The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.

Home Explore ວິຊາ ປະຫວັດສາດ

View in Fullscreen

ວິຊາ ປະຫວັດສາດ

Like this book? You can publish your book online for free in a few minutes!

Download PDF

Related Publications

Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.

Published by phaivanhmanivanh2000, 2021-12-14 02:50:48

ວິຊາ ປະຫວັດສາດ

Pages:

ວິຊາ ປະຫວັດສາດ

Keywords: ວິຊາ ປະຫວັດສາດ

7 ແບບຮຽນ ປະຫວດັ ສາດ ຊນ້ັ ມດັ ທະຍມົ ສກຶ ສາ ປທີ ີ 7

ສະໜບັ ສະໜນູ ການສາ້ ງຕນ້ົ ສະບບັ ໂດຍງບົ ປະມານແຫງ່ ລດັ

ltສ|ະa[ໜlບັ t|ສະ6oໜdkນູ oກlາhkນ’ພ8Qoມິ lໂtດ[ຍa[ທ3fະpນ’າq[ຄxາt,ນkພoດັ ]ທafະນາອາຊີ
lt|a[lt|6odkory,3fpmtot7korafmtokvk-u
ພມິ ທ່ີ P8rhkuy,,Tmmh3uj iI[n’h!rP*ry,$inG}trEina9gຕຕຕsWາາາat*enມມມWrdທທທn&Tບບບ@PrWar000!di888ni*n666ggtພພພiSnຈຈຈegr111vP999i000cue333b222Cli000co111.555CLotd.L. (tປcະ(ເxທtດgຫmວfຽwດmນ?າມ)

ຂະໜາດ 1ຂ8ະໜx າ2ດ51ຊ8ມx 2ຈ5າໍ ຊນມວນຈາໍພນມິ ວ3ດນ3ພ44ມິ.,99:222252.0ຫ98ວົ ຫວົ
ສະຫງວນລຂິ ະສດິ
ສະຫງວນລຂິ ະສດິ

7 ແບບຮຽນ

ປະຫວດັ ສາດ

ຊນ້ັ ມດັ ທະຍມົ ສກຶ ສາ ປທີ ີ

ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ shk,0kp
ສະຖາບນັ ຄນ້ົ ຄວາ້ ວທິ ະຍາສາດການສກຶ ສາ

2016

¢ÓÔ

ÒÁ

ÊÁÁ¼Æ Ä Ã¼Ã 7

¡ÃÙ Á Ç Ã
ÓÔÓÔ£ ¡Ç¾ ¢Ò¡
¢ Ã À ÇÇ
¾ÁÒÁ ÂÒÆ Ò
ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ

Ò¢Ê£ É¢ÊÒ ÒÒÆ Ò
¡¾Ç ¢Ò¡

Â¡ÊÆ¬Ê £ ¾ÁÒÁ Â ÒÆ Ò

£ÓÉÒÅ: ¾Á Ã ÒÁ¢ÒÊ Ã¢ . Å ¢Ò¡

¼Ç Á ¼¾ . ÒÆ ¢ÒÀ Á

ÉÂ ¢ÊÒ ¢ÒÊ ÃÒÁ . ÙÉÄ ¢ÒÙÒ

Ç Á Ò . ¼É£¼ ¢Ò¥ÆÈ

ÒÄ ¼Â ¢¾ Â¾

Á ÆÊÒÊÒÂ¼Ä

À À

ÄÊ ¢ÓÔÒÂ ÒÁ ÊÁ Á ¼ÆÄ ¼Ã Ã ¥ÓÊ Á ÆÊ ÒÊ ÓÔÓÔ
ÊÄ ¼Â ¼Ç ¼Á ¼Ä¢É À Å ÂÔÉ ÒÁ Á ¼
Á Ç ¼ÃÉÁ ¢¾ ¾Á ¥ÒÊ Á ÆÊÒÊ ÒÂ¼
Ä ¥Ê À ¡Ã ÓÔÓÔÄÊÈÉÅ È ÒÂÒÁÁÊ Á ¼ÆÄ ¼Ã Ã
Å¤¡É ÉÅ ¤Ê ÉÁ ÒÆ ¢¾ ÒÊ Á Æ ÓÁ
¤ÊÓÔ £ÓÓÔÁ ¤¡¼ÒÉÆ ¡¼

ÄÊ¢ÓÔ¡ÊÙÁÃ Ê ¥ÊÓÁ ÊÆ ÒÊ ¢¾ ÓÔÓÔÊÄ Æ ÊÅ ÁÙ È ¤ É ¼ÉÃ
ÒÄ¼Â ¢¾ ¾Â ¥ÊÓÁ Ó ¢¾ À¤ Ê ÁÊ Á¥Ê Ã ¤É ÀÊ È
Ã Ù¢ÙÉ¼Á¤ ¢¾ É ¡¼

¡ÅÊ ¤ÊÄ ¡ÊÙÁ ÃÊÒÊ 9 ÆÊ À Å ¼ Ã , £¾¥¾
Æ £¾ÊÁ ¼Ã , ¢¾ ,,, ¼ Ã ,, £¾ÙÁ Æ £¾ÁÊ¼ Ã ,,
¼Ã ,,, ÒÁ ¾Ò¥¤É¼Ê ¼ Ã ,9 ÒÁ¾Ò¥
ÁÇÁ ¼Ã 9 ÒÁ ¼É ¼ÔÉ Ò

¡ÉÅ ÒÓÔÓÊÊ ÁÓÃ ÉÒÒÔÁ ¼Ä ¢¾
¡¡Ò¾¤ÓÔÓÔ¾Ã Á À Á ÁÉ ÊÁ ¡ÅÉ ÒÉ ¡ÊÅ¤¼ÃÉ Á Ç¡ÊÆ ¤ÄÊ
¡ÁÊÙÃÊ ÁÃ ÒÆ Æ É ÒÉÈ ¢¾ ¼É ÊÈ Æ¤Ê¼Á Ù
É Æ ¢¾ ÃÊÀ Â ¡Á ¼ÉÃÃ¾ÁÊ Á ¤¦ À Ò¾Ç ÆÉ É Ò¥Á Á
ÆÊ ÒÊ Ò¼Â Ä ÒÄ ¼Â ¢¾ ¾Â ¡ÅÉ ÓÔÓÔ¥Ê
À ¥Á ¢¢¥Ê ¤Ê Ã ÒÅ Ê Á ¡ ¢¾ Æ ÈÂÉ ÊÄ ¤ÁÂ ÁÊ É¥À

Á ÊÆ ÒÊ ÒÂ¼Ä

ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ ¾

¼Ã , £¾¥¾Æ £¾ÊÁ ¼ Ã , ¢¾ ,,
Æ ¼Ã Æ£¾ÁÊ ¼ Ã ,
Æ¼Ã ÂÒÁ ¡Å ½Á ¡
Æ¼Ã Æ¡Å ¢¾ ÀÉ Ê ÁÆÂÆ
Æ ¼Ã Æ£¾ÁÊ ¼ Ã ,,

¼Ã ,, £¾ÁÙ Æ£¾ÁÊ ¼Ã ,,
Æ¼Ã £ÒÔ ¢¾ ¡Ã½Æ¡ÒÁ ÁÙ Æ £¾ÁÊ ¼ Ã ,,
Æ¼Ã ¾Á ¡½Â ÉÃ ÇÉ ¢¾ ¡½Ã Æ ¡ÒÁ Æ
¢É Ã ÓÁ Ç Á
Æ ¼ Ã Á¡¼¤½Â ¡½Â¾Â ¢¾ Ã
¢É Ã Á ÇÁ
Æ¼ Ã Æ Á Ê ÁÂ
Æ¼Ã £¾Á Æ¡Á
Æ¼ Ã ¾ÆÊ ¾¾£ÒÔ ¢¾ ¡Ã½Æ¡ÒÁ
Æ ¼ Ã ÒÆ É ¢¾ ÉÇ £¾¼Ã
Æ¼Ã Á ¼ÁÆ ÂÆÉÈ Ã ÒÔ ¢¾ £¾
¢É Ã ÁÇ Á

¼ Ã ,,, ÒÁ ¾Ò¥¤É¼Ê
Æ ¼Ã ÁÁ¾É ¡ÅÊÄ Ñ½ÉÁÁ Ä ¾ÒÊÁ ¼Ã ,,
¢¾ ÀÉ ÊÀ¾ÁÂÒÁ
Æ ¼Ã ¥À¾ÁÒÂ Á ¢¾ Á ¡¢ÂÃ ÒÃ
Æ¼ Ã ÀÉ Ê Á Á ¡½Â ¢¾ Ê ÁÊ
¾ÁÆÊÁ ¼ Ã ,

Æ¼ Ã Á¼ÂÀÉ ÊÈ ¢¾ ¾Ò¾ÒÊÁ ¼ Ã
Æ¼ Ã ÉÀ Æ Â¡ ¢¾ Æ ¡Â ¡ÉÃ ¼ÒÃÁ Á

¡½Â ¢¾ ÉÀ ÊÈ Æ ¾Ò
Æ¼ Ã ÓÒ¾ÒÁÊ¼Ã ,,, ¢¾ ¼¾¾Á

¼Â¥Æ ¾Ò
¼ Ã ,9 ÒÁ ¾Ò¥Á Ç Á

Æ¼Ã ÀÉ Ê Á Ç ¢¾ Á ¼¡¼
Æ ¼ Ã ÉÔ¢¤ÉÉ ÓÊ¤¥¾Ã
¼ Ã 9 ÒÁ ¼É ¼ÉÔÒ
Æ ¼ Ã ÒÁ¼É¼ÉÔÒ¾Ò

ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ¼Ã I £¾¥¾Æ £¾ÊÁ¼Ã I

¢¾ II

Æ ¼Ã 1: Æ£¾ÁÊ ¼ Ã I

1. £¾É Æ£¾ÊÁ ¼Ã I

ÁÆ Ç ¤¥¾É Æ£¾ÁÊ ¼ Ã , ¡ÁÁÆ ¢É ¢É Á ¡ÉÅ
À ¤Â ¢É¦À £¡Á ÁÊ
¢ÉÃ ¾Ã ¢¾ ¡½Á Æ ÒÀ ¡¾Á ¤¾Ò¡¼¤Ã . ¢¾
. ¡ÓÁ¤Ê ¡¼¼ÁÃÀ ¾Á¼Ã¡É ÊÁ ¢¡¼ÉÆ ¼ÔÁ À ÅÉ ¤
ÊÁ. ¢¼É Á ¡¼Á ÀÉÃÂÆ ¡ÁÆ ¡. ÉÁ ÁÊ , ÄÉ Á¢Ò
ÂÆ ¤Â ¢¼ÒÃ ½Â ¢¾ Ç Ã Â ¢¾ ¢É Á ÁÀ
ÅÉÉ ÂÁ ¡ÁÉ : ¡¼Á Â , Ñ½ÁÉ , ¡½Á , Ã ¾Ã, ÃÉÇÉ, ¾Á¡½Â

Á ¾Ò¢¾ÒÊ ¡£¾¤ÒÉ É ¡Ã Æ£¾ÁÊ ¼Ã , ÁÊ¢É Ò
¢É ÁÁ Â¼Â Æ ¡ÅÉ ¢ÒÂ Æ ¡¼À
¡ÉÂ ÆÉÆ ¡ÓÁ ¤Ê £¾Æ ¤ÈÉ “¼Â ¥¾ÒÉ”
£¼ÉÃ Æ ¾ÒÉ ÀÉÁÊÁ ¤ÊÆ ¡Á ¡ÉÅ ¤Å
Â ¢ ¢¾ Â ¼Â Æ ÄÉ Ê Ò¥ÈÉ ÁÊÁÉÇ ÓÒÉ Á ÊÄ ¡ÉÅ Æ £¼
¡Å-¼ ¢¾ ¡ÅÉ ¤ÀÉ Ê Æ¡ÈÉ É £ÉÔÒ¤¡Ã Á ¢ÉÈ É ¡ÉÁ : ¤
Ã . ¡½Á , £½Â -ÓÆ½Ã ¢¾ Ã ¾Ã¥Ê ÁÊÁ ÇÉÀ Á ¡¼ÄÊ
¡ÊÃÒÉ : “ÉÇ Æ ¼Â Á¥½Â” 7ULSOH $OOL DQFH ¢¾ Ã . Á Â, Ñ½ÁÉ ¢¾
½Á ¡ ¥Ê Á ÁÊ ÉÇ Á ¡¼¡ÃÊÒÉ: “ÇÉ Æ¼Â Á½ÃÂ” 7ULSOH (QWHQWH
Ê ÁÊ ÇÉ ¡Å -¼ÊÃ ¥Ê É¤À ¡Ê Ã Ò¡ÁÉÄ¾ÒÉ ¡¼ÊÄ ¤
¡½Ã Æ ¼ÉÃ Ã¾Á ÔÊÊ Ò¡ÆÊ ÈÉ Æ.

2. Æ £¾ÊÁ¼Ã I

Æ £¾ÁÊ¼Ã , ¡¾ÉÃ¡ÃÄÊ ¤ÒÁ ¼Ã ¡Å Â Ã . ÒÁ
¢É ¡¼¤¼ÒÃ ¡½Ã Æ . ÊÁ , ¢À É¾¥ÈÉ Â ¢¡¼ÅÉ ¤£¾.

1

2.1 ¡Æ
. Æ ¾ÒÉÑ½ÉÁ-¡½Á
Æ ¾ÒÉÑ½ÉÁ -¡½Á ¡ÓÁ ¤ÑÊ ½ÁÉ ¡Á ÈÊ¾¥ ÉÄ¥Ê Æ ¢ÒÊ

-¾¢À ½ $O VDFH-/RUUDLQH ¤¢Ê ¡É ½Á . ¡Ê¡Ã ÓÁ ¤ÑÊ ½ÉÁ¡Ã ÒÉÀ ¤À
¢¾ ¼Ç ÒÂ¼¼Ã ¼ÉÃ ¡Æ Â ¢ÃÊ ÁÅ. ÒÉ ¡½Á ¡Á ÒÉ
¥ÓÊ Á¥¤Æ ÊÁ ÊÃ ¡Á Æ Æ ¢¾ ÔÁ¤Ã ¢Ê ¡É ½Á
£¡ Â %L VPDUN ¡ÂÉ ¡Á Æ ¾Á Æ Ã ¡½Á¤¥
ÊÁ ¡ÃÒÈ ¤ ¢¾ ¡ÅÉ ÒÉ¡½ÁÀ¡Á ¬ÉÄ ¼ÃÉ Ã Ò¡ÊÁ ¢¼Ê ¡
Â, ¡Å ¢¾ ¼¼Ã¡É ¼ÆÉ ¼ÔÁÀ ÉÅ ÄÉ ¢ÓÁ Ç
¼Á ¤ÊÃ À ¾Á¡Â ¢Æ ¼ÃÉ ¾Ã ÁÔÊÈÉ¡.Ã ¤ÔÒÁ¾Á
¡½Á À¥¡Ê ÓÁ Æ¼Â Á À Á¼¥Ã Á¡¼¤Ê ÔÙ ¡¼ ¡ÉÅÊ
Ò£ÔÉ Ò ¢¾ Ã ÁÉÀ¤ÊÑ½ÉÁ ÃÒÆ ÁÁ ¡¼¡ÙÆÉ ÁÊ .

. ¢ÉÁ Á¢ÒÂ Æ À
ÒÂ Á Ç À ¤¼ÒÃ¡½Ã Æ ¥Ê ÆÉ Æ ¤Ê Ù ¡¼¤£¾¢Ò
ÆÒ¡Å ÊÄ ¡ÉÅ ¡Á ¢ÉÙ ¬ÒÁÇ Â ¼ÉÃ À Ê£ÓÇÀ
¢¾ ¡ÁÙ ¡ÉÅ À ¬ÉÂÊ . Â¢¤ÒÉ É¦
À ¥Ê Ã¢É Á Á È ¤¼Ê ÒÁ¼ Ã ;,; ÆÊ ÒÁ¼Ã ;;
ÆÃ ¤Ê À¾Á¼¼¡ÆÊ ÒÉ ¤Ä Â ¢É ¼ÃÉ ÃÁ ¼À
¼ÃÉÆ Ê ¡ÁÉ : ¢ÓÉÒÉÆ ¤¡¾¡. ,ÃÊ Á ÊÁ À ¢¤Ã ÊÈ ÄÊ
¡ÉÅ Ê ÁÀÉ¤ÊÂ Ê ¡¼¼ÉÃ¡Á¢ÉÈ É ¡ÊÆ Ã Ù ¤¡¼¼ÃÉ¡Á ¾À ÒÂ
Æ ¡ÉÁ : ¤¾ÒÉÃ . ¡½Á ¥Ê ÊÁ À ¢Ã ÄÊÙ ÊÁ Æ
¤¡Ê Ã¢ÉÁ ÁÁ Â ¤Ê ÇÀ ¬Á, ÇÀ ¡Ã ¢¾ ¥Ê .
¢É Á¢ÒÂ ÆÀ À¥ÉÈ ¡Ã Ò
Á¢É¾ÒÉ ¡¼Á Á ÒÊ Á £¡Á ¢É¾ÒÉ¡¼Á
Á ¡ÆÉ Á ¡¼Á Á ¤.É ¤Á Á Á ¡ÆÉ ¼ÉÃ ÃÆÒ¡Å ÄÊ ÙÃ
ÁÂ ¢¾ Ñ½ÉÁ . ¤ÊÁ , Á Â ¡Á ¡¼¼ÃÉ Ã ÒÆ ¡ÅÄÊ Ù ¡Á ÁÁ ¬ÉÄ £¾

2

ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ¡ÉÂ Ã ÈÉ ½Â , Ã ¢¾ Ç Ã Â . ÒÉ Ñ½ÁÉ ¡ÁÁÁ ¼Ã £ÉÒ
Ù¢É ÉÈ ½Â, Ã ¢¾ Á ¡¤Ç Ã Â ¡ÉÁ Á.

ÒÉ Á ¡¼¼Ä ¼ÉÃÁ ¼ÄÊ ÙÁ Ã ¡¼¡½Á , Ã ¾,Ã ÃÉ
ÉÇ, ¾Á ¡½Â ¢¾ ÅÉ ¦. Á¡¼¡ÉÆÙ ÊÃ ¡ÉÅÁ¼¾Á ¼Â¼ÄÂ
ÆÙÁ ÉÄ ÀÉ ¾Ã Æ ÒÆ ¡ÅÊÄ ¡¼ÆÉ¼ÔÁÁ Á Ñ½ÉÁ ¢¾ Á Â . ÁÊ , Á
¡¼¡ÆÙÉ ÊÃ ÉÄ ¢ÉÁ Á ¢ÒÂ Æ .

. ÒÉÀ ÊÁ Æ ¼¡Å¤¢Ù Á
Â ¢¼¤Ê¼ÒÃ ¡½Ã Æ :Å À¾¡Â Ò¡¢ÙÁ ¡ÁÂ ¢¼ÉÃ Ã
ÁÀÊ Á ¢É¾ÒÉ¡¼ÀÃ ¢É ¬ÉÄ¤ÊÆ ÒÁ ¼ Ã ;; ÆÊ ¡
ÒÁ ¢É¤¢Ù Á Ã :Å ¼¬Ã ÄÉ ¢ÉÒ¡Á ÂÆ
¤ÈÉ Ò¾Ò ¼ÃÉ ¤ÈÉ Ê Æ ÒÒ¢Ã ¾ÊÒÊ Á ¡ÉÅ
¥Ò¡ÅÉ ¢ÒÆ ¡Á Â Ù ¢É ÃÇÁÙ É Ê Å ¬¢É Á .
ÂÉ ¼ÃÉÀ Á ¼ÃÉ Ç¢É Ã¢Â Á ¡¼À ¡ÉÁ : £½Â-ÓÆ ½Ã, ½Á
¡ ¢¾ Ã ¾Ã ¡ÉÂ¡¼¡ÙÆÉ ÊÃ É ÀÓÁ À ¢¾ Â ¼Â Æ Æ
¥ÒÊÊÒÆ£¼ÃÉ¢É Á :Å
- £½Â -ÓÆ½Ã ¥ÓÊ Á ¬Á¬È ¡½Á ¡ÂÉ Ê¤ÓÊ Á
¢Ù Á¡Á Ù Ê ¢¾ ¡Â¼ÂÆ ¼¡Å .
- Ã¾Ã Á ÀÉ Ê¤Ê £½Â-ÓÆ½Ã Â ¼ÂÆ ¥Ã
- ½Á¡ Ê¡ÃÊ ¡Á ¼¥É¼È ¡¾¡Ã¢½¡
- ÉÒÁ Â ¢¾ Ñ½ÉÁ ¤À Ã ÒÊÀÁ Â ¼Â Æ ¼Á ½Á
¡ ¢¾ £½Â -ÓÆ ½.Ã
¼Ã ÉÀ Ê £½Â ÓÆ½ Ã Ò¢ Ã ÒÊ ¾
ÀÆ Ç Ç ¾Ç ¢É Á Á£½Â ÓÆ½ Ã ¤ÒÁ¼ Ã Â Ç Ã
. ¼ÉÃ ½¡£Ò 6DUDMHYR ÒÙ ¢ÒÊ Æ Ã %RVQLH ¡ÃÊ
¡ÊÃÒÉ “ÒÂÂ ¼É¡Ã Å ½¡£Ò”. ÉÀÊÃ £½Â -ÓÆ½Ã ¥Ê ÅÉ À¤Ê
¢Ã ¢Ê¥¤ ÆÉÒ£ ¢ÉÅ ¢Ã ¡Â . ÊÁ , ÁÁ £½Â -
ÓÆ½Ã ÉÄ Æ Á ¢Ã ¤ÒÁ ¼Ã ¾À Æ Ã . ÔÒÁ ½Á

3

¡ ¼Ã¡É Á Á ¼Â Á ¢Ã ¥À ¾Ê Æ Æ¡Á ¤¡É ÅÉ ÒÉ ¡ÙÅ ¢Ã £ÀÉ
Æ ¤ÀÉ À ÓÊ À¡½Á¢É ¤. ÁÉ ÁÊ, ¤ÒÁ ¼Ã Â Ã .
¡½Á ¥À ÊÆ Á ½Á¡, ÃÒÁ ÀÉ À Æ ÁÑ½ÁÉ .
¤ÒÁ ¼ Ã Â Ã . Á Â ¡ÂÉ ¡ÁÁ ¼Â Á Ñ½ÉÁ¥À Ê Æ Á
¡½Á. Æ¡¼ÉÁ É ÒÊÁ ÉÀ ¥¢Ê ÉÄ ¡Æ ¡¼¼¡ÉÃ Á Á
¼Â ¤¢¾É ÉÇ ¡ÆÊÓÒÉ Æ ¡ÓÁ¤ÊÆ ÒÉ ¡ÁÆ £¾.
2.2 À ¡Ã Æ

ÆÁ Á Á ¡Á Ä ¡Æ Ù ¡¼¼¡ÉÃ Á Á ¼
Â ¢¾ Â Æ ¡ÆÊ ÓÒÉ Æ ÄÉ ¡ÓÁ ¤ÊÆ ÊÁ ÃÊÃ ¡ÒÊ Ò¥¼ÒÆÉ
£¾. ¡ÉÂ ¬ÓÆ ¼ÃÉ ÀÁ ¤Æ£¾ÊÁ¼ Ã , ¥Ê¢É :

. ¬ÓÆ¡ÒÁ Æ
¬ÓÆ ¡ÒÁÆ ¡Á ¬ÓÆ¼ÃÉÃ ÀÉÊÈÁ ÉÇ¡Å ¡ÉÂ ÉÑÉ É
À ÉÀ ¡ÆÁ ¥ÊÉ¡Á À Ê Ç Ç ¼ÉÃ Ã ÒÒÒÉ Â£¾
¢Á ¡Ã ¬ÊÁÒÉ Ã £ÃÇÊ¬ÓÆ ¡ÊÃ Á ÁÊ .
. ¬ÓÆ¡ÒÁ
¬ÓÆ¡ÒÁ ¡À Á ¬ÓÆ¼ÉÃ ¡Ç Å Ã ¬¬ÄÉ ¾ÒÉ¡½
Á ¢¾ £½Â -ÓÆ½ÃÁ½Á ¡. ¤¬ÓÆ ¢É ÃÊ ¼Á ½Á ¡ÀÉÊÈ
Ê¼Á ¡½Á ¥¡Ê Á ¡Ò¾ÙÒÉ Ã. ¢É ÁÙ ¡Ã ÒÂ Á
¤¼ÃÉ À £Á £¡ÒÂ ¤¡Å ¾Ç . ¾Á¤¼É ÉÃÀ £¼É ¡¾
Â ¥Ê Ç ÂÆ ¢¾ ¡Á ÁÆ¡Â Á¡½Á ¼ÃÉ¡Å ¡½-
¾ÂË ¤¡Å Ã .
,ÊÃ Á Ã Ã Ù¬ÓÆÅÉ ¦Ã ¼ÃÉ À Á ¡ÁÉ : ¬ÓÆ ¼ÃÉ É ¢
¢¤Ã . ¢¾ ÓÆ ¼¼¡¾¼ÉÃ¢ÙÇ ¢¾. ¢É ÓÈÊ Æ ÉÀ ¡Ç Å
ÓÇ ¢ÓÅ Á ¬ÓÆ ¡ÒÁ Æ ¢¾ ¡ÒÁ. ÉÒ¡½Á ¡ÅÉ ÉÀ ¡Æ
¼Á ¡ÓÅ Á Â ¡¼Â ¬Ê ÊÀ À Á ¤ÊÇ¼Ò¼Â ÃÇ £¼Ã ¤ÊÊÀ £¤Ê¡ÓÅ
ÀÊÀ ¡Á. ¡Ã Ç £Ã¢ÀÉÃ ¡¼Á ¡ÓÅÀÊÀ ¡
½Á¡ÓÁ¤¡Ê ÓÅ£, ¡ÓÅ Â Ê¡¼ÁÂ ÙÓ¡ÓÅ ¾Á

4

ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ¡½Â¥ÓÊ ÁÒ¡É ¬Á ¬ÒÉ. ÊÁ , ¾Á¡½Â ÉÄ Æ
Á ¡½Á ¤ÒÁ¼ Ã ¡ Ã .

¤ÒÁ ¼Ã Â Ã . ¼ÁÑÉ ÁÀ¡Æ ¼Á ¡½
Á ÈÉ Ô $ PLHQV ¡ÓÁ¤Ê ¼Á ¡½Á À Ê¾ÔÂ . ¤ÔÒÁ
ÇÉ À Á ¼ÉÃ¡Á Á ¼Â ¡½ÁÀ Å Ã ¢¾ À Æ ¾ÀÁ ¡ÉÁ :
¤ÒÁ¼ Ã Á Ã . Ç ½¥Ã Ê¡ÁÁ Ç ÂÆ ¢¾ ¤ÒÁ ¼Ã
Á Ã . ÒÃÀ À Æ ÉÀÑÉÁ ÉÀÉ Ã¡ÉÅ ¥¡ÉÁÁ.

ÒÉ ¼Á ¡½Á ÁÙ ¼ÉÃ ¾¥ÉÈ ¬ÓÆ ¡ÒÁ Æ À ÅÃ É
¾ÔÂ Æ Ó¢Æ ¡. ¤¼ÉÃÇ , ¡½ÁÀ Ò¼Â ÃÇ Â Æ É ÀÉ
Ã¡ÉÅ ¥ÒÊ ÉÆ À ÓÊ¥Á ¼¼Â ÀÒÃ È£½ÒÂ Á : RRGURZ : LOVRQ
¾Á¡½Â¡ÉÅÀ Æ¡Â . ÓÒÁ ¼Ã Â . ÁÆ
¡Â ¡ÉÂ ¡ÃÊ ÒÉ “Á ¢Ã ” ¥À ÓÊ Á¾Æ ÉÈ ¡¼Ñ½ÁÉ . ¤Á¡ÊÃ ½
Á À ÊÓÁ ÁÙ ¼ÃÉÑÉ ÁÒÉ ÀÉ ¡Ã ÉÅ ¥ ¢¾ ¡Á Á ÃÊ
¥¡Ê ÁÃ ÂÊ Ç Æ £¾ÊÁ ¼ Ã ,

2.3 ÆÆ
. Ê¡Â
Æ£¾ÊÁ¼Ã , Ã Æ ¼Æ É ÒÙ Ù ÉÀÊ ¡Â Á¼Á¡¼¼ÃÉ¥ÓÊ Á

¥ ¢¾ ¾¥ ¡ÉÂ ¾Ò¡Á ¡Â ¢¾ÊÒÙ ÒÉ ¾Ê £¾
¾Á ¡½Â . ÆÊÁ ÊÃ ¥¡Ê ÓÁ¤Ê ¡¼¼É¥Ã ÊÓÁ ¥ÊÂ ¬ÊÃÉ ¡¼
¡Á À Ò¡ÂÒÙ Ù ¢¾ÒÊ Ã Á Á ¤Ê¡¼¼ÃÉ ¾¥Æ ¤Ê É ¡
Æ ¤ÊÆ ¡Á À Ò¡Â . ÔÉÈÁ ÊÃ À¡ÓÁ ¤Ê ¡¼¼ÉÃ ¾¥Ê
¬Ã ÊÃÂ Á ¬Á ¬ÉÒ¡ÉÃ ÊÄ Ã ÊÒÊÈÅ ¡Â É ¡¼ ¡ÉÅÀ ÊÅ È¡
Â ¡¼ ¢¾ ¤¬Ê ÃÊ Æ ¤¢Ê É¡¼¼¥ÉÃ ÓÊ Á ¥.

. ÊÁÆ
¡ÓÁ ¤¡Ê ÃÒÁÉ ÒÉ ¼Ê ÁÆ ¤Á ¡¼¼ÃÉÅ ¾¥ ¡ÉÁ :
Æ ¡½Á Æ ¤ÉÈ ¡Å ÉÁ Æ Æ ÒÁ , ¡ÅÉÇ£ ¢¾ À¾Â£
É ÒÙ Ù . Á Æ Ã ÒÉÁ ÉÒ Æ¡ÓÁ¤Ê¾Á Å Æ É ÒÒÁ ÒÉ ¡Á

5

¾Á ¼ÉÃ É ¢ ¢¾ Ò ¡ÀÉ ÓÁ ÒÆ ÓÔ
ÓÊÁ Æ¥.Ê ¢¤É ÔÒÁÀ¡ÓÁ ¤Ê Æ¡ÆÉ ÉÇ Ê Ù ÉÇ ¼É¡Ã ÃÈ¤É Ê
Æ ¡¼À ¤¡Ã½Æ¼ÃÉ ¾¥¤Æ ¥ÓÊ Á Â ¼¤Â Æ
Æ ¡, Ã ¡¼¡Á Æ ¡ ÙÅ ÓÒ¡ÆÊ ÁÆÇÉ ÅÉ ¢¾ÊÒÊ ÁÊ¡¼¤É
ÄÊ . ,ÃÊ Á £Ã ¼ÉÃ Á ¼Æ ¡¥ÈÉÒ¡Á¡¾ ¡ÁÉ: Ò
£ 3RO , Ò¡Ã 6HUEH , £¾¡Ò 6ORYHQ , £½¼ Í *URWK ¢¾ Ò½Á $UDELD

. Ê ¡Å
Æ £¾ÊÁ¼ Ã , ÉÆ Æ ¼Æ ¼Ê ¡Å ÀÉÁ Æ£¾Ù :Å Æ
Æ ¥Ê¤ÉÀ Ê¡Ã ÉÔ¢¼¡Å ¢¾ Æ¤¡¼¼ÃÉ ¾
¥Æ ¡ÉÁ: ¡½Á , Ò,Ã £½Â ¢¾ ÓÆ ½Ã. Á ¡¼ÉÁ ÉÒ¥ÊÃ Ê Ã
ÉÔ¢¼Ê ¡Å-Æ ¾Æ Æ È Â ¼¾Â ¡Á ¾
¼¾¾Á¼ÉÃ Ã ¼¼ÂÀ¡Ã Á Ç ¾Á . ÒÉ ½Á¡ÉÔ¾¾¼Â
¥¥¡Á ¾Á Æ Â Æ Ã Á £¡ÒÂ¡Á¢À ¤Æ.
Æ¤Â ¢ÂÆ ¡¼ÈÊ ÉÀÓÔÓÊ ÀÂ ¡ÅÉ À Æ
¡ÁÊ ¼¡Ã Æ ¡Å Á ÁÆ ¼ÃÉ¡Ã È¤É Ê Æ £½Â-ÓÆ ½Ã
¢¾ ÒÃ ¡ÁÉ : Â¡ ¼¡ÃÉ Ã ¤ÉÈ ÊÆ ÁÂ ÀÆÒÀ ¡¾Á ¤
ÓÔÓÊ ÀÃ ÒÉ ÓÉÒ¤ÆÆ ¡Ù ÄÊ £¼ÃÉÁ Â
ÒÓÔÓÊÂ Ù ÒÂ ¡É ÓÇ ¢Ó ¢É Ç ¼Ê Á ÂÀ Ê
¬ÓÔÓÊÒÂ¡.
. ÊÂ Ò¼Â
Æ ¡ÓÁ ¤Ê¡ÃÒÒÁ¤¤É Æ ¡¼ÈÊ ÒÉ ÆÂÊ Ç
¾Æ ¢¾ÒÊ ÀÉ¡ÓÁ¤¡Ê Ã Ã Æ Á Ã¤Æ ¢¾ ¡ÓÁ ¤ÊÁÆ£¾¢Ã É
ÒÁÂ £¦¡¼Ã À ¡Ã ÒÀ ÁÀÉ Á É¡Ã ¡Ã .
Æ ¤ÉÀ ¡Ê ÃÒÒÁ ¤É¤ÈÉ Æ Â ¢ÂÆ ÒÉ ÒÆ
ÆÒ¼ÉÃ ¥ÓÊ Á Â¤ÆÆ¡. ¢É¡ÅÉ É¡À Á ¥ÒÊ ¢¾ÒÊ
Ò¡Æ ÄÉ Á ÓÔÓÊ ¢ÉÀÅ É ÓÇ ¢Ó¾Á .

6

ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດÆ¤ÉÀ ¡Ê Ã ÒÆ ÉÅ ¢¾ Ô¢Ê ¤Æ ¡¼¼ÉÃ ¾¥Æ
¡ÒÉ¡¼¼ÃÉ ÂÁ ÀÉÈÊ ¾¥É ÓÇ ¢Ó ¢¾ ÉÀ¡Á ¼À¡ÉÁ :
Æ¡½Á Ã ÒÔ¢Ê ¡ÉÀ ÅÊ ¤Æ ¼Â Á ¢Ò¥ ¼ÃÉ ¡¼ÈÊ Æ¡Á
ÈÊÓÉ ÊÄ ¢¾ÒÊ ÁÁ ¤Ê¾Á ¡½Á ÓÁ £ÉÀ Ã ÂÀ ¡Á ¾ÀÉ ¢¾
ÉÔ¢¡¾Ã . ÉÁ ÊÁ , ÉÀ Æ ¡½ÁÉÄ Ã Â¤Ê ¼ÉÃ ¬Á ¬È¢Ò
¼¾Á Æ¤¡Ê ¾Ã¾ÆÊ Æ¼Â Á ÉÁ É Ò¡ÅÉ Ã£À Ò.

Æ £¾ÁÊ ¼Ã , ÂÊ Ç ¾Æ¤¡Å Â Ã . ÒÊ ¾¥
ÑÉÀ Á ¼Â ¼ÉÃ Ã¡½Á¡Á ¢À . Æ ÁÊ ¤ÃÊ Ê¡Ò¾ÓÊÈ Æ ¡Â Ã Á
¡Å , ¼Ã ¡ÆÊ ÓÒÉ ¾Ê Æ , ¼Ê ¡ÒÃ ÂÙÒÉ ¾Ê Æ ,
¡Á Æ ¡ÂÁÊ Â ÙÒÉ ¾Ê Æ ¢¾ ¡ÁÙ ÒÉ ¾Ê Æ . £
¡ÓÆ ¼ÃÉ¢É ÊÀ %DWWOH RI WK H 6 RPPH 5LY HU ¤Ã . Å Ô¢¤É ÒÁ
ÔÒÁÊÁ ¼ÁÂ Ê ¡ÒÃ Â ¡Â Æ. ¤ÃÊ ÁÀÉÁ Ò¼ÃÉ Ê¡Á
Æ ÂÙÃÒÂ ¢¾ ¼ÃÉÁ ¥ ¡ÉÂ ¾ÒÉ ¡¼Á ÆÂ¡Á ¡Â
ÙÒÉ £ÊÅ ¾¾Á¡½Â . ¢É Ò¡ÓÆ ÀÉ ¡Ã É ¡Á
¢¼ÊÂ ¼ÃÉ Ç ¥ÓÊ Á Æ . Ò¡¼ÉÃ¢¼ÊÂ ÁÊ Å Â¤Ç ¢¾
½¼À £¾¼Ã¥É ÊÓÁ Æ¼Æ Æ ¡ÁÉ : Ò£¡ÆÊ ¡¤É ¤É ÒÙ
¼ÃÉ ÊÈ¡Á ¾-,Ã ¾È , Â ¢¾ . Æ ¼ÉÃ Ã ÒÃ Â ÉÈ ÊÆÁÒ
¼Ç¾À ¤À ¾ÆÒÃ Â ¼ÃÉ À ¾Á¡Ã £¤Á Ç Á. ÀÉ Ô¡¼ÉÆ ÊÁ , ¡¼¼ÊÈ ÉÃ
¾¥Æ ÊÆ¤Ê É ¡ÆÆ¼ÂÁ ¢¾ ¡¼¼ÓÃÉ Á ¥À
Ê¥ÓÊ ÁÂ ¾ÊÔÈ¡ÉÂ ¢ÊÈ Æ ¥ÂÁ Æ ¡ÂÉ ÁÉ É Ò¥ÊÆÉ Æ¡ÓÁ
¤Ê¡Ã Ò¡Â ÆÉÀ ¤£¾.

3. Æ £ÙÁ Æ

Æ £¾ÊÁ ¼ Ã , ÀÒ¡¤¼Ê Á ÈÊ ¾¥ ¢¾ ÊÈ ¼Á¤Ê
ÒÃ Â ¢¾ ÁÂ. ,ÊÃ Á ÆÉ Æ ¼Ê ÉÀÊÁ Æ , ¡Â ¢¾
¡Å . ¡ÅÉ ÒÂ¼Ã¼¢Ê¥¡¼¼ÉÃ Ã ÆÀÁ¤Æ ÊÁ ÃÊ Å: ¾Á
¡½Â ¥Ê ¢Ã ÒÒÂ ¼ÃÉÊ ¾ÔÒÆ Á¾ÒÉ ¡¼Å ¤É £À Æ
¤ÊÃ Æ ¾ÒÉ ¡¼¡ÆÊ ¡ÓÁ ¬Ê¼ÉÃ¤, Ã¬Ê ¼¤ÃÉ ¡¾

7

É Á Â ¢¾ ¤ÊÀ ¾Á À ¾Æ £¼ÀÉÁ¡¼¼ÉÃ ¼À Â ÅÙ ÓÇ Ó¡¼ÅÉ . ¡ÒÊÆ
¾Ò¢¾ÊÒ, ÁÆ£¾ÙÁ Æ£¾ÁÊ ¼ Ã , £¡¢É Ã .
Á Æ £¾¥ÊÊ Ò¡ÊÆ ÈÉ ÁÂ, ÆÒÁ ¢É¾ÒÉ ¡¼¢Ê¥
¥Ê ÉÁ ÒÂ ¼Â £Ã É¡ÅÉ ¥Ò¼¼È .

3.1 Ç ½Ã
ÁÙ ÆÂÊ Ç ¾Æ Á ¡¼¼ÃÉ Æ ¡ÉÁ: Á Â, Ñ½ÁÉ, Ã ¾Ã

¢¾ ¾Á¡½Â ¥¡Ê Ã Ç ÄÊ ¼ÃÉ ½Ã¤ÒÁ¼Ã Á Ã .
ÇÆ ¢É ¡ÉÅ ÔÓÉÆ ¼Â Á Á Â ¼ÃÉ ¡ÁÁÁ Á ¡¼¼ÉÃ¾
¥¤Æ£¾ÁÊ¼ Ã , ¡ÅÊ ¤Ç ¥ÊÃ¤É ÙÁ ÊÀ ¼¼Â ÀÃ
ÒÈ£½ÒÂ Á : RRGURZ : LOVRQ ¢É ¾Á¡½Â ¤¡Ê ÁÁÙ ¤¡
¾ ¢¾ ¡ÓÁÆ¼ÂÁ Á ÂÉ ¦ ¡ÉÂ ¢Ù ÊÀ ÃÒÊ¼ÉÃ
¤Ê Ò¡Á ¼À ¢¼É Ç ¦¡¼ÉÒÀ É ¡¼¾¥ ÅÙ ¥À. ¡ÊÈ ÊÆ ÓÒÉ ¤
Ç ÃÊ Ã ¡¼¼ÒÃ¡Ã½Æ , ¡½Â ¢¾ Æ ½¾Ã ¢¤É ÒÆ Â
¢¾ÊÒÈÊÃÆÀ ¡Ã Ç ÃÔ¢ÉÈÊ À 4 ¡¼À :Å Ñ½ÉÁ, ¡½Â
, ÁÂ ¢¾ Ã ¾.Ã
3.2 Ê ÁÊ Æ Á Â

Æ Á Â Ê ÊÁ ÄÊ¤ÒÁ ¼Ã ¡ . Æ ¼ÂÁ Á
É¦ £¡Æ ¼Â Á¢Ò¥¼ÃÉ À Æ ¤Ê Ã ÁÂ. Ç Æ Ê
ÁÊ Æ Á Â¢É ¡ÉÅ Â Á¾Â À Á ÉÁ :ÃÊ

- ¡ÉÅ ÊÁ ÀÉ¤Ê¡Ã Æ¾ÒÉ ¡¼.
- ¡ÉÅ¡ÓÁ¤Ê Á Æ£¾ÃÁ Â ¼ÃÉ Ò.
- ¡ÅÉÂÁ ¬Ê¼ÉÃ É ¦¼ÉÃ ÀÆ ¥Ò¤Ê Æ¼ÂÁ Á ÂÙÁ Æ £¾.
- ÉÆ¡Ã ÒÓÒÉ ¾Å ÒÉ¡¼ ¡ÅÉ ¡Ã ÒÊ ÀÁ ¼¼È .

ÁÀ Á Æ Á Â ¢É¢¤ÉÉÔÒÁ ÊÁ ÉÀ
¤Ê¡Ã Æ ¢¾ À Æ¤Ê ¡¼Â¼Ç¦¡¼Ê¡Æ ¾ÆÁ Å ¼Â
¥¡ÊÀ Â ¢Á Æ ÊÒÁ ¢¾ Á ¢¾ ¤ÀÉ Ê¤Ê À¾Á¡ÆÊ¢¥Ê Á Ê
Á Æ Ê Â ÙÁ ¡¼Â. Æ ÁÉ ÉÒÊÃ Ã È ÁÊ ÉÈ

8

ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ¡¢Ã Ò *HQHYD ¡¼ÒÂ ¡¢Ã ¾ 6ZLW]HODQG . À¡ÃÆ
Á ÂÃÆ É ¦¡ÓÁ ¬Ê¼ÃÉ ¢¾ ÓÁ Â ÉÁ :ÃÊ

Á: ¢É¼ÃÉÇ¤É Æ Á Â, ¼Ç ¡¼Â
Æ ÃÊ Ê ÉÆ ÊÈ¢¼¥À ÀÉ ¼É ¢ÉÒÉ ¢Ô¥Ê
Ô¢É ÔÔÒ ¢¾ ÒÃ ¾Ç ¾Ã ÁÊ .

Æ :Ã ¡ÓÁ ¬Ê ¼¡ÉÃ ÁÈÊ À¾ÂÆÃ Â Ò ¡¼:Å
Ñ½ÉÁ, ÁÂ , Ã¾Ã ¢¾ ÉÃ ÇÉ . ÆÃÒÁÊ ÆÇ Á ¾Ã ÊÁ ¡ÉÅ Â ¾
¡¾ÅÉ É ¦¼¡ÃÉ Á ¥Ç ÉÀ Á Â £¾ ¢¾ ÂÁ ÊÀ ¡¬¢Ã
Á .

ÀÁ ¡¾¼Â : ¡¾¼ÂÁ Â¥ÊÓÁÁ ¡¾Å ÆÃ
Ã¬Ê ¼ÉÃ¡ÁÀ Á Á ¼À ¾, ÓÁ ¡ÙÁ , ÀÒÒ¥Â ¢¾
Á ÑÉÉ ¦.

À ¼Â : ÃÀ ¼Â ÑÉÉ ¦¡ÓÁ ¬Ê¼ÃÉÔÉ ÒÁ ÂÀ
¼Ê ¡Â ¢¾ Á Æ ¥Ê¢É Æ¥¾ÒÉ ¡¼, À Á ¢Ó
Æ ¢¾ À ¼Â ÑÉ Â ¢¼ÃÉÉÈ¤ÇÊ .

Ç ¼Â À¾ÒÉ ¡¼: Ã¬Ê ¼ÃÉ ÉÔÒÁ ÓÁ Æ¾ÒÉ ¤
Â¾ÃÉ¦ ¢¾ ¾À ÃÂ Â ÉÔÒÁ ¡ÊÀ¢Â . ÇÂ¼À ¾ÒÉ
¡¼ÊÒÈÊÂ Æ.

À:
Á Æ£¾É ¡ÃÆ £¾ÁÊ ¼Ã , ¡Á ¢Å Ò¤"
ÉÆ ¡¼ÃÉ¤Ê¡Ã Æ£¾ÁÊ¼Ã , "
Æ£¾ÁÊ¼Ã , ¡ÓÁ ¤Ê¡¼É ¦¤£¾Ê ÓÒÉ ÅÁ ÅÙ ÔÁÁ
¡¡¤"
Æ¡¤£¾¼ÉÃ¥ÓÊ Á Æ ¼ÆÆ £¾ÊÁ ¼ Ã , Ù ¼ÃÉ Ç" Ê Á "
¤Ê Æ ¡Á ¡ÅÉ ¤Å ¢Ê¥Á ÃÆ Ã ¢¾ Æ ¡¢Ò¤ÀÉ ÁÁ
Æ £¾"

9

Æ¼Ã 2

ÒÂ Á ¡Å 10 ½Á ¡ . 1917

1. ½Á¡ÉÂÒÁ¡ÅÇ¾

½Á¡¡Á ¡¼¬ÉÄ ¤£¾ ¼ÉÃ Ã Â ¢ÒÊ¤¥É Ò¡Æ ¼ÒÃ :Å
¼ÒÃÃ ¢¾ ¡½Ã Æ. ¼Ã½É Á¡¡Ã ¢ÒÇ ¼ÒÃ ÊÁ Ã Æ Å ¡ÅÉ
ÒÁ ½Á ¡¡ ¡ÒÆ£¡Ã ¡ÆÊ ¥Ã À Æ Â ¢
¼¡ÃÉ Á½Á ¡¤ÁÇÁ.ÃÊ ÉÀ Ò½Á¡¥Ê ÉÀ ÈÊÁ ¥¾ÉÁ ÂÆ £Â
¢ÁÉ É Ò¢¾ÊÒÆ Æ¡Å ÉÀ . ÒÉ Â¢¼¡Ã½ÆÁÊ¥ÊÆÒÒÊ
¤¥ÂÓÈ Æ ¡ÊÆ Ã¡Ã ¾ ¤Ã .
¼ÃÉ ¥ÉÈ¤Â¢¢É ÃÊ Ù Æ ¡ÉÆ ¼¢ÃÉ ÉÁ ; ÒÉ Ù ¡Á Æ
¡ÉÆ¾Ò¡ÂÉ ÒÁ ÒÉ ¼Á Æ , ¢ÊÃ ÉÆ ¡ÉÆ
ÅÉ¦. ¡ÒÊÆ ¾Ò¢¾ÊÒ£Ê ½Á¡ ¢É À ¡Ã ÙÆ ¡ÉÆ
¡ÊÆ Á ¡Á½Á¡ ÁÉÀ¼É¡Ã ÒÆÊ ÒÉ : “¼ÃÉ½Á ¡Ã ¡ÒÊ ¤É
¥Ò¡Æ¼ÒÃ ÃÊ À ¡ÉÀ ÁÉÂ ¼¢ÉÃ ÙÁ ¼½ÉÃ Á ¡Ã Æ Æ ¡ÉÆ
¼ÉÃ ÃÃ ÒÂ ¢ÉÁ ÒÉ ¡ÉÆ ”.

É ÂÒÁ ¡Å¾Ç Ã . ½Á ¡¡Á¡¼¼ÃÉ ÆÒÊ ¾
¾¼Â ¥ÆÈ Â ¡Á ¡Ò¾Ù ÒÁ ¢¾ À Ã ÅÊ¾Â ¼À ¡Á
Æ¡Á ¢É¾ÒÆ £½¥Ê ÄÊÆ ½Á ¡¤ÊÆ ÒÁ¼ Ã ;9,, ¢¾ ¥À Ê
Ã Á Ù Æ¼É¥Ã ÊÃÉÒÊ ½Á¡¤Ê¡Á ¼ÉÃ ÁÊ ÆÙÊ Æ½Á ¡¥Ê
¡Á ¡¼À ¡¼ÆÉ ¼ÔÁ À ÅÉ . ¤ÊÆÒÁ¼ Ã ;,;
Á¼ÃÉÆ ½Á ¡¼À Â Å ¡ÊÆ ¢Ã Ò ,,, ,YDQ ,,, . ¡Á Á Æ
¼ÀÂ¼ÃÉÀ ¤Ê ÀÂÂÉ ¡Á Æ ¡ÓÁ ¤Ê À È Ã Ò¡ÁÊ ¢ÊÄ.
ÀÊÃ¥Ê ÆÒ¡Á¾À Á ÆÓÆ ¡ÊÆ £Ã ¾ ,, ÄÉ¡Â
Ç Ò¾Æ Æ¡ÆÊ .

Ù ¥¾¢É Æ ¡ÆÊ ÁÊ ¢¾É ÒÆ £½ ÆÓ
Á Æ Ç ¼ÊÅ ¡ÆÊ Â£¾¼ Ã ,, Æ½Á¡¾ÒÊ ¢ÉÃ Ò¼Ç ¢¾

10

ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດÅ Æ ÃÉ È ÓÃ É ¬Á ¬ÒÉ . ¡Â ¢É ÒÉÃ ÁÇ ¢Ê¥¤ÒÉ ¡Ò¾ÒÊ
À¡Æ ÒÂ¼Ã Æ ¢¾ ¡Á Â ¾Â¢¼Ä ÂÆ À ¤Ê À ¢É ÒÃ Â
¡Á ÉÈ Æ ½Á ¡ÀÁ ¼Ç ¢¾ Å Æ ÃÉÅ¡ÆÉ . ÊÒ¡ÊÁ , ¤ÊÆ
ÒÁ ¼ Ã ;; ÅÆ ÉÃ ÈÓÃ ¡ÆÉÙ ÁÊ ÄÉ ¡Á Á¥¬ÄÉ ¤
Ù ¦Á ¥¼ÃÉ ÃÆ¡ÓÁ ¤Ê ÒÂ Á½Á ¡À ¡Ã ÄÊ .

2. ÂÒÁ¡Å 10 ½Á ¡

2.1 ¡ÒÂ Á
ÂÒÁ ¡Å ¾Ç . À ¡Ã ÊÄÙ Á ¥ÉÁ:ÃÊ
. ½Á ¡¡Á Ç ÇÁ Á Æ ¢¾¡ÆÊ£ÓÀÊ Á ¢É
¤¼Ê ÒÁ¼ Ã ;,; ÊÆ ÒÁ¼Ã ;; ¡ÉÅ ¡¼½Á ¡Ã

Â ÁÒÊ Ò, ½Á¡ÊÒÙ¡ÉÆ Æ ¼ÃÉ¢É Á¤Ê
Æ ¾¡ÆÊ, Á Æ¥Ê Å Æ ÃÉ É ¬Á ¬ÉÒ £¡ÇÉ
Æ ¼ÃÉ É¢À É Æ ½Á¡. ¾Á½Á ¡¥ÊÀ ¡Ã ÆÆ ¡ÉÆ
¡ÙÉÆÊÃ ¾À Á¤ Ê¼ÁÁ Á ¤Ê Ò¡Æ ¡ÊÆ¡ÒÉ ÅÙ ¢Ó¤Ê ÒÇ
¡ÆÊ ÉÂ £ÀÉ ÃÉ ¢¼¤¦. ÃÉÒ¤É ½Á¡¡Ò¾ÁÊ
¢É ÂÀ . ¤ÁÊ, ¡ÂÉ ¬ÄÉ ¡Á¡ÆÊ ÒÉ ¡ÅÙ¡ÁÇ , ¡ÊÆ ¼ÃÉ Â ,
Ò¡Á ¢ÉÈ ÊÃ ÉÄ ¡ÓÁ ¤ÊÒ¤½Á¡Ã ÒÁ ¢É Á Æ ÁÊ Æ
¡Ò¡Æ ÀÉÃ Â ¤¦¼ÉÃÉÀ Ê Á ÆÊÀÁ Á ¼É¡Ã ÊÆ ¼ÉÃ Â ¡Á ÊÈ À Æ ÊÄ.

Ã ¬ÉÄ ¼ÃÉ ¡ÊÆ £Â ¾ ,, ¥Ê À ¡Ã ÂÓÈ Æ ¢¾
¡Â¥ÓÈ ¢¡ÒÁ Æ ¥Ê¡ÓÁ¤Ê ÒÇ¡ÊÆ ÂÉÀ Ò¬ÄÉ¡ÃÒ
Á¢ÉÁ ¡ÊÆ . ¡Æ À¡ÒÉ ÒÇ ¡ÊÆ ¼ÉÃ Â¡ÆÙÉ ÃÊ¥ÊÈ ¡À ¾Á¢Ó
ÄÉ ¥Ê ¢ÒÀÉ ¤À ÉÀ ¡ÆÊ £¡ÀÉ Á ¡Á ¼ÉÃ ¡ÊÆ ¥Ê
¡¾Ã ¾ÆÊ ¾¼Â¤Ã . ¡ÉÅ ÓÂ È ÁÆ ½Á¡¤¼Ê Ô¡¼ÉÆ
ÁÁÁ ÅÉ ¦¤¡½Ã Æ ¡ÒÁ Æ. ¡Æ ¡ÊÃ ÓÁ ¤Ê Ç¡ÆÊ¼ÃÉ Â Á ¢É Á
ÒÆ ÊÁ ¡¼Â , ¡ÒÉ¼ÉÃ ¥Ê À¾Á ¼Æ¢¼¤À ¡Ã Â
¢¤É Ê Ã ¤Ê É ¢¾ ¾Æ ¼Ä È .

11

ÒÊ ÒÀÉ À¤Ò, ÒÁ ¾ÒÉ Æ Æ¡ÆÉ
É ¦¤ ¢¾ ÒÀÉ ¤À Á Â ¡ÆÊ ÉÂ ÉÄ ¡ÓÁ ¤ÊÁ Æ ½Á¡¡Á
É¡ÊÆ £ÓÒÁ¢ÉÉ ÒÙ Ù ¤ÊÆ ÒÁ¼Ã ;; Á ÒÁ¢É ÉÁ
ÉÒÃÒÁ ¢É¾ÒÉ¡ÆÊÁ Æ ½Á¡, ÒÁ ¢É ¾
ÒÉ ÁÁ ½Á ¡Á Æ¡ÆÉ É ¦¼ÃÉÉ¢À É½Á ¡, Á Á½Á¡Á ÁÂ ¡ÊÆ
ÂÉ ¢¾ Á Á ½Á ¡Á¢ÉÁ Á Á ¡ÒÁÆ . ¼Á Æ¡ÉÆÙ ÃÊ¥Ê À¥ÉÈ
ÒÂ ÁÉÔ¢Æ¤½Á ¡.

. ½Á¡Å ÉÒÉ ÉÈ¤¾Æ Á Á
¤ÒÁ¼ Ã ;,; ÊÆ ÒÁ¼ Ã ;; Ê ¡ÉÂ¢ÂÒ¡Ã ¡À Á ÒÉ ÁÆ
½Á¡Ê Ò¬ÊÁ¼¥¥ ¢É Ê ¡ÂÉ ¢¡¾Â ¡ÂÉ¢¾ÊÒ ½Á¡Á Ã ÒÊÙ ÁÙ
¢¾ Ù Á ¥¼ÃÉ ¼ÀÉ Á ÊÁ ¡Â ¤¾Æ Ç À £
¡Ê , ÆÆ ¢¾ ÅÉ ¦Ã ¼ÉÃ ÁÉ¤È ¾Á ÀÉ Ê Ô¼ÔÁ Ñ½ÁÉ ,
Á Â ¢¾ ¡½Á . ¡Æ ¼ÉÃ ¤¡Ê Á ÁÉÃÊÊÅ ¡Â ½Á ¡Á
ÓÁ ÓÈ ¢¡ÉÆ Å ¾ÆÂ À¼ÃÉ ÙÊ ¥ ÉÄ¡Á Ã Ò
¡Â, ÁÆ ½Á¡.
ÒÆ É : ¡ÅÉ Æ Á ¡ÆÊ ¤Â À ½Á ¡ÇÙ Á Â ¡Â 4 ¡¼ÉÅ ,
ÇÙ ¾Á¡½Â ¡¼ÅÉ ¢¾ ÙÇ ¡½Á ¡¼ÉÅ . Á¾Ò¢¾ÒÊ ÂÉ ¼ÉÃ ÊÁ Å ¤Ê
¡Á ÒÉ ½Á¡¡Á É ÒÉ ÉÈ Æ ¤¾ÆÁ Á ÁÊ ¢É ¾¥Ê¢É ¼ÉÃ
¥Ê ÇÀ Ò¡Æ ¾¥¢Ê É . Ê Ô¼Ô¤ÉÁ¡¼Á
Á ¢¾ÊÒ¤Ã . ¾Â¾ÂÇ À Ò¡Æ ¾Â Ç
À £¾. ¾ÂÉÒ¤É ÁÄÊ Á É¡¼. ÉÁ ÊÁ , ¡ÓÁ ¤Ê½Á ¡Â ¬ÃÊ
É¡¼ ¤Ã . ¡Â ¾Ê ½Ç. ÃÉ¬ÄÉÊ ¡ÊÆ ÓÒÉ ¤Æ
£¾ÊÁ ¼Ã , ¡ÆÊ Á ¥Ê ÉÆ Æ ¼Ê ¤¡Ê ÂÉ ¡, Ç£,
¾ÂÉÀ¬ÒÊ Á Æ.
. ÒÂ Á¡ÅÇ
ÒÂ Á¡Å ¾Ç ½Á ¡À ¡Ã ÄÊ À¡ÉÅÂÒÁ ¡Å Ç
¼ÃÉ¡¾ÃÉÆÊ ÊÄ ¤ÒÁ¼ Ã Á . ¡ÅÉ ¾Ä “ÒÁ¼Â ¡¾Å ” À È É

12

ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ¡Å¡£½ ¥Ê Á ¢ÉÒ¼ÒÊ Á Ê Æ . ¤ÒÁ¼Ã Ç À
Â À Ò Æ ¤Ê ÀÁ £¡ÒÂ À Á ¡ÃÒ
¡ÙÃ Ù ÒÁ¢ÉÂ Æ £¤Ê À ÒÁ “Ê ÒÄ , Ê Æ , Ê
¡ÊÆ”. Ò¥Ê ÒÆ £Ã ¾ÒÁ ¼¥Ê¡ÆÊÓÒÉ , ÙÁ ÁÊ ,
Ò¥Ê À ¡ÃÇ¼À¾Ç , ÆÉ ¡Æ ÁÓÆ ÂÒÁ¼ÉÃ ÅÇ Á , Ä ¡Æ À
Á Æ É¦¡ÆÊ. ¥ÊÃ Ê¡Á Ç¡¾ÉÃ ÆÊ ¤Ä À¾
¡ÊÆ ¢¾ÊÒÁ ÊÁ ¾¤É ÊÄ ¡ÊÃ ÒÉ : “¾ÁÒÉÆ Ò” Á ¢É ÊÁ¾
¾¼Â ¥¥Ê ÂÊ Ç ¾Æ .

2.2 ¡Á ¥ÂÒÁ ¡Å¾Ç
ÙÁÂÒÁ ¡Å Ç Ã . ¾Æ À ¤½Á¡Ã¾Æ

¼ÉÃ ÆÒÆ ¥Ê ¦Á :Å
- À ¾ÁÉÒÆ Ò ¼ÉÃ ÒÊ ÇÉ Æ Æ ÊÁ¡Á ÉÒÙ ¢ÉÀ

Ò¼Ä.
- À ¬ÄÉ ÅÀ£ÒÔ¡ÉÂ ¡Á ÒÆ ¢¼À Ã¼ÒÉÆ ¥.
¤¡Ò¾ÁÁÊ ¾Á À £ÒÔ¥ÀÉ ¡Ê ÆÊ ÓÒÉ ¢É À ¬Á

¬È ¾ÁÆÉÒÒ. ¡Æ ¡À ÒÉ¤¡ÅÊ ÊÆ ¾Á ÉÁ É ÒÉÀÀ¡Ã £
Æ ¼ÉÃ Á ÁÂ Æ£Æ. ¢ÉÉÀ ¾ÁÆÉÒÒ¥Ê Å
À £ÒÔ¥ÉÀ ÒÒÊ ¤ ¡¡Á¾Á ¼¡ÃÉ Æ¾Á ¡ÆÔÒ ¢¾ À
. ,ÊÃ Á ÅÉÀ À¡Ã£¡ÓÁÆ £¾ÊÁ ¼Ã , ÓÉÒÁÇÉ ½ÃÂ.

ÀÉ¬Ê ÁÉ É ÒÃÊ À £ÒÔ¥Ê ÅÀÉ À ¡Ã ÀÉÊÈ ¢¾ Á
Ê¼À ¾ÁÉÆÒÒ ÒÊ ÁÊÁ £ÓÇ Ç ¢ÉÒ
¼ÊÒ, Á ÊÁ À ¼ÉÃ Â ¢¾ À ¼ÊÄ ¡ÅÉ ÂÁ ÁÙ
¼Â¥ ¢¾ ¼Â ¤Ê Æ ¡ÆÊ ¤¢Ê ÔÉ ÒÁ ¡ÊÁ¼¡Ã ¡¼
. Ó¡Ò¾ÃÊÁ £¡ÒÂ ¥Ê¢ÓÀ ¡Ã¡ÅÉ ¥ÒÉ¡Ã¡Ã, £
¡ ÙÁ Á¾Â ¤¡Å Ã ¢¾ ¡¾Â¤¡Å ¡ ¼ÃÉ Á
¡¼ÒÂ¡ÅÉ À ÂÒÁ ¤. ÒÁ ¼Ã ¡ ¡¾Â ¥Ê É Ò
£¾Ã Á ÒÉÆ ÒÒÊ ¡¼ÉÒÃ É “ÊÀ ¡¬¡Ã ÙÅ £¡Å ¡” ¡ÉÂ

13

¥ÊÒ¼Â ¼ÀÉÈÊÂÒÁ ¢¾ ¥ÓÊ ÔÓÊ À¼Á Æ Ê ¤ÉÈ Ê À £ÒÔ
¢¾ ÓÔÓÊ ¤Ê£¡Æ Â , ¡Â ¡Â ¡Á ¾Á ¢¾ Ê Ç Â
¡ÆÊÓÒÉ Æ £¾. ¥ÃÊ Ê¡ÓÁ¤¾Ê Á ÒÆÉ ÒÅ É Ò£Ã
Æ É ¬Á ¬ÉÒ, Æ ¤¼ÉÃÇ À¡Ã Ã ÂÒÁ ÄÊ ¤¡Å À¾Æ Ã . ,
¾ÁÒÉÆ ÒÀ ÊÓÔÓÊ ¡Æ¼¢Ò¬ÊÁ Å ÓÁ
¤¡Å ¡£½. ¡¡½Á Ã .HUHQ VN\ ¾ÁÆ Ã ÒÊ Á ¥ÊÉÁ ¤Ê
¼Ç £¡Ã ÊÆÉ ¡ÓÁ ÒÔÁ£¡ÒÂ ¡ÓÁ ¤Ê¼½Ã 7URVN\ Å
Á, ÉÒ¼É¡¾Â ¥¬Ê Ã Ê ¥¡¼¢¾Á . ÁÊ ¥À Ê ÃÁ ÊÁ¾Á
¤É ÊÄ £¢É ¡¡½ÁÃ ¡Á Æ ¢¾ ¢ÉÁÊ ÆÆ *HQHU DO / *
.RUQRY ¡ÆÊ À¾ÆÀ ¢¬É ¡Á ÊÈÁ¼È Ç, £Ã Ç Æ ¡ÉÅ
ÒÂÒÁ.

Ó¡ÅÁ . ½Á¡¥Ê È¡ÆÒ¡Å ½Ã 5L JD ¤¢Ê É¡
¾Á , ÆÆ ¥Ê ÒÆ ¾Á ¢¾ÒÊ ÉÁ ¤¼Ê ¡ÆÊ Ä ¡Æ Ç
¡£½ÒÊ ¡ÓÁ ¾Á. Ã¥Ê ¡Ê ÓÁ ¤¾Ê Á ¡¡½Á
Ã ÀÊ ÉÔ¼É¼ÃÁ Æ ¤Á £¡ÒÂ ¢¾ ÓÔÓÊ¤ÊÆÉÒÁ Ê
ÁÒÙ Ê ¼Á Ã Æ É Á £¼¡Å Á£¡ÒÂ ¼ÉÃ Å Á Ç
¤ÒÉ ¡ÉÅÀ Á Á ÉÀ ÈÊ ÊÁ ¼Á Æ Æ.

¤ÔÒÁ , Á £¡ÒÂ ¼ÃÉ¡£½ ¥À Ê ÁÊÁ ¼ÊÁ
ÊÄ £Ã À ¾Á Æ ¡Â Æ À ¡Ã¡ÅÉ ¥Ò£Ç ¾Ç ¤Á ¢Ò
¼Æ Á ¥Ê¡ÓÁ¤¢Ê ¾Á ÊÁ Å ¾ÆÊ ¾¾. ¡
ÁÊ ÊÃ ¥Ê ¢¤Ê¡Á ÒÉ ¤Æ Á Æ ÃÁ ¢ÉÁ ¡ÓÁ¤ÊÀ
¾Á É ¡¾Æ ¢¾ ¡ÅÉ Å Æ . ¤ÔÒÁ Á £
¡ÒÂ¥ÊÓÁ ¡ÉÅ Å Æ Á ÊÅ Á Ù ÄÊ . ÒÙ ¡£½ ¢¾ Æ
È¥Ê¡Á ¤¢ÂÒÁ ½Á¡. ÉÀÁ ÉÁÉ ÒÊÃ Á
¥ÊÒ¼Â ¼¤É Å “£É¾ÊÆ ¾Á ÉÆÒÒ ¢¾ À¡Æ À ¼ÁÆ ¡Á
£ÒÔ”.

14

ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ¤¼ÃÉ¡¡½Á ¡Ã Á Æ¾Á ÆÃ ÈÉ ÁÊ ¼É ¡¾Â ¼ÃÉÈÉ¢¾Á À¥ÊÂ
¤½Á ¡É ÊÁ ¬Ê ¢¾ ¥ÊÂ ÀÉ ÁÀ
Á £¡ÒÂ ¤½Á ¡Ù . ¼É ¥Ê ÔÆ¡Â È Á ,
ÀÁÉ ¢¾ Ò¢¡ÅÉÇ¾Æ ¢É¡Æ À ¾ÁÒÇ¡ÉÅ ¡ÆÊ ÓÉÒ¤
ÄÀ. ¡ÅÉ¥Ò¼É ¡¾Â ¢¾ Â Á £¡ÒÂ ¥Ê¡ÓÁ¤Ê
Æ , ¼ ¢¾ À ÙÒ ¡ÁÀ ÒÒÙ Ù ¥Ê Á ÂÆ Á £¡ÒÂ ¡ÉÃ ÊÄ
Æ ¤¡Å Ç Ã. ¡Á Æ ¤¡Å ¾À ÆÃ ÔÒ
Á ¢¾ ¥ÓÊ ÁÔÉÒÙ¤¡¾Å ÁÊ£ÒÔ¢É ¡£½.

ÁÊÀÉ À£ÒÔ¼ÉÃÈÉ ÒÆ ¡ÅÇ À É ¦¥À Ê Å ÊÁÊ
ÄÊ ¢¾ ¤Ê ÓÒÉ Å Á Á£¡ÒÂ. ¤¡Å ¾Ç Ã . Á £¡ÒÂ À¥Ê
¢É ÊÁÀ ÒÂ ÁÊÄ £¼É ¼½Ã ¡Á ÆÒ¬Ê À ÑÉ ¼
. Ó¡Å ¾Ç Ã . ÙÁÁÉ ¾Á ¦¼É ¡¾Â
À ¼Â Á£¡ÒÂ ÄÉ ¥Ê¡ÃÇ ¢¾ ¾Æ ¡Â ÉÅ Ä À , ¡
¡ÁÒÉ À ¾Á¾Ç ÓÅÄÊ ¥ÊÇ ¢¾ÊÒ ¢¾ ¥ÒÊ ¢ÒÉ Ä À
¤ÒÁ ¼Ã ¾Ç Ã . ¢É¢Ä ÀÊÁ ÊÃ Å ¡¾Á Ê Â
Á À Ò¬ÄÉ Å ¡¢ ¢¾ £Ã ÒÃ¢ ¥¼Ê ¾À ÆÀÉ ÁÀ ¡Æ ¢ÃÊ ¥
¢É Á È Ç¼ÊÒ¡Æ À¥ÊÅ Á ¥¾ÉÁ. ÙÁÊÁ ¼É ¡¾Â ÄÉ¡ÒÆÊ ¥ÒÊ É
“Ò¡ÓÆ ÉÀÀ È¤É À Å¾Á ÆÉÒÒÓÒÁ ¼Ã ¾Ç ¥Ê Ã
¢¾ÊÒ”.

¤¼ÉÔÅ ÒÁ¼ Ã ¾Ç Ã . ¼É ¡¾Â¥Ê À ÁÉ ¤Ê¼
¢£ÒÔ¡ÆÊ ¥Ä ¡Æ Ç Ç ¼ÅÉ ¦¡ÁÉ: ¾Ã Æ ¥, £Ã ¼¾¡¾,
¡¾Á , ¼¾Á. ¡ÆÊ ÒÁ¼Ã ¾Ç Ã .
£¥ÊÓÁ Æ ¼Æ¼¡ÓÅ Â “Á £¾¾” ¾ÒÁ ¾È¬Ò ¥Ê Å
Â¾Ê ¢¾ ¤¡Ò¾ £¡ÆÊ ÒÁÔÒÁ ÊÁ ¼É ¡¾Â ¥Ê ÔÀ ÉÔÒ
ÁÆ ¡¾ÃÀ¾Á ÉÆÒÒ ¢¾ÊÒÀ ¤¢Ê ÉÀ ¼Â
ÂÒÁ . ÙÁ ÊÁ¤¢¾ÒÁ¼Ã ¾Ç Ã . ¼É ¡¾Â ¥Ê À ÉÁ
Ä¡Æ¾ÒÁ ¾È¬Ò¡ÉÂ ¢ÉÊ ¼ÉÃ ÊÁ ÁÇ ¼Ê¾ÁÒÆÉ Ò.

15

ÀÉ È¥Ê ÊÀ¡Ã ¥Ó¡ÊÆ ÒÁ ¼Ã Ç¾ Ã . ÄÉ ¥Ê ÂÊÇ ¾Æ Á ¾Á
Æ Ã ¾ÁÒÉÆ Ò¥Ê ÅÁ Æ , ÃÔ¢É ¡¡½Á Ã ¼¾ÉÃ Á ¬Ã¥Ê£¥
¾Æ ¼È ¾Á ¡½Â ¬Ã¥ÁÊ ¢É¡ÆÊ ÒÁ¼Ã ¾Ç .

¥Ê¦ÁÀÉÊÈ Ä À ÈÉ ÊÁ Ç ¤É £ÒÔÀ¥Ê¥ÄÊ É
¡Á ¼ ¡ÉÅ É Â É Å ÓÔÓÊ¤Ê¼Ç ¡¼¼ÃÉ¡ÊÆ ÓÒÉ ÆÊ Ç Â
Æ ¢¾ Á Ç Á Â , ¾Æ¾Ê¾Ä Â¡ÊÆ ¼ÉÃÂÉ ÊÂ ¡Ã ¢¾
ÊÁÊ ¾Á£ÒÔÇ ¼À Â ÄÊ¡ÃÊ ÒÉ : “ÀÆ ” £¢É ¼É
¡¾Â¡Á ÒÆ ¬Ê . ÁÊ Ã¬ÉÄ¼Â ÒÉÀÊÈ Æ ¤ÈÉ ÒÆ ¡ÅÆ
ÈÀ¥ÊÓÁ ¥ Ä¡Æ ÒÁ ¢½¢¾Á ¢¾ Á ÊÁ£ÒÔÄÊ¤ÒÁ ¼ Ã
Â Ã .

3. ¡¼ÉÃ¤Ê¥ÊÓÁ¥

ÉÀ ÈÊÒÈÊ ¢Ó¤£¾ ¡ÉÅ Æ É Æ¡ÆÃÉÈ
ÓÃÒÁ Â ¢¾ Ò¼Ä ¥¡Ê ÃÊÄ ¤£¾¢¾ÊÒÙ ÁÊ ¢ÉÀ À¡É Á Æ
À ¡¾Á Á¡ÅÉ ¡ÉÅ¥¼Ê ¾¡¼ ¢¾ ¢Ò¾Ê¼ÉÃ
¢É Á. À ¾ÁÂÒÁ¡Å ¾Ç Æ ½Á ¡ ¼ÃÉ Æ ÆÀ ¡¾ÁÁÊ
¢É Á ¡ÁÉÉÀ¥ÃÊ Å:

- ÂÒÁ ¥ÓÊ Á¥ ¡ÒÉ Æ ¥Ê ÅÀ £Æ ÊÁ À
ÒÂ Á ¼ÃÉ Ã Á¼Á ¬Â ¢¬Ê Á ÒÈÊ¼Ç.

- ÂÒÁ ¥ÊÓÁ¥ ¡ÒÉ ÀÉÊÈ ÒÊÈ¢Ó¥ÊÅ À
£ ÁÒ£¡ÒÂ ¡ÂÉ À £¼É ¡¾Â ¡Á ÆÒ¬Ê .

- ¤¡¼½Á ¡¥Ê Ç¡Â Ç ÈÇ ¢¾ ¥Ê¡Á ¡ÅÉ
¥¼¡ÉÃ Æ ¤Ê¢É ÒÂ Á.

4. ÒÒÂ Á

ÒÂ Á¡Å¾Ç Ã . ½ÈÉ Á ¡ ¥Ê Ã ÒÀ ÁÉ ¤ÉÙÒ¤
ÒÁ ÒÇ, ¡Á ¡Á ¥Á ¤É ¾¡Å ¤¤É
£¾ ¡ÂÉ ¡Á¾¡Å¼ÃÉ Ã Ò¢É Á ¾¼Ä ÂÆ ÁÊ ¢É¾
Á Æ ÂÆ ¼ÃÉ ÃÆ ÁÊ À Ã ¡Á ÈÊ À .

16

ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດÒÂ Á ¡Å ¾Ç ½Á ¡¡Á¼Á Ê ¢¾ Æ¡¾Ã ¼Â ¢Ã É¢É
¢½Á ¡¤Ê ¡Á ¡ÙÊÂ Á ¡¼Á ÁÊÁ ¤ÊÁ ¼¾¾Æ . Ê
ÊÁ Á ¡Á ¼À¾ÇÇ Á Á Æ ¤½Á ¡É ÂÊ ¡Ã .

ÒÂ Á¡Å¾Ç Á ¥Ê Ê¡ÅÉ ¥ ¡ÅÉ¾Æ ¾ÊÒÙÊÙÁ ¼Ê
Â ¤½Á¡¼ÃÉ ÆÆÒ¡Á¥¾¡Ò¾Ù ÒÁ ¾Æ ¡ÉÅ Á ¼Æ ¡Ê ÒÊÄ ÈÉ
¾Á ¼Ã¡É ¼ÉÆ ¼ÔÁ É ¦¼ÉÃÊ Ò¬Ê¤£¾.

ÂÒÁ ¡Å¾Ç ½Á ¡Á È ÅÊ ¢ÒÂ Á Æ ¤É ¼ÉÃ Ê À ¡Ã ¥
ÊÁ¼Â Ã -¡¾Â¡ÉÈ ÁÊ¼Á Æ Â Æ ¡ÂÉ ¡ÊÁ ¼ÊÃ ¡ÀÉ Ã Ã¤ÊÈ , Ç
Æ ¤Ç ¡Ã É . Æ À ¡¾Á ÒÂ Á ÊÁ ÊÃ Á ¡Á ÔÆ À¡¾Á ¤¡ÊÅÊÆ
ÒÀÃ ¼ÉÃ Á ÊÁ À Æ Æ ¡ÊÄ . ¥
ÒÂ ÁÁ Æ Â Æ¡Å¾Ç ½Á ¡ ¢É ¡Á £¬É ÊÁ ¬Á¤É Á ¼Â
Á¤Æ :Å ÁÂ ¢¾ Ñ½ÁÉ ¢¾ Ò¼Ä ¤¼ÒÉÆ £¾.

¢ÃÊ ¾ÊÒ ÒÂ Á¡Å¾Ç ½Á ¡Á ¥Ê ÉÆ Æ ¼Ê ¤¢Ê É Ò
ÀÉÊ¡È ÉÅ ¼Â¥ ¢¾ ÒÆÉ ¤£¾ ¥Ê ¡Æ ¡Á
ÆÓÔ:Å ¤Ä À À ¡ÁÊ Ã À ¼ÉÃ¡Á ¡, Ã ÒÁÃ
Á É ¢¬Ê ¢Ê , Ã Ç Æ¡ÆÊ É ¢Ê ¢¾ ÓÈÊ È¤Ê ¾£¼¡ÉÃ
Æ ÒÂ Á .

5. ÊÊÁÆ¼Ã III

¡Â ¢É ÒÉ Æ¼ Ã ,, ¥¾Ê ÆÊ¾¾¾Æ ¤¡Ò¾¼ÉÃ Æ £¾ÊÁ ¼Ã , ¥¾Ê ¡ÃÊÄ
À ¢É ÒÒÂ ÁÆ ÁÊÀ Ã ¤¼ÉÒÆ £¾ÀÁ ÅÉÀ ¢¾ Á ÅÊ¡ÃÉ
¼ÒÃÒÓÇ ¢ÓÊÄÉ ¾ÔÂ Á ¡ÉÅÁ È Â¥ÓÊ Á ÊÁÊÊÄ ÉÈ
Á¡¼¼Ä , ¡Å ÊÄ ¢¾ ¡ÉÂ¡Å ÄÊ . ¡Â É ¤À , ÒÂ
ÒÁÆ Á ÀÃ ¤¼ÆÒÉ £¾ À ÁÓÔÓÊ ¤ÊÃÆ Á ÊÁ Æ ¡ÉÅ À
ÒÂ Á ¤Ê¥¡ÂÇ ÅÙ ¥¤ÁÊ Ç ¼Ê .

ÒÁ¼Ã Ã Ã . Ç ¤É ÆÈÂ ¥Ê¥ÄÊ¼ÉÃ ÙÒ
ÆÈ ¡¼½Á¡ ¡ÂÉ ÃÈÊ¢¼Á È Â ¼ÉÃ¡¼É ¦¡ÊÆ ÓÉÒ¡Á À

17

ÒÙÒÙ ¥ÓÊ ÉÒÁ Ê ÁÊ Æ ¼Ã ,,, ¡ÂÉ¢É Æ ÁÊÁÆ ÁÊ À Ã
¢¾ ÒÊÈ ¢Ó¤¼ÒÉÆ £¾ÊÄ .

Æ ¼ Ã ,,, Æ ÒÆ ¥¡Ê Â Ã . Ù ¥¾¡Ò¾ÁÉ É Ò Æ ¼Ã ,,, ¥ÊÀ
¡ÃÇ ¡Â ÁÊ ¡ÉÅ Ò¢Ò¼Â Á ¤Ê¡Á ¢¾É ¥¾¢É
ÒÆ ÂÒÁ£¾. ÇÊÁ ¼ Ã Æ¼Ã ,,, ¥Ê Á ÁÊÄÊ ¤Ã
. ¥Ê É£ ¢¾ ¢Ê¥Á Æ ¢¾ ÒÆ ¡ÅÄÊ É ¦ £¢É
¼É¡¾Â ¡Á ÈÊÒ.

¤ÊÀÆ È Â ÒÒÂ Á £¾¥Ê Ã ÊÒ
ÒÆ ¼ÃÉ¡ÁÊ¢ ¢¾ Ã Ò¡Á ¡¤ÀÉ Ê ¾Á ¼ÂÁÁ ¢¾ À ¾Á
Â Æ. ¡ÅÉ ÆÒÆ ÊÁÀ Ã ¢¾ Á È Â
Á¡¼É¦¤¼ÒÉÆ £¾¥ÊÃ Ò¡Ã¤¡É ÁÊ ¢É ÔÀ ¢¾ Ã Ò
¡ÂÉ Æ¡¥¤Ê À¡ÃÉÀ ÊÈÊ Ò¼Ä . ÉÁ ÊÁ , Æ ÒÆ ¢¾
¡ÉÅ ¥ÒÆ ¼ Ã ,,, ¡Â¡Ò¾Ê¡Ã ÁÒÉ ÉÀ Ã Ò¢¼¡Á ÔÉ
¢¤É £¾. ¡Â¡Å Ä Ã . Æ ¼ Ã ,,, ÄÉ ¥ÊÇ¡¾Ã
Æ¡.

À :
¤Ê Á ÓÔÁ ¾ÒÉÔÒÁ ½Á¡É ÂÒÁ £Ê À
ÒÂ Á¡Å ½Á ¡À ¡ÃÊÄ ÒÊ ¡¤¢É "
Ò¼Â ÃÀÉ ÈÊ ¢¾ Á Ê¾Á ÆÉÒÒÀ £ÒÔ¢
¢Ò¤"
ÉÆÒÂÒÁ¡Å ½Á¡.
ÆÉ¼Â¡Â Ê ÊÁ Æ ¼Ã ,,,

18

ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ Æ¼Ã 3

Æ¡Å ¢¾ ÉÀÊ Á Æ Â Æ (1918-1941)

1. Æ ¡Å (1918-1922)

1.1 £ÒÔÉ ¡Ã Æ ¡Å
ÙÁ ¾ÆÊ ¾¾¾¡ÊÆ , ¡Â ÒÉ ¼É ¡¾Â ¢¾ Á £¡

ÒÂ ÉÀÈÊÄ¡Æ À Æ¥Ê ¢ÉÀ ÆÁ Á ÙÊ ¼Á ¤
Á , Ê ¡Â ¢¾ À ¡Ã £É¦¼ÉÃ ÉÔÒÁÆ£¾ÊÁ ¼Ã ,

ÙÁÂÒÁ ¡Å Ç¾ Ã . ¾Á £ÒÔ¥ÊÓÔÓÊ ¥Á¾Á
¡¼¼ÉÃ¡ÆÊ ÓÉÒÆ ¤¡Ê ÓÁ ÁÁ Â¼ÉÃ Ã ÒÇ ¼Â À ¢¾É Á
Ñ½ÁÉ , Á ÂÀÉÓÁ ÊÀ ¡¬Ã ÊÃ. ÒÉ ¡½Á ¥Ê Æ ¾Æ ¡ÓÁ Á Á Â ¢É¥Ê
ÓÔÓÊ ¤£Ê Ó¡Æ Â ¢ ¼ÃÉ ¼¡½Á Ä ¥Ê ½Á ¡¤¾ÒÉÆ
¤¡Ê ½Á. ½ Ã /HRQ 7U RWVN\ ÆÒ¬Ê ÊÈ¢¼£ÒÔ¤¡¾
ÊÁ ¥¾Ê ¡ÃÀ ÃÊÀ ¡¾Â ¢¾ ¥Ê ÒÉ ¼¾¾Á£ÒÔÂ¡¼ÃÉ
¾Æ Á ÁÂ ¡ÉÅ ¥¡½Á¼ÉÃ¥Ê¡¬Ã ¡ÂÉ¡Á ¡¡ÓÁ ¤Ê
¡ÃÃ Æ¥¥¾ÀÉ .

1.2 ¡Á¥Æ ¡Å
Æ ¡Å¡Ã ÄÊ £¡½Á¥Ê Ò¤¡Ê ÆÁ ÁÙ ¼½Ã

ÉÀ Á¡¾Â Ç £Ã£ÒÔ¢ÒÓÆ ¼Á Æ . Ò¡Æ¥¡Ê ÉÅ ¼¥É¡È Å
¡£½½ ¢¾ Ä ¡Æ ¡Å Æ. £ÒÔ¤¡Ò¾ÊÁ ¢ÉÃ ¼Á ¡ÉÆ ¼ÃÉ ÀÉ¼Á
¡ÊÁ ¢ ¢¾ ¼Á¤É À Á¼ÀÉ Á ¥ÊÓÁ Á ÊÁ ¡¼ÅÉ . ÁÊ, ¼É ¡¾Â ¥ÓÊ Ô
ÓÊ¤Ê ÒÈÊ ¢Ó¼ÁÆ ¼À Ê Á Â ÇÈ ÁÆ Â Æ¥ÒÊ. Ê ÊÁ , Á
£¡ÒÂ ¢¾ ¾Á £ÒÔ ¥Ê Ê¼Á ¢ÂÒÁÄÊ É ÓÃ ÉÒ, Ã
Ò¢¤ÊÈÓÆ £ÒÉ ¡ÅÙ ¢¾ ÓÉÒÅÒÊÈ ¢Ó.

ÒÁ ¼Ã Ç Ã . ÀÉÈÊ ÊÁ ¼ÀÂ ¥¡Ê Ã ÊÄ¤ÉÈ Ê¦Á¡ÅÆ
¢¾ ¾Ò. ¼Á¢¥Ê Ê Å ¡ÅÉ Á Á ¤¾Ê Á ¡½Á ¡ÁÁ Á
ÂÅ¤.É ¤ÒÁ ¼Ã Ã Ã ÔÒÁ Æ ¼ÂÁ ÉÁ É ÒÀ¥¡Ê ÁÁÉ¼È ¡ÉÃ Å ¡¾Á

19

¡ÓÁ ¤Ê ¼¾¾Á £ÒÔ¡Â ¢¡Â , ÒÉ ¡¾¾Ç ¡ ¢¾
È ½Ã. ÁÊ , ¼¾¾Á £ÒÔ¥ÊÆÒÆ £¾ÊÁ¼ Ã , É
¡Á ¼¡ÅÉ ¡ÓÁ ¤¾Ê Á £ÒÔ ¢¾ ¼Á ¢Ã Ò¡ÊÁ ¢.

¾¤È ¥Ê ÆÉ Ã . ¡ÓÅ ÓÆ¡½Â ¢¾ ÁÂ ¥ÊÉÇ ¬Ê ¡ÊÆ ÑÉÈ ÉÁ ¼¡¾
£ÒÔ¼¡¬Å, Ä ¡Æ¼É ¡ÓÅ ¾Á ¢ ¢¾ È¾¾; ÒÉ Ò
¡½Á ¾À ¡Ã Á Á Â ¡¾Á ¡ÊÆ Ä ¡Æ ¡½Â ¡ ¢¾ ¡¢É ÊÀ
Ç; ¼ÁÂ ¥Ê Ç¡ÆÊ ¡Ã È£ &D XFDVXV ¢¾ Ã Ê ¼Á ¤Ê
ÉÒ¡ÙÅ Ò¼Ä ¼Ê ÉÂ ¤£É ¾ÊÆ À £ÒÔ¤¢¥¾Æ.

¤ÊÉÒ¡ÙÅÒÁ ÁÉ Ê Ò Ò¼Ä ¢¾ ¡ÊÆ ¼ÉÃ Â¡ÉÆ
¥Ê ÊÊÁ ¼ÁÄÊ ¡ÊÃ ÒÉ ¬ÉÒÊ Á Ò Á £Æ ¡ÊÆ Ò
¡Æ Ä Â ¢ÒÉ Ù ¡¼. ÊÁ, À ÁÁÊ ¾Æ
¡ÆÉÊÄ ¤¡¼ÃÉ Ä; ÅÀ , ¼ÃÉ Â ¢¾ £ÓÁ£ÓÉ ¦¤Ê¢¡É ÆÊ ¼ÃÉ Â
¢¾ Ò¼Ä. ÒÉ Ò¡ÆÊ ¼ÉÃÂ ¢¾ ¼Ä À¢¼£¤¾Ê Æ ¥Á ¼Ç
¡Æ¡ÊÆ , ÊÀ , ÀÊ Á ¡Ã ¢¾ É ÃÈ ¾Ã ¥¡½Á ; ÒÉ ÉÈ¼
¡¬Å ¢¾ ¡¡ÒÁ ¥À Å ¼¡½Â , Á Â ¢¾ ÃÉ ÇÉ Á ¡Æ ¥Ê,
Æ¡ÆÀ ¢¾ ÆÁ ¼ÃÉ ¾Ã ¢¬Ã¥.

ÁÊ , Ò¡Æ Á ¥ÓÊ ÒÉ Å Á ÒÊÈ ¢ÓÉ £ÓÊ
É¡ÅÉ, Ç ¡Á ¥ÊÒÊÈ Æ ¼ÉÃ Å ÁÁ, Ò ¢¾ À Ù ÁÆ Å
ÒÃ Â; Ò¡Æ¥Ê¼À¾ÒÈ Â ÒÊ ¬Ê ¡Â ¡ÁÒÊ ¢,
¡¼Á ¡ÊÅ , Á ¾ÃÊ , ¼ÇÃ ¢¾ ¡Æ ¥¡Æ ¤¡Æ¾Æ ¥. ÁÊ, ÁÃ Á
ÈÊÀ À £ÒÔ¤¢¥ ¢¾ ÒÈÂ À Ò¬ÄÉÅÂ ¡ÊÆ
£ÀÉ Ã ÁÂ . ¡Å Â Ã . Ò¢¢¡¾ Ã ¥Ê¾Á
¼É ¡¾Â ÙÁÊ¡Â ÉÀÀ ¡¾Á ¢ÉÀÅ ¡ÁÉ Á . ÁÉ ÊÁ , ¡¾Â Ã
¥Ê ÁÊÁ ¬ÒÉ Ù ÄÊ ÈÉ¡Ä Á È ¡ÉÂÃ ÒÈÊ ¢Ó¡ÊÆ ÓÉÒ
ÀÉÒÉÀ Æ Ò¢¢¡¾Ã ¤ÉÈ Æ È ¢¾ £¾¾¥Ê

Á Ò¼Ò ¡ÁÒ¼ÉÃÑÉÑÅ ÉÀ ÒÂ Á, ÀÉ ÒÒÇ Ò, ÂÆ ÉÀ

20

ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດÊ ÊÁ , Á ÈÂ¥ÓÊ ÔÓÊ ¤Ê ÒÀ ¢¾ ÒÆÉ Ê Á ¾ÇÓÅ
ÊÄ¡ÉÅ Ê Á À £ÒÔ¥ÒÊ. ÒÉ ¤¼Á À Ã ÊÊÁ Á ¢¾
Æ¤ÉÊÄ . À È ÁÈ Â ¼ÉÃ¼Ã É¡¾Â ¡ÁÒÆ ¬ÊÁÊ ¥Ê ÃÊ À
Â Á¼¼Ç É . Á ¥¢Ê ÉÁÊ ÒÆ ¬ÊÑÉ¡ÅÀ ¼Á ÉÆ ¥
Á ¢¾ Æ É ¦ ¡ÉÅ ÉÒÈÊ Á Á ÁÊ ÒÁ Ã ¢¾ Æ ÓÆ¼
¢. ÔÈÉ Á Ò¬ÉÇ Æ ££¼ÃÉÉÀ ÊÈ ¤ÈÉ ¢Ò¬Ê ÔÉ Ô¥ÙÉ Á ÒÈÂ .

ÔÒÁ ÒÈÂÈÉ¡¼Á Â , Ñ½ÁÉ , ¡½Á ¢¾ ¡¼¼ÄÂ
Æ É ¦ ¥À ¼Ê À ÀÉ ¡ÈÊ ÅÉ Ê Á ¾Á ÒÀ ¢¾ Ò¼À Â¤£¾
¡ÉÁ Á, Ò¡ÆÓÔÓÊ¤¾Ê ÁÆ¤ÊÒÅ ½Á ¡£ÒÔ, Â¡¼ÉÃ
¾Â ÒÇ ¤¢Ê ¼É Ò; ÉÀ ÆÒÇÄÊ ¤ÉÀ ÉÁ ; ¡Â ¼ÃÉ ¡Ã ¡ÓÅ ¼ÉÃ Ã
ÇÆ ¥¤¢Ê É ÁÈ¡¼£ÒÔ; ¼Æ ¢¾ ¼¡ÓÅ À Â
¡¼ÉÃ ¡ÓÁÉÀÊÈ Ê Á¡¼£ÒÔ.

¾¤È ¥Ê ÆÙÉ Ã . ÁÂ , Ñ½ÉÁ ¢¾ ¡½Â¡Æ ¡½
Á¤¬ÓÆÊ ¡ÒÁÆ . ¡Å Â Ã . ¥Ê Ã ÒÂ Á ¡Ã ÄÊÉÈ
¡½Á ÉÆ Æ ¡ÓÁ¤¾Ê ¾¼Â¥Å £É¾ÊÆ¾Æ ¡½Á Ê Ê ÒÒÆ
½Á ¡. ÒÆ ÁÉ ÉÒ¡Ã£¤¼Ê Á Â ¢¾ Ñ½ÉÁ ¥Ê¡ÊÆ
¼ÃÉ ¡½Á¤È ¾Ã ¢¾ ¡£È . ¤¡Å Â -
¼Á Ò Ã . Ò¡Æ ¥ÊÆ ¼ÄÊ Æ ¼É£Ã ¡Á , ¡Ò¾££ ¢¾
¼É ¡ÓÅ ¼¤ÊÉÅ¦Ã. ÒÉ Á Â ¢¾ ¡½Â ¥Ê Æ Æ ÊÄ ÆÈÉ È¾¾ ¢¾
¾Á ¢; ÊÁÁ ¼¡½Â ¢¾ ÃÉ ÇÉ ¼ÉÈ ¡ÒÁ¥.

¾¤È ¥Ê ÆÉ Ã . £Ã¤É Á ¥ÒÂ Á , ¼¼ÉÃ ÉÀ Ê ÀÉ
ÊÈÁÆ £ÒÔ ¡ÓÁ ¤Ê Ò¢¢ÅÁ Á ¤ÊÊ ¥¡É ¦Ù
¢É; ¢É Ò¡Æ Á ÀÉ Ç¡Æ ÀÉ ÈÊÄÉ Á ÉÔ¤Ê ¬Á¬ÈÒÊÁ
Ò¤ÉÈ ¢ÒÁÙ . Ê ¼Á Ê ÊÁ¬ÉÒÊÁ ÒÄÊ ÈÉ ¡Ã ½Ã £Ã £¾ ¡Á ÒÆ
¬ÊÀ ¼Ç¡ÊÆ¤¢Ê É ÊÀ £Ò ¢É ÀÅ¼Á ¢¼ÉÃ À£¾Ç ¡Ê Å
Æ ¥ÊÁ ÁÊ ¡ÉÈ Å È¡¼Â ÑÁÉ Á Á ¢É ÊÀ¡¾. ¡Â ¢É ÒÉ ¼¢

21

¬ÉÒÅÒ¼Ò¬È¬ÃÀ ¢É ¾Ç ¡À Á Å ÉÀ Ç¬Ê¥£ÉÀ
¡ÆÆÒÉÀ ÁÈ ÆÊ ¢É ÊÀ ¥ÊÀ ¡¾Á ¢¾ ÇÉ ¬Ê ¡ÈÉ Å È .

Ò¼Ò¥Ê Ç Ã Ã ÊÁ ¤É ¼Ê ¤Ê ¢¾ ¢Ù½Â ¡; ¡ÊÆ
È ¾Ã , ÉÇ ¬ÊÉÈ Æ È É ¥ÒÒ £Ã Ò¼Ä Á Â , ¡½Â
¢¾ ¡¼ÉÅ ¦ ¬Á¬ÈÒÇ , ÇÆ , ¾ÆÁ ... ÁÊ , ÁÃ¼
Æ¡È Â , ÒÀ À Æ ££¾¼Ã¡É Á Á È Á £ÒÔÔÊ
¼ÃÉ ¤Ê ÉÒ¡ÙÅ ¢¾ Ç £.Ã

À¬É Ê ÁÊ, À È ÁÈ Â ¥ÓÊ ÔÓÊ¤Ê ÒÈÊ
¢Ó¾Æ ¼Ç À ¾Á ¡ÆÊ ÀÉ ÊÈÊ Á .È ÁÉ ÁÊ , ¼¾¾Á£ÒÔÉÄ ¥Ê Á¥
¡ÁÊ ¼Á ¬ÉÄÁ ÔÒÁ; Á ¥Ê ÉÙÁ ¥¡Ù ÊÆ ÈÉ ¼Á ¢ ¡ÓÁ¤Ê À
ÒÆ ¡ÃÉ ÄÊ ¡Á ¡¼ÉÆ. ¤ÊÁ , À ¾Á Ç £Ã¼ÉÃ Ã Æ ¢É ¼ÁÊ ¬ÒÉ ¼Ã
¼É¥Ã ¢Ê Ä ¤ÈÉ ¢ÒÁÙÒ¼Ò ¥¼Ê À¾¼¡Â Â. À
¾ÁÉÒÙ ¤¢ÒÓÆÊ ¤Ê ¥À ÊÇ £¼Ã ÒÊ¡Å £¾Ô ¢¾ ¥
Á¼Ê ¡ÓÁ ¤Ê ¼ÒÀ ÒÙ Å Â¾Ê ¢¾ Å ¼À ¾; ÒÉ ¼ÉÃ
¡ÅÙÀÙÆ ¬Ã¥É¢È Ù ½Â ¡ Ç £Ã ÊÁ ÊÃ Æ É È¾Ã ; ¡£È
¡ÓÁ ¤Ê À ¾Á ¼Ò¤ÉÈ Ê¡Å ¡£¾Å ¼¾¾Æ .

Ã . Ò¼Ä ¢¾ ¡ÊÆ ¼ÃÉ Â ££¾¥¡Ê ÅÉÀ ¾Á ¼Æ¡ÆÊ
ÈÉ ¡¼£ÒÔÄ ¡Æ Â ¢¾ ¡Ã Á ¥Ê. ÉÒÒ¼ÒÀ¥Ê Ç
£¢Ã Ù ½Â¡¥Ó¢É ÀÊ Ç ¢¾ÊÒ¡ÅÉ ¥Á ¼Ò££¾. ¾
È¤¥ÊÆÙÉ Ã . ¼Á ¢¥ÊÀ¡Ã ÉÀ ÊÈ Ê Ò¼Ò¡ÈÉ Å£
Ò À¾¡Â Ò¢ÉÀÊ Ç ¡ÓÁ ¤Ê Ò¼ÒÊ Å ¥Ó¢Ù½Â ¡
Ò¡Æ Á ÇÀ¾Á ÉÈ É ¢¢Ù¡¡¾Æ ¢¾ Ê Ê Ê ÉÈ¼ÃÉÊÁ. ÊÁ,
¼Á ¢ÉÄ À À ¾Á ¡ÊÆ Â¾Ê ¢¾ Ç Ã¡ÆÊ ¢Ù ½Â ¡ ¡ÓÁ ¤Ê Ò¼
ÒÅ ¼À ¾ÉÒÒ¼ÉÃÁ¡ÙÅ ÀÄÊ ¡ÓÅ¬Ã¥.

Ã . ¼Á ¼ÒÇ¼Ê ¤ÉÈ ½Á ¡¥Ê Å ¼ÁÊ ¢ÒÉ É Ò
ÊÈ¢ÓÃ ¢¾ ÁÙ £È ÁÆ ¤ÉÈ ÊÆÃÉ È ÓÃ¡ÆÊ ¼ÉÃ Â ¢¾
Ò¼Ä . ÊÁ , ¼É ¡¾ÂÄÉÉÆ À¾Á ¼Á ¢¥¤Ê ÉÒ¡ÅÙ Æ

22

ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ¼ÁÊÆÃÉÈÓÃ Ò¡Æ ¾Æ ¥Ê ¡ÓÁ ¤Ê À Æ£ÒÔ¥Ã ¤
Ã Ã . ÊÁ ¢É Ã . ÒÊÈ ¢Ó¥À ¾Ê ÇÓÅÄÊÊ Æ ÁÊ ¼Ä¼ÊÂÉ
ÈÉ¡È£ £¥ÓÊ Á ÒÉ ¡ÅÙ ¼Á £ÒÔÄÉ ¡ÓÁ ¤ÊÆ É¦¤
¡ÉÁÉ Ò£É ¾ÊÆ ÀÆ ÁÊ ¼Ä ¢¾ Á ÊÁ À £ÒÔÆ
ÊÄ¢¼. Ã . ÒÓÇÓÉÃ ÉÇ ¢¾ ÊÇ ¼Ò ÀÅ ¼Á Ê ¢¾ Á
¥¾É¡¡ÒÁ ¥. Ó,ÊÃ Â ¢£ÒÔ¼ÁÆ ¥ÊÓÁ Æ É
ÒÓÇ ÓÉ Ê Ò ¢¾ Ò¼Ò.

1.3 ÒÒÁ
¡Â ¢É ÒÉ ÉÀ ÊÈ Æ£ÒÔÀ¡Ã ¥¤¡ÅÉ¥¼ÉÃ ÇÊ¼ÃÉ Ç À

¢ÉÀÀÉ ÃÀ¾Á ¤¼ÃÉ ¡Æ À ¥ÒÀ¥Ê. Ò
¼Á¢¥Ê ÉÀ ÊÈ ÊÒÒ¾Â . ÒÉ ¤ÈÉ ¡Ä ÒÆÉ Ò ÒÀ
¢¾ ÒÀ¥ÊÁÊÁ ¬ÒÉ Ù ÄÊ ÀÉ ÊÈ Ê Ò¡ÊÆ ¼ÃÉÂ , ¼Ä ¢¾ ÒÓÇ
ÓÉÊ Ò. ¼Á ÆÊÁ , ¥Ê ¢¤Ê¡Á ¡ÂÒ¡ÙÁ È ÆÉ Ò¡Æ
¡ÊÆ ¡ÅÉ Ê ÁÆ ¢ÉÂÒÁÁÆ ÂÆ ¡Å¾Ç ¥Ò.Ê

¤ÊÃÊÀ ¼É ¡¾Â ÒÈÂ ¢¾ À ¾ÁÒÆ ¼Ç ÒÉ ¥Ê Å
¢É ¡Æ ¢Á ¬Á¬ÉÒ ¢¾ ÒÔÉÈ ¡Ã. ÒÈ ÂÀ ¼
Æ¥È Ê Ê ¢ÒÆ ¾Æ ¥¤ÒÁ¡Æ £ÀÉ Â É¢Ó ¡ÉÂ¥¡Ê ÓÁ ¤ÊÒÀ
¡Å É¦¡Æ ¡Á ¢É . ¥Æ ¡Å¥Ê ¢¤Ê¡Á ¡ÂÒ
Á Ã Æ £ÒÔ¼ÉÃ Ê ¤ÁÉÀ ÊÈ ¡ÅÉÆ Ê Æ ÂÒÁÀ Å
ÂÇ È Æ ¤Ê À ¼É¡Ã Á Á ¬ÉÄÁÔÒÁ ÁÈ Â , ¡Á ¡Ã
¤Ê¢É ÂÒÁÒÈ Â ÈÉ¡¼¼ÄÂÆ É ¦¤ÉÀ ÊÈ¡ÅÉ Ê Á
¾ÁÒÀ ¢¾ Ò¼ÀÂ ¤£¾, ¡Á ÒÉ ¡ÙÅ Æ É ¦¤Ê
£É ¾ÆÊÀ ÆÊÁ ¼Ä Ê ¼Á¡Á ¼Á Ê ¢¾ Á ¥¾ÉÒÓÇ
ÓÉÃ ÇÉ ¢¾ ÇÊ ¼Ò ¡¡ÒÁ¥ÃÒÊ .

2. ÉÀ Ê Á ÆÂ Æ

2.1 ÅÊ È £ÒÔÙÁ Æ ¡Å
1) Ê ¡Â

23

Æ¡Å È£É ÒÔ ¥Ê¡ÓÁ ¤Ê Ç À ¢¾ Â À¡¼ÆÀÉ ;
Á ÆÁ ¼ÉÃ ÃÉ À ÒÙÒÙ Å ÊÇ Æ ¢¾ Æ ¬Ã¥É¡¼. ¢É ÙÁ ¼ÃÉ
ÒÁ È ¾¥¼Ê À¾Á ÒÇ¢¾ÒÊ Ò¡Æ ÀÁ Ã ÓÁ
£ÒÔ¼Ê ¡Â . ¤Ã . ¾Â É Ã ¤¡¼ÙÇ¾Æ¡Â 3
¡¼ÉÆ ¢¾ ¾Â ÀÊ Á ÙÇ ¾Æ ¡¼ÉÆ ¼Ô¤ÉÃ . . ÒÉ ÉÈÆÆ À ÒÂ
¼ÃÉ¥ ¢¾ Á ¾ÊÔÀÙÇ¬Ê¾Æ ; ¾Â Á ÙÇ¾Æ ¡¼ÆÉ ¼Ô¤¥É ¾ÉÆ.

Ã . ¤¼¾¾Á £ÒÔÉÂ ¡ÃÉ Ò¡ÉÁ Ä;
¡ÁÔÉ ÒÀÉ¥ÓÊ ÁÆ , ¡Ã ¥ÄÂÒÉ ÓÊ¢Ó ¢¾ ÒÊ Ò; Æ ÉÆ ¢¾ Ç
À ¡Á ÀÊ ÀÊ Á ¡ÅÊ¥ ¢¾ ÒÁ ÇÂ ; ¡¡Å ¡£
½ÃÒÂ ÂÂÆÒ¾Æ ¡Â ¢É . ¤¡ÅÇ Ã . ¾Á£ÒÔ
¥Ê¾Æ Â ÉÔÒÁÙÇ Á ¢É Á Ô ¡ÓÁ ¤Ê Ò¡Ã ÒÉÀ ¤À .
ÊÁ , ÒÁ¥È Ê Ò£ÊÃ Ç ¾Æ ¤Ê ÒÒ¾ÇÄÊÊ À £ÒÔ;
ÊÒÁ ¢É¾ÒÉÒ ¢¾ À .

¡ÅÉ Á Ç ÒÃ Â Ò¤Ê Ã ÄÊ , ¼É¡¾Â¥Ê¡¬Ã£¡Â ¢
¤É :Å ¤Ê ÉÔ¡¡Æ ÔÉÈ Æ Æ ¡Á¡Ã Ô
; ÁÙ ¼ÉÃ¡Ã¢¾ÒÊ ÒÃ Â Ô¼ÉÃÁ ¡ÙÅ¤¼ÊÙ ¥.Ê
ÉÔ¢ÉÁ É Ò¥Ê¡ÓÁ ¤Ê ÒÁ Á ¼Â À ¢¾ ¤ÈÉ Æ
ÆÀ Ã ÄÊ ; ¡Æ ¥À ÓÊ Á Ç ¤¡Ê Ã £Ó ¢¾ À ¡Ã Ê ¥.Ê

À¤Ê¡Â ¢¤É ¥¡Ê ÓÁ ¤Ê ÁÁ Ô¢É ÆÒ¡Å ¡Á
Æ ;Â ¡Â ÒÃ Ò¡ÁÊ ¢; Á ¼¾ÒÉÒ ¢¾ À
¢À ¬Ê ¢ÊÂÉ ÊÄ ; Á£ÓÁ £Ó¥Ê Ã¡Ã Å ; ¾Æ ¥À¢¾É¥¡Ê ÁÆ
;Â ÓÊ Ê Ù ¢É¡Ã ÄÊ ¢¾ ÊÒÉ ÒÆ ÙÇ ¾Æ . £ÉÁ É Ò ¡Á
ÊÅ ¡Â¤¢Ê É Á ¼Ò ¢¾ ÒÀ¤Ê Ã Ò¡ÊÁ ¢
¡ÅÉÊ Á Æ Â Æ ¤Ê Æ Æ À ¡¾Á .

¼É ¡¾Â ¥Ê ¡¬Ã¤Ê Ê£Ó¥Ê ÊÄ ¢É ÆÉ Æ ¡ÓÁ ¤Ê ¾Â¡ÁÙ
¡ÉÃ ÊÄ ¾Ê£ÉÀ ;Ã Ç ÊÆ ÉÃ ¢¾ Ê ¼¾Æ ¥¤É¥Ê¡ÉÃ ÊÄ ÉÒÙ
Ù; £ÓÁ £Ó¥Ê ¾Â ÒÁ Ç ÂÉ ¡ÉÃ ÊÄ ¡Å ¡¼ÉÆ ; ¥Ã Ê ¬

24

ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດÊ ¢É¼À Â ¥Ê Æ ÊÄ ¤Æ Æ . Ã . ¾Â ¥Ê ¡ÃÉ ÄÊ ¡¼ÆÉ
¡ÂÉ ¼Ô¤É Ã .

¤¥¾ÅÊ ¡È Â ÙÁÆ ¾Â ÂÀ ¥Ê ÒÆ ¡Å¡¼ÉÆ
Á ¥¾ÉÆ ; Á £ÓÁ £Ó, À¢É ÓÉ, ¼¾Æ ¥ ¢¾ Â
ÉÀ ÊÉ ¦¼ÉÃ Ò¼Ä ¥ÒÊ¾ÊÒ¢¥É ÓÊ Á ÁÇ ¢¾ Ê¢Å¢É À Á ÀÉ
ÔÀÁ ÒÊ . ÊÁ, ¾Á£ÒÔÉÄ¥Ê Ê ¢¾ ÂÁ ¢ Ã
ÁÊ ¼Ã ÊÄ £Ã¡ÆÊ ¡¾ÁÉ ¤É ÀÉÊ £ÓÙ ¡ÙÁ , ÇÊÆ É
Ã, Ê ¼¾Æ ¥, ¡ÉÅ ¥Ê ÊÀÆ ¢¾ £Ó¾ÂÆ Á À ¾Á ÂÀ.
ÙÁÂÁ¢ÉÁÉ Ò; Â É¦¾ÒÊ ¢É¥ÊÓÁ ÊÄÊ¡ÁÉ : £Ó
Ù ¡ÙÁ ¢¾ ¡ÙÁ Ê ¡Á£Ó¼À Â ¢¾ ¤ÉÇ ÈÉ È È½, £Ó¼¢
¢¾ ÉÀ É ÃÈÉ Á , ¡ÁÊ ¼¾Æ ¥¼ÃÉ ÃÒÒ £Â ¾¢Á ¡ÅÉ ÀÉ
¾ÒÉ ¡Ã ½Ã Á ¼¾¾Á ¤Ã , £Ó¾Â Æ ÁÀ ¾Á Â À , £Ó
¾Â ¾Æ Æ¢É ¼À Â ¡¼¥ÊÊ ÄÊ ÈÉ Æ .È ¢ ÃÁÊ ¼Ã
¡ÓÁ ¤ÊÒÂÂ ¤ÉÙ ÒÉ ¢É ¥ÓÊ Á ÊÊÁ ÊÄ ¢¾ À ¡Ã
¾Â¡ÉÁ : ¡ÓÅ Â , ¾ÆÆ , ¾Æ¥, ¾Æ Á, ¾Æ ÉÔÒ¡ÆÊ , ÒÆ ¾Æ ¥¢¾É ÊÒ¥Ê ¢¾
Ç ¡ÉÅ Á É ¦. ¤Ã £ÒÔ¾Â ¡ÉÅ ÆÁ ¥Ê Ù ÒÉ
¥¡ÆÊ ¡Â ¡¼ÆÉ . ¥Ã Ê ¤É¼ÉÃ Ã Ò¢ÓÈ¥Ê ÊÄÊ ¤¢É ÊÀ Ç
(È¢½) ¢¾ ÁÃ ÀÉÊ ÉÈ Á¾Á É ¦Ã ¡ÁÀ ÒÒÙ Ù.

Ã . ¢ Ã ÊÁ¼Ã ¥Ê Å ÓÁ Ó £Ã¡ÊÆ ¡ÉÅ
ÉÀ Ê£Ó¤¤É Ê Ù ÄÊÒÉ ¡ÆÉ ¢¾ ¡¾ÉÁ ¤É ÉÀ Ê £Ó¾Æ ¥À ¾Á
ÂÀ ¢¾ À¡Ã ¾Â ÂÊ ¼ÉÃÃÒÀ ¡Á ¢É Æ ¾¡Å ¤Ê Ù ÄÊ . ¢
Ã ÊÁ¼Ã ¡ÓÁ ¤Ê£Ó¤¥É ÊÓÁÊ ÄÊ¡Á À ÒÙÒÙ¡ÁÉ : £Ó
ÆÁ, £Ó¾Æ¥, £ÓÒÆ ¾Æ¥ ¢¾ ÅÉ ¦. ¡ÁÊ ¼Æ Æ ¼ÊÀ Ã
¡ÅÉ ÀÉ Ù ¡¢ÒÊ ; ¼¾Æ¥¤Ê ÂÀ¥ÊÓÁÀÉÊ ÄÊ ¡ÁÊÁ ¼À Â .
¡¼ÉÆÒ¡¼¥ÓÊ Á ¾Æ Æ ÉÆ Á , ¾Æ ÔÉ Ò¡ÆÊ Á, ¾Æ ¥
Ù Á Á . Ã . ¢¡ÆÊ ,ÉÃ ÀÊ Á ¡Ã ¢¾ ¾Â ÁÅÉ ¦¤¢Ê É
Æ ¾¡Å ¤Æ¥ÊÅÆ ¡¾Ã . Ã . ¾Â ¡ÅÉÇ £, ¾À Â£¼ÃÉ

25

À¡Á , Á ¡Â ¡ÅÀ ¢¾ Á¡ÃÉ ÄÊ ¡Á ¡¼ÆÉ ; ¾¥Ê
Â ¡ÃÉÄÊ ¡Å ¡¼ÆÉ . Á ¬ÆÆ ¼, ¼É¥Ã Ê Å
ÊÊÄ É ÒÙ Ù ; Æ È¥ÓÊ ÁÊÅ È ¡ÁÒÙ ¼ÃÉ Ò
¢¾ ¼Á¥¼ÉÃ Ç ¢É¬ÉÄ £¾.

Ã . £ÒÔ¥ÊÒ¢ Ã ÊÁ¼Ã ¡ÉÅÁ
¼¡Â ¤Ê ÆÒ¾ÅÉ¼Ä . ¢ÉÓ¡Å ÂÇ Ã . Â
¡½Á ¥¡Ê Ã Ç £Ã£ÒÔÉ ¬¤.É ÁÊ , Æ£
ÒÔÀ Ê Ç ÂÊ ¡¼ ¢¾ÒÊ Á À ¡Ã ÀÉÊÈ Ê ÓÈÊ Ç Ó¡ÉÅ Æ
ÁÓÁ¡¼.

2) ÊÒÁ¼¼À
Á¢É ÅÊ À ¡Ã ÄÊ ¾Á £ÒÔ ¢¾ Á È Â ¥ÊÃÒ¡ÁÉÒÔÉ ÒÁ
ÒÁ¼¼À ¤¢Ê É ÒÀ ¢¾ ÒÉ ¾ÉÀ Æ ¾. ¼ÒÆÉ ¡¼¥Ê
À¡Ã Â¤Ê Æ ¾¡Å Ó¬ÊÈ Á.Å ÊÁ , ¢À ¡ÉÂ ¡Á É ÓÉÀ
ÓÔÀ ¢¾ Ò¼ÈÊ Ç ¥À ÊÓÁ Ê ÁÊ ÊÄ ÈÉ Á Ä
ÊÁÈ ¼¤ÉÃ ¡Ê Ò¾ÓÔ¡Â Ã ÄÉ ÓÔÉÀÁ ÉÁ É Ò¥.Ê À ¤Ê Ä
ÁÁ ¢¡É Á Ê ¼ÉÃ ¡Ã Ç¡ÆÊ ÓÔ; À Ò£ÓÓÔÁÊ ÆÊ ¢¾ ÁÊ¥À Ê
¡ÃÉ ÊÄ Ù ¡¼ÉÆ ¢¾ ¡Á ÊÁ ¼À Â ¤ÒÁ ¼ÉÃ ÒÈÊ ¢Ó¥Ê¡ÆÊ ÓÔ¾
ÁÈ . Á£Ó, À Â Â Á, ÀÇ ¥Ê ¡Á Á Æ ÁÆ .
ÓÊ¬Ã ÁÅ Â ¥ÓÊ Á Ã Â ¡Â Á ; Ò¾ Á ; ÄÊ É £
ÒÔ¼¬ÉÃ ÉÇ Ê ¥¢Ê É É ÒÊ Ò; ¡ÃÃÁÔ, Á ÒÃ ¢¾ Á ÒÁ
ÃÉ¢ÉÙ . ÒÉ ÒÁ Ã ¼Ê ÒÁ Ç ¢¾ ¾Á ÒÁ¼¼À Æ ¾
¡Å¥À Ê¡ÉÃ ÊÄ É ÒÙ Ù .
Ã . Å ¬ÁÅ Å ¾Æ¾Ê , ¬É ÄÒÊ , À
ÒÁÓÔ¡ÉÃÊÄ , ¢¢À ¾Æ ÃÒÂ ÆÃÊÄ . ÁÁÔ¼ÃÉ Ã ÅÉ Ô
¥Ê¢É ÄÊ ¾Â Á ¡Ã ÉÁ , £Ó¾, £ÓÓÈ ¡Æ, ÀÂ¼Â Á ÙÓÊ ¢É ¥ÓÊ Á
ÉÀ Ê ÄÊ , ÁÒ¼Â À Æ Æ À ¡¾Á¤ÊÆ ÒÊ .
2.2 Ê ÁÆÂ Æ ¤£ÒÔ

26

ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ¤¥¾Æ ¡Å ÒÈÊ ¢Ó¼¾¾Á £ÒÔ¼ÁÆ
¥Ê Ê Á ÉÀ ÈÊÊ Á ÒÁ Á É Ê Ò ¢¾ Ò¼Ò Á ¥¡Ê ÓÁ ¤Ê Â
¾ÒÉ¼¾¾Á£ÒÔ¡ÊÁ ¢ÄÊ ; Á ¾Á É¦ÃÉÒ¡ÙÅ ¡ÂÉ
Á ¢¾ Á ; ¢ÒÂ ÔÉ ÒÁ £Ó¾Á ¡ÊÆ Á¥ÊÃ Ò¡ÁÊ¢ÊÄ . Ê Á ÊÁ ,
Á È Â À¥Ê ¬Á ¬È ÀÊ ¡¬Ã ÒÈ ¾Ã , Ò¡¾¾Ç Ã ¢¾ ¡
¤Ê È£ÔÉ ÒÁÊ ÁÊ Á ¼¾¾ÁÁ Æ Â Æ £ÒÔÊÄ .

¤ÒÁ¼ Ã ¼ÁÒ Ã . ÊÈ¢¼¼¾¾Á £ÒÔ¼Á Æ ¥Ê
¡ÊÆÓÒÉ Ç ¤É £ÒÔ¼ÉÒÆ ½Á¡ ÁÊ ¼Ã ¼ÃÉ ÆÈ. ¤
Ç¥Ê¡¬Ã ¢¾ ÓÁ Ó¡ÆÂ ¡ÊÆ £Ó¼¾¾Á ¼Á Æ¡ÊÆ¡Á
ÁÔÒÁ :Å ¼¾¾ÁÁ Æ Â Æ £ÒÔ (...) ¡ÉÂ¡Á
Ê ¾Á ¼Â ÁÆ Â Æ ¼ÀÂ £¾.

ÙÁ ¡ÃÒÂ¼É ¡¾Â ¤ÒÁ¼Ã ¡Å Á Ã . ¡
Â £ÒÔÁ ÅÉÀ À ¡Ã ¥É Ã ÆÀ ¡¾Á Ê ¢ÒÂ ¢¾ ¢
¼¼ÉÃ É¥ÒÊ ¥Ò¾Ê ÒÉ ¬Ê . É ¤À, ¾ÁÁ Â , Ñ½ÉÁ ¢¾ ¡¼¼Ä Â
ÆÉ ¦Á ÅÀÉÒ¢¡Â Á £ÒÔÙ . Ã . Á
¼È£ÒÔ Æ ¥Ê Å ¾Á . ÁÊ , Ò¼Ä Á Â , Ñ½ÉÁ ¢¾ ¡¼¼Ä
ÂÆÉÅ¦¥Ê ÈÉ, Á Á , Â¡¼ÃÉ Ê ¢¾ ÉÅ ÊÀ ¡¬ÃÉ¦¡ÅÉ ¡Á¼À
¾ÉÀ Á .... ÊÁÊ , ÁÈ ¤¡¼À ¼À ¾ÒÊ Ò¼Â ÃÉ ¦.
¢É¾Á£ÒÔ¥Ê Â¡É ¡ÁÔÉ Ò ¢¾ Ã ¤ÉÉÒ¡ÅÙ ¢¾ ¬Á
¬È Æ ÄÉ ¼Á Ê À¡Ã ÒÁ È¥ÊÉ ÓÊÔ.
ÁÊ , À Ã ¡ÊÆ £Ó¡ÆÊ Á¡Á¼¾¾ÁÁ Æ Â Æ £ÒÔ ¤Ù ÊÁ
¢¾ ¾ÒÃ ¾Á .
À :

ÆÉÆ Ç ÒÁÁ ¢¾ ÒÑÅ ÒÂ Á ¼ÉÃ ÒÁ Ê ¡£É ¾ÊÆ £ÒÔ
ÉÆ ¼Â¥Æ ¡Å Ã . ¢¾ Ò

ÒÁ
ÉÀÊ £ÒÔÃ . ¥Ê À ¡Ã ¥¢Å Ò¤"

27

Æ¼Ã 4

Æ£¾ÊÁ¼Ã II

1. ÆÒÁÆÉÆ £¾ÁÊ ¼Ã II

1.1 ÒÆ ÁÆ Ã . 1919-1929
£¾¥¾Ã . ¡Á¥¾¢É ÁÂ , ÒÁ ¢É

¾ÒÉ ¡¼Æ ¾Æ Á ¥Ê£Á ÒÂ Â¼.Ã ÊÁ, Á Â ¼ÉÃ Ã ÉÈ À Á ¡Ã
¦À Ê ÓÁ¾¡Ã¼Á ¦¼ÃÉ ÀÉ ¤À , ¼ÁÃÊ ¡À ÒÉ ÀÉ ÔÉ ¢
É ¦¥.Ê À ¡Ã Á ¤£¾ ¡ÉÅ ¢ÒÔ
¾ ¢¾ Á Â ¥¾Ã¥Ê ÊÀ ¡Ã ¥ ÓÈ¢:Å

1) ¾ÁÀÊ Á¢É É ¦É¼Æ Á Â
¡ÉÅ ÓÁ¥ÒÊ¡ÂÉÁÂ ¢¾ ÒÊÁ Æ¾ÒÉ ¡¼¤ÉÒÃ .

ÆÁ Â¥Ê À ¡Ã Â ¾¢¥Ê Á É ¦¡ÁÉ: ¾À Ã Â
¾ÒÉ ¢È Á ¢¾Á¡ÅÉ Ã . 1 ÔÉ ÒÁ ¼Â ¥¡ÈÉ Â
¾Á ,VODQGH ÊÀÂ¾ÒÉ££¾ Á ¾£Ã ¼Ã ¤Ã . ÊÀ Â¾
ÒÉ Á Â Á ÒÃ ÉÔÒÁ Á Ã½Á ¡ÅÉ Ã . ¢¾ Ç ÂÆ
¾ÒÉ È ½Ã Á ¡½Á ¤Ã .

2) ÓÒÆÒ¡ÁÁ¼Â ¼
¤ÓÒ¡Á Á ¼Â ¼¼ÊÁ , ¡¾ÃÉ ÆÊ ÒÊ ¡ÓÁ ÁÒÉ

¡ÙÅ Á ¼¼¾ÒÉ Ñ½ÉÁ Á¢Â ¢¾ ££¾ ¡ÅÉÊÁÒÆ ¤¾À Ã Å
ÓÇ Ó ¡ÒÉÑ½ÉÁÃ ÒÊÒÆ ¡½Á . ¤ÔÒÁ ½È,Ã £È ¾Ò,Ã
¡Á ££¾ÒÃ ¢¾ ££¾ À¥ÊÆ ¾Æ ¡ÓÁ Á ¡Á Á ¼Â ¼¼;
¡Ê ¢ÉÀ £½Â -ÓÆ½Ã Ä ¡Æ Â ¢¼ÃÉ Æ¡Ä ¥Ê Á
Å ¥. ÀÉ Ñ½ÉÁ À¡ÆÊ Á Á ¤ÉÇ ÊÃ ÃÊÒ. ÒÉ £ÒÔ ¢¾ Ã¾Ã À¥Ê
¡ÓÁÁ ¡Á Â ¢¾ Æ ¾ÆÒÉÀÉ¡ÓÁ ÆÓÇ ÓÙ ¡¼.

28

ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ3) ¡ÁÁ ÊÀ Á ¢ ¢¾ Â ¢¥Ò¤Ê
¤Ã . ¡½Á , ÁÂ, Ñ½ÁÉ , ¢Â, Ã¾,Ã ¡Á££¾ÒÃ ¢¾

££¾ ¥À Ê Ê ÁÆ ¾Æ ¡Á Á £¾£ /RF DUQR ÓÉÒÁ¡Â Á ¡ÅÉ ¤Ê
¢Ê ¡ÒÁ Æ ¾ÒÉ ¡½Á Á¢Â ¢¾ Ñ½ÉÁ ¡Á¥Æ ¼Â
Á ¢Ò¥ ¢¾ ¤¡Ê ½Â¢¾ 5KHQODQG ¡½Á ¡Á ¡¼
¢¾ Æ¾Æ ¢Ê¥ÀÊÂÒÊ ÁÒÂ ¼Â ;Ã ¡ÊÆÓÉÒÆ ¡¤¾À Ã Ê ÁÒÆ ,
ÉÒ ¡ÙÅ ¡ÂÉ Á ¢¾ Á ¡ÉÅ Ã ¾¡Ã Á ¢¾ ÅÉ¦ ¼ÃÉ ¤ÉÀ ÊÀ¾Á.

4) Æ ¾Æ¤ÀÉ ÊÆ ¡Á ¡ÅÉ ¤Å ÁÂ ÊÀ Â ¾ÒÉ ¡¼
¤Ã . ¥ÊÃ¡ÁÁ¡¾ ½Ã Á .HQORJJ %ULDQG ¤Ê ¦

15 ¡¼¡ÆÊ ÓÉÒÆ¾Æ ¡ÁÁ ; ¤ÀÉ ÊÆ¡Á¡ÅÉ ¤Å À ¡Ã £
; Á¢¥Ê À¾Ã ÂÁ£ÁÂ. ÉÀ ÀÃ ¡¼ÅÉ ¦¡ÆÊ ¾Æ
¤Á ÓÉÒ¡ÁÂ ¼ÁÆ ¡¼.

5) ÇÙ ÉÀ ¾Á ÒÇ
Ù ¡Ò¾¾ÒÉ Ã . ,ÃÊ Á¥Ê¡¬£Ã À

¡Ã É Æ Á Â ¼ÉÃ ¤ÊÃ ÇÙÉ ÒÇ £¼ÉÆÒ¥, ¢ÉÉÀ Æ
Æ À ¡¾Á¡Á ÃÙ ¼ÃÉÁÓÁÀ ¾Á ¥Ò£Ê Ê ¡Æ ÒÉ ¼Á ¼É¡Ã ÁÊ¢
¡Á ÉÂ À ¡Á À ¾Á Ò¥¢É . ¡Â É ¤À Ò¼ÉÃÙÇ
É À ¾Á¼¡ÓÅ ¡ÉÂ À ¡Ã¥£ÀÉ É Æ Á Â ¥À Ê ÆÆÀ ¡¾Á
¤Ç ÒÀ ÂÁ¡ÉÂ Ã ¡ÆÊ ÓÒÉ ¡ÉÁ: ÁÂ , Ñ½ÉÁ, ÉÃÇÉ , Ã ¾Ã ¢¾
¾Á¡½Â.

1.2 ÆÒÁ Æ Ã . 1929-1939
£¾¤ÒÉ ¥¾¢ÉÃ . ¡Á ÒÉ ¢ÉÔÉ ¢¼ÃÉ

À ¥ÉÈ ¡ÃÆ£¾ÁÊ¼ Ã ,, ¡ÉÁ É Ò:Ã
. ÒÂÂ ¼Ê ¡Â
Á¼ÃÉ À ¥ÉÈ ¡Ã ÒÂÂ¼¡Â ÊÁ Á £ÓÇ

À ¢¾ ÂÀ¡¼À ÉÈ ÉÒÉ ¦£¾¤Ã
. É ¢À É Á Á ¾Â ¡ÅÉ¤¥Ê Ê Ù Æ¡Ã ÒÊ¤Æ ¤Ê

29

¡ÓÁ ¤¾Ê Â Ê ÆÀÉ ¢¾ Ê ¥Ê¼À ¾Æ ¾Â ÊÂ¡ÀÉ
¡ÓÁ ¤£Ê Ó ¢¾ ÂÙ¢É ÅÂ, ÀÅÒÉ , ¼
Ù¢É Ê Å Ä ¢¾ Ù¡¼ÊÆ Á¾ÆÊ ¾¾

. ÒÂÂ ¼Ê ¡Å
ÙÁ Ç¢Ò¥ÂÊ Ç¾Æ ÁÆ £¾¥¢Ê É ¥ÒÁ
Ò¼ÄÀ ÊÈ Æ. ÆÆ ¼Â Á Ê¥Ã ¡Ê ÓÁ¤Ê¤
Á ÁÃ ÒÁ ¢É ÁÉ ÓÇ ¢Ó Ã¼Á ÒÁ¢É ¾ÒÉ Á Á ¼¥ÃÉ ÊÓÁ
¥ÆÒÊ Á ¢¾ Á Á ¼ÃÉ¥ÓÊ Á¥ÁÁ Á¼ÃÉ ¾¥¤Æ
.
¡ÉÅ¢Ê¥ÀÊ Á ¢ÉÁÉ É ÒÊÁ , ¤¡Å Â Ã . ¾Á ¡½Â ¥Ê
¡¬¤Ã Ê Á¡¼Á Á¡Ã Ç ÊÄ ¡ÊÃ ÒÉ “Ç ÒÀÂ Á ”; Æ
Ç ÊÁ ÊÃ ¥¡Ê ÓÁ¤Ê Ã¢É £¾Å ¤¥É ÒÊ ¾Á
¡½Â ¡ÂÉ ¡ÓÁ ¤Ê ÁÁÉÅ ¦È ¡ÂÆ £ £¡¢É ¡¼Ã
¾,Ã ÉÃ ÉÇ ¢¾ ¡½Á ÙÁ¼ÃÉÃ ÊÅ È¡Â ¤ÊÃ ÆÒ ¢¾ Å
ÀÁ ¤Ù Ê . Á ¡¼ÉÁ É ÒÊÁ À Ê¥Ê¾¡Ã Á ¢¾ Æ ¾Ô
Æ Á Â ÊÒ¤Ê À ¾Á¡ÆÊÔÄ ¡Æ Â¢¡¼É ¦
¡ÆÊ ¼ÃÉÊ ¡ÁÉ :
- ÒÂÂÈÉ Ã¡ÒÁ ¡Ã ÊÄ ÒÊ ÊÁ ¤ÃÉ ÇÉ ÀÉ ÊÄ ¡ÉÅ ¡Á ÊÀ Ê
¤Â¼ÂÆ ¡ÆÊ ¡¼Ã ÊÒÊ ¼¾Æ ¥¢½È Ã ¢¾ ÀÉ Ó
ÒÁ ¼Ã ¾À Æ Ã . ÀÔÄ ¡Æ ¡¬Å, ¡ÒÁÃ ¢¾ÊÒÅ ÀÉ
¢ÉÂ ¼ÂÆ ¾Æ ÈÉÃ ¡.
- ÒÂÂ ÉÈ ¡¼¡¼£Ã Ã ÒÊ Â ¼Â Æ Ã¾Ã ¤Ã .
¢¾ Ä ¡Æ ¡¼£Ã Ã¥Ê À ¡¾Á ¤ÒÁ ¼ Ã Ä .
- ÒÂ Â £ÉÈ £¾ ¡ÉÂ ¢É ¡½Á ¡ÁÊÈÀÉÊÄ ¤¡Å Â Ã . ¡ÅÉ
¼À¾£ÊÁ Æ ¡½Ã Æ ¼ÃÉ¡Æ¥ÒÊ ¢¥ÒÊ. ¢É¡ÉÅ ££¾¼ÉÃ¥ÓÊ Á
¬Á ¬ÈÁ Â ¢¾ Ñ½ÁÉÉÀ ¡¾Á ¡½Á Ê ¼Á Â¡ÊÀ
¡¬Ã¡½Á. ÉÁ ÊÁ , ÉÄ¡Á ¡¬ÉÄ ¡ÓÁ¤Ê¡½Á ¤Ê À ¾Á ÔÄ ¡Æ

30

ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ¡¼££¾ ¤ÒÁ ¼ Ã Á . ¢¾ ¡Á Á ¥¬ÉÄ À ¥ÉÈ ¡Ã Æ
£¾ÁÊ¤.É

ÒÆ Á Æ Ã . – ¢¾ ÒÆ ÁÆ Ã .

¢¾ÊÒ¤¥¾ÉÆ £¾ÁÊ¼Ã ,, ÁÃ¾Á¼Â ÂÀ ¡ÃÄÊ ¡ÉÁ: Â
Ã¾,Ã Â ¡½Á ¢¾ Â ÉÃ ÉÇ ÆÀ ¥ÉÈ À¡Ã Æ £¾ÊÁ¼Ã ,,.

2. Æ£¾ÁÊ¼Ã II

2.1 ¡Æ
Á ¢É Ã . ¡Á ÆÊ £¾¥ÊÃ Á¢É Á Æ¡Ã

ÃÒÂ Â¼Ê ¡Â É ÓÊ ¢Ó ¢¾ ÒÊ ÒÂ Â¼Ê
¡Å ÉÈ ¤¡¼ ¢¾ ¾ÒÉ¡¼ ¡ÉÂ ¡Á¾¡Ã ÆÁ Á Æ
ÁÂ ¡ÓÁ ¤Ê ÆÒÁ Æ Å ¢Ê ¢¾ Á ¥¤Ê Æ ¡Á¡ÅÉ ¤Å
¢Ê¥Á ¡ÉÂ¡Á À ¡Æ £¾¡ÊÆ ÉÈÆ ÊÁ ¤É ÃÊÁ¬ÉÄ¼¡ÉÃ ÊÃÁÒÉ : “Æ
£¾ÁÊ ¼Ã ,,”. Á¥¼ÉÃ ¤¡Ê Ã Æ£¾ÁÊ ¼ Ã ,, Ã¡Á ¥ÉÁ À¥É ÊÃ:

Æ¼ÂÁ ¢Ò¥-ÒÀÂ Á ¼ÃÉ ÃÆ¡ÓÁ ¤Ê¢É £¾¤¡ÉÅ É Ó¡Ò¾ÃÊ
À¡É Æ Ã ¢¾ÊÒ. ¼Á ÊÃ À¡ÒÉ Á ¡¼¼ÃÉ¾¥¤Æ £¾ÁÊ ¼ Ã , ¥ÊÃ
Á¼ÒÆ ÉÒÉ ¥Ò Æ ¼ÆÁ ¡Ã £¤ÉÁ ¡¼¼Ä
Â Æ ¡ÉÁ : Ã¾Ã ¢¾ ÉÃÉÇ . ¡¼ÉÁ É ÒÃÊ ÃÂ ¢À ¾Á¡ÁÒÆ ¡ÅÊÄ ¢¾
¢ÉÙ Á ¬ÊÒÉ Á¡¼ÀÅÉ ¦ ÄÉ À ¡Á ¼ÉÃ Æ Â
¼ÂÆÆ¤Ê È ÄÊ ¡ÉÅ Â Æ , ¢ÙÉ ÒÁ Ç Â ¢¾ Ù À ¬ÉÂ
Ê. ÊÒ¡ÊÃ ¡ÅÉ ¢É £¾Å ¤É ¢Â , ÇÉ ÃÊ ÉÄ ÀÁ Á ¡ÊÆ ¡ÅÉ ¼ÁÊ
¾Æ Á ¢Ò¥-ÒÀ ÂÁ Á ÁÊÒ¤Ê Æ ¡Á ¡ÅÉ .Å

ÒÉ ¢ ¢¾ Â¼Â Æ Á Â¼ÉÃ ÀÉ¡ÓÁ¬Ê
¼ÃÉ ÊÀ ÁÂ ¢ ¢¾ ¡¾¼¡Å Á ¡¼É ¦¼ÉÃ¡Á
Â. ÁÉ ÁÊ , ÉÇ Â ¼ÉÃ ¼ÉÀ Á Ã¾Æ ÒÆ ¡Å ÊÄ ÄÉÒ£À ¡Ã £
¡ ÊÒÓÇÓ¡Æ Â¢É ¦ÒÊ ¢¾ Á ÅÊ
ÆÒ. Á ÃÊ ÄÉ¡Á¡À ¥ÈÉ ¡ÃÒÁ ¢É ¡ÉÂ ¡Á ÒÁ

31

¢É ¼ÃÉ ÀÉ ¢¥Ê Á £Á ,Â À ¡Á Ê ¥¤Ê ÊÀ ¾Á¡ÊÆ ¢Ê¥Á¡Á È
Ò¡ÓÁ ¤Ê Æ£¾¡ÃÊÄ .

¢¼Ã£É ¾Æ ¼Â Á ¢Ò¥

¢¼ÃÉ ¡Å ¤¼ÒÃ ¡Ã½Æ .
32

ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດÀ ¡Ã ¾Á ¼ÂÂ Æ Á ¡Á Æ À ¥ÉÈ ¡¾ÃÉ ÊÆ ÆÊÒ¾
¡Á¤Á ¡¼¼ÃÉ ÒÆ ¤¡É ÁÉ : Ã ¾Ã “Ê Ò¡Á ¤”É ¢¾
ÊÃ ¾Ã¤¡Ê Å Á Á Á £Ó¢Á ¤¥ÈÓ ¡ÉÅ ÀÒÇ ¤
¢¼¡¾¡Ã¢½¡. ÉÒ¡½Á¡ÉÅÃÒÔ¢Ê¤Æ ¼ÂÁ ¢Ò¥
¡ÂÉ Ò¡½Á ÒÅ É ÉÀ ÃÒÇ Â¼À ÄÉ ¤Ê¡Ã Ã¼ÂÃ ÂÆ : “ÒÊ Ò
¡¬ÅÒÉ ¼Ê ¡ÉÆ Á ” ¢¾ ÒÂ ÆÉ ÓÇ ¢ÓÉÃÉÇ ÉÄ ¤Ê¡ÃÒ
¡ÅÉ ÒÉ: “Æ ¡Å ÉÅ Å¤Ê ÒÉÂ¤¤É Ê¢É ¡¼ ¡Á ÂÉ¼ÉÃÅ Ê ”
¢¾ ¼Â ¼Ã ÒÃÉ É “Ê ÒÆ¥È ¢É Ã ÅÙ ÃÀ¾Á Æ ”Ã Á ¥ÃÊ ÊÀ ¥ÈÉ
¡Ã Æ £¾ÊÁ¤.É

2.2 À ¡Ã Æ
Æ£¾ÊÁ ¼Ã ,, ¡Á Æ ¼ÉÃ ÂÉ ¤,É ¡Ç Å ¢¾ ÒÊ Ò¢É¾¥Ù

ÒÉ £¾ ¢¾ Ã ¬ÓÆ ¼ÃÉÇ¡Å ÈÉ ¡¤ÉÅ:
. ¬ÓÆ¡Ã½Æ
¤ÒÁ ¼Ã Á Ã . ¼Á Â¡½Á Á ÊÆÓÊÈ Æ

. ¾À ¢¾ ¾Æ Á Ç ¡Ã ÆÊ Â¢££¾¢Ê ¢; ¡Á ¡Ã Æ
ÉÈ¬ÓÆ ¡Ã½Æ ¼Á ¡Á ¡Ã È ÒÆ £¾ÊÁ¼Ã ,, ÀÉÒÁ ¼Ã
Á Ñ½ÁÉ ¢¾ Á Â ¼¡ÃÉ ÁÁ ¼Â ££¾ À¥Ê Æ Á¡½Á
¢ÓÆ¢Ê ¢¡½Á À¡ÃÉ ÒÉ¥Ò. Ó¡Å ¡ Ã .
Ä¥Ê ¢, ¢Ò, £Ó¾Á, ¢Â ÁÁ ¤ÑÊ ½ÁÉ¼ÃÉ ¤ÉÈ Ê ÁÁ
ÁÆ ¡¢ 3HWDLQ À Æ¤ÒÁ ¼Ã Ã Ç Ã . ÒÁ ¼ Ã
ÂÇ . Ç £¾ÃÃÈÊ À Ã ¾ÃÀ Æ Á Ñ½ÁÉ ¢¾ Á Â . ¤ÒÁ ¼Ã
¾À Æ . Ã Â ¡½Á ¤À Ê ¼Á Ç £Ã ÁÂ ¤¡Ê Ò¾
¡Â ¡Å À ÉÀ ¼À ¾ ¼Á Á Â ¥.Ê ÁÉ ÁÊ , ¡½Á ÄÉÆ¡¾Ã ¢
ÁÉ É Ò ¢¾ÒÊ Á ¼Â Ç£Ã¥¼¡ÒÁ .

ÒÁ¼Ã Ã Ã . Â¡½Á ¥Ê¡Ã ¬ÓÆ ¼¡ÒÁ
Ç £Ã¡ÆÊ£ÒÔ £¥ÉÀ Ê Æ ¢½Æ
%DUEDURVVD ¤Ê À ¾Á Æ Æ, ¢É ¡Á Ã :Å

33

¡¬ÅÇ ¡ÆÊ ÆÒ¡Å ¡¾Â ½ /HQLQJUDGH
Ç ¡ÆÊÆ È 0RVFRZ
¤ÊÇ ¡ÆÊ¢Ã .LHY

Ó¼Ê Ã . ¡½Á Ç ¡ÆÊ Ó¤£ÒÔ
À ¡Ã Â ¾Ê ¡¾Â ½ ¢¾ ¡ÅÉ ¡ÆÊ ¥Á Ã Â£¾¢Á ¡Â Æ
.È ¢¢É ÓÂ ¡¾Ã ¼ÃÉ ¥¡Ã Ò¬ÉÈ Ç¾Á ¢¢É Ç Æ ¥È Ê
Á¼¾¾Æ ¡¼Á¢£ÒÔ¥ÊÀÉÊÉ ¢¾ ¢¢Ó. Á¢É
¡ÅÇ Ã . ¡ÁÊÆ¼Á¡½Á ¥Ê Å Ã Å £¡¢É
ÊÁ ÓÆ¾¬È Ò Ã . ¼ÁÂ¡½Á ¥Ê Å Á È ¡Â Á
¡ÉÂ¡Á¾¥ÁÊ ¼À Â¡½Á . ¢ÉÓ¾ÈÓÊÃ . Â
¡½Á ¥Ê¡Ã Ç £Ã£ÒÔÃ £Ä¡Æ¡¡£½£
6HEDVWURSRO ¢¾ Ç ¡ÊÆ ¡¾Â½ £¤ÊÀ ¾Á Æ¡Â Á , ¢É
ÙÁ ÒÁ ¼ÃÉÂ ¾Ê¡Å ¾Â ½ ¼Á¡½Á À Å Ã £ÊÅÉ
¢¢Ó. ¤¼ÃÉ Ç ¼Á ¡½ÁÀÒ Æ¥Ê Å ¼À¾¤¡Å Ç
Á ÁÊ ¢¡É Å Â Ã . ¡Å ¼Á Ò Ã . ¼ÁÂ ¡
½Á¥Ê Å Á¡É ÒÆÓÈÊ Æ ¡Â Á , ÅÁÈ Æ
¢¾ ¾ÆÆÉÆ Á È¡ÁÊ ÃÊ¡ÓÁ¤Ê ¼Á ¡½ÁÉ ¡¾Æ

¬ÓÆ¡Ã½Æ ¥Ê Ç¡Å ÄÊ Ã ÁÙ¼ÃÉ ¾Á ¡½Â¥¡Ê ÊÆ ÓÉÒÆ
£¥Ê Æ Æ ÊÄÆ¼ÉÃ Á Ã 1RUPDQGLH Ñ½ÉÁ . ¤ÒÁ ¼Ã ÂÇ Ã .
ÉÓÊÈ Æ À Á ¼ÂÀ Æ É ÒÆ ¡Å ½ÃÀ¡¾Á ¤ ÒÁ ¼Ã Â
Ã . ÒÁ ¼Ã ¡Å ÔÒÁ ¼ÁÁ ¼Â À ÆÆ ÊÄ Æ¼£ÉÃ ½ÒÁ 3URYHQFH
¤ÊÑ½ÉÁ; Á¥¾¡É ½Á Æ Ó¢¡½Á.

ÒÁ¼ Ã Â Ç Ã . ¼Á ¢£ÒÔ¡À ÃÇ £Ã ¼Á Â
É ¢¢ÓÈÉ ¬ÓÆ ¤ÊÆÒ¡Å Ò£ÒÃ À ¡ÃÆ É ££¾ ¢¾ Å ÉÀ
ÆÉ È ¾,Ã ½È ,Ã ¢¾Á , ¡Á£,£½Â . Ç Ã ¼Á ¢£ÒÔ ¥Ê
¡ÓÁ ¤Ê ¼Á ¡½Á ÅÃ Æ ÓÉ Ç ¼Ê¼É¢Ã Á ¢¾Á. ¤¼ÉÃ¼É ¢Ó
¼¬ÓÆÒÃÆ Ã¢ÑÉ É À Á¼Â ÊÁ Á Â , Ã, £ÒÔ ¢¾ ¡½Â

34

ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ¥Ê¡Ã Ç ÄÊ ¼ÉÃ À Á £ 'DPEDWDQ 2DNV Ç ÒÀ Â Á ¤¡ÅÂ Ã
. ¡ÉÅÄ¾ÅÔÉ ÒÁ¡ÓÁ ¤Ê Æ ÊÂ Ç ¾Æ ¢¾ ÊÊÁ Æ
Á ÁÊ Æ Å: Æ . ÒÁ ¼Ã Ç Ã . ÈÊ À À
:Å ¾Â 6WDOLQH Æ ¾Á Æ£Ã ÒÔ; ½È¡ÒÒ 5RXVYHOW ¼¼ÂÀ
Ã¾Á ¡½Â ¢¾ ¡ÃÂ &KXUFKLOO Æ¾ÁÆ Ã Á Â ¥Ê ÇÁ ¼ÈÉ ÉÃ
Á <DOWD £ÒÔ¡ÉÅ ¾Æ ÂÁ È Â .

ÒÁ ¼Ã ¡ Ã . ¼Á ¢£ÒÔ¥Ê Ç£Ã¡ÆÊ ÒÆ ¡Å ¢Á¢¾Á
¼ÉÃÊÁ Ç¼Ê Â ÓÂ¡¾Ã ¢¾ Ä Ç ¢Á ¢¾Á ¥Ê¤ÒÁ¼ Ã Ä Ã .
ÒÁ ¼ Ã Ä Ã . Æ¡ÓÅ £Â ¢É ¡½Á ¥Ê
À ÆÉ ÀÉ ¡Ã ÉÅ¥ÀÑÉ É À Á ¼Â ¡ÓÁ ¤Ê Æ£¾ÁÊ ¼ Ã ,, ÉÈ ¬ÓÆ
¡½Ã Æ ÂÊ Ç ¾Æ.

. ¬ÓÆ ½Â ¡¬Å-¡Ã½Æ ¤Ê
ÁÙ ¼ÃÉ Ã ¾Ã¥ÊÆ Á ÁÂ ¢¾ Ñ½ÁÉ ¤ÒÁ ¼Ã ÃÇ Ã .
¼ÁÃ¾Ã À ÔÄ¡Æ ¡¼£¾Ã ¢¾ ¡ÉÅ Ç £¼Ã Á Â¼ÃÉ
¼¡¾¢À ¡¾Á¢¾ÊÒÀÅ ÀÉ Ç Ä ¡¼¡Â ¢¾ ¡Æ ¥¥¤Ê
¡ÅÁ Ã . ; ¢É Ó¡Å Â Ã . ¼Á ¡ÓÅ Á Â ¥¡Ê Á
¡ÊÆ Ç £ Ã Ã ¾£Ã ¥ÊÓÁÉÒ¡ÅÙ Â¡ÉÅ Ã¤¡Å ¼ÁÒ.
ÁÊ , Ó¡ÅÇ Ã . Á Â ÀÄ ¡Æ£¾Ã ¢¾ ¡Å ¡ Ã .
À Ä¡Æ ¡Â ¥Ê Å .
¥Ê ÁÄ ½Â ¡ÒÁ Ã¾Ã Á¡Ã ÊÁ ÓÆ ¡ÈÉ ¼Â ¢Ù Á
ÊÒÇ Ä ¡ÆÊ¡¼¡½Á ¤¡Å ¾Ç Ã . £¤Ê Ã¡Á
¼Á ¢¾ ¥ÓÊ ÁÒÉ ¬È¼Á ¡½Á . ¡Â¢É ÒÉ ¡½Á¥Ê À ¡Ã
ÉÀ ÊÉ ¤À ¢É ¥À Ê È¡Â ¢Æ . ÒÉ ¼Á ¡½
ÁÙÁ ¼¡ÉÃ ÆÊ Ä ÓÆ ¾,Ã È½Ã ¢¾ ½È Ã ¤Ã . ¥À Ê ÅÀÉ ÇÄ È
£¾ÒÃ ¢ÉÅ ¼Á£È ¾ÒÃ Ê Å É ¢¢Ó. ÊÁ, ÓÂ ¡¾Ã¥¤Ê ¡Ê ÓÅÂ ÈÊ
ÓÆÂÊ¾¡Ã ÉÙÆÒÆ ¡Å ¢½ Æ ¼ÆÁ¡ÉÅ ¼Á ¼¬Ê Â Ã
Æ ¤¼ÃÉ Ç ÀÄ È£¾ÒÃ ¥Ê¢.

35

¤ÒÁ¼ Ã Â Ã . ¼ÁÁ Â , ¼Á ¡½Â ¢¾ À ¾Á Ñ½ÁÉ ¡
¾¥Ã Ê Æ¼Á ÄÊ Æ ¼ÃÉ ¡Å ½Á ¡¼½Æ ¡Á Æ À ¡¾Á. ÁÊ , À Ç £Ã
À ¾Á Â ¤Ê¾¥¾ÔÂ. Ó¡Å Ä Ã . Æ ½¢
¡½Á Ê À ¾Á Æ¥ÊÀ Æ, ¡ÓÁ¤Ê¬ÓÆ ½Â ÂÊ
Ç ¾Æ . ÁÙ ÁÊ , ¼ÁÑÉ ÀÁ ¼Â ¥ÊÊ ¼¡¾¡¡Ã ½¡ Ä ¡Æ ¡Ã¾Ã Ã
(6LFLO\) Ã ¾Ã ¢¾ £ÃÃ ¾Ã¼Æ ¢¾ ¼ £¡¢ÉÇ
£½. ÉÁ É ÒÊÃ Æ Ã ¾¥Ã Ê£É ¾ÆÊ¾Á ¡Á Â Ç
£¾Ã¾Ã Æ ¢¾ÊÒÊ ÊÁ ¾Á ¤É ÄÊ ¢¼ ÁÊ À¥¡Ê ¾Æ ¡ÂÁ ÑÉ
ÀÁ ¼Â ¤ÒÁ¼Ã Á Ã . ÊÁ ¬ÓÆ¡½Ã Æ ¤ÊÀ ÂÊ Ç¾Æ.

. ¬ÓÆÃ ¡ÒÁ ¢¾ Ç Ã Â
¡ÅÉ Æ £¾¥¾Ê ¡Ã ¢¾ ¢¾É ¡ÉÈ ½Ã Æ, ÉÃ ÉÇ ¡ÂÉÄ ¡ÒÁ
ÔÉ ¡¬Å ¢¾ ¡Å ¢ÑÉÁ¼¡¾Ã ÊÁ ¢É Ã . ÊÁ À¥Ê ¢É
Â¼ÂÆ ¡ÆÊ ÉÈ Ã ¡ÒÁ ÉÔ¤Ê ¢¾ Ç Ä¡É¦¤Ç Ã
Â . ¤¡Å Â Ç Ã . ÃÉÇÉ ¡ÊÆ ÓÉÒÆÁ¡½Á ¢¾ Ã ¾Ã
£¡Ã ÊÅ ¤ÒÉ ÒÉ ¡ÙÅ ¡ÉÂÁ ¢¾ Á ¼Ê¡Å , ¡Â ¢¾
¼Ê ¡¼¤¬ÉÄ ÅÓÇÓ.
¤¼ÃÉÆ Ò¾¡Ã ÊÄ ÊÁ Ñ½ÁÉ , Á Â ¢¾ £Ó¾Á¥ÊÇÀ ¾Á ¤É¡Ã
½Æ ¡ÉÂ ¡Á É ÒÆ ¡ÅÄÊ ÈÉÃ ¡ÒÁÉÔ¤Ê. ÊÁ , ¡Á £Ã¤Ê
¢É Â ÉÃ ÇÉ ¤À ¤Æ ¡ÊÃ :Å ¤¡Å ¾À Æ Ã .
¼ÁÃÉÉÇ¥ÊÇ Ä¡ÆÊ ÂÈÃ, ¥¼, Ê , Â£¡¡ ¢¾ ¼ÁÁ Â ¼ÃÉ ¡¼
Â£. ¢É¡¡ÉÆÙ ÃÊ Å¾Á¡½Â ÃÒ. ÊÁ , ¤ÒÁ ¼Ã ¼Á Ò Ã
. ÉÃ ÇÉ Ç£Ã ¼Á ¡ÓÅ ¾Á ¡½ÂÈÉÉÒ¡Ã 3HDUO +DUERU
À¾¡Â Ò¡ÓÒ +DZDL ¢¾ ¡£Ó£¾¾È È +RQROXOX ¡ÓÁ¤Ê ¼Á¡ÓÅ
¡½Â¡¬Á ¬ÒÉ ¼ . Æ ¡Á . Æ . ÁÙÁÊ ¤
¡Å¼Á Ò Ã . ÃÉ ÇÉ ÀÄ ¡Æ Á¡¤Ç Ã ÂÃ ¡ÉÁ ¡
Ò *XDP ¡¡Ò ¢¾ ¾Â ÂÂ . ¤¡Å Ç Ã Ä Â£Á Â
À¡¾Á¢¾ÊÒÀÔÄ ¡Æ Æ ½¾Ã.

36

ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ
ຮບູ ການບກຸ ໂຈມຕີ ອ່າວເພີນ (Pearl Harbor) ຂອງກອງທບັ ຍ່ີປຸນ່

¼Á ¡ÓÅÃÉ ÇÉ ÒÇÇ Ã ÂÃ ¥Ê Ô¢É ¡Å À É
À ¾Á¾Æ £¡Á ÁÊ ¢É ¾¥¤¬ÓÆ ¼ÃÉ¼¡¾À½ &RUDO ¾ÈÉ ÒÉ
Æ ½¾Ã Á¡ÉÈ ££¾ 6RO RPRQ ¤¡Å ¡ Ã . ¼Á
¡½Â ¥Ê¼À¾¼Á ¡ÓÅÃÉÉÇ É ¬Á ¬ÉÒ. ÃÉ ÉÇ È ¡À ÉÁÁ ¼Ç
¡ÓÅÂ ¾À , ¡ÓÅ Â ÓÊÈ Æ ¾À ÊÁ ¼Á ÉÃ ÇÉ¥ÊÆ ¤ÉÈ ¼É ÊÁ ÓÁ ÆÊ Ã
¼Á ¡½Â ¥ÊÇ Ä¡ÆÁ ¡ 0DU VKDOO , ¡£½
½Â &DOR ULQH , ÉÈ¡½Â (0DULDQH ÉÃ ÉÇ Å ¢¾ ¤¡Å¾Ç Ã .
ÀÄ¡Æ Â¾Â Â.

ÊÆÃ . ¡½Â¥Ê£Ã Á¡ÉÃ ÉÇ ¡ÓÁ¤ÊÉÃÇÉ ¡É
¬Á¬ÒÉ , ÒÁ ¼Ã Â ¡½Â¥Ê ÊÂ ¾¤È É¡Ó£Â ½Ã. ÒÁ ¼Ã Â
¡½Â À ÊÂ ¾¡Ã¾È Ã ¾È¬ÄÉ¤¡É Â ¡ÓÁ¤ÊÃÉ ÉÇ È ¡
ÃÒÂ ¢¾ Á ÂÉ ÙÒÙ. ÊÅ ÔÒÁÊÃ £ÒÔ¥À Ê ÆÁÃÉ ÉÇ
¢¾ ¡Ã Ç£Ã ¼ÁÉÃ ÇÉ ÉÈ È½Ã ¡ÒÇ Ã. ÆÉ
¡ÒÁÉÔ¡¬Å Ã, ¡Æ ,ÙÃ ½Â ¢¾ ¡½È Â .

37

ÊÈ¡É ¬Á ¬ÉÒ¼Á ÒÃ Â ¢¾ Á Â ¡ÉÂ¡Ã À ¾

È ¢¾ ¾¥É ¬Á ¬ÒÉ ¼Á Ç¡Â ÃÉ ÉÇ ¼ÃÉ ÒÇ ¡ÓÁ ¤¾Ê Á

ÉÃ ÉÇÀ ÆÀÑÉ É Á¼Â ¤ÒÁ ¼Ã Á Ã . ¡ÂÉ ¡Á ÃÂÊ

Ç Æ £¾ÊÁ¼ Ã ,, .

2.3 ÆÆ

Æ£¾ÁÊ ¼Ã ,, ¡ÁÆ¼ÃÉ Ã ¡Á ÒÊ Ò ¢¾ Ã ÒÓÇ ¢Ó

ÒÉ Æ ¤¦¼ÁÆ ¼ÉÃ À¡Ã É ¬Ê.ÃÊ Ê ÒÉ ÆÊÁ ÃÊ¥ÊÀ ¡Æ ÒÇ¼ÉÃ Ã

Ç ÓÊ ¢Ó ¢¾ Ã Â ¼Â ¤¼À ¾ÈÀ ¤Ê ¤ÉÈ ¢É¾¬ÓÆ

£¡ÓÈÉ £Â ½Â ¢¾ Ã. ÃÊ, ¤ÂÁ ÓÆ ¢¾É

ÊÁ ¢É¾ÑÉ¥¤Ê Ê À¾Á ¡ÁÊÆ ¤À Â¼À ¾Ç Ç ¼ ¢¾ ÆÒ

¡Å À Á É ¦¡¼ÉÈ Æ.

¡ÉÅ Á ¾Ò¢¾ÊÒ Æ ÁÊ Ã¥Ê ÊÀ Æ ¡Á¤É ÙÒÉÈ ÒÇ:Å Ã

¼¡ÒÃ Â¡Â Æ , Æ ¡ÃÒÂ Æ , ¡Æ

Æ ¢¾ Ã Ù ¾Ê Æ¼ÃÉÁ ¥. ¤Á È¼Ê ÃÉ¥ÓÊ Á ¡ÓÊ

ÊÁÙ ÒÉ ¢ÉÈ É £ÒÔ¡ÉÂ Ã Ê¡È ÒÃ Â ¡Â Æ . ¤ÁÊ ¼Ã

Æ , ÆÒ¡Å ¢É Å ¼À¾. Æ ¢ÊÃ É Ò¢É Ã .

¡Â Ã . ÄÉÊÂ Ç ¾Æ

ÊÂ ¾¡Ã¾È ¾È ¾¡Ã¾È ¤Æ £¾ÁÊ ¼Ã ,,

38

¾Æ ¼ÔÆ £¾ÁÊ¼ Ã , ¢¾ ÁÊ ¼ Ã ,,

¾ Æ£¾ÁÊ¼Ã I Æ £¾ÁÊ¼Ã II

¥¾¡Ò¾ Ã ¡Å Ã

À Ò¡¼¼¡ÉÃ ÊÆ ÓÒÉ Æ ¡¼ ¡¼

À ÒÆ ¼É¡Ã ÊÆ ÓÉÒÆ ÅÊ Æ ÊÅ Æ

¼Ä¼ÃÉ À¤Ê Ê£Å ¾ 86 £ÅÊ ¾ 86

ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດÀÒÆ ¡ÒÃ Â Æ Æ

À :
ÒÆ Á Æ ¢É Ã . ¡Á ¢Ò¤"
ÆÉ Æ ¤¡Ê Á ¾Á¡ÉÁ ÒÆ ÁÆ ¤ÒÉ Ã .
¢¢Ò¤"
Æ £¾ÁÊ¼Ã ,, À¡Ã ÊÄ ¡¤¢É"
¾Á ¡Æ £¾ÊÁ¼ Ã ,, ÃÒ¢ÉÁ ¢Ò¤Á Æ
£¾ÁÊ¼ Ã ,"
ÆÉ ÙÇ ÔÉ ÒÁ¾Á¼ÉÃÉÆ¡ÂÒÓÊ ¢ÓÆ £¾ÊÁ ¼ Ã ,,
Á Æ£¾ÊÁ ¼ Ã ,"
Æ¼Æ Ê ¡Â Æ £¾ÊÁ¼Ã ,, ¾Ã Á¢ÉÁÆ
£¾ÊÁ¼ Ã , ¢Ò¤"

39

¼Ã II £¾ÙÁ Æ £¾ÊÁ ¼Ã ,,

Æ¼Ã 5 £ÒÔ ¢¾ ¡½Ã Æ¡ÒÁÙÁ Æ

£¾ÊÁ ¼Ã II

1. ¡¢É £¾¡Á Ê

ÁÙ ¼ÃÉ Æ¡Á ¥¡Ê ¾ÃÉ ¡Ã ÄÊ É ¡Á ¼¤¡Å Á Ã .
¢¾ÒÊ Á Æ £¾ÄÉ ¥ÊÅ ¢É¡Á ÊÒÆ ¾Å ÊÇ Æ
À :Å Ç Æ ¡¾Ã¼Â ¥¾Á ¡½Â ¢¾ ÇÆ¢ÁÆ Â
ÆÈ Â £ÒÔ ¡Á ÂÉ ÊÃ À ¢Ò¼¡ÉÅ¥Ò¢¾É Ê .
¡Æ ¼ÉÃ ¤Ê¡Ã ¡Á¢ÊÃ ¡À ÒÉ:

¾Á ¡½Â ¡Á ¡¼¬ÉÄ ¼ÃÉÆÆÀ¡¾Á ¤Á ¼¡¼ÒÊ
Ê Ç Æ ¢¡¾ÃÂÆ . ÒÊ ¡,ÃÊ ¾Á¡½Â ÄÉ Ã Ò¡ÅÉÒÉ
¡¼É¦¤£¾¡Ã ¢Ò¼Æ ¼ÒÉÆ £¾À ¡Á ¼Â ¥. ÉÁ ÊÁ ,
¾Á ¡½Â ÄÉ¼ÃÉ ¡Ã¢É ÇÆ ¢¡¾Ã Â Æ ¥Á ¡¼É ¦
¤£¾ ÆÒÉ¡¼É¦¤¡½Ã Æ ¡ÒÁÆ ¢¾ Ù ¡¼¤¡½Â¾Â
¢¾ Ã ¡ÁÓÃ ÒÉ Å Á¾Á ¡½Â É¤ÊÂ ¼Á ¤Ê¡Å, ¼
¢¾ ¡Â ¢¾ÒÊ Ê ÊÁ ÇÉ ÊÄ ¡ÊÃ ÒÉ “£¾¡¾”Ã .

£ÒÔ Ã Ò¡ÉÅ ÊÁ ÒÉ ÇÆ ÆÁÊ À Ã ¢È
Â ÒÉ ¤Ê¡¼É ¦¤£¾Ã Á ¼ ¢¾ Ê ÒÇ ¤¢Ê É Æ
¤Á Æ£¾¥Ê. ÒÊ ¡ÊÃ £ÒÔÉÄ ¡Ã¢É ÇÆ Á ÆÂ
Æ È Â ¥Á ¡¼É¦¤£¾ £¡Ã Ù ¡¼¤¡½Ã Æ ¡ÒÁ ,
Ã ¡ÒÁÔÉ ¤Ê ¢¾ ¡½Â¾Â Ã Ò¡Á Ê ¢¾ÊÒÓÉÒÁ Ê ¡ÁÇÉ
¬ÄÉÊÄ ¡ÊÃ ÒÉ “£¾Á Æ ÂÆ ”. ¡¼ÃÉ ¤Ê¡Ã ¢ÉÁÆ £¾¡Á
¾Æ Å Ê ÙÅ ÉÇ ÁÊ Ù Á¥ÉÁ Ã:Ê

1.1 ¡¼Ê ¡Â ¢¾ ÁÆ
ÁÙ Æ£¾ÁÊ¼Ã ÊÂÇ ¾Æ Á¡¼¼Ã¡É ÊÆ ÓÒÉ Æ ¼ÁÑÉ

¾¥ ¢¾ ÑÉ¥ÊÓÁ ¥É À¥ÓÊ Á È ¡É ¥¦Á . ¤
40

ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດÑÉ ÈÊ ÁÊ £¡¢É ÇÉ ¡¼¡½Ã Æ ¥ÓÊ ÁÒ¡Ù ¼ÃÉ Ç ¼Á¤
Ê¡Â ¢¾ À ÒÆ ¡ÉÂ ¡Á À ¾Á¼ÃÉ À Á¤Á ¼ÊÅ È ¡¼¤Ê
ÁÅ ÉÈ ¡Ã . ÊÒ¡,ÊÃ ÒÉ ¡ÅÙ ¡¼¼ÉÃ ÃÒ¡ÊÁ ¢ÉÈ ÄÉ ¡Á
ÉÂ ¼ÉÃ ¡¼¡Ã½Æ Ê .

¡¼¼ÉÃÃÒ ¤Ê ÒÉ ¡ÅÙ ¡¼ÉÅ¥¤Ê Á Æ £¾ÇÊÁ À Ã
Ô¡¼À Å: ¾Á ¡½Â ¢¾ £ÒÔ. ¢¡É ÉÅ
ÊÅ ¾Á ¼¼Â ¡Â -¡Å¼ÉÃ¢É Á ÄÉ ¡ÓÁ ¤¢Ê ¾É ÑÉ ¤Ê Ò
ÉÒ¡ÙÅ¡Á ¡ÉÅ ¤Å Â ¼Â Æ ¼ÇÆÆ ¤Ê¢ÑÉ ÉÓÊÈ Á ¼Á
¼Æ ¢¾ ¼Ê . ÁÉ ÁÊ, ¡ÉÅ¡¼¤¥ÊÓÁ ÒÉ ¡ÅÙ Æ À Ã È
Á Á ¼Ê ¡Â ¢¾ ¼È Á Æ Ê¼Á ¤Ê ¬Á¬È¢Ò¼
¡Å É ¡¼Æ¤Æ. ÊÁ, Á¼ÉÃ
¡Ã ¢É ÇÆ ¼¡Â , ¡Å ¼ÉÃÆ ¡Ä ¥Å Á ¡¼¼¥ÃÉ ÓÊ ÁÒÉ
¡ÅÙ Æ ÀÉ¥ÃÊÒ.

1.2 ¡¼¡Å
ÁÙÆ£¾ÁÊ¼ÃÂÊÇ ¾Æ , ¼ÒÃ ¡Ã½Æ ¡ÉÂ¡Ã ¡ÁÈ¡Å

¾ÒÉ ¡¼ £Ã À É ¦ ¡ÉÁ : ÁÂ, Ñ½ÁÉ ¼ÃÉ¡Á ÆÒÒÉ ÄÀ À
ÈÂÊÂ ¼Â¤À¡Ã ¡ÉÅÒÉ Ã ÒÒÊÀ ¤Æ ¡¼
¡Å ¼¢ÃÉ ¼ÊÂ ¤¢É £¾¡Á Ê ÁÊ Ò¢É ¼Ê
Ç Æ¼¡Å ¢¾É ÑÉ ÁÊ ¡.

¾Á¡½Â Æ ÓÔ ÅÙ Æ¤¼ÉÃ ÉÁÙ Æ £¾ÁÊ¼Ã ,
¢¾ ¼Ã ,, ÁÃ ÒÇ ¾È ÄÉ ¡ÓÁ ¤Ê ¾Á ¡½Â ÃÒÓÈÊ Ä
ÒÉ Æ ¡¡Á À ÙÒ£¾¼ÃÉ Ê ¢Æ¬Ê ¡ÉÅ ÒÉ ¤Ê Á Æ £¾À ¾Æ ¥ÒÊ
ÓÈ¢¡¾Ã ¼Â¥¼ÄÂÆ ¢Á ¡½Â.

ÉÒ£ÒÔ¼ÃÉ ÃÇ Æ ÅÊ ¢Á ÆÂÆ Á ÒÀ
¡¾Á¤¼Æ¾ÒÇ ¾È À ¡¾Á ¤Ã . ¥Ê ¡ÁÇ ¡¾ÃÉ ÆÊ ¡ÓÁ ¤Ê
£ÒÔ¡Á ÊÆÒÀ ¼¢ÉÃ ¼Ê Â . ÊÁ , ÀÊ ¾Á

41

¢¢ÒÂ Ç ÆÂ-¡¾Â ÒÊ ¬Á¬È ÒÉÀÈÊÒ
À Ã ¤¼ÆÒÉ £¾

ÉÁÊÁ , ¡ÉÅ ÃÇ Æ ÅÊ ¼¢ÉÃ É Á ÉÄ À¡É Á¼ÃÉÆ¥ÒÉ Ä Â À ¼Á
ÑÉ À Ê ¡ÃÊ À ÒÊ Ê À¾Á ¢¾ Ô¬Á
¬È ÙÅ Â ¡¼¼ÉÃÃ Ç ÆÊÅÁ¡Á Á Ò. ÙÇ ¢¾ÒÊ , ÒÁ¢É
¼Ê Ç Æ ¼¡Å ¼Á ÑÉ ¤ÀÉ Ê¡ÃÒÉ¥À ÒÊÒ¤¡ÉÂ Á ¢¾
Á ¢¾ÒÊ À ¥ÈÉ ¢ÉÁ¤Ê ¢¾ ÆÀ ¾ÁÒÇ ¼ÉÃ ÃÀ ¤¼À
¾¾Ê È ÄÊ ¡¾ÅÊ¦Æ À¤É Ê ¤É¼Ã¬É ÊÊ ÒÆ ¡Ã ÊÄ¤ÁÆ £¾.

2. Ê¡¾Ã ÅÙ £¾¡¾Ã

£¾¡¾Ã ¡Â ÇÉ¡¼¼ÉÃ ÄÊÁ ¤Æ ¾¼Â ¥
¼Ä ¢¾ ¾Æ ¡Â ¡¾Ã ¼ÉÃ Ã ÒÈ Á Á ¾Á ¡½Â ¼Á¤Ê
¡Å , ¡Â ¢¾ ¼. ¾Á À Á ¡¼ÉÇ £¾¡¾Ã Ã
¾ÁÇÆ ÓÒÉ Á ¡ÂÉ¢ÉÁ :ÊÃ

- Æ¡Á ¢¼Â¥¼Ä
- ¡Â ¡Á ¾Æ ¡Â¢¡¾Ã
- ¥ÊÓÁ ÃÊ À¾Á¡½Â¤¡Á ÈÊÀ£¾¡¾Ã.

¼Ê ¡Â, ¡Å ¢¾ Á Æ £¾¡¾¢Ã É ¡Á
ÉÇ ¤É Å ¡Â ÉÇ ¡¼¼ÉÃ Á¼¢¾ÊÒ ¢¾ ¡Â ÇÉ¡¼¼ÉÃ
À¾Á Á¼. ¡Â£¾¡¾Ã¡Á¡Â¢Ç À , Ã ¤Ê¡ÅÉ
Æ Á ÒÉ ¤¾Â , Ã¤Ê¡¼Á ££¾Ã, Ã Æ¼Ä ¢¾ Ã ¾Æ¼Ä
¾Â¡ÉÁ :

2.1 Ê¡Â

¡¼¼ÃÉÁ ¼¢¾ÒÊ ¡¼¼ÉÃÀ¾Á Á ¼

- ¡Â ¢Ç À - ¤Ê¢ÓÙÒÉ ¡ÅÉ Á¤
¾Â , ¡Á££¾Ã¤¾Â ÉÀ .

- ¤Ê¡ÅÉ Æ Á ¢¾ ¡¼Á ££¾¡Ã ÆÊ ¤¾Â - Æ ¼Ä ¬Ê , ¾Æ ¼Ä¤
¾Â ÉÀÈ

42

- Æ¼Ä È ¢¾ ¾Æ ¼Ä ¡ÆÊ ¤¾Â È - ¡ÉÂ Æ ¡Á ¥ÉÀ Ê Ê À ÒÒÉ ¡ÙÅ
ÅÉ .

- ÊÇÆ ¡ - ¾Á Ã ÒÉ ¤À Æ ¢¾ Ê ¡ Â Ù .

- ¡Æ ¡Á ÈÊ ÃÒÉ À Æ ¢Ò¼¡ Â

- ¡Â ¢Â À

1.2 Ê¡Å ¢¾ Á Æ

¡¼¼ÃÉ Á ¼¢¾ÒÊ ¡¼¼ÉÃ À ¾Á Á¼
ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ
- ¾¼Â ¥ - ¾¡Á ÙÅ Æ Á ¾ ¼Â ¥

- Á¡Å ÃÁ ÅÙ ÙÁ - Á ¡Å , ÉÇ ¾Á¼¡Å ÒÉ ¤ÉÃ Â ¼ÂÆ
¼¼

- ÉÒÙ ¾Ã Á Ä È - ÒÉ Ù ¾Ã ÁÄ ÀÉ È

¾ÁÒÀ Á¤ÇÉ £¾¡¾Ã Ã ÒÀ Á¼
¼È ¢¾ Ê ¢¾ÊÒ Á Ã ÒÀ Á ¤ÓÈ¢¡Â Ã ¡ÉÁ : ¤Ê ÉÒ¡ÅÙ
¤ÓÈ ¢É ¦¼Á ¤Ê ¡Â ¢¾ ¼ £Ã ¤Ê Æ É
¡¼¡Á ¡ÉÅ ¤Å À¡ÃÒÀ Á ¾ÒÉ ¡¼¤ÉÇ £¾¡¾¡Ã ÁÉ :

- Æ ¾Á ¡½Â Á 2UJDQL]DWLRQ RI $PHULFDQ 6WDWHV ¼ÃÉ Ê ÊÁ ÊÄ ¤ÒÁ¼ Ã
¡Å ¡ Ã . ¼ÃÉ ¡¼½Â %UD]LO

- ÆÆ ¼Â ÁÊÁ Á¾ÁÂ ¡¬Å 1RUWK $WOD QWLF 7U HDW\ 2UJD QL]DWLRQ
1$72 Ê ÁÊÄÊ ¤ÒÁ¼ Ã ¡ Ã .

- ÆÆ ¼Â ÁÃ¡ÒÁÉÔ¤ Ê 6($72 ÊÊÁ ÊÄ ¤ÒÁ¼Ã Á Ã
. ¼ÉÃ Ç Ã¾ ¡¼¾Ã ÂÂ .

3. £¾ÁÆÂÆ

£¾Á Æ Â Æ ¡Â ÇÉ ¡¼¼ÉÃ ÄÁÊ¤¾Á ¼Â -¡¾Â ¡Á ¢Ò¼
ÁÆ ¢¾ À ¡Ã£É¡¼ £Ã £ÒÔ¡Á ÈÊ À
¡ÅÉ¥Ò¤¥¾¼ÀÂ . ¢É ÁÙ¼ÉÃ£¾ÁÆ ÂÆ (ÈÂ ) Ã¢
¡Á ÇÉ¢¾ÊÒ Â ÇÉ £¾ÈÂ ¡¼À¬Á ¬È ¼¾
¾ÁÆ Ã¡Á ÈÊ À¡ÁÉ : ¡Æ ¡ÃÙ ¬Å ¢¾ À¡È . ¤Ò¡Á ÂÊÁ £¾

43

ÈÂ¤Ê ÊÃ À £ÒÔ ¢¾ ¼¾¾ÁÆ ÃÃ Â ¼Â Æ
Ù ¤ÁÆ £¾ Å Á ¡¼Â ¢¾ÒÊ ÁÃÊ ÀÁ ÈÂ ¤Á
¡¼É ¦¤£¾¡Å ÒÉ Á ¤ÊÃ¡ÅÉ¥Ò¥¢Ò¼¼¼ÉÃ Á
¡¼À Æ . ÂÇÉ £¾ÁÆ ÂÆ ¼ÉÃ Ä ÊÁ ¤Ç ÆÈÂ ¡ÉÅ ¼Ô
ÁÂÇÉ£¾¡¾¼Ã ÄÂ Æ¢É ÃÀ Ò¬Ê ÒÉ Å É Ã . Â
ÇÉ ¡¼£¾Á Æ ÂÆ ÃÔ ¡¼ ¼ÉÃ ¤ÉÈ ¼ÒÃ ¡ÉÁ :

¼ÒÃ ¾ÀÁ ¡¼ ¡
¡½Ã Æ ¼¾¾Á £ÒÔ
¼¾¾Á Æ ££¾
Ã ¼¾¾Á Æ È ½Ã
¼¾¾Á Æ ½ÈÃ
¡½Â ¼¾¾Á ¼Â¥ Ã
½Â ¼¾¾Á Æ ÓÆ ½Ã
¼¾¾Á ¡Á££¾ÒÃ
¼¾¾Á ¼Â¥ ¡½Á
Á £È ¾ÒÃ
¼¾¾Á Æ Æ £¾Ã
¼¾¾Á Æ Ã
¼¾¾Á Á Æ ÂÆ ÒÔ
¼¾¾Á Æ ¼Â¥ ¡ÆÙÃ
¼¾¾Á ¼Â¥ Æ ¾Ò
¼¾¾Á Æ À ¡È
¼¾¾Á Ç
¼¾¾Á Ã ½ÒÆ
¼¾¾Á Æ Á £¾

¾Æ¡Â ¡Á ¢Á Æ Â Æ £¢É ¾Á ¡Á ¡ÊÆÁ¥¾Â ,

ÊÅ¡Â ÒÉ Ù¡Á Ç À , Á ¢¾ ¾Æ ¼Ä ¡Á¾Á ,

44

Pages:

Click to View FlipBook Version