ห น้ า 349 I 438
14. หลกั ฐานท่ีต้องการ (Evidence Guide)
หลักฐานที่ตอ้ งการ สมควรใชห้ ลกั ฐาน (ก) และ (ข) ประกอบกัน
(ก) หลักฐานการปฏบิ ัตงิ าน (Performance Evidence)
(ก1) เอกสารรับรองประสบการณ์ทํางานวิจัยทดสอบในไร่นาแบบมีส่วนร่วม จากหัวหน้างาน/
ผู้ประกอบการ
(ก2) เอกสารรับรองประสบการณ์ทาํ งานตดิ ตามและประเมนิ ผลโครงการ
(ก3) ผลงานหรือชน้ิ งานท่ีทําสาํ เร็จแล้ว
(ข) หลกั ฐานความรู้ (Knowledge Evidence)
(ข1) ใบรับรองการผ่านการฝึกอบรมด้านการตดิ ตามและประเมินผล
(ข2) ผลการสอบจากแบบสอบขอ้ เขยี น
(ค) คําแนะนาํ ในการประเมนิ
เจ้าหน้าที่สอบตรวจประเมินหลักฐานโดยพิจารณาจากร่องรอยหลักฐานท่ีเก่ียวข้อง
ท้ังหลักฐานด้านการปฏบิ ัตงิ านและหลกั ฐานดา้ นความรู้
(ง) วิธีการประเมนิ
- สอบข้อเขียน
- การสมั ภาษณ์
- ผลงานหรือชนิ้ งานทท่ี าํ สําเรจ็ แลว้
15. ขอบเขต (Range Statement)
(ก) คําแนะนาํ
(ก1) ผู้เข้ารับการประเมินกําหนดเลือกใช้รูปแบบ วิธีการและเครื่องมือในการส่งเสริม
แบบมีส่วนร่วม ใหเ้ หมาะสมและสอดคลอ้ งกับผลการสาํ รวจและประเมนิ ชมุ ชนและกลมุ่ เปา้ หมาย
(ก2) ผู้เข้ารับการประเมินอธิบายผลการดําเนินงานส่งเสริมได้อย่างชัดเจน ตรงตาม
ความเป็นจริง โดยไมม่ ีอคติ
(ก3) ผู้เข้ารับการประเมินอธิบายผลสรุปจากการดําเนินงานส่งเสริมได้อย่างชัดเจน
และครบถ้วนตามวตั ถปุ ระสงค์
(ข) คําอธบิ ายรายละเอียด
(ข1) การสง่ เสรมิ การเกษตร (Agricultural Extension)
การส่งเสริมการเกษตร (Agricultural Extension) หมายถึง กระบวนการเผยแพร่ข้อมูล
ข่าวสาร ภูมิปัญญา องค์ความรู้ เทคโนโลยี นวัตกรรม ที่เป็นประโยชน์และปฏิบัติได้ไปสู่เกษตรกร และช่วย
ให้พวกเขาได้เรียนรู้จนมีความรู้ ทักษะ และเจตคติท่ีดี ทําให้มีศักยภาพในการคิด ตัดสินใจ และแก้ปัญหา
สามารถประกอบการผลิตได้อย่างมีประสิทธิผลและประสิทธิภาพ กับท้ังพัฒนาคุณภาพชีวิตของพวกเขา
ของครวั เรอื น และของชมุ ชนให้ดขี ้ึน ดว้ ยการพึ่งตนเองและพึง่ พากันและกัน
มาตรฐานอาชีพและคุณวุฒิวิชาชีพ สาขาวิชาชพี เกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยีการเกษตร สาขาส่งเสริมการเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปรือ่ ง
ห น้ า 350 I 438
(ข2) การส่งเสรมิ แบบมีส่วนร่วม (Participatory Agricultural Extension)
การส่งเสริมแบบมีส่วนร่วม (Participatory Agricultural Extension) เป็นแนวทางการ
สง่ เสรมิ แบบหนงึ่ ที่เรียกอีกช่ือหน่ึงว่าการส่งเสริมแบบเกษตรกรสู่เกษตรกร (Farmer to farmer extension
Approach) หมายถึง การส่งเสรมิ ทเี่ กษตรกรมีบทบาทในการส่งเสริมเผยแพร่แก่เพื่อนเกษตรกรด้วยกัน โดย
ได้รับการช่วยเหลือสนับสนุนทางวิชาการจากนักส่งเสริมการเกษตร และนักวิชาการเกษตรในสาขาที่
เก่ยี วขอ้ ง ทาํ ให้เกษตรกรนาํ สิ่งทีไ่ ดเ้ รียนรใู้ ปใช้ประโยชน์ในการแก้ปัญหา และพัฒนาการประกอบการเกษตร
ของครวั เรอื นให้เกดิ ประสทิ ธิผลและประสทิ ธภิ าพยงิ่ ขนึ้ บนพื้นฐานแนวคิดของการพึ่งตนเอง
(ข3) วิทยากรเกษตรกร (Farmer Trainer)
วิทยากรเกษตรกร (Farmer Trainer) หมายถึง เกษตรกรท่ีมีบทบาทหน้าที่ในการส่งเสริม
เผยแพร่แก่เพ่ือนเกษตรกรด้วยกัน ในเรื่องใดโดยเฉพาะหรือหลายเรื่องประกอบกันของการประกอบ
การเกษตร ทําให้เพือ่ นเกษตรกรเข้าใจและยอมรบั ในเรอ่ื งทน่ี ําไปสง่ เสริมเผยแพรห่ รอื ถ่ายทอดนน้ั
(ข4) แปลงเรยี นรู้ต้นแบบ
แปลงเรียนรู้ต้นแบบ หมายถึง แปลงเกษตรที่จัดทําข้ึนเพ่ือเป็นตัวอย่างแสดงสิ่งท่ีได้
ทดสอบแล้วว่าเหมาะสมแก่ชุมชนท้องถิ่นแก่เกษตรกรและผู้สนใจ เพ่ือเรียนรู้การทําการเกษตรในเร่ืองท่ี
แสดงเป็นข้ันตอนไปจนจบส้ินกระบวนการ และแสดงผลท่ีเกิดขึ้น โดยผู้ทําแปลงทดสอบเป็นเกษตรกรผู้มี
ความรู้และประสบการณ์ในเรื่องที่แสดง อาจทําเป็นรายบุคคลหรือเป็นกลุ่ม เป็นการลงมือทําจริงตาม
แผนการผลิตรว่ มกบั แผนการเรียนรู้ เพอื่ ใหผ้ ู้สนใจเรียนร้แู ละเขา้ ใจในสิ่งท่ีทาํ และการเปล่ียนแปลงทีเ่ กดิ ข้นึ
(ข5) การขยายพน้ื ท่แี ละจาํ นวนเกษตรกร
การขยายพ้ืนท่ีและจํานวนเกษตรกรเป็นการส่งเสริมเพื่อขยายผลการทดสอบในไร่นาท่ี
สําเร็จแล้วไปสู่ชุมชน โดยเริ่มจากชุมชนท่ีใช้เป็นสถานที่ทดสอบน้ัน ไปสู่ชุมชนโดยรอบ และชุมชนอื่น ๆ
ต่อไป ทั้งน้ี พ้ืนท่ีท่ีจะส่งเสริมควรมีลักษณะทางระบบนิเวศน์การเกษตรเช่นเดียวกับพื้นที่ที่ทดสอบ
จึงจะลดความเสี่ยงของเกษตรกร และเพิ่มโอกาสท่ีจะประสบผลสําเร็จในการประยุกต์ใช้สิ่งที่นําไปส่งเสริม
เผยแพรไ่ ด้ ในสภาพความเปน็ จรงิ ของชุมชน และสอดคลอ้ งกับความตอ้ งการของเกษตรกร
(ข6) สนับสนุนทางวิชาการและการจัดการ
สนับสนุนทางวิชาการและการจัดการหมายถึง การสนับสนุน ช่วยเหลือ แนะนํา
ของนักส่งเสริมการเกษตรแก่เกษตรกรผู้ทําแปลงเรียนรู้ต้นแบบ และเกษตรกรที่สนใจเรียนรู้การประยุกต์ใช้
ส่ิงที่แสดงในแปลงเรียนรู้ต้นแบบน้ัน เพื่อช่วยให้เกษตรกรมีความเช่ือมั่นในความรู้ท่ีได้รับ และมั่นใจ
ในการนาํ ไปประยุกตใ์ ช้ในทท่ี ํากินของตน
(ข7) ประเมินและสรปุ ผลการสง่ เสรมิ
ประเมินและสรุปผลการส่งเสริม หมายถึง การประเมินการส่งเสริมอย่างเป็นระบบ
โดยใช้ทฤษฎีและแนวคิดการวิจัยประเมินผล วิธีการและเคร่ืองมือในการประเมิน ท่ีมีมาตรฐานเป็นที่ยอมรับ
ของศาสตร์การเกษตรสาขาท่ีเก่ียวข้องและศาสตร์การวิจัย ทําให้ได้ผลการประเมินตรงตามวัตถุประสงค์
ได้รับการเช่ือถอื และยอมรับจากประชาคมวิจยั ทางการสง่ เสริมการเกษตร
มาตรฐานอาชีพและคุณวฒุ ิวิชาชพี สาขาวิชาชีพเกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยกี ารเกษตร สาขาส่งเสริมการเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปรื่อง
ห น้ า 351 I 438
(ข8) รายงานผลการส่งเสริม
รายงานผลการส่งเสริม หมายถึง การจัดทํารายงานสรุปผลการประเมินการส่งเสริม
การประยุกต์ใช้ภูมิปัญญา องค์ความรู้ เทคโนโลยี นวัตกรรมทางการเกษตร ที่ผ่านการทดสอบสําเร็จแล้ว
ไปยังเกษตรกรในพืน้ ทอี่ ื่น ๆ โดยจัดทํารายงานในรูปแบบทางวชิ าการและทางการสง่ เสริมเผยแพร่
16. หนว่ ยสมรรถนะรว่ ม (ถา้ มี)
N/A
17. อตุ สาหกรรมร่วม / กลมุ่ อาชพี ร่วม (ถา้ ม)ี
N/A
18. รายละเอยี ดกระบวนการ และวิธกี ารประเมนิ (Assessment Description and Procedure)
18.1 ขอ้ สอบข้อเขียนแบบปรนัย 4 ตวั เลอื ก
18.2 การสัมภาษณ์ตามหนว่ ยสมรรถนะ
18.3 พจิ ารณาหลกั ฐานจากผลงานหรอื ช้นิ งานท่ีทําสาํ เร็จแล้ว
มาตรฐานอาชีพและคณุ วฒุ วิ ิชาชพี สาขาวิชาชพี เกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยีการเกษตร สาขาสง่ เสรมิ การเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปรอ่ื ง
ห น้ า 352 I 438
มาตรฐานอาชพี และคณุ วุฒิวชิ าชพี
สาขาวิชาชีพเกษตรกรรม
สาขาเกษตรกรปราดเปรอื่ ง
มาตรฐานอาชีพและคุณวุฒวิ ิชาชีพ สาขาวิชาชพี เกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยีการเกษตร สาขาส่งเสริมการเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปรอื่ ง
ห น้ า 353 I 438
1. ชื่อมาตรฐานอาชพี
สาขาวชิ าชพี เกษตรกรรม สาขาเกษตรกรปราดเปรื่อง
2. ประวัติการปรบั ปรุงมาตรฐาน N/A
3. ทะเบียนอา้ งอิง (Imprint) N/A
4. ข้อมลู เบือ้ งต้น
ผู้ท่ีเริ่มต้นแนวคิด“เกษตรกรปราดเปร่ือง (Smart Farmer) ” ในประเทศไทยท่ีเห็นได้ชัดเจนที่สุด
คือ การพัฒนา “ชาวนาชั้นนํา” ของกรมการข้าว ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2552 โดยการคัดเลือกชาวนาท่ีมีความ
เชี่ยวชาญในการผลิตข้าวมีความคิดริเร่ิมสร้างสรรค์และสามารถถ่ายทอดองค์ความรู้ให้แก่ชาวนาอ่ืน ๆ
ได้โดยนํามาต่อยอดผ่านการฝึกอบรมวิชาชีพการทํานาท่ีทันสมัยและหลักสูตรการพัฒนาให้เป็นชาวนาชั้นนํา
รวมทั้งให้โอกาสดูงานการพัฒนาการเกษตรทั้งในและต่างประเทศ จากนั้นเกษตรกรเหล่านี้จะรับหน้าที่เป็น
วิทยากรชาวนาประจําท้องถิ่นและทําการประสานงานระหว่างกรมการข้าวกับชาวนาในพ้ืนที่ด้านการ
เผยแพร่องค์ความรู้ ทําการสํารวจข้อมูลเกี่ยวกับข้าวเป็นประจํา เตือนภัยเรื่องศัตรูข้าวและภัยธรรมชาติที่มี
ผลกระทบรวมทง้ั ชว่ ยเหลอื และแก้ไขปญั หาให้กบั เกษตรกรในระดบั ตําบล
กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้มอบหมายให้กรมการส่งเสริมการเกษตร ดําเนินงานพัฒนา
เกษตรกรให้เป็นเกษตรกรปราดเปร่ือง (Smart Farmer) โดยมุ่งเน้นเกษตรกรท่ีเป็นสมาชิกระบบส่งเสริม
การเกษตรแบบแปลงใหญ่ เกษตรกรในศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร (ศพก.)
เกษตรกรในศูนย์เครือข่าย ศพก. สมาชิกกลุ่มส่งเสริมอาชีพการเกษตร สมาชิกกลุ่มแม่บ้านเกษตรกร
เกษตรกรรุ่นใหม่ (Young Smart Farmer) รวมทั้งอาสาสมัครเกษตรหมู่บ้าน เพ่ือส่งเสริมและพัฒนา
เกษตรกรไทยให้เป็น Smart Farmer คือ มีความพร้อม มีความรู้ความเช่ียวชาญในการประกอบอาชีพด้าน
การเกษตรตลอดห่วงโซ่คุณค่าการผลิตทางการเกษตรที่เกษตรกรดําเนินการ ให้ความสําคัญในการใช้องค์
ความรู้และข้อมูลประกอบการตัดสินใจ การนําเทคโนโลยีภูมิปัญญา และวิธีการปฏิบัติท่ีดีมาใช้หรือพัฒนา
โดยตระหนักถึงคุณภาพมาตราฐานและปริมาณความต้องการของตลาด มีความปลอดภัยต่อผู้บริโภค
สามารถปรบั ตวั รองรับการเปล่ียนแปลงได้ ตลอดจนสามารถเป็น Smart Farmer ต้นแบบ และเกิดเครือข่าย
ที่เข้มแข็ง ท่ีสามารถเป็นแหล่งเรียนรู้และช่วยพัฒนาเกษตรกรรายอ่ืน ๆ ต่อไป ซึ่งการปรับตัวของเกษตรกร
สู่เกษตรกรมืออาชีพ (Smart Farmer) มีเกษตรกรจํานวนมากยังมีข้อจํากัดในการพัฒนาองค์ความรู้ด้านการ
ผลิตเช่ือมโยงไปจนถึงการแปรรูปและการตลาด การขาดความรู้ความเข้าใจเรื่องการใช้ปัจจัยการผลิต
โดยเฉพาะปุ๋ยเคมี สารเคมีการเกษตร ทําให้เกษตรกรใช้ปัจจัยการผลิตดังกล่าวมากเกินความจําเป็น
นอกจากทําให้ต้นทุนการผลิตสูงแล้ว ยังก่อให้เกิดการตกค้างของสารพิษในผลผลิตการเกษตร ส่งผลกระทบ
ต่อสุขอนามัยท้ังผู้ผลิตและผู้บริโภคในระยะยาว อีกท้ังยังทําให้ดินเส่ือมโทรม ความหลากหลายทางชีวภาพ
ลดลง การพัฒนาการเกษตรให้เติบโตได้อย่างยั่งยืน ต้องอาศัย “เกษตรกร”เป็นศูนย์กลางการพัฒนา
ดังนั้น การปรับตัวของเกษตรกร จึงเป็นปัจจัยสําคัญอย่างยิ่งท่ีจะทําให้เป้าหมายการพัฒนาการเกษตรของ
ประเทศบรรลุผลสําเร็จได้ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ให้ความสําคัญกับการพัฒนาเกษตรกรเป็น Smart
Farmer ที่มีความพร้อมทั้งในแง่องค์ความรู้ด้านการผลิต การตลาด มีการนําเทคโนโลยีภูมิปัญญาท้องถิ่น
และวิธกี ารปฏิบตั ทิ ี่ดมี าใชผ้ สมผสานกบั องค์ความรู้สมัยใหม่ท่ีเหมาะสมในการพัฒนาการเกษตร โดยคํานึงถึง
มาตรฐานอาชีพและคณุ วุฒิวิชาชีพ สาขาวิชาชีพเกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยีการเกษตร สาขาสง่ เสรมิ การเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปรื่อง
ห น้ า 354 I 438
คุณภาพมาตรฐานและปริมาณความต้องการของตลาด รวมถึงความปลอดภัยต่อผู้บริโภคและส่ิงแวดล้อม
เปน็ สาํ คัญ
นอกจากนี้บริษัท โทเท่ิล แอ็คเซ็ส คอมมูนิเคชั่น จํากัด (มหาชน) หรือ ดีแทคร่วม กับกรมส่งเสริม
การเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ดําเนินงานโครงการ Smart Farmer ติดอาวุธให้เกษตรกรไทย
ด้วยเทคโนโลยีและนวัตกรรม โดยดีแทคได้ส่งทีมวิทยากรลงพ้ืนท่ีไปพบเกษตรกรแนะนําให้ใช้เทคโนโลยีเพื่อ
เข้าถึงข้อมูลที่เป็นประโยชน์ ต้ังแต่เริ่มวางแผน ดําเนินการ การจัดการผลผลิต รวมไปถึงการตลาดให้
สอดคล้องกับความต้องการของตลาดและผู้บริโภค ซึ่งแบ่งเป้าหมายเป็น 2 กลุ่ม คือ เกษตรกรรุ่นใหม่
(Young Smart Farmer) และเกษตรกรท่ีมีความต้องการพัฒนาศักยภาพ โดยใช้เทคโนโลยีสื่อสารและ
สมาร์ทดีไวซ์ (Smart Device) เพื่อก้าวไปสู่การเป็น Smart Farmer ในขณะท่ีกรมส่งเสริมการเกษตร
ให้การสนับสนุนข้อมูลรายชื่อที่ตั้ง ผู้ประสานงานของเกษตรกรในแต่ละพื้นท่ี นอกจากนี้ดีแทคยังได้จัดการ
เรียนการสอนให้กับเกษตรกร โดยแบ่งออกเป็น 2 หลักสูตร ได้แก่ 1) หลักสูตร “การเกษตรเชิงพานิชย์”
โครงการพัฒนาเกษตรกรรุ่นใหม่ให้เป็น Smart Farmer เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต การบริหารจัดการ
สินค้าเกษตร การตลาดออนไลน์ เพื่อเพิ่มช่องทางการตลาดและสร้างเครือข่ายเกษตรกรเข้มแข็ง และ
2) หลักสูตร “อินเทอร์เน็ตเปลี่ยนชีวิต” เพื่อพัฒนาศักยภาพเกษตรกรให้มีทักษะในการใช้อินเทอร์เน็ต
แอปพลิเคชั่น บนโทรศัพท์สมาร์ทโฟน เพื่อเชื่อมโยงเครือข่ายถ่ายทอดข้อมูลความรู้ เพิ่มขีดความสามารถ
ช่องทางการเข้าถึงข่าวสาร และองค์ความรู้ต่าง ๆ เพื่อนําไปต่อยอดให้เกิดประโยชน์สูงสุดในอาชีพ
เกษตรกรรม
จากที่กล่าวมาข้างต้น มีนโยบายที่สนับสนุนการพัฒนา Smart Farmer มาโดยตลอด ไม่ว่าจะเป็น
ยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ 20 ปี แผนพัฒนาการเกษตรในช่วงแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
แผนพฒั นาการเกษตรในช่วงแผนพฒั นาเศรษฐกจิ และสังคมแหง่ ชาติ ฯลฯ ซึ่งมีประเด็นทีเ่ กยี่ วขอ้ ง ดังนี้
1) ยุทธศาสตรช์ าติ ระยะ 20 ปี (พ.ศ.2560-2579)
ยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ 20 ปี (พ.ศ.2560-2579) ในยุทธศาสตร์ที่ 2 ยุทธศาสตร์ด้านการสร้าง
ความสามารถในการแข่งขัน ซึ่งหัวใจสําคัญของความสามารถในการแข่งขันของประเทศ คือ เพิ่มผลิตภาพ
การผลิต (Productivity) โดยใช้วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิจัยและพัฒนา และนวัตกรรมในทุกสาขาของภาค
การผลิตและบริการที่เป็นฐานรายได้เดิมและท่ีต่อยอดเป็นฐานรายได้ใหม่การเปลี่ยนแปลงท่ีสําคัญจะเกิดข้ึน
ทั้งในด้านประสิทธิภาพ (Efficiency) และการเพิ่มมูลค่าของสินค้าและบริการจากความคิดสร้างสรรค์และ
นวัตกรรม (Value creation) ผู้ประกอบการไทยจะต้อง “ผลิตได้ขายเป็น” และมีความสามารถท่ีจะ
“รู้จักและเข้าใจแนวโน้มตลาด” เพื่อสร้างคุณค่าของสินค้าและบริการที่ตอบโจทย์ตามความต้องการ
ของผู้บริโภคและกา้ วสู่การเป็นผู้นําในตลาดสินค้า และบริการท่ีสําคัญของภูมิภาคและของโลกได้ยุทธศาสตร์
การเพ่ิมขีดความสามารถในการแข่งขันมีแนวทางและประเด็นการพัฒนาท่ีสําคัญและเก่ียวข้องกับเกษตรกร
และผู้ประกอบการเกษตร ดังน้ี การพัฒนาภาคการผลิตและบริการ คือการพัฒนาเศรษฐกิจฐานชีวภาพโดย
ยกระดับสู่เกษตรสมัยใหม่ที่เป็นพ้ืนฐานสําคัญและเป็นฐานการผลิตสินค้าเกษตรอาหาร พลังงาน และวัสดุ
ชีวภาพด้วยนวัตกรรม โดยพัฒนาเกษตรกรให้เป็นเกษตรกรอัจฉริยะ (Smart Farmer) ท่ี “ผลิตได้ขายเป็น”
เข้าใจตลาด ปรับตัวเข้ากับเทคโนโลยีได้อย่างรวดเร็วและประยุกต์ใช้ได้อย่างชาญฉลาด และมีความสามารถ
มาตรฐานอาชีพและคณุ วฒุ ิวิชาชีพ สาขาวิชาชพี เกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยีการเกษตร สาขาสง่ เสรมิ การเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปร่ือง
ห น้ า 355 I 438
ในการบริหารจัดการมากข้ึน และการพัฒนาสังคมผู้ประกอบการ (Entrepreneurial Society) เพ่ือสร้าง
ผู้ประกอบการทางธุรกิจ คือ สร้างผู้ประกอบการไทยที่มีความเป็นมืออาชีพ ทั้งผู้ประกอบการในภาคเกษตร
อุตสาหกรรม และบริการ โดยจะต้องมคี ุณลักษณะของ “ความเปน็ ผู้ประกอบการ”
2) แผนพฒั นาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ.2560-2564)
แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ.2560-2564) ยุทธศาสตร์ที่ 3
การสร้างความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจและแข่งขันได้อย่างยั่งยืน วัตถุประสงค์ ข้อ 2 สร้างความเข้มแข็งให้กับ
เศรษฐกิจรายสาขา เพื่อยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของภาคเกษตร อุตสาหกรรม บริการ และ
การค้า การลงทุน แนวทางที่ 3 การพัฒนาท่ีมีความสําคัญสูงและสามารถผลักดันสู่การปฏิบัติการเสริมสร้าง
และพัฒนาขีดความสามารถในการแข่งขันของภาคการผลิตและบริการมุ่งเน้นการสร้างความเช่ือมโยงของ
ห่วงโซ่มูลค่าระหว่างภาคเกษตร อุตสาหกรรม บริการ และการค้าการลงทุนเพ่ือยกระดับศักยภาพในการ
แข่งขันของประเทศสรา้ งรายได้และกระจายรายได้สู่คนในชุมชนอย่างท่ัวถึง อันจะนํามาซ่ึงความเข้มแข็งของ
ท้ังเศรษฐกิจในภาพรวมและเศรษฐกิจฐานรากตามหลักการพัฒนาท่ียั่งยืน โดยมีแนวทางการพัฒนา ดังน้ี
1) เสริมสร้างฐานการผลิตภาคเกษตรให้เข้มแข็งและย่ังยืน 2) สร้างและถ่ายทอดองค์ความรู้ทางวิชาการ
วิทยาศาสตร์เทคโนโลยีและนวัตกรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านการเกษตรแบบมีส่วนร่วม 3) ยกระดับ
การผลิตสินค้าเกษตรและอาหารเข้าสู่ระบบมาตรฐานและสอดคล้องกับความต้องการของตลาดและการ
บริโภคอาหารเพ่ือสุขภาวะ 4) เสริมสร้างขีดความสามารถการผลิตในห่วงโซ่อุตสาหกรรมเกษตร 5) ส่งเสริม
และเร่งขยายผลแนวคิดการทําการเกษตรตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และ 6) พัฒนาปัจจัย
สนบั สนนุ ในการบริหารจดั การภาคเกษตรและสนบั สนุนเกษตรกรรุ่นใหม่
3) แผนพฒั นาการเกษตรในชว่ งแผนพฒั นาเศรษฐกจิ และสังคมแหง่ ชาติ
ในแผนพัฒนาการเกษตรในช่วงแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 11 (พ.ศ. 2555-
2559) ยุทธศาสตร์ท่ี 1 พัฒนาคุณภาพชีวิตเกษตรกร วัตถุประสงค์ข้อ 2.1 เพื่อให้เกษตรกรรายย่อยมี
ความสามารถพงึ่ พาตนเองได้ มีภมู คิ ุ้มกันพร้อมรับความเส่ียงด้านการผลิต การตลาด และการกระจายรายได้
ทที่ ่ัวถงึ และขอ้ 2.2 เพ่ือพัฒนาเกษตรกรรายย่อยเชิงพานิชย์ เป็นผู้มีความสามารถในการผลิตและการตลาด
ก้าวสู้ผู้จัดการฟาร์มท่ีเป็นมืออาชีพ (Smart Farmer) รวมท้ังสร้างเกษตรกรรุ่นใหม่ทดแทนรุ่นเดิมเพื่อทํา
การเกษตรที่ประสบความสําเร็จในอาชีพและแผนยุทธศาสตร์ โดยเชื่อมโยงมายังแผนพัฒนาการเกษตร
ในช่วงแผนพฒั นาเศรษฐกิจและสงั คมแหง่ ชาตฉิ บบั ที่ 12 (พ.ศ. 2560-2564) ได้ให้ความสําคัญกับการพัฒนา
เกษตรกรใหเ้ ปน็ ศนู ยก์ ลางการพัฒนาอยา่ งสมดลุ มีการรวมกลุ่มกันเป็นสถาบันเกษตรกรในชุมชนต่าง ๆ เพ่ือ
ผลักดันให้สามารถดําเนินงานในรูปของเศรษฐกิจเกษตรที่สามารถพ่ึงพาตนเองได้ โดยน้อมนําหลักปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชฯ มาขยายผลและประยุกต์ใช้อย่าง
ต่อเนื่องการพัฒนาการเกษตรในระยะต่อไป โดยมีการดําเนินงานตามยุทธศาสตร์และแนวทางการพัฒนาท่ี
เก่ียวข้องกับการพัฒนาเกษตรกรและผู้ประกอบการ คือ ยุทธศาสตร์ที่ 1 สร้างความเข้มแข็งให้กับเกษตรกร
และสถาบันเกษตรกร แนวทางการพัฒนาท่ี 4 พัฒนาองค์ความรู้ของเกษตรกรสู่เกษตรมืออาชีพ (Smart
Farmer) ด้วยการ 1) เสริมสร้างองค์ความรู้เก่ียวกับการผลิตสินค้าเกษตรปลอดภัย รวมถึงเน้นให้ความรู้
เกี่ยวกับการบริหารจัดการด้านการตลาดแก่เกษตรกรอย่างต่อเนื่อง เพ่ือพัฒนาไปสู่ผู้ประกอบการธุรกิจ
มาตรฐานอาชีพและคณุ วุฒวิ ิชาชีพ สาขาวิชาชพี เกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยกี ารเกษตร สาขาสง่ เสริมการเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปร่อื ง
ห น้ า 356 I 438
เกษตรมอื อาชพี (Smart Entrepreneur) 2) พัฒนากระบวนการทางความคิดของเกษตรกรไปสู่เกษตรกรมือ
อาชีพ เน้นการนําความรู้ท่ีได้รับจากการฝึกอบรมไปต่อยอดความคิดในการพัฒนาการผลิต เพื่อเพ่ิมมูลค่า
สินค้าเกษตร 3) การพัฒนาศักยภาพศูนย์ปราชญ์ชาวบ้านเป็นแหล่งเรียนรู้และขยายฐานองค์ความรู้จาก
ปราชญ์ชาวบา้ นไปส่เู กษตรกรและชุมชนเครอื ขา่ ยอ่ืน ๆ และ 4) พัฒนาศนู ยเ์ รยี นรู้เพ่ิมประสิทธิภาพการผลิต
สนิ คา้ เกษตร 882 ศนู ย์ ใหเ้ ป็นศูนย์กลางบรู ณาการข้อมลู ทางวชิ าการจากภาครฐั
4) การพฒั นา Smart Farmer ตามนโยบาย ต่อ เติม แต่ง ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
กระทรวงเกษตรและสหกรณ์มีแนวทางการพัฒนา Smart Farmer โดยเป็นการปรับเปลี่ยน
กรอบความคิด (Mindset) ทักษะ (Skill-Set) พฤติกรรม (Behavior Set) และสภาพแวดล้อม (Ecosystem
set) ของเกษตรกร เพ่ือให้เป็นเกษตรกรปราดเปรื่อง โดยมีแนวทางการขับเคล่ือนงานของกระทรวงเกษตร
และสหกรณ์แบ่งออกเป็น 3 ส่วน ประกอบด้วย ส่วนที่ 1 การเตรียมความพร้อม เพื่อเข้าสู่อาชีพภาค
เกษตรกร ส่วนท่ี 2 เกษตรรุ่นใหม่ สู่การเกษตร 4.0 (Start up ด้านเกษตร) ส่วนท่ี3 เกษตรกรท่ัวไป ซึ่งในปี
พ.ศ. 2561 มีเป้าหมายการพัฒนา Smart Farmer จํานวน 233,058 ราย โดยการพัฒนา Smart Farmer
ตามนโยบาย ต่อ เติม แต่ง ซ่ึงเป็นการพัฒนาเกษตรกรปราดเปร่ืองตั้งแต่ปี พ.ศ. 2561-2564
โดยมีแนวทางการขับเคล่ือน ดังน้ี 1) เกษตรกรที่ยังไม่เป็น Smart Farmer (Developing Smart Farmer :
DSF) โดยการประเมิน วิเคราะห์ศักยภาพ ปรับแนวคิดในการทําอาชีพ พัฒนาทักษะอาชีพเกษตร
การประเมินผลสู่การเป็น Smart Farmer และการเช่ือมโยงเครือข่ายแลกเปล่ียนเรียนรู้สู่ผู้ประกอบการ
2) เกษตรกรท่ีเปน็ (Smart Farmer: SF) แล้ว โดยการพัฒนาทกั ษะการเปน็ ผู้ประกอบการและทกั ษะดจิ ิตอล
สนับสนุนการรวมกลุ่มทําธุรกิจและพัฒนาด้านการบริหาร จัดการกลุ่มและเชื่อมโยงเครือข่ายธุรกิจ
และยกระดับเป็นผู้ประกอบการสู่สากล และ 3) เกษตรกรท่ีเป็น Smart Farmer ต้นแบบ (Smart
FarmerModel: SFM) โดยการสร้างเครือข่าย Smart Farmer และส่งเสริมการรวมกลุ่ม สนับสนุนให้เป็น
แหล่งเรียนรู้ หรือเครือข่ายของ ศพก. และสนับสนุนให้เป็นแหล่งเรียนรู้บูรณาการจุดดูงานภายในกระทรวง
เกษตรและสหกรณ์
การพัฒนา Smart Farmer ตามนโยบายต่อเติมแต่งในกลุ่มของ Smart Farmer เน้นในเรื่อง
การประเมนิ วิเคราะห์ศักยภาพปรบั แนวคดิ ในการประกอบอาชีพและจัดทําแผนพัฒนาศักยภาพและแผนการ
ผลิตการพัฒนาทักษะอาชีพเช่ือมโยงเครือข่ายแลกเปล่ียนความรู้สู่ผู้ประกอบการและทักษะดิจิทัลสนับสนุน
การรวมกลุ่มทําธุรกิจและพัฒนาด้านการบริหารจัดการกลุ่มและเชื่อมโยงเครือข่ายธุรกิจให้ความรู้พัฒนา
ทักษะสู่การเป็นผู้ประกอบการครบวงจรยกระดับผู้ประกอบการสู่สากลสนับสนุนให้เป็นแหล่งเรียนรู้หรือ
เครือข่ายศูนยเ์ รียนร้กู ารเพิ่มประสทิ ธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร (ศพก.) และสมาชิกแปลงใหญ่และสนับสนุน
เกษตรกรท่ีเป็น Smart Farmer ต้นแบบและอาสาสมัครเกษตรกรร่วมเป็นผู้นําในการพัฒนาเกษตรกร
ในการประกอบอาชีพการเกษตร เพื่อให้เกษตรกรพ้นความยากจนภายใต้แนวคิด “Smart Farmer จิตอาสา
พฒั นาเกษตรกร”
จากผลการวิจัยท่ีเกี่ยวข้องกับเกษตรกรปราดเปร่ือง (Smart Farmer) และผู้ประกอบกรเกษตร
แสดงให้เห็นถึงความสามารถ ทัศนคติ และทักษะที่จําเป็นต่อการประกอบวิชาชีพเกษตรกรรม
สาขาเกษตรกรปราดเปรือ่ ง ดังตัวอย่างงานวจิ ยั ทไี่ ด้ทําการศกึ ษาต่อไปน้ี
มาตรฐานอาชีพและคุณวุฒวิ ิชาชพี สาขาวิชาชพี เกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยกี ารเกษตร สาขาส่งเสรมิ การเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปร่อื ง
ห น้ า 357 I 438
งานวิจยั ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยกรมการข้าวเร่ือง “ศึกษาการดําเนินงานเกษตรกร
ปรากเปรื่องเร่ืองข้าว”ในเร่ืองน้ีมีประเด็นของการศึกษาที่ชี้ให้เห็นถึงความสําคัญของการเป็นเกษตรกร
ปราดเปร่ือง (Smart Farmer) ว่าขณะนี้มีเกษตรกร Smart Farmer จํานวน 10 ราย ที่มีขีดความสามารถ
โดยเปรียบเทียบในการผลิตข้าวเปลือกกับเกษตรกรท่ัวไป ซ่ึงเกษตรกร Smart Farmerสามารถผลิตได้เฉลี่ย
954 กิโลกรัมต่อไร่ ณ ความช้ืน 15% ต้นทุนการผลิตเฉล่ีย 2,953 บาทต่อไร่ มีรายได้เฉล่ีย 14,307 บาท
ต่อไร่ และมีกําไรสุทธิเฉล่ีย 11,355 บาทต่อไร่ ในขณะท่ีการทํานาโดยเกษตรกรท่ัวไปนั้น ได้ผลผลิต
ข้าวเปลือกเฉลี่ย 707 กิโลกรัมต่อไร่ ณ ความชื้น 15% ต้นทุนการผลิตเฉลี่ย 5,984 บาทต่อไร่ มีรายได้เฉลี่ย
10,602 บาทต่อไร่ และมีกําไรสุทธิเฉลี่ย 4,618 บาทต่อไร่ ทั้งนี้เกษตรกรท้ัง 10 รายจะได้รับการกําหนดให้
เป็นแปลงขยายผลการเรียนรู้ของเครือข่ายการพัฒนาการผลิตของกรมการข้าวต่อไปจากข้อมูลขีด
ความสามารถของเกษตรกรแสดงให้เห็นว่าการทํานาในพ้ืนท่ีท่ีเหมาะสม (Zoning) และดําเนินการผลิตตาม
หลักวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดยเกษตรกร Smart Farmer นั้น จะมีความสามารถในการบริหารจัดการ
ต้นทุนของตนเองให้อยู่ในระดับร้อยละ 20 ของรายได้ และมีผลตอบแทนสุทธิถึงร้อยละ 79 ของรายได้
ในขณะที่เกษตรกรท่ัวไปและเกษตรกรที่ปลูกข้าวในพ้ืนไม่เหมาะสมจะมีผลผลิตลดลงดังนั้นจึงเป็นข้อมูล
ที่นําไปประกอบการพิจารณาในการพัฒนาเกษตรกรสู่ Smart Farmer ตลอดจนมีความชัดเจนย่ิงข้ึน
ในการขบั เคล่ือนนโยบายการกําหนดเขตเหมาะสมการผลติ สนิ ค้าเกษตร (Agriculture Zoning)
งานวิจัยของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้ทําการประเมินผลโครงการพัฒนาศูนย์เครือข่าย
ปราชญ์ชาวบ้าน ปีงบประมาณ พ.ศ. 2556 ในประเด็นท่ีมีความเกี่ยวข้องกับคุณลักษณะตามตัวช้ีวัดของการ
เป็นเกษตรกรปราดเปรื่องจากเกษตรกร ผลการศึกษาพบว่า เกษตรกรปราดเปร่ืองในทัศนคติของเกษตรกร
ตอ้ งมีคุณลกั ษณะได้แก่ ตอ้ งมีความรจู้ รงิ ทัง้ ทฤษฎแี ละปฏบิ ัตใิ นการประกอบอาชีพทางการเกษตร พรอ้ มทั้งมี
การวิเคราะห์ วางแผนในการแก้ปัญหาและพัฒนาการเกษตรอย่างเป็นระบบ ต้องประกอบอาชีพ
ทางการเกษตรอย่างเป็นรูปธรรม ประสบความสําเร็จ (พึ่งพาตนเองได้) และเป็นแบบอย่างให้แก่ผู้อ่ืนได้
ตอ้ งมีความเป็นผู้นําและรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น และต้องมีความรักในการประกอบอาชีพทางการเกษตร
และเกอื้ กลู สภาพแวดล้อมตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง
งานวิจัยของเกียรติขจร แซ่ไต่ (2559) ได้ศึกษา “สมรรถนะของผู้ประกอบการส่งออกกุ้งแช่แข็ง
ทสี่ ง่ ผลต่อระดบั ความเป็นโลกาภิวัฒนใ์ นประเทศไทย” มวี ัตถปุ ระสงค์เพ่อื ศกึ ษาสมรรถนะของผู้ประกอบการ
ส่งออกกุ้งแช่แข็งส่งผลต่อระดับความเป็นโลกาภิวัฒน์ในประเทศไทย ผลการศึกษาพบว่า สมรรถนะ
ผู้ประกอบการส่งออกกุ้งแช่แข็ง มี 4 ด้าน ได้แก่ 1) สมรรถนะด้านกลยุทธ์ เป็นการแสดงพฤติกรรมท่ี
เก่ียวข้องกับความสามารถในการวางแผนกลยุทธ์ในการดําเนินงานที่ทําให้องค์กรบรรลุเป้าหมาย
มีการวเิ คราะหแ์ ละวางแผนความเส่ยี งในอนาคตเพ่อื รองรบั สถานการณ์ทจ่ี ะเกิดข้นึ 2) สมรรถนะด้านโอกาส
เป็นการแสดงพฤติกรรมที่เก่ียวข้องกับความสามารถในการวิเคราะห์คู่แข่งขัน การสํารวจความต้องการ
ของลูกค้าการพัฒนาข้อมูลข่าวสารใหม่ ๆ และการใช้เทคโนโลยีท่ีทันสมัย 3) สมรรถนะด้านจรรยาบรรณ
เป็นการแสดงพฤติกรรมที่เกี่ยวข้องกับความสามารถปฏิบัติตามจรรยาบรรณต่าง ๆ ได้ อาทิ จรรยาบรรณ
ทางด้านผลิตภัณฑ์ จรรยาบรรณต่อลูกค้าจรรยาบรรณต่อสังคมและ 4) สมรรถนะด้านความสัมพันธ์
มาตรฐานอาชีพและคุณวฒุ วิ ิชาชีพ สาขาวิชาชีพเกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยีการเกษตร สาขาส่งเสรมิ การเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปรอื่ ง
ห น้ า 358 I 438
เป็นการแสดงพฤติกรรมที่เกี่ยวข้องกับความสามารถในการสานความสัมพันธ์กับลูกค้าและพนักงานได้เป็น
อย่างดี
จากที่กล่าวมาข้างต้น พบว่าการพัฒนาเกษตรกรสู่การเป็นเกษตรกรปราดเปร่ือง ซ่ึงหมายถึง
ผู้ท่ีมีความรู้ความเชี่ยวชาญในการประกอบอาชีพด้านการเกษตรตลอดห่วงโซ่อุปทาน และสามารถแก้ไขปัญหา
ท่ีเกิดข้ึนได้ โดยมีความตระหนักถึงคุณภาพสินค้า ปริมาณความต้องการของตลาดและความปลอดภัยของ
ผู้บริโภค หรือการพัฒนาเกษตรกรสู่การเป็นผู้ประกอบการเกษตร ซ่ึงหมายถึง เกษตรกรท่ีมีความริเร่ิม
และมีความพร้อมที่จะเผชิญกับความเสี่ยงและความไม่แน่นอนในการลงทุนประกอบกิจการทางการเกษตร
เพ่ือสร้างความเติบโตให้แก่กิจการของตนเองโดยผสานปัจจัยการผลิตทั้งหลายเข้าด้วยกัน และ ความสามารถ
ประสบการณ์ นวัตกรรมด้านการผลิตและการจัดการที่เหมาะสมมาจัดการให้เกิดการผลิตสินค้าเกษตร
หรือการจําหน่าย หรือการให้บริการแก่ลูกค้าเกิดประสิทธิภาพมากย่ิงข้ึน นั้นเป็นสิ่งที่สําคัญในการพัฒนา
ด้านการเกษตรของประเทศไทย จึงจําเป็นต้องมีการจัดทํามาตรฐานอาชีพและคุณวุฒิวิชาชีพสาขาวิชาชีพ
เกษตรกรรมสาขาเกษตรกรปราดเปร่ืองเพ่ือให้ได้รับการรับรองภายใต้กรอบคุณวุฒิแห่งชาติ มีสมรรถนะ
เป็นตัวเช่ือมโยงคุณวุฒิในอนาคต สามารถนําไปเทียบเคียงคุณวุฒิในระดับสากลได้เปิดโอกาสให้ผู้ที่ไม่ได้รับ
การศึกษา แต่มีประสบการณ์ในการทําการเกษตรได้รับการรับรองรวมท้ังการยกระดับมาตรฐานเกษตรกรไทย
ทม่ี ีความรู้ ความชํานาญและประสบการณใ์ นการประกอบอาชพี สามารถเทยี บโอนระดบั คณุ วฒุ ิได้
5.ประวัติการปรับปรงุ มาตรฐานในแต่ละครัง้
N/A
6.ครั้งที่ 1 N/A
ครัง้ ทีป่ ระกาศก่อนหนา้ น้ี N/A
วันท่ีประกาศ N/A
N/A
ข้อสังเกต
การเปลย่ี นแปลงที่สําคญั
7. คณุ วุฒวิ ชิ าชีพทค่ี รอบคลมุ (Professional Qualifications included)
มาตรฐานอาชีพและคณุ วุฒิวิชาชีพ สาขาวิชาชพี เกษตรกรรม สาขาเกษตรกรปราดเปรื่อง ครอบคลมุ
6 คุณวฒุ ิวชิ าชีพ ประกอบดว้ ย
7.1 เกษตรกรปราดเปร่อื ง ระดบั 4, 5, 6
1) คุณวุฒิวิชาชีพ สาขาวิชาชีพเกษตรกรรม สาขาเกษตรกรปราดเปรื่อง อาชีพเกษตรกร
ปราดเปร่ือง ชนั้ 4
2) คุณวุฒิวิชาชีพ สาขาวิชาชีพเกษตรกรรม สาขาเกษตรกรปราดเปรื่อง อาชีพเกษตรกร
ปราดเปรอื่ ง ชน้ั 5
มาตรฐานอาชีพและคณุ วุฒิวิชาชพี สาขาวิชาชพี เกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยกี ารเกษตร สาขาส่งเสรมิ การเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปรื่อง
ห น้ า 359 I 438
3) คุณวุฒิวิชาชีพ สาขาวิชาชีพเกษตรกรรม สาขาเกษตรกรปราดเปร่ือง อาชีพเกษตรกร
ปราดเปรอ่ื ง ช้ัน 6
7.2 ผู้ประกอบการเกษตร ระดบั 5, 6
1) คุณวุฒิวิชาชีพ สาขาวิชาชีพเกษตรกรรม สาขาเกษตรกรปราดเปรื่อง อาชีพผู้ประกอบการ
เกษตร ชั้น 5
2) คุณวุฒิวิชาชีพ สาขาวิชาชีพเกษตรกรรม สาขาเกษตรกรปราดเปรื่อง อาชีพผู้ประกอบการ
เกษตร ชนั้ 6
8. คณุ วฒุ ิวิชาชีพทเี่ ก่ยี วข้อง (Related Professional Qualifications)
N/A
9. หน่วยสมรรถนะทั้งหมด (List of ALL Units of competence within This Occupational
Standards)
หน่วยสมรรถนะในมาตรฐานอาชีพ (List of Units of Competence within this Occupational
Standards) มีท้ังหมด 14 หน่วยสมรรถนะ ได้แก่ หน่วยสมรรถนะร่วม5หน่วย และหน่วยสมรรถนะอาชีพ
9หน่วย
9.1 หน่วยสมรรถนะร่วม (5 หน่วย) คําอธบิ าย
รหัส
C51 จดั การทรพั ยากรการเกษตรและสงิ่ แวดล้อม
C52 จดั การของเสียทางการเกษตร
C61 พฒั นาตนเองและทมี งาน
C62 พฒั นากลมุ่ /องค์กร
C63 พฒั นาภาคีและเครือข่าย
9.2 หน่วยสมรรถนะอาชพี (9 หนว่ ย)
รหัส คําอธบิ าย
C11 พฒั นากระบวนการเตรยี มการผลติ สินคา้ เกษตรอย่างเปน็ ระบบ
C12 พฒั นากระบวนการผลติ ให้ได้มาตรฐาน
C13 พฒั นากระบวนการจัดการผลผลิตในแปลง/ฟาร์มตามหลักวชิ าการ
C21 จดั การผลผลิตทางเกษตรหลงั การเก็บเกยี่ ว/การเล้ียง
C22 จดั การกระบวนการเพ่ิมมูลคา่ ผลผลติ ทางการเกษตร
มาตรฐานอาชีพและคุณวุฒวิ ิชาชีพ สาขาวิชาชพี เกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยีการเกษตร สาขาสง่ เสริมการเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปรอ่ื ง
ห น้ า 360 I 438
รหัส คําอธบิ าย
C31 จดั การธรุ กจิ และการตลาดผลผลติ ทางการเกษตร
C32 บรหิ ารความเสย่ี งในธุรกิจและการตลาดสนิ ค้าเกษตร
C41 จดั การองคค์ วามรู้ และภูมปิ ญั ญาเดมิ ในท้องถิน่
C42 พฒั นาความรใู้ หมจ่ ากภูมปิ ญั ญาเดิม
10. คณุ วุฒวิ ชิ าชพี สาขาเกษตรกรปราดเปรอ่ื ง
10.1 คุณวุฒวิ ชิ าชพี สาขาวชิ าชพี เกษตรกรรม สาขาเกษตรกรปราดเปรอื่ ง อาชพี เกษตรกรปราดเปรอื่ ง ชน้ั 4
คุณลักษณะของผลการเรียนรู้ (Characteristics of Outcomes)
บุคคลท่ีสามารถปฏิบัติงานด้านพัฒนากระบวนการเตรียมการผลิตสินค้าเกษตรอย่างเป็นระบบ
และพัฒนากระบวนการผลิตให้ได้มาตรฐานที่ค่อนข้างซับซ้อน รวมท้ังมีความสามารถในการวางแผนการ
พัฒนากระบวนการเตรียมการผลิตสินค้าเกษตรดําเนินการพัฒนากระบวนการเตรียมการผลิตสินค้าเกษตร
สรุปรายงานผลการพัฒนากระบวนการเตรียมการผลิตวางแผนการพัฒนากระบวนการผลิตสินค้าเกษตร
ดําเนินการพัฒนากระบวนการผลิตตามมาตรฐานและสรุปรายงานผลการพัฒนากระบวนการผลิตสินค้า
เกษตร
การเลื่อนระดบั คณุ วุฒวิ ชิ าชพี (Qualification Pathways)
1. คณุ สมบัตขิ องผู้ท่ีสามารถเข้ารบั การประเมนิ คณุ วฒุ ิวิชาชีพ อาชีพเกษตรกรปราดเปร่ือง ช้นั 4
1.1 มีอายไุ มต่ า่ํ กว่า 20 ปบี ริบรู ณ์
1.2 ผู้ที่สําเร็จการศึกษาขั้นตํ่าระดับประกาศวิชาชีพช้ันสูง (ปวส.) หรือเทียบเท่า
และมีประสบการณ์ทํางานเก่ียวกับการทําการเกษตรไม่น้อยกว่า 1 ปี จึงจะสามารถเข้ารับการประเมินตาม
หน่วยสมรรถนะอาชพี อาชพี เกษตรกรปราดเปรือ่ ง ชน้ั 4 หรือ
1.3 สําเร็จการศึกษาต่ํากว่าระดับประกาศวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) หรือเทียบเท่า
และมปี ระสบการณท์ ่ีเกยี่ วขอ้ งกับการทําการเกษตรไมน่ ้อยกวา่ 3 ปอี ย่างตอ่ เน่ือง
1.4 ผ่านเกณฑ์คุณสมบัติด้านวิชาชีพ (Professional Profile) รวมกับการสอบข้อเขียน
และการสัมภาษณเ์ ชงิ เทคนคิ
2. ผู้ท่ีจะผา่ นการประเมินและได้รับการรบั รองคุณวฒุ ิวิชาชีพ อาชพี เกษตรกรปราดเปรือ่ ง ชั้น 4
2.1 ผ่านเกณฑ์การประเมินตามหน่วยสมรรถนะอาชีพเกษตรกรปราดเปร่ือง ชั้น 4 จํานวน
7 หนว่ ย
3. การเลอื่ นระดบั คุณวุฒิวิชาชพี ในช้นั ที่สงู ขึ้นไป
3.1 ผ่านการประเมินสมรรถนะอาชีพ อาชีพเกษตรกรปราดเปร่ือง ช้ัน 4 แล้วเป็นระยะเวลา
ไม่น้อยกว่า 1 ปี จงึ จะสามารถสมคั รเข้ารับการประเมินสมรรถนะเพ่อื เลือ่ นระดบั คุณวฒุ ใิ นช้นั ท่สี ูงขึ้นไปได้
มาตรฐานอาชีพและคุณวุฒวิ ิชาชีพ สาขาวิชาชีพเกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยีการเกษตร สาขาส่งเสริมการเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปรือ่ ง
ห น้ า 361 I 438
กลมุ่ บุคคลในอาชพี (Target Group)
- เกษตรกรผ้ปู ลกู พชื เลีย้ งสัตว์ ประมง
- ผู้ปฏบิ ตั งิ านการเกษตรในแปลง/ฟาร์ม
หน่วยสมรรถนะ
หนว่ ยสมรรถนะของคณุ วุฒิวิชาชีพน้ีมจี าํ นวนทง้ั หมด 7 หนว่ ย ประกอบด้วย
หนว่ ยสมรรถนะร่วม 5 หน่วย
หน่วยสมรรถนะรว่ ม 5 หนว่ ย
รหสั คําอธบิ าย
C51 จดั การทรพั ยากรการเกษตรและสง่ิ แวดล้อม
C52 จดั การของเสยี ทางการเกษตร
C61 พฒั นาตนเองและทมี งาน
C62 พฒั นากลุม่ /องคก์ ร
C51 จดั การทรพั ยากรการเกษตรและสิ่งแวดลอ้ ม
หนว่ ยสมรรถนะอาชีพ 2 หน่วย
หนว่ ยสมรรถนะอาชพี 2 หน่วย
รหสั คําอธบิ าย
C11 พฒั นากระบวนการเตรียมการผลติ สินค้าเกษตรอยา่ งเป็นระบบ
C12 พฒั นากระบวนการผลิตให้ได้มาตรฐาน
10.2 คุณวุฒวิ ชิ าชพี สาขาวชิ าชพี เกษตรกรรม สาขาเกษตรกรปราดเปรอ่ื ง อาชพี เกษตรกรปราดเปรอ่ื ง ชนั้ 5
คุณลกั ษณะของผลการเรียนรู้ (Characteristics of Outcomes)
บคุ คลทสี่ ามารถปฏบิ ัตงิ านดา้ นพัฒนากระบวนการจัดการผลผลิตในแปลง/ฟาร์มตามหลักวิชาการท่ี
มีความซับซ้อน โดยสามารถดําเนินการคัดเลือกวิธีการจัดการผลผลิตและดําเนินการ ดําเนินการจัดการ
ผลผลติ ในแปลง/ฟารม์ และสรปุ รายงานผลการพัฒนาการจัดการผลผลติ ในแปลง/ฟาร์มรวมทัง้ มีความสามารถ
ในการจดั การองค์ความรู้ และภมู ิปญั ญาเดมิ ในทอ้ งถิ่น
มาตรฐานอาชีพและคุณวฒุ วิ ิชาชีพ สาขาวิชาชีพเกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยีการเกษตร สาขาสง่ เสรมิ การเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปรือ่ ง
ห น้ า 362 I 438
การเลือ่ นระดบั คณุ วุฒิวชิ าชีพ (Qualification Pathways)
1. คณุ สมบัตขิ องผ้ทู ี่สามารถเข้ารบั การประเมนิ คุณวุฒิวิชาชพี อาชีพเกษตรกรปราดเปรือ่ ง ชน้ั 5
1.1 ผู้ท่ีสําเร็จการศึกษาขั้นต่ําระดับประกาศวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) หรือเทียบเท่า
และมีประสบการณ์ทํางานเกี่ยวกับการทําการเกษตรไม่น้อยกว่า 3 ปี จึงจะสามารถเข้ารับการประเมิน
ตามหน่วยสมรรถนะอาชีพ อาชพี เกษตรกรปราดเปรื่อง ช้ัน 5 หรอื
1.2 ไดร้ ับการรบั รองคุณวฒุ วิ ิชาชีพ อาชีพเกษตรกรปราดเปร่อื ง ช้นั 4 ไมน่ ้อยกว่า 1 ปี
1.3 ผ่านเกณฑ์คุณสมบัติด้านวิชาชีพ (Professional Profile) รวมกับการสอบข้อเขียน
และการสมั ภาษณเ์ ชิงเทคนคิ
2. ผทู้ ี่จะผา่ นการประเมินและได้รับการรบั รองคณุ วฒุ ิวิชาชีพ อาชีพเกษตรกรปราดเปรือ่ ง ช้นั 5
2.1 ผ่านเกณฑ์การประเมินตามหน่วยสมรรถนะอาชีพ อาชีพเกษตรกรปราดเปรื่อง ชั้น 4
จาํ นวน 7 หน่วย และสอบผ่านเกณฑ์การประเมินตามหนว่ ยสมรรถนะอาชีพ อาชีพเกษตรกรปราดเปร่ือง ช้ัน
5 จาํ นวน 7หน่วย
3. การเลอ่ื นระดับคณุ วุฒวิ ิชาชีพในชนั้ ทีส่ ูงขึ้นไป
3.1 ผ่านการประเมินสมรรถนะอาชีพ อาชีพเกษตรกรปราดเปร่ือง ช้ัน 5แล้ว เป็นระยะเวลาไม่
น้อยกว่า 1 ปี จงึ จะสามารถสมัครเขา้ รับการประเมินสมรรถนะเพ่ือเล่ือนระดบั คณุ วฒุ ใิ นช้นั ท่สี ูงขึน้ ไปได้
กลุ่มบุคคลในอาชพี (Target Group)
- เกษตรกรผปู้ ลกู พชื เล้ียงสตั ว์ ประมง
- ผู้ปฏบิ ัตงิ านการเกษตรในแปลง/ฟารม์
หน่วยสมรรถนะ
หน่วยสมรรถนะของคุณวฒุ วิ ิชาชพี น้ีมจี ํานวนทง้ั หมด 7 หน่วย ประกอบด้วย
หนว่ ยสมรรถนะรว่ ม 5 หน่วย
หน่วยสมรรถนะร่วม5หน่วย
รหสั คําอธบิ าย
C51 จดั การทรัพยากรการเกษตรและสง่ิ แวดล้อม
C52 จดั การของเสยี ทางการเกษตร
C61 พฒั นาตนเองและทมี งาน
C62 พฒั นากลุ่ม/องคก์ ร
C63 พฒั นาภาคีและเครือข่าย
มาตรฐานอาชีพและคุณวฒุ ิวิชาชีพ สาขาวิชาชีพเกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยีการเกษตร สาขาส่งเสรมิ การเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปรอื่ ง
ห น้ า 363 I 438
หน่วยสมรรถนะอาชีพ 2 หน่วย
หน่วยสมรรถนะอาชีพ 2หน่วย
รหัส คําอธบิ าย
C13 พฒั นากระบวนการจดั การผลผลติ ในแปลง/ฟาร์มตามหลักวิชาการ
C41 จดั การองคค์ วามรู้ และภูมิปญั ญาเดมิ ในทอ้ งถน่ิ
10.3 คุณวฒุ ิวชิ าชพี สาขาวชิ าชพี เกษตรกรรม สาขาเกษตรกรปราดเปรอ่ื ง อาชพี เกษตรกรปราดเปรอื่ ง ชน้ั 6
คุณลักษณะของผลการเรยี นรู้ (Characteristics of Outcomes)
บุคคลที่สามารถปฏิบัติงานที่มีความซับซ้อนในด้านการจัดการผลผลิตทางเกษตรหลังการเก็บเกี่ยว/
การเล้ียงที่สามารถวางแผนการพัฒนากระบวนการผลิตสินค้าเกษตรดําเนินการพัฒนากระบวนการผลิตตาม
มาตรฐานตัดแต่งผลผลิตสําหรับ บรรจุหีบห่อผลผลิตทางการเกษตรเก็บรักษาผลผลิตทางการเกษตรและ
ขนส่งผลผลิตสินค้าเกษตรรวมทั้งสามารถพัฒนาความรู้ใหม่จากภูมิปัญญาเดิมโดยการต่อยอดความรู้จาก
ฐานความรเู้ ดมิ และจัดหมวดหมขู่ ้อมลู
การเล่อื นระดบั คุณวุฒิวชิ าชพี (Qualification Pathways)
1. คณุ สมบตั ขิ องผูท้ ส่ี ามารถเขา้ รับการประเมินคุณวุฒวิ ิชาชีพ อาชพี เกษตรกรปราดเปร่อื ง ช้ัน 6
1.1 ผู้ที่สําเร็จการศึกษาขั้นต่ําระดับปริญญาตรีหรือเทียบเท่า และมีประสบการณ์ทํางานเกี่ยวกับ
การทําการเกษตรไม่น้อยกว่า 3 ปี จึงจะสามารถเข้ารับการประเมินตามหน่วยสมรรถนะอาชีพ
อาชีพเกษตรกรปราดเปรื่อง ชน้ั 6 หรือ
1.2 ได้รับการรับรองคณุ วุฒิวิชาชพี อาชพี เกษตรกรปราดเปรอ่ื ง 5 ไมน่ ้อยกวา่ 1 ปี
1.3 ผ่านเกณฑ์คุณสมบัติด้านวิชาชีพ (Professional Profile) รวมกับการสอบข้อเขียน
และการสัมภาษณเ์ ชงิ เทคนิค
2. ผทู้ ี่จะผา่ นการประเมนิ และได้รับการรบั รองคุณวุฒิวิชาชีพ อาชีพเกษตรกรปราดเปรอื่ ง ชน้ั 6
2.1 ผ่านเกณฑ์การประเมินตามหน่วยสมรรถนะอาชีพ อาชีพเกษตรกรปราดเปร่ือง ช้ัน 4 จํานวน
7 หน่วย ผ่านเกณฑ์การประเมินตามหน่วยสมรรถนะอาชีพ อาชีพเกษตรกรปราดเปรื่อง ช้ัน 5 จํานวน
7หนว่ ย และสอบผา่ นเกณฑ์การประเมินตามหนว่ ยสมรรถนะอาชีพ อาชพี นกั วิจัย ช้ัน 6 จาํ นวน 7 หนว่ ย
3. การเลอื่ นระดบั คุณวฒุ ิวิชาชพี ในชั้นทสี่ งู ขนึ้ ไป
3.1 หลังจากผ่านการประเมินสมรรถนะอาชีพ อาชีพเกษตรกรปราดเปร่ือง ชั้น 6 เป็นระยะเวลา
ไมน่ ้อยกว่า 1 ปี จึงจะสามารถสมคั รเข้ารบั การประเมนิ สมรรถนะเพื่อเล่ือนระดบั คณุ วุฒิในชนั้ ทีส่ งู ขึน้ ไปได้
มาตรฐานอาชีพและคณุ วฒุ วิ ิชาชพี สาขาวิชาชพี เกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยีการเกษตร สาขาส่งเสริมการเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปรือ่ ง
ห น้ า 364 I 438
กลมุ่ บคุ คลในอาชีพ (Target Group)
- เกษตรกรผู้ปลูกพืช เลี้ยงสตั ว์ ประมง
- ผู้ปฏิบตั งิ านการเกษตรในแปลง/ฟาร์ม
หน่วยสมรรถนะ
หน่วยสมรรถนะของคุณวุฒิวิชาชพี นม้ี จี าํ นวนทงั้ หมด 7 หนว่ ย ประกอบดว้ ย
หนว่ ยสมรรถนะรว่ ม 5 หนว่ ย
หน่วยสมรรถนะร่วม 5 หนว่ ย
รหัส คําอธบิ าย
C51 จัดการทรัพยากรการเกษตรและสิ่งแวดล้อม
C52 จัดการของเสียทางการเกษตร
C61 พฒั นาตนเองและทมี งาน
C62 พฒั นากลุ่ม/องค์กร
C63 พฒั นาภาคแี ละเครอื ข่าย
หนว่ ยสมรรถนะอาชีพ 2 หนว่ ย
หนว่ ยสมรรถนะอาชีพ 2 หน่วย
รหสั คําอธบิ าย
C21 จดั การผลผลติ ทางเกษตรหลังการเก็บเก่ียว/การเล้ียง
C42 พฒั นาความรใู้ หมจ่ ากภูมิปญั ญาเดมิ
10.4 คุณวฒุ ิวชิ าชพี สาขาวชิ าชพี เกษตรกรรม สาขาเกษตรกรปราดเปรอื่ ง อาชพี ผู้ประกอบการเกษตร ชัน้ 5
คุณลกั ษณะของผลการเรียนรู้ (Characteristics of Outcomes)
บุคคลที่สามารถปฏิบัติงานจัดการกระบวนการเพิ่มมูลค่าผลผลิตทางการเกษตรท่ีมีความซับซ้อน
โดยการวางแผนการเพิม่ มลู คา่ ผลผลติ ทางการเกษตรดําเนนิ การเพม่ิ มูลค่าผลผลิตทางการเกษตรตามกรรมวิธี
และจดั การหลังการการเพ่มิ มูลค่าผลผลิตทางการเกษตรรวมท้ังมีความสามารถด้านการจัดการธุรกิจเกษตรที่
มีความซับซ้อน ท่ีสามารถกําหนดวัตถุประสงค์ทางการตลาดที่ชัดเจน ดําเนินงานสามารถบรรลุวัตถุประสงค์
ทางการตลาด ประเมินสถานการณ์ตลาดและผลิตภัณฑ์ อย่างถูกต้องและเป็นธรรม กําหนดกลยุทธ์ทาง
การเกษตรในด้านต่าง ๆ เช่น กลยุทธ์ด้านราคา กลยุทธ์การจัดจําหน่าย กลยุทธ์การส่งเสริมการตลาด
มาตรฐานอาชีพและคุณวฒุ วิ ิชาชพี สาขาวิชาชีพเกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยกี ารเกษตร สาขาส่งเสรมิ การเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปร่ือง
ห น้ า 365 I 438
และสามารถนําไปปฏิบัติได้จริง วิเคราะห์ และคัดเลือกช่องทางส่ือสารการตลาดและจําหน่ายท่ีเหมาะสมกับ
ผลผลิต
การเล่ือนระดบั คณุ วฒุ ิวชิ าชพี (Qualification Pathways)
1. คณุ สมบตั ขิ องผู้ที่สามารถเขา้ รับการประเมนิ คุณวฒุ วิ ิชาชพี อาชีพผปู้ ระกอบการเกษตร ชัน้ 5
1.1 ผู้ท่ีสําเร็จการศึกษาข้ันต่ําระดับประกาศวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) หรือเทียบเท่า
และมีประสบการณ์ทํางานเกี่ยวกับการเป็นผู้ประกอบการเกษตร ไม่น้อยกว่า 3 ปี จึงจะสามารถเข้ารับ
การประเมินตามหนว่ ยสมรรถนะอาชีพ อาชพี ผ้ปู ระกอบการเกษตร ชน้ั 5 หรือ
1.2 ได้รับการรบั รองคุณวฒุ วิ ิชาชีพ อาชพี ผ้ปู ระกอบการเกษตร ชนั้ 4 ไม่น้อยกวา่ 1 ปี
1.3 ผ่านเกณฑ์คุณสมบัติด้านวิชาชีพ (Professional Profile) รวมกับการสอบข้อเขียน
และการสัมภาษณ์เชงิ เทคนิค
2. ผ้ทู ่ีจะผา่ นการประเมนิ และได้รับการรบั รองคณุ วุฒิวิชาชพี อาชพี ผูป้ ระกอบการเกษตร ชั้น 5
2.1 สอบผ่านเกณฑ์การประเมินตามหน่วยสมรรถนะอาชีพ อาชีพผู้ประกอบการเกษตรช้ัน 5
จาํ นวน 7 หนว่ ย
3. การเลือ่ นระดับคุณวฒุ ิวิชาชพี ในช้ันทส่ี ูงข้ึนไป
3.1 ผ่านการประเมนิ สมรรถนะอาชีพ อาชีพอาชีพผู้ประกอบการเกษตร ชั้น 5แล้ว เป็นระยะเวลา
ไมน่ ้อยกวา่ 1 ปี จงึ จะสามารถสมคั รเขา้ รบั การประเมินสมรรถนะเพื่อเลื่อนระดับคุณวฒุ ใิ นชั้นที่สงู ขนึ้ ไปได้
กลมุ่ บุคคลในอาชพี (Target Group)
- ผู้ประกอบการผลิตพืช เล้ียงสัตว์ และประมง
- เจา้ ของธุรกจิ ท่ีเกี่ยวข้องกบั การเกษตร
- สมาชิกในวสิ าหกจิ ขนาดย่อม
หนว่ ยสมรรถนะ
หน่วยสมรรถนะของคณุ วุฒวิ ิชาชีพนมี้ ีจาํ นวนทง้ั หมด 7หน่วย ประกอบด้วย
หน่วยสมรรถนะรว่ ม 5 หน่วย
หนว่ ยสมรรถนะรว่ ม5หน่วย
รหัส คําอธบิ าย
C51 จดั การทรพั ยากรการเกษตรและสงิ่ แวดลอ้ ม
C52 จดั การของเสียทางการเกษตร
C61 พฒั นาตนเองและทีมงาน
มาตรฐานอาชีพและคุณวฒุ วิ ิชาชพี สาขาวิชาชพี เกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยีการเกษตร สาขาสง่ เสรมิ การเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปร่ือง
ห น้ า 366 I 438
หนว่ ยสมรรถนะรว่ ม5หนว่ ย
รหสั คําอธบิ าย
C62 พฒั นากลุ่ม/องคก์ ร
C63 พฒั นาภาคีและเครอื ขา่ ย
หนว่ ยสมรรถนะอาชพี 2หนว่ ย
หน่วยสมรรถนะอาชพี 2หน่วย
รหัส คําอธบิ าย
C22 จัดการกระบวนการเพิ่มมลู คา่ ผลผลติ ทางการเกษตร
C31 จัดการธรุ กิจและการตลาดผลผลติ ทางการเกษตร
10.5 คุณวุฒิวชิ าชพี สาขาวชิ าชพี เกษตรกรรม สาขาเกษตรกรปราดเปรอื่ ง อาชพี ผู้ประกอบการเกษตร ช้ัน 6
คุณลกั ษณะของผลการเรยี นรู้ (Characteristics of Outcomes)
บุคคลที่สามารถปฏิบัติงานที่มีความซับซ้อนในด้านการบริหารความเสี่ยงทางการตลาด การกําหนด
แผนบรหิ ารความเสย่ี งทางการตลาด การจัดการความเสี่ยงทางการตลาดอย่างเป็นระบบและเป็นไปตามแผน
ทก่ี ําหนดไว้ และตดิ ตามและประเมินผลการจัดการความเส่ยี งอยา่ งเปน็ ระบบ
การเล่ือนระดบั คุณวฒุ วิ ชิ าชพี (Qualification Pathways)
1. คณุ สมบัตขิ องผทู้ ่ีสามารถเขา้ รับการประเมินคุณวุฒิวิชาชีพ อาชีพผู้ประกอบการเกษตร ชัน้ 6
1.1 ผู้ท่ีสําเร็จการศึกษาขั้นต่ําระดับปริญญาตรีหรือเทียบเท่า และ มีประสบการณ์ทํางาน
เกีย่ วกับการเปน็ ผู้ประกอบการเกษตร ไมน่ ้อยกว่า 3 ปี จงึ จะสามารถเข้ารับการประเมินตามหน่วยสมรรถนะ
อาชีพ อาชพี ผ้ปู ระกอบการเกษตร ชั้น 6 หรอื
1.2 ได้รบั การรบั รองคณุ วฒุ วิ ิชาชพี อาชีพอาชีพผปู้ ระกอบการเกษตร 5 ไมน่ ้อยกว่า 1 ปี
1.3 ผ่านเกณฑ์คุณสมบัติด้านวิชาชีพ (Professional Profile) รวมกับการสอบข้อเขียน
และการสัมภาษณเ์ ชงิ เทคนคิ
2. ผู้ท่ีจะผ่านการประเมินและไดร้ ับการรบั รองคณุ วฒุ ิวชิ าชพี อาชพี ผู้ประกอบการเกษตร ชนั้ 6
2.1 ผ่านเกณฑ์การประเมินตามหน่วยสมรรถนะอาชีพ อาชพี ผูป้ ระกอบการเกษตร ช้นั 5 จาํ นวน
7หน่วย และสอบผา่ นเกณฑ์การประเมนิ ตามหนว่ ยสมรรถนะอาชพี อาชีพผู้ประกอบการเกษตร ชั้น 6 จาํ นวน
6 หนว่ ย
มาตรฐานอาชีพและคณุ วฒุ ิวิชาชีพ สาขาวิชาชพี เกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยกี ารเกษตร สาขาส่งเสรมิ การเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปร่ือง
ห น้ า 367 I 438
3. การเลอื่ นระดับคณุ วุฒวิ ิชาชพี ในช้ันที่สูงข้นึ ไป
3.1 หลังจากผ่านการประเมินสมรรถนะอาชีพ อาชีพผู้ประกอบการเกษตร ช้ัน 6 เป็นระยะเวลา
ไม่น้อยกวา่ 1 ปี จงึ จะสามารถสมคั รเข้ารับการประเมนิ สมรรถนะเพื่อเล่ือนระดับคณุ วฒุ ใิ นชน้ั ที่สูงขนึ้ ไปได้
กลมุ่ บคุ คลในอาชีพ (Target Group)
- ผู้ประกอบการผลติ พืช เลย้ี งสตั ว์ และประมง
- เจ้าของธุรกจิ ทเี่ กยี่ วขอ้ งกับการเกษตร
- สมาชิกในวสิ าหกิจขนาดยอ่ ม
หน่วยสมรรถนะ
หนว่ ยสมรรถนะของคณุ วุฒิวิชาชพี นม้ี ีจาํ นวนท้งั หมด 6 หน่วย ประกอบดว้ ย
หนว่ ยสมรรถนะรว่ ม 5 หน่วย
หนว่ ยสมรรถนะร่วม 5 หนว่ ย
รหัส คําอธบิ าย
C51 จดั การทรพั ยากรการเกษตรและสงิ่ แวดลอ้ ม
C52 จดั การของเสียทางการเกษตร
C61 พฒั นาตนเองและทมี งาน
C62 พฒั นากลุม่ /องคก์ ร
C63 พฒั นาภาคีและเครอื ข่าย
หนว่ ยสมรรถนะอาชีพ 1 หน่วย
หน่วยสมรรถนะอาชีพ 1 หน่วย
รหสั คําอธบิ าย
C32 บรหิ ารความเส่ียงในธรุ กิจและการตลาดสินคา้ เกษตร
มาตรฐานอาชีพและคณุ วุฒวิ ิชาชีพ สาขาวิชาชพี เกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยีการเกษตร สาขาสง่ เสริมการเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปร่อื ง
ห น้ า 368 I 438
ตารางแผนผงั แสดงหนา้ ท่ี
การจัดทาํ สมรรถนะสาขาเกษตรกรปราดเปร่ือง
เกษตรกรปราดเปรื่อง (Agricultural Extension Agent) หมายถึง ผู้ที่มีความรู้ความเชี่ยวชาญ
ในการประกอบอาชพี ดา้ นการเกษตร มคี วามสามารถในการวเิ คราะห์ เช่ือมโยง และบริหารจัดการตลอดห่วง
โซ่อุปทาน โดยใช้ข้อมูลประกอบการตัดสินใจโดยมีความตระหนักถึงคุณภาพสินค้า ปริมาณความต้องการ
ของตลาด ความปลอดภยั ของผู้บริโภค สังคม และสงิ่ แวดลอ้ ม
ตารางแสดงหนา้ ทีส่ ว่ นต้น
ความมงุ่ หมายหลัก บทบาทหลัก หนา้ ทห่ี ลกั
(Key Role)
(Key Purpose) (Key Function)
รหัส คําอธบิ าย
คําอธบิ าย C พัฒนากระบวนการ รหัส คําอธบิ าย
พฒั นาภาคการเกษตร C1 พัฒนากระบวนการผลติ สนิ คา้
ดว้ ยเทคโนโลยี ผลติ และบริหาร
นวตั กรรมและภมู ิปญั ญา จดั การตลอดหว่ งโซ่ เกษตร
ในการผลติ และการ คุณค่า ใหม้ ีคณุ ภาพ C2 บริหารจัดการผลผลิตทางการ
บริหารจดั การตลอดหว่ ง และประสิทธภิ าพ
โซ่คุณค่าใหม้ คี ณุ ภาพ ได้มาตรฐาน เพ่อื เกษตร
และประสิทธภิ าพ คุณภาพชวี ิตที่ดขี อง C3 บรหิ ารจัดการธรุ กจิ และ
ไดม้ าตรฐาน เกษตรกร รักษา
ระดับประเทศ และ ทรพั ยากรและ การตลาดสนิ ค้าเกษตร
ระดบั สากล เพือ่ ให้ ส่ิงแวดล้อมใหม้ นั่ คง C4 บริหารจดั การองค์ความร้ดู ้าน
เกษตรกรมีคณุ ภาพชีวิต และยงั่ ยืน
ทีด่ ี ภาคการเกษตร การเกษตร ภมู ิปญั ญาทอ้ งถนิ่
ทรัพยากร และ และนวัตกรรมทางการเกษตร
ส่ิงแวดลอ้ ม มน่ั คงและ C5 บริหารจดั การทรัพยากร
ย่ังยนื การเกษตรและส่ิงแวดลอ้ ม
C6 บรหิ ารจดั การตนเอง ทมี งาน
กล่มุ องคก์ ร และภาคีเครอื ข่าย
การเกษตร
มาตรฐานอาชีพและคุณวุฒิวิชาชีพ สาขาวิชาชพี เกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยกี ารเกษตร สาขาสง่ เสริมการเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปรอื่ ง
ห น้ า 369 I 438
ตารางแสดงหน้าที่สว่ นปลาย
หนา้ ทหี่ ลัก หนว่ ยสมรรถนะ สมรรถนะยอ่ ย
(Unit of Competence)
(Key Function) (Element of Competence)
รหัส คําอธบิ าย
รหัส คําอธบิ าย C11 พัฒนากระบวนการ รหัส คําอธบิ าย
C1 พฒั นา C111 วางแผนการพฒั นากระบวนการ
เตรียมการผลติ สนิ ค้า
กระบวนการ เกษตรอย่างเป็นระบบ เตรยี มการผลติ สินคา้ เกษตร
ผลิตสินค้า C112 ดาํ เนินการพัฒนากระบวนการ
เกษตร
เตรยี มการผลติ สนิ ค้าเกษตร
C12 พัฒนากระบวนการ C113 สรปุ รายงานผลการพัฒนา
ผลติ ให้ได้มาตรฐาน
กระบวนการเตรียมการผลติ สนิ คา้
C13 พัฒนากระบวนการ เกษตร
จดั การผลผลติ ใน C121 วางแผนการพัฒนากระบวนการผลิต
แปลง/ฟารม์ ตามหลัก สนิ ค้าเกษตร
วชิ าการ C122 ดาํ เนินการพฒั นากระบวนการผลิต
ตามมาตรฐาน
C2 บริหารจัดการ C21 จดั การผลผลิตทาง C123 สรปุ รายงานผลการพัฒนา
ผลผลติ เกษตรหลงั การเกบ็ กระบวนการผลติ สินค้าเกษตร
ทางการ เกีย่ ว/การเลย้ี ง C131 คัดเลอื กวธิ กี ารจดั การผลผลิตและ
เกษตร ดาํ เนนิ การ
C132 ดาํ เนินการจดั การผลผลติ ในแปลง/
ฟารม์
C133 สรปุ รายงานผลการพัฒนาการจดั การ
ผลผลติ ในแปลง/ฟาร์ม
C211 ตดั แต่งผลผลติ สาํ หรับการจัด
จาํ หน่าย
C212 ทําความสะอาดผลผลิตทางการ
เกษตรพร้อมจาํ หน่าย
C213 คัดเลือกผลผลติ ทางการเกษตร
C214 บรรจหุ บี ห่อผลผลิตทางการเกษตร
C215 เกบ็ รกั ษาผลผลติ ทางการเกษตร
C216 ขนส่งผลผลติ สนิ คา้ เกษตร
มาตรฐานอาชีพและคุณวุฒวิ ิชาชีพ สาขาวิชาชพี เกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยีการเกษตร สาขาสง่ เสริมการเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปรอ่ื ง
ห น้ า 370 I 438
หนา้ ทหี่ ลกั หน่วยสมรรถนะ สมรรถนะย่อย
(Unit of Competence)
(Key Function) รหัส คําอธบิ าย (Element of Competence)
C22 จดั การกระบวนการ
รหัส คําอธบิ าย รหัส คําอธบิ าย
เพิม่ มลู ค่าผลผลติ ทาง C221 วางแผนการเพ่มิ มูลค่าผลผลิตทาง
C3 บริหารจดั การ การเกษตร
ธุรกจิ และ การเกษตร
การตลาด C31 จัดการธรุ กิจและ C222 ดาํ เนินการเพม่ิ มลู คา่ ผลผลิตทาง
สินคา้ เกษตร การตลาดผลผลิตทาง
การเกษตร การเกษตรตามกรรมวิธี
C4 บรหิ ารจดั การ C223 จดั การหลังการเพมิ่ มูลคา่ ผลผลติ ทาง
องคค์ วามรู้ C32 บรหิ ารความเส่ยี งใน
ดา้ น ธุรกิจและการตลาด การเกษตร
การเกษตร สินคา้ เกษตร C311 วางแผนธุรกจิ และการตลาดผลผลติ
ภูมปิ ญั ญา
ท้องถิน่ และ C41 จัดการองค์ความรู้ และ ทางการเกษตร
นวัตกรรมทาง ภูมปิ ญั ญาเดมิ ใน C312 ดาํ เนนิ ธรุ กิจและการตลาดผลผลิต
การเกษตร ท้องถ่ิน
ทางการเกษตร
C313 สรปุ ผลการดาํ เนนิ ธรุ กิจและ
การตลาดผลผลิตทางการเกษตร
C321 วางแผนการจดั การความเสย่ี งใน
ธรุ กจิ และการตลาดสินค้าเกษตร
C322 จดั การความเสยี่ งในธรุ กิจและ
การตลาดสนิ ค้าเกษตร
C323 ตดิ ตามประเมินผลการจัดการความ
เสี่ยงในธรุ กิจและการตลาดสินคา้
เกษตร
C411 รวบรวมความรูภ้ ูมปิ ัญญาทอ้ งถิน่
C412 ศกึ ษาความรดู้ า้ นการเกษตรจาก
ภายนอก
C413 ประมวลกลั่นกรองความรู้
C414 สร้างช่องทางการเข้าถงึ องคค์ วามรู้
ภูมปิ ญั ญาท้องถิ่น
C415 เผยแพร่ความรู้ดา้ นการเกษตร
ภมู ิปญั ญาทอ้ งถิ่น
C416 แลกเปลีย่ นเรยี นรูด้ า้ นการเกษตร
ภูมิปญั ญาทอ้ งถิน่ ภายในและ
ภายนอก
มาตรฐานอาชีพและคณุ วฒุ ิวิชาชพี สาขาวิชาชีพเกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยีการเกษตร สาขาส่งเสริมการเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปรอื่ ง
หน้าทหี่ ลกั ห น้ า 371 I 438 สมรรถนะยอ่ ย
(Key Function) หน่วยสมรรถนะ (Element of Competence)
(Unit of Competence)
รหัส คําอธบิ าย รหัส คําอธบิ าย รหัส คําอธบิ าย
C42 พัฒนาความรใู้ หม่ C421 ตอ่ ยอดความรู้จากฐานความรเู้ ดิม
C5 บริหารจดั การ C422 จดั หมวดหมูอ่ งค์ความรู้ ภูมปิ ญั ญา
ทรัพยากร นวตั กรรม
การเกษตร จากภมู ิปญั ญาเดมิ ท้องถน่ิ และนวตั กรรมทาง
และ C51 จัดการทรัพยากร การเกษตร
ส่ิงแวดลอ้ ม การเกษตรและ C511 วางแผนการบรหิ ารจัดการทรพั ยากร
สงิ่ แวดลอ้ ม การเกษตรและสง่ิ แวดลอ้ ม
C6 บรหิ ารจัดการ C512 เลอื กใช้ทรพั ยากรการเกษตรและ
ตนเอง C52 จดั การของเสียทาง ส่ิงแวดลอ้ มใหเ้ กดิ ประโยชนส์ งู สุด
ทีมงาน กลุ่ม การเกษตร C513 รักษาทรัพยากรการเกษตรและ
องค์กร และ สง่ิ แวดลอ้ ม
ภาคเี ครอื ขา่ ย C61 พัฒนาตนเองและ C514 สรา้ งความมีสว่ นร่วมในการอนุรกั ษ์
การเกษตร ทีมงาน ทรพั ยากรการเกษตรและส่ิงแวดลอ้ ม
C521 วางแผนการจดั การของเสยี ทาง
การเกษตร
C522 ดาํ เนินการบําบดั /กําจดั ของเสยี ทาง
การเกษตร
C523 ประเมนิ ผลการจัดการของเสียทาง
การเกษตร
C611 วางแผนการพัฒนาตนเองและ
ทีมงาน
C612 พัฒนาตนเองเพอ่ื ดาํ รงรกั ษาชื่อเสยี ง
และเกียรตภิ ูมใิ นอาชพี
C613 พัฒนาประสทิ ธิภาพทีมงาน
C614 ประเมนิ ผลการพัฒนาตนเองและ
ทีมงาน
มาตรฐานอาชีพและคุณวุฒิวิชาชีพ สาขาวิชาชีพเกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยีการเกษตร สาขาสง่ เสริมการเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปร่ือง
หน้าทหี่ ลัก ห น้ า 372 I 438 สมรรถนะย่อย
(Key Function) หน่วยสมรรถนะ (Element of Competence)
(Unit of Competence)
C62 พัฒนากลุ่ม/องค์กร C621 วางแผนการพัฒนากลมุ่ /องคก์ ร
C622 ดาํ เนินการพฒั นากลมุ่ /องคก์ รแบบมี
C63 พัฒนาภาคีและ
เครอื ข่าย สว่ นรว่ ม
C623 พัฒนาผู้นํารนุ่ ใหม่
C624 ประเมินผลการพฒั นากลุม่ /องคก์ ร
C631 วางแผนการพัฒนาภาคแี ละเครือขา่ ย
C632 ดาํ เนินการพัฒนาภาคแี ละเครอื ข่าย
แบบมสี ่วนร่วม
C633 ประเมนิ ผลการพัฒนาภาคีและ
เครือข่าย
มาตรฐานอาชีพและคณุ วุฒวิ ิชาชีพ สาขาวิชาชีพเกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยกี ารเกษตร สาขาสง่ เสริมการเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปรื่อง
ห น้ า 373 I 438
หน่วยสมรรถนะรว่ ม 5 หนว่ ย
หนว่ ยสมรรถนะ (Unit of Competence)
1. รหสั หนว่ ยสมรรถนะ C51
2. ช่ือหนว่ ยสมรรถนะ จดั การทรพั ยากรการเกษตรและส่งิ แวดล้อม
3. ทบทวนคร้งั ท่ี N/A
4. สรา้ งใหม่
5. สําหรับช่อื อาชพี และรหสั อาชพี (Occupation Classification) ตาม ISCO 2008
611 ผู้ปฏิบัตงิ านดา้ นการปลูกพชื สวนและพชื ไรเ่ พอื่ การคา้ ขาย
612 ผู้เลยี้ งสตั ว์
613 ผู้ปฏิบัตงิ านดา้ นการปลูกพชื รว่ มกบั การเล้ียงสตั ว์
622 ผู้ปฏิบตั งิ านดา้ นการประมงลา่ สัตว์และวางกบั ดกั สตั วต์ า่ ง ๆ
6. คาํ อธบิ ายหนว่ ยสมรรถนะ (Unit of Competence Description)
หน่วยสมรรถนะน้ีเก่ียวข้องกับการศึกษาและวิเคราะห์สถานการณ์ของระบบทรัพยากรการเกษตร
และสิ่งแวดล้อมอย่างเป็นระบบมีความถูกต้องและเป็นปัจจุบัน แผนการใช้ทรัพยากรทางการเกษตรและ
ส่ิงแวดล้อมท่ีนําไปใช้เหมาะสมกับพ้ืนที่สามารถนําไปใช้ปฏิบัติได้จริงผู้ปฏิบัติงานจะต้องมีความรู้ความเข้าใจ
และทักษะในการใช้ทรัพยากรการเกษตรและส่ิงแวดล้อมให้เกิดประโยชน์สูงสุดคํานึงถึงหลักการวิเคราะห์
สถานการณ์ระบบทรัพยากรการเกษตรและสิ่งแวดล้อมเพื่อนํามาใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุดจากทรัพยากรที่มี
และสรา้ งความตระหนักในการมีส่วนร่วมในการอนุรกั ษ์ทรัพยากรการเกษตรและสงิ่ แวดลอ้ ม
7. สําหรับคณุ วุฒิวชิ าชพี ชนั้ 3 4 567 8
12
8. กลุ่มอาชพี (Sector)
สาขาวิชาชพี เกษตรกรรม สาขาเกษตรกรปราดเปร่อื ง
9. ชื่ออาชพี และรหสั อาชพี อ่ืนที่สามารถรว่ มใช้หนว่ ยสมรรถนะนไ้ี ด้ (ถา้ ม)ี
N/A
10. ข้อกําหนดหรอื กฎระเบยี บท่เี กีย่ วข้อง (Licensing or Regulation Related) (ถา้ ม)ี
N/A
มาตรฐานอาชีพและคณุ วฒุ ิวิชาชพี สาขาวิชาชพี เกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยีการเกษตร สาขาส่งเสรมิ การเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปรื่อง
ห น้ า 374 I 438
11. สมรรถนะย่อยและเกณฑ์การปฏบิ ัตงิ าน (Elements of Competence and Performance
Criteria)
สมรรถนะยอ่ ย เกณฑ์ในการปฏิบตั ิงาน วิธกี ารประเมนิ
Element of Performance Criteria Assessment Method
Competence
C511 วางแผนการจัดการ 1. ศกึ ษาและวเิ คราะหข์ อ้ มูลและเนื้อหาทีม่ คี วามถูกตอ้ ง -การสอบขอ้ เขยี น
ทรัพยากร และเปน็ ปัจจุบัน - การสัมภาษณ์
การเกษตรและ
ส่ิงแวดล้อม 2. ประเมนิ สถานภาพปัจจุบันของทรัพยากรธรรมชาติ -การสอบขอ้ เขยี น
และสง่ิ แวดลอ้ ม - การสมั ภาษณ์
C512 เลือกใชท้ รพั ยากร
การเกษตรและ 3. การวเิ คราะห์ความต้องการในการกาํ หนดรูปแบบการ
ส่ิงแวดล้อมใหเ้ กดิ ในการจัดการทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละส่ิงแวดล้อม
ประโยชน์สูงสดุ
4. วางแผนเพื่อกําหนดเป้าหมายในการบรหิ ารจดั การ
1. ดาํ เนนิ การจัดทาํ แผนการใชท้ รัพยากรทางการเกษตร
และสงิ่ แวดลอ้ มเพอื่ นําไปใชไ้ ด้จริงและเหมาะสมกับ
พนื้ ท่อี ย่างเป็นระบบ
2. เลอื กใช้ทรัพยากรการเกษตรและสิ่งแวดล้อมให้
เหมาะสมกบั พ้ืนท่ี
C513 รกั ษาทรัพยากร 1. กาํ หนดแนวทางในการรกั ษาทรัพยากรการเกษตรและ - การสอบข้อเขียน
การเกษตรและ
ส่ิงแวดล้อม สง่ิ แวดล้อมที่ถกู ต้อง - การสมั ภาษณ์
2. ดําเนนิ กิจกรรมการรักษาทรัพยากรการเกษตรและ - แฟ้มสะสมงาน
สง่ิ แวดลอ้ มมปี ระสิทธภิ าพก่อให้เกิดประโยชนต์ อ่ การ (Portfolio)
พัฒนา/รักษาสิง่ แวดล้อม
3. ประเมินผลการดําเนนิ กจิ กรรมการรักษาทรพั ยากร
การเกษตรและส่งิ แวดล้อมอยา่ งเปน็ ระบบ
C514 สรา้ งความมีสว่ น 1. กาํ หนดแนวทางสร้างความมีส่วนร่วมในการอนรุ กั ษ์ - การสอบขอ้ เขยี น
รว่ มในการอนรุ ักษ์ ทรพั ยากรการเกษตรและสง่ิ แวดล้อมจากผ้มู สี ว่ นได้ - การสมั ภาษณ์
ทรัพยากร ส่วนเสยี อย่างเป็นระบบ - แฟ้มสะสมงาน
การเกษตรและ
สิ่งแวดลอ้ ม 2. ดาํ เนนิ กจิ กรรมทีเ่ ก่ยี วขอ้ งกบั การมสี ่วนร่วมในการ (Portfolio)
อนุรักษท์ รัพยากรการเกษตรและสิง่ แวดล้อมที่
เหมาะสมกบั พ้ืนท่ี
3. ประเมินผลการดาํ เนินการดาํ เนินกจิ กรรมการมสี ว่ น
ร่วมในการอนุรักษ์ทรพั ยากรการเกษตรและ
สงิ่ แวดลอ้ มอย่างเป็นระบบ
มาตรฐานอาชีพและคุณวฒุ ิวิชาชีพ สาขาวิชาชีพเกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยีการเกษตร สาขาสง่ เสรมิ การเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปร่ือง
ห น้ า 375 I 438
12. ความรแู้ ละทกั ษะท่จี าํ เปน็ กอ่ นหน้า (Pre-requisite Skill & Knowledge)
N/A
13. ทักษะและความรทู้ ต่ี อ้ งการ (Required Skill and Knowledge)
(ก) ความต้องการดา้ นทกั ษะ
(ก1) ทักษะการสืบคน้ ความรแู้ ละขอ้ มลู ทเี่ กี่ยวข้อง
(ก2) ทักษะการจําแนกข้อมูล
(ก3) ทักษะการใชเ้ ทคโนโลยีสารสนเทศ
(ก4) ทกั ษะการพยากรณข์ ้อมูล
(ก5) ทักษะการวางแผน
(ก6) ทักษะการส่อื สาร
(ก7) ทักษะการสรา้ งแรงจูงใจการสืบสานการปฏิบตั ิ
(ข) ความตอ้ งการด้านความรู้
(ข1) การวเิ คราะห์ข้อมลู
(ข2) สถานการณ์ดา้ นทรัพยากรการเกษตรและส่งิ แวดล้อม
(ข3) หลักการวางแผน
(ข4) การประเมินผลโครงการ
(ข5) การอนรุ กั ษ์ส่ิงแวดลอ้ ม
14. หลกั ฐานทต่ี อ้ งการ (Evidence Guide) หลักฐานทจี่ าํ เปน็ ต้องนาํ มาแสดงเพอื่ การประเมิน
(ก) หลกั ฐานการปฏิบัตงิ าน (Performance Evidence)
(ก1) แผนการบรหิ ารจัดการทรัพยากรการเกษตรและส่งิ แวดล้อม
(ก2) แบบฟอร์มการเลอื กใช้ทรพั ยากรการเกษตรและส่งิ แวดล้อม
(ก3) ภาพกิจกรรมการดําเนินการรักษาทรพั ยากรการเกษตรและส่งิ แวดลอ้ ม
(ก4) ภาพกิจกรรมดําเนินกิจกรรมที่เก่ียวข้องกับการมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ทรัพยากรการเกษตร
และสง่ิ แวดลอ้ ม
(ข) หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)
(ข1) สามารถอธบิ ายแผน/แนวทางการบรหิ ารจัดการทรพั ยากรการเกษตรและสงิ่ แวดล้อมได้
(ข2) รายงานผลการเลือกใช้ทรพั ยากรการเกษตรและส่ิงแวดล้อม
(ค) คําแนะนาํ ในการประเมนิ
เจ้าหนา้ ท่สี อบตรวจประเมนิ หลกั ฐานโดยพจิ ารณาจากรอ่ งรอยหลักฐานที่เก่ียวข้องทั้งหลักฐานด้าน
ปฏิบัตงิ านและหลกั ฐานดา้ นความรู้
มาตรฐานอาชีพและคณุ วุฒิวิชาชพี สาขาวิชาชพี เกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยกี ารเกษตร สาขาส่งเสริมการเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปรอื่ ง
ห น้ า 376 I 438
(ง) วธิ กี ารประเมิน
- การประเมินความรู้และทักษะปฏิบัติในหน่วยสมรรถนะน้ี จะต้องดําเนินการโดยองค์กรที่มี
หนา้ ท่รี บั การรบั รองสมรรถนะของบุคคลตามมาตรฐานอาชีพที่ขนึ้ ทะเบยี นเท่านน้ั
- การประเมินความรู้ในหน่วยสมรรถนะนี้ กําหนดให้ทําการสอบข้อเขียนแบบปรนัย 4 ตัวเลือก
การสัมภาษณ์ การประเมินทักษะการปฏิบัติงานจะควบคู่ไปกับการพิจารณาแฟ้มสะสมผลงาน (Portfolio)
15. ขอบเขต (Range Statement)
(ก) คําแนะนาํ
(ก1) สําหรับผู้เข้ารับการประเมินในหน่วยสมรรถนะน้ีต้องสามารถศึกษาและวิเคราะห์สถานการณ์
ระบบทรัพยากรการเกษตรและสิ่งแวดล้อม และสามารถใช้แผนงานในการใช้ประโยชน์ทรัพยากรการเกษตร
และสง่ิ แวดลอ้ มให้เหมาะสม
(ก2) สําหรับเจ้าหน้าที่สอบจะต้องพิจารณาหลักฐานการปฏิบัติงานและหลักฐานความรู้ให้ตรง
ตามที่ระบุไว้ในหน่วยสมรรถนะนี้
(ข) คําอธิบายรายละเอยี ด
- การเลือกใช้ทรัพยากรการเกษตรและสิ่งแวดล้อมเป็นการดําเนินการจัดทําแผนการใช้ทรัพยากร
ทางการเกษตรและส่งิ แวดลอ้ มอย่างเป็นระบบเพื่อสามารถนําไปปรับใช้ได้จรงิ และเหมาะสมกบั พนื้ ท่ี
- การรักษาทรัพยากรการเกษตรและสิ่งแวดล้อมเป็นวิธีการดําเนินการหรือวิธีการปฏิบัติเพื่อให้
ทรัพยากรการเกษตรและส่ิงแวดล้อมดํารงอยู่มีเพิ่มขึ้นหรือไม่ถูกทําลายจนเกินขอบเขตโดยวิธีการต่าง ๆ
ได้แกก่ ารปอ้ งกันการรกั ษาหรือการแกไ้ ข
- การสร้างความมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ทรัพยากรการเกษตรและสิ่งแวดล้อมเป็นการรวบรวม
ข้อมูลเพือ่ จัดทําแนวทางการดําเนนิ กจิ กรรมการสร้างความมีส่วนรว่ มในการอนุรักษท์ รัพยากรการเกษตรและ
สิ่งแวดล้อมท่ีผ่านการคิดวิเคราะห์อย่างเป็นระบบโดยผ่านการคิดวิเคราะห์ มีส่วนร่วมจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
เพอ่ื ใหเ้ กิดความตระหนกั ในการอนุรักษ์ทรพั ยากรการเกษตรและส่ิงแวดลอ้ มรวมถงึ สามารถนําแนวทางที่ร่วม
คิดไปปรบั ใช้ได้จรงิ โดยแนวทางการมสี ่วนรว่ มทีก่ ่อใหเ้ กิดประโยชน์สูงสุดต้องใช้ให้น้อยคํานึงถึงระยะเวลาใน
การใช้ให้ยาวนานและก่อให้เกิดผลเสียหายต่อส่ิงแวดล้อมน้อยที่สุดรวมทั้งต้องมีการกระจายการใช้
ทรพั ยากรธรรมชาตอิ ย่างทั่วถงึ และการพฒั นาคณุ ภาพสิง่ แวดลอ้ ม
16. หน่วยสมรรถนะร่วม (ถ้ามี)
N/A
17. อตุ สาหกรรมร่วม/กลุ่มอาชพี รว่ ม (ถา้ มี)
N/A
มาตรฐานอาชีพและคณุ วฒุ วิ ิชาชพี สาขาวิชาชีพเกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยีการเกษตร สาขาส่งเสรมิ การเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปรือ่ ง
ห น้ า 377 I 438
18. รายละเอยี ดกระบวนการและวธิ กี ารประเมนิ (Assessment Description and Procedure)
18.1 เครอื่ งมือในการประเมินการวางแผนการบรหิ ารจดั การทรพั ยากรการเกษตรและสงิ่ แวดล้อม
1) แบบสอบข้อเขยี นแบบปรนัย 4 ตวั เลือก
2) การสอบสมั ภาษณ์
18.2 เครื่องมือในการประเมนิ การเลือกใชท้ รัพยากรการเกษตรและสง่ิ แวดลอ้ มใหเ้ กิดประโยชนส์ งู สุด
1) แบบสอบขอ้ เขียนแบบปรนัย 4 ตวั เลอื ก
2) การสอบสัมภาษณ์
18.3 เครอื่ งมือในการประเมินการรกั ษาทรพั ยากรการเกษตรและสิง่ แวดลอ้ ม
1) แบบสอบขอ้ เขียนแบบปรนัย 4 ตวั เลอื ก
2) การสอบสัมภาษณ์
3) พจิ ารณาจากแฟม้ สะสมผลงาน (Portfolio)
18.4 เคร่ืองมือในการประเมินการสร้างความมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ทรัพยากรการเกษตรและ
สิ่งแวดลอ้ ม
1) แบบสอบขอ้ เขียนแบบปรนยั 4 ตวั เลือก
2) การสอบสมั ภาษณ์
มาตรฐานอาชีพและคุณวฒุ วิ ิชาชพี สาขาวิชาชพี เกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยกี ารเกษตร สาขาสง่ เสรมิ การเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปรื่อง
ห น้ า 378 I 438
หน่วยสมรรถนะ (Unit of Competence)
1. รหสั หน่วยสมรรถนะ C52
2. ช่ือหน่วยสมรรถนะ จดั การของเสยี ทางการเกษตร
3. ทบทวนครงั้ ที่ N/A
4. สร้างใหม่
5. สาํ หรบั ชือ่ อาชพี และรหสั อาชพี (Occupation Classification) ตาม ISCO 2008
611 ผู้ปฏิบัตงิ านดา้ นการปลูกพืชสวนและพชื ไร่เพ่ือการคา้ ขาย
612 ผู้เลยี้ งสัตว์
613 ผู้ปฏิบัตงิ านดา้ นการปลูกพชื ร่วมกบั การเล้ยี งสตั ว์
622 ผู้ปฏิบัตงิ านด้านการประมงลา่ สตั วแ์ ละวางกบั ดกั สัตวต์ า่ ง ๆ
6. คาํ อธบิ ายหน่วยสมรรถนะ (Unit of Competence Description)
หน่วยสมรรถนะนี้เกี่ยวข้องกับการจัดการของเสียทางการเกษตร โดยมีการศึกษาวิธีการพร้อมการ
ประเมินสถานการณ์การจัดการของเสียทางการเกษตร วิธีการบําบัด/กําจัดของเสียทางการเกษตรท่ีถูกต้อง
และเป็นปัจจุบัน มีการวางแผนการดําเนินการจัดการของเสียทางการเกษตรท่ีสามารถนําไปใช้ได้จริง พร้อม
ท้ังประเมนิ ผลการจัดการของเสียทางการเกษตร
7. สําหรับคณุ วฒุ ิวชิ าชพี /ชนั้ 3 4 567 8
12
8. กลุ่มอาชพี (Sector)
สาขาวชิ าชพี เกษตรกรรม สาขาเกษตรกรปราดเปรือ่ ง
9. ชื่ออาชพี และรหสั อาชีพอื่นที่สามารถรว่ มใชห้ น่วยสมรรถนะนี้ได้ (ถา้ มี)
N/A
10. ข้อกาํ หนดหรอื กฎระเบยี บทเ่ี กีย่ วขอ้ ง (Licensing or Regulation Related) (ถา้ มี)
- พระราชบัญญัตวิ ัตถอุ ันตราย พ.ศ.2535 โดยกรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
มาตรฐานอาชีพและคณุ วฒุ วิ ิชาชพี สาขาวิชาชีพเกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยกี ารเกษตร สาขาสง่ เสรมิ การเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปร่อื ง
ห น้ า 379 I 438
11. สมรรถนะย่อยและเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Elements of Competence and Performance
Criteria)
สมรรถนะยอ่ ย เกณฑ์ในการปฏิบตั งิ าน วธิ กี ารประเมนิ
Element of Performance Criteria Assessment Method
Competence
C521 วางแผนการจดั การของ 1. ศกึ ษาวิธกี ารในการจัดการของเสยี ทาง - การสอบขอ้ เขียน
- การสมั ภาษณ์
เสียทางการเกษตร การเกษตรทถี่ กู ต้อง
- การสอบข้อเขยี น
2. ประเมินสถานการณก์ ารจดั การของเสยี - การสัมภาษณ์
ทางการเกษตรที่เปน็ ปจั จบุ นั
3. วางแผนการดําเนนิ การจดั การของเสยี
ทางการเกษตรท่ีสามารถนาํ ไปใชไ้ ด้จริง
C522 ดาํ เนนิ การบําบดั /กาํ จดั 1. เตรียมของเสยี กอ่ นการบาํ บัด/กําจดั
ของเสยี ทางการเกษตร 2. ดาํ เนินการบําบัด/กําจัดของเสยี ทาง
การเกษตรอยา่ งเปน็ ระบบตามแผนทไี่ ด้
วางไว้
C523 ประเมินผลการจัดการ 1 .วางแผนการประเมนิ ผลการจัดการของ - การสอบขอ้ เขียน
ของเสียทางการเกษตร เสยี ทางการเกษตร - การสมั ภาษณ์
- แฟม้ สะสมงาน
2.ดาํ เนนิ การประเมนิ ผลการจัดการของเสยี
ทางการเกษตร (Portfolio)
12. ความรูแ้ ละทักษะท่ีจาํ เปน็ กอ่ นหนา้ (Pre-requisite Skill & Knowledge)
N/A
13. ทักษะและความรทู้ ่ีตอ้ งการ (Required Skill and Knowledge)
(ก) ความต้องการดา้ นทกั ษะ
(ก1) ทักษะการสืบคน้ ความรู้และขอ้ มูลทเ่ี กี่ยวขอ้ ง
(ก2) ทักษะการใชเ้ ทคโนโลยีสารสนเทศ
(ข) ความต้องการด้านความรู้
(ข1) แนวทางการจัดการของเสียทางการเกษตร
(ข2) การจาํ แนกของเสยี ทางการเกษตร
(ข3) การประเมินผล
มาตรฐานอาชีพและคณุ วุฒิวิชาชพี สาขาวิชาชพี เกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยีการเกษตร สาขาส่งเสรมิ การเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปรื่อง
ห น้ า 380 I 438
14. หลักฐานที่ตอ้ งการ (Evidence Guide) หลกั ฐานท่จี ําเป็นต้องนํามาแสดงเพือ่ การประเมิน
(ก) หลักฐานการปฏบิ ตั ิงาน (Performance Evidence)
(ก1) แผนการดาํ เนินการบรหิ ารจัดการของเสียทางการเกษตร
(ก2) แผนการดําเนนิ การนําของเสยี ทางการเกษตรไปใชป้ ระโยชน์
(ก3) ภาพกจิ กรรมการดําเนินการตามกจิ กรรมตา่ ง ๆ
(ข) หลกั ฐานความรู้ (Knowledge Evidence)
(ข1) สามารถอธิบายแนวทางการบริหารจัดการของเสยี ทางการเกษตรได้
(ข2) สามารถอธบิ ายวธิ ีการบาํ บดั /กําจัดของเสียทางการเกษตรที่ถกู ตอ้ งและเปน็ ระบบ
(ข3) สามารถอธิบายแนวทางการดําเนนิ กิจกรรมต่าง ๆ ไดอ้ ย่างชดั เจน
(ค) คําแนะนําในการประเมิน
เจ้าหน้าทสี่ อบตรวจประเมินหลกั ฐานโดยพิจารณาจากร่องรอยหลกั ฐานท่ีเก่ียวข้องท้ังหลักฐานด้าน
ปฏบิ ตั งิ านและหลักฐานดา้ นความรู้
(ง) วธิ ีการประเมนิ
- การประเมินความรูแ้ ละทกั ษะปฏิบตั ใิ นหนว่ ยสมรรถนะน้ี จะต้องดําเนินการโดยองค์กรท่ีมีหน้าที่
รบั การรบั รองสมรรถนะของบคุ คลตามมาตรฐานอาชีพทข่ี น้ึ ทะเบียนเท่านน้ั
- การประเมนิ ความร้ใู นหน่วยสมรรถนะน้ี กําหนดใหท้ ําการสอบข้อเขยี นแบบปรนัย 4 ตวั เลือก
- การสัมภาษณ์ การประเมินทักษะการปฏิบัติงานจะควบคู่ไปกับการพิจารณาแฟ้มสะสมผลงาน
(Portfolio)
15. ขอบเขต (Range Statement)
(ก) คําแนะนํา
(ก1) สําหรับผู้เข้ารับการประเมินในหน่วยสมรรถนะน้ีต้องมีตระหนักถึงการใช้ประโยชน์และ
อนุรักษ์ทรัพยากรเกษตรและส่ิงแวดล้อมสามารถสร้างและพัฒนากิจกรรมให้มีประสิทธิภาพรวมถึงสามารถ
ควบคุมและเผยแพร่กจิ กรรมใหเ้ หมาะสม
(ก2) สําหรับเจ้าหน้าท่ีสอบจะต้องพิจารณาหลักฐานการปฏิบัติงานและหลักฐานความรู้ให้ตรง
ตามทีร่ ะบุไวใ้ นหน่วยสมรรถนะน้ี
(ข) คําอธิบายรายละเอยี ด
- ของเสียทางการเกษตรคือของเสียท่ีเกิดจากการดําเนินกิจกรรมทางการเกษตรทุกกิจกรรมซึ่ง
ประกอบไปด้วยสารที่มีอันตรายต่อมนุษย์และสิ่งแวดล้อมซ่ึงมีความเข้มข้นเกินกว่าค่ามาตรฐานน้ําท้ิง
อุตสาหกรรมหากขาดการจัดการท่ีเหมาะสมแล้วจะเกิดปัญหาต่อชุมชนและส่ิงแวดล้อมได้ของเสียอันตราย
ทางการเกษตรเช่นภาชนะบรรจุสารกําจัดแมลงและสารกําจัดวัชพืชซ่ึงก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงต่อ
กระบวนการเมตาบอลซิ ึมของรา่ งกายส่งิ มชี วี ิต
- การดําเนินการบําบัด/กําจัดเป็นการศึกษาวิธีการ/ รูปแบบ/ขั้นตอนในการบําบัด/กําจัดของเสีย
ทางการเกษตรที่ถูกต้องพิจารณาว่าสิ่งไหนเป็นของเสียทางการเกษตรท่ีอาจจะส่งผลอันตรายต่อมนุษย์และ
มาตรฐานอาชีพและคุณวุฒวิ ิชาชพี สาขาวิชาชพี เกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยีการเกษตร สาขาส่งเสรมิ การเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปร่อื ง
ห น้ า 381 I 438
ส่ิงแวดล้อมพร้อมดําเนินการจัดการ/คัดแยกของเสียท่ีต้องใช้ความชํานาญเฉพาะด้านในการกําจัดหรือกําจัด
โดยวิธีพิเศษได้แก่สารเคมีทางการเกษตรน้ําเสียจากกการดําเนินกิจกรรมทางการเกษตรเป็นต้นซึ่งจะพบว่า
ของเสียบางประเภทสามารถนํากลับมาใช้ประโยชน์ได้อีกซึ่งวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรบางประเภทเป็น
แหล่งเก็บกักพลังงานจากธรรมชาติรูปแบบหน่ึงและสามารถนําพลังงานที่เก็บไว้มาผลิตพลังงานได้วัสดุหรือ
สารอินทรยี ์ซ่ึงสามารถเปลี่ยนแปลงเป็นพลังงานไดเ้ ชน่ เศษไม้ปลายไมจ้ ากอุตสาหกรรมไม้มลู สัตว์ของเสียจาก
โรงงานแปรรปู ทางการเกษตรและของเสียจากชุมชนเป็นตน้
- ประเมินผลการจัดการของเสียทางการเกษตร เป็นการประเมินผลการดําเนินการในการบําบัด/
กําจดั ของเสียทางการเกษตรวา่ มปี ระสิทธิภาพหรอื ไม่โดยการเปรียบเทียบผลการปฏิบัติงานกับแผนท่ีกําหนด
ไว้
16. หนว่ ยสมรรถนะร่วม (ถ้าม)ี
N/A
17. อตุ สาหกรรมร่วม/กลมุ่ อาชพี รว่ ม (ถา้ ม)ี
N/A
18. รายละเอยี ดกระบวนการและวธิ กี ารประเมิน (Assessment Description and Procedure)
18.1 เครื่องมือในการประเมินการวางแผนการจดั การของเสยี ทางการเกษตร
1) แบบสอบข้อเขียนแบบปรนยั 4 ตวั เลือก
2) การสอบสมั ภาษณ์
18.2 เคร่ืองมอื ในการประเมนิ การดําเนนิ การบาํ บัด/กาํ จัดของเสยี ทางการเกษตร
1) แบบสอบขอ้ เขยี นแบบปรนัย 4 ตวั เลือก
2) การสอบสัมภาษณ์
18.3 เครอ่ื งมือในการประเมนิ การประเมนิ ผลการจดั การของเสยี ทางการเกษตร
1) แบบสอบข้อเขียน แบบปรนัย 4 ตวั เลือก
2) การสอบสัมภาษณ์
3) พจิ ารณาจากแฟ้มสะสมผลงาน (Portfolio)
มาตรฐานอาชีพและคุณวุฒวิ ิชาชีพ สาขาวิชาชีพเกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยกี ารเกษตร สาขาสง่ เสริมการเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปร่อื ง
ห น้ า 382 I 438
หน่วยสมรรถนะ (Unit of Competence)
1. รหสั หน่วยสมรรถนะ C61
2. ช่ือหนว่ ยสมรรถนะ พฒั นาตนเองและทมี งาน
3. ทบทวนครงั้ ที่ N/A
4. สร้างใหม่
5. สาํ หรับชอื่ อาชพี และรหสั อาชพี (Occupation Classification) ตาม ISCO 2008
611 ผู้ปฏบิ ัตงิ านด้านการปลูกพชื สวนและพืชไร่เพอื่ การคา้ ขาย
612 ผู้เลยี้ งสตั ว์
613 ผู้ปฏบิ ตั งิ านด้านการปลูกพชื ร่วมกบั การเลี้ยงสัตว์
622 ผู้ปฏบิ ตั งิ านด้านการประมงลา่ สัตวแ์ ละวางกับดกั สัตว์ตา่ ง ๆ
6. คาํ อธบิ ายหน่วยสมรรถนะ (Unit of Competence Description)
หน่วยสมรรถนะน้ีเกี่ยวข้องกับการการนําศักยภาพและข้อจํากัดของตนเองมาใช้ได้เหมาะสม
เข้าใจบทบาทและมีแผนการพัฒนาตนเอง มีการทบทวนตนเองตามกรอบระยะเวลาท่ีวางไว้ มีการกําหนด
วิสัยทัศน์ในการพัฒนาตนเองพร้อมมุ่งม่ันในการปฏิบัติเพื่อให้บรรลุวิสัยทัศน์ มีการวางเป้าหมายและแผน
ชีวิตที่สามารถนําไปปรับใช้ได้จริงในชีวิต ผู้ปฏิบัติงานจะต้องมีความรู้ความเข้าใจและรู้จักศักยภาพและ
ข้อจํากดั ของตนเองและทักษะในการบรหิ ารจัดการการทาํ งานเปน็ ทีม และมเี ปา้ หมายและแผนชีวิตที่นําไปใช้
ไดจ้ รงิ
7. สําหรบั คณุ วฒุ วิ ชิ าชพี ชนั้ 3 4 567 8
12
8. กลุม่ อาชพี (Sector)
สาขาวชิ าชพี เกษตรกรรม สาขาเกษตรกรปราดเปรือ่ ง
9. ช่ืออาชพี และรหสั อาชพี อนื่ ทสี่ ามารถรว่ มใช้หนว่ ยสมรรถนะนไี้ ด้ (ถา้ ม)ี
N/A
10. ข้อกาํ หนดหรอื กฎระเบยี บทีเ่ ก่ยี วขอ้ ง (Licensing or Regulation Related) (ถา้ ม)ี
N/A
มาตรฐานอาชีพและคณุ วฒุ วิ ิชาชีพ สาขาวิชาชพี เกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยีการเกษตร สาขาสง่ เสริมการเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปร่อื ง
ห น้ า 383 I 438
11. สมรรถนะย่อยและเกณฑ์การปฏิบตั งิ าน (Elements of Competence and Performance
Criteria)
สมรรถนะย่อย เกณฑ์ในการปฏิบตั ิงาน วธิ ีการประเมนิ
Element of Performance Criteria Assessment Method
Competence
C611 วางแผนการพัฒนา 1. วางแผนชวี ิตและการทํางานอยา่ งเปน็ - การสัมภาษณ์
ตนเองและทมี งาน ระบบและสามารถนาํ ไปใชไ้ ด้จริง - แฟ้มสะสมงาน
(Portfolio)
C612 พฒั นาตนเองเพ่อื ดํารง 2. กําหนดขอบเขตหนา้ ท่ีความรับผดิ ชอบ
รกั ษาชือ่ เสียงและ ของตนเองและทีมงานอย่างชัดเจน - การสัมภาษณ์
เกียรติภูมิในอาชพี -แฟม้ สะสมงาน
1. ศกึ ษาหาความรู้เพื่อพัฒนาตนเอง (Portfolio)
C613 พฒั นาประสิทธภิ าพ เพมิ่ เติมอยา่ งต่อเนือ่ ง
ทีมงาน - การสมั ภาษณ์
2. มีแผนการพฒั นาตนเองและการทบทวน -แฟ้มสะสมงาน
C614 ประเมินผลการพฒั นา ตนเองอยูเ่ สมอ (Portfolio)
ตนเองและทมี งาน
3. ดาํ เนนิ การในการพัฒนาตนเอง -การสอบขอ้ เขยี น
- การสัมภาษณ์
1. ศึกษาหาความร้เู พ่อื พฒั นาประสิทธิภาพ - ประเมินจากโครงการ
ทีมงานเพม่ิ เตมิ อย่างต่อเนื่อง เฉพาะบคุ คล
2. มีแผนการพฒั นาประสทิ ธภิ าพทมี งาน
และการทบทวนตนเองอยเู่ สมอ
3. ดาํ เนนิ การในการพัฒนาประสิทธิภาพ
ทีมงาน
1. วางแผนการประเมินผลการพัฒนา
ตนเองและทมี งานอย่างชดั เจน
2. ดาํ เนนิ การประเมนิ ผลการพฒั นาตนเอง
และทมี งานเปน็ ระบบ
12. ความรแู้ ละทักษะท่ีจาํ เปน็ กอ่ นหนา้ (Pre-requisite Skill & Knowledge)
N/A
13. ทักษะและความรทู้ ่ีตอ้ งการ (Required Skill and Knowledge)
(ก) ความต้องการดา้ นทักษะ
(ก1) ทักษะการเขียนแผนชีวิตและการวางเปา้ หมาย
(ก2) ทักษะการเขยี นแผนพัฒนาศกั ยภาพตนเองและแผนพฒั นาอาชีพ
(ก3) ทักษะการตระหนกั รใู้ นตนเอง
(ก4) ทกั ษะการแก้ปญั หาเฉพาะหน้า
มาตรฐานอาชีพและคุณวฒุ วิ ิชาชพี สาขาวิชาชีพเกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยกี ารเกษตร สาขาสง่ เสรมิ การเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปรอื่ ง
ห น้ า 384 I 438
(ก5) ทักษะการบรหิ ารจัดการ (คน เงิน เครอ่ื งจกั ร วิธกี าร)
(ก6) ทักษะการพฒั นาระบบงาน
(ก7) ทักษะการทํางานเปน็ ทมี
(ก8) ทักษะการส่ือสาร
(ข) ความตอ้ งการด้านความรู้
(ข1) การวเิ คราะหศ์ กั ยภาพความต้องการและแนวทางการทํางาน
(ข2) การกาํ หนดวสิ ัยทศั น์และเปา้ หมาย
(ข3) การประเมินการยอมรับวิสัยทศั น์
(ข4) หลักการสอ่ื สารและสรา้ งความเขา้ ใจระหวา่ งทมี งาน
(ข5) การวิเคราะห์
(ข6) การวางแผน
(ข7) การบริหารทีมงานทมี่ ีประสทิ ธภิ าพ
(ข8) การตดิ ตามและประเมินผลโครงการ
14. หลักฐานท่ตี อ้ งการ (Evidence Guide) หลักฐานทจี่ าํ เป็นตอ้ งนาํ มาแสดงเพ่อื การประเมนิ
(ก) หลักฐานการปฏิบตั งิ าน (Performance Evidence)
(ก1) ใบบันทกึ ผลการปฏิบตั ิงานที่ชัดเจนและเปน็ ท่ียอมรบั
(ก2) แผนการพฒั นาตนเอง
(ก3) แผนปฏบิ ตั งิ านของทีมงานในการทาํ งานอย่างต่อเนื่อง
(ก4) แผนพฒั นาประสิทธภิ าพทีมงาน
(ก5) แบบประเมนิ ผลความพงึ พอใจของทีมงาน
(ข) หลกั ฐานความรู้ (Knowledge Evidence)
(ข1) สามารถอธิบายกระบวนการ/ขน้ั ตอนการทาํ งานเปน็ ได้อยา่ งชดั เจน
(ข2) สามารถอธิบายวิธีการในการพัฒนาตนเองเพื่อดํารงรักษาช่ือเสียงและเกียรติภูมิในอาชีพได้
อย่างชัดเจน
(ข3) รายงานผลการปฏิบตั งิ านตามขอบเขตหนา้ ที่ความรับผดิ ชอบของแตล่ ะคน
(ข4) รายงานผลการประเมินความพงึ พอใจของทมี งาน
(ค) คําแนะนาํ ในการประเมนิ
เจา้ หนา้ ทส่ี อบตรวจประเมนิ หลักฐานโดยพจิ ารณาจากร่องรอยหลักฐานท่เี กย่ี วขอ้ งทง้ั หลกั ฐาน
ดา้ นปฏิบตั ิงานและหลักฐานดา้ นความรู้
(ง) วิธกี ารประเมนิ
- การประเมินความรู้และทักษะปฏิบัติในหน่วยสมรรถนะน้ีจะต้องดําเนินการโดยองค์กรท่ีมี
หนา้ ที่ รบั การรบั รองสมรรถนะของบคุ คลตามมาตรฐานอาชีพทีข่ ้ึนทะเบยี นเทา่ น้ัน
มาตรฐานอาชีพและคุณวุฒวิ ิชาชีพ สาขาวิชาชพี เกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยีการเกษตร สาขาสง่ เสรมิ การเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปรอ่ื ง
ห น้ า 385 I 438
- การประเมินความรู้ในหน่วยสมรรถนะน้ีกําหนดให้ทําการสอบข้อเขียนแบบปรนัย 4 ตัวเลือก
การสัมภาษณ์การประเมินทักษะการปฏิบัติงานจะควบคู่ไปกับการพิจารณาแฟ้มสะสมผลงาน (Portfolio)
และประเมินจากโครงการเฉพาะบุคคล
15. ขอบเขต (Range Statement)
(ก) คําแนะนํา
(ก1) สําหรับผู้เข้ารับการประเมินในหน่วยสมรรถนะนี้ต้องรู้จักศักยภาพและข้อจํากัดของตนเอง
วิสัยทัศน์ส่วนตัวท่ีเหมาะสมกับการพัฒนา เป้าหมายและแผนชีวิตท่ีนําไปใช้ได้จริง การวางแผน
การคดิ เชงิ บวก การคิดอย่างเป็นระบบและเช่อื มโยง และมีภาวะผู้นาํ
(ก2) สําหรับเจ้าหน้าที่สอบจะต้องพิจารณาหลักฐานการปฏิบัติงานและหลักฐานความรู้ให้ตรง
ตามท่รี ะบุไว้ในหน่วยสมรรถนะนี้
(ข) คําอธบิ ายรายละเอียด
- วางแผนการพัฒนาตนเองและทมี งานเปน็ การกาํ หนดแนวทางในการปฏิบัติตัวและทีมงานซึ่งใน
การวางแผนเพื่อพัฒนาตนเองจะมีการกาํ หนดทัศนคติซง่ึ จะส่งผลให้ชีวิตมีความสุขและประสบความสําเร็จใน
ด้านต่าง ๆ เช่นการงานการเงินการเรียนครอบครัวเป็นต้นมีกําหนดระยะเวลาในการดําเนินการ
ส่วนการพัฒนาทีมงานต้องมีการกําหนดจุดมุ่งหมายร่วมกันอย่างชัดเจนเพ่ือใช้ในการดําเนินงาน
โดยการกําหนดขอบเขตหน้าที่ความรับผิดชอบของแต่ละคนอย่างชัดเจนและมีการติดตามและประเมินผล
การปฏิบตั งิ านของทีมงานทกุ คร้งั
- พัฒนาตนเอง คือการศึกษาหาความรู้เพื่อพัฒนาตนเองเพ่ิมเติมอย่างต่อเน่ืองเช่นการเข้ารับการ
อบรมศึกษาดูงานการขอคําแนะนําในการพัฒนาความรู้และทักษะอย่างต่อเนื่องเป็นต้นสามารถนําศักยภาพ
และขอ้ จํากัดของตนเองมาใช้ได้เหมาะสมและมกี ารทบทวนตนเองเอย่เู สมอ
- ดาํ รงรกั ษาชอื่ เสยี งและเกยี รตภิ ูมิในอาชีพคือ หลักความประพฤตอิ ันเหมาะสม แสดงถึงคุณธรรม
จริยธรรมในการประกอบอาชีพ ท่ีกลุ่มบุคคลแต่ละสาขาอาชีพประมวลไว้เป็นหลัก เพ่ือให้สมาชิกในสาขา
วิชาชพี นนั้ ๆ ยึดถือปฏิบัติเพื่อรักษาชื่อเสียงและส่งเสริมเกียรติคุณของสาขาวิชาชีพของตนมีความภาคภูมิใจ
และรกั ในอาชีพท่ที าํ
- พัฒนาประสิทธิภาพทีมงานเป็นการกําหนดขอบเขตหน้าท่ีความรับผิดชอบของทีมงานแต่ละคน
อย่างชัดเจนและมีการติดตามและประเมินผลการปฏิบตั ิงานของทีมงานทกุ ครั้ง
- ประเมินผลการพัฒนาตนเองและทีมงานได้แก่การประเมินสถานการณ์หรือผลการดําเนินงานใน
การพัฒนาตนเองและทีมงานว่ามปี ระสิทธภิ าพหรอื ไมก่ ารเปรียบเทียบผลการปฏิบตั งิ านกบั แผนทก่ี ําหนดไว้
16. หนว่ ยสมรรถนะรว่ ม (ถ้าม)ี
N/A
มาตรฐานอาชีพและคณุ วฒุ วิ ิชาชพี สาขาวิชาชีพเกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยกี ารเกษตร สาขาส่งเสริมการเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปร่ือง
ห น้ า 386 I 438
17. อุตสาหกรรมร่วม/กลุม่ อาชีพรว่ ม (ถา้ มี)
N/A
18. รายละเอียดกระบวนการและวธิ กี ารประเมนิ (Assessment Description and Procedure)
18.1 เครื่องมือในการประเมินการวางแผนการพฒั นาตนเองและทีมงาน
1) การสอบสัมภาษณ์
2) พจิ ารณาจากแฟ้มสะสมผลงาน (Port Folio)
18.2 เครอ่ื งมอื ในการประเมินการพัฒนาตนเองเพอ่ื ดาํ รงรักษาชอื่ เสียงและเกียรตภิ มู ใิ นอาชีพ
1) การสอบสัมภาษณ์
2) พจิ ารณาจากแฟม้ สะสมผลงาน (Port Folio)
18.3 เครื่องมือในการประเมินการพฒั นาประสิทธิภาพทีมงาน
1) การสอบสมั ภาษณ์
2) พิจารณาจากแฟม้ สะสมผลงาน (Port Folio)
18.4 เคร่อื งมอื ในการประเมินการประเมินผลการพฒั นาตนเองและทมี งาน
1) แบบสอบข้อเขยี นแบบปรนยั 4 ตวั เลอื ก
2) การสอบสัมภาษณ์
3) ประเมินจากโครงการเฉพาะบุคคล
มาตรฐานอาชีพและคุณวฒุ วิ ิชาชพี สาขาวิชาชีพเกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยกี ารเกษตร สาขาส่งเสริมการเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปรือ่ ง
ห น้ า 387 I 438
หนว่ ยสมรรถนะ (Unit of Competence)
1. รหสั หนว่ ยสมรรถนะ C62
2. ชื่อหนว่ ยสมรรถนะ พฒั นากลุ่ม/องคก์ ร
3. ทบทวนครงั้ ท่ี N/A
4. สรา้ งใหม่
5. สําหรับชือ่ อาชพี และรหสั อาชพี (Occupation Classification) ตาม ISCO 2008
131 ผ้จู ดั การดา้ นการผลิตในภาคการเกษตรการปา่ ไมแ้ ละการประมง
6. คาํ อธบิ ายหนว่ ยสมรรถนะ (Unit of Competence Description)
หน่วยสมรรถนะน้ีเก่ียวข้องกับการกําหนดเป้าหมายร่วมท่ีเกิดจากการยอมรับของทีมงานโดยผ่าน
การร่วมกันคิดวิเคราะห์ เพื่อให้สามารถดําเนินงานให้บรรลุได้ เป็นการสร้างการทํางานแบบมีส่วนร่วม
โดยมีโครงสร้างการทํางานที่ชัดเจน นอกจากน้ีต้องมีการประสานงานและจัดหาทรัพยากรสนับสนุน
เพื่อให้มีความเหมาะสมและตรงตามความต้องการของกลุ่ม/องค์กร และมีการวางแผนและกําหนดเป้าหมาย
ในการพัฒนาผู้นํารุ่นใหม่ที่ชัดเจนเหมาะสมสอดคล้องกับบริบท พร้อมทั้งมีการประเมินผลการพัฒนากลุ่ม/
องค์กร
7. สําหรับคณุ วฒุ ิวชิ าชพี ชนั้
12 3 45678
8. กลุ่มอาชพี (Sector)
สาขาวชิ าชีพเกษตรกรรม สาขาเกษตรกรปราดเปรือ่ ง
9. ชื่ออาชพี และรหสั อาชพี อื่นท่ีสามารถรว่ มใชห้ น่วยสมรรถนะนไ้ี ด้ (ถ้าม)ี
N/A
10. ข้อกาํ หนดหรอื กฎระเบยี บที่เกี่ยวขอ้ ง (Licensing or Regulation Related) (ถา้ ม)ี
N/A
มาตรฐานอาชีพและคุณวฒุ วิ ิชาชีพ สาขาวิชาชีพเกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยีการเกษตร สาขาส่งเสริมการเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปร่ือง
ห น้ า 388 I 438
11. สมรรถนะยอ่ ยและเกณฑ์การปฏบิ ัตงิ าน (Elements of Competence and Performance
Criteria)
สมรรถนะย่อย เกณฑใ์ นการปฏบิ ัติงาน วิธกี ารประเมนิ
Element of Competence Performance Criteria Assessment Method
C621 วางแผนการพฒั นากลมุ่ / - การสัมภาษณ์
1. ศึกษาขอ้ มลู ในการวางแผนพฒั นากลุม่ / - แฟ้มสะสมงาน
องค์กร องคก์ รอย่างเป็นระบบ (Portfolio)
C622 ดาํ เนินการพฒั นากลมุ่ / 2. กาํ หนดเปา้ หมายการทํางานที่ผ่านการคิด - การสมั ภาษณ์
องค์กรแบบมีสว่ นร่วม วเิ คราะห์รว่ มกนั - แฟ้มสะสมงาน
C623 พฒั นาผู้นํารุ่นใหม่ 3. วางแผนงานโครงการในการพัฒนากล่มุ / (Portfolio)
องคก์ รร่วมกนั และสามารถนาํ ไปใชไ้ ดจ้ ริง
C624 ประเมินผลการพฒั นา และสามารถดาํ เนนิ งานใหบ้ รรลุได้ - การสัมภาษณ์
กลุ่ม/องคก์ ร - แฟ้มสะสมงาน
1. ประสานงานในการดําเนินการพัฒนา
กลุ่ม/องค์กรแบบมสี ว่ นรว่ ม (Portfolio)
2. จดั หาทรพั ยากรสนบั สนุนที่มคี วาม -การสอบข้อเขยี น
เหมาะสมและตรงตามความตอ้ งการของ - การสมั ภาษณ์
กลุม่ /องค์กร
3. สร้างระบบการดําเนนิ งานและกําหนด
หนา้ ท่รี ับผดิ ชอบของสมาชกิ ในกลุ่ม/
องค์กรที่ชดั เจน
1. วางแผนและกาํ หนดเป้าหมายในการสรร
หาผู้นํารุ่นใหมท่ ีช่ ดั เจนเหมาะสมและ
สอดคลอ้ งกบั บริบท
2. ดําเนินการพัฒนาผ้นู ํารุ่นใหม่เปน็ ไปอย่าง
มรี ะบบและต่อเนอ่ื ง
1. วางแผนการประเมนิ ผลการพฒั นากลมุ่ /
องคก์ รอยา่ งเป็นระบบ
2. ดาํ เนินการประเมินผลการพัฒนากลุม่ /
องค์กรอย่างเป็นขัน้ ตอน
12. ความรแู้ ละทักษะท่ีจาํ เปน็ ก่อนหน้า (Pre-requisite Skill & Knowledge)
N/A
มาตรฐานอาชีพและคณุ วุฒิวิชาชีพ สาขาวิชาชพี เกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยีการเกษตร สาขาสง่ เสริมการเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปร่ือง
ห น้ า 389 I 438
13. ทักษะและความรทู้ ่ีตอ้ งการ (Required Skill and Knowledge)
(ก) ความต้องการด้านทกั ษะ
(ก1) ทักษะการกําหนดเปา้ หมายท่ีชดั เจน
(ก2) ทักษะการวางแผน
(ก3) ทักษะการบรหิ ารจดั การ
(ก6) ทกั ษะการถา่ ยทอดองคค์ วามรู้
(ข) ความตอ้ งการด้านความรู้
(ข1) ข้ันตอน/วิธีการในการกาํ หนดเป้าหมาย
(ข2) องค์ความรูเ้ รื่องการมสี ่วนร่วม
(ข3) การทาํ งานเป็นทีม
(ข4) การพัฒนาแบบมีส่วนรว่ ม
(ข5) ความรใู้ นการสร้างและพฒั นาผูน้ ํารุน่ ใหม่ (วธิ ีการ)
14. หลกั ฐานทต่ี อ้ งการ (Evidence Guide) หลักฐานทจ่ี าํ เปน็ ต้องนาํ มาแสดงเพ่ือการประเมิน
(ก) หลกั ฐานการปฏบิ ตั งิ าน (Performance Evidence)
(ก1) แผนการพัฒนากลุ่ม/องค์กรที่ชัดเจน
(ก2) ภาพกจิ กรรมในการดําเนนิ การพัฒนากลุม่ /องคก์ รอย่างมีสว่ นรว่ ม
(ก3) แผนการจัดหาทรัพยากรท่ีได้รับสนบั สนนุ ที่มคี วามเหมาะสม
(ก4) แผนการพัฒนาผู้นําร่นุ ใหม่เหมาะสมสอดคลอ้ งกับบรบิ ท
(ก5) แผนการประเมินผลการพฒั นากล่มุ /องคก์ ร
(ข) หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)
(ข1) สามารถอธบิ ายแผนการพฒั นากลุ่ม/องคก์ รได้อย่างชดั เจน
(ข2) สามารถอธบิ ายแผนการพฒั นาผู้นําทมี่ ีข้ันตอน
(ค) คําแนะนําในการประเมนิ
เจ้าหน้าท่ีสอบตรวจประเมินหลักฐานโดยพิจารณาจากร่องรอยหลักฐานที่เกี่ยวข้องทั้งหลักฐานด้าน
ปฏิบตั งิ านและหลักฐานดา้ นความรู้
(ง) วิธกี ารประเมิน
- การประเมินความรู้และทักษะปฏิบัติในหน่วยสมรรถนะนี้จะต้องดําเนินการโดยองค์กรท่ีมีหน้าท่ี
รบั การรับรองสมรรถนะของบคุ คลตามมาตรฐานอาชพี ทขี่ น้ึ ทะเบียนเทา่ นั้น
- การประเมนิ ความรู้ในหน่วยสมรรถนะน้ีกําหนดใหท้ าํ การสอบข้อเขยี นแบบปรนัย 4 ตวั เลือก
- การสัมภาษณ์การประเมินทักษะการปฏิบัติงานจะควบคู่ไปกับการพิจารณาแฟ้มสะสมผลงาน
(Portfolio)
มาตรฐานอาชีพและคณุ วุฒิวิชาชพี สาขาวิชาชีพเกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยีการเกษตร สาขาสง่ เสรมิ การเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปรอ่ื ง
ห น้ า 390 I 438
15. ขอบเขต (Range Statement)
(ก) คําแนะนํา
(ก1) สําหรับผู้เข้ารับการประเมินในหน่วยสมรรถนะนี้ต้องมีเป้าหมายในการทํางานร่วมกันกับ
ทีมงาน มีภาวะความเปน็ ผู้นาํ มีการทํางานอยา่ งเป็นระบบมีความสามารถในการสื่อสารประสานงานให้ได้มา
ซง่ึ ทรพั ยากรที่ตรงตามความต้องการ และสามารถเปน็ ต้นแบบให้ผูน้ ํารุ่นใหมไ่ ดป้ ฏบิ ตั ติ าม
(ก2) สําหรับเจา้ หน้าทีส่ อบจะต้องพจิ ารณาหลักฐานการปฏิบัติงานและหลักฐานความรู้ให้ตรงตามที่
ระบุไว้ในหน่วยสมรรถนะนี้
(ข) คําอธิบายรายละเอียด
- วางแผนงานโครงการประกอบดว้ ย การกําหนดวัตถปุ ระสงค์สง่ิ ท่จี ะต้องกระทําเพ่อื ทจี่ ะทาํ ให้บรรลุ
ถึงวัตถุประสงค์ท่ีกําหนดการวางแผนผังเป็นการตัดสินใจล่วงหน้าเก่ียวกับงานท่ีจะทําในอนาคตเป็นการคิด
วิเคราะห์และตัดสินใจก่อนลงมือกระทําการพิจารณาข้อตกลงการปฏิบัติงานการกําหนดเวลาในการปฏิบัติ
จัดหาทรัพยากรที่ใช้ในการบริหารโครงการ กําหนดบุคคลในการดําเนินโครงการ กําหนดเครื่องมือหรือ
เทคนิคในการประเมินโครงการ และการพิจารณาปัญหาที่อาจเกิดข้ึนเป็นการมุ่งป้องกันปัญหามากกว่าการ
คอยแก้ปญั หาทีจ่ ะเกิดข้ึน
- พัฒนากลุ่ม/องค์กรแบบมีส่วนร่วมเป็นการดําเนินงานของกลุ่ม/องค์กรเพื่อจัดการงานให้บรรลุ
เป้าหมายที่ต้องการร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพและสําเร็จทั้งนี้ต้องเกิดจากการร่วมคิดร่วมตัดสินใจและร่วม
ลงมอื ปฏิบตั ิมกี ารทํางานเป็นทมี และมรี ะบบการทาํ งานทีช่ ัดเจน
- ผู้นํารุ่นใหม่คือบุคลากรท่ีมีคุณภาพ มีวิสัยทัศน์ มีศักยภาพในการเป็นผู้นํารุ่นต่อไป สามารถเข้ามา
ดแู ลงานขับเคล่อื นเดินหนา้ ไปอย่างราบร่ืนรวดเร็วและมปี ระสทิ ธภิ าพทีส่ ดุ เพ่ือให้การดําเนินการมีความย่งั ยนื
- ประเมินผล คือ การประเมินสถานการณ์หรือผลการดําเนินงานในการพัฒนากลุ่ม/องค์กร
วา่ มปี ระสิทธภิ าพหรอื ไม่การเปรยี บเทียบผลการปฏิบัตงิ านกบั แผนทีก่ ําหนดไว้
16. หน่วยสมรรถนะร่วม (ถา้ ม)ี
N/A
17. อตุ สาหกรรมร่วม/กลุ่มอาชีพรว่ ม (ถา้ มี)
N/A
18. รายละเอียดกระบวนการและวธิ กี ารประเมิน (Assessment Description and Procedure)
18.1 เคร่ืองมือในการประเมินการวางแผนการพฒั นากลมุ่ /องคก์ ร
1) การสอบสมั ภาษณ์
2) พจิ ารณาจากแฟม้ สะสมผลงาน (Portfolio)
มาตรฐานอาชีพและคุณวฒุ ิวิชาชพี สาขาวิชาชีพเกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยีการเกษตร สาขาส่งเสริมการเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปรือ่ ง
ห น้ า 391 I 438
18.2 เครื่องมือในการประเมนิ การดําเนนิ การพฒั นากลุ่ม/องค์กรแบบมีสว่ นร่วม
1) การสอบสัมภาษณ์
2) พจิ ารณาจากแฟ้มสะสมผลงาน (Portfolio)
18.3 เครอื่ งมือในการประเมินการพฒั นาผูน้ ํารุน่ ใหม่
1) การสอบสมั ภาษณ์
2) พจิ ารณาจากแฟม้ สะสมผลงาน (Portfolio)
18.4 เครอื่ งมอื ในการประเมินการประเมินผลการพฒั นากลุ่ม/องค์กร
1) แบบสอบขอ้ เขียนแบบปรนยั 4 ตวั เลอื ก
2) การสอบสมั ภาษณ์
มาตรฐานอาชีพและคุณวฒุ ิวิชาชีพ สาขาวิชาชีพเกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยีการเกษตร สาขาสง่ เสรมิ การเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปรอ่ื ง
ห น้ า 392 I 438
หนว่ ยสมรรถนะ (Unit of Competence)
1. รหัสหนว่ ยสมรรถนะ C63
2. ชื่อหนว่ ยสมรรถนะ พฒั นาภาคีและเครือขา่ ย
3. ทบทวนครงั้ ท่ี N/A
4. สรา้ งใหม่
5. สําหรับชอื่ อาชพี และรหสั อาชพี (Occupation Classification) ตาม ISCO 2008
611 ผู้ปฏบิ ตั งิ านดา้ นการปลูกพืชสวนและพืชไร่เพือ่ การค้าขาย
612 ผู้เลย้ี งสัตว์
613 ผู้ปฏบิ ตั งิ านดา้ นการปลูกพืชร่วมกับการเล้ียงสัตว์
622 ผู้ปฏิบัตงิ านด้านการประมงลา่ สัตว์และวางกับดักสตั วต์ า่ ง ๆ
6. คาํ อธบิ ายหน่วยสมรรถนะ (Unit of Competence Description)
หน่วยสมรรถนะนี้เกี่ยวข้องกับการกําหนดเป้าหมายร่วมกันของภาคีเครือข่ายที่ผ่านการร่วมกันคิด
วิเคราะห์เพื่อให้สามารถดําเนินงานให้บรรลุเป้าหมายได้สร้างการทํางานแบบมีส่วนร่วมมีระบบการทํางานที่
ชัดเจน และสร้างเครอื ข่ายการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันอยา่ งต่อเนอื่ ง
7. สําหรับคณุ วฒุ ิวชิ าชพี ชน้ั 3 4 567 8
12
8. กลุ่มอาชพี (Sector)
สาขาวิชาชีพเกษตรกรรม สาขาเกษตรกรปราดเปรอ่ื ง
9. ช่ืออาชพี และรหสั อาชพี อน่ื ทีส่ ามารถรว่ มใชห้ น่วยสมรรถนะนีไ้ ด้ (ถา้ ม)ี
N/A
10. ข้อกาํ หนดหรือกฎระเบยี บทีเ่ กีย่ วข้อง (Licensing or Regulation Related) (ถา้ ม)ี
N/A
มาตรฐานอาชีพและคุณวฒุ วิ ิชาชีพ สาขาวิชาชพี เกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยกี ารเกษตร สาขาส่งเสริมการเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปร่ือง
ห น้ า 393 I 438
11. สมรรถนะยอ่ ยและเกณฑ์การปฏบิ ตั งิ าน (Elements of Competence and Performance
Criteria)
สมรรถนะยอ่ ย เกณฑใ์ นการปฏิบตั งิ าน วิธกี ารประเมนิ
Element of Competence Performance Criteria Assessment Method
C631 วางแผนการพัฒนาภาคี 1. ศกึ ษาขอ้ มลู ในการวางแผนพฒั นาภาคีและ - การสัมภาษณ์
และเครือข่าย เครือข่ายอย่างเป็นระบบ - แฟม้ สะสมงาน
2. กาํ หนดเป้าหมายการทาํ งานที่ผ่านการคดิ (Portfolio)
วิเคราะหร์ ่วมกนั
3. วางแผนงานโครงการในการพัฒนาภาคีและ
เครอื ข่ายท่ีสามารถนําไปใช้ดาํ เนินงานใหบ้ รรลุ
ได้จรงิ
C632 ดาํ เนนิ การพฒั นาภาคี 1. ประสานงานในการดําเนินการพัฒนาภาคแี ละ - การสัมภาษณ์
และเครอื ข่ายแบบมี
ส่วนรว่ ม เครอื ขา่ ยแบบมีส่วนร่วม - แฟม้ สะสมงาน
2. จัดหาทรัพยากรสนบั สนุนท่ีมคี วามเหมาะสมและ (Portfolio)
ตรงตามความตอ้ งการของภาคแี ละเครอื ขา่ ย
3. สร้างระบบการดําเนนิ งานและกาํ หนดหนา้ ที่
รับผดิ ชอบของสมาชิกในภาคแี ละเครือข่ายที่
ชัดเจน
C633 ประเมนิ ผลการพฒั นา 1. วางแผนการประเมินผลการพฒั นาภาคีและ - การสมั ภาษณ์
ภาคแี ละเครือขา่ ย เครอื ข่ายอย่างเปน็ ระบบ - แฟ้มสะสมงาน
2. ดาํ เนนิ การประเมนิ ผลการพฒั นาภาคีและ (Portfolio)
เครอื ข่ายอยา่ งเป็นขัน้ ตอน
12. ความรูแ้ ละทกั ษะทจี่ าํ เปน็ กอ่ นหน้า (Pre-requisite Skill & Knowledge)
N/A
13. ทักษะและความรทู้ ีต่ อ้ งการ (Required Skill and Knowledge)
(ก) ความตอ้ งการด้านทกั ษะ
(ก1) ทักษะการกําหนดเป้าหมายท่ชี ดั เจน
(ก2) ทักษะการบรหิ ารจดั การ
(ก3) ทักษะการถา่ ยทอด
(ก4) ทักษะการสือ่ สาร
(ก5) ทักษะการวางแผน
(ก6) ทักษะการประสานงาน
มาตรฐานอาชีพและคณุ วุฒวิ ิชาชพี สาขาวิชาชีพเกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยีการเกษตร สาขาสง่ เสรมิ การเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปร่อื ง
ห น้ า 394 I 438
(ข) ความต้องการด้านความรู้
(ข1) การวิเคราะหศ์ กั ยภาพความต้องการและแนวทางการทาํ งาน
(ข2) การกําหนดเปา้ หมายและตัวชี้วัดความสาํ เรจ็
(ข3) การประเมนิ การยอมรับเปา้ หมาย
(ข4) องคค์ วามร้กู ารสร้างความรว่ มมอื และการมีส่วนร่วม
(ข5) การสร้างความสมั พันธ์ใหเ้ กิดข้ึน
(ข6) สรา้ งวัฒนธรรมของการแบง่ ปนั ของเครอื ขา่ ย
14. หลักฐานที่ตอ้ งการ (Evidence Guide) หลักฐานท่จี าํ เปน็ ตอ้ งนํามาแสดงเพื่อการประเมนิ
(ก) หลักฐานการปฏบิ ัตงิ าน (Performance Evidence)
(ก1) ใบบันทึกผลการปฏิบัตงิ านท่ชี ัดเจนและเปน็ ท่ยี อมรับ
(ก2) แผนปฏิบัตงิ านของเครอื ขา่ ยในการทาํ งานท่มี ีกจิ กรรมการแลกเปลยี่ นเรียนรู้อยา่ งต่อเนอื่ ง
(ก3) ภาพกิจกรรมการพฒั นาภาคีและเครือขา่ ย
(ข) หลกั ฐานความรู้ (Knowledge Evidence)
(ข1) สามารถอธบิ ายแผนการพฒั นาภาคแี ละเครอื ข่ายได้อย่างชดั เจน
(ข2) รายงานผลการปฏบิ ัตงิ านรว่ มกบั เครอื ข่ายในการทาํ งานที่เกดิ ขึ้นอย่างเป็นขั้นตอน
(ค) คําแนะนาํ ในการประเมิน
เจา้ หนา้ ท่สี อบตรวจประเมนิ หลกั ฐานโดยพิจารณาจากร่องรอยหลักฐานท่เี กีย่ วขอ้ งทง้ั หลักฐาน
ดา้ นปฏบิ ตั ิงานและหลกั ฐานด้านความรู้
(ง) วธิ กี ารประเมนิ
- การประเมินความรู้และทักษะปฏิบัติในหน่วยสมรรถนะนี้จะต้องดําเนินการโดยองค์กรท่ีมีหน้าที่
รบั การรบั รองสมรรถนะของบคุ คลตามมาตรฐานอาชพี ท่ีขนึ้ ทะเบยี นเทา่ น้นั
- การประเมนิ ความรใู้ นหนว่ ยสมรรถนะน้กี าํ หนดให้ทําการสอบขอ้ เขียนแบบปรนัย 4 ตวั เลือก
- การสัมภาษณ์การประเมินทักษะการปฏิบัติงานจะควบคู่ไปกับการพิจารณาแฟ้มสะสมผลงาน
(Portfolio)
15. ขอบเขต (Range Statement)
(ก) คําแนะนํา
(ก1) สําหรับผู้เข้ารับการประเมินในหน่วยสมรรถนะน้ีต้องมีแนวทางในการทํางานร่วมกันของภาคี
เครอื ขา่ ย (ประเมินจากกลุ่ม) ภาคีเครือขา่ ยเกิดการทาํ งานบูรณาการ และมกี ารจดั กจิ กรรมแลกเปลย่ี นเรียนรู้
รว่ มกนั
(ก2) สําหรับเจ้าหน้าที่สอบจะต้องพิจารณาหลักฐานการปฏิบัติงานและหลักฐานความรู้ให้ตรง
ตามท่รี ะบไุ ว้ในหน่วยสมรรถนะน้ี
มาตรฐานอาชีพและคุณวฒุ วิ ิชาชีพ สาขาวิชาชีพเกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยกี ารเกษตร สาขาสง่ เสรมิ การเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปร่ือง
ห น้ า 395 I 438
(ข) คําอธบิ ายรายละเอียด
- วางแผนงานโครงการในการพัฒนาภาคีและเครือข่ายร่วมคือ กระบวนการในการจัดทําโครงการ
เพื่อพัฒนาการดําเนินงานของภาคีเครือข่าย ซึ่งประกอบด้วย การกําหนดวัตถุประสงค์ส่ิงท่ีจะต้องกระทํา
เพื่อท่ีจะทําให้บรรลุถึงวัตถุประสงค์ที่กําหนดการวางแผนผังเป็นการตัดสินใจล่วงหน้าเก่ียวกับงานท่ีจะทําใน
อนาคตเป็นการคิดวิเคราะห์และตัดสินใจก่อนลงมือกระทําการพิจารณาข้อตกลงการปฏิบัติงานการ
กําหนดเวลาในการปฏิบัติ จัดหาทรัพยากรท่ีใช้ในการบริหารโครงการ กําหนดบุคคลในการดําเนินโครงการ
กําหนดเครอ่ื งมอื หรอื เทคนคิ ในการประเมนิ โครงการ และการพจิ ารณาปัญหาท่อี าจเกดิ ข้ึนเป็นการมุ่งป้องกัน
ปัญหามากกว่าการคอยแก้ปญั หาทจ่ี ะเกิดข้นึ
- พัฒนาภาคีและเครือข่ายแบบมีส่วนร่วมเป็นการดําเนินงานของกลุ่ม/องค์กรเพ่ือจัดการงานให้
บรรลุเป้าหมายที่ต้องการร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพและสําเร็จท้ังนี้ต้องเกิดจากการร่วมคิดร่วมตัดสินใจ
และรว่ มลงมือปฏิบัติมกี ารทาํ งานเป็นทีมและมรี ะบบการทาํ งานทช่ี ัดเจน
- ประเมินผลการพัฒนาภาคีและเครือข่าย เป็นการประเมินสถานการณ์ หรือ ผลการดําเนินงาน
ในการพัฒนาภาคีและเครือข่าย ว่ามีประสิทธิภาพหรือไม่ การเปรียบเทียบผลการปฏิบัติงานกับแผนท่ี
กําหนดไว้
16. หนว่ ยสมรรถนะร่วม (ถ้ามี)
N/A
17. อตุ สาหกรรมรว่ ม/กล่มุ อาชีพร่วม (ถา้ มี)
N/A
18. รายละเอียดกระบวนการและวธิ กี ารประเมนิ (Assessment Description and Procedure)
18.1 เคร่อื งมอื ในการประเมินการวางแผนการพัฒนาภาคแี ละเครือข่าย
1) การสอบสมั ภาษณ์
2) พจิ ารณาจากแฟ้มสะสมผลงาน (Portfolio)
18.2 เครอื่ งมือในการประเมนิ การดาํ เนินการพัฒนาภาคีและเครอื ข่ายแบบมสี ่วนรว่ ม
1) การสอบสัมภาษณ์
2) พจิ ารณาจากแฟม้ สะสมผลงาน (Portfolio)
18.3 เครอื่ งมอื ในการประเมินการประเมินผลการพฒั นาภาคแี ละเครอื ข่าย
1) การสอบสัมภาษณ์
2) พจิ ารณาจากแฟม้ สะสมผลงาน (Port Folio)
มาตรฐานอาชีพและคณุ วฒุ ิวิชาชพี สาขาวิชาชพี เกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยกี ารเกษตร สาขาสง่ เสรมิ การเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปรื่อง
ห น้ า 396 I 438
หน่วยสมรรถนะอาชีพ
เกษตรกรปราดเปร่ือง ระดับ 4
หนว่ ยสมรรถนะ (Unit of Competence)
1. รหัสหน่วยสมรรถนะ C11
2. ช่ือหนว่ ยสมรรถนะ พฒั นากระบวนการเตรยี มการผลิตสนิ ค้าเกษตรอย่างเปน็ ระบบ
3. ทบทวนครง้ั ที่ N/A
4. สร้างใหม่
5. สําหรับชื่ออาชีพ และรหสั อาชพี (Occupation Classification) ตาม ISCO 2008
611 ผู้ปฏิบัตงิ านดา้ นการปลูกพืชสวนและพชื ไร่เพื่อการคา้ ขาย
612 ผู้เลยี้ งสตั ว์
613 ผู้ปฏิบตั งิ านดา้ นการปลูกพชื รว่ มกบั การเลยี้ งสัตว์
622 ผู้ปฏิบัตงิ านด้านการประมงลา่ สัตวแ์ ละวางกับดักสัตว์ต่าง ๆ
6. คาํ อธบิ ายหน่วยสมรรถนะ (Unit of Competence Description)
หน่วยสมรรถนะน้ีเก่ียวข้องกับความรู้และทักษะในการศึกษาหาข้อมูลเพ่ือวิเคราะห์และวางแผน
ตัดสินใจด้วยข้อมูลการผลิตท่ีมีความถูกต้อง มาจากแหล่งที่เช่ือถือได้และจัดเก็บข้อมูลการผลิตอย่างเป็น
ระบบ รวมท้ังกําหนดเป้าหมายของฟาร์มที่มีความเป็นไปได้ วัดได้ และมีความชัดเจนเพ่ือนํามาวางแผนการ
ผลติ และดําเนินการตามแผนการผลติ ทค่ี รอบคลมุ ระบบการผลิตติดตามและประเมินการดําเนนิ งาน
7. สําหรับคณุ วุฒิวิชาชพี ชนั้
12 3 45678
8. กลมุ่ อาชีพ (Sector)
สาขาวชิ าชีพเกษตรกรรม สาขาเกษตรกรปราดเปรื่อง
9. ชื่ออาชพี และรหสั อาชีพอน่ื ทส่ี ามารถรว่ มใชห้ นว่ ยสมรรถนะน้ไี ด้ (ถา้ มี)
N/A
10. ข้อกําหนดหรอื กฎระเบยี บที่เกี่ยวขอ้ ง (Licensing or Regulation Related) (ถา้ มี)
N/A
มาตรฐานอาชีพและคุณวุฒวิ ิชาชพี สาขาวิชาชีพเกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยีการเกษตร สาขาสง่ เสริมการเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปร่อื ง
ห น้ า 397 I 438
11. สมรรถนะย่อยและเกณฑ์การปฏิบัตงิ าน (Elements of Competence and Performance
Criteria)
สมรรถนะย่อย เกณฑ์ในการปฏบิ ตั งิ าน วิธกี ารประเมนิ
Element of Competence Performance Criteria Assessment Method
C111 วางแผนการพฒั นา 1. การรวบรวมและวิเคราะห์ขอ้ มลู ทเ่ี ก่ยี วขอ้ ง -การสอบขอ้ เขยี น
กระบวนการเตรียมการ เปน็ ไปตามหลักการและกระบวนการ ไดข้ อ้ มูล -การสัมภาษณ์
ผลิตสนิ ค้าเกษตร ครบถ้วน ถูกตอ้ ง เชอ่ื ถอื ได้และเปน็ ปัจจบุ ัน -แฟม้ สะสมผลงาน
2. วางแผนการดําเนนิ งานพัฒนากระบวนการ (Portfolio)
เตรยี มการผลติ สินคา้ เกษตรเปน็ ไปตาม
หลักการและกระบวนการวิจัยและพฒั นา
3. จดั ทําแผนงานโครงการท่ีมอี งคป์ ระกอบสําคญั
ตามที่กาํ หนด ครบถ้วน ถกู ตอ้ ง ชัดเจน
สามารถนําไปปฏบิ ตั ไิ ด้
C112 ดาํ เนนิ การพฒั นา 1. เตรยี มการก่อนการดาํ เนินงานเปน็ ไปตาม -การสอบข้อเขยี น
กระบวนการเตรียมการ หลักการและกระบวนการ สอดคลอ้ งกับ -การสัมภาษณ์
ผลติ สินค้าเกษตร แผนงานโครงการท่กี ําหนด -แฟ้มสะสมผลงาน
2. ดาํ เนนิ งานพฒั นากระบวนการเตรยี มการผลติ (Portfolio)
สินค้าเกษตรเปน็ ไปตามแผนปฏบิ ัตงิ าน
ถกู ต้องตามหลกั การและกระบวนการวิจัยด้วย
เทคโนโลยีท่ีเหมาะสม
3. บนั ทึก/สรุปรายงานผลการปฏิบตั งิ านถูกต้อง
ครบถว้ นและเปน็ ปจั จุบัน
C113 สรุปรายงานผลการ 1. ขอ้ มลู ท่ีได้จากการดําเนนิ งานได้มกี ารวิเคราะห์ -การสอบข้อเขยี น
พฒั นากระบวนการ
เตรียมการผลติ สินค้า อย่างรอบคอบ ถูกตอ้ งตามหลกั การและ -การสมั ภาษณ์
เกษตร
กระบวนการ -แฟม้ สะสมผลงาน
2. สรุปผลดําเนนิ การเป็นไปตามหลกั การและ (Portfolio)
กระบวนการ ขอ้ มูลที่ได้จากการสรุปถูกต้อง
สมบรู ณ์ เช่ือถอื ไดแ้ ละนาํ ไปใชป้ ระโยชน์ได้
เหมาะสมกบั พ้ืนท/ี่ กลุ่มเปา้ หมาย
3. รายงานผลการพัฒนากระบวนการเตรียมการ
ผลิตสนิ คา้ เกษตรเป็นไปตามรูปแบบท่ีกาํ หนด
มขี อ้ มูลถกู ตอ้ ง ครบถ้วน เชื่อถือไดแ้ ละ
นําไปใช้ประโยชน์ไดจ้ ริง
มาตรฐานอาชีพและคณุ วฒุ วิ ิชาชีพ สาขาวิชาชพี เกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยีการเกษตร สาขาส่งเสรมิ การเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปรื่อง
ห น้ า 398 I 438
12. ความรู้และทกั ษะที่จาํ เปน็ กอ่ นหน้า (Pre-requisite Skill & Knowledge)
N/A
13. ทักษะและความรทู้ ่ตี ้องการ (Required Skill and Knowledge)
(ก) ความต้องการดา้ นทักษะ
(ก1) ทักษะการรับร้แู ละเขา้ ใจ
(ก2) ทักษะการสอื่ สาร
(ก3) ทกั ษะการสังเกต
(ก4) ทักษะการทาํ งานเปน็ ทมี
(ก5) ทกั ษะการใชส้ อ่ื สงั คมออนไลน์
(ข) ความต้องการดา้ นความรู้
(ข1) ระบบการผลติ
(ข2) ข้อมลู การตลาด
(ข3) คดิ วิเคราะห์
(ข4) มาตรฐานดา้ นการผลิต การจัดการหลงั การเก็บเก่ยี ว
(ข5) การตั้งเปา้ หมาย
(ข6) คณุ ลกั ษณะของเป้าหมายฟารม์
(ข7) การทาํ แผนการผลติ ทางการเกษตร
(ข8) การเขยี น
(ข9) การเขียนโครงการ
(ข10) วธิ ีการติดตามและประเมินผลการดําเนนิ การ
(ข11) การแกไ้ ขปัญหาและการตัดสินใจ
14. หลกั ฐานท่ตี ้องการ (Evidence Guide) หลักฐานท่จี าํ เปน็ ตอ้ งนํามาแสดงเพ่ือการประเมนิ
(ก) หลกั ฐานการปฏิบตั งิ าน (Performance Evidence)
(ก1) แบบสํารวจ แบบสมั ภาษณ์
(ก2) เอกสารรวบรวมและวเิ คราะหข์ อ้ มลู
(ก3) เอกสารสรปุ รายงานผลการสํารวจขอ้ มูล
(ก4) แผนงานโครงการวิจยั และพฒั นาองคค์ วามรดู้ า้ นการเกษตร
(ก5) บนั ทกึ /รายงานการปฏบิ ตั งิ าน
(ข) หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)
(ข1) หลักการและวิธีการจัดทาํ แบบสาํ รวจรวบรวมข้อมูล
(ข2) หลักการและวธิ ีการสาํ รวจรวบรวมขอ้ มูล วิเคราะหแ์ ละสรุปรายงาน
(ข3) การใชค้ อมพวิ เตอรใ์ นการสบื คน้ วเิ คราะห์ขอ้ มูลและสรุปจดั ทาํ เอกสารรายงาน
มาตรฐานอาชีพและคณุ วุฒวิ ิชาชพี สาขาวิชาชพี เกษตรกรรม :
สาขาเทคโนโลยกี ารเกษตร สาขาส่งเสริมการเกษตร และสาขาเกษตรกรปราดเปรอื่ ง
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
มาตรฐานอาชีพ สาขาวิชาชีพเกษตรกรรม Smart farmer
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search