CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 1 06/01/2020 7:56 PM KERJA-KERJA KONSERVASI CONSERVATION WORKS MASJID SULTAN AL KG. BANDAR, BANTING, SELANGOR DARUL EHSAN ALA’EDDIN
2 MASJID SULTAN ALA’EDDIN Terbitan: ANJUNG TEKNIK 1B-41-2, Melaka Mall, Jalan Kesidang 3/11, Off Jalan Tun Perak, Bachang 75300 Melaka. Dengan Kerjasama: AKAR HERITAGE LAB Hak Cipta: JABATAN WARISAN NEGARA 2017. Art Director / Design & Layout: Sufian Hadi Bin Mahrim Kerja-Kerja Konservasi Masjid Sultan Ala’eddin Kg. Bandar, Banting, Selangor Darul Ehsan Semua hak cipta terpelihara. Segala bahan penulisan dan reka cipta halaman buku serta apa-apa jua bahagian di dalam buku ini tidak boleh digunakan, diterbit semula, dihantar atau dipindahkan secara keseluruhan atau sebahagian, dalam sebarang bentuk atau cara, sama ada melalui media elektronik, mekanikal, fotokopi, rakaman, penggambaran semula atau penggunaan apa-apa cara lain yang boleh diperolehi semula, tanpa terlebih dahulu mendapat keizinan rasmi daripada Jabatan Warisan Negara dan Jabatan Kerja Raya Negeri Selangor. Cetakan Pertama 2019 ISBN 978-967-15658-1-0 CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 2 06/01/2020 7:56 PM
MASJID SULTAN ALA’EDDIN 3 KERJA-KERJA KONSERVASI CONSERVATION WORKS MASJID SULTAN ALA’EDDIN KG. BANDAR, BANTING, SELANGOR DARUL EHSAN CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 3 06/01/2020 7:56 PM
4 MASJID SULTAN ALA’EDDIN CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 4 06/01/2020 7:56 PM
MASJID SULTAN ALA’EDDIN 5 KANDUNGAN CONTENTS 1.0 PERUTUSAN FOREWORD DYMM SULTAN SELANGOR 2.0 KATA ALU-ALUAN FOREWORD 2.1 Jabatan Agama Islam Selangor 2.2 Jabatan Warisan Negara 3.0 PENGENALAN INTRODUCTION 4.0 MAKLUMAT PROJEK PROJECT INFORMATION 5.0 RINGKASAN SKOP KERJA KONSERVASI SUMMARY OF CONSERVATION WORKS 6.0 SKOP KERJA KONSERVASI CONSERVATION WORKS SCOPE 7.0 HASIL SIAP KERJA COMPLETED WORKS 8.0 PENGHARGAAN ACKNOWLEDGEMENT CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 5 06/01/2020 7:56 PM
6 MASJID SULTAN ALA’EDDIN TITAH PERUTUSAN DULI YANG MAHA MULIA SULTAN SELANGOR Assalamualaikum Warahmatullahi Wabarakatuh Beta bersyukur ke hadrat Allah Subhanahu Wata’ala kerana atas taufik dan inayahNya, kerja-kerja pemuliharaan Masjid Diraja Sultan Alaeddin Jugra telah berjaya dilaksanakan sepenuhnya. Masjid ini yang dibina semasa pemerintahan Almarhum Nenda Beta, Sultan Alaeddin Sulaiman Shah masih dijaga dengan baik dan masih aktif digunakan serta dipulihara hampir sama dengan rupa bentuk binaannya pada tahun 1914. Reka bentuk Masjid ini menyerlahkan kebolehan, kreativiti dan kebijaksanaan mereka yang terdahulu dari kita serta memainkan peranan penting dalam menyampaikan pemahaman sejarah melalui kepelbagaian warisan seni bina di Selangor. Oleh itu, sejarah dan warisan wajar dipelihara seiring dengan kemajuan dan pemodenan yang semakin berkembang pada masa ini. Beta berpuas hati dengan kerja-kerja pemuliharaan Masjid Diraja Sultan Alaeddin Jugra dan berharap agar rakyat dapat bersama-sama mengimarahkan Masjid ini bukan sahaja sebagai sebuah tempat menunaikan ibadah malah dapat memupuk ilmu serta kesedaran akan kepentingan sejarah warisan seni bina Selangor. Beta menghargai dengan adanya penerbitan buku ini, ianya menjadi panduan dalam menyampaikan maklumat dan sumber rujukan untuk dimanfaatkan oleh semua pihak. FOREWORD BY HIS ROYAL HIGHNESS (HRH) SULTAN SELANGOR, Assalamualaikum Warahmatullahi Wabarakatuh I would like to express my heartfelt of gratitude to Almighty Allah SWT for the grandest blessing upon the successful completion of the conservation works. The Mosque that was built by my late grandfather, HRH Sultan Alaeddin Sulaiman Shah is still being well-maintained, preserved, operational and conserved to retain its architectural authenticity as in 1914. The architectural design of this Mosque portray the capabilities, creativity and the wisdom of our elders to convey an understanding of history expressed in the diverse architectural heritage in Selangor. Hence, history and heritage must be preserved in consonance with the present rapid development and modernization. I’m pleased with the conservation works on Sultan Alaeddin Royal Mosque, Jugra and hope that the people would together enliven the mosque as a place of worship as well as a place to educate knowledge and awareness on the significance of history and heritage in Selangor. I appreciate this publication as it greatly contribute in conveying information and as a source of reference that will be beneficial to all. SULTAN SHARAFUDDIN IDRIS SHAH AL-HAJ IBNI ALMARHUM SULTAN SALAHUDDIN ABDUL AZIZ SHAH AL-HAJ. CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 6 06/01/2020 7:56 PM
MASJID SULTAN ALA’EDDIN 7 MUKADIMAH DULI YANG MAHA MULIA SULTAN SELANGOR, SULTAN SHARAFUDDIN IDRIS SHAH Melihat kepada kualiti reka bentuk binaan masjid ini, jelas sekali almarhum nenda beta, Sultan Alaeddin Suleiman Shah, mengimpikan sebuah struktur mercu tanda yang melangkaui zamannya buat masyarakat daerah Kuala Langat khususnya Jugra. Syukur ke hadrat illahi, impiannya menjadi kenyataan - masjid yang berusia 104 tahun ini dijaga dengan baik, masih aktif digunakan dan kini dipulihara hampir sama dengan rupa bentuk binaannya pada tahun 1914. Reka bentuk masjid ini yang tersendiri, dengan penggunaan pengudaraan semula jadinya tiada tandingan. Ianya menyerlahkan kebolehan, kreativiti dan kebijaksanaan mereka yang terdahulu dari kita, tidak kira bangsa atau agama. Meskipun wajah mukim Jugra telah banyak berubah dan masjid ini tidak lagi menjadi masjid negeri, Masjid Diraja Sultan Alaeddin ini setia digunakan oleh penganut Islam di Jugra turun temurun, sekurang-kurangnya tiga atau empat generasi. Secara tidak langsung, masjid ini merupakan medium bersejarah penting dalam penyampaian kisah masyarakat dan mukim Jugra yang unik. Sebagai sebuah pusat komuniti, Masjid Diraja Sultan Alaeddin bukan sahaja dapat memupuk ilmu pengetahuan, persahabatan dan hubungan kekeluargaan tetapi juga kesedaran akan kepentingan sejarah dan apresiasi terhadap hasil seni manusia di masa lalu. Pemahaman sejarah melalui kepelbagaian warisan senibina di Selangor berupaya untuk menyatukan rakyat dan memperkukuhkan identiti dan jati diri masyarakat. Oleh kerana itu, sejarah dan warisan wajar dipelihara dan dipulihara, seiring dengan kemajuan dan pemodenan yang kita jayakan. Beta berpuas hati dengan kualiti kerja konservasi yang telah dijalankan ke atas Masjid Diraja Sultan Alaeddin. Tahniah dan jutaan terima kasih beta ucapkan kepada organisasi dan individu yang terlibat. Projek konservasi ini menunjukkan penghargaan kita kepada sumbangan masyarakat Jugra yang terdahulu dalam memperingati visi almarhum Sultan Alaeddin Suleiman. Beta berharap buku ini dapat memberi pencerahan kepada orang ramai serta menyebarkan kesedaran akan kepentingan warisan senibina Selangor. Semoga masjid ini dinilai setaraf dengan masjid-masjid ternama di negara lain dan menjadi destinasi ibadat dan kerohanian utama di Malaysia. Akhir kata, beta berharap agar rakyat dapat mengimarahkan masjid ini sebaik mungkin. OPENING REMARKS. HIS ROYAL HIGHNESS SULTAN SELANGOR, SULTAN SHARAFUDDIN IDRIS SHAH The quality of the architectural design of this mosque stands out as a visionary statement that of my late grandfather, Sultan Alaeddin Sulaiman Shah in establishing a structure that serves as a landmark way ahead of its time which is intended for the people in the region of Kuala Langat, especially Jugra. All Praises to Allah, my late grandfather’s vision was realized when the 104 years old Mosque is still in good condition, well-maintained and conserved similar to its design in 1914. It’s distinctive design and the application of natural ventilation is outstanding. It highlights the capabilities, creativity and wisdom of our previous generations regardless of race and faith. Even though Jugra had changed much and the mosque is no longer the official state mosque, Sultan Alaeddin Royal Mosque is still being used devotedly by the Muslims in Jugra for at least 3 or 4 generations. Henceforth, the mosque became one of the significant medium on depicting the unique history and local stories in the Mukim of Jugra. As a community center, Sultan Alaeddin Royal Mosque is not only a place to learn, foster friendship and strengthen family ties as it also create awareness and appreciation on the heritage significance and artistry from the past generations. Historical insights of the diverse architectural heritage in Selangor could reinforced and become a unifying identity of the people. Therefore, history and heritage should be preserved and conserved in consonance with development and modernization. I am greatly pleased with the quality of the conservation works on Sultan Alaeddin Royal Mosque. Congratulations to organizations and individuals involved. This conservation project shows our appreciation for the contributions of previous generations in Jugra on realizing the visions of Late Sultan Alaeddin Suleiman Shah. I hope that this publication would provide an enlightenment to the public and spreading awareness of the architectural heritage of Selangor. May this Mosque be valued as equivalent with other renowned mosques in other countries and as a main destination for spirituality and worship in Malaysia. Lastly, I hope that the people will enliven this Mosque faithfully . CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 7 06/01/2020 7:56 PM
8 MASJID SULTAN ALA’EDDIN KATA ALU-ALUAN FOREWORD JABATAN AGAMA ISLAM SELANGOR Assalamualaikum W.B.T. Pertama sekali saya ingin memanjatkan kesyukuran ke hadrat Ilahi kerana berpeluang untuk terlibat dalam penghasilan buku ini. Ianya merupakan suatu penghargaan buat Jabatan Agama Islam Selangor. Semoga, penerbitan buku ini menjadi tatapan dan simpanan untuk generasi akan datang. Saya merasa bangga dengan usaha semua pihak yang terlibat dalam pemuliharaan masjid ini sebagai salah sebuah bangunan warisan di negeri Selangor. Pemuliharaan Masjid Diraja Sultan Alaeddin merupakan satu pencapaian yang dapat dibanggakan dalam usaha menyokong ke arah memperkasakan legasi warisan seni bina dan budaya negeri Selangor. Sebagai pusat komuniti masyarakat Islam di Mukim Jugra, masjid ini mempunyai peranan penting sebagai refleksi ingatan sejarah di Jugra. Ianya juga lambang keharmonian negeri Selangor. Saya juga yakin dengan potensi masjid ini sebagai salah satu tarikan kepada pelancong dari dalam dan luar negara. Terdapat banyak masjid lama yang mempunyai nilai sejarah dan estetik di Selangor yang harus dipelihara dan dijaga dengan rapi. Semoga usaha yang dijalankan ke atas Masjid Diraja Sultan Alaeddin ini dapat dijadikan contoh dalam memartabatkan warisan budaya dan tradisi seni bina masjid daripada ditelan arus modenisasi. Masjid ini haruslah diimarahkan dan digunakan untuk aktiviti yang bermanfaat. Keindahan dan elemen seni bina yang telah dikembalikan haruslah dijaga dan dipelihara. Seperti firman Allah SWT bahawa “manusia diperintahkan untuk menjadi penjaga yang baik untuk segala ciptaan-Nya di atas muka bumi ini” (Al Baqarah 2:30). Jabatan Agama Islam Selangor berharap dapat mengurus dan mentadbir bangunan warisan ini degan sebaiknya mengikut piawai antarabangsa, dengan panduan serta sokongan daripada Jabatan Warisan Negara. SELANGOR ISLAMIC RELIGIOUS DEPARTMENT Assalamualikum W.B.T To begin with, I would like to extend my gratitude to Almighty Allah for the opportunity to be involved in this publication. It is an honor for the Selangor Islamic Religious Department and hopefully, this publication would serves as a reference for generations to come. I am pleased and honored with the efforts delivered by all of the parties involved in the Sultan Ala’eddin Royal Mosque conservation works. It is a proud achievement in efforts to to enrich the legacy of Selangor‘s architectural and cultural heritage. As the Muslim community center in the region of Jugra, the mosque is not only a historical landmark but also a symbol of harmony in the State of Selangor. I am certain of its potential to become a tourist attraction for both local and international. There are many heritage Mosque in Selangor of significant historical and aesthetic values that need to be conserved. May the conservation works at Masjid Diraja Sultan Ala’eddin be an example in conservation of Mosque architecture and cultural heritage from threats of modernization. The Mosque should be celebrated and utilized for productive activities and functions. Its beauty and the architectural elements that has being restored should be conserved and preserved as per interpretation from word of Allah SWT (Al Baqarah 2:30) “man is ordered to be responsible guardians to His creations in the face of the earth”. Selangor Islamic Religious Department will manage and administer this heritage building in the best possible way in accordance with International Standards with guidance and support from National Heritage Department. CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 8 06/01/2020 7:56 PM
MASJID SULTAN ALA’EDDIN 9 JABATAN WARISAN NEGARA Assalamualaikum w.b.t Naskhah ini diterbitkan atas titah Duli Yang Maha Mulia Sultan Selangor, Sultan Sharafuddin Idris Shah Alhaj Ibni Almarhum Sultan Salahuddin Abdul Aziz Shah Alhaj dengan tujuan untuk mendokumentasikan transformasi yang telah dijalankan ke atas Masjid Diraja Sultan Ala’eddin melalui kerja konservasi dari tahun 2015 hingga tahun 2017. Masjid Diraja Sultan Ala’eddin telah diisytiharkan sebagai Warisan Kebangsaan Negara pada tahun 2012. Ianya merupakan antara bangunan warisan yang terdapat di Kampung Bandar, Jugra di samping Istana Bandar. Justeru itu, Baginda Sultan telah memperkenankan agar kerja konservasi dijalankan, bermula pada tahun 2015. Pihak Jabatan Warisan Negara merakamkan sanjungan dan setinggi penghargaan kepada Duli Yang Maha Mulia Baginda Sultan Selangor atas perkenan tersebut. Keprihatinan Baginda Sultan dalam menyokong penuh hasrat Jabatan Warisan Negara menjalankan kerja konservasi ke atas Masjid Diraja Sultan Ala’eddin ini amat dihargai. Selangor merupakan sebuah negeri yang kaya dengan bangunan warisan. Namun begitu, kualiti binaan kebanyakan bangunan bersejarahnya akan terjejas jika tidak dipulihara dengan baik. Pandangan jauh dan sokongan Tuanku berkenaan pemuliharaan warisan di negeri Selangor menerajui usaha untuk menanam semangat jati diri warga Selangor dan mewujudkan kesinambungan buat generasi masa hadapan. Sejarah membina karakter sesebuah penempatan. Usaha untuk mengukuhkan semula kehadiran mercu tanda bersejarah di Kampung Bandar, Jugra ini merupakan penghargaan kepada penduduk dan sejarah gemilang Kampung Bandar dahulu. Cabaran utama projek ini adalah memastikan masjid ini dilengkapi kemudahan terkini tanpa merosakkan elemen seni bina asalnya. Usaha sama semua pihak yang terlibat dalam memastikan prinsip konservasi diterjemahkan ke dalam projek ini dengan sebaiknya amat dihargai. Semoga kualiti kerja yang disampaikan ini dapat menjadi penanda aras bagi projek konservasi yang lain. DEPARTMENT OF NATIONAL HERITAGE Assalamualaikum w.b.t This book was published under the decree from Duli Yang Maha Mulia Sultan Selangor, Sultan Sharafuddin Idris Shah Alhaj Ibni Almarhum Sultan Salahuddin Abdul Aziz Shah Alhaj with a purpose to document the transformation upon Sultan Ala’eddin Royal Mosque through the conservation works from the year 2015 to 2017. Sultan Ala’eddin Royal Mosque was declared as a National Heritage in 2012, in addition to Istana Besar of which both are located in Kampung Bandar, Jugra. His Majesty had given his consent to carry out the conservation works in 2015. His Majesty’s concern and full support for us to undertake the conservation works on Sultan Ala’eddin Royal Mosque is greatly appreciated. Selangor is considered to be a State rich in its heritage buildings. However, the quality of these buildings will be affected without proper conservation works. Far- sighted and supportive, His Majesty’s concern to the conservation efforts of heritage in Selangor is in the hope to instil self-esteem for its people and to create continuity for generations to come. History shaped the character of a settlement. Efforts to re-establish the historical landmarks in Kampung Bandar, Jugra is an acknowledgement to its community and its glorious past. The main challenges faced was to ensure that the mosque is equipped with the latest facilities while keeping intact its original architectural elements. Combined efforts from various parties to ensure that conservation principles being upheld in this project are greatly appreciated. I hope that the quality of the work delivered will became the benchmark for other conservation works. CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 9 06/01/2020 7:56 PM
10 MASJID SULTAN ALA’EDDIN Sumber foto: conference.kuis.edu.my CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 10 06/01/2020 7:56 PM
MASJID SULTAN ALA’EDDIN 11 PENGENALAN Masjid DiRaja Sultan Ala’eddin atau dikenali juga dengan nama ‘Masjid Bandar‘ telah mula dibina sekitar tahun 1905 dan siap pada tahun 1914. Nama masjid ini diberi sempena nama Almarhum Sultan Ala’eddin Sulaiman Shah Ibni Almarhum Raja Muda Musa, Sultan Selangor ke 5 (1898–1938). Menurut catatan sejarah terdirinya masjid ini adalah atas inisiatif dan hasil sumbangan dana pembinaan daripada Baginda Sultan Ala’eddin sendiri. Masjid ini telah dirasmikan pada tarikh 18 Jun 1924 dalam upacara yang gilang gemilang. Ianya telah didaftarkan dibawah Akta Warisan Kebangsaan 2005 sebagai Warisan Negara pada tahun 2008 oleh Jabatan Warisan Negara. Reka bentuk masjid ini banyak dipengaruhi ciri-ciri seni bina Mughal seperti adanya sebuah kubah utama yang diikuti dengan kubah-kubah kecil di mana semua reka bentuknya mengadaptasi reka bentuk kubah bawang serta setiap sudut bumbung pula dikelilingi oleh ‘pinnacles’ dan ‘crenels’. Gerbang (arch) dengan bentuk-bentuk yang berbeza juga digunakan sebagai bukaan untuk pencahayaan dan pengudaraan pada dinding. Ianya ditambah dengan pembinaan kawasan laman dalam (open internal courtyard) yang tidak berbumbung untuk menggalakkan pengudaraan semulajadi pada Masjid ini. INTRODUCTION The Sultan Ala’eddin Royal Mosque or Masjid Bandar was constructed in 1905 and completed in 1914. It was named after the late Sultan Ala’eddin Sulaiman Shah Ibni Almarhum Raja Muda Musa, the 5th King of Selangor (1898-1938). According to historical account the mosque was erected upon the initiative and contribution to the construction fund by his Highness Sultan Ala’eddin himself. The Mosque was officiated on the 18th June 1924. It was registered under the National Heritage Act 2005 as National Heritage in 2008 by the National Heritage Department. The design of this Mosque is much influenced by Mughal architecture, having a central Main Dome with a perimeter of smaller domes with design adaptation of the onion dome. The walls are topped at all sides by ‘pinnacles’ and running ‘crenels’. Arches openings of different design to the perimeter walls encourages good natural ventilation and lighting. The is further enhanced with an open courtyard around the Mosque. CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 11 06/01/2020 7:56 PM
12 MASJID SULTAN ALA’EDDIN MAKLUMAT PROJEK / PROJECT INFORMATION Nama Kontraktor : Smart Reliance Sdn Bhd Perunding Konservator Kontraktor : Hj Kamarudin Md Said Perunding Jurutera Awam dan Sivil : Endeavour Consult Sdn Bhd Perunding Kontrak dan Ukur Bahan : Perunding BE Sdn Bhd Perunding Arkitek : Arkitek APC Pegawai Penguasa : Pengarah JKR Negeri Selangor Wakil Pegawai Penguasa : Jurutera Daerah JKR Kuala Langat, Selangor WAKIL P.P PAKAR Wakil P.P ( Elektrik ) : Ketua Pengarah Elektrik Negeri, JKR Selangor Wakil P.P ( Mekanikal ) : Ketua Penolong Pengarah (Mekanikal), JKR Selangor Wakil P.P ( Arkitek ) : Ketua Penolong Pengarah (Arkitek) Kos Kontrak Asal : RM 9,335,450.00 Mula Kontrak : 16hb April 2015 Tarikh Siap Asal : 13hb April 2017 Tarikh Siap Sebenar : 17hb April 2018 CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 12 06/01/2020 7:56 PM
MASJID SULTAN ALA’EDDIN 13 RINGKASAN SKOP KERJA KONSERVASI Objektif utama skop kerja konservasi Masjid DiRaja Sultan Ala’eddin Jugra ini adalah untuk membaikpulih dan mengembalikan keadaan senibina asal bangunan. Ianya melibatkan skop membuka dan melupuskan semua elemen tambahan yang tidak menggambarkan senibina asal masjid ini. SUMMARY OF THE CONSERVATION WORKSCOPE The main objective of the conservation work scope is to restore the Sultan Ala’eddin Royal Mosque to its original form. This includes the demolition and removal of all extensions works and added elements that does not portrait its original architecture. CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 13 06/01/2020 7:56 PM
14 MASJID SULTAN ALA’EDDIN CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 14 06/01/2020 7:56 PM
MASJID SULTAN ALA’EDDIN 15 Kerja Konservasi Kubah Terdapat 4 jenis kubah yang terlibat dalam kerja konservasi ini. Ianya adalah Kubah Utama, Kubah Anjung, Kubah Sudut dan Kubah Mehrab. Dome Conservation Works There are 4 types of dome involved in the conservation works. They are the Main Dome, Side Domes, Corner Domes and the Mehrab Dome. CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 15 06/01/2020 7:56 PM
16 MASJID SULTAN ALA’EDDIN KUBAH UTAMA MAIN DOME CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 16 06/01/2020 7:56 PM
MASJID SULTAN ALA’EDDIN 17 PELAN BUMBUNG ROOF PLAN CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 17 06/01/2020 7:56 PM
18 MASJID SULTAN ALA’EDDIN SEBELUM CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 18 06/01/2020 7:56 PM
MASJID SULTAN ALA’EDDIN 19 SEBELUM Keadaan Kubah Utama sebelum kerja konservasi dijalankan. Ianya ditutup keseluruhannya hingga kebahagian ‘tunjuk langit’ oleh lapisan panel aluminium The Main Dome condition before restoration works. It is completely covered up to its finial with aluminium sheet panels CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 19 06/01/2020 7:56 PM
20 MASJID SULTAN ALA’EDDIN SEMASA Proses restorasi Kubah Utama dengan membuka dan melupuskan kerangka dan lapisan penutup aluminium sedia ada. Restoration process of the Main Dome with the removal of the existing structure and aluminium sheet covering. CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 20 06/01/2020 7:56 PM
MASJID SULTAN ALA’EDDIN 21 SEMASA CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 21 06/01/2020 7:56 PM
22 MASJID SULTAN ALA’EDDIN SELEPAS CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 22 06/01/2020 7:56 PM
MASJID SULTAN ALA’EDDIN 23 SELEPAS Kubah Utama selepas selesai kerja konservasi. The Main Dome upon completion of the restoration works. CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 23 06/01/2020 7:56 PM
24 MASJID SULTAN ALA’EDDIN KUBAH ANJUNG SIDE DOMES CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 24 06/01/2020 7:56 PM
MASJID SULTAN ALA’EDDIN 25 Terdapat 2 buah Kubah Anjung yang ditutupi lapisan aluminium di sebelah kiri dan kanan Masjid untuk kerja konservasi. There are 2 aluminium cladded Side Domes on the left and right side of the mosque to be restored. CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 25 06/01/2020 7:56 PM
26 MASJID SULTAN ALA’EDDIN SEMASA CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 26 06/01/2020 7:56 PM
MASJID SULTAN ALA’EDDIN 27 SEMASA Kerja restorasi pada Kubah Anjung, ‘pinnacles’ serta ‘crenels’ setelah lapisan penutup aluminium dibuka Restoration works at the Side Dome, the pinnacles and crenels after removal of the aluminium sheet cover. CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 27 06/01/2020 7:56 PM
28 MASJID SULTAN ALA’EDDIN SELEPAS CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 28 06/01/2020 7:56 PM
MASJID SULTAN ALA’EDDIN 29 SELEPAS Keadaan Kubah Anjung selepas selesai dikembalikan kepada keadaan asal. Completion of restoring works at Side Dome. CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 29 06/01/2020 7:56 PM
30 MASJID SULTAN ALA’EDDIN KUBAH PENJURU CORNER DOME CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 30 06/01/2020 7:56 PM
MASJID SULTAN ALA’EDDIN 31 Terdapat 4 buah Kubah Penjuru. Tiap satu dikelilingi oleh ‘crenels’ dan ‘pinnacles’ pada tapaknya. There are 4 Corner Domes. Each of them are surrounded with crenels and pinnacles on its plinth. PELAN BUMBUNG ROOF PLAN CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 31 06/01/2020 7:56 PM
32 MASJID SULTAN ALA’EDDIN SEMASA CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 32 06/01/2020 7:56 PM
MASJID SULTAN ALA’EDDIN 33 SEMASA Kerja restorasi pada Kubah Penjuru, ‘finial’, ‘crenels’ dan ‘pinnacles’ sekelilingnya Restoration works to the Corner Domes, finials, surrounding Crenels and Pinnacles CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 33 06/01/2020 7:56 PM
34 MASJID SULTAN ALA’EDDIN SELEPAS CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 34 06/01/2020 7:56 PM
MASJID SULTAN ALA’EDDIN 35 SELEPAS Siap kerja restorasi pada Kubah Penjuru. Completed restoration works to the Corner Domes. CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 35 06/01/2020 7:56 PM
36 MASJID SULTAN ALA’EDDIN KUBAH MEHRAB MEHRAB DOME CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 36 06/01/2020 7:56 PM
MASJID SULTAN ALA’EDDIN 37 Keadaan sedia ada Kubah Mehrab sebelum kerja restorasi. The existing Mehrab Dome before restoration works. CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 37 06/01/2020 7:56 PM
38 MASJID SULTAN ALA’EDDIN SEMASA CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 38 06/01/2020 7:56 PM
MASJID SULTAN ALA’EDDIN 39 SEMASA Kerja konservasi pada Kubah Mehrab. Restoration works to Mehrab Dome. CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 39 06/01/2020 7:56 PM
40 MASJID SULTAN ALA’EDDIN SELEPAS CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 40 06/01/2020 7:56 PM
MASJID SULTAN ALA’EDDIN 41 SELEPAS Siap kerja konservasi pada Kubah Mehrab. Completion of restoration works to Mehrab Dome. CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 41 06/01/2020 7:56 PM
42 MASJID SULTAN ALA’EDDIN CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 42 06/01/2020 7:56 PM
MASJID SULTAN ALA’EDDIN 43 Kerja Restorasi Bumbung Skop kerja restorasi bumbung meliputi :- a. Bumbung Dewan Utama b. Bumbung Ruang Limpah Roof Restoration Works The roof restoration workscope includes :- a. Main Hall Roof b. Courtyard Roof Area CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 43 06/01/2020 7:56 PM
44 MASJID SULTAN ALA’EDDIN BUMBUNG DEWAN UTAMA MAIN HALL ROOF CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 44 06/01/2020 7:56 PM
MASJID SULTAN ALA’EDDIN 45 PELAN BUMBUNG ROOF PLAN CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 45 06/01/2020 7:56 PM
46 MASJID SULTAN ALA’EDDIN SEBELUM CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 46 06/01/2020 7:57 PM
MASJID SULTAN ALA’EDDIN 47 SEBELUM Kemasan sedia ada pada bumbung Dewan Utama adalah bumbung logam. Existing finish to the Main Hall roof is of light weight metal roof. CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 47 06/01/2020 7:57 PM
48 MASJID SULTAN ALA’EDDIN SEMASA Pemasangan lapisan penebat ‘aluminium foil’, kayu jeriau dan genting tanah liat ‘Marseilles’. Installation of aluminium foil insulation, timber battens and ‘Marseilles’ clay roof tiles. CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 48 06/01/2020 7:57 PM
MASJID SULTAN ALA’EDDIN 49 SEMASA CTB-Jugra_10"x10"_page deleted_3jan2020.indd 49 06/01/2020 7:57 PM