Let's teach and learn STEM

 
 

100 

ETKİNLİKLER Türkçe Dil Etkinliği, Fen ve Matematik
KAZANIM VE GÖSTERGELER Etkinlikleri, Oyun Etkinliği, Sanat Etkinliği

BİLİŞSEL GELİŞİM

K1 Nesne/durum/olaya dikkatini verir.

G1 Dikkat edilmesi gereken nesne/durum/olaya odaklanır.

G2 Dikkatini çeken nesne/durum/olaya yönelik sorular sorar.

K5 Nesne ya da varlıkları gözlemler.

G1 Nesne/varlığın adını söyler.

K2 Nesne/durum/olayla ilgili tahminde bulunur.

G1 Nesne/durum/olayın ipuçlarını söyler.

G3 Gerçek durumu inceler.

G4 Tahmini ile gerçek durumu karşılaştırır.

K17:Neden-sonuç ilişkisi kurar.

G1 Bir olayın olası nedenlerini söyler.

G2 Bir olayın olası sonuçlarını söyler.

TEKNOLOJİ TASARIM https://biteable.com/watch/gezegenler-2416804

KAZANDIRILMASI DÜŞÜNÜLEN Eleştirel Düşünme, Problem Çözme İletişim ve
KAVRAM VE BECERİLER İşbirliği, ​Merak ve Hayal Gücü

 

 
101 

Giriş Aşaması:

Giriş aşaması için resim (Lauranın Yıldızı/pencereye bakan kız) çocuklara gösterilir. Çocuğun
nerede olabileceği ve nereye baktığı hakkında çocukların fikirleri alınır. Gökyüzüne baktığımızda
neler gördüğümüzü, uzayın ne olduğu, yaşadığımız gezegenin ismi ve özellikleri (dünya küresi ile
anlatılabilir.) hakkında çocukların bilgileri alınır. “Gezegenlerin Şarkısı” isimli şarkı izlenir.
“Uzayda hangi gezegenler var? Mavi gezegen hangisi? Güneşe en yakın ve uzak gezegen,en sıcak
ve soğuk gezegen en büyük, halkaları olan gezegen hangisidir?” vb. gibi sorularla gezegenlerin
dünyasına yolculuk başlar. “Bu gezegenler nasıl oluyor da düşmeden uzayda durabiliyor? Birbirine
çarpmıyor” soruları ile öğrencilerin düşünmesine imkan sağlanır. Verilen cevaplar not edilir ve
öğrencilerden konuyu araştırmaları istenir (aile katılım çalışması). Ö​ ğretmen çocuklara bir parmak
oyunu oynatır (parmak kuklaları kullanılır.).

DÖNÜYOR

Dünya dönüyor, dünya dönüyor

Günde bir kez, her gün

Ay dünyayı dolaşıyor, ay dünyayı dolaşıyor.

Ayda bir, her ay

Dünya güneşin etrafında dönüyor

Dünya güneşin etrafında dönüyor

Yılda bir, her yıl (Belirleyeceğimiz bir sanat etkinliği ile öğrendiklerimizi pekiştirebiliriz.)

PUZZLE ÇALIŞMASI

Gezegenlerle ilgili hazırlanan puzzle velilere gönderilir çocukların puzzle tamamlaması sağlanır.

Keşfetme Aşaması:

​GEZEGENLERLE İLGİLİ ORYANTİRİNG ETKİNLİĞİ

 

 

102 

Gezegenlerle ilgili hazırlanmış harita taslağı çocukların eline verilir. Sınıf mevcudu 8 grup olacak
şekilde ayrılır. 1.Grup için öğretmen bilmeceyi okur. (Güneşe en yakın, en hızlı ve en küçük
gezegen hangisidir?) Çocukların cevabı bulması için beklenir. 1. gruptan bir kişi gider, kapıda asılı
zarftan bir ipucu vardır ipucunda sandalye resmini bulurlar. Hemen sandalyelerin altına koşarlar
orada keçeden dikilmiş MERKÜR gezegenini bulurlar. 2. bilmece okunur (En sıcak gezegendir,
diğer gezegenlerin tersine döner) der. Sanat merkezinde asılı olan zarftan bir resim çıkar bu masa
resmidir, masanın altına giderler ikinci grupta keçeden dikilmiş VENÜS gezegenini bulurlar. 3.
Gruba 3.bilmece sorulur (Uzaydan mavi renkte görünen tek uydusu ay olan ve üzerinde insanların
ve hayvanların yaşadığı gezegendir) cevabı verirler ipucu için öğretmen masal odasının kapısında
asılı olan zarfın içinden öğretmen masası çıkar hemen oraya giderler ve DÜNYA gezegenini
bulurlar. 4. Grup için bilmece okunur (Kızıl gezegen olarak bilinir). Cevap verilir yemekhanenin
kapısındaki zarftan fen ve doğa merkezi resmi çıkar oraya da koşarak giderler. MARS gezegenini
bulurlar. 5.Gruba bilmece sorulur (Zehirli gazlarla kaplı gezegendir?), cevap verilir. Lavabonun
kapısında asılı resim bulunur.resimde saksı vardır saksıya koşulur ve JÜPİTER gezegeni bulunur. 6.
Gruba bilmece okunur (Buz ve taşlardan oluşan gezegendir), oyun odasının kapısındaki zarfa
bakılır. Kitap resmi vardır kitapların altında saklanmış SATÜRN gezegeni de bulunur. 7.Gruba
bilmece okunur (Mavi ve yeşil renklidir kendi etrafında döner), cevap verilir. Asansörün kapısına
asılı zarftan oyuncak resmi bulunur oyuncakların orada gezegen aranır. URANÜS gezegeni de
bulunur. 8.gruba da bilmece okunur (Güneşe en uzak ve en soğuk gezegendir), cevap verilir. Bilim
atölyesini kapısındaki zarfa bakılır, dolap resmi vardır, hemen koşarak dolabın içine bakılır ve
neptün gezegeni de bulunur. Bütün gruplar buldukları gezegenleri sınıfa götürürler.

Çocuklar son olarak ışıklı masamızda bulunan yörüngelere gezegenleri yerleştirirler. Öğretmen her
gezegenin güneş etrafındaki dansının farklı olduğunu söyler. “Bazı gezegenler hızlı danslardan
hoşlanır bazıları ise daha yavaş dans etmeyi sever.

Güneşe yakın olan gezegenler yörüngelerini korumak için daha hızlı dönerler ama güneşe uzak
olanlar daha yavaş dönerler. Şimdi onların ne hızda dans ettiklerini beraber tespit edelim” der.
Bahçeye çıkılır ve güneş resmi başlangıç noktasına bırakılır. Belirli aralıklarla gezegen resimleri
yere çakılır ya da yere bırakılır. (Merkür 1, Venüs 2,5, Dünya 4, Mars 14, Jüpiter 25, Satürn 50,
Neptün 77 zıplama mesafesi) Çocukların zıplayarak gezegenlere ulaşmaları sağlanır.

A​ çıklama Aşaması:

Öğretmen ortasında güneş resmi bulunan bir tabağın içine bir pinpon topu koyar. Topu tabağın
içinde çevirir. Çocuklara gezegenlerin güneşin etrafında bir yörüngede döndüğü ve bir yol izlediği
söylenir.

 

 

103 

Her çocuğun tabaktaki topu çevirerek deneyimlemesini sağlar. Öğretmen çocuklara “Dünya ve
diğer gezegenlerin Güneşin etrafında ki yörüngeden neden uzaya uçup gitmediklerini merak ettiniz
mi? Onları yörüngede tutan ne olabilir?” diye sorar.Alınan cevaplar not edilerek panoya
asılır.Öğretmen cevabın çekim kuvveti olduğunu söyler.

“Güneş gezegenlerin yanı sıra daha küçük nesneleri çeken manyetik bir alan sahiptir” der.
Ardından “O zaman neden gezegenler güneşe doğru gidip güneşe düşmüyor?” diye sorar.
Çocukların cevapları yine not edilir. Öğretmen k​ endi etrafında dönen cisimler bir momentum üretir.
Buna bir “Merkezkaç Kuvveti” denir. Gezegenlerin kendi etrafında dönmesi, merkezden kaçmak
isteyen bu kuvveti oluşturuyor. Gezegenler bu kuvvetle güneşin ters istikametine doğru çekiliyor.
Ama ne kadar kaçmak isterse istesin güneş onları kendine doğru çeker bu iki kuvvet karşısında
gezegenler güneşin etrafında bir yörüngede dönmek zorunda kalırlar.

Öğretmenler bunun daha iyi anlatabilmek için iki plastik bardağın içine bir pinpon topu koyar ve iki
plastik bardağı ortadan bantlar. Düz bir zeminde bardakları çevir. İçerdeki pinpon topunun durumu
gözlemlenir.

Öğretmen çocuklara konuyla ilgili videoyu izlenir.

h​ ttps://www.youtube.com/watch?v=3C3Jbr9xpSU&t=193s

Çocuklarla birlikte tıraş köpüğü akrilik boya ve resim kâğıtlarıyla grup çalışması olarak gezegenler
çalışılır (İsteyen arkadaşlar köpük toplarla, model hamuruyla ….vb da çalışma yapabilir). Büyük
siyah karton üzerine beyaz sulu boya ile püskürtme yöntemiyle uzay ve yıldızlar çalışılır. Çizilen
yörüngelere SOLAR AR uygulama gezegenleri yerleştirilip uygulama açılır. Her gezegen tek tek
açıklanır.

GÜNEŞ KÖYÜ

“​Güneş Köyü, gökyüzünde çok yüksek, küçük bir köydür. Samanyolu adında yaşlı bir kadın, orada
Bay Güneş ve dokuz bebek gezegeniyle yaşıyor. Hepsi yuvarlak ve renkli. En sevdikleri oyun Bay
Güneş’in etrafında dönmek.

M​ erkür çok büyük değil, ama çok hızlı. O en eski gezegendir. Sıcak kalmasına yardımcı olan Bay
Güneş’in yanında kalmayı seviyor.

​Venüs,​ ailenin ikinci gezegenidir. O kadar güzel ki. Birçok kişi saf altından yapılmış parlak bir
mücevher gibi göründüğünü söylüyor. Bir volkan kadar patlayıcı ama aynı zamanda çok sıcak.

 

 

104 

Ayrıca Venüs Dünya’nın ve Güneş Sistemi’ndeki birçok gezegenin tersi yönde dönüyor. Yani
Venüs’te Güneş batıdan doğup doğudan batıyor.

Üçüncü gezegenin adı D​ ünya​. Dünya sağlam ve dengeli bir yapıya sahiptir. Bay Güneş, onu özel
gezegeni olarak görüyor. Su ve atmosferi sayesinde Bay Güneş’in zararlı ışınlarından korunuyor.
Dünya hayatı vardır ve arkadaşı Ay’la ile oynama şansını asla kaçırmaz. Ay her zaman onu korur.
Dünya, Samanyolu'nun gözleri gibi mavinin güzel bir tonudur.

Mars Venüs ve Dünya'dan daha küçük, ancak Merkür'den daha büyük. O ailedeki dördüncü
gezegendir. Mars her zaman öfkeyle kırmızıdır. İki uydusu olmasına rağmen başkalarıyla
oynamaktan hoşlanmıyor. Yalnız kalmayı tercih ediyor.

​Jüpiter​, tüm gezegenlerin en büyüğüdür. O tamamıyla gazlardan oluşur. Dört arkadaşıyla birlikte
pislik içinde dolaşmayı seviyor. Bu eğlence nedeniyle her zaman kahverengi ve beyaz çizgiler taşır.

Altıncı gezegen S​ atürn'dür . O büyük güzelliği ve halkasıyla çok özeldir. Onu çevreleyen iki sarı
ışık halkası tarafından kolayca tanınabilir. Buz gibi soğuk olmasına rağmen, arkadaşlarıyla çevrili
olmayı seviyor. 30 tane uydusu vardır.

U​ ranüs​, yedinci gezegendir. En soğuk olandır ve çok sessizdir. Gürültüden ve değişiklikten hiç
hoşlanmaz. O yüzden 42 yıl kış 42 yıl yaz mevsimi yaşar. 27 tane arkadaşı vardır ama o hep sessiz
olmak ister.

N​ eptün bol miktarda enerjiye sahiptir ama sakin olmaktan hoşlanır. Sık ve hızlı değişimleri sever.
Buzlardan oluşmuştur ve çok soğuktur. Hızlı rüzgârlardan hoşlanır ve en sevdiği renk açık mavidir.
13 tane uydusu vardır.

Ailenin son üyesi P​ luto.​O gezegenlerin en küçüğü ve en kırılganıdır. O her zaman soğuktur. Bay
Güneş, güçlenmesi için büyükannesi Samanyolu ile yaşamaya göndermiştir onu. Bu gezegenler
anlatılırken aşağıdaki linkten video ile pekiştirilir.

https://biteable.com/watch/gezegenler-2416804

Derinleştirme Aşaması :

Öğretmen sınıfı 3 gruba böler.

 

 

105 

1.Gruba büyük bir mukavvanın üzerine siyah fon kartonunu yapıştırıp bunun uzay olduğunu
düşünerek beyaz parmak boyası ve süngeri öğrencilere verir. Verilen mukavvanın, kartonun
cetvel ile ölçümleri yapılır. fon kartonunun mukavvanın boyutunda olması için fazla olan
kısımları kesilir ve yapıştırılır. Uzayda bulunan yıldız ve gök taşlarını boya ve sünger ile
yapmaları istenir.

2. Daha sonra 2.gruba farklı büyüklükteki köpük küreleri ve Galactic Explorer uygulamasının
küpü verilir. Gezegenlerin büyüklüklerini ve renklerini düşünerek bu küreleri
renklendirmelerine rehberlik edilir. küp oluşturmak için nasıl bir şeklin olması gerektiği
üzerine düşünülür. ‘bir küp için kaç kareye ihtiyaç vardır?’ sorusuna Uygulama küpü
üzerinden cevap bulunur. küre şekli ile küp şekli arasındaki farklar konuşulur.

3. Üçüncü grup ise basit elektrik devresini öğretmen rehberliğinde kurarak gezegenlerin dan
etmesini sağlayacak düzeneğin oluşmasını sağlarlar (teknoloji, mühendislik). Bu etkinlik
için öğrencilerden evde bozulan uzaktan kumandalı arabalarının içindeki dinamo motorunu
okula getirmelerini istenir ve bu dinamo motorunu etkinlikte kullanılır. Daha sonra
öğrencilerin cetvellerle çöp şişlerin uzunluklarını ölçmeleri istenir. Güneşe olan uzaklığa
göre diğer gezegenlerin takılacağı çöp şişlerin ölçümleri yapılıp uygun ölçüde kesilmesine
rehberli edilir. Ve boyanan gezegenler güneşe olan uzaklığına göre çöp şişlerle bir çubuğa
monte edilir. Uygulama küpü güneş olarak düşünülüp merkeze yerleştirilir. Hazırlanan
düzenek motora monte (yapıştırılarak) edilerek güneş sisteminde olduğu gibi gezegenlerin
güneşin etrafında döndüğü hazırlanan prototip ile gözlemlenir. Bu aşamada uzay ile
ilgilenen bilim insanlarının tanıtımı yapılır. Gezegenlerin dansı müziği eşliğinde hazırlanan
prototip hareket halindeyken danslar edilir.

​Değerlendirme Aşaması:

Gruplar tasarladıkları ürünleri öğretmen ve diğer arkadaşlarına sıra sıra sunarlar. Sunum yaparken
fotoğraf ve video çekimi yapılabilir. Her grup aralarında bir sözcü seçer ,öğrenciler ürünlerini
denerken sunumlarını da yaparlar. Öğretmen tarafından “Gezegenler doğru yerlerde mi? Prototip
çalışıyor mu?” gibi sorular sorarak hata ayıklama yapılır. Zaman varsa gruplar hatalarını düzeltme
süresi verilir.

  106 
 



Ürün tasarlanırken doğru ürün kullandı mı?

Süreç boyunca edindiği bilgileri tasarımda faydalı hale
getirmiş mi?

Grup tartışmalarına katıldı mı? Takım arkadaşlarının
fikrini dinledi mi? Çalışmalarda gerekli katkıyı sağladı
mı?

Sunum boyunca uygun ses tonu ve beden dili kullandı
mı?
Dinleyenlere hitap ederek açık ve anlaşılır bir biçimde
sunum yaptı mı?

Deneme olumsuz olduğunda hata ayıklama yaptı mı?
Yeni ürün çıkardı mı?

 
 

  107 
 
5.TAKIM
PROJE TAKIMI Şerife ASLAN
Nagehan GÖL
YAŞ GRUBU Leyla ÖZBAYRAK
TEMA Ayten DOĞANER
ALT TEMA Tevfike ŞAHİN
Tuna CIRIK ŞAP
Gözde ÜSTÜN
Eylem GÜRKAN
Fatma BİLGİN

48-66 AY
UZAY

UZAY MADENCİLİĞİ

ETKİNLİKLER Türkçe Dil Etkinliği, Fen Ve Matematik
Etkinlikleri, Oyun Etkinliği,Sanat Etkinliği

KAZANIM VE GÖSTERGELER

BİLİŞSEL GELİŞİM

K10 Mekânda konum ile ilgili yönergeleri uygular.

 
 

108 

G1 Nesnenin mekandaki konumunu söyler.
G2 Yönergeye uygun nesneyi doğru yere yerleştirir. Mekânda konum alır.
K14 Nesnelerle örüntü oluşturur.
G1 Modele bakarak nesnelerle örüntü oluşturur.
G2 En çok üç öğeden oluşan örüntü kuralını söyler.
G3 Bir örüntüde eksik bırakılan öğeyi söyler ve tamamlar.
G4 Nesnelerle özgün örüntü oluşturur.
K15 Parça- bütün ilişkisini kavrar.
G1 Bir bütünün parçalarını söyler.
G2 Bir bütünü parçalara böler.
G3 Parçaları birleştirerek bütün elde eder.
DİL GELİŞİMİ
K2 Sesini uygun kullanır.
G1,2,3,4 Konuşurken/şarkı söylerken nefesini doğru kullanır. Sesinin tonunu,hızını ve şiddetini
ayarlar.
K5 Dili iletişim amacıyla kullanır.
G1 Konuşma sırasında göz teması kurar.
G2 Jest ve mimikleri anlar.
G3 Konuşmayı başlatır,sürdürür ve sonlandırır.
G4 Konuşmak için sırasını bekler.
K6 Sözcük dağarcığını geliştirir.

 
 

109 

G1 Dinlediklerinde yeni olan sözcükleri fark eder ve anlamlarını sorar.
G2 Sözcükleri hatırlar ve anlamını söyler.
G3 Yeni öğrendiği sözcüklerin anlamını sorar.
K8 Dinlediklerini / izlediklerini çeşitli yollarla ifade eder.
G1 Dinledikleri/izledikleri hakkında sorular sorar ve kendisine sorulan sorulara cevap verir.
G2,3,4 Dinlediklerini/ izlediklerini resim ,müzik ve drama yoluyla ifade eder.

TEKNOLOJİ TASARIM Problem çözme, Eleştirel düşünme
İşbirliği, Yaratıcılık, İletişim
KAZANDIRILMASI DÜŞÜNÜLEN
KAVRAM VE BECERİLER

  110 
 

Giriş Aşaması:

Öğretmen çocuklar sınıfa gelmeden önce masaların üzerine çeşitli taşlarla ve metalik madenler
(işlenmiş de olabilir) altın yüzük, tel, plastik eşya, çelik kaşık, bakır kap, pirinç süs eşyası, çivi,
vida, alüminyum folyo parçası vb. koyar. Dokunmaları istenir. “Bunların nedir? Nerede kullanılır?
Nasıl çıkarılır? Neden önemlidir? Daha önce gördün mü?” gibi sorular sorularak materyallere
dikkat çekilir. Ellerine birer büyüteç vererek taşları, metalleri incelemeleri incelemeleri sağlanır.
“Ya madenler olmasaydı ne olurdu?” sorusu yöneltilir. Cevaplar
dinlenir.h​ ttps://www.youtube.com/watch?v=QnapYBmo9g linkli “Ya Madenler Olmasaydı?” adlı
video izletilir.

Keşfetme Aşaması:

“Televizyon, cep telefonu, tablet, araba hangi madenlerden yapılır?” aileleriyle birlikte araştırmaları
istenir. Pc den dergilerden vs. araştırmaları istenir. Ailelere, çocuklarıyla MTA’ya gitmeleri,
oradaki maden örneklerini görmeleri, görevlilerden bilgi almaları önerilir. Ayrıca MTA’dan bir
mühendis sınıfa çağrılarak maden mühendisliği ve madenler hakkında bilgi
verebilir.​https://www.youtube.com/watch?v=hhxO29rtbto​ linkli video izletilir.

MADEN ÇIKARMA ETKİNLİĞİ

Çeşitli büyüklükte taşlar ve demir parçaları, kumu/ seramik hamuru veya oyun hamuru içine
konarak bir kaç gün bekletilerek sertleştirilir,kayaç elde edilir. Aşağıdaki görselde görüldüğü üzere
çeşitli renkteki oyun hamurlarını karıştırıp doğal kayaç rengi elde edilir..

“Madenleri çıkarırken hangi makinelerden yararlanılır? VİDA 1’e dikkat çekilir. Vida ile ilgili kitap
okunur, görselleri incelenir. KAMA 2 adlı kitap okunur, basit makine kamaya dikkat çekilir.
Burada amaç vidayı şeker tutacağını kullanarak basit makina ile madeni çıkarılabileceği konusunda
bilgi vermek olacaktır. Maşanın bir basit makine (kama) ve yine vidanın da bir basit makine
olduğuna dikkat çekilir. Maşa ile kama, ilişkilendirilerek basit makine aracılığı ile ürün
tasarlamalarına yol açılır. Sonra kayaçların başına giderek madenleri çıkarmaları istenir.
Madenleri içinde demir parçaları da var ise mıknatıs da verilebilir. Başlarına basit birer baret de
takabilirler. Basit bir mıknatıs verilir. Ayırma ve ayıklama işlemleri yapılır.

Açıklama Aşaması:Y​ eryüzünde yakın zamana kadar madenlerin biteceği söylenir. “Madenler
yeryüzünde yok ise başka nerde bulabiliriz?”sorusu sorulur. Uzaklarda çok çok çok uzaklarda
diyerek uzaya dikkat çekilir. “Gökyüzü Ne Kadar Yüksek 3” adlı kitap okunur.

 

 

111 

“Gökyüzünde neler var?” adlı şarkı dinletilir (Ercan Mertoğlu). Ön bilgiler dinlenir. NASA, bilim
insanı, astronot, kozmolog, güneş sistemi konuşulur. Ay, asteroid, uzay madenciliği hakkında bilgi
verilir. ​https://www.youtube.com/watch?v=d2quOgz0484 içerikli videodan kesitler gösterilir. Bir
başka gün sınıfa mıknatıs getirilerek tanıtılır. Pusula anlatılabilir. “Neleri Çeker?” deneyi yaptırılır.

“Ay’da 4” okunarak ay tanıtılır. Yerçekimi kuvvetine dikkat çekilir.

Kodlama halısı veya kodlama kağıdı üzerine taşlar veya maden çıkaran uzay aracı, asteroid, ay,
uzay gemisi, roket resimleri konularak kodlama yaptırılır.

Çocuklar tarafından toplanan farklı büyüklükteki taşlar sınıfın ortasında bir araya getirilir.
Çocuklardan ellerine aldıkları taşların ağırlığına yüzeyine ve şekline dikkat etmeleri söylenir.
Elleriyle tartmaları ve ağırlıklarını tahmin etmeleri istenir.

Tahminler söylendikten sonra taşların hangilerinin ağır hangilerinin hafif olabileceğinin bir terazi
yardımıyla bulunabileceği belirtilir. Basit terazi oluşturabilmek için oyun hamuru kapları kullanılır.
Öğretmen basit bir terazi oluşturur (elbise askısı, çubuk vb.)

Basit terazinin bir kefesine öğretmen tarafından taş konulur. Çocuklardan diğer kefesine sıra ile
taşlarını koymaları istenir. Terazinin hareketine göre kaplardaki taşların ağırlığı hakkında
çocukların fikri alınır. Çocuklar daha sonra çalışma masalarına yönlendirilir. Getirdikleri taşları
istedikleri gibi boyamaları istenir.“Ay’da” adlı hikaye Türkçe dil etkinliği saatinde okunur.

Derinleştirme Aşaması:

Çocuklara önceki günlerde neler öğrendiğimiz sorulur. Kısaca özetlenir. Lider kişilik özelliğine
sahip çocukları grup lideri yaparak üçerli dörderli gruplar oluşturulur. Yeryüzündeki maden
kaynaklarının yakın zamanda tükeneceğiz hatırlatılır. Çocuklar ,“Siz bir bilim adamı olsanız aydan
ya da asteorotten maden almak için nasıl bir araç tasarlarsınız?”problemine araç tasarlarlar.
Öğretmen, ilham kaynağı olması için asteroid, uzay maden çıkarma-arama mekikleri fotoğraflarını
gösterir. Öğretmen masanın üzerine yukarıdaki görsellerden yola çıkarak çeşitli büyüklükte
mıknatıs, tuvalet kağıdı, kağıt peçete, çeşitli rulolar, makara, vida, kağıt, yapıştırıcı, balon,
pastaların üzerine konan aksesuarlar, çöp şişler, boş oynar göz, sim şişeleri, silindir ilaç tüpleri,
sürpriz yumurta tüpleri, cd, çeşitli teller, taşlar vb. koyar.

 
 

112 

Öğretmen önceden yaptıkları çizimleri şimdi önlerindeki malzemelerle yapmalarını isteyerek
projelerinin prototipini yapmalarını, ortaya çıkan ürünlerin test edileceğini de söyler. Öğretmen
yapıştırmada zorluk çeken malzemeleri sıcak yapıştırıcı ile kendi yapıştırır. Öğrenciler amaca
hizmet etmeyen ürün aldıklarında müdahale etmez. Hata ayıklama test etme bölümünde
ayıklanır.Öğretmen çocukların çizdikleri projelerini esas alarak materyalleri seçen çocuklara
birleştirme, yapıştırma konularında yardımcı olur.Her grup ayrı zamanlarda çalışmaya gayret eder.
Değerlendirme Aşaması:
Öğretmen grup liderlerini sıra ile çağırarak bir miktar çivi, demir parçaları oyun hamurunu kayaç
kabul ederek üzerine döker saplar.Ürününü grup lideri önce sunar sonra test eder. Test ederken
başarısız olan ürünün neden böyle olduğu üzerinde durulur. Tekrar deneyimlemesi için fırsat verilir.
Sunuları videoya kaydedilir. Daha sonra bu videolar QR kod oluşturarak velilere gönderilir.

Ürün tasarlarken amaca
uygun malzemeler
kullanmış mı?

Süreç boyunca edindiği
bilgileri tasarımında faydalı
hale getirmiş mi?

Grup tartışmalarına katıldı
mı? Takım arkadaşlarının
fikrini dinledi mi?
Çalışmalarda gereken
katkıyı sağladı mı?

  113 

 

Sunum boyunca uygun ses
tonu ve beden dili kullandı
mı? Dinleyenlere hitap
ederek açık ve anlaşılır bir
biçimde sunum yaptı mı?

Deneme olumsuz olduğunda
hata ayıklama yaptı mı?
Yeni ürün çıkardı mı?

  114 
 
6.TAKIM
PROJE TAKIMI Yıldız DEMİREL
Emine DEMİRCİ
YAŞ GRUBU Ayşe KELEŞ
TEMA Ülkü BARIŞ
ALT TEMA Serpil TAN BAYAR
Havva AKÇAKIN
Işık BULUT
Tuğba KÖSEOĞLU
Hatice KARAPINAR
Zehra Tuğba OLSOY

48-66 AY
UZAY

UZAYDA ENERJİ

ETKİNLİKLER Türkçe Dil Etkinliği, Fen Ve Matematik
KAZANIM VE GÖSTERGELER Etkinlikleri, Oyun Etkinliği,Sanat Etkinliği
SOSYAL DUYGUSAL GELİŞİM

  115 
 

K3 Kendini yaratıcı yollarla ifade eder.
G1 Duygu, düşünce ve hayallerini özgün yollarla ifade eder.
G2 Nesneleri alışılmışın dışında kullanır.
G3 Özgün özellikler taşıyan ürünler oluşturur
DİL GELİŞİMİ
K8 Dinlediklerini/izlediklerini çeşitli yollarla ifade eder.
G1 Dinledikleri/izledikleri ile ilgili sorular sorar.
G2 Dinledikleri/izledikleri ile ilgili sorulara cevap verir.
K10 Görsel materyalleri okur.
G1 Görsel materyalleri inceler.
G2 Görsel materyalleri açıklar.
G3 Görsel materyallerle ilgili sorular sorar.
G4 Görsel materyallerle ilgili sorulara cevap verir.
BİLİŞSEL GELİŞİM
K 17 Neden – sonuç ilişkisi kurar.
G1 Bir olayın olası nedenlerini söyler.
G2 Bir olayın olası sonuçlarını söyler.
K19 Problem durumlarına çözüm üretir.
G1 Problemi söyler.
G2 Probleme çeşitli çözüm yolları önerir.

  116 
 
https://apps.apple.com/tr/app/nasa-selfies/id142
TEKNOLOJİ TASARIM 3796149?l=tr

KAZANDIRILMASI DÜŞÜNÜLEN Enerji, Enerji Kaynakları, Dünyada ve Uzayda
KAVRAM VE BECERİLER Enerji Üretimini Açıklayabilme

Uzay, Astronot ve Roketlerle İlgili Açıklama
Yapabilme, Atık Malzemelerden Ürün
Oluşturma

Giriş Aşaması :

Öğretmen sınıfa elinde şarjı bitmek üzere olan bir bilgisayar veya akıllı telefon ile girer. Uzaydan
bir yardım maili geldiğini öğrencilerine söyler. Mail açıldığında bir karekod görünür, karekodda
uzayda bulunan bir uzay aracının enerjisinin bittiği belirtilerek, yardım istenmektedir. “MAYDAY!
MAYDAY! Karekodu tam okutacak iken telefon ya da tabletimin şarjı bitti” der ve hemen şarj aleti
ile şarja takılır (Gerekirse öğretmen eliyle telefonu kapatarak şarjı bitmiş gibi yapar, ardından
telefon veya tabletini şarja takarak dolan tablet ile barkodu okutur).

“Bu Spitzer'den gelen bir mesajdı. Enerjisi bitmiş ve uzayda mahsur kalmıştı. Ayrıca gelen mailde
solar sistemi gösteren bir kart vardı.” (Octagon 4D kartları )
https://docs.google.com/document/d/1Lc5bqdCZVFFkxT20WGJIPc7EmLdNWJ3pzBnYv7lFbgg/e
dit?usp=sharing
https://solarsystem.nasa.gov/moons/earths-moon/overview/

Öğretmen incelenen mailin ardından, "Olamaz çocuklar, uzak çok uzak, bu uzay aracına ve
astronotlara nasıl yardım edebiliriz? Kendimiz gitmek istesek ya da yakıt göndermek istesek geç
kalırız. Hemen düşünmeli ve bir çözüm bulmalıyız. Biz de astronotlara bir çözüm önerisi
göndermeliyiz." diyerek konuya gerekli girişi yapar.

Öğretmen “Çocuklar biz hareket ederken enerji harcarız. Yediğimiz yiyecekler bize enerji veriyor.
Vücudumuz enerjiyi besinlerden alıyor; sadece insanların değil tüm canlıların büyüyüp yaşaması
için enerjiye ihtiyaçları vardır. Mesela az önce tabletin de enerjisi bitti, enerjisini nereden aldı?
Evet... Sadece dünyadaki araçların değil, uzaydaki araçların da çalışması için enerjiye ihtiyacı
vardır." der. Çocuklara Dünya üzerinde enerjiyle çalışan araçların resimlerini gösterir. Sonra da

 
 

117 

maille gelen karttaki araçları gösterir ve öğrencilerin kartları 4D teknolojisiyle incelemelerine
rehberlik eder. Bu araçların kullanım alanları ve nasıl çalıştığını sorar. Enerjinin ne olduğu
hakkında konuşulur.

Keşfetme Aşaması:

Konuyla ilgili olarak, "Enerji nedir? Yeşil Enerji ve Enerji Tasarrufu" adlı videolar izletilir.
● https://www.youtube.com/watch?v=HfD9_GjzT3g
● https://www.youtube.com/watch?v=9lnqJAaQOCI
● https://www.youtube.com/watch?v=NjIoSk-lRP8

Öğretmen videoların ardından öğrencilere videolarla ilgili sorular sorar:

• Enerji nedir?

• Enerji kaç gruba ayrılır?

• Yenilenebilir enerji kaynakları nelerdir?

• Yenilenemeyen enerji kaynakları nelerdir?

• Yeşil enerji nedir?

• Elektrik üretmek için neler kullanabiliriz?

• Yenilenemeyen enerji kaynaklarının zararları nelerdir?

• Enerji tasarrufu için neler yapabiliriz?

Ardından konuyla ilgili görseller incelenir.

 
 

118 

.Ardından çocuklarla birlikte sınıfta rüzgar gülü yapılarak, rüzgarın enerjisini somut bir şekilde
anlamları sağlanır.

 
 

119 

Açıklama Aşaması:
Öğretmen galaksi, gezegenler, uzay keşfi ve uzaya gönderilen ilk araçlar ile ilgili 4D kartlarını
öğrencilere izletir. Sonrasında çocuklara uzayla ilgili sorular sorulur:
• Uzay deyince aklınıza ne geliyor?
• Uzayda neler vardır?
• Uzayda yer çekimi var mıdır?
• Uzayda astronotlar nasıl yaşarlar?
Alınan cevaplardan sonra "Arkadaşım Astronot" adlı hikaye öğretmen tarafından okunur.
Çocuklarla hikaye ile ilgili konuşulur. Resim(selfie) çekilir.

● https://apps.apple.com/tr/app/nasa-selfies/id1423796149?l=tr
"Uzayda enerjisi biten ve bizden yardım isteyen aracımıza nasıl yardım edeceğiz? " sorusunu
çocuklara sorarak Scamper tekniği ile cevaplar alınır. Cevaplar üzerine enerjinin bitmesi hakkında
neler yapılabileceği ile ilgili fikir yürütülür. Aileleri de işin içine dahil ederek, çocukların evde konu
ile ilgili araştırma yapmaları istenir.
Derinleştirme Aşaması:
Öğrenciler okula geldiklerinde güne grup sohbeti ile başlanır. Aileleri ile yaptıkları araştırmalar
üzerine konuşulur ve "Uzayda enerji nasıl üretilebilir?" konusunda beyin fırtınası yapılır. Ardından
sınıf gruplara bölünür ve artık materyaller (pet şişe, balon, pipet, bant, alüminyum folyo, şişe
kapakları,vb) ile bir roket tasarlayarak bu roketi hareket ettirecek bir düzenek oluşturmaları istenir.

 

 

120 

Ortaya çıkarılan ürünler daha önceden hazırlanmış üzerinde uzunluk ölçüleri yazan bir karton
üzerinde hareket ettirilerek değerlendir ve her roketin gittigi mesafe kaydedilir. Uzayda güneş
enerjisi, kinetik enerji dışında başka nasıl enerji elde edilebileceği konusuna yoğunlaşılır. Yapılan
roketlerle, uzaya gönderilen roketlerin benzerliği hakkında sorular sorulur sorulara cevaplar aranır.
“Nasıl hareket ettirebiliriz? Roketiniz ne kadar mesafe yol kat etti?”soruları sorulur. Öğrencilerle
birlikte hazırlanan basit grafiğe roketlerin gittikleri mesafeler kaydedilir ve aradaki fark
gözlemlenir. Bu incelemeler sırasında uzun-kısa, uzak-yakın, hızlı-yavaş gibi zıt kavramlara da
değinilir. Uzay çöpleri ve atıkları konusuna da dikkat çekilerek, çocukların bu konulardaki fikirleri
dinlenir. Öğrencilerin bu konudaki fikirlerini "Uzay ve Enerji" konulu bir serbest resim çalışması
ile resmetmeleri istenir.

Değerlendirme Aşaması:

Bulunan çözüm önerilerileri sıralanır ve mail yolu ile uzayda enerjisi biten araca gönderilir.

  121 
 

Neler Yaptım?

Enerji kaynaklarını öğrendim.

Uzay ve enerji ile ilgili kavramları
öğrendim.
Uzay teknolojilerini anladım.
Uzay teknoloji tasarımı yaptım.
Şarkıyı söyledim.
Hikayeyi anladım.
Kodladım.
İşbirliği içinde çalıştım.
Uzay teknolojilerini tanıdığıma
mutlu oldum.
Sorumluluk aldım.

  122 
 
7.TAKIM
PROJE TAKIMI Emine ERTÜRK
Derya TUTOĞLU
YAŞ GRUBU Özlem KARAHAN
TEMA Zekiye KARABOĞA
ALT TEMA Demet SERT
Hatice ÇOLAK
Gül CEYHAN
Ebru ÖZTÜRK
İmran BAŞ

48-66 AY
UZAY
UZAYDA TARIM

ETKİNLİKLER Türkçe Dil Etkinliği, Fen Ve Matematik
Etkinlikleri, Oyun Etkinliği,Sanat Etkinliği

KAZANIM VE GÖSTERGELER

MOTOR GELİŞİM

K4 Küçük kas kullanımı gerektiren hareketleri yapar.

G19 Malzemelere elleriyle şekil verir.

  123 
 

G20 Malzemelere araç kullanarak şekil verir.
SOSYAL DUYGUSAL GELİŞİM
K3 Kendini yaratıcı yollarla ifade eder.
G1 Duygu, düşünce ve hayallerini özgün yollarla ifade eder.
K10 Sorumluluklarını yerine getirir.
G1 Sorumluluk almaya istekli olduğunu gösterir.
G2 Üstlendiği sorumluluğu yerine getirir.

TEKNOLOJİ TASARIM Merge Explorer AR

KAZANDIRILMASI DÜŞÜNÜLEN Gözlem yapabilme
KAVRAM VE BECERİLER Karşılaştırma
Yorum yapabilme
Giriş Aşaması:

Öğretmen ağzı kapalı büyük bir kutu ile karşılar çocukları karşılar:

“Bu kutunun içinde sizce neler olabilir?” diyerek çocukların dikkatini kutuya çeker. İçindekiler
hakkında merak uyandırır. Çocukların kutunun içinde ne tahmin etmeleri beklenir verdikleri
cevaplar alınır. İçine yerleştirilen astronot kıyafeti, astronot şapkası, şeffaf poşet içinde toprak, su,
çeşitli tohumlar, güneş görseli, biçerdöver görseli, çapa, su motoru görseli teker teker kutunun
içinden çıkarılır. Onlara neleri çağrıştırdığı bu malzemeleri tanıyıp tanımadıkları sorulur. Cevapları
alınır. Bunların nerelerde kullanıldıkları sorulur. “Uzay kostümü neden burada sizce, bunlarla
alakası olabilir mi? “ gibi sorularla ilişkilendirilir.

https://www.youtube.com/watch?v=FPpWcDC_aAU&feature=youtu.be ​video izlenir.

https://www.youtube.com/watch?v=XvczluY0JYA adlı video izlenir. Merge cube Explorer
programı açılıp uygulanır .

  124 
 

Keşfetme Aşaması:

Bitkinin yetişmesi için nelere ihtiyacı vardır?

Dünyamızdaki toprak nasıldır?

Uzayda toprak var mıdır?

Yerçekimi nedir?

Uzayda yerçekimi var mıdır?

Uzayda bitkiler yetiştiriliyor mu? Soruları ile giriş yapılır. Ailelerle birlikte internetten, dergilerden
bilgi edinmesi ve bölgede bulunan gezegen evine gezmeye gitmeleri istenir. Orada bulunan
yetkililerden çocuğun merak ettiklerini sorması için aile rehberlik eder.Sınıfa ziraat mühendisi
konuk edilir. Tarım hakkında bilgi verir.çocukların merak ettiği sorular olursa cevaplandırılır.“Elif
Öğreniyor/ Bitkilerin Büyümesi” adlı video izlenir.
https://www.youtube.com/watch?v=mUNPTzRBR2c
veh​ ttps://www.youtube.com/watch?v=lG9IaYTnVdA&t=306s videosu izlenir.Sonra çocuklarla ay
kumu yapılır.Malzeme: 6 su bardağı un, 2 su bardağı irmik, 1 su bardağı sıvı yağ, 2 tatlı kaşığı
tarçın. Şekiller verilir kalıplar çıkarılır.

Açıklama Aşaması:

Gelecekte astronotların yıllarca sürecek uzay görevlerine gönderildiklerini fakat bu kadar yiyeceğin
dünyadan getirilmesinin mümkün olmadığını depolanma sorunu olduğundan bahseder. Artık
uzayda bitki yetiştirmek tarım yapmak zorunda olduklarını anlatır.“Arkadaşım Astronot” adlı
hikaye kitap okunur. Geçmiş konular tekrar edilir; gezegenler , uzay, yerçekimi, güneş sistemi vb.
Bahsedilir .Bitkilerin havaya, suya, güneşe olan ihtiyaçları hatırlatılır.“Işığını Arayan Bitki” deneyi
yapılır sonuçlar gözlemlenir.

https://www.eba.gov.tr/video/izle/7050cff98aa05c5da4bf0bb2cb124ea2674097dd0c001

Video izlenir.Yerçekimi olup olmadığı deney sonunda gözlem yapılır. “Suyun Hızı” deneyi yapılır.

 
 

125 

Suyun hızından ve toprağın suyu tutma özelliğine değinilir.Basit elektrik devresi oluşturulur.

https://www.youtube.com/watch?v=hgL-Q5kUmvo Çalışmalar yapılır.Bitki yastıkları yapılır.
Buğday tohumları için 5 tane kilitli poşetlere toprak doldurulur. İçine önceden ıslatılmış buğday
tohumları konur. Aşağıdaki çizelgedeki gibi yol takip edilir. Gözlem kitapçığı oluşturulur her gün
gözlemlenir.

KONTROL Bitkilerin yaşaması için gerekli şartlar
SAKSILARI

1.SAKSI SU GÜNEŞ TOPRAK HAVA Aynı miktar toprak
doldurularak,üstü
açık,güneş gören yerde
duracak

2.SAKSI SU GÜNEŞ TOPRAK X Aynı miktar toprak
doldurulacak,su verilecek,
güneşli bir yerde
olacak,hava verilmeyecek

3 SAKSI GÜNEŞ TOPRAK HAVA Aynı miktar toprak
X dolacak,
Güneş alan ,üstü açık bir
yerde duracak,su
verilmeyecek

4.SAKSI SU GÜNEŞ X HAVA Her gün eşit sulanacak,
Güneş alacak, Toprak

 
 

5.SAKSI SU X TOPRAK HAVA 126 

miktarı kadar pamuk
konulacak, Üstü açık
olacak

Aynı miktarda toprak, eşit
miktarda su verilecek.
Hava alacak. Güneş
görmeyen bir alanda
olacak

1.SAKSI 2.SAKSI 3.SAKSI 4 SAKSI 5 SAKSI
KONTROL HAVA SU TOPRAK GÜNEŞ

1.GÜN
2.GÜN
3.GÜN
4.GÜN
5.GÜN
6.GÜN
7.GÜN
8.GÜN
9.GÜN
10.GÜN
11.GÜN
12.GÜN
13.GÜN

  127 
 

14.GÜN

Derinleştirme Aşaması:

“Astronotlar artık uzayda yıllarca kalmaları ve araştırma yapmaları istenmiş “Tim Peake”adlı
astronot yanına çok sevdiği çiçeğini de alarak uzay yolculuğuna çıkmış fakat orada yaşamamış
çiçek solmuş, tohumlarının olduğunu fark eden tim aklına tekrar çiçeğini yetişebileceği
gelmiş.Tim’in yerinde olsaydınız bitkinin yetişmesi için nasıl bir ortam hazırlarsınız?” problem
cümlesi çocuklara yönlendirilir.

Sınıf gruplara ayrılır. Aralarında karar vererek bir kişi sözcü, bir kişi tasarımcı, bir kişi araştırmacı
olur. A4 kağıtları tüm öğrencilere dağıtılır, her öğrencinin fikir taslağını çizmesi istenir. Öğretmen
taslaklar çizilirken grupları gözlemler ve uygulanabilir bir fikir seçmesine yardımcı olur. Grup
arasında karar verir ve tasarımlarının prototipini oluştururlar.

SINIRLILIKLAR:

Maliyeti uygun ürünler kullanmak

Verilen materyal dışında kullanmamak

Bitkilerin yetiştiği bir alan olması

Bitki yaşamalı büyümeli .

Malzemeler:

Çıta

Sıcak silikon, yapıştırıcı

Koli bandı

Toprak

Deneyde oluşturulan basit elektrik devresi

 
 

128 

Su
Tohumlar
Streçfilm
Çocuklara malzemeler verilir,sınırlılıklar hatırlatılır, ürünü oluşturmasına fırsat verilir. Gerekli
durumlarda rehberlik edilir.
TEST ETME: Gruplar yaptıklarını test ederler.
PAYLAŞIM: Gruplardan seçilen sözcüler gelip sınıf karşında sunum yapar.
Aksaklık çıkarsa grup yeniden aksaklıklar giderilip tekrar sunum yapar.

  129 
 

Değerlendirme Aşaması:

Sosyal Ürün: Takım Çalışması Rubriği

Takım Çalışması Rubriği, öğretmenin STEM etkinliği kapsamında her bir öğrencisini kendi takımı içinde görev, grup içi
iletişim ve paylaşım, ve davranış bağlamında değerlendirmesini amaçlamaktadır.

3 21

Öğrenci, görevin
kısmen
Öğrenci, görevinin amacını Öğrenci, görevin amacını
anlamamıştır.
Anlama amacını tamamen anlar. anlar.

Öğrenci, herkes

tarafından kabul edilen

ve grup kararı olarak Öğrenci, özenle Öğrenci, özenle çalışmamıştır.

belirlenen rollerin çalışır ancak roller Roller belirlenmemiş bu

farkındadır ve uygular. netleştirilmediği için yüzden öğrenci verimli

Süreç hakkında öğrenci daha az çalışmamıştır ve paylaşım

tartışmak ve diğer verimlidir. Tüm gerçekleştirilmemiştir.

üyeleri bilgilendirmek öğrenciler ile Öğrenci takım arkadaşlarının

Grup amacıyla paylaşım paylaşım halinde çalışmalarının farkında
Dinamikleri
halindedir. değildir. değildir.

Öğrenci, grup

tartışmalarına katkıda Öğrenci, uzlaşmaya

bulunur ve takım istekli değildir.

arkadaşlarının fikirlerini Yardıma ihtiyacı

dinler. Her zaman görev olan takım

üzerinde çalışır. Grup arkadaşlarına yeteri Öğrenci, tek başına çalışır.
Başkalarına yardımcı olmamış
çalışmasına gereken kadar faydalı katkıyı ve katkıda bulunmamıştır.

Davranış katkıyı sağlar. sağlamamıştır.

  130 
 
TOPLAM
PROJE TAKIMI
8.TAKIM
YAŞ GRUBU Teslime UYSAL
TEMA Ergüzel ÇİÇEK
ALT TEMA Nuray MENAZ
Mine SERHAT
Deniz Seren ALTUN
Emine YILDIRIM
Gülcan HARMANKAYA
Nuray SOYER

48-66 AY
UZAY
YILDIZ KAŞİFİ

ETKİNLİKLER Türkçe Dil Etkinliği, Fen Ve Matematik
Etkinlikleri, Oyun Etkinliği,Sanat Etkinliği

KAZANIM VE GÖSTERGELER

BİLİŞSEL GELİŞİM

K2 Nesne/durum/olayla ilgili tahminde bulunur.

  131 
 

G1 Nesne/durum/olayla ilgili tahminini söyler.
K10 Mekanda konumla ilgili yönergeleri uygular.
DİL GELİŞİMİ
K8 Dinlediklerini/izlediklerini çeşitli yollarla ifade eder.
G2 Dinledikleri/izledikleri ile ilgili sorulara cevap verir.
G4 Dinlediklerini/izlediklerini resim yoluyla sergiler.

TEKNOLOJİ TASARIM

KAZANDIRILMASI DÜŞÜNÜLEN QR KOD
KAVRAM VE BECERİLER
Yaratıcı Düşünme Becerileri, Problem Çözme,
Teknoloji Kullanabilme

Giriş Aşaması:

PUZZLE BİRLEŞTİRME

Uzay temalı puzzle parçaları sınıfın belli bölümlerine saklanır, öğretmen tarafından hazırlanan
bilmecelerle puzzle parçaları bulunur ve birleştirilir. Çocuklara konumuzun neyle ilgili olduğunu
tahmin ederek çocukların konu üzerine ilgilerini toplamaları sağlanır.

Torbada ne var?

• Dünyamız ve gökyüzü hakkında sohbet edilir.

• Önceden hazırlanmış olan gök cisimlerinin konulduğu torba ele alınır.

• Duvara bir fon kartonu asılır.

 

 

132 

• Çocuklara torbadan çıkacak olan figürlere dair sorular sorulacağı, cevapların bilindiği takdirde,
figürlerin kartona yapıştırılacağı ve resmin hep birlikte tamamlanacağı söylenir.

• Üzerinde yaşadığımız gezegenin adı nedir? (Dünya)

• Çocuklar dünya cevabını verdikten sonra dünya resmi kartona yapıştırılır. Sırasıyla sorulara ve
yapıştırmalara devam edilir.

• Dünyayı ne ısıtır? (Güneş)

• Geceleri dünyayı ne aydınlatır? (Ay, yıldızlar)

• Uzayda dolaşabileceğimiz araçlara ne ad verilir? (Uzay Gemisi)

• Uzayda görev alan, özel kıyafetler giyen kişilere ne denir? (Astronot)

• Uzay resmi tamamlanır.

• Uzayda hareket etmenin nasıl olabileceği hakkında beyin fırtınası başlatılır (Yavaş adımlarla,
uçarmış gibi). Ardından uzayda yürüyormuş öykünmesi yapılır.

• Çocukların masalara geçerek “Hayalimdeki Uzay” konulu resim yapmalarına fırsat verilir.
Resimler tamamlandıktan sonra hikaye anlatılır.

YILDIZ KAŞİFİ MERAKLI SERÇE
“Yemyeşil ağaçların rengarenk çiçeklerin şırıl şırıl akan derelerin olduğu bir ormanda minik bir
serçe yaşarmış. Gündüz vakti ormanındaki arkadaşlarıyla oyunlar oynar,güneşin batmasıyla
gökyüzünde adeta kendisine göz kırpan yıldızları izlermiş. Hep yıldızlara ulaşmayı, onlara
dokunmayı istermiş. Sabah uyandığında ise yıldızların kaybolmasına üzülüyor bu duruma bir türlü
anlam veremiyormuş.
Bizim minik serçe bir gece yıldızları kaybetmemek için uyumamaya karar vermiş. Tüm gece
şarkılar söylemiş farklı şekillerde farklı renklerde olan yıldızlara isimler koymuş. Gecenin ilerleyen
saatlerinde gözleri kapanacak gibi olsada sabırla beklemiş. Ama o da neee! Sabahın ilk ışıklarıyla
yıldızlar birer birer kaybolmuşlar Gökyüzünde parlayan tek şey güneş oluvermiş.
Minik serçe yıldızlarla birlikte olmayı kafaya koymuş. Minik serçe gece olunca gökyüzüne doğru
uçarak yıldızlara gitmeye çalışmış. Uçmuş uçmuş ama olmamış.Yine denemiş olmamış. Bunu kendi
başına uçarak yapamayacağını anlamış. Ertesi gün en yakın arkadaşları bilge kaplumbağa, tonton
ayıcık ve pamuk kalpli kirpiye durumu anlatmış. Yıldızlara nasıl gideceği konusunda yardım
istemiş.

 

 

133 

Bilge kaplumbağa ise oraya uçarak değil bir roket yardımıyla gidilebileceğini söylemiş bizim minik
serçeye .Roketi ilk defa duyan serçe hayretler içerisindeymiş ve nasıl yapacağını bilmiyormuş.
Hemen bilgin baykuş, mühendis köstebek ve diğer hayvan dostlarıyla roket yapmaya koyulmuşlar.
Hepsi hayretler içindeymiş. Kendi tasarladıkları rokete hayranlıkla bakıyorlarmış.
Ve minik serçenin heyecanla beklediği o gün gelmiş. Roketine binmiş .Bilgin kaplumbağa onu
uyarmayı ihmal etmemiş:
-Meraklı Serçe, sakın astronot kıyafetini ve oksijen tüpünü çıkarma! Biliyorsun uzayda yer çekimi
yok.
Arkadaşlarının geri sayımı başladığında küçücük yüreği yerinden çıkacak kadar
heyecanlandı.10.9.8.7……….1 ve meraklı serçe o çok hayalini kurduğu uzaydaydı.
Daha önce hiç görmediği gezegenlere, Ay’a, Dünya’ya, yıldızlara bu kadar yakın olmak heyecan
vericiydi.O da neeee? Uzayda gezinirken bir anda rokete bir şeyler oldu ve Minik Serçe daha önce
şeklini hiç görmediği ve hiç bilmediği bir yıldızın üzerinde kendini buluverdi .Acaba artık Dünya
‘ya hiç dönmeyip bu yıldızda mı yaşasaydı?”
Hikaye anlatıldıktan sonra çocuklara araştırmaları için sorular sorulur:

Yer çekimi nedir?

Astronot kimdir?

Yıldızlar nasıl oluşur? Yıldızlar ışığını nereden alır?

NASA nedir?

***Aşağıdaki kodlarda senin için neler gizli acaba?

https://youtu.be/tBOI4Gul968  

h​ ttps://youtu.be/a-akfVqB9Ws

  134 
 

Keşfetme Aşaması:

TELESKOBUMLA İNCELİYORUM

Gezegen ve yıldız stickerları siyah fon karton üzerine yapıştırılır. Kullanılacak olan kabın dış alt
yüzeyine bantla sabitlenir. Kabın içerisine siyah parmak boya ile elde edilen su ve sim koyulur.
Teleskop için tabanı geniş düz cam bir kase kullanılır. Yıldız ve gezegenleri keşfetme süreci başlar.

Daha sonra gezegen ve yıldız bulma ile ilgili olan duyu bütünleme etkinliğine geçilir. Pirinçler
önceden siyaha boyanır ve plastik dikdörtgen bir kaba yerleştirilir. Renkli gezegenler pvc ile
kaplanır. Değişik boyutta yıldızlar kesilir. Alüminyum folyo ile küçük göktaşları yapılır. Pirinçlerin
arasına yerleştirilir. Öğrencilerin gezegen ve yıldızları bulmaları ,pirinçlerle oynamaları sağlanır.
Öğrenciler güzel bir duyu bütünleme oyunu oynayarak gezegen ve yıldızları keşfederler.

YILDIZLARIN ŞEKİLLERİNE BAKIYORUM

El feneri ve çeşitli delikler açılan eva ile keşfe hazır mısın?

 
 

135 

HAYAL EDİYORUM
Öğretmen tarafından masalar birleştirilerek masanın alt yüzeyi uzay teması ile kaplanır ve led ışık
döşenir. Sonra masanın etrafı siyah örtüyle kaplanır. Bir kaç çocuk örtünün altına girerek uzanıp
hayal etmesine olanak tanınır. Çocuklar uzayla ilgili hazırlanan ortamı deneyimledikten sonra,
öğretmen çocukları masaya alır. Boya kalemleri ve kağıtlarını dağıttıktan sonra “Scamper Sorusu”
olarak “Kayan bir yıldız görseydiniz ne dilerdiniz?” der. Çocukların dileklerini çizmelerini ister.
Resim çizim işi bitince tüm çocukların dilekleri hakkında bilgi alınır.
Açıklama Aşaması:
Haydi aşağıdaki kod seni nereye götürecek?
https://youtu.be/yCaQGzCRMBA

  isimlerini 136 
 
öğreniyorum:
Yıldız

Çocuklara uzay ve gezegenlerle ilgili bilgi verildikten sonra gök cisimlerinden YILDIZLARA
dikkat çekilir.

GÖK CİSİMLERİ

“Bulutsuz bir gecede ve karanlık bir yerde gökyüzünü incelediğimizde sayamadığımız kadar
parlak ışık saçan noktalar görebiliriz. Uzayda yer alan bu cisimler gök cisimleridir. Uzayda
bulunan gök cisimleri sadece gözlemleyebildiklerimiz ile sınırlı değildir. Uzayda
gözlemleyemediğimiz daha birçok gök cismi yer alır. Yıldızlar, meteorlar, gezegenler ve gök
adalar uzayda bulunan gök cisimlerine örnek olarak verilebilir.”açıklaması yapılır:

● Yıldızlar

Gökyüzünde görülen ışık noktalarının çoğu aslında kendiliğinden ısı ve ışık saçan büyük gaz
kütleleridir. Bunlara yıldız denir. Güneş sisteminin tek yıldızı olan Güneş, Dünya’daki canlılar
için yaşamsal bir kaynaktır. Güneş’ten yayılan ısı ve ışık sayesinde dünya üzerindeki canlılar

 

 

137 

yaşamlarına devam eder. Gökyüzü dikkatle incelendiğinde yıldızların çeşitli renklerde ve
büyüklüklerde olduğu görülür. Bunun sebebi yıldızların farklı evrelerde olmasıdır. Örneğin yeni
oluşan genç yıldızlar küçük, çok sıcak ve mavi beyaz renktedir. Orta yaştaki bir yıldız olan Güneş
sarı renklidir. Daha yaşlı yıldızlarsa büyük, sıcaklığı daha az ve kırmızı renklidir.

Yaşlanan yıldızlar bir süre sonra büyük bir patlama ile parçalanır ve yıldız ölür.

● Takımyıldızları

Eski çağlarda insanlar çeşitli yıldız gruplarını gözlemlemiş, bu yıldız gruplarını masalsı ve
mitolojik adlarla adlandırmışlardır. Bu yıldız grupları günümüzde takımyıldızı olarak bilinir.
Takımyıldızını oluşturan yıldızlara ortak özellik ya da ilişkileriyle değil Dünya’dan bakıldığında
birlikte çağrıştırdıkları görüntüleri nedeniyle ortak bir isim verilmiştir. Örneğin avcıyı çağrıştıran
yıldız grubu Avcı Takımyıldızı (Orion) olarak adlandırılır. Küçükayı, Büyükayı, Ejderha, Çoban
ve Kuzey Tacı yaygın olarak bilinen takımyıldızlarından bazılarıdır. Yön bulmak için kullanılan
Kutup Yıldızı da Küçükayı’nın yedi yıldızından biridir.

● Kuyruklu Yıldızlar

Kuyruklu yıldızlar, yıldız değildir ve kendileri ışık üretemez. Kuyruklu yıldızlar Güneş çevresinde
dönen toz, gaz ve buzdan oluşur. Kuyruklu yıldızlar Güneş’e yaklaştıkça ısınır ve yüzeyindeki
buzlar buharlaşmaya başlar. Bunun sonucunda gaz ve tozlar kuyruklu yıldızların kuyruğunu
oluşturur. En bilinen kuyruklu yıldızlardan biri Halley kuyruklu yıldızıdır.

● Meteorlar

Güneş sistemi kuyruklu yıldızlardan çok daha küçük meteorit denen uzay cisimleri ile doludur.
Eğer bir meteorit Dünya atmosferine girerse sürtünmenin etkisi ile yanmaya başlar ve gökyüzünde
ince, parlak bir iz bırakır. Buna yıldız kayması ya da akan yıldız denir. Atmosferden geçerken
yanıp tükenmeyen ve Dünya yüzeyine düşen meteor parçaları ise göktaşı olarak adlandırılır.
Meteorlar gezegenlerin yüzeylerine çarptığında büyük çukurlar oluşturabilir. Eğer meteor Dünya
dışında bir gezegenin yüzeyine çarparak çukur oluşturmuşsa buna meteor çukuru denir. Dünya
yüzeyine düşen meteor parçalarına ise göktaşı denildiği için göktaşı çarpması sonucu Dünya
yüzeyinde oluşan çukurlara da göktaşı çukuru adı verilir.

Geceleri gökyüzünde neler görürsün?

Gece gündüz çalışmaları ile geceleri gökyüzünde neler gördüklerine dikkat çekilir.

  138 
 

Derinleştirme Aşaması:

UZAYDAKİ YILDIZLARI YAKALIYORUM

Gerekli Malzemeler:Uzay Resmi,siyaha boyanmış pirinçler,yıldızlar,maşa,öğretmen tarafından
oluşturulan çizelge:

Uzaya gideceğin roket kaç lego büyüklüğünde bana gösterir misin?

Çocukların legolar ve çeşitli bloklarla uzay roketi yapmalarına fırsat verilir ve legoları sayarak not
etmeleri sağlanır.

“YILDIZ TAKIMLARI” DENEYİ

Malzemeler:Cam kavanoz,sarı fon kartonu,alüminyum folyo,fener

Deneyin Uygulanışı: Alüminyum folyo üzerinde farklı gruplarda delikler açılır. Kavanoz folyo ile
kaplanır. Zemine fon kartonu yerleştirilir. Karanlık bir ortam oluşturularak kavanozun kapak
kısmından içeri doğru fener tutulur. Fon kartonu üzerine yansıyan ışıkların gece gökyüzünde
gördüğümüz yıldızlar olduğu, bazılarının ise bir araya gelerek takım oluşturduğu bilgisi verilir.

 
 

139 

Ç​ ocuklardan uzaya keşfetmeye gideceği roketi çizmeleri istenir.Çocuklardan uzaya gittiklerinde
nasıl bir yıldız keşfettiler ,resmini (prototipini) çizmeleri istenir. Keşfettiği yıldızın şekli ve ismi ne
sorusu sorulur ve tasarım aşamasına geçilir.
YENİ BİR YILDIZ KEŞFETSEYDİN NASIL GÖRÜNÜRDÜ?

İSMİ……………………………………………………..OLURDU.

 
 

140 

Çocuklar tarafından tasarlanan yıldızların şekli sert bir kartona öğretmen tarafından çizilir.Çizilen
yıldızın birleşim noktaları sert bir cisimle delinir. Arkasına yerleştirilen led ışığın ampülleri
deliklerden geçirilerek yıldızların aydınlanması sağlanır.
Kullanılacak Malzemeler:Çöp şişler, haşlanmış nohut, marshmallow
KODLAMA
Farklı şekillerde takım yıldızlarının olduğu kartlar öğrencilere gösterilerek birisini seçmesi istenir.
Siyah renkte hazırlanan zemine (siyah kum, siyaha boyanmış kuru fasulye, fon kartonu gibi)
hazırlanan yıldız ve beyaz çubukları kullanarak kartta gördüğü şekilleri zemine kodlaması istenir.

 
 

141 

“ Hadi beni keşfettiğin yıldıza ulaştır.” yönergesi verilir. Öğretmen çocukların resmini yapıştırdığı
astronot etkinliği ile çocukların oluşturduğu yıldız ve daha önceki öğrendiği gezegenleri
bilgisayarsız ortamda oluşturduğu matın üzerine yerleştirir yön oklarıyla ulaşması istenir.
Değerlendirme Aşaması​:

Değerlendirme Rubriği

Ürün için uygun
malzeme kullanıldı.

Probleme uygun tasarıda
bulunuldu

işbirliği içinde çalışıldı

Uzay ile ilgili sorulara
cevap verebilir

 
 

142 

PROJE TAKIMI 9.TAKIM
Aysun SEYMEN
YAŞ GRUBU Merve TEKELİ AKSOY
TEMA Nazan KAYA
ALT TEMA Mine TOY
Hatice ZERK ÇELEBİ
Zeynep BENLİOĞLU
Ayşegül ÖZTEMİZ
Fatma DUMAN
Müşerref DEMİRHAN

48-66 AY
UZAY

UZAY TEKNOLOJİLERİ

K​ AZANIM VE GÖSTERGELER
B​ İLİŞSEL GELİŞİM
K1 Nesne/durum/olaya dikkatini verir.
G1 Dikkat edilmesi gereken nesne/durum/olaya odaklanır.
G2 Dikkatini çeken nesne/durum/olaya yönelik sorular sorar.

  143 
 

K2 Algıladıklarını hatırlar.
G1​ H​ atırladıklarını yeni durumlarda kullanır.
DİL GELİŞİMİ
K5 Dili iletişim amacıyla kullanır.
G5 Konuşmayı sürdürür.
G6 Konuşmayı sonlandırır.
G8 Sohbete katılır.
K2 Dinledikleri/izlediklerini çeşitli yollarla ifade eder.
G1 Dinledikleri/izledikleri ile ilgili sorular sorar.
G2 Dinledikleri/izledikleri ile ilgili sorulara cevap verir.

TEKNOLOJİ TASARIM https://learningapps.org/watch?v=pafkyugqc19
Galactic Explorer, Flipped

KAZANDIRILMASI DÜŞÜNÜLEN Yaratıcı Düşünme, Hayal Kurma
KAVRAM VE BECERİLER

Giriş​A​ şaması:

Öğretmen güne başlarken sınıfa astronot kostümü giyerek girer. Kendisi dışında bir başkasını da
sınıfa bu kıyafetle getirebilir. Kostümle birlikte yanına uzayı çağrıştıran materyaller de alır.
Kıyafet için alüminyum folyo kullanılabilir. Öğrencilerin dikkatini çektiği anda bilin bakalım ben
nereye gidiyorum? Sorusunu sorar verilen cevaplarla birlikte konu uzay teknolojilerine yönelir.
Öğretmen Dünya’nın artık yaşanmaz bir yer olduğunu ve artık uzaya gideceklerini söyler, uzayda
yürüme draması yapılır ve daha sonra uzay teknolojisi araçlarına ait görseller gruplandırılır.

  144 
 

ARAŞTIRMA ÖDEVİ SUNMA

Öğretmen çocukların ay şeklinde oturmalarını sağlar. Çocuklara daha önce Flipped yöntemi ile
önceki gün evde araştırmaları için verilen, uzay teknolojileri ödevlerini gönüllü öğrencilerin
bireysel ve grupla sunum yapmaları sağlanır.

Keşfetme Aşaması:

Oyun etkinliği: Uzaydaki gezegenler çocuklara anlatıldıktan sonra gezegenlerin ikişer adet
fotoğrafları çıkarılır. Fotoğraflar yerlere karışık ve ters bir şekilde yerleştirilir.Çocuklar sıra ile gelip
bir kağıt seçer ve seçtiği gezegenin özelliklerini anlatır. Seçtiği gezegenin aynısını bulmak için
tekrar seçim yapar. Doğru gezegeni bulursa kağıt açık kalır farklı ise tekrar iki kâğıtta kapatılır ve
oyuna bir başka çocukla devam edilir. Tüm kağıtlar açıldığında oyunumuz biter. Oyun sonunda
velilere hazırlanan eşleştirme oyunu linki atılır ve çocukların evde oynaması istenir.

https://learningapps.org/watch?v=pafkyugqc19

Açıklama Aşaması:

ARAŞTIRMA SUNULARI

Öğretmen sınıfta çocuklara gezegenlerin isimlerini ve şekillerini hatırlattıktan sonra “şimdi onları
daha yakından görmek ister misiniz?’’ diye sorar ve telefona önceden yüklenmiş olan “Galactic
Explorer” programı yardımı ile elindeki önceden hazırlanmış küpü telefona tutar ve çocuklarda
uzayı gezegenleri artırılmış gerçeklik yöntemi ile daha yakından tanımış olurlar.

Daha sonra öğretmen, “çocuklar şimdi hem eğlenelim, hem öğrenelim” der ve “Gezegen” şarkısını
açarak dans etmeye ve gezegen şarkısını söylemeye başlarlar.

https://youtu.be/rGGZnh8W7Oo

Derinleştirme Aşaması:

Öğrenciler ile uzay teknolojileri hakkında video seyredilir.

Tübitak uzay teknolojileri:

https://www.youtube.com/watch?v=WfiStNIX_NY

Bir astronotun günlük yaşamı:

  145 
 

https://www.youtube.com/watch?v=HmkecD0V45U

Teleskopların gözünden uzay:

https://www.youtube.com/watch?v=4RcoYa2V7o4&t=137s

Öğretmen öğrencilere: “Uzaya gitmiş astronotlar uzayda yolculuk yapıyorlar .Uydumuz Göktürk
sayesinde haberleşebiliyoruz. Fakat teleskobumuz bozulmuş .Astronotlarımızı göremiyoruz. Nasıl
bir şey tasarlamalıyız ki astronotlarımızı görebilelim? Teleskobun nasıl olmalı?” diyerek öğrenciler
beyin fırtınası için yönlendirilir. Öğrencilerin söylediği her şey yazılarak kaydedilir. Daha sonra
“1-2-3 en rahat yerine uç, tasarımı çizmek çok mu güç’’denilerek öğrencilerin rahatça tasarımlarını
çizmeleri sağlanır. Öğretmen öğrenciler tasarımları çizerken, ne çizdikleri hakkında konuşarak,
öğrencilerin söyledikleri kağıda not edilir. Daha sonra her öğrenciye 1’den 5’e kadar sayı verilir.
Sonra 1 rakamı olanların 1. Masaya, 2 rakamı olanların 2.masaya, 3 rakamı olanların 3. Masaya, 4
rakamı olanların 4. masaya geçmeleri istenerek 4.grup oluşturulur.(20’den fazla öğrencisi olan
sınıflar için 5.grup oluşturulabilir. Her masaya gerekli malzemeler yerleştirilir. Öğretmen,
teleskopları tasarlarken, ölçüm yaparken ve büyüteç camlarını takarken öğrencilere destek verir.
Öğrenciler tasarımlarını bitirdikten sonra ürünlerini grup olarak test ederek çalışmalarında
eksiklikler varsa eksiklikleri tamamlamaları sağlanır.

KODLAMA

Teleskopların yapımının ardından “çocuklar haydi masalarımıza geçerek dağıtacağım kodlama
etkinliğini yapalım. Bakalım en kısa yoldan gidişi kolay bulabilecek misiniz?” diyerek kodlama
etkinliği dağıtılır ve yaptırılır. (Çocuklar kodlamada biraz daha ileri seviyede ise kodları verilmiş
ise, uzay mekiği yapım etkinliği dağıtılır.)​

 
 

146 

Değerlendirme Aşaması:
Öğretmen sınıfta astronot kostümünü giyerek “uzay etkinliğimizde neler yaptık?” diye sorar.
Öğrencilerin yanıtları dinlenir. Uzay etkinliğimizde;

 
 

147 

“Uzay etkinliğinde en çok neleri sevdin? Uzay etkinliğini uygularken mutlu oldun mu? Uzay
etkinliğinde neler yaptık?” sorularına verilen yanıtları resme dökmeleri istenir .Çocuklara verilen
karton, kalem, makas ,yapıştırıcı vs.malzemelerle öğrencilerin uzayla ilgili özgün resimler
yapmalarına rehberlik edilir.

Sorunu Tanımlama ve Analiz Etme

Olası Çözümleri Bulma ve En İyisini Seçme

Bir Örnek Yapma ve Bunu Test Etme

Ürününü Paylaşma

Ürününü Değerlendirme ve Daha İyisini
Düşünme

  148 
 

DEĞERLENDİRME RUBRİĞİ
Neler Yaptım?

Sorumluluk aldım.

İşbirliği içinde çalıştım.
Uzay teknolojilerini anladım.
Uzay teknoloji tasarımı yaptım.
Şarkıyı söyledim.
Oyunu oynadım.
Kodladım.
Evde uzay teknolojileri ödevimi
araştırdım.

  149 
 

Uzay teknolojilerini tanıdığıma mutlu
oldum.

EK 1 : Araştırma Ödevi
EK2 : AR Uygulama Şablonu

Araştırma Ödevi

Sayın Velim;

eTwinning ‘’Let’s Teach And Learn STEM’’ projesi kapsamında biz uzay
teknolojilerini araştırıyoruz. Derslerimizde çocuklarımızın uzay teknolojilerini öğrenmelerini
amaçlıyoruz. Bu konu hakkında STEM, Kodlama çalışmalarını sınıfta
uygulamaktayız.Sizden ricamız evde uzay teknolojileri(Uydu,Teleskop,Astronot kıyafeti
vb)hakkında araştırma yapmanızı ve öğrencimizin kısa ve öz şekilde sunum yapmasını
sağlamanızı rica ederiz.