Sejarah Modulus Semester 2 (Sejarah Islam)

NO SOALAN SOALAN M/S

Ringkasan Garis Masa Sejarah Islam 14

Bincangkan kepentingan semangat asabiyah dalam peradaban Arab Jahiliah sebelum


1 15kedatangan islam
2 17Jelaskan struktur dan ciri-ciri masyarakat Arab Jahiliah sebelum kedatangan Islam

3 Sejauh manakah agama Wathani merupakan agama utama masyarakat Arab 19
4 Jahiliah.Bincangkan
5
6 Masyarakat Arab Jahiliah bukanlah satu bangsa yang tidak bertamadun bertamadun. Jelaskan

7
8 21pernyataan tersebut
9
10 Bincangkan kehidupan manusia zaman Jahiliah dan kehidupan manusia setelah kedatangan


23Islam

Jelaskan perubahan sosiopolitik yang berlaku kepada masyarakat arab selepas kedatangan
25
islam

Nabi Muhammad Saw telah manghadapi tentangan yang hebat semasa pembinaan
27
masyarakat islam di Makkah

Golongan Muhajirin Dan Ansar Memberi Sumbangan Yang Besar Pada Zaman Pemerintahan


28Nabi Muhammad SAW di Madinah. Bincangkan Pernyataan Ini

Jelaskan konsep ummah & langkah-langkah pembentukannya yang dilaksanakan oleh nabi
31
Muhammad SAW

Bincangkan perkembangan masyarakat Islam pada zaman Khulafa al-Rasyidin 34

11 36Huraikan isi kandungan dan kepentingan Piagam Madinah

12 Jelaskan sistem pemerintahan negara Islam Madinah pada zaman Nabi Muhammad SAW 39

13 Bincangkan struktur pemerintahan pentadbiran kerajaan islam Madinah pada zaman
40
14 Khulafa’ Al Rasyidin 41
15 43
16 Nabi Muhammad saw telah menunjukkan contoh teladan yang terbaik dalam kepimpinan
45
17 baginda. Buktikan kepimpinan baginda dalam pelbagai bidang 46

Kepimpinan Nabi Muhammad S.A.W dalam ketenteraan

Bincangkan konsep, ciri-ciri dan tanggungjawab seorang khalifah

Bincangkan sumbangan Khalifah Abu Bakar Al-Siddiq

18 Sejauhmanakah pemerintahan Khulafa' Ar-Rasyidin memenuhi prinsip demokrasi 48

NO SOALAN SOALAN M/S

Bincangkan sumbangan Khalifah Harun al-Rasyid dalam perkembangan intelektual dan


19 50pendidikan

Nilaikan dasar-dasar Aurangzeb bagi memartabatkan semula agama dan umat Islam di India


20 52pada abad ke 16 Masihi

21 Jelaskan struktur pentadbiran pusat dan wilayah Kerajaan Turki Uthamaniyah pada abad ke-
54
16M hingga ke-17M

22 Jelaskan pengertian jihad dan jenis jenis jihad yang ditunjukkan pada zaman Nabi Muhammad

23
56SAW

Jelaskan konsep Jihad dan etika peperangan menurut Islam 59

24 Jelaskan konsep Ummah dan langkah-langkah dalam menyatukan pelbagai golongan
61
25 masyarakat di Madinah 64

Jelaskan strategi peperangan pada zaman Nabi Muhammad S.A.W dan Khulafa al-Rasyidin

26 Bincangkan sistem ketenteraan pada zaman pemerintahan Khulafa al – Rasyidin 65
27 Nilaikan sumbangan Salehuddin Al- Ayubbi dalam memperluaskan syiar Islam 68

28 Huraikan ciri-ciri kepimpinan Sultan Muhammad al-Fatih dan sumbangan baginda 72

29 Bincangkan tindakan-tindakan yang diambil oleh Sultan Muhammad al-Fatih dalam 75
menawan Kota Konstantinople daripada Byzatine

30 Sejauh manakah Perjanjian Hudaibiyah membuktikan kewibawaan kepimpinan Nabi
77
Muhammad SAW dalam hubungan diplomatik

Bincangkan pelaksanaan sistem naungan pada zaman khulafa al rasyidin dan zaman umaiyah


31 78pada abad ke 7 hingga 8

32 Bincangkan kepentingan hubungan bentuk perjanjian antara kerajaan Turki Uthmaniyah 80
dengan negara-negara Eropah lain

33 Bincangkan Konsep dan Ciri-Ciri Ekonomi Islam Ketika Zaman Nabi Muhammad SAW. 81

34 Bincangkan sumber pendapatan negara islam Madinah pada zaman nabi Muhammad SAW ke

35
83arah kepentingan masyarakat

Huraikan kegiatan ekonomi pada zaman kerajaan Abbasiyah 85

36 Masyarakat Melayu Melaka bukanlah masyarakat pertanian semata mata. Bincangkan
87
37 pernyataan ini 89

Pemimpin memainkan peranan penting dalam memajukan Melaka sebagai sebuah pusat

perdagangan pada abad ke 15. Bincangkan

NO SOALAN SOALAN M/S

38 Jelaskan peranan baitulmal dan pelaksanaannya pada zaman Khulafa al Rasyidin 90
39 Huraikan sumber-sumber pendapatan Baitulmal 91

40 Jelaskan pelaksanaan cukai jizyah dan kharaj pada zaman Khulafa al-Rasyidin 92

42 Huraikan tentang institusi Baitulmal pada zaman Kerajaan Abbasiyah 93

43 Huraikan ciri-ciri dan matlamat pendidikan menurut Islam 95

44 Masjid merupakan institusi pendidikan terpenting di Meair. Bincangkan 97
45 Bincangkan perkembangan institusi pendidikan yang terdapat di Acheh 99

46 Pemerintah memainkan peranan penting dalam memajukan Acheh sebagai sebuah pusat

47
48 101pendidikan Islam di Asia Tenggara pada abad ke-16. Bincangkan

Al - Khwarizmi telah memberikan sumbangan yang besar terhadap perkembangan matematik


103dunia. Bincangkan

Al- Ghazali telah memberikan tafsiran semula terhadap ilmu falsafah 105

49 Nilaikan sumbangan pemikiran Ibn Khaldun kepada peradaban manusia 109

50 Jelaskan sumbangan Al- Masudi dalam bidang geografi dan pelayaran 111

51 114Ketokohan dan sumbangan Ibn Majid

52 Nilaikan sumbangan Ibnu Batutah dalam bidang pelayaran terhadap perkembangan
116
53 tamadun dunia 118

Ciri-ciri seni bina Islam di Andalusia pada abad ke 13 M

54 Huraikan ciri-ciri kesenian Islam di India pada zaman Kerajaan Mughal 120

55 Sejauh manakah kelemahan sistem politik dalaman menyebabkan kejatuhan kerajaan Turki

56
123Uthmaniyah pada awal abad ke 20M
57
Bincangkan Gerakan Tanzimat dan kesannya terhadap pentadbiran kerajaan Turki Uthmaniyah


125pada abad Ke-19 M

Peluasan kuasa barat ke atas kerajaan Turki Uthmaniyyah adalah disebabkan oleh Revolusi
127
Perindustrian. Bincangkan

NO SOALAN SOALAN M/S

58 Analisiskan perjuangan Gerakan Uthmani Muda semasa pemerintahan Kerajaan Turki


128Uthmaniyah pada abad 19 hingga awal abad ke 20

Nilaikan sumbangan Muhammad Ali Pasha dalam gerakan pembaharuan Mesir pada abad ke-


59 13119 M

60 Galurkan kebangkitan masyarakat Mesir terhadap penjajahan Barat pada abad 18-19 M 133

61 Nilaikan sumbangan Muhammad Ali Pasha dalam gerakan Pembaharuan Mesir pada abad ke
135
62 -19 M 137

Bincangkan faktor-faktor kemunculan gerakan nasionalisme di Syria pada abad ke 20M

63 Bincangkan kebangkitan Masyarakat Algeria terhadap penjajahan Perancis pada abad ke 19
139
64 dan 20 M 141

Huraikan peranan Jamaluddin Al-Afghani dalam Gerakan Nasionalisme di Mesir

65 Huraikan kesan-kesan penglibatan Kerajaan Uthmaniyah dalam Perang Dunia Pertama 143

66 Bincangkan faktor dalaman yang mempengaruhi pembentukan negara bangsa Mesir pada
145
67 awal abad ke-20M 147

Sejauhmanakah faktor politik membawa kepada pembentukan negara bangsa di turki pada

abad ke-20

ANALISIS SOALAN SEJARAH STPM PENGGAL 2 (TAHUN 2013-2020)

2013 2013 2014 2014 2015 2015 TEMA 1 2018 2018 2019 2019 2020 2020
X1 (U) (U) X2 (U) MASYARAKAT (U) (U) (U)
2016 2016 2017 2017
(U) (U)
1.1 Masyarakat Jahiliah

X3

1.2 Masyarakat Islam
X4 X5 X6

1.3 Sistem Pemerintahan
X7 X8 X9 X10

1.4 Kepimpinan
X11

X12 X13 X14 1.5 Institusi Khalifah X18 X19 X20
X15 X16 X17

1.6 Bentuk Pemerintahan

X21 X22 X23 X24 X25 X26

1.7 Pertahanan dan Pembukaan Wilayah

X27 X28 X29 X30 X31

1.8 Perhubungan Luar X33
X32

SOALAN

1.1 Masyarakat Jahiliah
X1 Bincangkan ciri-ciri kehidupan masyarakat Arab Jahiliah sebelum Kerasulan Nabi Muhammad SAW.
X2 Sejauhmanakah masyarakat Arab Jahiliah dianggap sebagai masyarakat yang tidak bertamadun.
X3 Jelaskan struktur masyarakat Arab pada zaman jahilliah.

1.2 Masyarakat Islam
X4 Bincangkan Kemunculan golongan baharu dalam masyarakat Islam pada zaman Khulafa ar-Rasyidin.
X5 Terangkan konsep Ummah yang telah dipraktikkan oleh Nabi Muhammad SAW di Madinah.
X6 Bincangkan peranan golongan Muhajirin bagi mengukuhkan Negara Islam Madinah pada zaman Nabi Muhammad

SAW.

1.3 Sistem Pemerintahan
X7 Bincangkan usaha-usaha yang telah dilakukan oleh nabi Muhammad SAW selepas baginda berjaya menubuhkan

negara Islam di Madinah.
X8 Jelaskan prinsip-prinsip daripada Piagam Madinah yang menjadi dasar pemerintahan Nabi Muhammad SAW di

Madinah.

X9 Piagam Madinah menyumbang kepada pembentukan Negara Islam Madinah yang maju dan stabil dari aspek
politik dan sosial. Bincangkan.

X10 Jelaskan sistem pemerintahan Nabi Muhammad SAW di Madinah.

1.4 Kepimpinan
X11 Huraikan empat ciri kepemimpinan Nabi Muhammad SAW sebagai ketua negara di Madinah.

1.5 Institusi Khalifah
X12 Analisiskan pembaharuan dari aspek politik yang dilaksanakan oleh Umar Abdul Aziz setelah dilantik sebagai

khalifah kerajaan Bani Umaiyah
X13 Bincangkan Pelaksanaan Syura dalam pemilihan Khulafa al-Rasyidin.
X14 Bincangkan pembaharuan politik dan ekonomi yang dilaksanakan oleh Khalifah Umar al Khattab semasa

pemerintahannya.
X15 Bincangkan sumbangan Khalifah Abu Bakar dalam membanteras Golongan ar-Riddah.
X16 Huraikan faktor politik, ekonomi dan sosial yang mempengaruhi zaman keemasan Islam semasa pemerintahan

Khalifah Harun Al Rasyid.
X17 Huraikan kaedah pemilihan khalifah pada zaman Khulafa ar-Rasyidin.
X18 Huraikan pembaharuan yang telah dilaksanakan oleh Umar bin Abdul Aziz khalifah kerajaan Bani Umayyah.
X19 Bincangkan usaha yang dilakukan oleh Khalifah Umar bin al-Khattab dalam bidang ekonomi dan sosial bagi

membina sesebuah negara yang berkebajikan.
X20 Bincangkan pembaharuan dalam bidang ekonomi dan politik semasa pemerintahan Khalifah Umar bin Abdul

Aziz.

1.6 Bentuk Pemerintahan
X21 Bincangkan langkah -langkah yang diambil oleh Maharaja Akhbar bagi memantapkan sistem pemerintahannya.
X22 Jelaskan sistem politik dan pentadbiran Akhbar dalam mengukuhkan pemerintahan kerajaan Moghul di India.
X23 Jelaskan struktur pemerintahan zaman Khalifah Uthmaniyah pada abad ke 16 dan abad ke 17M.
X24 Bincangkan dasar pemerintahan Aurangzeb bagi mengukuhkan pemerintahan Moghul di India.
X25 Huraikan usaha yang telah dilakukan oleh Aurangzeb bagi mengekalkan empayar Moghul di India.
X26 Huraikan pencapaian Maharaja Akhbar dalam bidang politik dan sosial untuk mengukuhkan empayar Moghul di

India.

1.7 Pertahanan dan Pembukaan
X27 Bincangkan ciri kepimpinan yang dimiliki oleh Sultan Muhammad al -Fatih.
X28 Jelaskan strategi yang digunakan oleh tentera Islam dalam Perang Khandak dan Perang Badar.
X29 Nilaikan kepimpinan Sultan Muhammad al-Fatih dalam bidang ketenteraan abad ke -15.
X30 Huraikan ciri kepimpinan Salehuddin al-Ayyubi sebagai seorang pemimpin tentera yang cemerlang.
X31 Terangkan ciri -ciri kepemimpinan yang dimiliki oleh Salehuddin al -Ayyubi dalam pembebasan kota Jerusalem.

1.8 Perhubungan Luar
X32 Bincangkan hubungan diplomatik yang berlaku pada zaman Nabi Muhammad SAW.
X33 Bagaimanakah perjanjian yang dimeterai dengan pihak luar mempercepat kejatuhan Khalifah Uthmaniyah?

2013 2013 2014 2014 2015 TEMA 2 2018 2019 2019 2020 2020
X1 (U) X2 (U) X3 PEMBANGUNAN DAN PEBEROKAAN (U) X8 (U) X13 (U)
X10 2015 2016 2016 2017 2017 2018
X9 (U) (U) (U) X6 X12
X7
2.1 Ekonomi
X4 X5

2.2 Pendidikan
X11

2.3 Perkembangan Intelektual

X XX14 X15 X16 X X17 X18 X20 X21 X22 X23 X24
X25
X19
X29
2.4 Penerokaan Tokoh

X26 X27 X28

2.5 Senibina
X30 X31

SOALAN

2.1 Ekonomi
X1 Sejauhmanakah kegiatan ekonomi masyarakat Malaysia pada hari ini merupakan cerminan kegiatan ekonomi

penduduk Melaka pada zaman pemerintahan Kesultanan Melayu Melaka.
X2 Bincangkan konsep ekonomi Islam di Madinah semasa zaman pemerintahan Nabi Muhammad SAW.
X3 Bincangkan pengurusan sumber baitulmal pada zaman Khulafa al-Rasyidin.
X4 Jelaskan pelaksanaan zakat pada zaman pemerintahan Khulafa ar-Rasyidin.
X5 Perihalkan kegiatan ekonomi kerajaan Abbasiyah dari abad ke-11 hingga abad ke- 12 masihi.
X6 Huraikan aktiviti ekonomi penduduk Melaka pada zaman pemerintahan Kesultanan Melayu Melaka.
X7 Jelaskan peranan dan pelaksanaan institusi baitulmal pada zaman pemerintahan Khalifah Umar al-Khattab.
X8 Bincangkan pelaksanaan kharaj pada zaman pemerintahan Khalifah Umar al-Khattab.

2.2 Pendidikan
X9 Bincangkan peranan Acheh sebagai pusat perkembangan ilmu di Nusantara pada abad ke-16M.
X10 Pada zaman pemerintahan Sultan Iskandar Mahkota Alam, Institusi pendidikan dikatakan tumbuh bagai

cendawan selepas hujan. Jelaskan.
X11 Huraikan perkembangan institusi pendidikan di Mesir pada abad ke-8 Masihi.
X12 Perihalkan institusi pendidikan di Mesir pada abad ke-8 Masihi.
X13 Bincangkan perkembangan institusi pendidikan di Acheh pada abad ke-16 Masihi dan abad ke-17 Masihi.

2.3 Perkembangan Intelektual
X14 Sumbangan Ibn Sina dalam bidang perubatan telah memberi impak yang besar kepada masyarakat pada hari ini.

Bincangkan penyataan tersebut.
X15 Nilaikan Sumbangan Ibn Khaldun tentang peradaban Islam.
X16 Terangkan sumbangan Imam al - Ghazali dalam Bidang falsafah.
X17 Huraikan faktor -faktor yang menjadikan Andalusia sebagai pusat perkembangan ilmu naqli dan aqli, iaitu pada

zaman Khalifah Umayyah dari abad ke -11 Masihi hingga abad ke -13 Masih.
X18 Huraikan perkembangan ilmu naqli pada zaman Khalifah Abbasiyah dari abad ke 11 Masihi hingga abad ke 13

Masihi.

X19 Bincangkan tiga pemikiran Ibnu Khaldun dalam ketamadunan.
X20 Nilaikan sumbangan intelektual al -Khwarizmi dalam bidang matematik dan astronomi.
X21 Baitul Hikmah memainkan peranan penting dalam perkembangan ilmu naqli dan aqli pada zaman kerajaan

Abbasiyah. Bincangkan.
X22 Huraikan perkembangan ilmu naqli pada zaman Khalifah Umayyah di Andalusia dari abad ke -11 hingga abad ke-

13 Masihi.
X23 Bincangkan perkembangan ilmu aqli pada zaman Khalifah Abbasiyah dari abad ke -11 Masihi hingga abad ke -13

Masihi.
X24 Bincangkan peranan baghdad sebagai pusat perkembangan ilmu pada zaman Khalifah Abbasiyah dari abad ke -11

Masihi hingga ke -13 Masihi.
X25 Nilaikan sumbangan Ibnu Sina dalam bidang perubatan.

2.4 Penerokaan Tokoh
X26 Nilaikan sumbangan Ibn Majid dalam bidang pelayaran.
X27 Jelaskan sumbangan Ibn Battutah dalam bidang penjelajahan dan penerokaan.
X28 Nilaikan sumbangan al -Mas’udi dalam bidang penerokaan.
X29 Jelaskan sumbangan al -Mas’udi dalam bidang geografi dan pelayaran.

2.5 Senibina
X30 Huraikan ciri senibina Islam di Andalusia pada abad ke -13 M.
X31 Huraikan lima ciri senibina Islam kerajaan Moghul di India pada abad ke -17 M.

2013 2013 2014 2014 TEMA 3 2019 2020 2020
X1 (U) (U) NASIONALISME DAN PEMBENTUKAN NEGARA BANGSA (U) (U)
2015 2015 2016 2016 2017 2017 2018 2018 2019

(U) (U) (U) (U)
3.1 Peluasan Kuasa Barat

X2 X3

3.2 Reaksi Masyarakat Tempatan X7 X8 X9
X4 X5 X6

3.3 Gerakan Nasinalisme

X10 X11 X12 X13 X14 X15 X16 X17 X18 X19 X20

3.4 Perang Dunia Pertama

X21 X22 X23 X24 X25 X26

X27 X28 3.5 Pembentukan Negara Bangsa X32
X29 X30 X31

SOALAN

3.1 Peluasan Kuasa Barat
X1 Analisiskan faktor politik dan pengaruh luar yang menyebabkan kejatuhan kerajaanTurki Uthmaniyah pada awal

abad ke -20 M.
X2 Bincangkan faktor peluasan kuasa Barat terhadap pemerintahan kerajaan Uthmaniyah pada abad ke -18 hingga

abad ke -20 M.
X3 Perluasan kuasa Barat pada zaman Khalifa Uthmaniyah berlaku kerana faktor agama, politik dan ekonomi.

Huraikan.

3.2 Reaksi
X4 Jelaskan reaksi masyarakat tempatan terhadap penjajahan Perancis di Algeria pada abad ke - 17 Masihi.
X5 Perihalkanan peranan Abdul Qadir Al Jazairi sebagai pelopor kepada gerakan penentangan rakyat terhadap

penjajahan Perancis di Algeria pada abad ke 19 Masihi.
X6 Galurkan gerakan penentangan rakyat Mesir terhadap penjajahan Barat dari abad ke - 19 Masihi hingga abad ke

20 Masihi.
X7 Bincangkan gerakan penentangan Abdul Qadir al - Jazairi terhadap penjajahan Perancis di Agelria.
X8 Perihalkan peranan Ahmad Urabi Pasha dalam gerakan penentangan rakyat Mesir terhadap penjajahan British

pada abad ke -19 Masihi.
X9 Bincangkan faktor penentangan masyarakat Algeria terhadap penjajahan Perancis pada abad ke -19 hingga abad

ke -20 Masihi.

3.3 Gerakan Nasinalisme
X10 Analisiskan faktor perkembangan semangat nasionalisme pada awal abad ke -20 M di Syria.
X11 Aspek pendidikan merupakan aspek yang penting dalam kemunculan semangat Nasionalisme di Mesir pada abad

ke -20. Berikan ulasan anda tentang pernyataan tersebut.
X12 Sejauhmanakah golongan intelektual berperanan dalam menyemarakkan gerakan nasioalisme di Mesir pada

abad ke -20 M.
X13 Bincangkan peranan Gerakan Islah dalam membangkitkan kesedaran politik di Mesir pada abad ke - 19 dan 20M.
X14 Terangkan faktor kemunculan gerakan nasionalisme di Syria pada awal abad ke - 20.
X15 Syeikh Muhammad Abduh ialah seorang tokoh Intelektual di Mesir. Terangkan peranan beliau dalam Gerakan

nasionalisme di Mesir.
X16 Terangkan tiga peranan bidang kewartawanan dan media akhba dalam gerakan nasionalisme di Mesir pada akhir

abad ke -19 Masihi hingga awal abad ke -20 Masihi.
X17 Bincangkan peranan golongan intelektual dan sasterawan dlm gerakan nasionalisme di Syria.
X18 Jelaskan peranan Sayyid Jamaluddin al -Afghani dan Syeikh Muhammad Abduh dalam gerakan nasionalisme di

Mesir.
X19 Bincangkan peranan Rashid Rida sebagai tokoh Gerakan Pembaharuan di Mesir
X20 Bincangkan faktor kemunculan semangat nasionalisme di Mesir pada awal abad ke -20 Masihi.

3.4 Perang Dunia Pertama
X21 Berikan ulasan anda tentang penglibatan Khalifah Uthmaniyah dalam Perang Dunia Pertama.
X22 Galurkan penglibatan Khalifah Uthmaniyah dalam Perang Dunia Pertama.
X23 Penglibatan Khalifah Uthmaniyah dalam Peranng Duia Pertama memberikan kesan politik, ekonomi dan social

kepada kerajaan Turki Uthmaniyah. Bincangkan.
X24 Bincangkan dasar British terhadap penglibatan kerajaan Uthmaniyah dalam PD Pertama.
X25 Huraikan Empat Peperangan yang melibatkan Kerajaan Turki Uthmaniyah Dalam Perang Dunia 1.
X26 Huraikan faktor penglibatan kerajaan Turki Uthmaniyah dalam Perang Dunia Pertama.

3.5 Pembentukan Negara Bangsa
X27 Huraikan faktor dalaman yang mempercepatkan pembentukan negara bangsa di Turki dari tahun 1856 hingga

tahun 1918.
X28 Bincangkan fator luaran yang membawa kemunculan negara bangsa di Turki.
X29 Huraikan faktor yang menyumbang pembentukan negara bangsa Mesir pada abad ke -20.
X30 Jelaskan faktor pembentukan negara bangsa Turki.
X31 Bincangkan faktor luaran yang membawa kepada pembentukan Negara bangsa Mesir pada abad ke -20 Masihi.
X32 Bincangkan faktor dalaman yang mempengaruhi pembentukan negara bangsa Mesir pada abad ke -20 Masihi.



1. Bincangkan kepentingan semangat asabiyah dalam peradaban Arab Jahiliah sebelum kedatangan
islam.

Zaman Jahiliah bermula pada tahun 300M – 610 M. Kata akar bagi perkataan jahiliah ialah
ja ha la manakala kata terbitannya ialah jahlun atau jahalatun yang membawa maksud bodoh
atau sesat. Semangat Assabiyah pula bermaksud sikap fanatik sesuatu puak secara melampau
atau semangat setia kawan yang kuat.

Kepentingan semangat Assabiyah dalam peradaban Arab Jahiliah sebelum kedatangan islam
yang pertama, semangat Assabiyah sebagai perasaan setia kawan. Semangat Assabiyah terjalin
melalui sistem kabilah. Sistem kabilah merupakan unit sosial yang mengawal sistem pentadbiran
pada zaman Jahiliah. Penyatuan masyarakat berkabilah ialah berdasarkan pertalian darah dan
keturunan. Setiap kabilah mempunyai nama dan status yang dipelihara dan dipertahankan. Ini
menyebabkan sikap megah wujud dan memandang hina kabilah lain. Sebagai contoh, Bani
Tamim, Bani Taim, dan Bani Hashim. Mereka mengamalkan kehidupan tertutup dan tidak
menerima suku-suku Arab lain.

Kepentingan kedua semangat Assabiyah dalam peradaban Arab Jahiliah sebelum
kedatangan islam ialah, Assabiyah melahirkan semangat sedia berkorban. Seseorang individu itu
akan sanggup berperang demi mempertahankan kabilahnya. Mereka mempunyai tanggapan
bahawa individu yang mempunyai pertailan darah wajib mempertahankan kabilah mereka.
Anggota kabilah yang dibunuh oleh kabilah lain akan dituntut bela tanpa menyelidik terlebih
dahulu. Contoh perang yang berlaku ialah Perang Harb al-Basus. Perang ini disebabkan
pertikaian selama 40 tahun antara 2 puak bersaudara.

Kepentingan ketiga semangat Assabiyah dalam peradaban Arab Jahiliah sebelum
kedatangan islam ialah, Assabiyah sebagai satu peraturan hidup atau undang-undang.
Masyarakat ini tidak mempunyai undang-undang yang tetap bagi menjaga keamanan serta
kehidupan mereka. Semangat Assabiyah diperlukan untuk membela kaum membela kaum
mereka tidak kira sama ada dizalimi ataupun menzalimi. Mereka menjaga dan melindungi
kepentingan suku kaum. Mereka juga bersama-sama berganding bahu mempertahankan ahli
yang ditindas. Oleh itu, jelaslah semangat ini diperlukan bagi dijadikan sebagai pelindung diri
serta demi menjaga kepentingan suku.

Kepentingan keempat semangat Assabiyah dalam peradaban Arab Jahiliah sebelum
kedatangan islam ialah, semangat Assabiyah mementingkan kemenangan dalam peperangan.
Peperangan yang bermula secara kecil-kecilan seperti masalah sempadan, perebutan sumber air
atau mempertahankan anggota suku seperti menuntut bela atas kematian ahli suku ini yang akan
berlarutan hingga bertahun-tahun. Kemenangan kaum sangat dipentingkan tanpa mengira
kerugian dan kebinasaan yang disebabkan oleh perang. Contoh perang yang telah berlaku ialah
Perang Harb al-Basus yang mengambil masa selama 40 tahun. Oleh hal yang demikian, timbul
perasaan megah apabila memenangi dan menewaskan suku lain.

Kesimpulannya, kepentingan semangat Assabiyah dalam masyarakat Arab Jahiliah adalah
sangat ketara. Oleh hal yang demikian, jelaslah bahawa semangat Assabiyah ini amat penting

bagi masyarakat Arab Jahiliah sebelum kedatangan islam bagi melindungi suku kaum mereka
dan hak mereka.

2. Jelaskan struktur dan ciri-ciri masyarakat Arab Jahiliah sebelum kedatangan Islam

Sebelum kedatangan Islam, masyarakat Tanah Arab disebut sebagai masyarakat jahiliah.
Perkataa jahiliah berasal daripada perkataan arab yang bermaksud bodoh dan sesat. Secara
dasarnya, zaman ini mempunyai segelintir masyarakatnya yang tidak mempunyai agama
yang sebenar di sisi Allah S.W.T. Terdapat banyak ayat-ayat al-Quran yang menjelaskan ciri-
ciri kehidupan dan kejahilan masyarakat pada masa itu, antaranya dalam surah al-Maidah dan
surah al-Jumaat.

Antara struktur dan ciri-ciri masyarakat Arab sebelum kedatangan Islam ialah struktur
pembahagian masyarakat. Mayarakat jahiliah dibahagikan kepada dua golongan iaitu
golongan Badwi dan Hadari. Golongan Badwi adalah masyarakat yang tinggal di pedalaman
dan kampung. Keistimewaan golongan ini pula ialah mereka bersifat tahan lasak, berani,
pemurah, dan amanah. Manakala golongan masyarakat Hadari pula merupakan golongan
yang lebih maju. Mereka menetap di bandar atau pinggir bandar. Golongan Hadari ini terdiri
daripada para cerdik pandai dan bangsawan. Tambahan pula, aktiviti kehidupan yang mereka
lakukan ialah menjalankan aktiviti perdagangan, pertukangan dan pertanian.

Dalam sistem masyarakat jahiliah, hidup mereka ditunjangi sistem kabilah yang
membahagi-bahagikan mereka kepada beberapa unit tertentu. Pembentukan bermula daripada
satu keluarga yang tinggal di dalam khemah. Keluarga atau khemah akan terbentuk satu
kumpulan yang dikenali sebagai ihai. Beberapa ihai bercantum membentuk kaum dan
akhirnya terbentuk kabilah. Pembentukan kabilah ini biasanya ditentukan melalui pertalian
darah dalam kalangan ahli masyarakat. Kehidupan masyarakat jahiliah pula diikat dengan
satu semangat yang dinamakan semangat assabiyah iaitu semangat kesukuan. Ikatan yang
padu ini mendorong mereka untuk sanggup berperang demi mempertahankan kabilah
masing-masing walaupun perbalahan mereka bermula dari perkara yang remeh.

Masyarakat zaman jahiliah berpegang kepada agama nenek moyang mereka yang
merupakan agama yang syirik dan kufur kerana ianya tidak berlandaskan kepada ajaran yang
disampaikan oleh nabi-nabi terdahulu. Mereka juga menyelewengkan ajaran yang dibawa
oleh para rasul dan nabi sebelum Nabi Muhammad s.a.w. Sebagai contoh, ada yang
mengamalkan agama Wathani yang menganggap berhala adalah Tuhan. Pada asalnya, ia
adalah ajaran Nabi Ibrahim tetapi telah dipesongkan. Antara berhala yang terkenal ialah al-
Uzza, al-Manat dan al-Lata. Terdapat juga agama Zarosta yang menyembah cahaya dengan
meletakkan api sebagai simbol tuhan mereka. Akhir sekali ialah agama Hunafa yang terdiri
daripada golongan yang tidak mengamalkan apa-apa kepercayaan. Golongan ini dikatakan
menentang agama dan kepercayaan sebelum kedatangan Islam.

Selain itu ialah masyarakat jahiliah mempunyai moral dan akhlak yang sangat rendah.
Contohnya ialah taraf wanita pada zaman jahiliah amatlah rendah, bayi perempuan yang baru
dilahirkan akan ditanam hidup – hidup kerana mereka akan dianggap sebagai memalukan ahli
keluarga. Mereka juga melakukan kegiatan meminum arak, mencuri, merompak, perniagaan

manusia dan bertukar-tukar wanita berlaku secara berleluasa. Walau bagaimanapun sebilagan
kaum wanita Arab jahiliah mempunyai keperibadian yang cemerlang Hal ini kerana kaum
wanita di zaman jahiliah turut berganding bahu dengan kaum lelaki dalam mempertahankan
akidah dan fahaman kebendaan mereka, malah turut serta memerangi orang Islam.

Ciri – ciri yang terakhir ialah mempunyai ilmu yang tinggi dalam bidang pertanian,
perdagangan, pertukangan. Penyebaran ilmu di zaman tersebut adalah terbatas kerana kurang
minat serta kekurangan individu yang bertanggungjawab untuk menyebarkan ilmu tersebut.
Ini menyebabkan masyarakat Arab jahiliah menjadi buta huruf, penyebaran ilmu hanya
berlaku dalam bentuk lisan yang menyebabkan ramai yang hanya menghafal ilmu yang
dipelajari. Sekaligus menyebabkan ilmu tersebut hilang apabila penghafal meninggal dunia.
Al-Baladhuri dalam bukunya menyatakan hanya ada 17 individu yang tahu menulis dan
membaca. Antaranya ialah Umar al-Khattab, Ali bin Abu Talib dan Uthman din Affan.

Kesimpulannya, pembahagian dalam masyarakat Jahiliah berasaskan kepada penempatan,
pembahagian antara golongan hamba dan merdeka serta kebolehan dan bakat yang mereka
miliki. Masyarakat zaman jahiliah menjalani kehidupan yang jauh terpesong dari norma
hidup sebenar. Namun, kerasulan Nabi Muhammad s.a.w. dan kedatangan Islam ke Tanah
Arab dilihat sebagai titik perubahan yang membawa fasa baru dalam perkembangan tamadun
dan agama di Tanah Arab, malah baginda turut membawa perubahan positif dalam sistem dan
struktur masyarakat Arab jahiliah di Tanah Arab pada zaman tersebut.

3) Sejauh manakah agama Wathani merupakan agama utama masyarakat Arab
Jahiliah.Bincangkan.

Sebelum kedatangan Islam terdapat zaman yang dikenali sebagai zaman jahiliah. Jahiliah
ini merujuk kepada perkataan jahil dimana masyarakatnya tiada petunjuk tetapi mempunyai
kemahiran dalam segi ilmu pengetahuan. Masyarakat pada zaman ini tidak mempunyai
sebarang kitab petunjuk sebagai panduan mereka dan hanya mengikut amalan nenek moyang
terdahulu. Oleh itu wujudlah beberapa agama yang diamalkan antaranya seperti agama
wathani. Agama wathani merupakan agama utama masyarakat arab jahiliah, agama ini juga
menunjukkan kejauhanya dalam menjadi agama utama masyarakat jahiliah namun terdapat
juga agama lain seperti agama majusi, yahudi, hanif dan Kristian.

Agama wathani merupakan agama yang paling utama yang dikenali juga sebagai agama
berhala yang berasal daripada perkataan wathan yang merujuk kepada berhala. Agama ini
merupakan agama yang mempunyai penganut besar di semenanjung Tanah arab jahiliah.
Pengasas agama wathani ialah amru bin Luhay. Amru yang membina berhala tersebut dengan
batu, kayu, logam dan sebagainya. Kota Makkah merupakan pusat untuk menyembah berhala
dan terdapat kira kira 360 patung berhala di sekeliling kaabah yang disembah oleh masyarakat
arab jahiliah. Antara berhala yang terkenal adalah Al-latta, Al-uzza, Al-manat dan Al-Hubal.
Oleh itu, tidak boleh dinafikan bahawa agama wathani merupakan agama yang paling ramai
pengikutnya di Tanah Arab walaupun ada dalam kalangan mereka menyedari bahawa
penyembahan berhala tidak membawa manfaat.

Walaupun agama wathani dianuti oleh majoriti masyarakat arab, terdapat juga agama lain
yang dianuti oleh mereka seperti agama majusi. Agama ini berasal dari Parsi yang diasaskan
oleh Zarathusraa dan tidak mempunyai kitab suci dan tidak mengakui nabi yang diutuskan oleh
Allah SWT malah mereka menafikan bahawa nabi nabi utusan tersebut benar. Mazhab didalam
agama ini terbahagi kepada tiga iaitu, Zarwaniyah, Kayurmathiah dan Zardushtiah. Penganut
agama Majusi menyembah cahaya dan kuasa yang mengeluarkan seperti api, bulan ,bintang
dan matahari. Oleh itu, cahaya merupakan suatu perkara yang amat penting kepada penganut
agama Majusi dan mereka menganggap cahaya adalah tuhan kebaikan dan kegelapan adalah
tuhan kejahatan. Cara penyembahan mereka adalah dimana pendeta majusi akan menyembah
matahari empat kali sehari. Tegasnya, masyarakat jahiliah masih tetap menganuti agama majusi
ini walaupun tiada nabi dan kitab suci sebagai panduan.

Selain itu, terdapat juga masyarakat arab jahiliah yang menganuti agama yahudi.
Pengasas bagi agama ini adalah Bani Israel yang bertempat di utara tanah Arab. Asal agama ini
adalah daripada Palestin dan mula bertapak di Madinah apabila masyarakat Palestin memasuki
dan mendiami Yaman. Agama ini juga mempunyai kitab bagi penganutnya iaitu Taurat yang
diturunkan kepada Nabi Musa A.S. Namun isi kandungan asal kitab ini telah diubah oleh orang
Yahudi untuk memenuhi kepentingan mereka. Kekayaan yang berjaya dimiliki oleh
penganutnya telah menarik minat masyarakat arab jahiliah untuk menganut agama yahudi ini.

Di Madinah, agama ini dianuti oleh bani Nadhir, Qainuqa’ dan Quzairah. Oleh itu, jelaslah
bahawa agama yahudi ini telah terpesong daripada ajaran asalnya demi memenuhi kepentingan
penganutnya.

Selanjutnya, agama hanif merupakan salah satu agama yang dianuti oleh masyarakat arab
jahiliah selain agama wathani. Agama hanif ini diturunkan kepada nabi Ibrahim dan
penganutnya digelar hunafa. Tetapi agama ini tidak seperti agama lain, ini kerana agama ini
tidak mempunyai kitab dan mentauhidkan Allah sebagai Tuhan yang Esa. Penganut agama ini
terdiri daripada sebahagian kecil masyarakat arab jahiliah yang gagal mencari hakikat sebenar
tetang ketuhanan. Mereka juga tidak mengamalkan mana mana amalan agama lain ataupun
amalan nenek moyang mereka yang turun temurun serta meninggalkan amalan tradisi jahiliah
seperti minum arak, berjudi, dan makan bangkai. Antara tokoh yang menganuti agama ini ialah
Waraqah bin Naufal dan nabi muhammas saw sendiri. Jelaslah, bahawa penganut agama ini
menentang segala agama dan kepercayaan yang menjadi amalan masyarakat jahiliah sebelum
Islam.

Akhir sekali, agama Kristian yang turut dianuti oleh masyarakat Arab Jahiliah. Agama ini
mula bertapak di kota Makkah pada abad ke-4 Masihi apabila kerajaan Rom meluaskan
pengaruh dan kuasanya di Yaman. Antara pengaruh terawal agama ini ialah penduduk di
selatan Tanah Arab, iaitu kaum Taghlih. Ghassan dan Qudhah yang merupakan penduduk
Yaman. Penganut agama ini juga terdiri daripada kaum bani Israel dan mempunyai kitab suci
iaitu kitab Injil dan diturunkan kepada Nabi Isa A.S sebagai panduan. Penganut ini juga
mempercayai kewujudhan dan kebesaran Allah SWT. Namun, kitab injil ini telah diubah isi
kandungan oleh segelentir penganutnya atas tujuan peribadi yang mendorong kepada agama
Kristian ini telah terpesong daripada konsep asalnya. Tegasnya. Agama Kristian telah menjadi
agama sesat apabila kitabnya diubah.

Kesimpulannya, agama wathani merupakan agama yang dianuti oleh sebahagian besar
masyarakat Arab Jahiliah. Namun begitu, masih juga terdapat agama-agama lain yang dianuti
oleh masyarakat Arab pada zaman tersebut walaupun jumlah penganutnya tidak sebesar
penganut agama wathani. Kedatangan Islam selepas kejatuhan empangan maarib telah
membawa kepada perubahan kehidupan masyarakat Arab jahiliah dari segi sosial, politik,
agama dan kepercayaan mereka.

4. Masyarakat Arab Jahiliah bukanlah satu bangsa yang tidak bertamadun bertamadun. Jelaskan
pernyataan tersebut.

Masyarakat arab jahiliah merupakan masyarakat yang menetap di semenanjung Tanah
Arab. Zaman jahiliah bermula selepas daripada keruntuhan kerajaan Saba’ apabila ampangan
Ma’rib runtuh. Konsep masyarakat jahiliah boleh didefinisakan sebagai jahil, bodoh, dan sesat.
Jahiliah juga meruk kepada kejahilan dalam aspek kerohanian , kegamaan, kemanusiaandan
keilmuaan. Zaman jahiliah hujud selepas keruntuhan kerajaan Saba’ peringkat ketiga dan
peringgakat terakhir pada pemerintahan Kerajaan Himyar padamtahun 300 masihi. Terdapat
panadangan yang menyatakan bahawa masyarakat ini bertamadun dalam kehiddupan seharian
mereka iaitu pandangan daripada Sarjana Barat seperti P.K Hitti dalam bukunya ‘History of the
Arab’ dan sarjana Barat yang lain. Sarjana Barat menyatakan bahawa ketamadunan masyarakat
Arab jahiliah di Tanah Arab adalah merangkumiaspek politik, ekonomi, dan sosial.

Kemajuan dalam bidang politik dan pentadbiran. Hal ini dikatakan kerana masayarakat
arab mempunyai sistem perntadbiran yang sistematik dan tersusun. Sebahagian daripada mereka
ini telah menetap di kawasan bandar telah mempunyai ketua bagi negara kota seperti Makkah
dan Madinah. Manakala dikawasan luar bandar dan perdalaman turut mempunyai ketua kabilah
mengikut suku dan kabilah masing – masing. Sistem pentadbiran mereka sudah tersusun
mengikut ketua-ketua kabilah mereka yang dilantik dalam majlis kabilah.

Seterusnya, kemajuan dalam bidang petanian. Hal ini kerana,
masyarakat Arab telah bergiat aktif dalam bidang pertanian
sebelum zaman Islam lagi. Sebahagian besar daripada mereka telah
menetap di kawasan bandar dan mahir dalam bidang pertanian.
Keadaan ini menyebabkan mereka mampu mendapatkan hasil
pertanian yang melimpah ruah. Antara jenis tanaman yang ditanam adalah seperti
zaitun dan delima. Dalam usaha bidang pertanian ini mereka juga telah
mempelajari teknik pertanian di Syam seperti mengenalpasti kesesuaian, tanah
kesuburandan teknik penanaman untuk pertanian yang tertentu. Tegasnya
kemajuan dalam bidang menggambarkan ciri ketemadunan masyarakat Arab Jahiliah.

Selain tu, kamajuan dalam bidang kesusasteraan. Hal ini kerana, masyarakat Arab Jahiliah
telah manjadikat syair pidato dan sebagainya sebagai element penting dalam kehidupan mareka.
Pertandingan syair sering dianjurkan oleh para pensyair terkemuka. Pensyair yang Berjaya akan
mendapatkan penghormatan besar dan karya-karya mereka akan ditulis dengan tinta emas dan
akan ditampal di kaabah. Jelaslah bahawa masyarakat Arab Jahiliah pernah mencapai
ketamadunan tinggi dalam bidang kesusasteraan.

Seterusya, kemajuan dalam bidang pengetahuan seperti geografi yang telah dinyatakan
dalam Al-Quran. Ini kerana kebanyakan dalam kalangan masayarakat Arab Jahiliah mahir dalam
ilmu lautan, perjalanan di laut , bintang-bintang yang dijadikan sebagai pendudukuntuk
menempuh kegelapan perjalanan di darat atau dilautan. Malah mereka juga mahir dalam

mencipta kompas. Kompas ini akan memudahkan pelayaran mereka untuk berdagang dari satu
tempat ke tempat yang lain. Tegasnya masyarakat Arab Jahiliah adalah bertamadun kerana maju
dalam ilmu pengetahuan seperti mahir dalam ilmu geografi.

Akhir sekali, mempunyai amalam kepercayaan dan agama iaitu penyembahan patung
berhala. Ini kerana sebahagian besar daripada masyarakat jahiliah mengamalkan agama wathani
iaitu menyembah berhala. Antara berhala yang terkenal ialah al-uzza, al-lata dan al-manat yang
dianggap mempunyai kuasa. Masyarakat Arab Jahiliah turut menganut agama agama seperti
majusi,hanif serta mengamalkan kepercayaan karut dan khurafat seperti memuja kubur, pokok
dan sebagainya. Tegaslah kepercayaan menyembah berhala ialah salah satu ciri ketermaduanan
masyarakat arab jahiliah.

Kesimpulannya masayarakat Arab Jahiliah juga adalah masyarakat yang bertamadun iaitu
dalam aspek pertanian, ilmu pengetahuan ,kesusasteraan dan kepercayaan. Kemajuan dalam
bidang merupakan aspek utama menjadikan sistem ekonomi dalam negara menjadi stabil dan
berkembang luar sehinggga luar tanah Arab. Oleh itu, segala pencapaian ketermadunan
berkenaan dapat dinafikan tuduhan yang mengatakan masyarakat Arab Jahiliah imi tidak
bertamadun. Kelahiran Islam melalui utusan Nabi Muhammad SAW iaitu penurunan Al-Quran
telah menamatkan zaman jahiliah dan mengubah corak kehidupan masyarakat Arab secara
keseluruhan.

5. Bincangkan kehidupan manusia zaman Jahiliah dan kehidupan manusia setelah kedatangan
Islam.

Jahiliyah berasal daripada perkataan Jahala yang bererti bodoh. Zaman ini berlangsung sebelum
kedatangan Islam sekitar tahun 300M hingga turun al Quran dan kerasulan Nabi Muhammad
S.A.W pada 610M. Kitab suci Al Quran menggariskan ciri-ciri jahiliyah seperti zaman yang tidak
mempunyai nabi dan kitab suci sebagai petunjuk, zaman yang tidak mempunyai peradaban atau
tamadun, zaman masyarakatnya yang tidak berakhlak, angkuh dan bongkak.

Antara perbezaan zaman Jahiliah dan zaman setelah kedatangan Islam ialah dari segi konsep
ketuhanan. Masyarakat Jahiliyah mengamalkan kepercayaan politeisme. Politeisme adalah satu
bentuk kepercayaan yang mengakui adanya lebih dari satu Tuhan atau pemujaan banyak tuhan
seperti dewa dan dewi yang dipuja di kuil bersama dengan upacara dan mitologi tertentu. Secara
harfiah perkataan Politeisme berasal dari bahasa Yunani iaitu poly + theoi, yang membawa
maksud 'banyak tuhan'. Islam menolak konsep kepercayaan polythisme kerana mengamalkan ilmu
tauhid iaitu kepercayaan yang hanya mengakui Ketuhanan yang satu di mana Nabi Muhammad
S.A.W mengajarkan hanya mengesakan Allah S.W.T.

Selain itu,dapat dilihat dari aspek politik bahawa politik dan pentadbiran zaman Jahiliah tidak
tersusun dan hanya bergantung kepada kabilah yang terkuat menjadi ketua kabilah yang dipanggil
Syiekh Kabilah manakala politik dan pentadbiran Islam dapat dilihat tersusun secara rapi dan
kukuh kerana menekankan pemerintahan sederhana iaitu masyarakat Islam diadili dengan saksama
dan pemerintah yang bergelar Khalifah mempunyai kuasa membuat keputusan berdasarkan
pandangan ahli Syura dan ijtihad dan tidak mendapat hak istimewa untuk mengatasi undang-
undang. Rakyat boleh memberi pandangan dan teguran kepada pemimpin mengikut
saluran saluran tertentu.

Seterusnya, mengikut kategori penduduk dari aspek ekonomi pada zaman Jahiliah. Arab Badwi
tinggal di kawasan luar bandar mengusahakan kegiatan ekonomi seperti menternak unta, lembu,
kambing di kawasan subur seperti Yaman dan Madinah mereka menanam kurma dan anggur. Arab
Hadari pula tinggal di kawasan bandar. Terlibat dalam kegiatan pertukangan, membuat patung dan
membuat senjata dan terlibat dalam kegiatan perdagangan.Walaupun zaman jahiliah mempunyai
ekonomi, akan tetapi ekonomi Jahiliyah tidak menekankan aspek moral. Pedagang menindas
pembeli, mengamalkan riba, paksaan dan monopoli berbanding dengan ekonomi zaman Islam
yang sangat stabil kerana kesaksamaan ekonomi iaitu pengurusan sumber secara adil, seimbang
dan saksama melalui agihan kekayaan dan penggunaan sumber yang terhad serta pengeluaran
secara optimum yang menjamin kemajuan ekonomi pada zaman tersebut.

Di samping itu, masyarakat Jahiliyah tidak memiliki ilmu pengetahuan yang tinggi.
Kebanyakan mereka merupakan masyarakat buta huruf. Oleh itu setiap tindakan mereka lebih
berdasarkan naluri dan emosi. Menurut al-Baladhuri, bilangan mereka yang boleh membaca dan
menulis hanya kira-kira 17 orang sahaja. Ilmu pengetahuan hanya untuk golongan tertentu sahaja
seperti golongan bangsawan dan perkembangan ilmu pengetahuan berlaku dalam bentuk lisan

manakala setelah al-Quran diturunkan berlaku perkembangan ilmu pengetahuan. Umat Islam
wajib mempelajari al-Quran. Al Quran mencakupi ilmu politik, ekonomi, sosial dan budaya.

Dalam pada itu, aspek sosial zaman jahiliah berada di peringkat terendah kerana perilaku yang
sangat buruk iaitu manusia jahiliyah mengamalkan amalan buruk seperti minum minuman keras,
berzina dan membunuh anak perempuan. Susun lapis masyarakat kelas dan keturunan seperti atas,
menengah, biasa dan abdi. Kedudukan kaum wanita begitu rendah dan dijadikan barangan nafsu
lelaki. Namun begitu mereka terkenal dengan adat menghormati tetamu, tepati janji dan berani.
Tetapi setelah kedatangan islam, penekanan pemberian hak diberi kepada semua rakyat seperti
hidup bebas, berfikir dan menghapuskan perhambaan dan semangat assabiyah dan diganti dengan
sistem ukhwah Islamiah. Kedudukan wanita ditingkatkan dan pembunuhan bayi perempuan
diharamkan. Nabi pernah bersabda bahawa orang yang paling mulia ialah mereka yang paling
beriman di sisi Allah S.W.T.

Kesimpulannya, sebelum kedatangan Islam masyarakat Tanah Arab berada dalam kegelapan
dan kucar kacir dengan tiada pedoman dan panduan hidup. Islam telah mengubah hidup
masyarakat Tanah Arab mencapai kemajuan politik, ekonomi dan sosial.

6. Jelaskan perubahan sosiopolitik yang berlaku kepada masyarakat arab selepas kedatangan
islam

Masyarakat Arab merujuk kepada masyarakat yang hidup di semenanjung tanah arab .
sebelum kedatangan islam mereka dikenali sebagai masyarakat jahiliah yang hidup dalam zaman
kegelapan tanpa berpandukan ajaran wahyu dan mengamalkan nilai akhlak yang buruk zaman ini
berlangsung selama 300 tahun sebelum kelahiran Nabi Muhammad s.a.w dan zaman jahiliah
berakhir apabila turunya al quran dan allah SWT mengutuskan Nabi Muhammad sebagai rasul
pada tahun 610 masihi . kedatangan agama islam telah membawa perubahan sosiopolitik yang
besar ke atas masyarakat Mekah dan Madinah.

Antara perubahan sosiopolitik yang berlaku kepada masyarakat arab selepas kedatangan
islam ialah berlakunya hubungan masyarakat . Sebelum kedatangan islam masyarakat arab pada
zaman jahiliah hidup secara terpisah dalam kabilah dan bani masing – masing . Setiap individu
dalam kabilah mempunyai ketaatan ( semangat assabiyah ) kepada kabilah dan sangat prejudis
kepada kabilah yang lain . Semangat ini juga menyebabkan mereka memihak kepada kabilah
tanpa mengira sama ada mereka berada dalam keadaan benar atau salah ini telah menimbulkan
masalah permusuhan antara kabilah terus berleluasa. Selepas kedatangan islam , masyarakat
islam Madinah berjaya membentuk sebuah masyarakat di bawah konsep Islamiyah tanpa
mengira kaum dan suku kesetiaan assabiyah kepada kaum tidak lagi wujud dan digantikan oleh
ikatan persaudaraan islam. Contohnnya nabi telah mempersaudarakan orang ansar dan muhajirin,
jelaslah bahawa konsep persaudaraan ini telah melahirkan hubungan masyarakat yang
bersemangat padu dalam kalangan masyarakat

Selain itu, perubahan sosiopolitik yang berlaku kepada masyarakat arab selepas kedatangan
islam ialah maruah wanita . Sebelum kedatangan islam maruah wanita sangat dipandang rendah
iaitu kaum wanita dipandang hina sehingga mereka dianggap sebagai barang dagangan dan
dijadikan sebagai pemuas hawa nafsu lelaki misalnya kaum wanita hendaklah mengikut arahan
mereka dengan cara wanita akan dipaksa untuk menghiasi diri mereka mengikut kehendak lelaki
dan kaum wanita juga sering dibawa bersama sama untuk berperang. Maruah wanita ini juga
dipandang amat hina sehinggakan Bani Tamim sanggup membunuh bayi perempuan sebagai
amalan kerana bagi mereka bayi perempuan akan memalukan maruah keluarga . Selepas
kedatangan islam , maruah wanita mula terpelihara dan dihargai iaitu kebajikan wanita mula
dipelihara dan tidak lagi ditindas haknya sebagai wanita kerana boleh mewarisi harta mengikut
hukum dan syarat yang digariskan dalam islam. Jelaslah bahawa, dalam islam wanita itu dindang
tinggi ,amat dihormati dan maruah wanita lebih terpelihara .

Seterusnya , akhlak iaitu masyarakat arab jahiliah mengamalkan nilai moral dan akhlak
yang buruk dan tidak mempunyai batas kesopanan manusia iaitu mereka sering mengamalkan

aktiviti tidak bermoral dan berakhlak seperti berzina, minum arak , bunuh anak perempuan
merupakan perkara biasa kepada masyarakat jahiliah namun selepas kedatangan islam , islam
melarang umatnya melakukan perkara terkutuk dan tidak berakhlak tersebut islam mengajar
akhlak mulia dan nilai yang baik seperti hormat menghormati, bekerjasama, bertolak ansur dan
lain-lain jelaslah bahawa dengan datangnya islam telah membawa satu perubahan yang positif
terhadap sikap dan akhlak masyarakat .

Di samping itu, cara hidup masyarakat arab jahiliah iaitu masyarakat arab jahiliah
majoritinya menganut agama menyembah berhala. Mereka menganggap berhala sebagai
perantaraan antara manusia dengan tuhan pada masa ini Mekah berperanan sebagai pusat
penyembahan berhala terdapat juga beberapa agama lain yang dianuti oleh masyarakat arab pada
zaman jahiliah contohnya agama yahudi, nasrani, majusi dan kepercayaan animisme. Masyarakat
pada masa itu juga terikat dengan kepercayaan karut seperti percaya kepada amalan hujan, tilik
nasib dan pemakaian azimat. Selepas kedatangan islam masyarakt islam pada zaman itu
mempunyai keimanan yang teguh. mereka percaya kepada Allah yang maha esa, beriman dengan
6 perkara rukun iman beramal dan dengan 5 perkara rukun islam. Bahkan orang ansar secara
rela telah memeluk ajaran islam dan nabi telah melantik guru agama untuk memperkukuhkan
akidah dan amalan mereka. Di samping itu, nabi juga telah menjalankan dasar kebebasan
beragama terutamanya ke atas masyarakat yahudi di Madinah dan kebebasan beribadat.

Akhir sekali, perubahan sosiopolitik yang berlaku kepada masyarakat arab selepas
kedatangan islam ialah nilai positif walaupun masyarakat arab jahiliah lebih cenderung
terhadap perkara negatif masyarakat ini mempunyai nilai positif yang tinggi seperti mereka
menghormati tetamu, berpegang teguh pada janji ,memberi perlindungan kepada nabi
Muhammad seperti yang dilakukan oleh bani Hashim . Dalam masyarakat islam , nilai ini terus
diperkukuh lagi selaras dengan ajaran yang dibawa oleh islam .

Kesimpulannya, islam telah menukar cara hidup masyarakat jahiliah daripada menyembah
berhala kepada menyembah Allah , daripada berakhlak buruk kepada mulia dan islam juga telah
membawa masyarakat jahiliah kepada sebuah masyarakat yang bertamadun.

7.Nabi Muhammad Saw telah manghadapi tentangan yang hebat semasa pembinaan masyarakat
islam di Makkah.

Turun wahyu yang pertama pada 610 Masihi di Gua Hira. Baginda dengan rasminya
dilantik menjadi nabi Allah maka Rasulullah SAW menyampaikan dakwah islam secara sulit
selama tiga tahun. Akhirnya, Allah menyeru Rasulullah menyampaikan ajaran islam secara
terbuka dengan bukti turunnya ayat 94 surah al-Hijr

Selain itu, berlaku propaganda penghinaan terhadap nabi Muhammad saw . Contohnya
berlaku penuduhan terhadap nabi Muhammad saw iaitu baginda seorang yang gilakan
pangkat,kedudukan dan status. Penghinaan terhadap nabi Muhammad saw adalah melalui
perkataan ,perbuataan ,dan memperolok-olakan baginda.

Seterusnya,berlaku diplomasi. Mereka melakukan diplomasi dan menawarkan Nabi
Muhammad Saw dengan pangkat, wanita, dan harta supaya nabi Muhammad saw akan
menghentikan ajaran islam di Makkah. Walaubagaimanapun, Nabi Muhammad Saw telah
menolak semua tawaran yang diberi kepada baginda.

Disamping itu, berlaku pemulauan. Iaitu Hamzah bin Abdul Muttalib memulaukan umat
Islam daripada penduduk Makkah dan oleh sebab ini agama islam menjadi semakin rancak dan
orang Quraisy memulaukan kaum Hasyim dan Muttalib yang mempertahankan baginda.

Usaha untuk membunuh Nabi Muhammad Saw, Umar AL-Khattab menggerjakan ibadat
solat di Kaabah dan ini memusuhi umat islam dan pernah mencuba membunuh Nabi Muhammad
Saw. Oleh hal ini berlaku penyeksaan . Contohnya bilai bin dijemur di tengah matahari di
padang pasir dan keluarga ammar bin Yasir diseksa oleh bani mahkzum sehingga ibu bapa
meninggal dunia

Kesimpulannya , tahap awal penyebaran Islam mendapat penentangan daripada masyarakat
kota Makkah. Tetapi berkat kesabaran Nabi Muhammad Saw telah Berjaya mewujudkan sebuah
negara islam yang aman.

8. Golongan Muhajirin Dan Ansar Memberi Sumbangan Yang Besar Pada Zaman
Pemerintahan Nabi Muhammad SAW di Madinah. Bincangkan Pernyataan Ini.

Umat Islam yang dipimpin oleh Nabi Muhammad di Madinah terdiri daripada 2 golongan
iaitu golongan Muhajirin dan golongan Ansar. Mereka menyokong perjuangan Nabi dan
membantu baginda untuk mempertahankan dan mengembangkan ajaran Islam sepanjang zaman
baginda.

Antara sumbangan golongan Muhajirin yang besar pada zaman pemerintahan Nabi
Muhammad SAW di Madinah adalah membantu Nabi Muhammad SAW dalam hal keagamaan
dan pentadbiran. Golongan ini merupakan pembantu Nabi dalam usaha baginda memimpin umat
Islam Madinah dalam soal-soal keagamaan dan pemerintahan. Sebagai contohnya selepas
peristiwa Aqabah 1, Nabi Muhammad SAW mengutus Mus’ab bin Umair sebagai guru agama
dan pendakwah untuk membantu penduduk Madinah untuk mendalami Islam. Hal ini
menyebabkan misi Mus’ab ke Madinah telah mencapai kejayaan yang besar.

Selain itu, golongan Muhajirin juga berperanan besar dalam mengembangkan dakwah
Islam di Madinah. Mereka bersama sahabat Nabi Muhammad SAW yang lain dapat menjalan
kegiatan dakwah dengan terbuka dan mendaulatkan Islam di Madinah. Akhirnya, Umat Islam
berjaya mendirikan Masjid di tengah-tengah kota Madinah dan dapat melakukan amal ibadat
secara terbuka yang tidak dapat dilakukan sewaktu mereka berada di Makkah.

Seterusnya, golongan Muhajirin juga perlu mengukuhkan ketenteraan Islam. Setelah
berhijrah ke Madinah golongan Muhajirin telah menjadi sebahagian besar daripada tokoh-tokoh
pahlawan terbilang yang menjadi tunggak kekuatan tentera Islam dalam menghadapi serangan
musuh. Tokoh-tokoh tersebut seperti Umar al Khattab, Hamzah b Abdul Muttalib, Ali b Abi
Talib dan lain-lain. Hal ini telah menyebabkan anggota tentera Islam menjadi lebih kuat dan
dapat menentang dengan orang kafir.

Manakala, sumbangan golongan Ansar yang besar pada zaman pemerintahan Nabi
Muhammad SAW di Madinah adalah membantu menyebarkan agama Islam. Golongan Ansar
juga bertanggungjawab membawa masuk dan menyebarkan Islam di Madinah. Proses ini
bermula selepas peristiwa Perjanjian Aqabah 1 dan 2 pada tahun ke-11, 12 dan 13 Kerasulan.
Nabi Muhammad telah melantik 12 Naqib (9 Khazraj dan 3 Aus) untuk membimbing umat Islam
di Madinah bagi membantu menyebarkan agama Islam dengan lebih meluas di Madinah.
Merekalah yang bertanggungjawab menyebarkan agama Islam dan menyampaikan berita tentang
Nabi dan kaum Muslimin di Makkah kepada penduduk Madinah.

Dalam pada itu, golongan Ansar juga menyumbangkan harta benda dan buah fikiran. Hal
ini demikian kerana dalam menjayakan perjuangan dan perkembangan Islam seperti semasa
menghadapi peperangan . Golongan Ansar juga menyumbangkan nyawa dan harta benda mereka
dalam menghadapi serangan musuh Islam dalam perang Badar, Uhud dan Khandak.

Akhir sekali, sumbangan golongan Ansar ialah membantu golongan Muhajirin. Mereka
sanggup menerima dan membantu golongan Muhajirin yang datang ke Madinah dari Makkah
dalam keadaan sehelai sepinggang sahaja. Mereka menyumbang pelbagai bantuan sosio-
ekonomi seperti menyediakan tempat tinggal, makanan, keselamatan, modal untuk berniaga
malah ada yang sanggup menceraikan isterinya untuk golongan Muhajirin ini.

Kesimpulannya, kedua-dua golongan Ansar dan Muhajirin mempunyai sumbangan yang
tersendiri dalam membantu mempertahankan dan mengembangkan Islam yang dibawa oleh Nabi
Muhammad SAW di Madinah. Masing-masing mempunyai sumbangan yang berbeza yang
menjadi gabungan yang mantap bagi memastikan kejayaan perjuangan Nabi Muhammad SAW
di Mekah dan Madinah.





9. Jelaskan konsep ummah & langkah-langkah pembentukannya yang dilaksanakan oleh
nabi Muhammad SAW.

Peristiwa hijrah Nabi Muhammad SAW dari Makkah ke Madinah telah meninggalkan
impak yang besar kepada perjuangan Islam kerana ia bukan sahaja menyebabkan terbentuknya
negara Islam, bahkan telah mengubah landskap politik, ekonomi, dan sosial di Madinah.
Sebelum penghijrahan Nabi Muhammad SAW, struktur sosial masyarakat dibelenggu dengan
fahaman perkauman yang melampau dan bersifat individualistik. Namun, senario ini berubah
apabila Baginda berjaya mengubah masyarakat dengan memperkenalkan konsep ummah
(masyarakat) yang saling menghormati antara satu sama lain.

Ummah dari sudut bahasa bermaksud masyarakat. Dalam konteks di Madinah, ummah
merujuk kepada warga Madinah. Dalam al-Quran juga ada menyebut beberapa kali perkataan
ummah yang merangkumi golongan manusia dan jin. Mengikut Piagam Madinah, konsep ini
jelas menggambarkan wujud dua kelompok masyarakat yang besar, iaitu masyarakat Islam yang
terbahagi kepada golongan Muhajirin dan Ansar serta masyarakat bukan Islam yang majoritinya
berbangsa Yahudi namun berada di bawah kepimpinan Nabi Muhammad SAW.

Golongan Muhajirin merupakan golongan pendatang dari Mekah yang berhijrah bersama-
sama Nabi Muhammad SAW ke Madinah. Golongan Ansar pula merupakan penduduk asal
Madinah yang terdiri daripada kaum Aus dan Khazraj. Kaum Yahudi pula dapat dibahagikan
kepada tiga, iaitu Bani Qainuqa', Bani Nadhir, dan Bani Quraizah.

Proses pembentukan ummah sebenarnya telah bermula di Makkah lagi, iaitu sejak Nabi
Muhammad SAW menerima wahyu pertama pada tahun 610 M. Baginda memulakannya melalui
proses dakwah yang berlangsung secara sulit dan terbuka. Dakwah secara sulit ditumpukan
kepada kaum keluarga dan sahabat terdekat. Hasilnya, beberapa orang individu terkemuka
menerima agama Islam. Antaranya ialah Siti Khadijah binti Khuwailid, Abu Bakar al-Siddiq,
Uthman bin Affan, dan Zubair bin al-Awwam. Nabi Muhammad SAW dan Arqam bin Abi
Arqam menjadikan kediaman mereka sebagai pusat dakwah Islamiah.

Selepas tiga tahun berdakwah secara sulit, Baginda menerima wahyu daripada Allah SWT
agar berdakwah secara terbuka kepada kaum Quraisy dan penduduk kota Makkah seperti yang
terkandung dalam surah al-Muddathir. Berikutan daripada peristiwa ini, bermulalah penentangan
oleh kaum Quraisy Makkah yang dipelopori bapa saudara Baginda sendiri, iaituAbu Lahab dan
pengikutnya.

Kaum Quraisy Makkah telah melakukan pelbagai bentuk penentangan terhadap dakwah
yang disampaikan oleh Nabi Muhammad SAW. Penentangan tersebut pada mulanya dilakukan
secara diplomasi dan kemudiannya secara kekerasan. Antara kaedah diplomasi yang digunakan
untuk menghalang hasrat Baginda membentuk masyarakat Islam yang lebih besar adalah dengan
mengejek atau menghina melalui perbuatan dan perkataan. Kaum Quraisy Makkah juga berusaha
menggunakan Abu Thlib supaya memujuk Nabi Muhammad SAW menghentikan usaha dakwah,
namun tindakan tersebut tidak berjaya. Oleh itu, usaha diplomasi terakhir yang dilakukan oleh

kaum Quraisy Makkah adalah dengan berunding sendiri dengan Nabi Muhammad SAW. Mereka
menawarkan tiga perkara yang menjadi buruan manusia, iaitu wanita, harta, dan pangkat.
Mereka juga mencadangkan supaya Nabi Muhammad SAW dan mereka bergilir-gilir
menyembah Tuhan masing-masing. Namun, Nabi Muhammad SAW bertegas menolak cadangan
tersebut berdasarkan perintah Allah SWT dalam surah al-Kafirun. Setelah gagal melalui
diplomasi, kaum Quraisy Makkah bertindak lebih agresif. Mereka menyeksa penganut-penganut
Islam seperti Bilal bin Rabah, Ammar bin Yassir, dan Khabbab bin Arrat. Kaum Quraisy
Makkah juga mengisytiharkan pemulauan terhadap kaum keluarga Nabi Muhammad SAW
setelah mendapati pengaruh Baginda kian meluas termasuk di Habsyah. Pemulauan ini
berlangsung selama tiga tahun. Kemuncak penentangan yang dilakukan oleh kaum Quraisy
Makkah ialah mengadakan perancangan untuk membunuh Nabi Muhammad SAW.

Kegagalan membentuk masyarakat Islam di Makkah menyebabkan Baginda mengubah
strategi dakwah. Tumpuan Baginda beralih kepada rombongan yang datang mengerjakan ibadat
haji di kota Makkah. Sebenarnya usaha ini adalah susulan daripada kegagalan Baginda mendapat
sokongan daripada penduduk Ta'if (Bani Thaqif yang telah berjaya dihasut oleh kaum Quraisy
Makkah.

Nabi Muhammad SAW telah menemui beberapa orang tokoh dari Yathrib seperti Suwayd
bin Samit dan Iyas bin Mu'adh serta berdakwah kepada mereka agar menerima dan menyebarkan
agama Islam. Susulan daripada itu, apabila mengetahui tentang kedatangan rombongan kaum
Khazraj, Baginda telah menemui mereka berhampiran Bukit Aqabah. Pada musim haji
berikutnya, iaitu pada tahun 621M, 10 orang daripada kaum Khazraj dan 2 orang daripada kaum
Aus datang menemui Baginda dan memeterai Perjanjian Aqabah I. Mereka berikrar akan
meninggalkan segala amalan jahiliah termasuk penyembahan berhala, membunuh anak
perempuan, hasad dengki, dan menyakiti jiran. Nabi Muhammad SAW kemudiannya
menghantar Mus'ab bin Umayr ke Yathrib untuk mengajar al-Quran dan seterusnya
menyebarkan Islam.

Pada tahun 622M, seramai 73 orang dari Yathrib datang menemui Baginda dan
kemudiannya memeterai Perjanjian Aqabah II. Dalam perjanjian ini, mereka bukan sahaja
berjanji untuk menjadikan Islam sebagai pegangan hidup, malah menjemput Baginda berhijrah
ke Yathrib dan melantik Baginda sebagai pemimpin mereka. Perkara paling penting yang
dipersetujui ialah mereka sanggup mempertahankan Baginda sebagaimana mereka
mempertahankan keselamatan diri dan keluarga mereka sendiri. Berdasarkan keadaan ini serta
wujudnya rancangan untuk membunuh Baginda oleh kaum Quraisy Makkah, maka Nabi
Muhammad SAW telah melakukan hijrah ke Yathrib pada tahun tersebut.

Peristiwa penghijrahan telah membolehkan Nabi Muhammad SAW membentuk sebuah
negara Islam di Madinah. Sebagai pemimpin tertinggi, Baginda telah merangka sistem
perundangan yang bersumberkan wahyu agar memberikan keadilan kepada semua warga
Madinah. Piagam Madinah yang digubal mengandungi 47 fasal yang menyentuh tentang hak
orang Islam, hak orang bukan Islam dan hak serta tanggungjawab bersama orang Islam dengan
bukan Islam. Salah satu fasal penting dalam piagam ini ialah pengenalan konsep ummah yang
merujuk kepada warga Madinah yang beragama Islam dan bukan beragama Islam wajib hidup

dengan saling hormat-menghormati dan mengiktiraf kepimpinan Nabi Muhammad SAW sebagai
pemimpin tertinggi negara.

Walau bagaimanapun, konsep ummah yang dibentuk oleh Baginda telah mengalami
perubahan berikutan pengkhianatan yang dilakukan oleh kaum Yahudi. Tindakan kaum Yahudi
tersebut telah memaksa Nabi Muhammad SAW mengusir mereka dari bumi Madinah. Selepas
peristiwa tersebut, konsep ummah hanya merujuk kepada masyarakat Islam yang berpaksikan
akidah yang sama serta mengamalkan konsep akhlak amal ma' ruf nahi munkar.

Kesimpulannya, proses pembentukan ummah bukanlah sesuatu yang mudah. Proses ini
telah memakan masa yang lama. Tindakan bijak Nabi Muhammad SAW merangka strategi
supaya pembentukan ummah berlaku secara evolusi menggambarkan kehebatan Baginda sebagai
pemimpin tertinggi negara. Malah, kebijaksanaan Baginda kian terserlah apabila berjaya
menyatukan masyarakat berbilang bangsa di Madinah, sekali gus mewujudkan masyarakat yang
adil dan harmonis terutama selepas pengusiran kaum Yahudi.

10.Bincangkan perkembangan masyarakat Islam pada zaman Khulafa al-Rasyidin.

Terdapat dua golongan masyarakat Islam semasa pemerintahan Khalifah al-Rasyidin, iaitu
masyarakat di Semenanjung Tanah Arab dan di luar Semenanjung Tanah Arab. Komposisi
masyarakat terdiri daripada masyarakat Arab dan bukan Arab, Orang Arab termasuk golongan
Muhajirin, Ansar dan Ahl-al-Ayyam. Golongan bukan Arab terdiri daripada kaum Parsi dan
Qibti. Perluasan wilayah Islam ke luar Semenanjung Tanah Arab seperti Iraq, Syria dan Mesir
telah mempengaruhi corak masyarakat Islam. Mereka menganut pelbagai kepercayaan dan
menampilkan adat resam serta budaya masing -masing. Terdapat pelbagai golongan masyarakat
pada zaman Khalifah al-Rasyidin

Golongan pertama ialah orang Arab yang terdiri daripada orang Arab Utara dan Arab
Selatan. Rasulullah SAW telah berjaya menyatupadukan masyarakat Arab seperti kaum
Muhajirin dengan Ansar. Pembukaan kota Makkah telah menyebabkan Arab Quraisy menerima
Islam dan memberi sumbangan yang besar kepada negara Islam. Di zaman Khalifah al–Rasyidin
orang Arab Madinah dan Arab Quraisy merupakan golongan yang penting membantu
pentadbiran negara contohnya Khalifah Abu Bakar, Khalid Al- Walid dan Amru al-As
merupakan panglima perang yang berjaya mengatasi golongan Ar Riddah. Selain itu, Khalifah
Umar al – Khattab telah melantik enam orang para sahabat seperti Ali bin Abu Talib, Uthman
bin Affan dan Zubir bin al –Awwam sebagai ahli Majlis Syura. Uthman bin Affan pula telah
memberikan Keluarga Bani Umaiyyah jawatan penting seperti Marwan al – Hakkam dan
Muawiyyah bin Abu Sufyan sebagai Gabenor.

Seterusnya golongan Al-Riddah. Golongan ini wujud di zaman Khalifah Abu Bakar al –
Siddiq. Mereka terdiri daripada tiga golongan, iaitu golongan yang tidak mahu mengeluarkan
zakat. Mereka berpendapat zakat merupakan cukai yang hanya dibayar kepada nabi Muhammad.
Mereka terdiri daripada penduduk Bahrin, Yammah dan Hirah. Di Yammah golongan ini
diketuai oleh Abdul Malik bin Al – Mughirah. Yang kedua ialah golongan Nabi palsu dan para
pengikutnya. Nabi-nabi palsu ini seperti Sajah dan Musailammah al-Kazab merupakan nabi
palsu yang berpengaruh. Mereka mendakwa menerima wahyu. Tujuannya untuk mendapatkan
pengaruh dan kepentingan peribadi. Musailammah mempunyai pengikutnya seramai 40, 000
orang yang berpusat di Yammamah. Ketiga terdiri daripada golongan Murtad. Mereka terdiri
daripada kabilah–kabilah Arab yang menerima Islam dengan tujuan mendapatkan perlindungan
politik daripada negara Islam. Setelah nabi wafat mereka kembali semula kepada amalan
jahiliah. Khalifah Abu Bakar mengambil tindakan dengan menghantar pendakwah supaya
mereka kembali kepada ajaran Islam. Pasukan tentera Islam telah berjaya mengalahkan golongan
ini dan mereka kembali semula kepada ajaran Islam.

Kemudian, golongan Ahl- Al-Ayyam. Golongan ini wujud pada zaman pemerintahan
Umar al- Khatab. Khalifah Umar telah membuka tanah di wilayah Iraq, Syria dan Mesir. Orang-
orang Arab yang menyertai pasukan tentera membuka dan menetap di wilayah tersebut dikenali
sebagai golongan ahl-al-Ayyam yang lain terutamanya bekas golongan Murtad. Golongan ini

terdiri daripada suku Arab yang kecil seperti suku Syaiban dan bekas golongan murtad. Mereka
diberi kuasa mentadbir ladang dan tanah di wilayah Iraq dan memungut cukai sebagai
mengenang jasa mereka dalam pentadbiran. Zaman Khalifah Umar al – Khattab terdapat lebih
kurang 12000 orang. Pemimpin mereka ialah Al-Ashtar, Malik al-Harith dan Hujr al- Kindi.

Selain itu ialah golongan Al-Qurra. Mereka berasal daripada golongan ahl-al-Ayyam yang
diberikan amanah untuk menguruskan tanah di Iraq. Mereka mengelarkan diri mereka sebagai al-
Qurra bagi menjaga status dan membezakan daripada golongan ahl-al-Ayyam yang lain terutama
bekas golongan murtad. Di zaman Khalifah Uthman, sebahagian besar mereka memberontak
kerana pengambilan kuasa pentadbiran tanah dan cukai di wilayah Iraq oleh Bani Umaiyyah.
Golongan ini bertanggungjawab menyebabkan pembunuhan Khalifah Uthman. Mereka
memberikan sokongan yang kuat kepada Khalifah Ali terutamanya Perang Jamal dan Perang
Siffin.

Terdapat juga golongan al-Khawarij. Mereka terdiri daripada bekas penyokong Khalifah
Ali yang terlibat dalam Perang Jamal dan Perang Siffin. Mereka tidak bersetuju dengan tindakan
Khalifah Ali menerima perdamaian dengan tentera Muawiyyah dalam Perang Siffin dan
rundingan Majlis Tahkim. Kegagalan Majlis Tahkim menyebabkan golongan ini menggelarkan
diri mereka sebagai golongan Khawarij. Mereka berpendapat perpecahan sepatutnya
dipertanggungjawabkan ke atas Khalifah Ali, Muawiyyah bin abu Sufyan dan Amru al-As.
Mereka melancarkan gerakan untuk membunuh ketiga – tiga pemimpin tersebut. Mereka
membunuh Khalifah Ali dan melancarkan gerakan menentang kerajaan Bani Umaiyyah.

Akhir sekali, golongan berkecuali. Terdiri daripada golongan yang tidak mahu terlibat
dalam konflik antara Ali dan Muawiyyah. Golongan ini tidak menyokong mana-mana pihak dan
tidak mahu terlibat kerana bimbang dengan keselamatan diri mereka serta keluarga. Golongan ini
tinggal di Hijjaz.

Kesimpulannya, perkembangan masyarakat islam telah berlaku dengan luas dan pantas
melalui kegiatan dakwah dan penaklukan yang membawa kepada perkembangan pemikiran dan
kebudayaan. Empayar islam telah berjaya dibentuk keluar dari tanah semenanjung arab pada
zaman Khulafa’ Ar-Rasyidin walaupun menghadapi pelbagai cabaran musuh sama ada dari
dalam atau luar. Setiap masyarakat yang menerima islam sebagai pegangan dan cara hidup
adalah berdasarkan kebenaran akidah dan kesesuaian syarikat yang diajar oleh islam.
Perkembangan masyarakat islam berlaku dgn pantas menerusi dakwah & penaklukan yg
membawa kpd perkembangan ufuk pemikiran & kebudayaan.

11.Huraikan isi kandungan dan kepentingan Piagam Madinah

Piagam Madinah merupakan yang digubal oleh Nabi Muhammad SAW yang sebagai
pedoman kerajaan Madinah sebagai negara yang berdaulat. Masa pengubalan Piagam Madianh
adalah sebelum Perang Badar dan selapas Perang Badar, iaitu pada tahun 624 Masihi dan 625
Masihi. Piagam Madinah mengandungi 47 fasal dan dua bahagian. Bahagian pertama
mengandungi 23 fasal yang menyentuhkan tentang hubungan Islam dengan Yahudi dengan
tanggungjawab sesame sendiri. Manakala 24 fasal yang seterusnya membabitkan kaum Yahudi
dan tanggungjawab mereka terhadap negara Islam Madinah.

Antara isi kandungan Piagam Madinah yang pertama merupakan pengisytiharan Nabi
Muhammad SAW sebagai ketua negara, ketua hakim dan ketua agama. Peranan penting fasal
tersebut adalah pengiktirafan Nabi Muhammad SAW mempunyai kewibawaan dalam
pentadbiran Kerajaan Madinah. Sebarang masalah yang dihadapi oleh warga Madinah tanpa
mengira bangsa da agama mestilah dirujuk kepada Baginda untuk masalah mereka sendiri.
Sebagai ketua hakim, baginda menyelesaikan masalah yang dihadapi oleh masyarakat Madinah
seperti penselisihan kaum berdasarkan hukum Allah SWT dan keputusan baginda.

Isi kandungan Piagam Madinah yang kedua adalah menerangkan bahawa setiap kaum
harus bertanggungjawab mempertahankan Madinah. Peranan fasal tersebut adalah membolehkan
Nabi Muhammad SAW memboleh mengambil Tindakan menyingkirkan sebarang pihak yang
mengkhianati fasal ini atau bertindak membahayakan keselamatan negara. Contohnya, Nabi
Muhammad SAW berjaya menghalaukan golongan Yahudi berdasarkan fasal ini apabila mereka
telah membelot semasa Perang Badar, Perang Uhud dan Perang Khandak atau Azhab.

Seterusnya, isi kandungan Piagam Madinah turut menjaminkan kebebasan agama di
Madinah. Peranan penting fasal tersebut sebagai langkah pengelakan permusuhan sesama
masyarakat kerana tidak ada paksaan dalam menganut agama. Nabi Muhammad SAW menjamin
kebebasan agama dengan membenarkan masyarakat menganut agama selain islam tinggal di
Madinah. Nabi Muhammad SAW menjamin kebebasan agama dengan membenarkan penganut
agama beribadat secara bebas. Ini terus mengakibatkan lebih ramai penganut-penganut Islam
menyebar dan berdakwa secara bebas.

Antara kepentingan Piagam Madinah yang pertama ialah, semua kaum bertanggungjawab
mempertahankan Madinah. Penduduk Madinah harus bersama-sama mempertahankan Madinah
tidak kira yang beragama Islam atau bukan Islam. Mereka sama-sama menggembleng tenaga
mempertahankan Madinah daripada serangan musuh. Semangat cinta akan Kota Madinah
dipupuk dalam kalangan masyarakat bagi menghindari permusuhan sesama sendiri sehingga
menjalankan tanggungjawab yang dikenakan ke atas mereka. Perbezaan agama tidak
menghalang seseorang itu daripada diterima menjadi rakyat dalam negara.

Kepentingan yang seterusnya ialah, kebebasan kepada setiap penduduk. Setiap penduduk
diberi kebebasan hak asasi yang sama rata. Contohnya, kebebasan ini meliputi kebebasan diri,
kebebasan agama, kebebasan berfikir, bersuara, beramal dan juga kebebasan bekerja. Tiada
penindasan seperti yang dilakukan oleh orang Yahudi ke atas orang yang lemah supaya dapat
menjamin keharmonian hidup semua penduduk Madinah. Jaminan kebebasan meliputi dari segi
aspek kehidupan selagi tidak bercanggah dengan syariat Islam.

Kesimpulannya, Piagam Madinah menubuhkan negara Islam yang unggul malah dapat
menonjolkan kepimpinan Nabi Muhammad SAW dalam menyelesaikan masyarakat yang
berbilang kaum dan telah berjaya mengembangkan ajaran Islam kepada kabilah-kabilah luar dari
Madinah.





12) Jelaskan sistem pemerintahan negara Islam Madinah pada zaman Nabi
Muhammad SAW.

Nabi Muhammad SAW memegang jawatan sebagai ketua negara iaitu kepimpinan
menyeluruh dalam perkara berkaitan agama dan pemerintahan. Nabi Muhammad membentuk
sistem pentadbiran Islam berasaskan perkara perkara seperti menghapuskan semangat
assabiyah dan menggantikannya dengan semangat ummah mengikut akidah Islam,
menjadikan Islam sebagai landasan undang undang dan peraturan dalam hidup bermasyarakat
berasaskan Al Quran dan sunnah, mewujudkan kaedah musyawarah dalam pentadbiran,
menjadikan Piagam Madinah sebagai peraturan bertulis dan mewujudakan hubungan
diplomatik dengan Habsyah, Mesir dan Parsi.

Seterusnya, konsep ummah. Semasa Nabi Muhammad SAW tiba di Madinah, penduduk
di Madinah berpecah belah apabila peperangan sering berlaku antara kaum. Nabi Muhammad
SAW berusaha untuk mengamankan keadaan tersebut dan menyatupadukan kaum Madinah
dengan meletakkan mereka di bawah satu pemerintahan, iaitu pemerintahan Islam Madinah.
Ajaran dan tindakan yang dilakukan oleh Nabi Muhammad SAW ialah membentuk
perpaduan tanpa mengira status, kedudukan dan asal usul. Baginda telah menyatukan
golongan Aus dan Khazraj penduduk arab Madinah menjadi golongan Ansar. Seterusnya,
baginda mempersaudarakan golongan Ansar dan Muhajirin manakala golongan Yahudi
diberikan kebebasan beragama. Jelaslah bahawa usaha ini melahirkan perpaduan masyarakat
Madinah dalam konsep satu Ummah.

Dasar ekonomi negara. Nabi Muhammad SAW telah memperkenalkan dasar ekonomi
baru bagi menggantikan dasar ekonomi jahiliah. Larangan riba, menipu timbangan,
mewajibkan zakat dan menggalakkan umat Islam mencari rezeki yang halal. Baginda
menggalakkan masyarakat bekerja pekerjaan yang halal seperti perdagangan, pertanian dan
penternakan. Tanah tanah yang terbiar diusahakan dan tanah tanah yang tergadai kepada
orang yahudi ditebus dan diserahkan kepada mereka yang tidak bertanah untuk diusahakan.
Kegiatan perdagangan diperluaskan hingga ke Syam. Dalam hal ini, Nabi Muhammad SAW
menggalakkan semua manusia bekerja mencari harta kekayaan.

Di samping itu, baginda Berjaya memperkenalkan sistem Syura dalam semua bidang
terutamanya bidang politik dan ekonomi. Baginda mengamalkan prinsip musyawarah semasa
melakukan pengadilan terhadap tawanan Yahudi Bani Quraizah semasa peperangan. Baginda
tidak menunjukkan permusuhan dengan kaum Yahudi sebaliknya mengadakan perundingan
dan memulangkan harta benda yang ditawan daripada pihak musuh ketika perang. Baginda
juga menjalankan musyawarah semasa mewujudkan persaudaraan antara golongan Ansar dan
Muhajirin serta juga mendamaikan permusuhan antara suku Aus dan Khazraj penduduk asal
Madinah.

Kesimpulannya, Nabi Muhammad SAW telah mengasaskan sebuah pemerintahan yang
lengkap. Pemerintahan yang berteraskan ajaran Islam telah menjadikan pemerintahan baginda
sebuah pemerintahan yang adil dan saksama kepada semua umat manusia sama ada orang
Islam mahupun bukan Islam.

Soalan 13: Bincangkan struktur pemerintahan pentadbiran kerajaan islam Madinah
pada zaman Khulafa’ Al Rasyidin.

Kerajaan Khulafa' al-Rasyidin terbentuk secara rasmi pada tahun 632 apabila Abu
Bakar al-Siddiq dipilih oleh umat Islam sebagai khalifah pertama.Kerajaan ini diperintah oleh
empat orang sahabat Nabi Muhammad s.a.w, iaitu Khalifah Abu Bakar al-Siddiq,Khalifah
Umar bin al-Khattab, Khalifah Uthman bin Affan dan Khalifah Ali bin Abi Talib.Gelaran
Khulafa' al-Rasyidin digunakan kerana mereka meneruskan dasar kepimpinan Nabi
Muhammad s.a.w.

Struktur pentadbiran kerajaan Islam Madinah pada zaman Khulafa' al-Rasyidin
Madinah menjadi pusat pemerintahan dan pentadbiran. Masjid Nabawi menjadi lokasi
perbincangan dan penggubalan dasar pemerintahan dan pentadbiran; amalan syura
dilaksanakan untuk membincangkan dasar pemerintahan dan pentadbiran negara.
Khalifah merupakan individu yang paling berkuasa. Walau bagaimanapun kekuasaannya
tidak bersifat mutlak. Khalifah boleh membuat ijtihad seatdainya ada perkara penting yang
perlu diputuskan yang tidak terdapat di dalam al-Quran dan hadis.

Sesuatu dasar diputuskan melalui kaedah syura, iaitu keputusan yang dibuat
berdasarkan suara majoriti (mewarisi apa yang dipraktikkan pada zaman Nabi Muhammad
s.a.w). Semasa pemerintahan Khalifah Umar bin al-Khattab, Majlis Syura ditubuhkan secara
rasmi dan berfungsi secara formal.Anggotanya dilantik daripada kalangan para sahabat yang
berpengalaman dan berperanan sebagai badan penasihat khalifah.

Selain berperanan sebagai ketua eksekutif dan perundangan, khalifah juga merupakan
panglima tertinggi dalam Pentadbiran. Pada peringkat pusat, ibu pejabat baitulmal telah
didirikan. Segala sumber pendapatan dan laporan kewangan daripada tanah jajahan akan
dihantar melalui gabenor setiap wilayah kepada khalifah setiap tahun.

Pada peringkat wilayah, pentadbiran diketuai oleh gabenor. Setiap wilayah akan
diketuai oleh gabenor yang akan dibantu oleh pegawai-pegawai lain seperti setiausaha dan
pegawai tertentu di beberapa buah jabatan seperti Setiausaha Tentera, Pegawai Cukai (Sahib
al-Kharaj), Pegawai Polis (Sahib al-Syurtah), Pegawai Perbendaharaan Negara (Bait al-Mal)
dan seorang kadi.

Individu berkenaan dilantik memegang jawatan diperjelaskan tentang bidang kuasa
mereka agar tidak berlaku kekeliruan kelak. Mereka juga wajib melaporkan jumlah harta
sebelum dan setelah selesai menjalankan tanggungiawab.

Di setiap wilayah, didirikan cawangan baitulmal bagi memudahkan urusan pendapatan
dan perbelanjaan negara. Selain itu, pentadbiran baitulmal juga diwujudkan pada peringkat
pusat bagi mengendalikan urusan kewangan negara.

Kesimpulannya, sistem pentadbiran yang dipraktikkan pada zaman Khulafa' al-Rasyidin
merupakan sistem yang dikemaskinikan daripada apa yang pernah diamalkan pada zaman
Nabi Muhammad s.a.w.Struktur pentadbiran kian sistematik apabila Khalifah Umar bin al-
Khattab menerajui pemerintahan negara Islam.

14. Nabi Muhammad saw telah menunjukkan contoh teladan yang terbaik dalam kepimpinan
baginda. Buktikan kepimpinan baginda dalam pelbagai bidang.

Nabi Muhammad atau nama penuh baginda ialah Muhammad Bin Abdullah Bin Abdul
Mutalib dilahirkan di Makkah pada 12 Rabiul Awal pada Tahun Gajah. Baginda dilantik secara
rasmi sebagai nabi ketika berusia 40 tahun. Baginda juga disifatkan sebagai contoh yang terbaik
dan berakhlak mulia sebagaimana yang diajar di dalam al-Quran. Nabi Muhammad bukan sahaja
seorang nabi dan rasul tetapi juga seorang pemimpin masyarakat dan negara yang disegani.

Bukti kepimpinan Nabi Muhammad sebagai pemimpin agama adalah beginda mempunyai
empat sifat terpuji iaitu siddiq, amanah, tabligh dan fatanah. Baginda menyampaikan ajaran Islam
kepada umat manusia berakhlak mengikut ajaran yang diajar di dalam al-Quran sebagai seorang
pendakwah. Nabi menunjukkan sifat yang lemah lembut, toleransi, tegas dan berpegang teguh
kepada ajaran yang dibawanya terutama dari aspek akidah. Contohnya, baginda tetap bersabar
menghadapi tentangan orang Musyrikin sehinggalah kemuncaknya mereka berkomplot untuk
membunuh nabi. Baginda melakukan aktiviti dakwah dengan penuh dedikasi dan tidak pernah
cuba menunjukkan kuasa-kuasa luar biasa walaupun dianugerahkan pelbagai mukjizat oleh Allah
SWT.

Bukti Nabi Muhammad sebagai pemimpin politik adalah baginda telah mengasaskan
perlembagaan bertulis pertama di dunia iaitu sahifah Madinah dan diiktiraf menjadi ketua Negara
islam Madinah. Kepimpinan baginda telah terserlah sebelum kerasulan baginda lagi apabila
berjaya menyelesaikan pertelingkahan antara ketua-ketua suku Arab Makkah iaitu peletakan
semula batu hitam atau Hajarul aswad dipenjuru Kaabah. Baginda juga mendamaikan
pertelingkahan antara suku Aus dan khazraj Arab Madinah melalui perjanjian Aqabah satu dan
dua. Nabi Muhammad dianggap diplomat Berjaya kerana inisiatif baginda menghantar perwakilan
islam ke Habsyah dan Mesir. Baginda juga memperkenalkan sistem Syura iaitu permesyuaratan
untuk membuat keputusan dalam semua bidang secara kolektif.

Nabi Muhammad menunjukkan mutu kepimpinan yang tinggi dalam bidang ketenteraan.
Baginda menjadi pemimpin dalam 27 ekspedisi ketenteraan yang disertai oleh baginda sendiri.
Akidah, syariat dan akhlak yang mulia menjadi asas dalam kepimpinan baginda dalam bidang
ketenteraan. Baginda bertindak mengikut peraturan yang telah disyariatkan oleh Allah SWT.
Contohnya, baginda mengamalkan sifat amanah dan tidak mudah lemah semangat dalam
menghadapi musuh. Baginda juga berjaya merangka taktik dan strategi ketenteraan yang
membawa kejayaan kepada pasukan tentera Islam.

Nabi Muhammad sebagai pemimpin masyarakat telah berjaya menyatukan masyarakat Madinah
yang berbilang agama dan keturunan. Baginda menyatukan umat Islam melalui persaudaraan
antara Muhajirin dan Ansar berdasarkan konsep ukhwah Islamiyah dan bantu membantu kearah
kebaikan. Baginda juga berjaya mengekalkan perpaduan masyarakat madinah seperti yang
terkandung dalam Piagam Madinah. Baginda menghapuskan batas-batas perbezaan kaum melalui
konsep Ummah contohnya menyatukan orang Muhajirin, Ansar dan Yahudi diperingkat awal

tetapi akhirnya Yahudi disingkirkan kerana melanggar Sahifah Madinah. Baginda juga memberi
kebebasan beragama kepada semua penduduk Madinah dan mengamalkan adat masing-masing.

Kesimpulannya, Nabi Muhammad SAW bukan sahaja mempunyai ketokohan dari aspek
kepimpinan baginda sebagai nabi dan rasul tetapi baginda juga sangat berkaliber dari aspek politik,
sosial, ekonomi dan pertahanan. Kepimpinan Nabi Muhammad SAW telah membawa masyarakat
Islam kepada kehidupan yang lebih baik dan teratur.

15. KEPIMPINAN NABI MUHAMMAD S.A.W DALAM KETENTERAAN

Terdapat dua jenis peperangan pada zaman Nabi Muhammad SAW iaitu Ghazwah dan
Sariyyah.Ghazwah ,merupakan peperangan yang disertai oleh baginda Nabi Muhammad SAW
manakala Sariyyah adalah peperangan yang tidak disertai oleh baginda Nabi Muhammad
SAW.Kepimpinan Nabi Muhammad SAW merupakan contoh utama kepada kepimpinan tentera
islam.Kesemua ekspedisi ketenteraan yang disertai oleh baginda Nabi Muhammad SAW
mencapai kejayaan yang menunjukkan kebijaksanaan baginda dalam merangka taktik dan
strategi peperangan.Terdapat pelbagai ciri kepimpinan Nabi Muhammad SAW dalam
ketenteraan.

Antara ciri kepimpinan baginda Nabi Muhammad SAW dalam ketenteraan adalah baginda
menunjukkan akhlak yang mulia dan terpuji.Sebagai contoh,Nabi Muhammad SAW
membebaskan Malek Bin Auf dan keluarganya serta seluruh hartanya selepas perang Taif
sebagai memenuhi janjinya sekiranya Malek Bin Auf menyerah diri.Tindakan baginda yang
berpegang pada janji telah menawan hati musuh-musuhnya sehingga Malek Bin Auf telah
memeluk islam .Jelaslah bahawa baginda Nabi Muhammad SAW mempunya ciri kepimpinan
dalam ketenteraan yang baik.

Selain itu,ciri kepimpinan baginda Nabi Muhammad SAW dalam ketenteraan adalah
baginda sering berbincang dengan para sahabat.Baginda Nabi Muhammad SAW sering meminta
dan mendengar pendapat yang diberikan oleh para sahabat.Sebagai contoh,dalam perang
khandak baginda Nabi Muhammad SAW menerima cadangan daripada sahabat yang bernama
Salman Al-Farisi untuk menggali parit sebagai benteng pertahanan umat islam di sekeliling kota
Madinah.Hal ini menunjukkan bahawa baginda Nabi Muhammad SAW mempunyai bukti
ketinggian peribadi sebagai seorang jeneral perang dan baginda tidak menggunakan kuasa secara
mutlak.Oleh itu,perbincangan antara sesama sahabat membantu pasukan tentera islam
memenangi peperangan antara tentera bukan islam sewaktu kepimpinan ketenteraan baginda
Nabi Muhammad SAW.

Di samping itu,baginda Nabi Muhammad SAW menyarankan pasukannya agar tidak
mengejar pasukan musuh yang lari daripada medan peperangan supaya dapat menunjukkan
bahawa tentera islam tidak ganas dan agresif serta berperang secara adil iaitu menentang musuh
yang melawan tentera pasukan islam sahaja.Sebagai contoh,baginda tidak mengejar tentera
musuh yang melarikan diri sewaktu peperangan yang terjadi di Taif.Tindakan mengejar musuh
juga akan menjejaskan benteng pertahanan islam di bahagian belakang.Hal ini akan
berkemungkinan pihak musuh hanya sengaja melakukan taktik melarikan diri agar ingin
memecahkan formasi pasukan tentera islam.Jelaslah bahawa baginda Nabi Muhammad SAW
mempunyai ciri kepimpinan dalam mengetuai pasukan tentera dalam peperangan.

Seterusnya,baginda Nabi Muhammad SAW mempunyai akal dan ilmu pengetahuan yang
sejajar sebagai pemimpin sewaktu peperangan.Nabi Muhammad SAW ialah seorang yang amat
pintar dalam mengatur taktik dan strategi ketenteraan.Baginda menyusun pasukan tenteranya
berdasarkan sistem berbaris.Sebagai contoh,dalam peperangan Badar baginda menyusun
pasukan tenteranya dalam keadaan dua baris iaitu barisan hadapan yang bersenjatakan tombak

dan perisai dan bahagian belakang pula bersenjatakan panah dan perisai dan setiap barisan
didahului oleh pasukan pembawa bendera.Baginda juga menerima cadangan daripada sahabat
yang bernama Salman Al-Farisi supaya menggali parit di sekeliling kota Madinah.oleh
itu,kepimpinan baginda dalam peperangan mampu membawa kearah kemenangan kerana
baginda mempunyai akal dan ilmu pengetahuan yang serupa sebagai ketua perang.

Akhir sekali,ciri kepimpinan baginda Nabi Muhammad SAW dalam peperangan adalah
baginda Nabi Muhammad SAW bijak mengatur taktik dan strategi yang berkesan.Taktik dan
startegi yang diatur oleh baginda nabi Muhammad saw merupakan satu strategi yang dapat
dipercayai dan berkesan menyebab setiap kali peperangan yang diketuai oleh baginda Nabi
Muhammad SAW akan selalu menang.Sebagai contoh,baginda merancang menguasai takungan
air dalam perang Badar.Hal ini menyebabkan tentera musyrikin tidak mempunyai kekuatan
kerana dahaga.Jelaslah bahawa nabi Muhammad saw bijak dalam mengatur taktik dan strategi
peperangan sehingga menyebabkan pasukan tentera islam selalu memperolehi kemenangan.

Kesimpulannya,kepimpinan Nabi Muhammad SAW sebagai seorang panglima yang agung
sememangnya terserlah melalui taktik dan strategi peperangan baginda.Kesannya telah
menyebabkan pasukan tentera islam telah mendapat pebagai kejayaan dalam misi peperangan
mereka.

Soalan 16: Bincangkan konsep, ciri-ciri dan tanggungjawab seorang khalifah.

Institusi khalifah sangat penting dalam sejarah pemerintahan Islam kerana ia merupakan
lambang pembinaan sebuah negara Islam sebenar yang berpandukan al-Quran dan sunnah. Ia
ialah contoh pemerintahan terbaik sebagai panduan untuk seorang pemimpin atau pemerintah
bagi membentuk sebuah negara yang bertamadun.Sejarah khalifah bermula selepas kewafatan
Nabi Muhammad s.a.w, iaitu apabila Abu Bakar al-Siddiq dilantik menjadi khalifah pertama,
diikuti oleh tiga orang sahabat, iaitu Umar bin al-Khattab, Uthman bin Affan dan Ali bin Abi
Talib.

Konsep khalifah ialah merujuk kepada jawatan sebagai ketua islam bagi menggantikan
kepimpinan Nabi Muhammad s.a.w selepas kewafatan baginda.Pelantikn khalifah mengikut
syarat-syarat tertentu, iaitu seorang lelaki islam mempunyai istiqamah dalam akidah
mengeluarkan pendapat, tidak cacat anggota yang boleh menghalang daripada menjalankan tugas
serta mempunyai ilmu yang tinggi sama ada dalam bidang agama dan pentadbiran.

Proses pelantikan khalifah mestilah melalui Majlis Syura seperti pelantikan Khalifah Abu
Bakar al-Siddiq. Ciri-ciri khalifah mestilah baik, warak, dan mahir dalam ilmu keagamaan dan
pentadbiran.

Tanggungjawab khalifah ialah menurut Ibn Khaldun, tugas khalifah ialah “ menegakkan
agama dan mentadbir dunia mengikut hukum syariah untuk kebaikkan dunia dan akhirat”.
Seorang khalifah bertanggungjawab dalam mengendalikan urusan pentadbiran negara dan juga
melaksanak hukum-hukum agama dengan adil. Pelaksanaan hukuman tersebut pula mestilah
mengikut hukum seperti yang telah terkandung di dalam al-Quran. Di samping itu, perkara-
perkara yang berkaitan dengan perundangan seperti pelantikan hakim, saksi dan pelaksanaan
hukuman mesti dikawal dengan betul.

Khalifah juga bertanggungjawab menyebarkan ilmu kepada rakyat di samping
menyediakan kemudahan awam untuk kebajikan rakyat seperti sekolah, masjid dan hospital.
Selain itu, beliau juga perlu memastikan perpaduan dalam kalangan masyarakat adalah utuh.

Khalifah juga bertanggungjawab menjaga keamanan dan keselamatan rakyat serta negara
daripada ancaman musuh sama ada dari dalam mahu pun luar negara. Contohnya, ketika
pemerintahan Khalifah Umar bin al-Khattab, beliau telah memperkemaskan pasukan tentera
islam bagi melindungi keselamatan negara daripada ancaman kuasa asing, iaitu Byzantine dan
Parsi.

Kesimpulannya,khalifah mempunyai tanggungjawab yang besar yang diamanahkan oleh
rakyat terhadapnya. Oleh itu, seseorang khalifah yang hendak dipilih sepatutnya memiliki
keupayaan dan kemampuan dalam pelbagai aspek terutamanya keagamaan dan kemahiran dalam
mentadbir. Pelantikan khalifah tanpa berdasarkan kelayakan akan memusnahkan dan
menghancurkan sesebuah kerajaan dan akan menyebabkan timbul rasa tidak puas hati dalam
kalangan rakyat jelata.

17. Bincangkan sumbangan Khalifah Abu Bakar Al-Siddiq

Abu Bakar Al-Siddiq merupakan khalifah islam yang pertama dan juga sahabat Nabi
Muhammad S.A.W. Nama sebenar beliau ialah ABDULLAH BIN ABU QUHAFAH. Beliau
digelar ABU BAKAR yang bermaksud BAPA SEGERA, beliau juga terkenal dengan gelaran
AL-SIDDIQ kerana membenarkan setiap percakapan dan perbuatan Nabi Muhammad S.A.W.
Beliau telah bersama-sama dengan Rasulullah S.A.W berhijrah ke Madinah dan tinggal bersama
di dalam Gua Thur. Antara sahabat-sahabat Nabi, Abu Bakar adalah orang yang paling rapat
dengan Nabi Muhammad S.A.W.

Antara sumbangan Khalifah Abu Bakar Al-Siddiq ialah dalam medan dakwah. Selepas
Abu Bakar Al-Siddiq memeluk islam, beliau mula berdakwah. Peribadi Abu Bakar telah dikenali
oleh kaumnya sebagai seorang yang mulia dan selalu menolong orang lain. Oleh sebab itu, ramai
orang sering datang kepadanya untuk meminta tolong dan untuk keperluan perdagangan. Dalam
kesempatan baik seperti ini, beliau akan mengajak teman akrabnya untuk memeluk islam. Antara
teman akrabnnya yang memeluk islam dari dakwahnya ialah Zubair bin Awwam, Usman bin
Affan, Talha bin Ubaidah, Saas bin Abu Waakas dan Abdurahman bin Auf r.a.

Sumbangan beliau yang seterusnya ialah memerangi golongan murtad dan nabi palsu.
Khalifah Abu Bakar Al-Siddiq menegaskan bahawa mereka bukan sahaja menyatakan taat
sembah kepada seorang pemimpin, malah ada di antara mereka mendakwa bahawa mereka ialah
nabi dan rasul. Bagi menumpaskan penghinaan dan perbuatan murtad ini, Khalifah Abu Bakar
melancarkan perang terhadap golongan yang deglar golongan Riddah. Hal ini merupakan
permulaan siri Peperangan Islam-Riddah.

Khalifah Abu Bakar juga menghapuskan kaum yang enggan membayar zakat.
Pemberontakan dan kekacauan itu sangat hebat sehingga mengakibatkan kabilah-kabilah Arab
hampir murtad habis-habisan kerana mereka melepaskan kepercayaan mereka terhadap islam
dan juga ada di antara mereka yang masih tetap di dalam Islam tetapi masih enggan memenuhi
salah satu daripada rukun Islam yang kelima iaitu zakat.

Di samping itu, beliau turut berusaha untuk melicinkan lagi pentadbiran kerajaan Islam
dengan membahagiakan lagi tanah arab kepada sepuluh wilayah iaitu Mekah, Taif, Yaman, Al-
Jund, Khalwan Bahrin, Jarsh, Zabid, Hadhramaut dan Nijran. Dalam dasar pemerintahannya,
beliau turtu melantik seorang amir atau ketua untuk mentadbir wilayah-wilayah tersebut.

Sumbangan terbesar Saidini Abu Bakar ialah beliau telah mengumpul semula semua
naskah Al-Quran dan mengkitab mukjizat Rasulullah itu menjadi panduan umat islam sehingga
kini. Hal ini kerana beliau telah mengarahkan Zaid bin Thabit supaya mengumpulkan semua
tulisan Al-Quran serta menyalinnya semula. Salinan tersebut telah disimpan olehnya dan telah
diamanahkan kepada Saidina Umar bin Al-Khattab.

Sumbangan beliau yang terakhir adalah sistem pengurusan Jam’ah Haji. Beliau merupakan
sahabat awal yang mendapat gelaran Amirul Hajj. Ini berlaku pada tahun ke9-Hijrah. Tugas
Amirul Hajj adalah memimpin Jemaah haji ke Mekah sehingga kepulangan mereka di samping
memberikan pengawalan dan menjaga keamanan mereka. Tugas sebagai Amirul Hajj juga
adalah sebagai pembimbing pelaksanaan syiar ibadah haji di Mekah, Arafah dan di pelbagai
daerah-daerah tanah suci.

Kesimpulannya Saidini Abu Bakar Al-Siddiq boleh diumpakan sebagai seorang yang amat
penting dalam hidup Nabi Muhammad S.A.W. Beliau merupakan seorang yang sanggup berjihad
dan mengorbankan nyawa serta harta demi memperoleh keredaan Allah. Oleh itu, kita sebagai
umat islam haruslah hidup berlandaskan syariat Islam supaya kita bebas daripada dibelenggu
dengan perkara-perkara syirik dan khurafat.

18.Sejauhmanakah pemerintahan Khulafa”Ar-Rasyidin memenuhi prinsip demokrasi

Selepas zaman Nabi Muhammad SAW,pemerintahan pentadbiran negara Islam diterajui
oleh empat orang khalifah,iaitu Abu Bakar al –Siddiq ,Umar bin al-Khattab ,Uthman bin affan
dan Ali bin Abi talib.Zaman tersebut dikenali sebagai zaman Khulafa al-Rasyidin. Pemerintahan
Khulafa ar-Rasyidin merupakan contoh terbaik dalam sistem pentadbiran Islam dengan
mengamalkan prinsip demokrasi.

Sistem pemerintahan Khulafa Ar-Rasyidin mempunyai pelbagai kaedah pemilihan
khalifah. Antaranya ialah perundingan secara beramai-ramai.Cara ini dilakukan dengan
mengadakan perundingan dan persetujuan tanpa ditetapkan calon terlebih dahulu.Sebelum Nabi
Muhammad SAW wafat,baginda tidak meninggalkan sebarang wasiat kepada sesiapa untuk
dicalonkan sebagai khalifah,umat Islam yang diwakili oleh kaum Muhajirin dan Ansar telah
berhimpun di Dewan Bani Saadah untuk berbincang dan melantik khalifah pertama.Saidina Abu
Bakar mencadangkan Saidina Umar al-Khattab mewakili kaum Muhajirin dan Abu Ubaidah
mewakili Ansar untuk mengelakkan sebarang permasalahan dalam kedua-dua kaum
ini.Sebaliknya,Saidina Umar al-Khattab mencalonkan Saidina Abu Bakar sebagai khalifah dan
disokong oleh Abu Ubaidah.Saidina Abu Bakar dibaiahkan dalam musyawarah/syura sebagai
khalifah pertama memerintah negara dan umat Islam selepas kewafatan nabi Muhammad SAW.

Selain itu, melalui kaedah mengusul seseorang calon. Apabila seseorang khalifah baharu
dipilih ,namanya diusul oleh khalifah sebelumnya musyawarah dalam majlis Syura dan
dibaiahkan oleh umat Islam. Nama khalifah itu akan diputuskan dalam majlis Syura. Contohnya,
pelantikan Khalifah Umar al-Khattab sebagai khalifah kedua dalam khulafa al –Rasyidin.Semasa
Saidina Abu Bakar tengah gering beliau mencalonkan Saidina Umar al-Khattab untuk dipilih
sebagai khalifah menggantinya memerintah negara dan umat Islam. Melalui Syura, pelantikan
Saidina Umar al-Khattab dipersetujui oleh para sahabat dan menerima baiah daripada umat Islam
tanpa bantahan.

Seterusnya,terdapat juga kaedah mengusul sekumpulan calon. Khalifah terdahulu akan
mengusulkan beberapa orang calon dalam kalangan para sahabat untuk dipilih menjadi khalifah.
Cara ini berlaku dalam pemerintahan Saidina umar al-Khattab. Beliau mencalonkan enam orang
calon iaitu Saidina Othman Bin Affan,Saidina Ali bin Abu Talib,Abdul Rahman bin Auf ,Talhah
bin Ubaidillah ,Zuber al-Awwam,dan Saad bin Abu Waqas. Pemilihan diadakan antara Saidina
Ali bin Abu Talib dan Saidina Uthman bin Affan. Dalam pemerintahan tersebut Saidina Uthman