหมู่เกาะฮาวาย
หลังจากเกิดภูเขาไฟระเบิดขึ้นและลาวาไหลลงสู่ทะเล ทำให้เกิดหินใหม่ ๆ ขึ้นมา ซึ่งเพิ่มพื้นที่บนเกาะถึง
ประมาณ 32 เอเคอร์ พื้นที่ที่เพิ่มขึ้นมานี้จึงค่อย ๆ มีการเปลี่ยนแปลงแบบปฐมภูมิเกิดขึ้น นั่นคือ สิ่งมีชีวิต
จำพวกไลเคน ค่อย ๆ แทรกตัวขึ้นมาตามดินและมันคือสิ่งมีชีวิตรุ่นบุกเบิกบนพื้นที่แห่งนี้ จากนั้นก็มี
กระบวนการเปลี่ยนแปลงแทนที่เกิดขึ้นอีก ในแต่ละขั้นของการเปลี่ยนแปลงจะมีสิ่งมีชีวิตสปีชีส์ใหม่เข้ามาใน
พ้นื ที่ดงั กล่าว จนกระทง่ั กลายเป็นสังคมสมบรู ณ์ (Climax Community) ในทีส่ ุดเปน็ การเปลีย่ นแปลงแทนท่ีท่ี

แผนการจดั การเรยี นรู้รายวิชาวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปีการศกึ ษา 2564

เริ่มจากพื้นที่ว่างเปล่าไม่เคยมีสิ่งมีชีวิตมาก่อน เช่น การเปลี่ยนแปลงแทนที่บนก้อนหิน หรือบริเวณที่เคยเกิด
ภูเขาไฟระเบิดมาก่อน ซึ่งการเปล่ียนแปลงแทนทป่ี ฐมภมู นิ ใี้ ช้เวลายาวนานมากกว่าจะถงึ สภาวะสมดลุ

รปู ภาพ (2) แสดงการเปลี่ยนแปลงแทนท่ีแบบปฐมภมู ิ (Primary succession)
2. การเปลี่ยนแปลงแทนทีแ่ บบทุตยิ ภูมิ (Secondary succession)

การเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบทุติยภูมิ เป็นการแทนที่ของกลุ่มสิ่งมีชีวิตหนึ่งในพื้นที่เดิมที่เกิดการ
เปลี่ยนแปลงจากเหตุการณ์ดังนี้ เกิดไฟป่า มีการถากถางพื้นที่ไร่ การตัดโค่นต้นไม้ เป็นต้น ทำให้สิ่งมีชีวิต
บางอย่างที่เคยอยูบ่ รเิ วณน้ันล้มตาย ทำให้เกิดกลุ่มสิ่งมีชีวิตอื่นขึน้ มาแทนที่ ทั้งจากการเหลอื รอด หรือเกิดขนึ้
เองตามธรรมชาติ หรือจากการปลูกพืชของมนุษย์ โดยสิ่งมีชีวิตกลุ่มนี้ที่เกิดขึ้นมาแทนที่มักเริ่มต้นด้วยพืช
จำพวกหญา้ วัชพืช ไม้ล้มลุก ไปจนถงึ ไม้ยืนตน้ กไ็ ด้ ซง่ึ การเปลีย่ นแปลงแทนทแ่ี บบทตุ ิยภมู จิ ะใช้ระยะเวลาน้อย
กวา่ การเปลย่ี นแปลงแทนทีแ่ บบปฐมภูมิ เน่ืองจากพนื้ ดนิ บริเวณน้ันมีแร่ธาตแุ ละสารอาหารครบอยู่แลว้

รูปภาพ (3) แสดงการเปลีย่ นแปลงแทนท่ีแบบทตุ ิยภมู ิ (Secondary succession)

แผนการจดั การเรยี นรูร้ ายวชิ าวทิ ยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปีการศกึ ษา 2564

• การเปลี่ยนแปลงแทนทข่ี องระบบนิเวศท่ีพบในปัจจุบันมหี ลายรูปแบบ เชน่
- การเปลี่ยนแปลงแทนที่ในสภาพที่แห้งแล้ง (Xerosere) เป็นการเปลี่ยนแปลงแทนที่ในบริเวณ

แห้งแลง้ ไมม่ สี ่ิงมีชีวติ ใดอาศยั อยู่ เชน่ ทะเลทราย ซ่ึงอาจพบการเปล่ยี นแปลงตามลำดบั ดังน้ี
สาหร่ายสีเขียวแกมน้ำเงิน --> ไลเคน --> มอส --> เฟนิ --> ไมล้ ้มลุก --> ไม้พุ่ม -->ไม้ยนื ตน้ --> ป่า

รปู ภาพ (4) แสดงการเปลี่ยนแปลงแทนท่ีในสภาพทแ่ี ห้งแล้ง (Xerosere)

- การเปลี่ยนแปลงแทนที่ในแหล่งน้ำ (Hydrosere) เป็นการเปลี่ยนแปลงแทนที่ของสิ่งมีชีวิตใน
แหล่งนำ้ ท่ตี ื้นเขนิ จนกลายเป็นระบบนิเวศบนบก มขี ั้นตอนต่างๆ ดังน้ี

(1) ระยะบุกเบิก (Pioneer stage) เริ่มต้นจากสระที่น้ำยังลึก สิ่งมีชีวิตทีอ่ าศัยอยู่ เป็น สาหร่าย
เลก็ ๆ แบคทเี รยี โปรโตซวั

(2) ระยะที่มีพืชใต้น้ำ (Submerged vegetation stage) เกิดเมื่อสิ่งมีชีวิตในระยะบุกเบิกตาย
และเกิดการทับถมกลายเป็นสารอาหารให้กับพืชน้ำได้อย่างเพียงพอ เช่น สาหร่ายขนาดใหญ่ และพบปลา
หอย ตัวออ่ นแมลง ที่กนิ สาหร่ายเป็นอาหาร

(3) ระยะที่มีพืชโผล่พ้นน้ำ (Emerging vegetation stage) ระยะนี้ก้นสระมีการทับถมมากขึ้น
บอ่ เริ่มต้นื มพี ืชหลากหลายชนิดขน้ึ เช่น กก หญา้ ไม้ลม้ ลุก และสตั ว์ เช่น กงุ้ แมลง ปลา กบ ปลิง

(4) ระยะเกิดที่ลุ่ม น้ำขัง (Temporary pond and prairie stage) บ่อน้ำเริ่มแห้ง ตื้นเขิน มี
น้ำขงั เปน็ แอง่ ๆ พบไมล้ ้มลกุ ทเี่ จริญในพน้ื ท่ีชนื้ แฉะ พบสัตว์เล้ือยคลานและสตั ว์สะเทินนำ้ สะเทินบก

(5) ระยะที่มีไม้ยืนต้น (Beech and maple forest stage/Climax forest stage) พื้นที่ไม่มี
น้ำขัง กลายเป็นพ้นื ดินท้งั หมด มพี ชื ล้มลกุ ไม้พมุ่ ไม่ยนื ต้นเกดิ ขึ้นตามลำดับ และเปล่ยี นสภาพไปเป็นป่าซง่ึ เป็น
Climax community (สงั คมสมบรู ณ์)

แผนการจดั การเรยี นรู้รายวิชาวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปกี ารศกึ ษา 2564

รปู ภาพ (5) แสดงการเปล่ยี นแปลงแทนที่ในแหล่งนำ้ (Hydrosere)

จะเห็นได้ว่าป่าไม้ก็มีการรักษาตนเอง โดยการค่อย ๆ ฟื้นฟูไปทีละลำดับขั้น ซึ่งขึ้นอยู่กับสถานการณ์
หรือสาเหตุที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงมากน้อยเพียงใด แต่การเปลี่ยนแปลงทั้ง 2 ประเภท ก็ใช้ระยะนาน
พอสมควรกว่าที่ป่าไม้จะกลับสู่สภาพสังคมสมบูรณ์ตามเดิม เพราะฉะนั้นเราทุกคนจึงควรช่วยกันอนุรักษ์
ทรัพยากรปา่ ไมใ้ หอ้ ยกู่ บั เราไปนาน ๆ

4. จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม
4.1 ความรู้ (K)
นักเรยี นสามารถอธบิ ายลกั ษณะสำคัญ และยกตวั อย่างระบบนเิ วศแหลง่ นำ้ ชนดิ ตา่ ง ๆ ได้
4.2 ทักษะ (P)
นักเรียนสามารถสืบค้นข้อมูล และอธิบายสาเหตุพร้อมยกตัวอย่างการเปลี่ยนแปลงแทนที่ของ
ระบบนเิ วศได้
4.3 คณุ ลักษณะ
1. นกั เรยี นมีความซ่อื สัตยส์ ุจรติ ในการทำงาน และสง่ งานตรงตามเวลาทีก่ ำหนด
2. นกั เรียนมีความกระตอื รือรน้ ในการทำกิจกรรมในชน้ั เรยี น

5. สมรรถนะผู้เรยี น
ความสามารถในการคิด

6. คุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์
ซื่อสัตยส์ จุ ริต : การทำงานดว้ ยความสามารถของตนเองและเปน็ ความจรงิ

แผนการจดั การเรียนรรู้ ายวิชาวทิ ยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปกี ารศึกษา 2564

7. กระบวนการจดั กิจกรรมการเรียนรู้ (5Es structional Mocel) สอนออนไลน์
ข้นั ท่ี 1 : ขน้ั สรา้ งความสนใจ (Engagement) (10 นาที)
1. นักเรียนไดร้ ับลงิ ค์ Google meet จากครูผา่ นกลุ่มปิดเฟซบคุ๊
2. นกั เรียนถูกเช็คช่ือ โดยวิธกี ารให้นักเรียนพิมพช์ อื่ -นามสกลุ เลขที่ และชั้น สง่ ผา่ นช่องทางแชทของ

โปรแกรม Google meet
3. ครูนำเข้าสู่บทเรียนด้วยการเรียนแบบกลุ่มย่อย โดยการเล่นเกม Open the box ผ่านแอปพลิ-

เคชัน Wordwall ซึ่งใช้กลุ่มเดิม (คาบที่แล้ว) โดยให้แต่ละกลุ่มเลือกไพ่กลุ่มละ 1 ใบ (ในแต่ละใบมีข้อมูล
สถานที่ไบโอมต่าง ๆ) จากนั้นให้นักเรียนบอกชนิดของไบโอม พร้อมยกตัวอย่างสิ่งมีชีวิตในไบโอมนั้น เพ่ือ
ทบทวนความรู้ของนักเรียนจากคาบท่แี ล้วเกย่ี วกับเร่ืองระบบนเิ วศและไบโอม (1)

1) มีอุณหภูมิแตกต่างกันมากในแต่ละฤดูในระหว่างกลางวันและกลางคืน มีปริมาณน้ำฝนต่ำ พืช
ส่วนมากมีขนาดมีขนาดไม่ใหญ่ มีจำนวนน้อย และมีการปรับตัวเพื่อป้องกันการสูญเสียน้ำ (ทะเลทราย เช่น
กระบองเพชร อกี ัวนา สนุ ัขจิ้งจอกทะเลทราย อูฐ)

2) อุณหภูมิค่อนข้างสูงตลอดปี ฤดูแล้งยาวนาน พืชกลุ่มเด่นคือหญ้า และมีต้นไม้ขึ้นกระจัด
กระจายแทรกอยู่ (สะวนั นา เชน่ หญ้า มา้ ลาย ชา้ ง ไฮยนี า)

3) อุณหภูมิเฉลีย่ ประมาณ 25-29 องศาเซลเซียส อุณหภูมิและความชืน้ ไม่เปลีย่ นแปลงมากตลอด
ปี มีความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตสูง พืชขึ้นอยู่อย่างหนาแน่น สามารถแบ่งชั้นตามระดับความสูงของพืชได้
หลายชน้ั (ปา่ เขตร้อน เช่น เฟิน กลว้ ย สกั ช้าง)

4) ฤดูหนาวอุณหภมู ิเฉลี่ยประมาณ 0 องศาเซลเซียส ในฤดูร้อนอุณหภูมิเฉลี่ยประมาณ 30 องศา-
เซลเซยี ส พชื กลุ่มเด่นคือหญา้ (ทงุ่ หญา้ เขตอบอุ่น เช่น หญา้ ไบซนั มา้ แพรรีดอ็ ก)

5) ฤดูหนาวอุณหภูมิเฉลี่ยประมาณ 0 องศาเซลเซียส ในฤดูร้อนอากาศร้อนและชื้นโดยอุณหภูมิ
อาจสงู ถงึ 35 องศาเซลเซียส มีพืชพรรณที่มใี บกวา้ ง สามารถแบง่ เป็น 4 ฤดไู ดช้ ัดเจน คอื ฤดูรอ้ น ฤดูใบไม้ร่วง
ฤดูหนาว ฤดูใบไม้ผลิ (ปา่ ผลัดใบเขตอบอนุ่ เช่น เมเปลิ บชี โอค๊ )

6) มอี ากาศหนาวเย็น มีฤดูหนาวยาวนาน มอี ณุ หภูมเิ ฉลย่ี ตำ่ กว่า -10 องศาเซลเซียส มีพชื พรรณที่
ใบมลี ักษณะคล้ายเขม็ พชื ส่วนใหญ่ไม่ผลัดใบ (ป่าสน เชน่ สน เฮมล็อก มสู หมสี ีนำ้ ตาล)

7) มีช่วงฤดูหนาวยาวนาน มีฤดูร้อนสั้น ๆ ประมาณ 2 เดือน ไม่มีต้นไม้ขนาดใหญ่ น้ำใต้ผิวดินจบั
ตวั แขง็ อย่ตู ลอดเวลา (ทนุ ดรา เชน่ ไลเคน มอส หญา้ ไม่พุ่มเตี้ย หมขี าว)

หากพบว่านักเรียนยังมีความรู้จากคาบที่แล้วไม่ถูกต้อง ครูทบทวนและแก้ไขความเข้าใจผิดของ
นักเรียน เพื่อให้นักเรียนมีความรู้ที่ถูกต้องและเพียงพอที่จะเรียนเรื่องไบโอม (2) และการเปลี่ยนแปลงแทนที่
ของระบบนเิ วศตอ่ ไป

แผนการจดั การเรยี นรู้รายวชิ าวิทยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปีการศึกษา 2564

รูปภาพ (6) แสดงตวั อย่างเกม Open the box
ขน้ั ที่ 2 : ขน้ั สำรวจและค้นหา (Exploration) (60 นาที)
1. นักเรยี นศกึ ษาคลปิ วดี ีโอ เรือ่ ง “ระบบนเิ วศ ตอนที่ 2 (วทิ ยาศาสตรช์ ีวภาพ ม.4 บทท่ี 5)”

(ท่มี า : https://www.youtube.com/watch?v=lWARxvgwPdM)

ครกู ระตนุ้ ความสนใจของนกั เรียนดว้ ยคำถามต่อไปน้ี
- เพราะเหตุใดความเข้มข้นของเกลือจึงเป็นปัจจัยในการกำหนดระบบนิเวศแหล่งน้ำ (แนว

คำตอบ : เพราะสิ่งมีชีวิตในน้ำแต่ละชนิดมีความสามารถในการดำรงชีวิตในน้ำที่มีค่าความเข้มข้นของเกลือ
แตกต่างกัน ดันนั้นบริเวณแหล่งน้ำที่มีค่าความเข้มข้นของเกลือแตกต่างกันจึงมีชนิดและปริมาณของสิ่งมีชีวติ
แตกตา่ งกนั ไป และจดั เปน็ ระบบนิเวศแหลง่ นำ้ แต่ละแบบ เช่น ในระบบนิเวศแหล่งน้ำจืดซ่ึงมคี วามเข้มข้นของ
เกลือน้อยกว่าร้อยละ 0.1 ระบบนิเวศแหล่งน้ำเค็มซึ่งมีความเข้มข้นของเกลือประมาณร้อยละ 3 และระบบ
นิเวศแหลง่ น้ำกร่อยซ่ึงความเข้มขน้ ของเกลือมคี วามแปรผนั ในรอบวนั )

- ปริมาณแสงมีความสมั พนั ธ์กบั ชนิดของสง่ิ มชี วี ติ ในระบบนเิ วศแหล่งน้ำอย่างไร (แนวคำตอบ
: ปริมาณแสงเป็นปัจจัยหนึ่งที่กำหนดชนิดของพืช ทั้งพืชบกและพืชน้ำ รวมถึงแพลงก์ตอนพืช ซึ่งชนิดของพืช
น้ำและแพลงก์ตอนเป็นปจั จัยทก่ี ำหนดชนดิ ของสตั ว์ท่ีกนิ พืชและแพลงก์ตอนน้ันเป็นอาหาร)

แผนการจดั การเรียนร้รู ายวชิ าวทิ ยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปีการศึกษา 2564

2. นักเรียนศึกษาความรู้เกีย่ วกับเรือ่ ง “ไบโอม (2) และการเปลี่ยนแปลงแทนที่ของระบบนเิ วศ” โดย
ใช้สื่อ Power point และหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 ม.4 (สสวท.) หน้า 189-194 ประกอบเพิ่มเติม
ซึ่งระหว่างเรียนครูคอยอำนวยความสะดวกในการศึกษาและกระตุ้นความสนใจของนักเรียนด้วยคำถามให้
นักเรียนตอบ นักเรียนจะตอบเป็นรายบุคคล และได้คะแนนเป็นกลุ่ม จากการเปิดไมค์ตอบ และช่องทางแชท
Google meet โดยตวั อย่างคำถามมดี ังน้ี

1) ระบบนเิ วศแหลง่ น้ำ จดั จำแนกโดยใช้เกณฑใ์ ด (ใชเ้ กณฑค์ ่าความเข้มขน้ ของเกลอื )
2) ยกตัวอยา่ งระบบนเิ วศแหล่งนำ้ จืดมา 2 แหลง่ (สระนำ้ แมน่ ้ำ)
3) ยกตวั อย่างระบบนเิ วศแหล่งนำ้ เคม็ มา 2 แหลง่ (แนวปะการัง)
4) นักเรียนคิดว่าระบบนิเวศจะอยู่คงทนถาวรตลอดไปหรือไม่ เพราะอะไร (ไม่ เพราะระบบนิเวศ
ถูกรบกวนและมีการเปลย่ี นแปลงได้ โดยมีปัจจัยตา่ ง ๆ ทั้งทางกายภาพและชวี ภาพ)
5) สังคมสมบูรณ์ ภาษาองั กฤษอา่ นวา่ … (Climax community ไคล-แม็คซ-คอม-ม-ู น-ิ ต้ี)
6) การเปลี่ยนแปลงแทนที่ทางระบบนิเวศวิทยา (ecological succession) แบ่งเป็นกี่ประเภท
อะไรบ้าง (2 ประเภท คือ การเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบปฐมภูมิ (Primary succession) และการเปลี่ยนแปลง
แทนท่ีแบบทตุ ิยภมู ิ (Secondary succession))
7) สาเหตุที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงแทนที่ทางนิเวศวิทยา (เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ และเกิด
จากการกระทำของมนษุ ย์)
8) ยกตัวอย่างการเปลี่ยนแปลงแทนที่ทางนิเวศวิทยาที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ (ภูเขาไฟระเบิด
น้ำท่วม แผ่นดินไหว)
9) ยกตัวอย่างการเปลี่ยนแปลงแทนที่ทางนิเวศวิทยาที่เกิดจากการกระทำของมนุษย์ (การตัดไม้
ทำลายปา่ การสรา้ งรีสอรท์ บนพนื้ ทีป่ ่าไม้)
10) สิ่งมีชีวิตเริ่มแรกของการเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบปฐมภูมิ คือสิ่งมีชีวิตใด (ไลเคน มอส
แบคทีเรีย หรอื เป็นพวกสง่ิ มีชวี ิตขนาดเล็ก ดำรงชวี ติ อย่ใู นสภาพแวดล้อมได)้
11) การเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบปฐมภูมิ และการเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบทุติยภูมิ แตกต่างกัน
อย่างไร (กระบวนการเปลี่ยนแปลงแทนที่ของสิ่งมีชีวิตบนพื้นที่ที่ไม่เคยมีสิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่มาก่อน และ
กระบวนการเปลี่ยนแปลงแทนทีข่ องสิ่งมีชวี ิตบนพืน้ ท่ีที่เคยมสี ิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่ก่อน แล้วถูกทำให้เปล่ียนแปลง
ไป)
12) ยกตัวอย่างการเปล่ียนแปลงแทนที่ทางนเิ วศวิทยามา 3 ข้อ (การอพยพเข้าบริเวณนั้นของช้าง
เพือ่ หาอาหาร เห็บติดมากับสนุ ัข เมล็ดถา่ ยมากับมลู ของสัตว์ การถกู กระแสลม, กระแสน้ำพัดมา)
3. นักเรียนร่วมกันตรวจสอบความเข้าใจจากการทำใบกิจกรรมออนไลน์ เรื่อง ไบโอม (2) และการ
เปลี่ยนแปลงแทนที่ของระบบนิเวศ (Liveworksheets) โดยสมาชิกภายในกลุ่มแบ่งหน้าที่และปฏิบัติตาม
หน้าทเ่ี วยี นไป ดังนี้
สมาชิกคนที่ 1 มีหน้าที่อ่านคำถามและแยกประเด็นที่โจทย์กำหนด หรือสิ่งที่เป็นประเด็นสำคัญ
ของคำถาม

แผนการจดั การเรยี นรรู้ ายวชิ าวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปกี ารศึกษา 2564

สมาชกิ คนที่ 2 วเิ คราะห์หาแนวทางตอบคำถามอธิบายให้ได้มาซึ่งแนวคำตอบ หรืออธบิ ายให้ได้มา
ซง่ึ คำตอบทโ่ี จทย์ถาม

สมาชกิ คนที่ 3-4 รวบรวมข้อมลู และเขยี นคำตอบ
สมาชกิ คนที่ 5 สรุปขั้นตอนทั้งหมด ตรวจคำตอบ
โดยกำหนดเวลา 20 นาที จากนั้นใหน้ กั เรยี นอพั โหลดผ่านแอปพลเิ คชัน Padlet
4. ครูสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่มของนักเรียนแต่ละกลุ่ม และกระตุ้นให้นักเรียนทุกคนร่วมกัน
ทำใบกจิ กรรมออนไลน์ ชว่ ยเหลอื ซง่ึ กันและกัน อธิบายซ่ึงกันและกนั ผลสำเรจ็ ของกลมุ่ นั้นจะข้ึนอยู่กับสมาชิก
ในกลุ่มดงั น้ันทุกคนต้องรว่ มมือกัน
ขน้ั ที่ 3 : อธบิ ายและลงขอ้ สรุป (Explanation) (15 นาที)
1. นกั เรียนแต่ละกลุ่มอภิปรายสรุป เรื่อง ไบโอม (2) และการเปลยี่ นแปลงแทนที่ของระบบนิเวศ จาก
ตัวอยา่ งผลงานของนักเรยี น เพื่อช่วยใหน้ ักเรยี นสามารถสรปุ ไดด้ ้วยตนเอง
- ไบโอมแบ่งเป็นก่ีประเภท อะไรบ้าง
- เกณฑท์ ี่ใชแ้ บ่งไบโอมบกและไบโอมนำ้ คืออะไร
- การเปลยี่ นแปลงแทนท่ขี องระบบนิเวศแบ่งออกเปน็ ก่ีประเภท อะไรบา้ ง
- การเปลย่ี นแปลงแทนท่ีของระบบนเิ วศแบบปฐมภูมิกบั แบบทุตยิ ภมู ิ แตกตา่ งกนั อยา่ งไร
2. ครูเปิดโอกาสใหน้ กั เรียนได้ซกั ถามขอ้ สงสัย เพอื่ สะท้อนความคิดของนักเรียน
ขั้นท่ี 4 ขน้ั ขยายความรู้ (Elaboration) (10 นาที)
1. นกั เรียนศึกษาเพลง “ไบโอม (ทำนองเพลง เพ้อเจ้อ:ARARM9)”
(ที่มา: https://www.youtube.com/watch?v=IYYJsbRuhJE)
2. ครแู ละนักเรยี นรว่ มกนั รอ้ งเพลงไบโอม (ทำนองเพลง เพ้อเจ้อ:ARARM9)
3. ครูรวมคะแนนของนักเรียนแต่ละกลุ่ม โดยประเมินผลการเรียนรู้ด้านคุณลักษณะ (A) จากแบบ
บันทกึ คะแนนการตอบคำถามของแต่ละกลมุ่ โดยคำนวณจากสูตร

คะแนนที่ได้ × 1
คะแนนรวม (เต็ม 1) = คะแนนกลมุ่ ท่ีไดส้ ูงสุด

ขนั้ ที่ 5 ขัน้ ประเมิน (Evaluation) (5 นาที)
1) ครูและนักเรียนประเมินผลการเรียนรู้ด้านความรู้ (K) จากใบกิจกรรมออนไลน์ เรื่อง ไบโอม (2)
และการเปล่ยี นแปลงแทนท่ีของระบบนเิ วศ
2) ครแู ละนกั เรยี นประเมินผลการเรยี นรูด้ า้ นทกั ษะ (P) จากใบกจิ กรรมออนไลน์ เรอ่ื ง ไบโอม (2) และ
การเปล่ยี นแปลงแทนที่ของระบบนิเวศ
3) ครแู ละนักเรียนถกู ประเมนิ ผลการเรยี นรดู้ ้านคุณลกั ษณะ (A) จากการสงั เกตการสง่ งาน และสังเกต
พฤตกิ รรมการตอบคำถามของแตล่ ะกลุ่ม

แผนการจดั การเรียนรูร้ ายวิชาวทิ ยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปีการศึกษา 2564

8. ชน้ิ งาน/ภาระงาน
ใบกจิ กรรมออนไลน์ เรือ่ ง ไบโอม (2) และการเปลย่ี นแปลงแทนทขี่ องระบบนเิ วศ

9. สื่อและแหลง่ การเรียนรู้
1) เอกสารประกอบการเรยี นรอู้ ้างอิงจากหนงั สือเรียนวิทยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 ม.4 (สสวท.)
2) แอปพลเิ คชนั เชน่ Wordwall Google meet และ Padlet
3) สื่อวดิ ที ัศนป์ ระกอบการสอน เรื่อง ระบบนเิ วศ ตอนท่ี 2 (วทิ ยาศาสตร์ชีวภาพ ม.4 บทท่ี 5)
(ท่ีมา : https://www.youtube.com/watch?v=lWARxvgwPdM)
4) สือ่ วดิ ีทัศน์ประกอบการสอน เพลง ไบโอม (ทำนองเพลง เพ้อเจ้อ:ARARM9)
(ที่มา : https://www.youtube.com/watch?v=IYYJsbRuhJE)
5) ใบกจิ กรรมออนไลน์ เรอ่ื ง ไบโอม (2) และการเปลีย่ นแปลงแทนท่ีของระบบนเิ วศ

10. การวัดและประเมนิ ผล วิธีการวดั เครื่องมือวดั เกณฑ์ใชป้ ระเมิน
ประเด็นการประเมิน

ด้านความรู้ (K)

นักเรียนสามารถอธิบายลักษณะ ตรวจจากใบกิจกรรม แบบประเมนิ ใบกจิ กรรม ระดบั คุณภาพ
พอใช้ ผ่านเกณฑ์
สำคัญ และยกตัวอย่างระบบนิเวศ ออนไลน์ เร่ือง ไบโอม ออนไลน์ เร่ือง ไบโอม

แหลง่ น้ำชนดิ ตา่ ง ๆ ได้ (2) และการเปล่ียนแปลง (2) และการเปลย่ี นแปลง

แทนท่ขี องระบบนิเวศ แทนทีข่ องระบบนเิ วศ

ด้านทกั ษะ (P)

นักเรียนสามารถสืบค้นข้อมูล และ ตรวจจากใบกิจกรรม แบบประเมนิ ใบกิจกรรม ระดบั คุณภาพ
อธิบายสาเหตุพร้อมยกตัวอย่างการ ออนไลน์ เร่อื ง ไบโอม ออนไลน์ เรอื่ ง ไบโอม พอใช้ ผา่ นเกณฑ์
เปล่ียนแปลงแทนทขี่ องระบบนิเวศได้ (2) และการเปลี่ยนแปลง (2) และการเปล่ียนแปลง

แทนที่ของระบบนิเวศ แทนทข่ี องระบบนเิ วศ

ดา้ นคุณลักษณะ (A)

1. นักเรียนมีความซื่อสัตย์สุจริตใน 1. สงั เกตพฤติกรรม 1. แบบสงั เกตพฤตกิ รรม ระดบั คุณภาพ
การทำงาน และส่งงานตรงตามเวลาท่ี รายบคุ คล
กำหนด 2. ใบกจิ กรรมออนไลน์ รายบุคคล พอใช้ ผา่ นเกณฑ์

2. แบบบนั ทึกการส่งงาน

2. นกั เรียนมคี วามกระตอื รอื รน้ ในการ สังเกตพฤตกิ รรมการ แบบบันทกึ คะแนนการ ระดับคุณภาพ

ทำกิจกรรมในชนั้ เรยี น แผนการจดั การเรยี นรูร้ ายวชิ าวทิ ยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปกี ารศึกษา 2564
สมรรถนะผเู้ รยี น
ความสามารถในการคดิ ตอบคำถามของแต่ละ ตอบคำถามของแตล่ ะ พอใช้ ผ่านเกณฑ์
กล่มุ กลุ่ม

ตรวจจากใบกจิ กรรม แบบสงั เกตพฤติกรรม ระดบั คุณภาพ

ออนไลน์ รายบุคคล พอใช้ ผา่ นเกณฑ์

เกณฑ์การประเมินดา้ นความรู้ (K)

ประเด็นการประเมนิ ระดบั คุณภาพ
321

นักเรียนสามารถอธบิ ายลกั ษณะสำคัญ ทำใบกิจกรรมออนไลน์ ทำใบกิจกรรมออนไลน์ ทำใบกจิ กรรมออนไลน์

และยกตัวอยา่ งระบบนิเวศแหล่งนำ้ ชนิด เรื่อง ไบโอม (2) และ เรือ่ ง ไบโอม (2) และ เรือ่ ง ไบโอม (2) และ

ต่าง ๆ ได้ การเปลี่ยนแปลงแทนที่ การเปลี่ยนแปลงแทนที่ การเปล่ียนแปลงแทนที่

(3 คะแนน) ของระบบนเิ วศ (ข้อ 1) ของระบบนเิ วศ (ข้อ 1) ของระบบนิเวศ (ขอ้ 1)

ได้ถูกต้อง 5-6 ช่องว่าง ไดถ้ ูกตอ้ ง 3-4 ช่องว่าง ไดถ้ ูกตอ้ ง 1-2 ชอ่ งว่าง

คณุ ภาพคะแนน

คะแนน ระดับคุณภาพ

3 ดี

2 พอใช้

1 ปรบั ปรงุ

เกณฑ์การประเมนิ ด้านทักษะ (P)

ประเด็นการประเมนิ ระดับคุณภาพ 1
32 ทำใบกิจกรรมออนไลน์
เรอื่ ง ไบโอม (2) และ
นกั เรยี นสามารถสืบค้นข้อมลู และ ทำใบกิจกรรมออนไลน์ ทำใบกจิ กรรมออนไลน์ การเปล่ยี นแปลงแทนท่ี
ของระบบนิเวศ (ขอ้
อธบิ ายสาเหตุพร้อมยกตัวอย่างการ เรอ่ื ง ไบโอม (2) และ เรอื่ ง ไบโอม (2) และ 2-4) ได้ถูกต้องเพียง 1
ขอ้
เปล่ียนแปลงแทนที่ของระบบนิเวศได้ การเปล่ยี นแปลงแทนที่ การเปลีย่ นแปลงแทนท่ี

(3 คะแนน) ของระบบนเิ วศ (ข้อ ของระบบนเิ วศ (ขอ้

2-4) ได้ถกู ต้องทง้ั 3 2-4) ได้ถูกต้อง 2 ข้อ

ข้อ

แผนการจดั การเรียนร้รู ายวิชาวทิ ยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปีการศึกษา 2564

คณุ ภาพคะแนน

คะแนน ระดบั คณุ ภาพ

3 ดี

2 พอใช้

1 ปรับปรงุ

เกณฑก์ ารประเมนิ ด้านคุณลกั ษณะ (A)

ประเด็นการประเมนิ ระดับคุณภาพ 1
32 ทำงานดว้ ยความ
สามารถของตนเอง
นักเรียนมีความซื่อสัตย์สุจริตในการ ทำงานด้วยความ ทำงานดว้ ยความ และส่งงานช้ากวา่
กำหนด 3 ชว่ั โมง
ทำงาน และส่งงานตรงตามเวลาท่ี สามารถของตนเอง สามารถของตนเอง
ได้คะแนนจากแบบ
กำหนด และสง่ งานตรงตามท่ี และส่งงานช้ากวา่ บันทกึ คะแนนการ
ตอบคำถาม (คำนวณ)
(3 คะแนน) กำหนด (ในคาบ กำหนด 1-2 ช่วั โมง ซึ่งคะแนนสามารถ
≤ 1 ได้
เรียน)

นักเรยี นมคี วามกระตอื รือรน้ ในการทำ

กจิ กรรมในชน้ั เรยี น

(1 คะแนน)

คณุ ภาพคะแนน

คะแนน ระดับคุณภาพ

4 ดี

3 พอใช้

1 - 2 ปรับปรงุ

แผนการจดั การเรียนรรู้ ายวชิ าวทิ ยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปีการศกึ ษา 2564

เกณฑ์การประเมินดา้ นสมรรถนะ

ประเด็นการประเมิน 3 ระดบั คุณภาพ 1
2
ตามหลักสูตรแกนกลาง
ความสามารถในการคดิ เขียนอธิบายถ่ายทอด เขียนอธบิ ายถ่ายทอด
ความรู้ ความคิด ความ ความรู้ ความคดิ ความ
เขา้ ใจ ด้วยภาษาท่ี เขา้ ใจ ดว้ ยภาษาที่ไม่
เหมาะสม เหมาะสม

คุณภาพคะแนน

คะแนน ระดบั คณุ ภาพ

2 ดี

1 พอใช้

แผนการจดั การเรยี นรรู้ ายวิชาวทิ ยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปกี ารศกึ ษา 2564

11. บนั ทกึ หลงั กิจกรรมการเรยี นรู้
ผลการจดั การเรยี นรู้

จำนวนนักเรยี นทั้งหมด ............ คน มผี ลการเรยี นตามจุดประสงค์การเรยี นรู้ สรุปไดด้ ังนี้
นักเรยี นผ่านจดุ ประสงคด์ า้ นความรู้ (K) ร้อยละ..........

(ด.ี ..........% , พอใช.้ ..........% , ปรบั ปรุง...........%)
นกั เรียนผ่านจุดประสงค์ดา้ นทกั ษะ (P) ร้อยละ..........

(ดี...........% , พอใช.้ ..........% , ปรบั ปรุง...........%)
นกั เรยี นผ่านจุดประสงค์ด้านคุณลักษณะ (A) ร้อยละ..........

(ดี...........% , พอใช้...........% , ปรบั ปรุง...........%)

ปัญหา/อุปสรรค
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

ข้อเสนอแนะ/แนวทางแกไ้ ขปญั หา
............................................................................................................................................ ..................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................. ............................................
..............................................................................................................................................................................

ลงชื่อ.....................................................................
(นางสาวนสุ รินทร์ อิน่ คำ)

นักศึกษาฝึกประสบการณว์ ชิ าชพี ครู
วนั ที.่ ..................................................................

แผนการจดั การเรียนร้รู ายวิชาวทิ ยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปกี ารศกึ ษา 2564

12. ความคิดเหน็ ครูพ่ีเล้ียง
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................. ............................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................... .......................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

ลงชือ่ .......................................................................
(นางนพมาศ พทิ ักษ์กมลรัตน)์
ครพู ี่เลย้ี ง

วนั ท่ี...................................................................

แผนการจดั การเรียนรรู้ ายวชิ าวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปีการศึกษา 2564

ตารางผลการประเมนิ ด้านความรู้ ทักษะ คุณลกั ษณะ และสมรรถนะ

กลุ่มสาระการเรียนรวู้ ิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ภาคเรยี นท่ี 2 ปกี ารศกึ ษา 2564

เร่ือง ไบโอม (2) และการเปลยี่ นแปลงแทนที่ของระบบนเิ วศ ช้ันมัธยมศึกษาปที ี่ 4/1

ผลการประเมินดา้ น K P A ตามจดุ ประสงค์

เลขท่ี ชือ่ -สกุล ด้านความรู้ ด้านทักษะ ดา้ น รวม ระดบั
(3 คะแนน) กระบวนการ คณุ ลักษณะ คณุ ภาพ
(3 คะแนน) (4 คะแนน)

1 นายดเี ลิศ ลงุ ตะ๊ 0 0 1 1 ปรบั ปรงุ

2 นายทัพพสาร สุริยะ 3 3 4 10 ดี

3 นายประสบชัย แซ่เลา่ 3 3 2.7 8.7 ดี

4 นายอตโิ รจน์ กุหล่ัน 3 3 4 10 ดี

5 นายกระวี สยุ ะใหญ่ 3 3 4 10 ดี

6 นายจกั รพนั ธ์ กอนแก้ว 3 3 3.6 9.6 ดี

7 นายตะชดั ชยั สร้อยคำ 3 3 3 9 ดี

8 นายศภุ กรณ์ ธมิ ูล 3 3 2.6 8.6 ดี

9 นายสิริณัฏฐ์ พพิ ัฒนภ์ านวุ ทิ ยา 3 3 4 10 ดี

10 นางสาวเพ็ญพชิ ชา ยศแผ่น 0 0 1 1 ปรับปรุง

11 นางสาวนชิ าภา ขันตธิ นะวฒุ ิ 3 3 3 9 ดี

12 นางสาวนมุ่ ลุงเเสง 3 3 3.4 9.4 ดี

13 นางสาวปณฐั ศิกานต์ คำทอน 3 3 2.7 8.7 ดี

14 นางสาวพรนภา อนิ ใจ 3 3 2.4 8.4 ดี

15 นางสาวอริศรา พานทอง 3 3 2.6 8.6 ดี

16 นางสาวฐติ ินาฏ บุญห่อ 3 3 4 10 ดี

17 นางสาวปภาวดี โรจน์เกษตรสนิ 3 3 2.6 8.6 ดี

18 นางสาวปิยวรรณ เสนางาม 3 3 3.2 9.2 ดี

19 นางสาวพรทพิ ย์ พลอยพันธ์ 3 3 3 9 ดี

20 นางสาวพชั ราพร เข่ือนแก้ว 3 3 2.4 8.4 ดี

21 นางสาวสิริยากร วรวรรณถาวร 3 3 3.7 9.7 ดี

22 นางสาวกานตพ์ ิชชา ใสยาตร์ 3 3 3.3 9.3 ดี

23 นางสาวสิรินภา มูลตรศี รี 3 3 3.7 9.7 ดี

24 นางสาวคำอ่อง ภทู ี 3 3 3.3 9.3 ดี

25 นางสาวพชิ ญา มาลา 3 3 3.2 9.2 ดี

แผนการจดั การเรยี นร้รู ายวชิ าวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปีการศึกษา 2564

ผลการประเมนิ ด้าน K P A ตามจุดประสงค์

เลขที่ ชอื่ -สกุล ด้านความรู้ ดา้ นทักษะ ดา้ น รวม ระดับ
(3 คะแนน) กระบวนการ คณุ ลกั ษณะ คณุ ภาพ
26 นางสาวสาวติ รี วงค์เช้ือ (3 คะแนน) (4 คะแนน)
27 นางสาวกานตมิ า วงษ์ภักดี
28 นางสาววีรนิ ทรภ์ ทั ร์ นันทะแข็ม 3 3 2.2 8.2 ดี
29 นางสาวจฑุ าทิพย์ ศรีไชยวงค์
30 นางสาวธัญชนก ดวงถา 3 3 3.2 9.2 ดี
31 นางสาวชนิดาภา พดั เยน็
32 นางสาวนนั ทพร อยูส่ ขุ 3 3 2.2 8.2 ดี
33 นางสาวณชิ ารยี ์ ลงุ พงษ์
34 นางสาวศรัณภทั ร มะลดั ขวา 3 3 3.7 9.7 ดี

3 3 3.6 9.6 ดี

3 3 3.3 9.3 ดี

3 3 2.3 8.3 ดี

3 3 2.4 8.4 ดี

3 3 2.4 8.4 ดี

เกณฑก์ ารสรปุ ผล

คะแนน ระดบั คณุ ภาพ

8 - 10 ดี

5 - 7 พอใช้

1 - 4 ปรบั ปรงุ

แผนการจดั การเรียนรู้รายวชิ าวทิ ยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปีการศกึ ษา 2564

แบบบันทึกคะแนนการตอบคำถามของแตล่ ะกลมุ่

กลมุ่ สาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ภาคเรยี นที่ 2 ปีการศึกษา 2564
เร่ือง ไบโอม (2) และการเปลย่ี นแปลงแทนท่ีของระบบนเิ วศ ช้นั มัธยมศกึ ษาปีที่ 4/1

คำชี้แจง : ให้ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียน แล้วขีด / ลงในช่องความถี่ในการตอบ
คำถาม โดยการอภปิ รายและยกตัวอยา่ ง

ช่อื กลุ่ม เลขที่ รายช่ือสมาชิก ความถีใ่ นการตอบ รวม
ซาวบาท 12 1. นางสาวนุม่ ลุงเเสง ///// 5
14 2. นางสาวพรนภา อินใจ
ซงึ ตงึ 20 3. นางสาวพัชราพร เข่ือนแก้ว ///// //// 9
33 4. นางสาวณิชารีย์ ลงุ พงษ์
แอบ๋ อ่องออ 34 5. นางสาวศรณั ภัทร มะลดั ขวา ///// /// 8
3 1. นายประสบชัย แซ่เล่า
ขนมครก 13 2. นางสาวปณฐั ศิกานต์ คำทอน //// 4
ตามใจ๋ 21 3. นางสาวสริ ิยากร วรวรรณถาวร ///// ///// /// 13
23 4. นางสาวสิรนิ ภา มลู ตรีศรี
29 5. นางสาวจฑุ าทิพย์ ศรีไชยวงค์
6 1. นายจักรพนั ธ์ กอนแกว้
8 2. นายศภุ กรณ์ ธิมูล
15 2. นางสาวอรศิ รา พานทอง
17 3. นางสาวปภาวดี โรจน์เกษตรสนิ
30 4. นางสาวธญั ชนก ดวงถา
22 1. นางสาวกานตพ์ ิชชา ใสยาตร์
24 2. นางสาวคำออ่ ง ภูที
31 3. นางสาวชนิดาภา พดั เยน็
32 4. นางสาวนันทพร อยู่สขุ
2 1. นายทัพพสาร สุริยะ
5 2. นายกระวี สยุ ะใหญ่
9 3. นายสิริณฏั ฐ์ พิพฒั นภ์ านุวิทยา
16 4. นางสาวฐิตนิ าฏ บญุ ห่อ
19 5. นางสาวพรทิพย์ พลอยพันธ์

แผนการจดั การเรียนรู้รายวชิ าวทิ ยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปีการศกึ ษา 2564

ชื่อกลุ่ม เลขที่ รายช่ือสมาชิก ความถี่ในการตอบ รวม
อะหยังกไ็ ด้ 1 1. นายดีเลศิ ลุงตะ๊ ///// ///// /// 13
4 2. นายอตโิ รจน์ กหุ ล่ัน
จา๊ งเตอะ 7 3. นายตะชัดชัย สรอ้ ยคำ // 2
10 4. นางสาวเพญ็ พชิ ชา ยศแผ่น
11 5. นางสาวนิชาภา ขนั ติธนะวุฒิ
18 1. นางสาวปิยวรรณ เสนางาม
23 2. นางสาวพิชญา มาลา
24 3. นางสาวสาวิตรี วงคเ์ ช้อื
25 4. นางสาวกานตมิ า วงษภ์ กั ดี
26 5. นางสาววีรนิ ทรภ์ ทั ร์ นนั ทะแข็ม

ลงชื่อ…………………………………….(ผบู้ ันทึก)

เกณฑ์การใหค้ ะแนน

พฤติกรรมที่ทำอยา่ งสมำ่ เสมอ ให้ 0.7 - 1 คะแนน

พฤติกรรมท่ีทำบ่อยครงั้ ให้ 0.4 - 0.6 คะแนน

พฤติกรรมท่ที ำบางครั้ง ให้ 0 - 0.3 คะแนน

คุณภาพคะแนน (คำนวณจากสูตร)

คะแนนรวม (เต็ม 1) = คะแนนท่ีได้ × 1
คะแนนกลมุ่ ท่ีไดส้ งู สดุ

แผนการจดั การเรียนรู้รายวิชาวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปกี ารศึกษา 2564

ใบกจิ กรรมออนไลน์ เร่ือง ไบโอม (2) และการเปลย่ี นแปลงแทนทข่ี องระบบนิเวศ

ช่อื -นามสกลุ ………………………………………….……………………………..ชนั้ ………………………….เลขที่……………………..

คำชแี้ จง : จงตอบคำถามตอ่ ไปนีใ้ ห้ถูกตอ้ ง ได้ใจความสมบรู ณ์
1. ใหน้ ักเรยี นอธบิ ายลกั ษณะสำคญั และยกตวั อยา่ งระบบนเิ วศแหลง่ น้ำชนิดต่าง ๆ ต่อไปน้ี

ประเภท…………………………………………………………. ประเภท………………………………………………………….
ลกั ษณะสำคัญ…………………………………………………. ลกั ษณะสำคัญ………………………………………………….
……………………………………………………………………… ………………………………………………………………………
……………………………………………………………………… ………………………………………………………………………
ตวั อยา่ งเช่น……………………………………………………. ตัวอยา่ งเช่น…………………………………………………….
……………………………………………………………………… ………………………………………………………………………

2. การเปล่ียนแปลงแทนท่ีในบริเวณทถ่ี กู ทิง้ รา้ งหลังจากการทำไรเ่ ลอื่ นลอย และในบรเิ วณที่เกิดจาก

การระเบิดของภูเขาไฟเหมือนหรอื แตกต่างกันอย่างไร

ความเหมอื น ความแตกตา่ ง

แผนการจดั การเรียนรู้รายวชิ าวิทยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปีการศกึ ษา 2564

3. ยกตวั อย่างสาเหตทุ ่ีทำใหเ้ กดิ การเปลย่ี นแปลงแทนที่ทงั้ ที่เกดิ ขนึ้ เองตามธรรมชาติและเกิดจากการ
กระทำของมนุษย์
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

4. ให้บอกแหลง่ คน้ คว้าท่ีสามารถใหข้ ้อมลู เก่ยี วกบั ตัวอย่างสาเหตุที่ทำใหเ้ กดิ การเปลย่ี นแปลงแทน
ที่มาอย่างน้อย 1 แหลง่
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

แผนการจดั การเรยี นรู้รายวิชาวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)

เฉลยภาคเรยี นท่ี 2 ปีการศกึ ษา 2564

ใบกจิ กรรมออนไลน์ เร่อื ง ไบโอม (2) และการเปล่ยี นแปลงแทนท่ขี องระบบนิเวศ

ชื่อ-นามสกลุ ………………………………………….……………………………..ชนั้ ………………………….เลขท่ี……………………..

คำช้แี จง : จงตอบคำถามตอ่ ไปนใ้ี หถ้ กู ต้อง ไดใ้ จความสมบูรณ์
1. ใหน้ ักเรยี นอธิบายลักษณะสำคัญ และยกตัวอย่างระบบนเิ วศแหลง่ น้ำชนดิ ตา่ ง ๆ ตอ่ ไปน้ี

ประเภท……ระ…บ…บ…น…ิเว…ศ…แห…ล…ง่ …น…ำ้ เ…ค็ม………………………. ประเภท……ระ…บ…บ…น…เิ ว…ศ…แห…ล…ง่ …น…้ำจ…ดื ……………………….
ลักษณะสำคัญ…ม…ีค…่า…คว…า…ม…เข…ม้ …ข้น…ข…อ…ง…เก…ล…ือ…………. ลกั ษณะสำคัญ…ม…คี …า่ …ค…วา…ม…เข…ม้ …ข…น้ ข…อ…ง…เก…ล…ือน…้อ…ย…….
…ปร…ะ…ม…าณ…ร…้อ…ย…ละ……3…………………………………………… …กว…่า…ร้อ…ย…ล…ะ…0….1…………………………………………………

……………………………………………………………………… ………………………………………………………………………
ตัวอยา่ งเชน่ …แ…น…ว…ป…ะก…า…รงั…………………………………. ตัวอยา่ งเชน่ …ส…ร…ะ…นำ้……แม…่น…้ำ……………………………….

……………………………………………………………………… ………………………………………………………………………

2. การเปล่ียนแปลงแทนท่ีในบริเวณทถี่ ูกท้งิ รา้ งหลังจากการทำไรเ่ ล่อื นลอย และในบรเิ วณท่ีเกิดจาก

การระเบิดของภูเขาไฟเหมือนหรอื แตกต่างกนั อย่างไร

ความเหมือน ความแตกต่าง

- เป็นการแทนทโ่ี ดยกลุ่มส่ิงมีชวี ติ กลมุ่ ตา่ ง ๆ ซึง่ สง่ ผล - การเปลี่ยนแปลงแทนทีใ่ นบริเวณท่ีถกู ทิ้งร้างหลงั จาก

ให้สภาพแวดล้อมทางกายภาพค่อย ๆ เปลยี่ นแปลงไป การทำไร่เล่อื นลอยมสี าเหตจุ ากการกระทำของมนุษย์

จนเหมาะกับการดำรงชีวิตของกล่มุ สง่ิ มชี ีวติ กลุ่มใหม่ ในขณะที่การเปล่ียนแปลงแทนทีใ่ นบริเวณทีเ่ กดิ การ

ซึง่ เป็นผลจากปฏสิ ัมพนั ธร์ ะหวา่ งองคป์ ระกอบทาง ระเบิดของภเู ขาไหเกิดข้ึนโดยธรรมชาติ

กายภาพและองค์ประกอบทางชีวภาพ สง่ ผลให้ระบบ - บริเวณทถ่ี กู ท้ิงร้างหลงั จากการทำไร่เล่ือนลอยเป็น

นิเวศเปลย่ี นแปลงไปสู่สมดุลจนเกดิ สังคมสมบูรณ์ บรเิ วณที่เคยมีสง่ิ มชี ีวติ อาศยั อยู่ สภาพแวดลอ้ มยงั

เหมาะสมต่อการดำรงชีวิตของส่ิงมชี ีวิต การ

แผนการจดั การเรียนรรู้ ายวิชาวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปกี ารศึกษา 2564

เปล่ียนแปลงแทนทจี่ นกลายเป็นสังคมสมบรู ณจ์ ึงใช้
เวลาน้อยกว่าการเปลย่ี นแปลงแทนทใ่ี นบรเิ วณที่เกิด
ใหม่หลงั จากการระเบดิ ของภเู ขาไฟ

3. ยกตัวอยา่ งสาเหตทุ ี่ทำใหเ้ กดิ การเปลีย่ นแปลงแทนที่ทัง้ ที่เกิดขน้ึ เองตามธรรมชาตแิ ละเกดิ จากการ
กระทำของมนษุ ย์
…ค…ำ…ต…อบ…อ…า…จ…มีไ…ด…้ห…ลา…ก…ห…ล…าย…ข…้ึน…อ…ย…ูก่ …ับค…ว…า…มร…ู้เ…ดิม…ข…อ…งน…ัก…เร…ีย…น…แ…ละ…ข…้อ…ม…ลู ท…ีน่ …ัก…เร…ยี …น…ส…บื ค…น้ …ม…า…ได…้ เ…ช…น่ …ภ…ูเข…า…ไฟ…
…ร…ะ…เบ…ิด…ซ…งึ่ เ…ก…ดิ ข…้ึน…เอ…ง…ต…าม…ธ…ร…รม…ช…า…ติ…ไฟ…ไ…ห…มป้…า่…ห…ร…อื น…้ำ…ท…่วม…ซ…ึง่ …อ…าจ…ม…ีส…าเ…ห…ตมุ…า…จ…าก…ก…า…รเ…กดิ…ข…้ึน…เอ…ง…ต…าม…ธ…รร…ม…ช…าต…ิและ
…จ…า…ก…กา…ร…ก…ระ…ท…ำข…อ…ง…ม…นุษ…ย…์ …………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

4. ให้บอกแหล่งค้นควา้ ท่ีสามารถใหข้ ้อมูลเก่ยี วกบั ตัวอยา่ งสาเหตทุ ีท่ ำใหเ้ กิดการเปลย่ี นแปลงแทน
ทม่ี าอย่างน้อย 1 แหล่ง
…อ…า้ …งอ…ิง…จ…าก……: h…t…tp…s…://…s…ite…s….g…o…og…le….…co…m…/…s…ite…/…si…ril…ak…b…o…o…nt…ia…n…11…/…ka…r…-p…e…liy…n…p…a…el…n…g-…th…a…en…t…h…i-k…h…xn…g…-
rabb-niwes

แผนการจดั การเรยี นรู้รายวชิ าวทิ ยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปีการศึกษา 2564

แผนการจดั การเรยี นรู้ที่ 11

กลุ่มสาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รายวชิ าวิทยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 รหัสวชิ า ว31102

หนว่ ยการเรียนร้ทู ่ี 5 ชวี ิตในสิง่ แวดลอ้ ม ช้นั มัธยมศึกษาปีที่ 4/1

เรอ่ื ง การเปล่ียนแปลงขนาดของประชากร เวลาเรียน 100 นาที

วันทสี่ อน 9 กมุ ภาพนั ธ์ 2565 เวลา 14.20-16.00 น.

ผูส้ อน นางสาวนุสรนิ ทร์ อิ่นคำ โรงเรยี นสนั ทรายวทิ ยาคม

1. สาระ/มาตรฐาน/ตัวชี้วดั /สาระการเรียนรู้แกนกลาง
1.1 สาระที่ 1 วิทยาศาสตร์ชวี ภาพ
1.2 มาตรฐาน
มาตรฐาน ว 1.1 เขา้ ใจความหลากหลายของระบบนเิ วศ ความสมั พนั ธ์ระหว่างส่ิงไม่มีชีวิตกับสิ่งมีชีวิต

และความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตกับสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ ในระบบนิเวศการถ่ายทอดพลังงาน การเปลี่ยนแปลง
แทนที่ในระบบนิเวศ ความหมายของประชากร ปัญหาและผลกระทบที่มีต่อทรัพยากรธรรมชาติและ
สิ่งแวดล้อมแนวทางในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมรวมทั้ง นำความรู้ไปใช้
ประโยชน์

1.3 ตัวช้วี ดั
ว 1.1 ม.4/3 สืบค้นข้อมูล อธิบายและยกตัวอย่างเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงขององค์ประกอบทาง
กายภาพและทางชีวภาพทม่ี ีผลต่อการเปลยี่ นแปลงขนาดของประชากรส่งิ มีชีวิตในระบบนิเวศ
1.4 สาระการเรยี นรู้แกนกลาง
การเปลี่ยนแปลงขององค์ประกอบในระบบนิเวศทั้งทางกายภาพและทางชีวภาพมีผลต่อการ
เปลีย่ นแปลงขนาดของประชากรมนุษย์ใช้หลกั การของการเกดิ มิวเทชันในการชักนำให้ได้สิ่งมีชวี ติ ที่มีลักษณะท่ี
แตกตา่ งจากเดมิ โดยการใชร้ งั สแี ละสารเคมตี ่าง ๆ

2. สาระสำคัญ
โลกแต่ละบริเวณมีสภาพทางภูมิศาสตร์ที่แตกต่างกัน แบ่งออกได้เป็นหลายเขตตามสภาพภูมิอากาศ

ทำให้มรี ะบบนเิ วศทหี่ ลากหลาย และเกดิ เปน็ ความหลากหลายของไบโอม
การเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศเกิดขึ้นได้ตลอดเวลาทั้งการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ

และเกิดจากการกระทำของมนุษย์ การเปลี่ยนแปลงแทนที่เป็นการเปลี่ยนแปลงของกลุ่มสิ่งมีชีวิตที่เกิดขึ้น

แผนการจดั การเรียนรรู้ ายวิชาวิทยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปกี ารศกึ ษา 2564

อย่างช้า ๆ เป็นเวลานาน ซึ่งเป็นผลจากปฏิสัมพันธ์ระหว่างองค์ประกอบทางกายภาพและองค์ประกอบทาง
ชีวภาพ ส่งผลใหร้ ะบบนิเวศเปลยี่ นแปลงไปสสู่ มดลุ จนเกิดสังคมสมบูรณไ์ ด้

การเปลี่ยนแปลงขององค์ประกอบในระบบนิเวศทั้งองค์ประกอบทางกายภาพและองค์ประกอบทาง
ชวี ภาพมีผลต่อการเปล่ยี นแปลงขนาดของประชากร

ประชากรมนษุ ย์มีการเพิ่มขนึ้ อย่างรวดเร็ว มกี ารใชท้ รพั ยากรธรรมชาตโิ ดยปราศจากความระมัดระวัง
และมีการพัฒนาเทคโนโลยีใหม่ ๆ ซึ่งอาจส่งผลให้เกิดปัญหาต่อทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ปัญหาท่ี
เกดิ ทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสงิ่ แวดล้อม บางปญั หาส่งผลกระทบในระดับทอ้ งถนิ่ ระดบั ประเทศ หรือระดบั โลก
การลดปริมาณการใช้ทรัพยากรธรรมชาติ การกำจัดของเสียที่เป็นสาเหตุของปัญหาสิ่งแวดล้อม และการ
วางแผนจัดการทรัพยากรธรรมชาติที่ดี เป็นแนวทางในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และลดปัญหา
สงิ่ แวดลอ้ ม เพ่อื ให้เกดิ การใช้ประโยชน์ท่ยี งั่ ยืน

3. สาระการเรยี นรู้
➢ การเปลีย่ นแปลงขนาดของประชากร
• ความหมาย
การเปลี่ยนแปลงประชากร เป็นการเปลี่ยนแปลงจำนวนประชากรในเขตหนึ่งระหว่างช่วงเวลาหน่ึง

ประชากรศาสตร์เป็นการศึกษาสถิติประชากร ความผันแปรและสาเหตุของความผันแปรนั้น สถิติเหล่านี้ เช่น
อตั ราเกิด อตั ราตาย (และอายุคาดหมายครองชีพ) อตั ราย้ายถิน่ และสดั ส่วนเพศ สถติ ิเหล่านีม้ ีการเก็บรวบรวม
และการสำรวจในช่วงเวลาหนึ่ง สารนิเทศประชากรศาสตร์บางส่วนยังได้มาจากแผนที่ประวัติศาสตร์และ
ภาพถ่ายทางอากาศ

• องคป์ ระกอบประชากรทีส่ งผลตอ่ การเปลยี่ นแปลงประชากร 3 ประการ คอื
1. การเกิดหรอื ภาวะเจรญิ พันธุ์
2. การตาย
3. การยา้ ยถ่ิน หรอื การอพยพเข้า-ออก

รปู ภาพ (1) แสดงองคป์ ระกอบประชากรทส่ี งผลต่อการเปลี่ยนแปลงประชากร

แผนการจดั การเรียนรรู้ ายวิชาวทิ ยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปกี ารศกึ ษา 2564

• องคป์ ระกอบทางกายภาพ
สิ่งมีชวี ิตมีความสมั พันธ์กับองค์ประกอบทางกายภาพในระบบนเิ วศ เช่น แสง อุณหภูมิ ความชื้น

ความเปน็ กรด-เบส ความเขม้ ข้นของเกลือ

รปู ภาพ (2) พชื แตล่ ะชนิดต้องการปริมาณแสงแตกต่างกนั
• องคป์ ระกอบทางชีวภาพ

สิ่งมชี วี ติ ในระบบนิเวศมีความสมั พันธร์ ะหวา่ งสิ่งมชี วี ติ ด้วยกนั เช่น ภาวะพงึ่ พากัน ภาวะองิ อาศัย
ภาวะปรสติ ภาวะแก่งแย่งแข่งขนั การลา่ เหยอ่ื

รูปภาพ (3) ตน้ ไม้ใหญ่และพืชองิ อาศยั

รูปภาพ (4) ดอกไมท้ ะเลและปลาการต์ นู

แผนการจดั การเรยี นรรู้ ายวิชาวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปีการศกึ ษา 2564

• สรุปการเปล่ียนแปลงขนาดของประชากร
การเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศเกิดขึ้นได้ตลอดเวลาทั้งการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ

และเกดิ จากการกระทำของมนุษย์
การเปลี่ยนแปลงแทนทีท่ างนิเวศวทิ ยาเปน็ การเปลี่ยนแปลงของกลุ่มสิ่งมีชวี ิตท่ีเกิดข้นึ อย่างช้า ๆ เป็น

เวลานาน ซึ่งเป็นผลจากปฏิสัมพันธ์ระหว่างองค์ประกอบทางกายภาพและองค์ประกอบทางชีวภาพ ส่งผลให้
ระบบนิเวศเปล่ยี นแปลงไปสสู่ มดุลจนเกดิ สังคมสมบูรณ์ได้

การเปลี่ยนแปลงขององค์ประกอบในระบบนิเวศ ทั้งองค์ประกอบทางกายภาพและองค์ประกอบทาง
ชีวภาพจะมีผลต่อการเปลี่ยนแปลงขนาดของประชากรสิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศนั้น และบางครั้งกิจกรรมของ
มนษุ ย์อาจเปน็ สาเหตใุ หอ้ งค์ประกอบทางกายภาพและองค์ประกอบทางชีวภาพในระบบนเิ วศเปล่ียนแปลงไป

4. จุดประสงค์เชงิ พฤติกรรม
4.1 ความรู้ (K)
นักเรียนสามารถอธิบายปัจจัยที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงขนาดของประชากรสิ่งมีชีวิตในระบบ
นเิ วศได้
4.2 ทกั ษะ (P)
นักเรียนสามารถสืบค้นข้อมูล และยกตัวอย่างเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงขององค์ประกอบทาง
กายภาพและทางชีวภาพทม่ี ีผลตอ่ การเปล่ยี นแปลงขนาดของประชากรสิง่ มีชวี ิตในระบบนิเวศได้
4.3 คณุ ลกั ษณะ
1. นักเรยี นตั้งใจเพียรพยายามในการเรยี น และส่งงานตรงตามเวลาทกี่ ำหนด
2. นักเรยี นมีความกระตอื รือรน้ ในการทำกิจกรรมในชั้นเรยี น

5. สมรรถนะผู้เรียน
ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี

6. คณุ ลักษณะอันพงึ ประสงค์
ใฝเ่ รียนรู้

7. กระบวนการจัดกิจกรรมการเรยี นรู้ (5Es structional Mocel) สอนออนไซต์
ขนั้ ท่ี 1 : ขน้ั สรา้ งความสนใจ (Engagement) (10 นาที)
1. ครูสนทนากับนักเรียนในเรื่องทั่วไป โดยครูถามนักเรียนว่า “นักเรียนตื่นกันรึยัง คาบที่แล้วเรียน

อะไร”
2. นักเรียนถกู เช็คชอื่ โดยครูขานช่อื ของนักเรียน

แผนการจดั การเรยี นรู้รายวิชาวทิ ยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปีการศกึ ษา 2564

3. ครูนำเขา้ สบู่ ทเรยี นดว้ ยการเรยี นแบบกลุ่มยอ่ ย โดยการเลน่ เกม “กะหล่ำปลีหรรษา” ซึ่งจะเลน่ เกม
เป็นรายบุคคล และไดค้ ะแนนเป็นกลุ่ม (กลมุ่ เดิม) โดยครเู ปิดเพลงแล้วใหน้ ักเรียนส่งลูกกะหลำ่ ปลีเวียนไปตาม
โต๊ะ (ห้ามใช้มือสง่ แต่ใช้สิ่งของอย่างอื่น เช่น ใช้ปากกาคีบหรือใช้หนังสือตัก) เมื่อเพลงหยุดแล้วลูกกะหล่ำปลี
อยู่ทใี่ คร ให้นักเรียนแกะลูกกะหล่ำปลีออกมาซ่ึงมีคำถาม จากน้ันใหต้ อบคำถามด้วยการเขียนบนกระดาษบรู๊ฟ
(ในกระดาษบรู๊ฟมีคำถามและเว้นให้นักเรียนตอบ ซึ่งติดอยู่หน้ากระดาน) เล่นเกมจนตอบคำถามครบ 8 ข้อ
เพื่อทบทวนความรู้ของนักเรียนจากคาบที่แล้วเกี่ยวกับเรื่องไบโอมน้ำและการเปลี่ยนแปลงแทนที่ของระบบ
นเิ วศ

1) ระบบนเิ วศแหลง่ น้ำ จดั จำแนกโดยใช้เกณฑ์ใด (ใชเ้ กณฑค์ า่ ความเขม้ ข้นของเกลือ)
2) ยกตวั อย่างระบบนิเวศแหลง่ น้ำจืดมา 2 แหลง่ (สระน้ำ แม่น้ำ)
3) ยกตัวอยา่ งระบบนิเวศแหล่งน้ำเค็มมา 2 แหล่ง (แนวปะการัง)
4) สังคมสมบรู ณ์ ภาษาอังกฤษคอื … (Climax community)
5) การเปลี่ยนแปลงแทนที่ทางระบบนิเวศวิทยา (ecological succession) แบ่งเป็นกี่ประเภท
อะไรบ้าง (2 ประเภท คือ การเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบปฐมภมู ิ (Primary succession) และการเปลี่ยนแปลง
แทนทแ่ี บบทุตยิ ภมู ิ (Secondary succession))
6) สาเหตุที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงแทนที่ทางนิเวศวิทยา (เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ และเกิด
จากการกระทำของมนษุ ย์)
7) การเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบปฐมภูมิ และการเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบทุติยภูมิ แตกต่างกัน
อย่างไร (กระบวนการเปลี่ยนแปลงแทนที่ของสิ่งมีชีวิตบนพื้นที่ที่ไม่เคยมีสิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่มาก่อน และ
กระบวนการเปลีย่ นแปลงแทนที่ของสิ่งมีชวี ติ บนพื้นท่ีท่ีเคยมสี ่ิงมีชีวิตอาศัยอยู่ก่อน แล้วถูกทำให้เปล่ียนแปลง
ไป)
8) ยกตัวอย่างการเปลี่ยนแปลงแทนที่ทางนิเวศวิทยามา 3 ข้อ (การอพยพเข้าบริเวณนั้นของช้าง
เพ่อื หาอาหาร เห็บติดมากับสนุ ัข เมล็ดถา่ ยมากับมูลของสตั ว์ การถูกกระแสลม, กระแสน้ำพดั มา)
หากพบว่านักเรียนยังมีความรู้จากคาบที่แล้วไม่ถูกต้อง ครูทบทวนและแก้ไขความเข้าใจผิดของ
นักเรียน เพือ่ ใหน้ ักเรยี นมคี วามรทู้ ่ถี ูกต้องและเพียงพอท่ีจะเรียนการเปล่ียนแปลงขนาดของประชากรต่อไป

รูปภาพ (5) แสดงตวั อย่างเกม กะหลำ่ ปลหี รรษา

แผนการจดั การเรยี นรู้รายวชิ าวิทยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปีการศกึ ษา 2564

ขนั้ ที่ 2 : ขั้นสำรวจและคน้ หา (Exploration) (60 นาที)
1. นักเรียนศึกษาคลปิ วดี ีโอ เร่อื ง “ระบบนเิ วศ ตอนท่ี 2 (วทิ ยาศาสตรช์ วี ภาพ ม.4 บทที่ 5)”

(ทีม่ า : https://www.youtube.com/watch?v=lWARxvgwPdM)

ครกู ระตุ้นความสนใจของนกั เรียนด้วยคำถามต่อไปนี้
- กิจกรรมจากการดำรงชีวิตของมนุษย์ ส่งผลต่อองค์ประกอบต่าง ๆ ในระบบเวศอย่างไร

(แนวคำตอบ : ตอบตามประสบการณ์ของนักเรียน เช่น กากตะกอนจากการละลายเกลือและกากตะกอนจาก
โรงผลิตโซดาไฟด้วยวิธใี ช้เซลปรอท กากวัตถุมีพิษและกากตะกอนจากโรงงานผลิตและบรรจุยาฆ่าแมลง และ
ฝุ่นจากระบบกำจัดตะกั่วในอากาศและกากตะกอนจากโรงงานหลอมตะกั่ว ซึ่งส่งผลกระทบต่อชุมชนและ
สง่ิ แวดลอ้ ม รวมถงึ สง่ิ มชี วี ิตในบริเวณนนั้ ๆ ดว้ ย)

2. นักเรียนศึกษาความรู้เกี่ยวกับเรื่อง “การเปลี่ยนแปลงขนาดของประชากร” โดยใช้สื่อ Power
point และหนงั สอื เรียนวิทยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 ม.4 (สสวท.) หน้า 194-198 ประกอบเพิม่ เตมิ ซ่ึงระหว่างเรียน
ครูคอยอำนวยความสะดวกในการศึกษาและกระตุ้นความสนใจของนักเรียนด้วยคำถามให้นักเรียนตอบ
นักเรียนจะตอบเป็นรายบุคคล และได้คะแนนเป็นกลุ่ม จากการยกมือตอบหรือแข่งขันกันตอบคำถามด้วย
วธิ ีการต่าง ๆ เชน่ ตบมอื เหนอื หัว ตบมือ 2 คร้งั เปน็ ตน้ โดยตัวอยา่ งคำถามมดี งั น้ี

1) ปจั จยั ที่ส่งผลต่อการเปลยี่ นแปลงขนาดของประชากร (การเกิด การตาย การอพยพเขา้ -ออก)
2) ยกตัวอย่างสงิ่ มชี ีวติ ที่มีการเกดิ ตาย อพยพเข้า-ออก (ข้ึนอยู่กบั คำตอบของนักเรยี น)
3) ยกตัวอย่างองค์ประกอบทางกายภาพที่ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงขนาดของประชากร (แสง
อณุ หภมู ิ ความชน้ื ค่าความเป็นกรด-เบส ค่าความเขม้ ขน้ ของเกลือ)
4) ยกตัวอย่างเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงขององค์ประกอบทางกายภาพที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลง
ขนาดของประชากรสิง่ มชี วี ติ ในระบบนเิ วศ (ขนึ้ อยกู่ ับคำตอบของนักเรยี น)
5) ยกตัวอย่างองค์ประกอบทางชีวภาพที่ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงขนาดของประชากร (ภาวะ
พง่ึ พากนั ภาวะอิงอาศยั ภาวะปรสติ ภาวะแก่งแยง่ แขง่ ขัน การล่าเหยอ่ื ได้ประโยชน์รว่ มกนั )
6) ยกตัวอย่างเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงขององค์ประกอบทางชีวภาพที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลง
ขนาดของประชากรส่งิ มีชวี ิตในระบบนิเวศ (ขน้ึ อยูก่ ับคำตอบของนักเรียน)

แผนการจดั การเรียนร้รู ายวชิ าวทิ ยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปีการศึกษา 2564

3. นักเรียนตรวจสอบความเข้าใจจากการทำกิจกรรม โดยกิจกรรมมีชื่อว่า “เกมเรียงอักษร so
funny” มขี ้นั ตอนดงั ต่อไปนี้

3.1 ให้นักเรียนนั่งกันเป็นกลุ่ม (กลุ่มเดิมคาบที่แล้ว) ให้ตัวแทนของแต่ละกลุ่มออกมารับซอง
ตวั อกั ษร และใบกิจกกรม เร่ือง การเปลี่ยนแปลงขนาดของประชากร

3.2 นักเรียนเริ่มทำกิจกรรม โดยให้นักเรียนเรียงตัวอักษรที่อยู่ในซอง จำนวน 3 คำ แล้วช่วยกัน
ศึกษาและทำใบกิจกรรมข้อที่ 3 (ของตัวเอง) ซึ่งสามารถสืบค้นข้อมูลจากแหล่งต่าง ๆ ได้ โดยมีประเด็นที่ตอ้ ง
อธิบาย คือ คำที่เรียงได้เป็นองค์ประกอบทางกายภาพหรือทางชีวภาพ ยกตัวอย่างสิ่งมีชีวิต พร้อมอธิบาย
เกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงองค์ประกอบทางกายภาพหรือทางชีวภาพส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงขนาดของ
ประชากรสิ่งมีชีวิตอย่างไร ให้เวลาในการทำกิจกรรม 15 นาที โดยสมาชิกภายในกลุ่มแบ่งหน้าที่และปฏิบัติ
ตามหนา้ ท่เี วยี นไป ดงั นี้

สมาชิกคนที่ 1 มีหน้าที่อ่านคำถามและแยกประเด็นที่โจทย์กำหนด หรือสิ่งที่เป็นประเด็น
สำคัญของคำถาม

สมาชิกคนที่ 2 วิเคราะห์หาแนวทางตอบคำถามอธิบายให้ได้มาซึง่ แนวคำตอบ หรืออธิบายให้
ได้มาซงึ่ คำตอบที่โจทย์ถาม

สมาชกิ คนที่ 3-4 รวบรวมข้อมลู และเขยี นคำตอบ
สมาชิกคนที่ 5 สรปุ ขนั้ ตอนทั้งหมด ตรวจคำตอบ
3.3 ให้นกั เรียนแตล่ ะกลุ่ม ส่งตวั แทนออกมานำเสนอหน้าชน้ั เรียน โดยกำหนดเวลากลมุ่ ละ 2 นาที
3.4 ครูสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่มของนักเรียนแต่ละกลุ่ม และกระตุ้นให้นักเรียนทุกคน
รว่ มกนั ทำใบกิจกรรมออนไลน์ ช่วยเหลือซงึ่ กนั และกัน อธิบายซ่ึงกนั และกัน ผลสำเรจ็ ของกลุ่มนั้นจะขึ้นอยู่กับ
สมาชิกในกลุ่มดงั นน้ั ทกุ คนต้องรว่ มมือกัน
3.5 จากนั้นให้นักเรียนทำใบกิจกรรมข้อที่ 1-2 ต่อ โดยกำหนดเวลา 5 นาที และอัพโหลดผ่าน
แอปพลเิ คชัน Padlet
4. นักเรียนทำกิจกรรมแข่งขันเกมทางวชิ าการ โดยให้นกั เรียนแต่ละกลุ่มย้ายกันไปแข่งขันในโต๊ะท่ีจัด
ไวต้ ามความสามารถ กลมุ่ แข่งขนั จะมีแผนผัง ดังน้ี
โตะ๊ หมายเลข 1 เปน็ โต๊ะแขง่ ขันสำหรับผู้เรียนท่ีมคี วามสามารถในระดบั เก่ง
โต๊ะหมายเลข 2 เปน็ โตะ๊ แขง่ ขันสำหรบั ผู้เรียนที่มีความสามารถในระดบั ปานกลาง
โตะ๊ หมายเลข 3 เป็นโตะ๊ แข่งขันสำหรับผู้เรียนท่มี คี วามสามารถในระดับปานกลาง
โต๊ะหมายเลข 4 เป็นโต๊ะแข่งขนั สำหรบั ผู้เรยี นท่ีมีความสามารถในระดับออ่ น
4.1 ดำเนนิ การแขง่ ขันตามขน้ั ตอนดงั น้ี
4.1.1 ครแู จกซองคำถามใหท้ กุ โตะ๊ โดยคำถามมีดงั น้ี

1) ปัจจัยที่ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงขนาดของประชากร (การเกิด การตาย การอพยพ
เข้า-ออก)

แผนการจดั การเรียนรู้รายวชิ าวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปกี ารศกึ ษา 2564

2) ปลาปิรันย่าอาศัยอยู่ในแม่น้ำอเมซอน ซึ่งเป็นองค์ประกอบทางกายภาพแบบใด (ค่า

ความเข้มขน้ ของเกลอื )

3) ต้นไม้ที่เจริญในป่าดิบชื้น ซึ่งเป็นองค์ประกอบทางกายภาพแบบใด (แสง ความช้ืน

อุณหภมู ิ)

4) ไลเคน เป็นความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตแบบใด ซึ่งเป็นองค์ประกอบทางกายภาพ

หรอื ชวี ภาพ (ภาวะพงึ่ พากัน/องค์ประกอบทางชวี ภาพ)

5) ฉลามกับเหาฉลาม เป็นความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตแบบใด ซึ่งเป็นองค์ประกอบ

ทางกายภาพหรอื ชวี ภาพ (ภาวะอิงอาศยั /องค์ประกอบทางชีวภาพ)

6) พยาธใิ บไม้ที่อาศยั อยูใ่ นตับของมนุษย์ เปน็ ความสมั พันธ์ระหวา่ งส่ิงมีชีวิตแบบใด ซ่ึง

เป็นองคป์ ระกอบทางกายภาพหรือชวี ภาพ (ภาวะปรสติ /องค์ประกอบทางชวี ภาพ)

7) สิงโตกับเสือ เป็นความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตแบบใด ซึ่งเป็นองค์ประกอบทาง

กายภาพหรือชีวภาพ (ภาวะแกง่ แย่งแขง่ ขัน/องคป์ ระกอบทางชวี ภาพ)

8) ผึ้งกับดอกไม้ เป็นความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตแบบใด ซึ่งเป็นองค์ประกอบทาง

กายภาพหรือชีวภาพ (ไดป้ ระโยชนร์ ว่ มกัน) /องค์ประกอบทางชีวภาพ)

9) การประเมินคุณภาพน้ำ ถ้าน้ำดี ค่า DO กับค่า BOD จะเป็นอย่างไร (มีค่า DO สูง

และค่า BOD ตำ่ )

4.1.2 ครูชแี้ จงให้นกั เรยี นทราบว่าทุกคนจะผลัดกันเปน็ ผู้อา่ นคำถามและผู้อา่ นมีหน้าท่ีอ่านคำ

เฉลยและให้คะแนนผทู้ ี่คะแนนคือผู้ท่ีตอบถูกตามลำดับ

4.2 เรมิ่ การแข่งขนั

4.2.1 ผ้เู รียนคนท่ี 1 หยิบซองคำถาม 1 ซอง เปิดอ่านคำถาม แลว้ วางกลางโตะ๊

4.2.2 ผู้เรียนอีก 3 คน แข่งขันกันตอบคำถาม โดยเขียนคำตอบลงในกระดาษคำตอบของตน

สง่ ให้คนท่ี 1 อา่ น

4.2.3 คนที่อ่านคำถามทำหน้าที่ให้คะแนนตามลำดับคนที่ส่งก่อนหลังผู้ที่ตอบถูกคนต่อมาได้

คะแนน ผทู้ ีต่ อบผิดไมไ่ ดค้ ะแนน

4.2.4 สมาชิกในกลุ่มแข่งขันจะผลัดกันทำหน้าที่อ่านคำถามจนคำถามหมดโดยให้ทุกคนได้

ตอบคำถามจำนวนเทา่ กนั

4.2.4 ให้ทุกคนรวมคะแนนของตนเอง โดยมีสมาชิกทุกคนในกลุ่มรับรองกันว่าถูกต้องการคิด

คะแนนจะได้คะแนนพิเศษเพ่ิม ดงั นี้

ผู้ทไ่ี ดค้ ะแนนสงู สดุ ในแต่ละโตะ๊ จะได้คะแนนเพมิ่ 4 คะแนน

ผทู้ ่ไี ดค้ ะแนนรองอันดบั 1 จะได้คะแนนเพิม่ 3 คะแนน

ผ้ทู ี่ไดค้ ะแนนรองอนั ดบั 2 จะได้คะแนนเพมิ่ 2 คะแนน

ผู้ที่ได้คะแนนรองอันดับ 3 จะได้คะแนนเพิ่ม 1 คะแนน

แผนการจดั การเรยี นรู้รายวิชาวทิ ยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปีการศกึ ษา 2564

โดยให้เวลาในการทำกิจกรรม 20 นาที จากนั้นให้นักเรียนที่ไปทำการแข่งขันกลับเข้ากลุ่ม
เดมิ นำคะแนนการแขง่ ขนั แตล่ ะคนมารวมเปน็ คะแนนของกลุ่ม

ขน้ั ท่ี 3 : อธิบายและลงข้อสรปุ (Explanation) (15 นาที)
1. นักเรียนแต่ละกลุ่มอภิปรายสรุป เรื่อง การเปลี่ยนแปลงขนาดของประชากร จากตัวอย่างผลงาน
ของนักเรยี น เพอื่ ช่วยใหน้ กั เรยี นสามารถสรุปได้ดว้ ยตนเอง

- การเปลี่ยนแปลงประชากร หมายถงึ อะไร
- องค์ประกอบประชากรทสี่ งผลตอ่ การเปลี่ยนแปลงประชากร มีอะไรบ้าง จงยกตวั อยา่ ง
- องค์ประกอบทางกายภาพและองค์ประกอบทางชีวภาพ หมายถงึ อะไร จงยกตวั อย่าง
- องค์ประกอบทางกายภาพและองคป์ ระกอบทางชวี ภาพ แตกต่างกันอย่างไร
2. ครูเปดิ โอกาสให้นกั เรยี นไดซ้ กั ถามขอ้ สงสยั เพื่อสะท้อนความคดิ ของนักเรยี น
ขน้ั ที่ 4 ข้ันขยายความรู้ (Elaboration) (10 นาที)
1. นักเรียนศึกษาคลิปวีดีโอ เรื่อง “การวิเคราะห์คุณภาพทางจุลินทรีย์ด้วยวิธี MPN | ปฏิบัติการ
วิเคราะห์นำ้ และน้ำเสยี ” (ท่ีมา: https://www.youtube.com/watch?v=58SlI-AzRQk)
2. ครูและนกั เรยี นแตล่ ะกล่มุ รว่ มกันอภปิ รายและสรุปการวเิ คราะหน์ ้ำดีและนำ้ เสียดว้ ยวธิ ี MPN
3. จากนั้นยกย่องกลุ่มที่ประสบผลสำเร็จ โดยครูรวมคะแนนของนักเรียนแต่ละกลุ่ม และแจ้งผลการ
แข่งขันพร้อมกับกล่าวชมเชยและมอบรางวัลให้กลุ่มที่ได้คะแนนสูงสุด ซึ่งประเมินผลการเรียนรู้ด้าน
คณุ ลักษณะ (A) จากแบบบนั ทกึ คะแนนการตอบคำถามของแต่ละกล่มุ

คะแนนรวม (เตม็ 1) = คะแนนท่ีได้ × 1
คะแนนกลมุ่ ที่ไดส้ งู สุด
ข้ันที่ 5 ข้นั ประเมนิ (Evaluation) (5 นาที)

1) ครูและนักเรียนประเมินผลการเรียนรู้ด้านความรู้ (K) จากใบกิจกรรมออนไลน์ เรื่อง การ

เปลีย่ นแปลงขนาดของประชากร

2) ครูและนักเรียนประเมินผลการเรียนรู้ด้านทักษะ (P) จากใบกิจกรรมออนไลน์ เรื่อง การ

เปลย่ี นแปลงขนาดของประชากร

3) ครูและนักเรยี นถกู ประเมนิ ผลการเรียนรู้ด้านคุณลกั ษณะ (A) จากการสงั เกตการสง่ งาน และสังเกต

พฤตกิ รรมการตอบคำถามของแตล่ ะกลุ่ม

8. ชน้ิ งาน/ภาระงาน
ใบกิจกรรม เรื่อง การเปล่ยี นแปลงขนาดของประชากร

9. สอื่ และแหลง่ การเรียนรู้
1) เอกสารประกอบการเรยี นร้อู ้างอิงจากหนงั สือเรียนวิทยาศาสตร์ชวี ภาพ 2 ม.4 (สสวท.)
2) แอปพลเิ คชนั เชน่ Padlet

แผนการจดั การเรียนรู้รายวิชาวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปกี ารศกึ ษา 2564

3) อปุ กรณต์ ่าง ๆ ได้แก่ กระดาษ A4 และกระดาษบรู๊ฟ ซองตวั อักษร ซองคำถาม
4) สื่อวิดีทศั น์ประกอบการสอน เรื่อง ระบบนเิ วศ ตอนท่ี 2 (วิทยาศาสตร์ชวี ภาพ ม.4 บทท่ี 5)

(ทมี่ า : https://www.youtube.com/watch?v=lWARxvgwPdM)
5) สอ่ื วดิ ที ศั น์ประกอบการสอน เรอื่ ง การวเิ คราะห์คุณภาพทางจลุ นิ ทรยี ์ด้วยวิธี MPN | ปฏบิ ัตกิ าร
วิเคราะห์นำ้ และน้ำเสยี (ทม่ี า: https://www.youtube.com/watch?v=58SlI-AzRQk)
6) ใบกิจกรรม เรอ่ื ง การเปล่ียนแปลงขนาดของประชากร

10. การวดั และประเมินผล วธิ กี ารวดั เคร่อื งมอื วัด เกณฑ์ใช้ประเมนิ
ประเดน็ การประเมนิ

ด้านความรู้ (K)

นักเรียนสามารถอธิบายปัจจัยที่มีผล ตรวจจากใบกจิ กรรม แบบประเมินใบกิจกรรม ระดับคุณภาพ
เรื่อง การเปลยี่ นแปลง พอใช้ ผา่ นเกณฑ์
ต่อการเปลยี่ นแปลงขนาดของประชา- เร่ือง การเปลี่ยนแปลง ขนาดของประชากร

กรส่งิ มชี ีวิตในระบบนิเวศได้ ขนาดของประชากร

ด้านทกั ษะ (P)

นักเรียนสามารถสืบค้นข้อมูล และ ตรวจจากใบกิจกรรม แบบประเมนิ ใบกจิ กรรม ระดับคุณภาพ
ยกตัวอย่างเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลง เรือ่ ง การเปลี่ยนแปลง เรือ่ ง การเปลยี่ นแปลง พอใช้ ผา่ นเกณฑ์
ขององค์ประกอบทางกายภาพและ ขนาดของประชากร ขนาดของประชากร
ทางชีวภาพที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลง
ขนาดของประชากรสิ่งมีชีวิตในระบบ
นเิ วศ

ดา้ นคุณลักษณะ (A)

1. นักเรียนตั้งใจเพียรพยายามในการ 1. สังเกตพฤติกรรม 1. แบบสงั เกตพฤตกิ รรม ระดบั คุณภาพ
เรียน และส่งงานตรงตามเวลาที่ รายบคุ คล
กำหนด 2. ใบกิจกรรม รายบคุ คล พอใช้ ผ่านเกณฑ์

3. การทำกจิ กรรม 2. แบบบันทึกการสง่ งาน

2. นักเรียนมีความกระตือรอื ร้นในการ สงั เกตพฤติกรรมการ แบบบันทกึ คะแนนการ ระดบั คุณภาพ
ตอบคำถามของแตล่ ะ พอใช้ ผา่ นเกณฑ์
ทำกิจกรรมในชัน้ เรยี น ตอบคำถามของแต่ละ กลุ่ม

กลมุ่

แผนการจดั การเรียนรู้รายวิชาวทิ ยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปกี ารศกึ ษา 2564

สมรรถนะผู้เรยี น ตรวจจากใบกจิ กรรม แบบสงั เกตพฤติกรรม ระดบั คุณภาพ
ความสามารถในการใชเ้ ทคโนโลยี

และการทำกจิ กรรม รายบุคคล พอใช้ ผา่ นเกณฑ์

เกณฑ์การประเมนิ ด้านความรู้ (K)

ประเดน็ การประเมิน ระดับคณุ ภาพ
321

นักเรยี นสามารถอธบิ ายปจั จยั ที่มีผลต่อ สามารถอธิบาย (ขอ้ 1- สามารถอธิบาย (ขอ้ 1- ไมส่ ามารถอธบิ าย (ข้อ

การเปล่ียนแปลงขนาดของประชากร 2) ได้ และมเี นื้อหา 2) ได้ แตเ่ น้ือหาไม่ 1-2) ได้

สิ่งมีชีวติ ในระบบนเิ วศได้ ครบถว้ น สมบรู ณ์ ครบถ้วน สมบูรณ์

(3 คะแนน)

คณุ ภาพคะแนน

คะแนน ระดับคุณภาพ

3 ดี

2 พอใช้

1 ปรับปรุง

เกณฑก์ ารประเมนิ ด้านทักษะ (P)

ประเด็นการประเมิน 3 ระดบั คณุ ภาพ 1
2 ทำใบกิจกรรม เร่อื ง การ
นกั เรยี นสามารถสบื คน้ ข้อมลู และ ทำใบกจิ กรรม เรือ่ ง เปลย่ี นแปลงขนาดของ
ทำใบกจิ กรรม เรือ่ ง การ ประชากร (ข้อ 3) ได้
ยกตวั อยา่ งเกี่ยวกบั การเปลี่ยนแปลง การเปล่ยี นแปลงขนาด เปลีย่ นแปลงขนาดของ ถูกต้องทง้ั 1 ตวั อย่าง
ประชากร (ข้อ 3) ได้
ขององคป์ ระกอบทางกายภาพและ ของประชากร (ขอ้ 3) ถกู ต้องทั้ง 2 ตวั อย่าง

ทางชีวภาพท่ีมีผลตอ่ การเปล่ียนแปลง ได้ถูกตอ้ งทงั้ 3

ขนาดของประชากรสงิ่ มีชีวติ ในระบบ ตวั อย่าง

นเิ วศ

(3 คะแนน)

แผนการจดั การเรียนรู้รายวชิ าวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปกี ารศึกษา 2564

คณุ ภาพคะแนน

คะแนน ระดับคุณภาพ

3 ดี

2 พอใช้

1 ปรับปรุง

เกณฑก์ ารประเมนิ ด้านคุณลกั ษณะ (A)

ประเด็นการประเมิน ระดับคุณภาพ 1
32 ทำงานด้วยความต้ังใจ
เพียรพยายามและส่ง
นกั เรยี นตั้งใจเพียรพยายามในการเรยี น ทำงานดว้ ยความ ทำงานด้วยความ งานช้ากว่ากำหนด 3
ชวั่ โมง
และสง่ งานตรงตามเวลาทกี่ ำหนด ตั้งใจเพียรพยายาม ตงั้ ใจเพยี รพยายาม
ได้คะแนนจากแบบ
(3 คะแนน) และส่งงานตรงตามที่ และสง่ งานชา้ กวา่ บันทกึ คะแนนการ
ตอบคำถาม (คำนวณ)
กำหนด (ในคาบ กำหนด 1-2 ชัว่ โมง ซงึ่ คะแนนสามารถ
≤ 1 ได้
เรียน)

นกั เรยี นมีความกระตือรือร้นในการทำ

กิจกรรมในชั้นเรียน

(1 คะแนน)

คุณภาพคะแนน

คะแนน ระดับคุณภาพ

3 ดี

2 พอใช้

1 ปรับปรุง

แผนการจดั การเรยี นรรู้ ายวชิ าวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปีการศกึ ษา 2564

เกณฑ์การประเมนิ ดา้ นสมรรถนะ

ประเดน็ การประเมิน 3 ระดับคุณภาพ 1
2
ตามหลักสูตรแกนกลาง
ความสามารถในการใช้ รจู้ ักเลือกและใช้เทคโนโลยี ร้จู กั เลอื กและใช้เทคโนโลยี
เทคโนโลยี ดา้ นต่าง ๆ เพ่ือการพฒั นา ด้านตา่ ง ๆ เพื่อการพฒั นา
ตนเองในด้านการเรยี นรู้ ตนเองในด้านการเรยี นรู้
และการส่ือสารดว้ ยภาษาที่ และการส่ือสารดว้ ยภาษาท่ี
เหมาะสม ไมเ่ หมาะสม

คณุ ภาพคะแนน

คะแนน ระดับคุณภาพ

2 ดี

1 พอใช้

แผนการจดั การเรียนรรู้ ายวชิ าวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปีการศึกษา 2564

11. บนั ทกึ หลงั กิจกรรมการเรียนรู้
ผลการจดั การเรียนรู้

จำนวนนกั เรียนทงั้ หมด ............ คน มผี ลการเรยี นตามจุดประสงค์การเรยี นรู้ สรุปไดด้ ังน้ี
นักเรยี นผา่ นจุดประสงค์ด้านความรู้ (K) รอ้ ยละ..........

(ดี...........% , พอใช.้ ..........% , ปรับปรงุ ...........%)
นักเรียนผา่ นจดุ ประสงคด์ ้านทกั ษะ (P) ร้อยละ..........

(ด.ี ..........% , พอใช้...........% , ปรบั ปรงุ ...........%)
นักเรียนผ่านจุดประสงคด์ ้านคณุ ลักษณะ (A) ร้อยละ..........

(ดี...........% , พอใช้...........% , ปรับปรงุ ...........%)

ปญั หา/อปุ สรรค
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

ขอ้ เสนอแนะ/แนวทางแก้ไขปญั หา
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................. ................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

ลงช่ือ.....................................................................
(นางสาวนสุ รนิ ทร์ อิ่นคำ)

นกั ศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชพี ครู
วนั ท่ี...................................................................

แผนการจดั การเรียนรูร้ ายวิชาวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นท่ี 2 ปีการศึกษา 2564

12. ความคิดเหน็ ครูพีเ่ ล้ียง
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................... ...
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................. .............
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................... .......................

ลงชอื่ .......................................................................
(นางนพมาศ พทิ ักษ์กมลรัตน์)
ครพู เ่ี ลย้ี ง

วนั ที่...................................................................

แผนการจดั การเรยี นร้รู ายวชิ าวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปกี ารศกึ ษา 2564

ตารางผลการประเมินด้านความรู้ ทกั ษะ คุณลักษณะ และสมรรถนะ

กลมุ่ สาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ภาคเรียนท่ี 2 ปกี ารศึกษา 2564

เรื่อง การเปลย่ี นแปลงขนาดของประชากร ชนั้ มัธยมศกึ ษาปีที่ 4/1

ผลการประเมนิ ดา้ น K P A ตามจุดประสงค์

เลขท่ี ชอ่ื -สกุล ด้านความรู้ ด้านทักษะ ด้าน รวม ระดบั
(3 คะแนน) กระบวนการ คณุ ลักษณะ คุณภาพ
(3 คะแนน) (4 คะแนน)

1 นายดีเลิศ ลุงต๊ะ 3 3 3.9 9.9 ดี

2 นายทพั พสาร สุรยิ ะ 3 3 3.7 9.7 ดี

3 นายประสบชัย แซเ่ ลา่ 3 3 3.6 9.6 ดี

4 นายอตโิ รจน์ กุหลน่ั 3 3 3.9 9.9 ดี

5 นายกระวี สุยะใหญ่ 3 3 3.7 9.7 ดี

6 นายจกั รพันธ์ กอนแก้ว 3 3 4 10 ดี

7 นายตะชดั ชัย สรอ้ ยคำ 3 3 3.9 9.9 ดี

8 นายศุภกรณ์ ธมิ ลู 3 3 4 10 ดี

9 นายสิรณิ ัฏฐ์ พิพัฒนภ์ านุวิทยา 3 3 3.7 9.7 ดี

10 นางสาวเพ็ญพิชชา ยศแผ่น 3 3 3.9 9.9 ดี

11 นางสาวนชิ าภา ขันตธิ นะวุฒิ 0 0 0.9 0.9 ปรบั ปรุง

12 นางสาวนมุ่ ลงุ เเสง 3 3 3.7 9.7 ดี

13 นางสาวปณฐั ศิกานต์ คำทอน 3 3 3.6 9.6 ดี

14 นางสาวพรนภา อนิ ใจ 3 3 3.7 9.7 ดี

15 นางสาวอรศิ รา พานทอง 3 3 4 10 ดี

16 นางสาวฐิตินาฏ บญุ ห่อ 3 3 3.7 9.7 ดี

17 นางสาวปภาวดี โรจน์เกษตรสิน 3 3 4 10 ดี

18 นางสาวปิยวรรณ เสนางาม 3 3 3.3 9.3 ดี

19 นางสาวพรทพิ ย์ พลอยพนั ธ์ 3 3 3.7 9.7 ดี

20 นางสาวพัชราพร เขื่อนแก้ว 3 3 3.7 9.7 ดี

21 นางสาวสริ ิยากร วรวรรณถาวร 3 3 3.6 9.6 ดี

22 นางสาวกานต์พิชชา ใสยาตร์ 3 3 3.7 9.7 ดี

23 นางสาวสริ ินภา มูลตรีศรี 3 3 3.6 9.6 ดี

24 นางสาวคำอ่อง ภทู ี 3 3 3.3 9.3 ดี

25 นางสาวพชิ ญา มาลา 3 3 3.3 9.3 ดี

แผนการจดั การเรยี นรู้รายวชิ าวิทยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปีการศกึ ษา 2564

ผลการประเมินด้าน K P A ตามจุดประสงค์

เลขที่ ชือ่ -สกุล ดา้ นความรู้ ด้านทกั ษะ ด้าน รวม ระดับ
(3 คะแนน) กระบวนการ คณุ ลกั ษณะ คณุ ภาพ
26 นางสาวสาวิตรี วงค์เช้ือ (3 คะแนน) (4 คะแนน)
27 นางสาวกานติมา วงษภ์ ักดี
28 นางสาววีรินทรภ์ ัทร์ นันทะแข็ม 3 3 3.3 9.3 ดี
29 นางสาวจฑุ าทพิ ย์ ศรีไชยวงค์
30 นางสาวธญั ชนก ดวงถา 3 3 3.3 9.3 ดี
31 นางสาวชนดิ าภา พดั เยน็
32 นางสาวนนั ทพร อยสู่ ขุ 3 3 3.3 9.3 ดี
33 นางสาวณชิ ารีย์ ลุงพงษ์
34 นางสาวศรณั ภัทร มะลัดขวา 3 3 3.6 9.6 ดี

3 3 4 10 ดี

3 3 3.7 9.7 ดี

3 3 3.7 9.7 ดี

3 3 3.7 9.7 ดี

3 3 3.7 9.7 ดี

เกณฑก์ ารสรุปผล

คะแนน ระดับคณุ ภาพ

8 - 10 ดี

5 - 7 พอใช้

1 - 4 ปรบั ปรุง

แผนการจดั การเรยี นรู้รายวชิ าวทิ ยาศาสตร์ชีวภาพ 2 (ว31102)
ภาคเรยี นที่ 2 ปกี ารศึกษา 2564

แบบบนั ทกึ คะแนนการตอบคำถามของแต่ละกลุม่

กล่มุ สาระการเรยี นรวู้ ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ภาคเรยี นท่ี 2 ปีการศึกษา 2564
เรอื่ ง การเปลย่ี นแปลงขนาดของประชากร ชัน้ มัธยมศึกษาปที ี่ 4/1

คำชี้แจง : ให้ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียน แล้วขีด / ลงในช่องความถี่ในการตอบ
คำถาม โดยการอภปิ รายและยกตัวอย่าง

ช่ือกลุ่ม เลขที่ รายชื่อสมาชกิ ความถี่ในการตอบ รวม
ซาวบาท 12 1. นางสาวนุ่ม ลงุ เเสง ///// 5
14 2. นางสาวพรนภา อนิ ใจ
ซงึ ตงึ 20 3. นางสาวพัชราพร เขื่อนแก้ว //// 4
33 4. นางสาวณชิ ารีย์ ลงุ พงษ์
แอ๋บออ่ งออ 34 5. นางสาวศรณั ภัทร มะลดั ขวา ///// // 7
3 1. นายประสบชยั แซ่เล่า
ขนมครก 13 2. นางสาวปณฐั ศิกานต์ คำทอน ///// 5
ตามใจ๋ 21 3. นางสาวสิริยากร วรวรรณถาวร ///// 5
23 4. นางสาวสริ นิ ภา มูลตรศี รี
29 5. นางสาวจุฑาทิพย์ ศรีไชยวงค์
6 1. นายจักรพนั ธ์ กอนแก้ว
8 2. นายศภุ กรณ์ ธมิ ูล
15 2. นางสาวอรศิ รา พานทอง
17 3. นางสาวปภาวดี โรจน์เกษตรสนิ
30 4. นางสาวธัญชนก ดวงถา
22 1. นางสาวกานตพ์ ิชชา ใสยาตร์
24 2. นางสาวคำอ่อง ภูที
31 3. นางสาวชนดิ าภา พดั เย็น
32 4. นางสาวนนั ทพร อยู่สขุ
2 1. นายทัพพสาร สรุ ิยะ
5 2. นายกระวี สุยะใหญ่
9 3. นายสิริณัฏฐ์ พิพัฒน์ภานวุ ิทยา
16 4. นางสาวฐิตินาฏ บญุ ห่อ
19 5. นางสาวพรทิพย์ พลอยพนั ธ์