50
K1 Nesne/durum/olaya dikkatini verir.
G1 Dikkat edilmesi gereken nesne/durum/olaya odaklanır.
G2 Dikkatini çeken nesne/durum/olaya yönelik sorular sorar.
G3 Dikkatini çeken nesne/durum/olayı ayrıntılarıyla açıklar.
K11 Nesneleri ölçer.
G1 Ölçme sonucunu tahmin eder.
G2 Standart olmayan birimlerle ölçer.
G3 Ölçme sonucunu söyler.
G4 Ölçme sonuçlarını tahmin ettiği sonuçlarla karşılaştırır.
K17 Neden-sonuç ilişkisi kurar.
G1 Bir olayın olası nedenlerini söyler.
G2 Bir olayın olası sonuçlarını söyler.
K19 Problem durumlarına çözüm üretir.
G1 Problemi söyler.
G2 Probleme çeşitli çözüm yolları önerir.
G3 Çözüm yollarından birini seçer.
G4 Seçtiği çözüm yolunun gerekçesini söyler.
G5 Seçtiği çözüm yolunu dener.
6. Çözüme ulaşamadığı zaman yeni bir çözüm yolu seçer.
7. Probleme yaratıcı çözüm yolları önerir.
MOTOR GELİŞİM
51
K4 Küçük kas kullanımı gerektiren hareketleri yapar.
G19 Malzemelere elleriyle şekil verir.
G20 Malzemelere araç kullanarak şekil verir.
TEKNOLOJİ TASARIM
KAZANDIRILMASI DÜŞÜNÜLEN Problem Çözme, Yaratıcı Düşünme, İşbirliği
KAVRAM VE BECERİLER
Giriş Aşaması:
Öğretmen sınıfa yeterli ışık olmasına rağmen lambaları yakarak girer. Sonra masada duran el
feneri, ışıldak vb. aydınlatma araçlarını yakar:
● Çocuklar sizce sınıfımız yeterli ışık almasına rağmen el feneri,ışıldak ve lambaları yakmam
doğru bir davranış mı?
● Işığı ne zaman kullanmalıyız?
● Sizce akşamları sadece oturduğumuz odanın ışığını mı açmalıyız?
● Çocuklar hiç yaşadığınız yerde ışık sizi rahatsız etti mi?
● Doğru aydınlatma nasıl olmalıdır?
● Işık hiç olmasa ne olurdu?
● Gece olmasına rağmen gökyüzünde yıldızları neden göremeyiz?
● Işığı fazla kullanırsak ne olur? soruları üzerine beyin fırtınası yapılır ve ışık kirliliği üzerine
sohbet edilir. Öğrenciler yarım ay şeklinde oturur. Öğretmen tarafından hikaye jest ve
mimiklerle anlatılır. Hikaye soru-cevap yolu ile tekrar edilir.
MERAKLI KURBAĞA
“Bir gölün kenarında sazlıkların arasında yaşayan meraklı bir kurbağa varmış. Etrafında ağaçlar,
çiçekler, üstünde masmavi bir gökyüzü olmasına rağmen mutlu değilmiş. Her gün evinin
yakınlarında olan tepeye tırmanır, oradan uzaklara bakar, pırıl pırıl parlayan ışıklı yerleri izler
evine dönermiş. Bir gün annesine “buralardan gitmek istiyorum .Pırıl pırıl ışıkların yandığı yerleri
merak ediyorum” demiş.
52
Annesi : Hayır Meraklı! Oradaki ışıklar bize zararlı, eğer bizim evimiz oradaki gibi ışıklı olsaydı
sen şimdi olmazdın, demiş.
Meraklı annesinin söylediklerini tam da anlamamış.Tüm itirazlara rağmen çıkmış yola yürümüş,
yürümüş. Karşısına bir orman çıkmış. Ormanın içine girmiş, bir ağacın altında dinlenmek için
durmuş, ateş böceği ile karşılaşmış, tanışmış ve arkadaş olmuşlar.
Meraklı demiş: Ben uzaklarda ışıklı yer var, oraya gidiyorum, sen de benimle gelir misin ?
Arkadaşı Ateş başına ne geleceğini düşünmeden kabul etmiş.
“Evet, gelirim” demiş ve yola çıkmışlar .Hava kararmış, rüzgar çıkmış, ormandan sesler duymaya
başlamıştır ve geri dönmeyi istemişler ama dönememişler. Ateş, arkadaşı Meraklı’ya “ben ateş
böceğiyim ateşimi yakarsam sen beni görürsün” demiş.
Meraklı: “Tamam ben de sana ses veririm bu ormandan çıkarız” demiş.
Ateş ışık saçmış, Meraklı ses vermiş. Şarkı söyleyerek ormandan çıkmışlar, istedikleri yere
gelmişler. Meraklı etrafına hayran hayran bakınmış, sonra seslenmiş. “Ateş sence de çok güzel
değil mi ?” ama Ateş’ten ses gelmemiş, tekrar sormuş ses yok seslenmiş.
Ateşşşşşşşş Ateşşşşşşşş…arkadaşını kaybetmiş. Meraklı etrafına bakınmış, uzunca boylu, ucunda
da aynı Ateş’e benzeyen fakat daha kuvvetli ışığı olan bir şeyle karşılaşmış.
Sizce ne bu?
Lambanın yanına gitmiş “benim arkadaşım Ateş’i gördün mü? Senin gibi ışığı var, yanıp yanıp
sönüyor” demiş. Lamba, “benim ışığımı görmüyor musun? Benim olduğum yerde ateş böcekleri
olmaz. Arkadaşını buralarda göremezsin.”deyince, Meraklı arkadaşını bulamayınca üzülmüş.
İleride yanıp yanıp sönen tıpkı arkadaşına benzeyen sanki bir şey görmüş, sizce bu gördüğü
neymiş?
Gitmiş yanına sormuş süsleme lambasına: “Sen gördün mü benim arkadaşımı?Aynı senin gibi
yanıp yanıp sönüyor” demiş.Süsleme lambası gülmüş, “ komik olma bizim gibi ışıkların yanında
arkadaşın görünmez olur, sen bunu bilmiyor muydun?” demiş. Çok ama çok pişman olan Meraklı
neden göremediğini anlamış sizce neden göremedi?” Öğrencilerin cevapları dinlenir. Işık kirliliği
ile ilgili hazırlanan afişe dikkat çekilir.
Keşfetme Aşaması:
53
“Işığın Doğaya Etkisi” deneyi için karanlık bir ortam oluşturularak lazer, fener gibi bir ışık tavana
tutulur ve çocukların odayı gözlemlemeleri istenir, bir de odayı aydınlatıp lazer, fener gibi bir ışık
tavana yansıtmalı ardından çocukların odayı gözlemlemeleri istenir. Sonunda çocukların yüzlerine
kısa süreli fener ışığı tutularak çocukların rahatsız olmaları sağlanır.
Açıklama Aşaması:
Çocukların karanlık ve aydınlık odada gözlemledikleri dinlenir. Gözlem sonuçlarının sebebinin ne
olabileceği hakkında konuşulur. Çevrede çok ışık olduğundan yıldızların da bizler tarafından fazla
görülemediği söylenir. Gözlerine ışık tutulduğunda hissettikleri üzerine konuşularak doğadaki
canlıların da bizler gibi fazla ışıktan etkilendikleri söylenir. Örneğin; göçmen kuşlar ve su
kaplumbağaları da ışıktan etkilenen canlılardır. “Bakalım nasıl etkileniyorlar?” denilerek
youtubedan https://youtu.be/3VG4YLwFJsQ linki açılarak çocukların izlemeleri sağlanır.
Derinleştirme Aşaması:
“Çocuklarla uzunluk nedir? Nesnelerin uzunluğunu nasıl ölçebiliriz?” Soruları üzerine konuşulur.
Öğrencilerin farklı uzunluklardaki bakır telleri standart olmayan ölçme birimi karış yoluyla, şerit
led lambaları ise sınıfta bulunan legolar ile ölçmelerine rehberlik edilir.
“Bir Tek Ben Yeterim” deneyi uygulanır. Deney için öğretmen tarafından kutudan sadece bir tarafı
açık üç boyutlu oda ve basit elektrik devreleri hazırlanır. Hazır şekilde olan evin içine bir basit
elektrik devresi düzenlenerek oda aydınlatılır ve gözlem yapılır. Daha sonra diğer elektrik devresi
kurulur ve öğrencilerin gözlem yapmaları sağlanır. Evlerimizin odasını sadece bir ışık aydınlatmak
yeter iken diğer bir ışığı yakmak israftır ve ışık kirliliğine neden olur sonucuna ulaşılır.
Bu aşamada öğretmen, öğrencilerin fen ve matematik entegrasyonunda öğrendiklerini daha iyi
kavramları ve öğrendiklerini uygulamaları amacıyla mühendislik eğitimine geçer. Elektrik
mühendisliğinden bahseder. Çocukların doğaya ışık göndermeyen bir sokak lambası tasarlamasını
ister .Çocuklar gruplara ayrılır:
Sınırlılıklar:
Basit düzenek olmalı.
Maliyeti düşük,doğru aydınlatan bir sokak lambası tasarlanmalı
Verilen materyaller dışında materyal kullanılmamalı.
Çocuklara boya ve A4 kağıdı dağıtılır. Öğretmen, öğrencilerden doğru aydınlatan bir sokak lambası
tasarlayarak kağıda çizmelerini ister. Sonra sınıf gruplara ayrılır. Ürün tasarımı için gerekli
54
malzemeler verilir. Gruplar konuşarak nasıl bir ürün yapacaklarına, hangi malzemeleri
kullanacaklarına karar verirler. Denemeler yaparak doğru aydınlatan bir sokak lambası yapmalarına
rehberlik edilir.
Malzemeler: Led lambası, 2 adet bakır tel, duy, lamba, pipet, çöp şiş, pinpon topu, pil yuvası,
karton, yumurta kolisi, aynalı fon kartonlar, alüminyum folyo, şişe kapakları.
Gereçler: Makas, silikon yapıştırıcı,cetvel, elektrik bandı.
SOKAK LAMBASI YAPIMI
Yumurta kolisinden lale şekli kesilir. 2 adet kablo pipetin içerisinden geçirilir .Kablonun birini lale
şeklindeki yumurta kolisinin içinden geçirerek duyun içine sabitlenir. Duyun içine lamba
takılır.Pipetin diğer ucundaki kablonun bir ucu pil yuvasına, kablonun diğer ucu da anahtara
sabitlenir. Pil yuvasına piller takılır. .30*40 renkli karton kesilir. 10*40 siyah karton kesilerek
beyaz şeritler yapıştırılır.Yol şeklinde kesilen karton diğer karton üzerine yapıştırılır. Şişe kapağının
ortası delinir. Lambaya ters lale şekli vererek pipetin alt ucu şişe kapağının içinden geçirilir. .Şişe
kapağına sabitlenmiş olan lamba kartonun üzerinde yolun kenarına gelecek şekilde yapıştırılır.
Anahtarı açıp lambanın yanıp yanmadığı gözlemlenir. Çalışmalar bittikten sonra grup
sözcülerinden ürünü anlatmaları istenir. Sıra ile gruplar çalışmalarını test eder.Yapılan bu etkinliğin
onlara kazandırdığı sonuçlar üzerine sohbet edilir.Konu ile ilgili velilere broşür dağıtılır.
Değerlendirme Aşaması:
Ürünü yapmadan önce
tasarısını çizdi mi?
Sınırlılıklara uygun ürün
yaptı mı?
Ürün yaparken uygun
malzeme kullanıldı mı?
Ürün istenilen alanı
aydınlattı mı?
55
İşbirliği içinde çalışıldı
mı?
Ürün sunumu
anlaşılacak şekilde
yapıldı mı?
Değerlendirme ölçeği soruları çocuklarla konuşulur. İşaretleme işi öğretmen tarafından
yapılır. Öğrenciler bu değerlendirme sonucunu görmek zorunda değildir.
7
6
5
4
3
2
1
Ecrin Toprak Kerem
56
T 8.TAKIM
PROJE TAKIMI Teslime UYSAL
Şaziye YILMAZ
YAŞ GRUBU Gözde ÜSTÜN
TEMA Tuğba KÖSEOĞLU
ALT TEMA Gül CEYHAN
Gülcan HARMANKAYA
Ayşegül ÖZTEMİZ
Melek Selver ÇORAKÇI
Şeyda ŞEN
Zeynep ELEMAN
Ülkü ÇAKMAK
48-66 AY
ÇEVRE
KÜRESEL ISINMA
ETKİNLİKLER Türkçe Dil Etkinliği, Fen Ve Matematik
KAZANIM VE GÖSTERGELER Etkinlikleri, Oyun Etkinliği,Sanat Etkinliği
57
BİLİŞSEL GELİŞİM
K3 Algıladıklarını hatırlar.
G2 Nesne/durum/olayı bir süre sonra yeniden söyler.
K5 Nesne veya varlıkları gözlemler.
G1, 11, 12 Nesne/varlığın adını, miktarını ve kullanım amaçlarını söyler.
K7 Neden-sonuç ilişkisi kurar.
G1 Bir olayın olası nedenlerini söyler.
G2 Bir olayın olası sonuçlarını söyler.
K8 Nesne veya varlıkların özelliklerini karşılaştırır.
G2, 10, 11 Nesne/varlıkların şeklini, miktarını ve kullanım amaçlarını ayırt eder, karşılaştırır.
DİL GELİŞİMİ
K7 Dinlediklerinin/izlediklerinin anlamını kavrar.
G1 Sözel yönergeleri yerine getirir.
G2 Dinlediklerini/izlediklerini açıklar.
G3 Dinledikleri/izledikleri hakkında yorum yapar.
K10 Görsel materyalleri okur.
G1 Görsel materyalleri inceler.
G2 Görsel materyallerle ilgili sorulara cevap verir.
TEKNOLOJİ TASARIM Yaşayarak Öğrenme, İşbirliği, Sonucu Tahmin
Etme, Karşılaştırma Yapabilme
KAZANDIRILMASI DÜŞÜNÜLEN
KAVRAM VE BECERİLER
58
Giriş Aşaması:
Çocuklara problem hikaye içinde somutlaştırılarak verilir.
YILDIZI KEŞFEDEN SERÇE
“Yemyeşil ağaçların, rengarenk çiçeklerin, şırıl şırıl akan derelerin olduğu bir ormanda minik bir
serçe yaşarmış. Gündüz vakti ormanındaki arkadaşlarıyla oyunlar oynar, güneşin batmasıyla
gökyüzünde adeta kendisine göz kırpan yıldızları izlermiş. Hep yıldızlara ulaşmayı, onlara
dokunmayı istermiş. Sabah uyandığında ise yıldızların kaybolmasına üzülür bu duruma bir türlü
anlam veremezmiş.
Bizim minik serçe bir gece yıldızları kaybetmemek için uyumaya karar vermiş. Tüm gece şarkılar
söylemiş, farklı şekillerde farklı renklerde olan yıldızlara isimler koymuş. Gecenin ilerleyen
saatlerinde gözleri kapanacak gibi olsa da sabırla beklemiş. Ama o da neee! Sabahın ilk ışıklarıyla
yıldızlar birer birer kaybolmuşlar. Gökyüzünde parlayan tek şey güneş oluvermiş. Minik serçe
yıldızlarla birlikte olmayı kafaya koymuş. Minik serçe gece olunca gökyüzüne doğru uçarak
yıldızlara gitmeye çalışmış. Uçmuş uçmuş ama olmamış. Yine denemiş olmamış. Bunu kendi
başına uçarak yapamayacağını anlamış. Ertesi gün en yakın arkadaşları Bilge Kaplumbağa, Tonton
Ayıcık ve pamuk kalpli kirpiye durumu anlatmış. Yıldızlara nasıl gidileceği konusunda yardım
istemiş.”
Keşfetme Aşaması:
*K limatalog kimdir?
*Buzul Bilimi nedir?
*İklim değişikliği/ Küresel ısınma nedir? Aşağıdaki QR kodu verilen video size yardımcı olabilir
,ailenizle izleyebilirsiniz.
https://youtu.be/nC2U04CNb0Ehttps://youtu.be/0wvNYHhU4LY
*Kutuplarda yaşayan hayvanlar nelerdir? Çocuklardan araştırmaları istenir ve aşağıdaki QR kod
velilere gönderilecek evde çocuklara izletilmesi istenir.
https://youtu.be/5kfoe2M6_nE
59
Açıklama Aşaması:
**Etrafımızda görmediğimiz ama sürekli nefes aldığımız bir hava var. Bu hava ısınmaya başladı.
Havanın ısınmasıyla da, dünya ısınmaya başladı. Hasta olup da ateşimiz çıktığında kendimizi iyi
hissetmeyiz, öyle değil mi? İşte dünya da şimdi kendini iyi hissetmiyor. Hasta olup ateşimiz
çıktığında buna sebep olan mikroplardan kurtulmaya çalışırız. Dünyanın da ısınmasına sebep olan
nedenlerden kurtulup iyileşmesi gerekmektedir.
**Çocuklarla, dünyayı hasta eden, ateşinin çıkmasına sebep olan (küresel ısınma) nedenler
hakkında konuşulur. Dünyayı iyileştirmek için neler yapmamız gerektiği hakkında sohbet edilir.
**”Dünya ısınmaya devam ederse neler olabilir?” sorusu ile Scamper yöntemi çocuklara uygulanır
ve çocukların farklı cevap vermeleri istenir.
**Buna karşılık verdiğiniz cevaplarla çocukların rahat olmaları sağlanır.
1. Dünyanın ısınmasıyla (kutuplardaki) buzullar eriyebilir.
2. Buzulların erimesiyle okyanuslar ve denizlerde yükselme olabilir.
3. Deniz ve okyanuslarda yükselme olması suyun taşmasına ve sellere sebep olabilir.
4. Seller olunca insanlar, hayvanlar ve bitkiler (ağaçlar, çiçekler) bundan olumsuz olarak etkilenir.
5. Yeterince yağmur ve kar yağmaz.
6. Kar ve yağmur yağmazsa kuraklık olabilir.
7. Kuraklık olursa canlılar susuz kalabilir ve bundan olumsuz yönde etkilenirler.
**Çocuklar dünyanın ısınmasına sebep olan şeylerin neler olduğunu merak edip soracaklardır.
Dünyanın ısınmasına sebep olan şeyin biz insanlar olduğu ve bunu nasıl yaptığımız anlatılır.
Bugüne kadar düşünmeden yaptığımız yanlışları artık yapamayacağımız ve dünyayı iyileştirmek
için çoktan harekete geçtiğimiz gerektiği vurgulanır.
**”Elbette araba kullanmak, elektrik ve su kullanmak yanlış şeyler değil. Ancak bunların
kullanımında daha akıllı ve ekonomik olmalıyız. İş yerine 4 ayrı arabayla gitmek yerine 4 kişi bir
arabayla gidilebilir” gibi örnekler verilir.
Dünyanın iyileşmesi için:
60
1. Çöplerimizi sokaklara atmayalım.
2. Geri dönüşüm yapalım.
3. Elektriği gereksiz yere kullanmayalım.
4. Suyu gereksiz yere kullanmayalım.
5. Ulaşım için toplu taşıtları kullanalım, yürüyelim ya da bisiklete binelim.
6. Konuyla ilgili başkalarına bilgi verelim.
7. Çevrenin yeşil kalmasına katkımız olsun.
8. Doğayı kirletmeyelim.
9. Ağaç dikimine katkıda bulunalım, gibi açıklamalar yapılır.
D erinleştirme Aşaması:
“ BUZULLARIN OLUŞUMU” DENEYİ
Buz nedir? Buz nasıl oluşur? gibi sorular sorulur. Buz kristalleri oluşumu basit bir şekilde anlatılır.
Önce bir kaba su konulur, çocuklar evden okula gidene kadar oluşan buz kristallerinin çocuklar
tarafından incelenmesi sağlanır. Ertesi gün deneye geçilir.
Deneyin Adı: Buzulların oluşumu ve buzullarda yaşayan canlılar
Deneyin Amacı: Dünyamızın bazı kısımlarının güneş ışığından yararlandıkları için suların buza
dönüştüğünü göstermek.
Deneyin malzemeleri:B alon, su, küçük oyuncaklar, plastik çekiçler
Uygulama Aşaması:
Önce oyuncaklar balonun içerisine yerleştirilir. Daha sonra bir kap yardımı ile balonun içerisine su
doldurulur. Balonun ağzı bağlanır, donup buz haline dönüşmesi için buzdolabına konur. Bir gün
sonra balonlar kesilir, içindeki buz ve oyuncaklar çekiç yardımı ile kırılır. Böylece dokunarak soyut
kavramların somutlaştırılarak daha iyi öğrenildiği görülür.
"BUZ KÜTLESİ NEREYE KAYBOLDU" DENEYİ
61
Deneyin Amacı: Buzulun erimeden önceki şekli, boyu, büyüklüğü ve kapladığı alanla ilgili
tahminlerde bulunup, o bölgede karada "buzulların üzerinde" yaşayan canlılardan bahsedilir. Daha
sonra küresel ısınma sonucunda buzulun erimesiyle şekil değiştirmesi, suya dönüşmesi ve
bulunduğu yerin şeklini almasıyla kaybolduğu açıklanır. Sert "katı" zemin üzerinde hareket halinde
olabilen canlıların, su "sıvı" üzerinde kalamayıp battıkları açıklanır.
Deneyin Malzemeleri: Derin kap, saklama kabında dondurulmuş farklı büyüklüklerde buz, minik
kutup canlıları, mezura, ip, not defteri, kalem
Uygulama Aşaması: Derin kap sınıftaki sıcak olan bir alana konur ,içine farklı büyüklüklerdeki
buzlar yerleştirilir. Buzların üzerine minik kutup canlıları yerleştirilir. Mezura ip yardımıyla
ölçümlerin yapılmasına rehberlik edilerek gözlem yapılır, not alınır. Ara ara gözlem yapılarak
değişiklikler izlenir. En son aşamada buzların kaybolduğu yani suya dönüştüğü ve bulunduğu yerin
şeklini aldığı belirtilir. Suya batmış hayvanlarla ilgili konuşulur. Bazılarının suyun içinde de
yaşamını sürdürebileceği, bazılarında avlanıp yine karaya çıkarak hayatını devam ettirebileceği
söylenir.
“BUZULLARIN ERİMESİ” DENEYİ:
Deneyin amacı: İklim değişikliği nedeniyle küresel ısınmanın artması sonucu buz kütlelerinin
erimesini anlatmak.
Malzemeler:İki derin kap, kalıp buzlar, sıcak ve soğuk su
Uygulama Aşaması: Derin kapların içerisine eşit miktarda kalıp halinde donmuş buz kalıpları
konur. Kabın birine soğuk diğerine ise sıcak su eklenir ve buzların erime süreci izlenir.Sıcak suda
bulunan buzların daha hızlı eridiği ve su miktarının arttığı gözlemlenir.Küresel ısınma nedeniyle
suyun ısındığı ve buzulların da bu nedenle eridiği bilgisi verilir.
BUZULLARIN ERİMESİ İLE OLUŞABİLECEK TEHLİKELER
Buzullar erimeye devam ederse deniz suları yükselir ve dünyamızın bazı bölgeleri sular altında
kalabilir.Bir adet içi su dolu bir kab orta büyüklükte bir buz kütlesi kabın içerisine su konulur ve
suyun olduğu hizadan işaretlenir. Aynı kabın içerisine buz kütlesi bırakılır ve erimesi beklenir. Su
seviyesinin yükseldiği işaretlenen yerden gözlemlenir.
'' BUZULLAR NASIL ERİR? GÖZLEMLİYORUZ” DENEYİ
62
Deneyin Amacı: İklim değişikliği nedeni ile aşırı Isınma mevsimlerde ki dengesizlik seveni ile
kutuplardaki iklimin değişmesi ve buzulların nasıl eridiğini göstermek.
Malzemeler: Küp şeker, tabak, su, gıda boyası
Uygulama aşaması: Küp şekerler buzulları temsil eder, üst üste dizilir. Gıda boyası katılmış su
tabağın alt bölümüne konulur. Yavaş yavaş şekerlerin erimesi gözlemlenir buzulların da bu şekilde
eridiği anlatılır. Buzulların ermesinin nedeninin doğanın ekolojik dengesinin bozulması sebebi ile
olduğu anlatılır.
KODLAMA ETKİNLİĞİ
Sınıfa satranç halısıyla veya bantlarla kodlama ortamı hazırlanır. Başlangıç noktası ve ulaşılacak
hedefler belirlenir. Hedef olarak hikayemizdeki kahramanların karşısına çıkan hayvanların ve
engellerin resimleri konulur. Kırılan buzullar, haritalar, penguen vs. Çocuklara oklar verilir,
yönergeler verilerek kodlama yapmalarına fırsat verilir. Kırılan buzullara gidelim, penguene
gidelim, haritaya ulaşalım, pofi ye ulaşalım gibi yönergeler verilebilir.
BUZUL OYUNU
Yere çocuk sayısı kadar beyaz fon kartonu konur. Her fon kartonunun yanına ölçüm yapabilecekleri
araçlar konulur (cetvel,mezura,metre,ip vb. gibi). Çocuklara: “Hepimiz birer kutup ayısıyız ve bu
yerdekiler de yaşadığımız buzullar” denilerek müzik eşliğinde sınıf içerisinde dolaşacakları, müzik
durunca bir fon kartonunun üzerinde duracakları söylenir. Müzik her durduğunda fon kartonun
üzerine geçileceği fakat geçmeden önce fon kartonun uzunluğunun ölçülecegi ve ikiye katlanacağı
söylenir. Her aşamada fon kartonu tekrar tekrar katlanir. İhtiyaç duyan çocuklara rehberlik edilerek
oyun tamamlanır. Ve buzullarının boyutunun ne kadar olduğunu ölçmeleri istenir. 'İlk başta nasıldı?
En son ne hale geldi? Neden böyle oldu?” gibi sorular sorulur.
***Buzullarda yaşayan kutup ayılarının iklim değişikliğinden kaynaklı buzulların erimesinden
kendilerini koruyabilmeleri için bir barınak tasarlayabilir misin?
***Çocuklardan problem durumuna göre yapacakları materyalin tasarımını çizmeleri istenir.
Kullanılacak malzemeler: Strafor, küp şeker, alüminyum folyo, ahşap malzemeler, marshmallow,
karton, köpük tabak ve bardaklar, makas, yapıştırıcı, bant, silikon, buz, su, buzullarda yaşayan
oyuncak hayvanlar
Değerlendirme Aşaması:
63
Değerlendirme
Kriterler
1)İklim değişikliğinin son
cunda neler
sorusunu cevaplar
2)Mühendislik aşamasınd
sağlam barınaklar tasarl
mıştır.
3)İşbirliği ve grup çalışm
larına aktif ve uyumlu bi
şekilde dahil olmuştur.
4)Keşfetme aşamasında
görevleri yerine getirmiştir.
64
T 9.TAKIM
PROJE TAKIMI Aysun SEYMEN
Zekiye UYANER
YAŞ GRUBU Seda AYTON
TEMA Gülay AYIN
ALT TEMA Hatice KARAPINAR
Ebru ÖZTÜRK
Nigar ÇATAK
48-66 AY
ÇEVRE
Karbon Ayak İzimi Azaltıyorum
ETKİNLİKLER Türkçe Dil Etkinliği, Fen Ve Matematik
Etkinlikleri, Oyun Etkinliği,Sanat Etkinliği
KAZANIM VE GÖSTERGELER
BİLİŞSEL GELİŞİM
K1 Nesne/durum/olaya dikkatini verir.
G1 Dikkat edilmesi gereken nesne/durum/olaya odaklanır.
K3 Algıladıklarını hatırlar.
65
G2 Hatırladıklarını yeni durumlarda kullanır.
K10 Mekânda konumla ilgili yönergeleri uygular.
G3 Mekânda konum alır.
DİL GELİŞİMİ
K1 Dili iletişim amacıyla kullanır.
G1 Konuşmayı sürdürür.
G2 Konuşmayı sonlandırır.
G3 Sohbete katılır.
K2 Dinledikleri/izlediklerini çeşitli yollarla ifade eder.
G1 Dinledikleri/izledikleri ile ilgili sorular sorar.
G2 Dinledikleri/izledikleri ile ilgili sorulara cevap verir.
K8 Dinledikleri/izlediklerini çeşitli yollarla ifade eder.
G1 Dinledikleri/izledikleri ile ilgili sorular sorar.
G2 Dinledikleri/izledikleri ile ilgili sorulara cevap verir.
G3 Dinlediklerini/izlediklerini başkalarına anlatır.
G4,5,6,7,8 Dinlediklerini/izlediklerini resim, müzik, drama, şiir, öykü gibi çeşitli yollarla
sergiler.
TEKNOLOJİ TASARIM https://learningapps.org/watch?v=p9dwd18m2
19
KAZANDIRILMASI DÜŞÜNÜLEN QR KOD oluşturma
KAVRAM VE BECERİLER CANVA Broşür
Ritimle kendini ifade edebilme, İşbirliği,
66
Deneme yanılma
Giriş Aşaması:
Öğretmen sınıfa serdiği beyaz bir örtüyle çocukları karşılar. Örtü ile ilgili sorulan soruları ‘bugün
oyun oynarken beyaz bir örtüde ne kadar ayak izimiz kalacak bunu gözlemlemek için serdim’ diye
yanıtlar. Güne başlama rutininden sonra yere serilen bez incelenir ne kadar kirlendiğine bakılır.
Bez alınıp bahçeye çıkılır ve bahçede biraz dolaştıktan sonra kirli ayakkabılarla bezin üstünde
tekrar yürünür. Bezin ne kadar kirlendiği incelenir. Sınıfta ve bahçede kirlenme oranı
karşılaştırılır. Bahçede neden daha çok kirlendiği sorulur ve ayak izinin bezde oluşturduğu kirliliğe
dikkat çekilir. Değerlendirmeden sonra öğretmen sınıfa aldığı öğrencilerine bir video izleyecekleri
söyler. Karbon ayak izi ile ilgili video izlenir.
https://www.youtube.com/watch?v=SqjJJSbMKK0
Öğretmen değerlendirme soruları sorar:
*Karbon nedir?
*Karbon ayak izi iyi bir şey mi kötü bir şey mi?
*Karbonla ilgili açıklama yaptıktan sonra aşağıdaki videoyu izletir.
www.youtube.com/watch?v=jI2HgZeQ7Mk
Keşfetme Aşaması:
Öğretmen çocuklara karbon ayak izini azaltmak için ambalajsız ürünleri kullanmanın önemli
olduğunu söyler. “Hem ambalajla satılan hem de evde yapabileceğimiz ürün ve yiyecekler nelerdir
?” diye sorar. Kek, şeker, çikolatanın marketten alınmayan evde yapılabileceğini veya
meyvelerden elde edilebileceğini söyler. Çocuklara verdiği kağıtlara hem ambalajlı hem de ev
yapımı ürünler çizmelerini ve bu ürünleri anlatmalarını söyler. Çocuklarla ev yapımı diş macunu
yapılarak etkinlik sonlandırılır.Standart olmayan birimlerle ölçme tam \yarım\ damla öğretmen
kapaklı kaplar ve dağıttığı çay kaşıklarıyla diş macunu yapacaklarını, ölçü olarak 1 tam dolu kaşık
karbonat, bir yarım kaşık nane ve yaklaşık 5 damla kadar gliserin kullanacaklarını belirtir.
67
Damlalıkla çay kaşığına 5 kaşık gliserin koyar ve kaşıktaki miktarı çocuklara gösterip “yaklaşık 5
damla bu kadar “der. Çocuklar malzemeleri ölçüp karıştırıp diş macunlarını yaparlar.
Açıklama Aşaması:
Çocukların karbon salınımına dikkatleri çekilerek , nelere dikkat edilmesinin önemine değinilerek
aşağıda sözleri yazan şarkı öğretmen tarafından söylenir, şarkının sözleri tekrar edilir, birlikte
tekrarlanır ve çocukların öğrenmeleri sağlanır. Öğrencilerin müziğe eşlik etmeleri ve nakarat
kısımlarında sınıfta bulunan ritim araçlarıyla ritim tutmaları sağlanır.
AZALACAK DÜNYADA
Suyu ,kaynakları, elektriği .
Boşa kullanma
Dikkatli ol.
Alışverişinde,yolculuklarında
Isınmanda .
Önlemini al
Atıkları ayırınca.
Geri kazanınca
Karbon ayak izin.
Azalacak dünyada
Söz:Ebru Öztürk
karbon ayak izi ile ilgili değerlendirme sayfası çocuklara okunur. Çocuklar hangi davranışları
yapıp yapmadıklarını söyler yaptıkları davranışa tik koyar yapmadığı davranışa kalp çizer.
Derinleştirme Aşaması:Ç ocukların ay şeklinde oturmaları sağlanır.”Bakalım bugün hikayemizda
neler öğreneceğiz? Hazır mıyız?” diye sorularak, çocukların dikkati toplandıktan sonra çocuklara
karbon ayak izi ile ilgili “Gelecek İçin Karbon Ayak İzini Azalt” isimli hikaye okunur.
68
https://www.storyjumper.com/book/read/75259275/LET-S-TEACH-and-LEARN-STEM#page/12.
Hikaye okunduktan sonra: “Çocuklar arabalar benzinle,gazla gittiği için, karbon ayak izi azaltmak
için benzinsiz çalışan bir araç düşünelim. Arabamız benzinsiz nasıl gider?”diye sorularak beyin
fırtınası yapılır. Beyin fırtınası sonrasında öğrenciler gruplara ayrılır.
https://learningapps.org/watch?v=p9dwd18m219
Learning Apps Web2 aracıyla karbon ayak izi ile ilgili eşini bulma oyunu hazırlanır. Bu oyun QR
kod ile kağıtlarla ailelere gönderilir. Aileler barkodu okutup oyunu telefonlarından açarlar.
Öğrenciler oyunu oynayarak öğrendiklerini resimlerle tekrar etmiş olurlar.
EK1: BROŞÜR
KARBON AYAK İZİ BROŞÜRÜMÜZ
69
70
T 10.TAKIM
PROJE TAKIMI Ebru ŞAHİN
Kamıran ÇAKARA
YAŞ GRUBU Eylem GÜRKAN
TEMA Ayşegül DENİZ
ALT TEMA Esem ÖZDEŞ ERDEN
Sevsem RAMAZAN
İmran BAŞ
Zehra Tuğba OLSOY
48-66 AY
ÇEVRE
ORMANSIZLAŞMA
ETKİNLİKLER Türkçe Dil Etkinliği, Fen Ve Matematik
KAZANIM VE GÖSTERGELER Etkinlikleri, Oyun Etkinliği,Sanat Etkinliği
BİLİŞSEL GELİŞİM
K2 Nesne /durum/olayla ilgili tahminde bulunur.
71
G1 Nesne/durum/olayla ilgili tahminini söyler.
G2 Gerçek durumu inceler.
G3 Tahmini ile gerçek durumu karşılaştırır.
K5 Nesne veya varlıkları gözlemler.
G1,11,12 Nesne/varlığın adını, boyutunu, miktarını ve kullanım amaçlarını söyler.
TEKNOLOJİ TASARIM Chatterkid
KAZANDIRILMASI DÜŞÜNÜLEN Eleştirel Düşünme, Problem Çözme
KAVRAM VE BECERİLER Yaratıcılık, İletişim, İşbirliği
Giriş Aşaması:
Öğretmen “Tohumlar Fidana’’ adlı şarkı eşliğinde öğrencileri karşılar. Şarkı bir süre dinlenir.
Öğrenciler gelmeden önce ayrıca Merak duvarına (panoya) öğretmenin hazırladığı yanan, tahrip
olan ormanlara, erozyona uğramış, kuru toprak vs. gibi resimlere öğrencilerin dikkati çekilir,
resimleri incelemelerine fırsat verilir. Bu resimlerle ilgili tahminde bulunmaları, resimlerde nelerin
olduğunu yorumlamaları istenir. Daha sonra öğrencilerin konuyu düşünmelerini sağlayan sorular
sorulur. “Orman nedir? Hiç orman gördünüz mü? Ormanda sadece ağaçlar mı vardır? Ağaçların ve
ormanda yaşayan hayvanların neye ihtiyaçları vardır? Toprak olmazsa ağaçlar ve ormanda yaşayan
tüm hayvanlar nasıl barınır? Hayvanlar nasıl beslenir?” gibi sorular sorularak cevapları alınır.
Böylece beyin fırtınası yapılarak konuya dikkatleri çekilerek ön öğrenmelerini hatırlatmaları
sağlanır.
Keşfetme Aşaması:
Toprak ile ilgili görseller incelendikten sonra: “Toprak uçar mı? Ağaçsız alanlarda toprak var
mıdır? Toprağı korumak gerekir mi? Acaba erozyon nedir?” gibi sorular sorulur. Öğretmen,
öğrencilere erozyon ile ilgili bir deney yapacaklarını söyler. Deney için daha önceden çimlendirilen
72
ve sınıf içinde filizlenmesi gözlemlenen çim tohumlu toprak, ayrı bir kaba yerleştirilen kum karışık
toprak ve saç kurutma makinesi hazırlanır. Çocukların toprağa dokunarak bu malzemeleri nasıl
kullanabilecekleri ile ilgili denemeler yapmalarına ve uygun şekilde kullanmalarına rehberlik edilir
.Deneyden sonra toprak olan kapta ve çimli toprakta gerçekleşen değişimler üzerinde konuşulur.
Ağaçların (köklerinin) toprak için neden gerekli olduğu fark edilir.
Daha sonra çocuklara sınıfta kullanılan sandalyeleri ağaç olarak hayal etmeleri istenir ve her
çocuğa bir sandalyenin altına (çocuklar sandalyelerin ayakları arasında yatıyor durumda olmalıdır)
girmesi söylenir. Öğrencilerin toprak olduğu söylenir. “Toprak, yani siz olmasanız, bu ağaçlar
büyüyemez.Siz olmasanız, hayvanlar beslenemez, uyuyacak yer bulamaz, bitkiler tutunacak bir
toprak bulamazlardı. Ama aynı şekilde onlar olmasaydı siz de yaşayamaz ve sağlıklı olamazdınız!”
denilir. “Ayrıca insanların nasıl yaşamını sağlıklı sürdürebilmesi için yeterli besine ve barınma için
eve ihtiyacı varsa ağaçların ve toprakta yaşayan canlıların da toprağa, diğer ormanda yaşayan
hayvanların da ağaçlara ihtiyacı var” diyerek günlük yaşamla bağlantı kurmaları sağlanır.
Açıklama Aşaması:
Çocuklara, ormanların birçok nedenden dolayı yok olduğu, bunların tarım, sanayi, kentleşme ( yani
binalar, fabrikalar, elektrik santralleri yapmak için ağaçların kesilmesi ve yerine tekrar
dikilmemesi), yangınlar, erozyon (rüzgar ve yağmur nedeniyle toprağın kayması, bulunduğu yerden
dağılıp gitmesi), çevre kirliliği gibi nedenler olduğu anlatılır.
"Ağaç ve Dinazor" adlı ( kirlenen ve gittikçe zarar gören dünyamızın gelecekte ne gibi sıkıntılarla
karşılaşacağını anlatan) animasyon çocuklara izletilir. Animasyon sonunda konu hakkında
konuşulur, ormansızlaşmanın olmaması için neler yapılabileceği konusunda beyin fırtınası yapılır.
Orman Genel Müdürlüğü’nün hazırladığı "Sincap ve Dedesi" isimli video izletilerek erozyon
kavramı pekiştirilir. Çocuklara uygun jest ve mimiklerle çok fazla yağmur yağdığı ve çok şiddetli
rüzgâr estiği yönergesi verilir. Çocuklar böyle bir ortamda kalmış gibi hareket ederler (yuvarlanma
ve yer değiştirme gibi). Öğretmen bu sürece rehberlik eder. Çocuklara “Çok fazla yağmur yağarsa
ve çok şiddetli rüzgâr eserse toprağa ne olur?” diye sorulur. Çocukların yanıtları dinlenir, yağan
yağmur ve rüzgârın etkisiyle toprağın taşınacağı bu nedenle de erozyonun meydana geleceği
anlatılır. Çocuklarla birlikte tartışılarak, yuvarlanmaları ve yer değiştirmeleri ile rüzgâr
erezyonundaki benzerlikler fark ettirilmeye çalışılır. Daha sonra tekrar sandalyelerin altına
girmeleri istenir.Bu defa üzerlerinde kocaman bir orman olduğu söylenir. Yine çok yağmur yağdığı
ve çok şiddetli rüzgâr estiği yönergesi verilir ve çocuklardan hareket etmeleri istenir.Bir yandan
da“…ağaçların kökleri toprağın rüzgâr erozyonu ile uçmasını engelliyormuş… topraklar bundan
çok memnun oluyor ve köklere sıkı sıkı tutunup, iyi ki varsınız diyorlarmış…” şeklinde ilerleyen
küçük bir öykü anlatılır. Bu öyküyü dinleyen çocuklar bu kez bir önceki aşamadaki gibi hareket
73
etmeyeceklerdir. Çocukların dikkati ağaçlandırılmış toprağın erozyona direnç gösterdiğine çekilir.
Erozyonu engellemek için neler yapılabileceği konusunda konuşulur ve ağaçlandırmanın iyi bir
çözüm olabileceği noktasına varılır. Ağaçlandırmanın tohum ekerek veya fidan dikerek
yapılabileceği, büyük alanlarda bunun için bazı tohum ekme makinaları da kullanılabildiği söylenir.
Kaynak : https://youtu.be/zcH0_IRZiLQ ( Ağaç ve dinazor)
https://m.youtube.com/watch?v=o5nSNZil6DQ (Sincap ve dedesi-erozyon)
Derinleştirme Aşaması:
KODLAMA
Bilgisayarsız kodlama çalışmasında sincabın, meşe palamuduna ulaşması için aşağıda belirtilen
yönergelere uygun kodları tabloya çizmeleri ardından yön oklarını kesip kodlama sayfasında
yönergeye uygun yerlere yerleştirmeleri istenir.
Öğrencilerden, bir gün önce çevrelerinde inceleme yaparak farklı ağaç, bitki yaprakları ve meşe
palamudu, kozalak gibi doğal materyaller toplamaları istenir. Ormanda farklı türden ve farklı
yaprakları olan ağaçların, bitkilerin olduğu söylenir. Öğrenciler ile topladıkları doğal materyaller
incelenir, özelliklerine göre gruplama, eşleştirme ve örüntü çalışması yapılır. Örüntü mantığı
pekiştirildikten sonra kendi örüntülerini oluşturmalarına rehberlik edilir.
Öğrencilere; ormansızlaşmayı önlemek için neler yapılabilir? şeklinde açık uçlu sorular sorularak
beyin fırtınası yapılır. Ardından bir hikaye ile problem durumu verilerek çözüm önerileri dinlenir.
"Ormanda yaşayan bir Sincap ailesi varmış. (Sizce burası nasıl bir orman? Bu ormanda başka
kimler yaşıyor olabilir? Ormanın içinde başka neler var?)
Bu sincap ailesi yaz tatilinde, çok uzaklarda yaşayan akrabalarını ziyarete gelmişler. Akrabalarının
yanında uzun bir süre kalmışlar. Tatil bitince ormandaki evlerine dönmek için yola çıkmışlar.
Döndüklerinde bir de ne görsünler! Ormanda hiç ağaç kalmamış…(Sizce ne olmuş olabilir?) Her
yer küllerle kaplanmış. Baba sincap "ormanda yangın çıkmış olmalı" demiş. Anne sincap "şimdi
nerede kalacağız" demiş. Yavru sincaplar çok acıkmış ve "şimdi biz nereden yiyecek bulacağız"
demişler…”
**Sincap ailesi yanan ormanın yerine yeniden ağaç tohumları ekerek orman oluşturmak istiyor.
Ağaç tohumlarını kısa zamanda ekebilmek için onların işlerini hızlandırıp kolaylaştıracak ne
yapabilirsiniz?** sorusuyla problem durumuna çözüm üretmeleri için teşvik edilir. Öğrencilerin
çözüm önerilerini söylemelerine fırsat verilir. Hızlı Tohum Ekme Makinesi öğrenciler tarafından en
uygun çözüm yolu olarak belirlenir. Açıklama aşamasında belirtilen tohum ekme makinesinin
74
çalışma sistemi hakkında araştırma yapılır, görseller incelenir (veri toplanır). Öğrenciler 5'er kişilik
gruplara ayrılır. Her grup kendi içerisinde konuşarak nasıl bir ürün oluşturacaklarını belirler.
İşbirliği ile bir kişinin, önce oluşturacakları prototipin kağıt üzerine tasarımını yapması ve yine
görev paylaşımı ile bir kişinin malzeme temin etmesi, bu malzemelerle bir kişinin prototipi
oluşturması, bir kişinin test ve ölçümleri yapması, bir kişinin de ürünü sunup, tanıtması şeklinde
aralarında iş bölümü yapmaları için rehberlik edilir. Ürünlerin sunumu ve tanıtımı yapıldıktan sonra
gruplar birbirlerinin ürünlerini değerlendirirler. ( Her grup kendi ürününü CHATTERKİD web 2. 0
aracı ile seslendirerek tanıtır)
Değerlendirme Aşaması :
Tohum Ekme Makinesi Değerlendirme Rubriği
NİTELİKLER ✴ ✴✴ ✴✴✴
Tohum ekme
makinası (ürün)
tamamlandı mı?
Ürün
oluşturulurken
işbirliği yapıldı mı?
Ürün denenip
gerekiyorsa
geliştirildi mi?
Ürünün sunumu ve
anlatımı yeterli ve
anlaşılır şekilde
yapıldı mı?
NOT: Değerlendirme soruları çocuklarla konuşulur. İşaretleme öğretmen tarafından yapılır.
Çocuklar değerlendirme sonucunu görmek zorunda değildir.
75
76
T 1.TAKIM
PROJE TAKIMI Ülkü KALE KARAASLAN
Sema OĞUZER
YAŞ GRUBU İpek ÖZEK
TEMA Meryem SUBAŞI
ALT TEMA Kıvanç ALTINÖZ
Gizem MORAN
Berna KİTAPCI
Şükriye İŞİSAĞ
Zeynep ELEMAN
Kamiran ÇAKARA
Şeyda ŞEN
48-66 AY
UZAY
UZAY ÇÖPÇÜLERİ
ETKİNLİKLER Türkçe Dil Etkinliği, Fen Ve Matematik
Etkinlikleri, Oyun Etkinliği,Sanat Etkinliği
KAZANIM VE GÖSTERGELER
BİLİŞSEL GELİŞİM
77
K1 Nesne/durum/olaya dikkatini verir.
G1 Dikkat edilmesi gereken nesne/durum/olaya odaklanır.
K2 Nesne/durum/olayla ilgili tahminde bulunur.
G1 Nesne/durum/olayın ipuçlarını söyler.
G2 İpuçlarını birleştirerek tahminini söyler.
K3 Algıladıklarını hatırlar.
G2 Hatırladıklarını yeni durumlarda kullanır.
K4 Nesneleri sayar.
G1 İleriye/geriye doğru birer ritmik sayar.
G2 Belirtilen sayı kadar nesneyi gösterir.
G3 Sıra bildiren sayıyı söyler.
K5 Nesne ya da varlıkları gözlemler.
G9 Nesne/varlığın yapıldığı malzemeyi söyler.
K10 Mekânda konumla ilgili yönergeleri uygular.
G2 Yönergeye uygun olarak nesneyi doğru yere yerleştirir.
G3 Mekânda konum alır.
K14 Nesnelerle örüntü oluşturur.
G1 Modele bakarak nesnelerle örüntü oluşturur.
G2 Nesnelerle özgün bir örüntü oluşturur.
TEKNOLOJİ TASARIM Artırılmış Gerçeklik Uygulaması (MERGE)
78
İletişim ve İşbirliği, 21.Yüzyıl Becerileri
KAZANDIRILMASI DÜŞÜNÜLEN Problem Çözme, Mühendislik
KAVRAM VE BECERİLER
Giriş Aşaması:
Öğretmen çocuklar sınıfa gelmeden uzay temalı geçici öğrenme merkezi hazırlar. Merkezde;
kartonlardan hazırlanan astronot kıyafetleri, çeşitli toplardan oluşturulmuş gezegen modelleri,
kartonlardan uydu modelleri ve uzayda yer alan çöpleri temsil etmesi için yerlere uydu ve roket
parçaları karton parçalarından oluşturulur. Oluşturulan geçici merkeze dikkat çekilir. Uzayda yer
alan gezegenler ve uydular hakkında sohbet edilir. Yerde yer alan çöplerin gerçekte olup olmadığı
sorulur. Uzay çöpleri hakkında sohbet edilir. Uzay çöplerinin nelerden oluştuğu ve nasıl çözümler
bulabiliriz hakkında sorular sorulur. Beyin fırtınası yapmalarına fırsat verilir.
Keşfetme Aşaması:
Öğretmen daha önce hazırlamış olduğu küpü öğrencilere gösterir. Bu küp ile neler yapabilecekleri
konusunda öğrencilerin fikirlerini alır. Öğretmen; “ K im uzaya gitmek ister peki?” diye çocuklara
sorar, “gezegenleri yakından görmek ister misiniz?Güneş sistemini avuçlarınızın içine almak ister
misiniz ? “der ve elindeki küple web 2 çalışmasını öğrencilerin uygulamasına fırsat verir. Öğretmen
web 2 çalışmasının ardından “Uzay Çöpleri” adlı videoyu öğrencilerle birlikte izler. Uzay çöpleri
hakkında sohbet edilir ve bu konuyla ilgili neler yapılabileceği hakkında çocuklara sorular yöneltir.
Çocuklardan alınan cevaplardan sonra öğretmen uzay çöpleri hakkında kısa bir bilgi verir: Bilim
insanlarının uzayda harcanmış roket atıkları ve işlevini yitirmiş uydu parçalarından çöp yığınlarının
oluştuğunu ve bu konuyla çalışmalar yaptıklarını söyler. Bilim insanları bu uzay çöpleri için bir
yöntem düşünmüşler. Araştırmacılar robot kollara sahip küçük uydular üzerinde çalışmalar
yapmışlar. Bu küçük uydular uzaya gönderiliyor ve uzaydaki çöpleri itici bir kuvvetle dünya
atmosferine geri atıyorlarmış. Bu çöpler atmosfere girdiklerinde kendiliklerinden yanarak yok
oluyormuş. Böylece uzayı temizleyebiliyorlar ( İstenirse drama öncesinde tüm çocuklara hazırlanan
robot resim verilir çocuklar tarafından boyanır ve önlerine yapıştırılır). Öğretmen öğrencileri sınıfın
ortasında toplar. Alanda serbest yürüme yaparlar. Ve şu yönergeleri verir:
· Kollarınızı kocaman açın.
· Şimdi hepiniz küçük uydu araçlarısınız.
· Kocaman adımlarla yürüyün.
79
· Biraz hızlanın çünkü birazdan uzaya doğru yolculuğa çıkacağız.
· Derin bir nefes alın ve bırakın.
· İşte geldik uzaydayız.
· Artık çöpleri toplamaya başlayabiliriz.
· Dokunduğumuz bütün uzay çöplerini atmosfere göndereceğiz. Hadi başlayalım!
Çocuklar sınıfta diledikleri gibi gezerek dokunduklarını atmosfere gönderiyormuş gibi yaparlar.
Aynı zamanda her dokundukları uzay çöpünü gönderirken sayarlar.Daha sonra öğrencilerin tümü
görevlerini bitirdiklerine dair ellerini yukarı kaldırırlar. Bu işlerinin bitmiş olduğunu gösterir.
Öğretmen öğrencilere işimiz bittiğine göre artık geri dönmeliyiz der ve tüm öğrenciler el ele
tutuşarak dünyaya geri dönerler. Öğretmen uzay çöplerini yaptıkları bu güzel iş sonucunda uzay
şarkısını dinleterek sınıfta dans etmelerine olanak tanır.Drama bittikten sonra aşağıdaki sorular
çocuklara sorularak değerlendirme yapılır.
* Uzaya gidince neler hissettiniz?
*Uzayda çöp toplama işi nasıldı?
*Uzayda kaç tane roket atığı ve uydu parçası topladın?
*Neden uzay bu kadar kirlenmiş?
* Uzay çöplerini toplamasaydık neler olurdu?
https://www.youtube.com/watch?v=SuryMNGPZrE uzay çöpleri videosu izlenilir.
Açıklama Aşaması :
“MIKNATIS” DENEYİ
Deney Araç-Gereçleri: Mıknatıs, Kağıt Parçaları, Tahta Parçaları, Ataç, Toplu İğne
Deneyin Yapılışı: Öğretmen deney araç gerecini masaya hazırlar ve bir şarkı ile çocukları masaya
çeker. Yapacakları etkinliğin ne olduğunu söylemeden masadaki araç gereçlerin neler olduğunu,
isimlerini ve ne işe yaradıklarını söylemelerini ister. Masadaki malzemelerle ne yapabileceklerini sorar
ve onların araç-gereç üzerindeki fikirlerini söylemelerini sağlar. Daha sonra masa üzerindeki araçları
ellemelerini ister. Sonra da kendisi masadaki araç gereçlerle ne yapacaklarını anlatır. Mıknatısın ne
80
olduğunu, neden yapıldığını, ne işe yaradığını, neleri toplayıp neleri toplamadığını açık bir şekilde
anlatır. Yaparak- yaşayarak öğrenme ilkesinden hareketle mıknatıs önce kağıt parçalarına tutulur.
Neler olduğu gözlenir ve açıklamada bulunur. Önceden hazırlanmış gözlem listesi formu çocuklara
gösterilir. Her bir çocuk bir nesneyi dener ve mıknatısın çekme durumuna göre gülenyüz yapıştırılır.
Eğer mıknatıs çekmiyorsa çizgi çekilir. Sonra mıknatıs masaya dökülen toplu iğnelere doğru tutulur.
Neler olduğu gözlenir ve açıklamalarda bulunulur. Sonra da sırasıyla tahta parçaları ve ataçlar da bu
işe katılır ve neler olduğu gözlenerek nedenleri üzerine konuşulur. Sonra da UZAYDA METAL AVI
tutma oyununa geçilir. Öğretmen önceden hazırlamış olduğu dünya küresinin etrafına metal atıklar
bırakır. Öğrenciler astronot olur ve ellerindeki mıknatıslar ile dünyanın etrafındaki metal uzay
çöplerini toplarlar.
Derinleştirme Aşaması:
Çocuklar çeşitli uzay araçları ve uzay elemanları ile hazırlanan sayı kartlarından nesneleri sayarak
doğru sayıya mandal takar. Mıknatıs yapıştırılan çeşitli metal görsellerinin olduğu oyuna geçilir.
Öğretmen oyun için çocuklara açıklama yapar. Oyunu ikişerli oynarlar kutu içinde yer alan
görsellerde balık tutma oyunu gibi oynarlar daha sonra topladıkları görseller sayılır.
Not: Oyun çıktılarını pvc yapıp kullanmak daha iyi olur.
81
82
83
*Uzay çöplerinin, (roket atığı, uydu parçası vb.) uzaydan toplanabilmesi ve uzayın temizlenmesi
için bir uzay çöpleri toplama roketi tasarlayabilir misin?
* Çocuklardan, problemi çözmeye yönelik yapacakları materyalin tasarımını çizmeleri istenir.
Kullanılacak Malzemeler:
-Mukavva, renkli fon kartonları, renkli evalar, elişi kağıtları, kağıt havlu ve tuvalet kağıdı ruloları,
mıknatıslar, artık materyaller, makas\ yapıştırıcı\bant\silikon
Değerlendirme Aşaması:
84
85
86
T 2.TAKIM
PROJE TAKIMI Ayşe ÜNLÜ
Nuray BOZTEPE
YAŞ GRUBU HGüliz KAYA
TEMA Zeynep ŞALVARCI
ALT TEMA Özlem ÖZBAY
Sinem CANER
Asuman AKLIFAZLA
Leyla KÜLCÜ
Zekiye UYANER
Ayşegül DENİZ
Nimet DALDA
Gulsad SHAKAROVA
48-66 AY
UZAY
AY’IN EVRELERİ
ETKİNLİKLER Türkçe Dil Etkinliği, Fen Ve Matematik
KAZANIM VE GÖSTERGELER Etkinlikleri, Oyun Etkinliği,Sanat Etkinliği
87
BİLİŞSEL GELİŞİM
K1 Nesne/durum/olay ile ilgili tahminde bulunur.
G4 Tahmini ile gerçek durumu karşılaştırır.
K8 Nesne veya varlıkların özelliklerini karşılaştırır.
G5-6 Nesne ve varlıkların yapıldığı malzemeyi, kullanım amaçlarını ayırt eder, karşılaştırır.
K11 Nesneleri ölçer.
G1 Ölçme sonucunu tahmin eder.
K17 Neden sonuç ilişkisi kurar.
G1 Bir olayın olası nedenleri söyler.
G2 Bir olayın olası sonuçlarını söyler.
K19 Problem durumlarına çözüm üretir.
G1 Problemi söyler.
G2 Probleme çözüm yolları üretir.
TEKNOLOJİ TASARIM https://learningapps.org/watch?v=pibj9foza19
&fbclid=IwAR1nNE-muTh7dHAkkXM9xhrPx
YslP6VLh8zr4TfExnQe-S6-QikUkHJxADc
KAZANDIRILMASI DÜŞÜNÜLEN İşbirliği, Yaratıcı Düşünme
KAVRAM VE BECERİLER
Öğrendiğini Uygulama, Deneyip Doğruluğunu
Ölçme.
88
Giriş Aşaması:
Öğretmen sınıfa ay maketiyle girer. Ay’ı gerçekte nerede, ne zaman görebildiğimizi ve her
zaman aynı şekilde mi gördüğümüzü sorar. “Kukuli Ay’a Yolculuk” şarkısı dinlenir.
https://youtu.be/QTlrAzTCU6w
Ardından öğretmen oreo bisküviden hazırlamış olduğu ayın evreleri maketini fen merkezine
koyarak çocukların dikkatini çeker. Maketin neye benzediği hakkında sohbet edilir.
https://youtu.be/v6wKgQVRiok “ Ay’ı neden farklı şekillerde görürüz? Ay’ı neden bazı günler hiç
göremeyiz?” soruları sorulur verilen cevaplar not edilir. “Ay’ın Evreleri” adlı video izletilir.
https://www.youtube.com/watch?v=4sMKPINWvj Q
Keşfetme Aşaması:
Ayın evreleri ile ilgili video izledikten sonra öğretmen masalara köpük tabak, dünya resmi çizilmiş
kraft kâğıdı koyar, boyalar ve kâğıtlar koyar ve çocuklara ayın evrelerini yapacaklarını söyler.
İşbirliği ile ayın evreleri yapılır. Çalışma esnasında “Gökyüzünde Neler Var?” adlı şarkı dinlenir ve
etkinlik sonrasında çocuklarla şarkı tekrar edilir.https://youtu.be/eauMqFxCmPs
Açıklama Aşaması:
“AY’IN EVRELERİ” DENEYİ
Malzemeler: Siyah renkli ayakkabı kutusu, bant, pinpon topu, ip, fener
Ayakkabı kutusunun kapağının içine yapıştırılan ip ve ucuna eklenen pinpon topu ile AY ‘ı
oluşturulur. Ayakkabı kutusuna önceden açtığımız deliklerden el feneri tutularak Ay’ı çeşitli
şekillerde /evrelerde gözlemleme imkânı bulunur. Öğrencilerinde kendi başına deneyimleme
imkânı verilir. Daha sonra öğrencilere:
- Ay’ı hangi evrelerde gözlemlediğimizi,
-“Niye biz Ay’ı farklı şekillerde görüyoruz?” gibi sorular yöneltilir, beyin fırtınası yapılır.
Genellemelere ulaşılabilir.
89
Öğrenciler daha sonra yarım ay şeklinde otururlar. Öğretmen tarafından ses ve vurgulamaya
dikkat edilerek” AY “ isimli hikâye anlatılır. “ Hikayenin başlığını değiştirmek istersek ne
olurdu?” Veya yarıda bırakıp tamamlama, soru-cevap yöntemleri eşliğinde hikâye tamamlanır.
Ay ışığı sonatı: https://youtu.be/rDtcHF9cFOI
Sanat etkinliği için masalara geçilir ve siyah fon kartonu a4 boyutunda kesilir. Fon kartonunun
tam ortasına ayın “dolunay” evresini temsilen daire çizilir. Bu dairenin içine tıraş köpüğünü siyah
parmak boyasından 1 damla ilave edilerek ay yüzeyi için karışım elde edilir. Traş köpüğü
olmayan öğretmen un ile su karıştırabilir. Elde edilen karışım dairenin üzerine sürülür. Pet şişe
kapaklarından daireler yapılarak kraterler oluşturulur. Ay’ın üzerinde kraterler olduğu ve bu
kraterlerden pergelle çizilmiş gibi tam daire görünümünde olana “Ali Kuşçu Krateri” dendiği
söylenir. Dairenin dışında kalan yere yıldız çıkartmaları yapıştırılır. Öğrencilere ay ve evreleri ile
ilgili merak ettiğimiz pek çok şeyi uzman bir kişiden dinlemek ve yerinde gözlem yapmak için
“Bilim Deney Evi”ne ya da “Bilim Merkezi”ne gezi düzenlenir.Gezi dönüşü gözlemleri ve
dikkatini çekenler sorulur. Kavramlarla ilgili algılarını, fikirlerini açıklarlar. Masalarda boya
kalemleri ile dikkatini çekenlerin resmini yapmaları istenir.
Derinleştirme Aşaması:
Ailelerden çocuklarıyla birlikte bir hafta boyunca ayın şeklini incelemeleri istenir. Gönderilen
grafikte uygun işaretlemeyi çocuklarıyla yapmaları sağlanır. “Çocuklara ayı gözlemlemek için nasıl
bir teleskop tasarlardın?” sorusu sorularak, üzerinde konuşulur. Çocuklar sanat merkezine alınarak
teleskoplarını çizmeleri istenir.Çizilen resimler doğrultusunda çocuklar gruplara ayrılarak, her
grubun kendi teleskopunu tasarlaması istenir.
Masalara : Tuvalet kağıdı rulosu, boya, alüminyum folyo, renkli a4 kağıtları, eva, süslemek için eva
delgeçler, mercek, yapıştırıcı bant vb malzemeler konulur. Çocuklar istedikleri malzemeyi
kullanarak çizdikleri teleskopu tasarlarlar. Daha sonra her grup kendi tasarladığı ürünü tüm sınıf
önünde sunum yapar.
Web2: learnıngapps.org hazırlanan ayın evreleri oyunu çocuklara oynatılır.
https://learningapps.org/watch?v=pibj9foza19&fbclid=IwAR1nNE-muTh7dHAkkXM9xhrPxYslP6
VLh8zr4TfExnQe-S6-QikUkHJxADc
“Ayın dolunay evresi hangi geometrik şekle benziyor? Daire içine alır mısın? “Adlı okuma yazma
çalışması ile matematik entegrasyonu sağlanır.
90
Ek:1 Hikaye
AY(Beyaz Top)
“Bir çocuk vardı. Bir topu yoktu. Bir gece penceresinden
gökyüzüne baktı. Beyaz bir top gördü. Ne güzel bir top diye
düşündü. Keşke dedi içinden, o top düşse de yerinden, ben
oynasam. Bekledi, bekledi top düşmedi. Birden topun önüne
beyaz dumanlar geçti. Top görünmez oldu. Sonra dumanların
arasından beyaz top yine göründü. Gökyüzünde yanıp sönen
ışıklar vardı. Çocuk; başkaları da bunları gördü mü acaba diye
düşündü. Sonra odasına babası geldi. Ona gökyüzünü gösteri.
Baba dedi, o top oraya nasıl çıkmış. Neden düşmüyor. O ışıkları
kim yakıyor, gökyüzünde neler oluyor. Anlattı babası
gökyüzünde olanları. Top sandığı beyaz cisim aydı. Uzayda hiç
düşmeden dünyanın çevresinde dönerdi. Her zaman da daire
şeklinde görünmezdi. Bazı günler yarım daire... Bazı günler de
bayrağımızdaki gibi hilal şeklinde görünürdü. Yanıp sönen ışıklar
da yıldızlardı. Yıldızlar sıcak ve parlak olurlardı. Uzayda birçok
yıldız vardı ve geceleri görünürlerdi. Sonra babası, haydi artık
uyumalısın, iyi geceler dedi. Çocuk da iyi geceler dedi ve
yatağına yattı. Yeni şeyler öğrendiğine sevindi ama Ay’ın top
olmadığına da üzüldü. Artık yere düşmesini bekleyeceği bir top
yoktu.”
91
Ek 3: Okuma Yazmaya Hazırlık Etkinliği
92
93
Değerlendirme Aşaması:
Ürün yapılmadan
tasarımı çizilmiş
mi?
Teleskop yapımı
için uygun
malzeme
kullanılmış mı?
Teleskop
yapımında
işbirliği
sağlanmış mı?
Teleskop ay
gözlemi
gerçekleştiriyor
mu?
94
T 3.TAKIM
PROJE TAKIMI Yasemin ATILGAN
Rabia EROĞLU
YAŞ GRUBU Hatice ALTUNDAŞ
TEMA Aynur KARAÇAM
ALT TEMA Hatice YORULMAZ
Sıddıka YILMAZ
Ayşe GÖKDEMİR
Emine AKIN
Seda AYTON
Esem ÖZDEŞ ERDEN
Kübra İNAĞ
48-66 AY
UZAY
UZAYIN SONSUZ KARANLIĞINDA
ASTRONOTLAR NASIL KEŞİF YAPAR?
ETKİNLİKLER Türkçe Dil Etkinliği, Fen Ve Matematik
Etkinlikleri, Oyun Etkinliği,Sanat Etkinliği
KAZANIM VE GÖSTERGELER
BİLİŞSEL GELİŞİM
95
K5 Nesne ya da varlıkları gözlemler.
K6 Nesne ya da varlıkları özelliklerine göre eşleştirir.
K7 Nesne ya da varlıkları özelliklerine göre gruplar.
G10 Nesne/varlıkları miktarına göre gruplar.
G11 Nesne/varlıkları amaçlarına göre gruplar.
K11 Nesneleri ölçer.
G1 Ölçme sonucunu tahmin eder.
G2 Standart olmayan birimlerle ölçer.
G3 Ölçme sonucunu söyler.
G4 Ölçme sonuçlarını tahmin ettiği sonuçlarla karşılaştırır.
K20 Nesne grafiği hazırlar.
G1 Nesneleri kullanarak grafik oluşturur.
G2 Nesneleri sembollerle göstererek grafik oluşturur.
G3 Grafiği oluşturan nesneleri ya da sembolleri sayar.
G4 Grafiği inceleyerek sonuçları açıklar.
TEKNOLOJİ TASARIM http://www.quivervision.com/wp-content/upl
oads/2017/02/cfa_its_outinspace.pdf
KAZANDIRILMASI Space 4d AR ,Quiver AR
DÜŞÜNÜLENKAVRAM VE BECERİLER
Eleştirel Düşünme, İşbirliği
Giriş Aşaması :
Sınıfın fen merkezine uzay ile ilgili resimler asılır,çocukların ilgileri bu merkeze çekilir. Öğretmen
sınıfa sırtında bir roket, başında astronot kaskıyla “Uzayda yürüyüş’’taklidi ederek sınıfa girer.
Çoçuklara bu yürüyüş şeklinin neye benzettiklerini vurgulayıcı bir şekilde söyleyerek bugünkü
problemimizin ne olabileceğini tahmin etmelerini söyler. Öğrencilere “Uzay nedir? Uzayda neler
vardır? Nasıl bir yerdir? Uzayda gece gündüz var mıdır? Yoksa sadece gece veya sadece gündüz
müdür?Astronot kimlere denir? Astronotlar uzaya nasıl giderler? Astronotlar uzayda nasıl yaşarlar?
Astronotlar keşiflerini yaparken neler kullanılır? Astronotların kıyafetlerinin özelliği nasıl
96
olmalıdır?” gibi sorularak beyin fırtınası yöntemi ile cevapları not edilir. Ve sınıf karartılarak uzay
ortamı oluşturulur, çocukların astronot olarak bu karanlıkta nasıl keşif yapabilecekleri sorusu
yöneltilir. Ardından “Astronotların Yaşamı” videosu izlenerek görsel olarak kavramlarına ve
dikkat çekmeleri sağlanır.
https://youtu.be/IqYNFcAJXuM
Keşfetme Aşaması:
UZAY YÜRÜYÜŞÜ DRAMASI
Sınıf içinde yürüyüş parkuru oluşturulur. “Hepimiz uzayda yaşayan astronot çocuklarız ve yeni
gezegenleri keşfetmek istiyoruz. Uzayda nasıl yürünür? (yavaş adımlarla,uçarmış vb…)” Gelen
cevaplar doğrultusunda uzayda yürüyormuş öykünmesi yapılır.
Ardından uzay keşif araçları ile ilgili videolar çocuklarla birlikte izlenir, üzerine konuşulur.
https://youtu.be/MhjJ4MuUCeM
https://youtu.be/lITsZUgPOBE
https://youtu.be/eWzeWRnyh1o
Linkteki boyama sayfası boyatılır.
http://www.quivervision.com/wp-content/uploads/2017/02/cfa_its_outinspace.pdf
Quiver uygulaması yüklenerek artırılmış gerçeklik ile boyanan resimlerin üç boyutlu halleri
gözlemlenir.
Açıklama Aşaması:
https://youtu.be/SAi2bR6hwHg
https://youtu.be/gwinFP8_qIM
Öncelikle tasarlanan araçların nasıl bir aşamadan geçtiği ile ilgili video çocuklara izlettirilir.
Uzayda keşif yapacak astronotların bir takım araçlara ihtiyaçları olduğu ve bu araçlar sayesinde
uzun süre boyunca keşif yapabildikleri kısaca anlatılır.
Öğretmen elindeki küçük resimleri çocuklara dağıtır ve ne aracı olabileceklerini sorar gelen
cevaplar doğrultusunda bu resimde bulunan araçların uzayda keşif aracı olduklarını ve uzaya
fırlatılmadan önce birçok denemeden ve tasarım sürecinden geçtiğini belirtir. Ancak ve ancak
tasarımı ve uzayda keşif aracı olarak uçabileceklerin uzaya fırlatıldığı belirtilir. Daha sonra
dağıtılan küçük kağıtları istedikleri gibi boyamaları istenir. Boyanan resimler “space 4d”
uygulaması ile canlandırmaları yapılır. Kendilerine ait bir keşif aracı olsa ismini ne koyacakları
düşünmeleri ve söylemeleri istenir. İsimler üzerine konuşulur.
Derinleştirme Aşaması:
97
“Uzayın sonsuz karanlığında astronotlar nasıl keşif yapar?" problem durumu cocuklara verilerek
çocukların fikirleri alınır, sohbet edilir. Çocuklara değişik güç kaynakları, elektrik üretme yöntem
ve aletleri görsel örneklerle tanıtılır. Çocuklara kaşiflerin keşifleri sırasında kullanabilecekleri, uzay
atmosferini de göz önünde bulundurarak Keşif ARAÇLARI tasarlayarak çizileceği söylenir. Daha
sonra cocuklar gruplara ayrılarak her grup kendi tasarımını yapar ve inşa eder. Öğretmen bu süreçte
onlara rehberlik ederek, ihtiyaç halinde yardımcı olur.
Çocuklar sınıfta değilken sınıfın bazı yerlerine uzay aracı, astronot, gezegenler, değişik elektrik
üretim yöntemleri (güneş paneli, rüzgar türbini vb.) ve aletlerinin görsellerinin olduğu kartlar
saklanır. Çocuklar sınıfa alınır ve sınıfta saklı kartlar olduğu ve bunları bulmaları istenir. Bulunan
kartlardan kaçar tane olduğu sayılır hazırlanan grafikte sayıları stickerlarla ve rakamlarla gösterilir.
KODLAMA
Bilgisayarsız kodlama çalışmasında “Astronotu ,keşif aracına ulaşması için aşağıda belirtilen
yönergelere uygun kodları ızgarada çizmeleri”yönergesi verilir.
EK 1: KODLAMA ETKİNLİĞİ
EK 2: GRAFİK ÇALIŞMASI
98
GRAFİK ÇALIŞMASI
Ögretmen daha önceden hazırlanmış olan resimli uzay grafik çalışma kağıtlarını sınıfa getirir.
Çocuklardan grafiği incelemeleri ve grafikte yer alan uzay resimlerini yorumlamaları istenir.
Uzay keşif araçlarını saymaları ve keşif araçlarının sayısı kadar kutuyu grafikteki tabloda
boyamaları istenir.
Değerlendirme Aşaması:
Akran değerlendirmesi ve öz değerlendirme için grafik oluşturulur.
Değerlendirme şablonu (değerlendirme şablonunda ölçüm, gözlem sonucunun çizimi ve
99
değerlendirme grafiği yer alacaktır.)
Özdeğerlendirme formu (çocukların etkinlikten önce ve sonra öğrendikleri karşılaştırmalı tablo ile
değerlendirilir)
PROJE TAKIMI T 4.TAKIM
Derya YÜCEL
YAŞ GRUBU Emine KURT
TEMA Ayşe BAYHAN
ALT TEMA Elif Tuğba BEZİRCİ
Serpil ÇİFTÇİ
Asiye KAYA
Zeynep KUYUMCU
Şaziye YILMAZ
Gülay AYIN
Sevsem RAMAZAN
Ülkü ÇAKMAK
Arzu YAPRAK
48-66 AY
UZAY
GÜNEŞ SİSTEMİ VE YÖRÜNGE