ดร.พีรพล ไตรทศาวิทย์

-๑-

ดร.พีรพล ไตรทศาวทิ ย์
ปลดั กระทรวงมหาดไทย
ระหว่าง ตุลาคม ๒๕๕๑ – กนั ยายน ๒๕๕๓
ขอ้ คดิ .... “สุดยอดของนกั ปกครองคือการเป็นท่ีรกั ของประชาชน”

-๒-

๑. ข้อมูลประวัติ

ดา้ นการศกึ ษา
- ปริญญาตรี รัฐศาสตรบัณฑิต (เกียรตินิยม) จุฬาลงกรณ์

มหาวิทยาลัย
- ปริญญาโท รฐั ประศาสนศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยคารล์ ตนั ประเทศ

แคนาดา
- ปริญญาเอก รัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยนิวยอร์ค

ประเทศสหรฐั อเมริกา

การฝกึ อบรม
- หลกั สตู รนายอาเภอ รุ่นที่ ๒๗ ได้ลาดับที่ ๑ (ได้รับรางวัล

ผลงาน วชิ าการยอดเยีย่ มและรางวัลผู้มีลักษณะผนู้ าดเี ด่น)
- หลักสูตรผู้บรหิ ารระดบั ๙ ร่นุ ที่ ๔ ของสานกั งานปลดั กระทรวง

มหาดไทย
- หลักสูตร ผู้บริห า ร เรื่อง Fiscal Decentralization in

Developing and Transition Countries ณ สถาบัน Andrew Young
School of Policy Studies , Georgia State University

ประวัตกิ ารรบั ราชการ
งานประจา
มิถุนายน ๒๕๔๑ – ตลุ าคม ๒๕๔๒ ผู้ว่าราชการจงั หวัดนครนายก
มีนาคม ๒๕๔๓ – ตลุ าคม ๒๕๔๕ รองอธิบดกี รมการปกครอง

-๓-

ตุลาคม ๒๕๔๕ – มถิ นุ ายน ๒๕๔๖ ผู้วา่ ราชการจังหวัดสกลนคร

ตลุ าคม ๒๕๔๖ – ตุลาคม ๒๕๔๘ ผ้วู ่าราชการจงั หวัดนครสวรรค์

ตุลาคม ๒๕๔๘ – ตุลาคม ๒๕๔๙ อธิบดกี รมท่ีดิน

ตุลาคม ๒๕๔๙ – กันยายน ๒๕๕๑ รองปลดั กระทรวงมหาดไทย

ตุลาคม ๒๕๕๑ – กันยายน ๒๕๕๓ ปลดั กระทรวงมหาดไทย

งานอ่ืน ๆ

มถิ นุ ายน ๒๕๖๐ – เมษายน ๒๕๖๓ ประธานกรรมการวินิจฉัย

การเปิดเผยข้อมูลข่าวสารสาขาสังคม การบริหารราชการแผ่นดิน

และการบงั คับใช้กฎหมาย องคค์ ณะท่ี ๑

มถิ ุนายน ๒๕๖๓ กร รมการ เฝ้า ระวังและ

ประเมนิ สภาวการณ์ทจุ ริตของ ป.ป.ช.

เกียรตคิ ณุ :
- เครื่องราชอิสรยิ าภรณ์ มหาปรมาภรณ์ช้างเผอื ก
- เครอ่ื งราชอสิ รยิ าภรณ์ มหาวชิรมงกุฎ

รางวลั และการเชิดชูเกียรติ
- เมอื่ คร้งั ดารงตาแหน่งผู้ว่าราชการจังหวัดสกลนครได้เฝ้ารับ

เสดจ็ และถวายงาน สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถที่เสด็จ
แปรพระราชฐานมาประทับแรม ณ พระตาหนักภูพานราชนิเวศน์ และ
ได้รับพระราชทาน “เหรียญทองสองพระองค์ล้อมเพชรมหาวิชัย
มงกุฎ”

-๔-

- ไดร้ บั พระราชทาน เข็มเชิดชูเกียรติ ช้ันท่ี ๑ จากสมเด็จพระ
กนิษฐาธิราชเจา้ กรมสมเดจ็ พระเทพรตั นราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

- ได้รับการคัดเลือกจ า ก ดร .สุเมธ ตัน ติเวชกุล ให้เป็น
วิทยากรโครงการตามรอยพระยุคลบาท ในระดับบริหาร (มีผู้ได้รับ
คัดเลือก จานวน ๒๕ คน)

- ได้รับการแต่งต้ังให้เป็นท่ีปรึกษาด้านการกระจายอานาจ
ระดับสูง (High - Level Advisory Group of Experts on Decentralization
: AGRED) ในจานวน ๑๕ คน จากท่ัวโลกตามมติของคณะมนตรี ของ
องคก์ รตง้ั ถิ่นฐานมนษุ ย์ สหประชาชาติ (UN – Habitat) ปี พ.ศ. ๒๕๔๕

- ได้รับการคัดเลือกจาก ก.พ.ร. ให้เป็นผู้ว่าราชการจังหวัดท่ีมี
ผลงานดีเด่น และได้รับทุนการศึกษาหลักสูตร “Senior Managers in
Government” ณ Harvard University ประเทศสหรัฐอเมริกาในเดือน
สงิ หาคม ๒๕๔๘

- เมอ่ื ครัง้ ดารงตาแหน่งผวู้ า่ ราชการจงั หวัดสกลนคร ได้รับรางวัล
“บคุ คลดีเด่นดา้ นการสนับสนนุ การป้องกนั และแก้ไขปัญหายาเสพติด
ระดบั ประเทศ ปี ๒๕๔๖” และจงั หวัดสกลนคร ได้รับรางวัลในระดับ
จงั หวัด จากสานักงาน ป.ป.ส. ด้วย

- ไดร้ ับรางวัลจังหวดั ทีม่ ีผลการปฏิบัติงานดีเด่นในการป้องกัน
และแก้ไขปัญหา ยาเสพติด พ.ศ. ๒๕๔๘ จ ากสานักงา น ป.ป.ส.
(จังหวดั นครสวรรค์)

-๕-

- ได้รับรางวัลจากชมรมสง่ เสรมิ คนดีเมอื งสกล ประเภท คนดีเชงิ ประจักษ์
พ.ศ. ๒๕๔๖ ถือเป็นครัง้ แรก ท่มี กี ารมอบรางวัลแก่ผูว้ ่าราชการจงั หวัด

- ได้รับรา งวัล “คนดีเมือง ส่ีแคว ประจาปี ๒๕๔ ๘” จา ก
สภาวัฒนธรรมจงั หวัดนครสวรรค์

- ได้รับร างวัล นักทรัพยากรม นุษย์ดีเด่นแห่ง ประเทศไทย
(Thailand Top 100 HR Award) ปี พ. ศ. ๒๕๕ ๒ จ า กส ถา บั น
ทรพั ยากรมนษุ ย์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

๒. ผลงานทภ่ี าคภูมิใจในชว่ งการปฏบิ ตั ิราชการวตั ิ
บทนา
เมื่อผมได้รับกา รติดต่อให้เขียน บทความในหนังสือคัมภีร์

นักปกคร องให้ครอบคลุมหลักกา รทางาน วิธีกา ร ผลงา นท่ีภูมิใจ
วิสยั ทัศน์ เทคนิคการบรหิ าร การแก้ไขปญั หาและปัจจัยแหง่ ความสาเร็จ
เพอ่ื เป็นวิทยาทานแก่นักปกครองรุ่นหลังและแก่นักรัฐศาสตร์ทั่วไป
ผมก็มา นั่งคิดว่าวิธีเดินเรื่องที่ดีท่ีสุด คือ กา รเอา ภาร กิจ หลัก ๆ
ในการบาบัดทุกข์ บารงุ สุขเปน็ กรอบและไล่เรียงสิ่งท่ีคิดว่าดี ๆ ท่ีได้ทาไป
ในแตล่ ะภารกจิ และเพ่อื ใหเ้ ข้าถงึ ความรู้สึกในขณะทก่ี าลงั กระทาภารกิจน้ัน ๆ
จะไดแ้ ทรกคาบรรยายบางส่วนเกี่ยวกับเรื่องเหลา่ น้นั พร้อมกรณีตัวอย่าง
เพื่อใหเ้ ห็นวธิ กี ารทางานและการแกป้ ัญหาท่ีเป็นรปู ธรรม รวมทั้งเห็นถึง
วสิ ัยทัศน์และภาวะผ้นู าในการสร้างศรัทธา ในฐานะพอ่ เมืองพร้อมกันไปด้วย

-๖-

อย่างไรกต็ าม ผ้อู า่ นต้องระลึกเสมอว่าสิ่งที่ปฏิบัติจัดทาไปนั้น
เกดิ ในบรรยากาศของการเมอื ง สังคม และส่งิ แวดล้อมในช่วงเกอื บย่ีสิบปี
ก่อนหน้าน้ี จึงควรท่ีจะต้องใช้ดุลยพินิจพิจารณาให้ดีว่าอะไรบ้าง ที่
สามารถประยกุ ตใ์ ชไ้ ด้ อย่างไรก็ตามผเู้ ขียนม่ันใจว่าแม้ทุกวันน้ีจะเป็น
ยุคดิจทิ ัลก็ตาม แต่สง่ิ ที่ดจิ ิทัลแทนไม่ได้ คือการสร้างศรัทธาในฐานะ
พอ่ เมืองด้วยการเข้าถึงประชาชนและให้ประชาชนเข้าถึงได้ เพื่อให้
สามารถบาบดั ทุกข์ บารุงสุขได้ตรงความต้องการและเร็วที่สุด ต่อจากน้ี
ผมก็จะขอไล่เรียงหลักในการทางานและภารกิจต่าง ๆ ที่ฝ่ายปกครอง
ตอ้ งไปบาบดั ทุกข์ บารุงสขุ ตามลาดับดังตอ่ ไปน้ี

๒.๑ หลกั และจุดยืนในการทางาน
ภาวะผู้นาจากวันทีเ่ ปน็ นสิ ิต
ภ า วะผู้น า ข องผมน่ า จ ะเร่ิ มสะสมมา ต้ั งแ ต่ สมั ย เป็น นิ สิ ต

จุฬาลงกรณม์ หาวิทยาลยั จากการร่วมกิจกรรมนิสิตต่าง ๆ จนได้รับ
รางวลั ขนุ พลดาบสากลของจุฬาฯ และได้รบั เลอื กเปน็ อปุ นายกสโมสรนสิ ติ
แต่ทสี่ าคัญคือการได้เป็นประธานคณะกรรมการจัดงานนิทรรศการ
ทางวิชาการของนสิ ติ จุฬาฯ คร้งั แรก ระหวา่ งวันท่ี ๑๐ – ๑๗ ธันวาคม
พ.ศ. ๒๕๑๕ ซึ่งเป็นการเปิดบ้าน (Open House) ครั้งแรกของจุฬาฯ
เพ่ือให้ประชาชน นักวิชาการ และนักเรียนท่ัวประเทศ เข้าเยี่ยมชม
พัฒนาการทางวชิ าการของแต่ละสาขาวชิ า *

-๗-

หน้าท่ีปร ะธานทา ให้ผมต้องประชุมร่วมกับผู้แทนคณะ
๑๔ คณะ ประธานชมรมวิชาการทุกคณะ ประธานชมรมต่าง ๆ ของ
สโมสรนสิ ิต รวมท้งั คณะอาจารย์ที่ปรึกษา รวมแล้วผู้เข้าร่วมประชุม
รวม ๕๐ คน โดยมีภารกจิ ต้ังแต่ การหาทุนจดั งานเองท้ังหมด พิจารณา
จัดสรรงบประมาณให้คณะและชมรมต่าง ๆ ออกแบบผังการแสดง
(Master Plan) ของทั้งมหาวทิ ยาลัย การประชาสัมพันธ์ จัดตารางการ
แสดงของทง้ั มหาวิทยาลัย เป็นต้น ซึง่ ตอ้ งใช้เวลาถึงหน่ึงภาคการศึกษา
ในการเตรยี มงาน

ที่สา คัญท่ีสุด คือ เม่ือคณะกร รมการ ดาเนินการไปได้
ครึ่งทางแล้ว เห็นว่างานนิทรรศการน้ีมีคุณภา พ มีความสมบูร ณ์
เพียงพอ จึงมีมติให้นาความขึ้นกราบบังคมทูลเชิญพระบาทสมเด็จ
พระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
รชั กาลท่ี ๙ โดยให้ผมในฐานะประธานคณะกรรมการฝา่ ยนิสิต เป็นผู้ทา
หนังสอื กราบบงั คมทลู ซงึ่ ถอื เป็นมติ ิทีแ่ ปลกใหมม่ ากในยุคปี พ.ศ. ๒๕๑๕
ซึ่งเป็นระยะภายหลงั รัฐประหารเพยี ง ๑ ปี และยงั มอบใหป้ ระธานฝา่ ยนสิ ิต
--------------------------------
* นายพีรพล ไตรทศาวิทย์ บทความเร่ือง “พ.ศ. ๒๕๑๕ แรกมนี ทิ รรศการ
ทางวชิ าการของนิสิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย” ในหนังสือ “๕๐ ปี
จามจรุ ี ๑๒”

-๘-

เปน็ ผ้กู ราบบงั คมทลู รายงานตอ่ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว อีกด้วย
และระหวา่ งงานไดร้ ับเสด็จสมเด็จพระนางเจา้ ราไพพรรณี พระบรมราชินี
ในรชั กาลท่ี ๗ ซ่ึงเสด็จทอดพระเนตรการแสดงผลงานของนิสิตเป็นการ
ส่วนพระองค์ ซึ่งการ ทา หน้าท่ีของผมใน ทั้งสอง โอกา สสาคัญน้ี
เมื่อมามองย้อนหลังกลับไป จะรู้ว่าถ้า เป็นข้ารา ชการจะต้องเป็น
ขา้ ราชการระดับสูง และเพียงบางคนเท่านั้นท่ีจะได้รับโอกาสเช่นนี้
กจิ กรรมนิสติ ที่ผมกล่าวนามาน้ี เป็นการสร้างทักษะในการจัดกา ร
(Management Skills) ด้วยการปฏิบัติจริงให้แก่ตัวผม และ
ผู้รว่ มงานทกุ คนและเป็นการสร้างภาวะผู้นา (Leadership) แก่นิสิต
ระดับแกนนาเพ่ือให้ได้รับความร่วมมือ ในการทางานจากนิสิตอื่น ๆ
ท่ีเป็นเพียงเพ่อื นร่วมงาน (Colleagues) ไมใ่ ช่ผู้ใต้บงั คับบญั ชาแต่อยา่ งใด

ภาวะผนู้ าแบบเพือ่ นนี้เอง ท่กี ลายเป็นทักษะสาคัญท่ีผมใช้
ในการปฏิบัติหนา้ ที่ “พอ่ เมอื ง” เพ่ือเข้าถงึ ประชาชน และให้ประชาชน
เข้าถึงได้ง่าย และได้รับศรัทธาจากประชาชน และขา้ ราชการที่เป็นคนดี
ท้งั หลาย ดังทีจ่ ะได้กล่าวใหเ้ ห็นชัดเจนในตอนตอ่ ไป

ผมได้คดิ ประมวลจุดยืนและหลักยึดในการทางานของผม
ตงั้ แตส่ มยั ได้รับเลอื กตงั้ เป็นผนู้ านสิ ติ ในตาแหน่งอุปนายกสโมสรนิสิต
จฬุ าลงกรณ์มหาวทิ ยาลัยมาจนเกษยี ณอายุราชการ พบว่าจะหมุนเวียน
อยูใ่ นหลักขอ้ ใดข้อหนึ่ง หรอื หลายข้อรวมกนั ในการปฏิบัติแต่ละภารกิจ
ซึ่งเม่ือผมขยายความตอ่ ไปในงานแต่ละมิติพร้อมกรณีตัวอย่าง ผู้อ่าน

-๙-

กจ็ ะไดเ้ ห็นเองวา่ ผมได้ยึดหลักใดบ้างในเรื่องนั้น ๆ ซึ่งพอประมวลได้
๑๙ รายการด้วยกัน คอื

(๑)จะทาอะไรต้องศึกษาข้อมูล รับฟั งให้ชัดเจ น และ
ครอบคลมุ กอ่ นประกาศนโยบาย วสิ ยั ทศั น์ และจดุ ยนื

(๒)ต้องเป็นนักแก้ปัญหา ไม่หนีปัญหา มีคา ตอบให้
ผใู้ ต้บังคบั บัญชา

(๓)ตอ้ งไมน่ ่ิงเฉยต่อปญั หาและความทกุ ขข์ องประชาชน
(๔)ทางานอยา่ งมีแผนและขน้ั ตอนในการทางาน
(๕)สอ่ื สารใหถ้ ึงกลุ่มเป้าหมายและเขา้ ใจงา่ ย
(๖) ทางานอย่างมีระบบและวางระบบในการทางาน
(๗)ให้ข้า ร า ชกา ร และป ร ะชา ชน เข้า มา มีส่ วน ร่ว ม
ในกระบวนการสาคัญ
(๘)กล้าเผชิญหนา้ กบั ภยั คกุ คามจากส่ิงที่ไม่ถูกต้องและกับ
สถานการณว์ ิกฤติ
(๙)กลา้ ตดั สินใจในทุกสถานการณ์
(๑๐) คบงา่ ย คยุ ง่ายกับประชาชนและขา้ ราชการที่เปน็ คนเก่ง
หรือคนดี และประชาชนท่ีประกอบสมั มาชีพ
(๑๑) รู้จั ก ค น ท้ั ง ที่ เป็ น ป ร ะ ช า ชน เ พ่ือ น ร่ วม ง า น
ผใู้ ตบ้ งั คบั บัญชาเป็นอยา่ งดีกอ่ นกาหนดระดับของฝีมือ จริยธรรมและ
การคบหา

- ๑๐ -

(๑๒) สร้า งบร ร ยา กา ศกา ร ทา งา น ที่สร้างสร ร ค์และ
อยรู่ ะหวา่ งตึง ๆ หย่อน ๆ

(๑๓) ไปรบั ตาแหน่งท่ไี หนตอ้ งทาใหท้ น่ี ัน่ ดีขนึ้
(๑๔) ยึดหลักการทางานกับสิ่งท่ีเป็นแก่น (Core Issues)
ไมเ่ สียเวลาไปยุง่ กบั กระพี้
(๑๕) ทางานบนหลักการ เหตุผล พูดตรงไปตรงมา และให้
ลกู น้องทราบวา่ เราชอบคนแบบนแี้ ละเป็นทพี่ ึง่ ของลกู นอ้ งได้
(๑๖) ยึดความเปน็ ธรรม ถูกตอ้ ง และความโปร่งใสในทุกมิติ
ของการบรหิ าร โดยเฉพาะการบรหิ ารทรัพยากรมนษุ ย์
(๑๗) ยึดความรวดเร็ว ถูกต้อง และพิจารณาผลกระทบใน
การทางานด้วย
(๑๘) ต้องทาในส่ิงที่พูดออกไป (Action is better than
words) ไม่แนใ่ จอยา่ รับปาก
(๑๙) รักษาความสง่างามหรือเกียรติศักด์ิของข้าราชการ
และปฏบิ ัตติ นเป็นแบบอยา่ งของการทางาน
๒.๒ การปฏบิ ัติงานโดยยึดประชาชนเป็นศูนยก์ ลาง
(๑) การสรา้ งระบบการมสี ่วนร่วมของประชาชน

ผู้เขยี นได้เน้นและให้ความสาคัญตอ่ การมีสว่ นรว่ มของ
ประชาชนตั้งแต่ระดับหมู่บ้า นเพ่ือให้ สา มาร ถ “ เกาให้ถูกท่ีคัน ”
ในการแก้ไขปญั หาตา่ ง ๆ ในพน้ื ท่ี แต่การทปี่ ระชาชนเพียงไม่กี่คนหรือ

- ๑๑ -

กลมุ่ เลก็ ๆ อาจสง่ เสียง ได้ไม่ดังพอที่จะแก้ไขปัญหาใหญ่ ๆ ได้ เช่น
ยาเสพติด การปฏิบัตไิ ม่ถกู ไม่ต้องของข้าราชการในพ้ืนท่ี ฯลฯ จึงให้
มารวมตัวกัน ในรูปของประชาคมหมู่บ้าน (ในทุกจังหวัดท่ีผู้เขีย น
เป็นผูว้ ่าราชการจังหวดั ) โดยใหป้ ระชาคมหมู่บ้าน เป็นเวทีกลางที่เป็น
จดุ เริ่มและจุดกระตนุ้ และอานวยความสะดวก ให้ชาวบ้านได้มีโอกาส
มาพบปะกนั เพอื่ ร่วมกันเสนอปัญหาและความต้องการตลอดจนแนว
ทางแกไ้ ข

องค์ประกอบของประชาคมหมู่บ้าน ประกอบด้วย
ตวั แทนฝ่ายบริหาร ได้แก่ ผู้ใหญบ่ ้าน สมาชิก อบต. ๒ คน กรรมการหมู่บ้าน
๓ คน ตัวแทนฝ่ายประชาชนได้แก่ ปราชญ์ชาวบ้าน ครู สจ. ท่ีมีอยู่
ในหมู่บ้าน ผู้แทนธุรกิจเอกชนที่อยู่ในหมู่บ้าน องค์กรพัฒนาเอกชน
ผู้แทนกลมุ่ แมบ่ ้าน ผนู้ าศาสนา อสม./อช./ผู้นา อช. ผู้แทนกลุ่มอา ชีพ
ผแู้ ทนเกษตรกร โดยมเี ง่อื นไขการดาเนินงานประชาคมหม่บู ้านดังน้ี

๑) มีอัตราส่วน ๕ - ๑๐% ของจานวนประชากร
ในหมบู่ า้ น

๒) กรณอี งคป์ ระกอบของประชาคมหมู่บ้านมีน้อยให้
เลือกตัวแทนจากกล่มุ หรอื คุม้ บา้ นในหม่บู า้ น มาเพิ่มเตมิ

๓) ปร ะธา นและเลขานุการ เลือกจ ากที่ปร ะชุม
ประชาคมหมู่บ้าน ประชาคมหมู่บ้านต้องจัดให้มีการพบปะพูดคุยกัน
อยา่ งสมา่ เสมออยา่ งน้อย ๑ - ๒ เดือน/ครั้ง หรือเม่ือมีความจาเป็น

- ๑๒ -

เพ่อื เสนอปัญหา หาแนวทางการแก้ไขปัญหาและความต้องการของ
ชุมชน นาปัญ หาของชุมชน ที่เกินขีดควา มสามารถเสนอต่อ อบต.
และสว่ นราชการเพอื่ มาแก้ไขให้

ในจังหวดั นครสวรรค์ ประชาคมหมบู่ ้านทาหน้าท่รี ะดมพลัง
ความคิดและความสามารถในการแก้ปัญหา และชุมชน ได้จัดเรีย ง
ความสาคัญประเภทปญั หาของจังหวัดไว้เป็นลาดับ คือ แหล่งน้าเพ่ือ
การเกษตร การคมนาคม ราคาผลผลติ ตกตา่ ความยากจน การว่างงาน
ขาดเงนิ ทนุ ขาดไฟฟ้า ขาดการติดต่อส่ือสาร และน้าอุปโภคบริโภค
ซึ่งประเภทปัญหาเหล่านี้ได้จัดเป็นฐานข้อมูลในการทาแผนงานและ
โครงการเสนอขอรับงบประมาณจากแหล่งงบประมาณต่าง ๆ ต่อไป
การกาหนดกรอบกวา้ ง ๆ ขององค์ประกอบประชาคมไว้เช่นนี้ เจตนา
ของผเู้ ขียนก็เพื่อไม่ให้เกิดลักษณะของประชาคมที่มาจากบางพวก
บางกลุ่มเทา่ น้ัน เพราะในระยะยาวจะไม่สามารถเป็นองค์กรตัวแทน
ของชาวบ้านได้

กา ร ทา ประชา คมหมู่บ้า น ได้เร่ิมตั้งแต่จังหวัด
นครนายกในปี พ.ศ. ๒๕๔๒ ในฐานะที่เป็นจังหวัดนาร่องของรัฐบาล
ในการเสรมิ สรา้ งความเข้มแข็งของชุมชน และได้จัดทา “โครงการ
รวมพลังสร้างนครนายก” ข้ึนเพื่อผนึกกาลังทรัพยากรบุคคลท่ีมีอยู่
ท้ังภาคราชการและประชาชนหัวก้าวหน้าในพ้ืนท่ี ช่วยกันไปกระตุ้น
ชาวบ้านให้ตนื่ อย่างเปน็ ระบบ โดยใชส้ ่ิงจูงใจในระยะสั้น คือ โครงการ

- ๑๓ -

กระต้นุ ภาวะเศรษฐกิจ (โครงการมยิ าซาว่า) ซง่ึ ได้จัดสรรงบประมาณให้
หมูบ่ า้ นละหนึ่งแสนบาท ในการจดั ทาโครงการพัฒนาต่าง ๆ โดยให้ผ่าน
องค์การบรหิ ารสว่ นตาบล นอกจากน้ันได้อาศัยโครงการพัฒนาตาบล
ซงึ่ กาหนดใหต้ าบลละประมาณสองแสนถึงส่ีแสนบาท เป็นส่ิงจูงใจให้
ชาวบ้านมารวมตวั ในรูปประชาคม โดยมนี โยบายจงั หวดั ตั้งแต่เร่ิมต้นว่ า
หากประชาคมได้ประชมุ เสนอปัญหามาตามต้องการ และได้จัดลาดับ
ความสาคัญแล้วหา้ มคณะกรรมการหมู่บ้านและองค์การบริหารส่วนตาบล
แกไ้ ขโครงการของชาวบ้านเด็ดขาด โดยให้นายอาเภอกากับดูแล ให้
เปน็ ไปตามนโยบายน้ีโดยเครง่ ครัด ทง้ั นี้เพราะหากเราสามารถกระตุ้นให้
ชาวบา้ นรวมตวั กนั แล้ว ต้องใหช้ าวบ้านเห็นคณุ ค่าของการรวมตัวนั้น
การรวมตวั นั้นกจ็ ะเกิดความยง่ั ยืน ซงึ่ นโยบายของจงั หวัดน้ีต่อมาระยะ
หลังเจ้า ของน โย บา ย ใน ส่วน กลา งก็ได้สั่งกา รแก้ไขให้เป็น ไป
ในแนวทางของจังหวัดเช่นกัน สาหรับในระยะกลางและระยะยาว
เพอื่ เป็นการแก้ไขปัญหาในการเกาให้ถูกที่คัน ผู้เขียนจึงได้กาหนด
นโยบายขึน้ เองดงั น้ี

- ปัญหาและควา มต้องการ ของชาวบ้านส่วนใด
กต็ ามทีส่ ่วนราชการสามารถแก้ไขได้ ใหร้ ับไปดาเนินการโดยให้อาเภอ
เป็นแกนกลางติดตามผล

- ปญั หาความตอ้ งการของชาวบา้ นส่วนที่ยังไม่ได้รับ
การแกไ้ ข ให้นามารวบรวมจัดทาเป็นแผนพัฒนาอาเภอ โดยชี้แจง

- ๑๔ -

ใหช้ าวบ้านเข้าใจวา่ ผลจากการรวมตัวน้ีจะได้เอาปัญหาความต้องการ
ไปทาในอนาคต แตก่ ารให้เสนอปญั หามาน้ี ให้ชาวบ้านถกเถียงปัญหา
และความตอ้ งการกัน โดยใช้หลักเกณฑ์ง่าย ๆ คือ “จานวนครัวเรือน
และพนื้ ท่ีประสบความเสยี หาย ตลอดจนความรุนแรงของปัญหาน้ัน”
ประกอบด้วยเพอ่ื จะได้เรียงลาดับ ตามความสาคญั ของปญั หาตามเกณฑ์
เหลา่ น้ี

ทงั้ น้ี ผูเ้ ขียนไดน้ าชดุ แบบฟอร์มการวางแผนพัฒนา
อาเภอ ซ่ึงผู้เขียนเม่ือครง้ั ดารงตาแหน่งหัวหน้าภาควิชาเศรษฐกิจและ
สังคม วิทยาลัยการ ปกครอง (พ.ศ. ๒๕๒๕) และคณะวิทยากรได้
รว่ มกันคิดข้ึน และทาเป็นคู่มือใช้อบรมวิทยากรจังหวัดและอาเภอ
ในสมยั นั้น แทนท่ีจะปล่อยให้วิทยากรประชาคมต่างคนต่างคิดอย่าง
ไรท้ ศิ ทาง

การจดั เตรยี มวิทยากร
วิทยากรประชาคมหรือวิทยากรกระบวนการน้ัน
เปน็ ปัจจยั สาคัญย่งิ ตอ่ ความสาเร็จของความเข้มแข็งของประชาคม
จงึ ไดม้ ีการเตรียมการตามลาดบั ดงั น้ี
๑) ระดบั อาเภอ ให้คัดเลือกผู้ที่จะมาเป็นวิทยากร
หรือผปู้ ระสานงานประชาคม ท้งั ทีเ่ ปน็ ข้าราชการ และท่ีเป็นชาวบ้าน
หัวก้าวหน้า ในกรณีข้า รา ชกา รให้คัดเลือกข้าร าชกา รที่สัน ทัด
ในการทางานกับชาวบา้ นเป็นหลัก

- ๑๕ -

๒) อบร มผู้ประสาน งา นปร ะชา คมโดย ละเอีย ด
เพื่อสร้างจิตสานึกในการร่วมกันทางานในโครงการน้ี รวมทั้งสร้าง
ความเข้าใจถึงเป้าหมายและวธิ กี ารดาเนินงาน ซึ่งจะต้องเล่นบทบาท
ออกเปน็ ๓ ระยะ คอื ระยะในการก่อรูปประชาคม ผปู้ ระสานงานจะต้อง
ชแี้ จงทาความเข้าใจเก่ยี วกับประโยชนข์ องการรวมตัว และเขา้ ช่วยเหลือ
ประธานประชาคมและเลขานกุ ารค่อนข้างมาก และเม่ือมีการประชุม
ประชาชนไปไดส้ กั ระยะหนงึ่ กเ็ ข้าสู่ระยะกลาง คือ ค่อย ๆ ปล่อยให้เขา
ปฏิบัตหิ น้าที่โดยเราช่วยอยู่บ้าง และระยะสุดท้าย คือ เขาสามารถ
นดั ประชมุ และดาเนินการประชมุ ไดท้ ้งั หมด โดยข้าราชการเป็นแต่เพียง
ผ้เู ข้าร่วมประชมุ เท่านน้ั

ผลของการดาเนนิ งาน
๑) จากการศึกษาเพ่ือประเมินโครงการมิยาซาว่า
ทั่วประเทศในปี ๒๕๔๒ โดยสานักงบประมาณ ซึ่งส่วนหน่ึงดาเนินการ
โดยสถาบันราชภัฏสวนดุสติ พบว่าในการประเมินความพอใจของชาวบา้ น
ท่ไี ด้เขา้ มามสี ว่ นร่วมเสนอโครงการ และการเข้ามามสี ่วนร่วมดูแลในขั้น
การจัดทาโครงการ จังหวัดนครนายกได้รับการจัดให้เป็นจังหวัด
ตัวอย่าง ใ นการบริหารโครง การมิยาซาว่าบนความ ต้อง การ
ของชาวบา้ น
๒) ประชาคมหมู่บา้ นทง้ั ท่ีนครนายก สกลนครและ
นครสวรรค์ ไดแ้ จง้ จานวนผูค้ า้ ยาเสพติดและผู้เสพยาเสพติดออกมาเป็น

- ๑๖ -

จานวนสูงกวา่ จงั หวดั ท่ัวไปท่ีมีขนาดพื้นท่ีและประชากรใกล้เคียงกัน
และทาใหก้ ารปราบปรามการป้องกันและบาบัดรักษาประสบผลสาเร็จ
เช่น จังหวัดนครนายกมีสถิติการจับกุมได้เพิ่มขึ้น มาก ณ วันที่ ๓๑
สงิ หาคม พ.ศ. ๒๕๔๒ มผี ้ตู อ้ งขังยาเสพติด จานวน ๕๘๒ คน ได้ยาบ้า
จานวน ๑๖,๗๑๘ เมด็ เมื่อเทยี บกับ ปี พ.ศ. ๒๕๔๑ ในเดือนสิงหาคม
มีผู้ต้องขังย าเสพติดเพียง ๖๐ คน ได้ยา บ้าเพียง ๖,๔๑๕ เม็ด
เปน็ ผลใหส้ านกั งาน ป.ป.ส. ไดค้ ดั เลอื กให้จงั หวัดนครนายกเป็นจังหวัด
นารอ่ งในการแกไ้ ขปญั หายาเสพติดในภาคกลางในสมัยนั้นดว้ ย

๓) ทส่ี าคัญท่ีสุด คือ เมื่อผู้เขียนได้ไปรับตาแหน่ง
ผู้วา่ ราชการจังหวดั นครนายกและได้เข้าเฝ้า สมเด็จพระกนิษฐาธิราช
เจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เพ่ือรับ
พระราชทานแนวทางเก่ียวกบั การปฏิบัติภารกิจต่าง ๆ นั้น สิ่งแร กที่
รับสั่งแก่ผู้ว่าราชการจังหวัด คือ ให้แก้ปัญหาการแพร่ระบาดของ
ยาเสพตดิ เพราะครูท้ังหลาย มากราบบังคมทูลว่าผู้ค้ายาขายยากัน
ข้ามรั้วโรงเรียนอย่างเปิดเผย ไม่เกรงกลัวใด ๆ ผู้เขียนจึงได้วา ง
แนวทางในการรวมพลังชาวบา้ น โดยเนน้ การรวมตัวของชาวบา้ น จนการ
ปราบยาเสพตดิ ประสบความสาเร็จไดอ้ ยา่ งน่าพอใจ และเมื่อถึงเวลาที่
ผู้เขยี นจะโยกย้ายจากจังหวัดนครนายก ผู้เขียนได้เข้าเฝ้าเพื่อกราบบังคมทูล
ลานน้ั สมเดจ็ พระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ
สยามบรมราชกุมารี ได้ทรงมพี ระเมตตารบั สง่ั กับผูเ้ ขียนว่า ผอู้ านวยการ

- ๑๗ -

โรงเรียนต่าง ๆ ไดถ้ วายรายงานว่า ผู้คา้ ยาทเ่ี คยขายยาข้ามรั้วโรงเรียน
ไม่มแี ลว้ ซึง่ ถือสริ ิมงคลและเปน็ กาลังใจแก่ผเู้ ขียน เปน็ อย่างยิ่งใน
การทจี่ ะทาหน้าทพ่ี อ่ เมอื งที่ดีตอ่ ไปในอนาคต

๔) เม่ือย้ายมาดารงตาแหน่งรองอธิบดีกรมกา ร
ปกครอง ในปี พ.ศ. ๒๕๔๓ ไดร้ ับมอบหมายให้ดูแลการวางแผนพัฒนา
อาเภอและเปน็ หัวหน้าฝา่ ยบรหิ ารงานท่ัวไปของคณะอนุกรรมการเสริมสร้าง
ความเข้มแขง็ ของชุมชนในระดับประเทศ เพ่ือเผชิญปัญหาวิกฤติของ
รัฐบาล โดย มีการประชุมและสัมมนาข้าราชการระดับสูง ลงมาถึง
ระดับปฏบิ ตั ิ เพือ่ ปรบั วิธีคิดวิธีทางานและการวางตนภายในระบบการ
ทางาน ท่ียดึ คนเปน็ ศนู ย์กลางและอบรมให้ทราบถึงวธิ ีในการหาปัญหา
จากชาวบ้านด้วย ซ่ึงระยะเวลานั้นเปน็ ระยะเวลาท่ีทุกอาเภอจะต้องทา
แผนพฒั นาอาเภอ ๕ ปี ให้สอดคลอ้ งกบั การทาแผนพัฒนาเศรษฐกิจและ
สงั คม ฉบบั ท่ี ๙ ผมจึงได้หารือกับอธิบดีกรมการปกครอง (นายอภัย
จนั ทนจุลกะ) และสานกั งานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม
แห่งชาตเิ พือ่ นารปู แบบของโครงการรวมพลังสรา้ งนครนายกมาขยาย
ผลไปทั่วประเทศ เพ่ือให้มีแผนพัฒนาอาเภอ ๕ ปี บนความต้องการ
ของชาวบ้านจรงิ ๆ โดยใช้รปู แบบของประชาคมหมู่บ้านและวิทยากร
กระบวนการท่ีเคยทาไวแ้ ล้ว

ผลจากการทางานน้ี ผู้เขียนจึงได้รับเชิญให้บรรยาย
ในหัวข้อ “การดาเนินงานเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนระหว่า ง

- ๑๘ -

ภาครัฐกับองคก์ รพัฒนาเอกชน” ในการประชุมเชิงปฏิบัติการให้แก่
ปลัดกระทรวง อธิบดี ผู้ว่าราชการจังหวัดทุกจังหวัด องค์กรพัฒนา
เอกชน และองค์กร ประชาชน ณ ตึกสัน ติไมตรี ทาเนียบรั ฐบา ล
ในวันท่ี ๒ ตุลาคม ๒๕๔๓

๕) พลงั ประชาชนในรูปประชาคมหมบู่ ้าน ยังช่วยให้
สามารถแก้ปัญหาใหญ่ ๆ ให้ลุล่วง ดังที่ผมได้กล่า วไว้ในหัวข้อ
ประสบการณน์ ักปกครองแก่นกั ปกครองระดบั สูง รนุ่ ท่ี ๕๒ ปี พ.ศ. ๒๕๕๑
วา่ ในช่วงท่แี ก้ปัญหาเกยี่ วกบั เร่ืองนากุ้ง ๑๕,๐๐๐ กว่าไร่ท่ีนครนายก
ผมกใ็ ชป้ ระชาคมเหล่าน้ี โดยทาความเข้าใจให้เขารู้เรื่องว่าถ้าคุณปล่อย
ใหม้ ีนากงุ้ แบบน้ี ไร่นาคุณพงั หมด ความเค็มท่ีไหลไปท้ังทางน้าและดิน
เมอ่ื ท่านเอานา้ มารดต้นไม้ ต้นไม้ก็เหยี่ วเฉาหมด ผมไปทาความเข้าใจ กับ
ประชาคมทุกคนบอกให้เข้าใจเร่ืองน้ี สุดท้าย ประชาคมก็มีมติว่า
ไม่เอานากุ้ง ขอเลิก ผู้ใหญ่บ้านทีอ่ ยู่เบื้องหลังก็บอกว่าเลิก ผมบอกว่า
นครนายกมที ั้งสวนและน้า นา้ ก็จะเสียหมดแลว้

ผลสุดท้ายนากงุ้ ต้องหยุดท้งั หมด แตก่ ว่าจะเลิกได้
ผ้เู ลย้ี งกุ้งกก็ อ่ มอ็ บมา ๗๐๐ - ๘๐๐ คน มาประท้วงผู้ว่าราชการจังหวัด
เร่อื งเลิกนาก้งุ ทง้ั ๆ ทผ่ี มประกาศวา่ ให้เลิกแบบเลกิ ทาส คอื ผมประกาศ
วันนี้ให้เวลาท่านอีก ๔ เดือน คือ ๑ ฤดูการเล้ียง หรือที่เรียกภาษา
เล้ียงวา่ ๑ ครอป ผมประกาศตอนน้นั ยงั ไมจ่ บรอบ ทกี่ าลังเลี้ยง ซ่ึงกาลัง
อยู่ในระหวา่ งการจบั กุ้ง ผมบอกไม่เปน็ ไร รอบนี้ให้แล้วไป ผมให้ท่าน

- ๑๙ -

อกี ๑ รอบ และเม่อื ครบ ๑ รอบแล้วขอให้เลิก แต่พอถึงเวลาจริง ๆ
พวกเขาเอาม็อบมาประท้วงผม ซ่ึงมีกานันผู้ใหญ่บ้านอยู่เบื้องหลัง
ปรากฏว่าเมอ่ื ม็อบมาจริง ๆ พบว่าผู้ที่เสียหายจริง ๆ ที่อยู่เบื้องหลัง
ของมอ็ บคอื บริษัทขายยากงุ้ อาหารกุ้ง เพราะถ้าเลิก ๑๕,๐๐๐ ไร่น้ี
เสยี รายได้ไปไม่น้อยเลยในการขายอาหารกุง้ และขายยา ม็อบ ๘๐๐ คน
ท่ยี กมานัน้ เราใหต้ ารวจเช็กแล้ว ปรากฏว่าเป็นคนในพ้ืนที่ไม่เท่าไร
แต่ขนมาจากจังหวัดปราจีนบุรี พอตารวจไปตรวจบัตร ประชาชน
ก็แตกฮอื กันหมด เพราะถือบัตรประชาชนจังหวัดปราจีนบุรีท้ังหมด
แสดงว่าใครขนมาก็พวกบริษัทยาขนมา ผมก็ลงไปยืนยันกับเขาว่า
นโยบายบอกวา่ ให้เลิกและบอกล่วงหน้าแล้ว วันนี้พวกคุณจะชุมนุม
อยู่ที่นี่ก็ได้ ผมจะจัดน้าอานวยความสะดวกให้ แต่เราจะไม่ยกเลิก
ทีป่ ระกาศออกไปแลว้ เพราะว่าเมืองน้ีเป็นเมืองสวน เมืองไร่ เมืองนา
เพราะฉะนน้ั ถา้ หากจะเลย้ี งให้ครอปเดียวแลว้ เลิก แตส่ ดุ ท้ายเขากถ็ อยไป
เม่ือสิ้นวัน เพร าะพวกนี้ไม่ใช่ม็อบแบบอาชีพมา ก่อควา มวุ่น วา ย
เมือ่ เขากลับไปในตอนเย็น วันรุ่งขึ้นม็อบที่มา สนับสนุนนโยบายผม
ให้จังหวัดนครนา ยกปลอดนา กุ้งก็มาถึงประมาณสองพันกว่าคน
ประกอบดว้ ย นักเรียน ครู ชาวบ้าน มาชูป้ายสนับสนุนผู้ว่าราชการ
จงั หวัด ให้นครนายกปลอดนากงุ้ เรือ่ งนี้ก็จบกันไปเพราะว่ากาลังที่มา
สนับสนุนมากกว่า และในท้ายท่ีสดุ กเ็ ลกิ หมดแตเ่ หตนุ ี้ทาให้ผมต้องปลด
ผ้ใู หญบ่ า้ นไปด้วย เพราะว่าผู้ใหญ่บ้านอยู่เบื้องหลังแล้วไม่ยอมเลิก

- ๒๐ -

สนับสนุน เมื่อชา วบ้า น มา ร้องผมสองคร้ัง ผมก็ให้นา ย อา เภอ
จดั ประชุมแล้วให้ชาวบา้ นออกเสยี ง ก็มีการถอดถอนผู้ใหญ่บ้านออกไป
ทัง้ หมดนค้ี อื พลงั ของประชาคมหม่บู ้านทที่ าใหเ้ รอ่ื งใหญ่ ๆ หลาย ๆ เร่ือง
นอกจากเรื่องน้ี เชน่ เรอื่ งยาเสพตดิ ก็ดี เรอ่ื งอื่น ๆ กป็ ระสบความสาเร็จด้วย

๖) จากการท่ีได้ขยายผลเรื่องประชา คมโดย ใช้
ประสบการณ์ของจังหวัดนครนายก มาขยายผลในระดับประเทศคือ
ทาทุกอาเภอ หลังจากทาไปประมาณ ๑๐ เดือน ได้มีการประเมินโดยใช้
ตัวช้ีวัดตา่ ง ๆ จากการประเมินผลของ ๔๕ จังหวัด รวม ๕๑๓ อาเภอ
พบว่า จากประชาคมหมู่บ้านประมาณ ๓๙,๐๐๐ แห่ง มีปร ะชา คม
หมู่บ้านในระดับก้าวหน้ามี จานวน ๑๐,๗๐๐ แห่ง หรือร้อย ละ
๒๘.๒๓ ร ะดับปา น กลา ง จ า น วน ๒๓,๐๐๐ แห่ง หรือร้อยละ
๖๐.๙๑ ระดับที่ต้องปรับปรุง จ านวน ๔,๐๙๑ แห่ง หรือร้อยละ
๑๐.๗๗ ซ่ึงส่ิงนี้ถือเป็น การที่อาเภอทั้งหลายได้ร่วมลงมือทาเรื่อง
ประชาคมหมบู่ ้านอยา่ งจริงจัง และถ้าทากันตอ่ เนือ่ งไปเร่ือย ๆ ระบอบ
ประชาธิปไตยของปร ะเทศไทยจ ะเกิดควา มมั่นคงและยั่งยืนอย่า ง
แนน่ อน โดยสรุปแลว้ งานชุมชนเขม้ แข็ง จะเป็นรากฐานท่ีจะนาไปสู่
การบาบดั ทุกข์ บารงุ สุข ของชาวบ้านไดอ้ ยา่ งรวดเร็ว ถูกต้อง ทั้งใน
ดา้ นการปอ้ งกันและปราบปรามยาเสพตดิ การแก้ปัญหาความยากจน
การพัฒนาด้านทรพั ยากรน้า และพัฒนาด้านสังคม ฯลฯ ดังที่จะได้
กลา่ วต่อไป

- ๒๑ -

๒.๓ การป้องกันและปราบปรามยาเสพติด
ยาเสพติดเป็น เรื่องท่ีทาลา ยสุขภาพ ทา ลายครอบครัว

และก่อใหเ้ กดิ อาชญากรรม มากมายในหลากหลายรูปแบบ ผมได้เร่ิม
ดาเนินการเร่ืองยาเสพติดต้ังแต่เป็นผู้ว่าราชการจังหวัดนครนายก
ซึ่งเป็นจงั หวัดแรก เพ่ือสนองพระราชดารัสของสมเด็จพระกนิษฐาธิราช
เจ้า กรมสมเด็จพระเทพรตั นราชสดุ าฯ สยามบรมราชกุมารี ดงั ที่ได้กล่าว
ไปแล้ว การทางานเรือ่ งยาเสพตดิ ใหส้ าเรจ็ พอจะประมวลขั้นตอนสาคัญ
ไดด้ ังนี้

(๑) การออกสัมผัสเพ่ือเข้าถึงชาวบ้าน ผมออกไปพบ
ชาวบ้านแบบสุ่มตัวอย่างทั้งรายบุคคล และรายกลุ่มในพื้นท่ีที่รู้ว่า
มีการขายยาแพร่หลาย โดยถามชาวบา้ นวา่ ทาไมถึงไมแ่ จง้ ตารวจ คาตอบ
คอื ผมแจ้งขา่ ว ไปเพยี ง ๒ - ๓ วัน พ่อค้าก็มาลากคอพร้อมข่มขู่ว่า มึงร้องกู
อยากตายหรือ จงึ ไม่มใี ครกล้าร้องอกี เลย และชาวบา้ น ยงั บอกผมดว้ ยวา่
คนท่ีกลา้ ออกมาพดู มีจานวนนอ้ ย สู้พวกค้ายาไม่ได้ ในนาทีน้ันส่ิงท่ีผม
คดิ ถงึ วธิ ที จ่ี ะแกป้ ัญหา คือ พลังประชาชนท่ีผนึกกันและต้องมี จานวน
ไม่น้อย เพอื่ ให้มเี สียงดังชนดิ ท่ีผมู้ ีอานาจจะปฏิเสธไม่รับฟังไม่ได้ ผมจึงได้เร่ิม
ออกไปทาความเขา้ ใจกับชาวบ้านในทุกตาบล ทุกหมู่บ้านเพื่อให้เห็น
ประโยชน์ ในการรวมตวั กนั เป็นประชาคมดังท่ีได้กล่าวไปแล้วในตอนแรก

- ๒๒ -

สิง่ ที่สาคัญทีส่ ุดในการดาเนินการเร่ืองยาเสพติด คือ
ต้องรักษาความลับในทุกข้ันตอนไว้ ต้ังแต่ผู้ให้ข้อมูลลายมือของเขา
เปน็ ต้น เพื่อให้แหล่งข่าวปลอดภัย แต่การที่ชาวบ้านจะส่งข่าวให้ เขาต้อง
มั่นใจเสียก่อนว่าจะไม่กลับไปถึงตัวเขาแน่ การ สร้า งความม่ัน ใจ
แก่ชาวบา้ นน้นั ผมตอ้ งบอกอย่างจริงจังว่าที่ผ่านมาท่านอาจจะพึ่งพา
เจ้าหนา้ ที่บ้านเมืองไม่ค่อยได้ แต่ช่วยฟังผมสักนิดหนึ่ง ผมจะเอาจริง
เร่ืองนี้ ขอความรว่ มมือจากทุกคน ขอ้ มูลใด ๆ ทท่ี ่านสง่ มาใหผ้ ม จะไม่มี
คนอื่นเหน็ อกี เลย นอกจากผมกับเลขาฯ เท่านั้น ไม่มีทางท่ีลายมือของท่าน
จะหลดุ ไปที่คนอนื่ ท่านจาไว้ถ้าท่านไม่เชือ่ ท่านไม่ต้องใช้ลายมือตัวเอง
ท่านใช้ลายมือลูกหลานกไ็ ด้ ไม่ต้องลงชื่อ บอกแต่ช่ือผู้ค้า หมู่บ้านอยู่ที่ไหน
ช่อื อะไร เด๋ยี วผมมาจับเอง ขอให้ท่านลองผู้ว่า ราชการจังหวัด คนนี้
สกั คร้งั เถดิ

นอกจากการหาขอ้ มลู จากประชาคมหมูบ่ า้ นแล้ว ผมได้
รีบเปิดตู้ไปรษณยี ์ “ระฆังพอ่ เมอื ง” ตามแนวทางทส่ี มัยพอ่ ขนุ รามคาแหง
ให้ชาวบ้านมาร้องทุกข์ ซ่ึงในการบรรยายให้นักปกครองระดับสูง ผมได้
กล่าวไว้ตอนหนึง่ ว่า

“ชอ่ งทางการสือ่ สาร” คอื การหาข่าวจากชาวบ้าน
ผมเปดิ ทุกทางเรมิ่ ตัง้ แต่ตู้ ป.ณ. ระฆังพ่อเมืองของผู้ว่าราชการจังหวัด
ซ่ึงเคยใช้ท่ีจังหวัดนครนายกได้ผลมา ก แต่มีเงื่อน ไขอย่างเดียวคือ
ต้องทาตู้ ปณ. น้ีให้ศักด์ิสิทธ์ิ แต่ไม่ใช่เอาไปให้หลวงพ่อปลุกเสก

- ๒๓ -

แต่แปลวา่ เม่ือชาวบ้านรอ้ งมาแล้ว ต้องทาให้เขาเห็นทันที แล้วคุณจะได้ข่าว
จากตู้ ปณ. น้เี ต็มไปหมด ในกรณขี องผม หลังจากสร้างความม่ันใจให้แก่
ชาวบ้าน ผมคิดในใจว่าชาวบา้ นคงตอ้ งรอเพื่อพิสูจน์ว่าผมทาให้ข่าวท่ีเขาให้
เป็นข่าวลับตามทพ่ี ูดหรือไม่ หลังจากที่ผมพูดกับชาวบ้าน ไปแรก ๆ
ก็ยังเงีย บอยู่สักพักใหญ่ หลังจ ากนั้นก็มีใบร้องเรียนเข้า มาเพีย ง
สองสามใบ ผมกค็ ิดทันทีวา่ ได้เวลา สร้างความศักดิ์สทิ ธิ์กันแล้ว ผมก็ให้
ชุดเฉพาะกจิ ออกติดตาม เม่ือพบว่าใช่จึงจัดชุดซุ่มจับ และจับผู้ค้า ได้
นามาดา เนิน คดี และกระจาย ข่า วให้สาธารณชนทราบ จา กนั้น
ใบร้องเรยี นกม็ าเต็ม ตู้ ปณ. ระฆงั พ่อเมอื งของผม

ข้อมลู จากการทอดแบบสอบถาม
นอกจา กข้อมูลจ าก ตู้ ปณ. ระฆังพ่อเมือง และ
จากประชาคมหมบู่ ้านแล้วทจ่ี ังหวดั สกลนคร ที่อยู่ในช่วง “๙๐ วันกับ
สงครามยาเสพตดิ ” ผมยงั ใชว้ ิธีส่งแบบสอบถามไปยังกลุ่มพัฒนาอาชีพ
กลุ่มสตรี กลุ่ม อสม. กลุ่มผู้บริหาร สถา นศึกษาและครูแกน น า
กลุม่ เกษตรกร กลุ่มกานัน ผู้ใหญ่บ้าน ท้ังหมดจานวน ๙,๐๐๐ ฉบับ
และได้รบั คืนมากว่า ๔,๐๐๐ ฉบับ เป็นรายชื่อผู้ค้าท้ังหมดประมาณ
๑,๐๐๐ ราย และรายชื่อน้เี ราได้ส่งใหอ้ าเภอตรวจสอบยืนยันอีกช้ันหน่ึง
จากการหาข้อมลู ดว้ ยวิธีต่าง ๆ จึงทาให้เราได้มีข้อมูลผู้ค้ายาเสพติด
ท่ีสกลนครถึง ๘๖๙ ร าย ทั้ง ๆ ที่จังหวัดสกลน คร เป็นจังหวัด
แห่งศาสนา คนที่ให้ผมคือประชาคมทั้งหมด ในขณะที่จังหวัดชลบุรี

- ๒๔ -

ส่งรายชือ่ มาแค่ ๓๐๐ กว่าคน เป็นไปได้อย่างไรในข้อเท็จจริง โดยหลักแล้ว
จงั หวัดชลบุรีมีแหลง่ เรงิ รมย์เต็มไปหมดน่า จ ะมีผู้ค้า เกิน พัน ด้วย ซ้า
ซ่ึงผมได้กล่าวให้ความเห็น เช่น นี้ในท่ีประชุมผู้ว่าร าชการจัง หวัด
ท่กี ระทรวงมหาดไทยจึงกระทบถึงผู้บงั คับบัญชาด้วย เพราะทุกจังหวัด
ที่เอาตัวเลขผู้ค้าออกมา ต้องดาเนิน การให้จบสิ้นภายใน ๙๐ วัน
เรือ่ งนผ้ี มมองวา่ ไมส่ ู้จะเปน็ ธรรม จงึ น่าจะเป็นเหตุหนึ่งท่ีผมถูกย้ายมา
เป็นผู้ตรวจราชการกระทรวงมหาดไทย หลังจากนั้นไม่นา น ทั้ง ๆ ที่มี
ผลงานยาเสพตดิ ในระดบั สงู และอยูใ่ นระดบั ตน้ ๆ ของประเทศ

(๒) การปราบปราม ผมได้บรรยายให้นักปกครองระดับสูงฟัง
ในตอนหน่ึงวา่

“ผมจะจัดชุดเฉพาะกิจ แต่ว่าผมทาไม่เหมือนคนอื่น
ผู้ว่าราชการจงั หวดั คนอื่นอาจจะเกรงใจตารวจ แต่ผมจะคุยกับผู้การฯ
บอกวา่ สถานการณเ์ ป็นอย่างนี้ สมเด็จพระเทพรัตน์ท่านรับสั่งกับเราอย่างนี้
เพราะฉะนั้น คณุ ก็ผู้การฯ (พล.ต.ต.ภาณุพงษ์ สิงหรา ณ อยธุ ยา) ใหม่ ผมก็
ผวู้ า่ ราชการจังหวดั ใหมถ่ อดด้าม ผมบอกว่าเอาอย่างน้ีดีกว่า ผมขอ
ชุดตารวจ ๑ ชดุ อยูก่ ับผวู้ า่ ราชการจงั หวดั ผมจะจัดชุดเฉพาะกิจของ
ผมเอง มีป้องกันจงั หวดั อส. และตารวจที่มีข้อมูลจากชาวบ้านว่าเป็น
ตารวจที่ดี เป็นชุดเฉพาะกิจ เวลาออกพื้นที่จะมีส่ือมวลชนไปด้วย
โดยไม่บอกเวลาล่วงหน้า สาหรับที่ สกลนคร ผมต้ังชุดเฉ พาะกิจ
ท้ังจังหวดั และอาเภอดว้ ย และในการดาเนินการนน้ั เพอ่ื ป้องกนั ข้อครหา

- ๒๕ -

นนิ ทา เพราะเราร้วู า่ เร่ืองยานี้ ถา้ เราไปจับแข่งกบั ตารวจเมื่อไร เดี๋ยวจะมี
ข่าวปลอ่ ยใส่เราว่าชดุ เราเปน็ ชดุ ลา่ เมืองขึ้นอีก เพราะฉะน้ันเวลาเราจับ
ส่อื มวลชนทไี่ ปด้วยจะถ่ายรูปทนั ที และเรียงยาให้เหน็ เลยวา่ ยามีปริมาณ
เทา่ ไร ถา่ ยรูปทันที เพราะปกติเวลาเขาจับ สมมุติจั บ ๑,๐๐๐ เม็ด
แต่เวลาลงบันทกึ จะเหลอื ๒๐๐ - ๓๐๐ เม็ด ไม่รู้ท่ีเหลือหายไปไหนหมด
เคยมกี รณีอยา่ งนี้บ่อย ๆ ไม่ได้เป็นทุกราย แต่ว่ามีอย่างนี้เกิดขึ้นเร่ือย ๆ
เราก็รู้ ดังน้ัน เวลาเราจับ เราจึงต้องถ่ายรูปทันที เพื่อเป็นหลักฐาน
นอกจากการใช้ชุดเฉพาะกิจแล้วผมยังได้ให้ นายอาเภอเข้าควบคุม
การสอบสวนคดียาเสพติด ซ่ึงปกติจะไม่ค่อยปฏิบัติกัน แต่ผมได้รับ
การสนับสนุนช่วยเหลอื จากทา่ นอยั การจังหวดั นครนายกสมัยนั้นซ่ึงเป็น
คนตรง ในการอบรมนายอา เภอและปลัดอาเภอถึงวิธีการในกา ร
เขา้ ควบคุมคดียาเสพติดและถือเป็นจังหวัดเดียวท่ีดาเนินการเช่นน้ี
นอกจากนี้ ผมยงั ไดบ้ รรยายเพมิ่ เติมกบั ผู้วา่ ราชการ จังหวัดท่ัวประเทศ
ในการช้แี จงนโยบายไวว้ ่า

“กา รทางาน ของชุดเฉพา ะกิจต้องมีงบประมา ณ
รองรับใน รูปของกองทุน ย า เสพติด ซ่ึงอา จ ทา ได้โดยการขอรับ
การสนบั สนนุ จากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่ ซ่ึงในสมัยที่จังหวัด
นครนายกนั้นผมได้รับความร่วมมือจาก อบต. และเทศบาลท้ังหมด
สนับสนนุ ตัง้ เปน็ กองทนุ ให้หา้ แสนบาท สาหรับใช้ในการปราบปราม
ไปลอ่ ซอื้ เป็นเบ้ยี เลย้ี งต่าง ๆ แต่อย่างไรก็ตามวิธีใช้งบประมาณต้อง

- ๒๖ -

โปรง่ ใส ชดั เจน ใหผ้ บู้ ริจาคทัง้ หลายเข้ามาร่วมเป็นกรรมการด้วยเงิน
จานวนนี้ ใชต้ งั้ แต่การหาข่าวจากโรงเรียน วางสายข่าวลับต่าง ๆ
ในโรงเรียนนัน้ เราตอ้ งให้ครูเป็นเพียงผใู้ หข้ ้อมูลและดแู ลบาบัด ส่วนการ
ปราบปราม เป็นเรือ่ งของนายอาเภอ เร่ืองโรงงานเปน็ เรอื่ งของนายอาเภอ
ต้องหาวิธีกา รและกลยุทธ์ท่ีแน บเนียน ท่ีจะเข้า ไปตรวจ ปัสสาวะ
ในจุดท่สี งสยั แตต่ ้องทาด้วยวิธีแนบเนียนเพ่ือไม่ให้ผลกระทบไปถึง
เจ้าของโรงงาน สว่ นนักโทษเปน็ อีกแนวทางหน่ึงในการหาข่าวเพ่ือไปสู่
การปราบปรามและการยึดทรัพย์ ต้องนาหน่วยงานท่ีเกี่ยวข้องกับ
ทรพั ย์สินท้ังหมด เชน่ สรรพากรจังหวดั ขนสง่ จงั หวดั ที่ดินจังหวัด ฯลฯ
มาฝกึ อบรมเทคนิคทางข้อกฎหมายโดยฝกึ อบรมเป็นทีม ส่วนเรื่องการ
บาบัดรักษานายอาเภอตอ้ งลงพื้นทที่ าประชาคม นาผู้เสพยาออกมาให้
สาธารณสุขดาเนินการบาบดั รักษา และมีการตดิ ตามผล รายงานผลเป็น
ระยะ ๆ การปรา บปรามและการบา บัดรักษา ต้องทาควบคู่กันไป
ผู้ว่ารา ชการจังหวัดทามากแค่ไหน นายอา เภอต้องทาเหมือนกัน
การปฏบิ ตั ิตนอยา่ ทาตนมีเงื่อนไข พยายามระดมความคิดจากผู้ปฏิบัติงาน
ใหม้ ากทสี่ ดุ แล้วท่านกจ็ ะเรยี นรู้ไปกบั เขาด้วย”

(๓) การยึดทรพั ย์ของผ้คู า้ ยาเสพติด
ในสมัยนั้น มีผู้ว่ารา ชกา รจังหวัดนับคน ได้ที่สนใจ

ทาเรือ่ งการยดึ ทรพั ยผ์ ู้คา้ ยาเพราะส่วนใหญ่ไม่เข้าใจ กลัวถูกฟ้องกลับ
แต่ถา้ สามารถยึดทรัพยไ์ ด้จะทาใหผ้ คู้ า้ อ่ืนเกรงกลัว เพราะไม่อย่างน้นั ผู้ค้า

- ๒๗ -

จะคิดวา่ ตัวเขา้ คุกกย็ งั มีเงินให้ครอบครัวใช้อย่างสบาย ออกจากคุกมา
กย็ งั มีเงนิ ใช้ แตถ่ า้ เรายึดทรัพยไ์ ดพ้ วกน้กี ็จะนา้ ตาตกระลึกถึงกรรมทันที
แตส่ ่ิงท่ีผมต้องเร่งทนั ทีคือ การแก้ปัญหาความไม่เข้าใจไม่รู้ ทั้งของ
นายอาเภอ ปลดั อาเภอ ตารวจและหัวหน้าส่วนราชการที่เก่ียวข้อง
ในข้อกฎหมายและวิธกี ารในการยึดทรพั ย์ ผมจึงได้จัดตั้งชุดตรวจยึด
อายัดทรพั ยส์ ิน และได้จัดการอบรมเรื่องกฎหมายการฟอกเงินและ
กระบวนการยดึ ทรัพยโ์ ดยเชญิ เลขาธกิ ารสานักงาน ป.ป.ง. และคณะฯ
มาช่วยบรรยายโดยละเอียดให้กับนายอาเภอ ปลัดอาเภอ ผู้กากับ
รองผู้กากับการ สภอ. และ สภต. หัวหน้าส่วนราชกา รทุกหน่วย
ทเี่ กี่ยวกับทรพั ย์สนิ เชน่ สรรพากรจังหวัด ที่ดินจังหวัด ขนส่งจังหวัด
คลงั จงั หวดั ชมรมธนาคารจังหวัด เป็นต้น และวางข่ายการส่ือสาร
กับสานักงาน ป.ป.ง. อย่างใกล้ชิดเพ่ือขอคาปรึกษาในทุกกรณีท่ีมี
การยดึ ทรัพย์ และให้ทกุ ชุดปราบปรามเข้าใจถึงหลักฐานสาคัญต่าง ๆ
ทช่ี ดุ ยึดทรพั ยต์ อ้ งการจากผู้ค้า

ผลกา ร จ า กกา ร เอา จ ริงใน เรื่องนี้เป็น ผลให้จังหวั ด
สกลนครสามารถตรวจยดึ ทรัพย์สินผู้เกย่ี วข้องกับยาเสพติดเป็นราคา
ประมาณการตามรายการทรัพย์สินจานวน ๑๖๖ ล้านบาทเศษ
ซ่ึงมากเปน็ อันดบั หน่งึ ของภาคตะวนั ออกเฉียงเหนือ

(๔ ) การบาบัดรักษาผู้ติดยาเสพติดและการฟื้นฟู
ผู้เกีย่ วขอ้ งกับยาเสพติด

- ๒๘ -

ด้านการบาบัดรักษาน้ัน เน่ืองจากประชาคมและ
กลุ่มตา่ ง ๆ สามารถส่งรายชื่อผู้เสพตดิ ออกมาได้ถึง ๓,๔๗๐ คน ซ่งึ นาเข้า
คา่ ยบาบดั รกั ษาในชุมชน โดยผนึกกาลังทง้ั สาธารณสขุ โรงพยาบาล วัด
ฝ่ายปกครอง ตารวจ กานันผู้ใหญบ่ ้าน ประชาคมและกองกาลังหมู่บ้าน
ตา้ นยาเสพติด (ก.ต.ส.) โดยดาเนินการเปน็ หลักสูตรต้นแบบ ๑๐ วัน
๙ คืน ใน ๗ อาเภอ และให้ทกุ อาเภอจัดชุดบาบัดมาร่วมสังเกตและ
เรียนรเู้ พอ่ื ไปจัดทาท่อี าเภอตนเองต่อไป โดยจังหวัดสกลนครสามารถ
บาบัดรวมทั้งให้คาปรึกษาได้คร บร้อย เปอร์เซ็น ต์ ถือเป็นจังหวัด
ท่มี ีผลงานดา้ นบาบัดรักษาอยู่ในลาดับต้น ๆ ของประเทศ และได้มี
การอบรมทักษะในการประกอบอาชีพตอนท้ายของโครงการตามท่ี
ประสงคด์ ้วย

สงิ่ ที่ทาให้การบาบัดประสบความสาเรจ็ คือ
๑) คา่ ใช้จ่ายในแต่ละค่ายเป็นมาตรฐานเดียวกันคือ
๑,๐๐๐ บาท/คน
๒) การนาบุคคลมาเขา้ คา่ ยดาเนินการร่วมกันระหว่าง
ฝ่ายปกครอง ตารวจและสาธารณสขุ
๓) นาสมาชกิ ครอบครวั ประชาคม กานัน ผู้ใหญ่บ้าน
มารับตวั ในวนั ปิดค่าย
๔) ระบบ Matrix Program นาครอบครวั มารับทราบ
กระบวนการตดิ ตาม

- ๒๙ -

๕) ประชาคม กา นัน ผู้ใหญ่บ้า น นา ผู้เสพของ
หมู่บ้านมาบาบัดรักษาพร้อมกันทโ่ี รงพยาบาล สถานีอนามัยจนครบ
หลกั สตู ร

เพ่ือใหเ้ ห็นแนวทางการทางานให้ครบวงจร ตั้งแต่หา
ข้อมูลผู้ค้า ผ้เู สพ การต้ังชุดปราบปราม ชุดยึดทรัพย์ บาบัดรักษา ส่งตัว
กลบั ให้ชมุ ชน และบทบาทของกองกาลังต่อสู้เพ่ือเอาชนะยาเสพติด
และการดาเนินการในโรงเรยี น

ผมขอยกคาก ล่ า ว บ า ง ตอ น ใ น แ ต่ ล ะก ร ะบ ว น ก า ร
มาเพ่ือให้เห็นภาพดังน้ี

- การพบปะประชาคมเมืองสกลนคร วันท่ี ๒๖
มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๖

“วันน้เี ปน็ วันที่เรามาพบกันนับจากที่ผมมาพบ
กบั ท่านเมอ่ื คราวทแ่ี ล้ว ระหว่างท่ผี มพูดกบั ทา่ นน้ี เจ้าหน้าที่ของผมจะ
แจกซองจดหมายลับจากผมกับทา่ น และขอความกรณุ ท่านตอบจดหมาย
ผมดว้ ย ในจดหมายน้ันจะติดแสตมป์และจ่าหน้าถึงผมไว้เรียบร้อย
ทา่ นกรุณาตอบจดหมายลับของผม ยงั ไมต่ ้องอ่านตอนนี้ เลิกงานแล้ว
ไปอา่ นเงยี บ ๆ และเวลาตอบจดหมายผมก็ไม่ต้องไปบอกใคร ตอบมาเงียบ ๆ
คนเดียว ไมใ่ หใ้ ครเห็น เพราะว่าเป็นข้อมูลซ่ึงสาคัญมาก ผมจะต้องรู้คนเดียว
จากทา่ นเทา่ นน้ั แลว้ ผมจึงจะดาเนนิ การตอ่ ไปได้

- ๓๐ -

เวลานจี้ ดหมายลับของผมมถี ึงประชาคมหมู่บา้ นแลว้
เช่นกัน ไม่ไดม้ ถี ึงเฉพาะท่าน ขอใหเ้ ขาตอบจดหมายลับของผมเช่นกัน
เวลาน้ีเขาตอบกลบั มาแลว้ เปน็ ๒ กล่องใหญ่จากชาวบ้าน ดังนั้น เวลาน้ี
เรามรี ายช่ือผคู้ า้ จานวนหนงึ่ แล้วทั้งจังหวัด สิง่ ท่ีผมต้องการจากท่านก็คือ
ขอ้ มลู ในสว่ นของทา่ นในประชาคม ในเขตเมือง เพื่อจะมาตรวจสอบกับ
ข้อมลู ท่ีเราได้จากชาวบ้าน

ข้อมลู จากทา่ นทั้งหลายจะมาอยู่ที่ผม แล้วจะใช้
ลายมอื อีกลายมอื หน่ึงของลูกน้องผมไมใ่ ช่ลายมือของท่านแล้วถึงจะส่ง
ตอ่ ไปยังผทู้ ่ีเกยี่ วขอ้ ง ข้อมูลท่านจะไม่มีหลุดไปจากผม และผมทาลาย
หมด ฉีกทิ้ง เผาท้งิ ทาลายท้งั สิ้น เพราะฉะน้นั ขอให้ม่ันใจลายมือท่าน
จะไม่มกี ารหลุดไปจากผม เมื่อลายชื่อทั้งหลายเรียบร้อยแล้ว ผมก็จะเชิญ
ผู้ทมี่ ลี ายช่ือทงั้ หลายมาคยุ กันวา่ จะออกมาเองหรือจะให้เราเรียก มาพบ
ถ้าจะค้าตอ่ กใ็ หอ้ อกไปจากจังหวัดสกลนคร อยู่ท่ีน่ีไม่ได้ ถ้าจะอยู่ท่ีนี่
ต้องเลิก ล้างมือ ถ้ายืนยัน จะค้าต่อก็กลับไปได้ไม่เป็นไรเดี๋ยวรู้กัน
ทา่ นต้องรบั กรรมทางใดทางหนง่ึ เพราะท่านทากรรมกับประเทศชาติไว้
เยอะมาก สาหรับผ้เู สพเรากจ็ ะเรียกมาคุยเชน่ กันว่าจะให้เราจับหรือจะ
ให้เราบาบดั ถ้าไม่ออกเพ่ือบาบัดฟ้ืนฟูก็จะต้องถูกจับ แต่ถ้าออกมา
แสดงตัวเพือ่ ยินดเี ข้าสกู่ ระบวนการบาบัด จะบาบัดให้ บาบัดเสร็จจะ
สง่ กลบั ไปใหก้ รรมการชุมชน ในจดหมายลับทขี่ อทา่ นนี้ช่วยบอกด้วยว่า
ผู้ค้าผู้เสพและแหล่งม่ัวสุมที่ไหนในพื้นที่ของท่าน เพราะจะได้ให้

- ๓๑ -

ชุดของเราเข้าไปในทุบแหล่งมั่วสุม เพราะเราไม่อยากให้ผู้ท่ีได้รับ
การบาบัดเสรจ็ แล้ว สง่ กลับไปกไ็ ปสู่แหล่งม่ัวสุมในพื้นท่ีอีก กรรมการ
ชุมชนตอ้ งช่วยดู พอบาบดั เสร็จผมจะส่งรายชอื่ บุคคลท่ีบาบัดเสร็จแล้ว
ไปยังกรรมการชุมชน เวลาบาบัดจะไม่เอาเฉพาะเด็ก แต่จะเอาพ่อแม่
มาดว้ ย เพราะปัญหาจานวนไม่น้อยอยู่ท่ีพ่อแม่ ซึ่งคุมลูกไม่อยู่หรือ
เอาแตด่ ุด่า บางคนมน่ั ใจวา่ ฉนั ด่ามนั เชา้ เย็น นั่นแหละทาให้เด็กเตลิด
จึงตอ้ งนาพ่อแม่ท่ีเลยี้ งดูลูกดี ๆ มาเล่าให้ฟังว่าเขาส่ือสารกันอย่างไร
มใิ ช่จิกหวั ดา่ เช้าด่าเยน็ อย่างนีล้ กู ก็เตลิดหมด”

(๕) ยาเสพติดในสถานศึกษา
สาหรับในโรงเรียนผมได้เชิญผู้อานวยกา ร

โรงเรยี นและผู้บริหาร อาจารย์ ผู้ปกครอง จานวน ๒๐๐ กว่าแห่ง
ปร ะมา ณ ๑,๐๐๐ คน มา พบกัน แล้ว ๒ รุ่น ผมย้า น โย บาย ว่า
ผอู้ านวยการทุกโรงเรียน ไม่สนใจเร่อื งยาเสพติดไม่ได้แล้ว ใครไม่สนใจ
เร่ืองยา เสพติด ไม่สอดส่องนักเรีย นตน เอง ผมจะทา รา ย งา น
ถึงกระทรวงศึกษาทุกโรงเรียนที่ไม่สนใจหลังจากวัน นี้ไป ผมเคย
เรียนท่านว่า ผู้ปกครองเคยมาเล่าให้ผมฟัง ว่าเข้าโรงเรียนเทคนิค
หรอื อาชีวะ ลกู เปน็ เดก็ ดีไม่เคยเสพยา พอเข้าไปคบเพ่ือน เพ่ือนส่วน
ใหญ่เสพยาก็อยู่ไม่ได้ เลยต้องเสพกับเขาไปดว้ ย ถ้าสถานการณเ์ ป็นอย่าง
นี้เด็กทเ่ี ขา้ ไปอยู่ในสถานศึกษาจะต้องเสพเพ่ิมขึ้นเร่ือย ๆ แล้วเด็กดี
จะเหลอื หรอื ผมรบั ไมไ่ ด้เนือ่ งจากจังหวัดสกลนครเป็นศูนย์พัฒนาคน

- ๓๒ -

พฒั นานกั เรยี น ถ้าขืนปล่อยแบบนี้ แลว้ เวลานักเรียนที่มาจากจงั หวัดอ่ืน
โดยเฉพาะจังหวัดนครพนมกลับบ้านไปเสาร์-อาทิตย์ เช้ามาพกยา
มาขายพร้อม น่ีคือส่งิ ท่มี ขี ้อมลู ยนื ยนั ชดั เจน

ผมจงึ ขอกาหนดไวก้ บั โรงเรียนคอื
๑) ผอ. โร งเรี ย น ต้องล งมา เล่ น ปฏิเส ธ
ความรบั ผดิ ชอบไมไ่ ด้
๒) ครูท่ีโ ร งเรีย น ต้ อง เล่น ไม่ ใช่โย น ใ ห้
ครูผปู้ กครอง ๓ คน

ปัจจบุ นั ใชส้ ตู รอาจารย์ ๑ คน/นักเรียน
๓๐ – ๓๕ คน ผมถามว่าถา้ อาจารย์ ๑ คนดูแลนกั เรยี น ๓๕ คน เด็กที่มี
อาการบ่อย ๆ การเรียนตก เข้าส้วมบ่อย ๆ จะรอดหูรอดตาหรือไม่
อาจารย์ต้องรู้ ดังน้ัน อา จารย์ท้ังโรงเรียนต้ องคอยสอดส่องเรื่อง
ยาเสพติดนักเรยี น

๓) ใน โรงเรียนให้ทาห้องเพ่ือทาคลินิกใ ห้
คาปรึกษา จะต้องมีอาจารย์ท่เี ดก็ รักเคารพ เป็นอาจารย์ให้คาปรึกษา
และแก้ปญั หาเด็กในเร่ืองยาเสพตดิ หลังจากสอดสอ่ งแลว้ เด็กคนไหนท่ีมี
อาการตดิ ยากเ็ อาเข้ามาในคลินิกขอตรวจปัสสา วะ เราได้สอนวิธีตรวจ
ปัสสาวะในเด็กให้กับอา จารย์ไปแล้ว ต่อไปไม่ต้องให้สา ธารณสุข
ไปตรวจ อาจารย์เขาตรวจเปน็ เราจะตอ้ งไปถึงตรงนั้น ขณะน้ีโรงเรียน

- ๓๓ -

ทกุ โรงเรยี นกต็ รวจปัสสาวะ ของเด็กตวั เองได้ สงสยั เดก็ คนไหนเชิญเขา้ มา
ในคลินิกขอตรวจ พอเขย่าออกมาไดส้ ีรู้ว่าใช่ จะต้องไมม่ กี ารประจานเด็ก
ไมล่ งโทษเดก็ ตอ้ งคุยกนั แบบญาติพ่ีน้อง พ่อแม่ ลูก น่ันคือกติกาที่เรา
ตกลงกัน อาจารย์ต้องไปสร้างบรรยากาศวา่ เรื่องยาเสพติดในโรงเรียน
เดก็ เสพไมใ่ ชเ่ ร่อื งรา้ ยแรง ขอให้พร้อมจะมาคุยกัน ยินดีจะให้เลิก ยินดี
จะให้ฟ้นื ฟูบาบัด เด็กหมดอนาคตทางการเรยี นจะไม่มี ประเภทพบเด็ก
เสพติดยาแลว้ ไล่ออกไม่ใหท้ า จะไมม่ ีการทาอย่างน้ัน ขอให้เด็กออกมา
คนไหนท่ีตอ้ งการบาบดั จะจดั บาบัดให้ อาจจะบาบดั ในโรงเรียน อาจจะ
รวมนกั เรียนมาอยูช่ ัน้ เดยี วกันแล้วบาบดั ก็ได้ เรือ่ งนี้เปน็ การหลงผิดชั่วครู่
ช่ัวยา ม ถ้า เจ้า ตัวสมัครใจอยา กเลิ กก็เปล่ียน ได้ เร าต้องคุย กัน
ทกุ โรงเรียนตอ้ งทา วันน้ันเราคุยกนั ทงั้ วันกับคณะครู ผมได้เอาโรงเรียน
ตวั อยา่ งทจี่ งั หวดั นครนายก จงั หวัดเก่าของผมทีท่ าสาเร็จ ได้เอามาเล่า
ให้ฟังว่า เขา สังเกตนักเรียนอย่า งไร เรียกนักเรียนมาคุย อย่า งไร
แล้วตรวจปัสสาวะเด็ก แล้วทาให้เด็กสามารถค่อย ๆ เลิก เล่าให้ฟัง
หมดแล้ว ตอ่ ไปนี้ผมและคณะนายอาเภอ ตารวจ จะเข้าไปโรงเรียน
ใหญ่ ๆ ไปติดตามดทู ่านท้ังหลาย ทาแค่ไหนบ้าง ผมอาจจะมีการเอา
เดก็ นักเรียนออกมาสมั ภาษณ์ โดยเฉพาะในโรงเรียนใหญ่ ๆ เพื่อถาม
ข้อเท็จ จริงว่า โรงเรียนคุณยังมีย าเ สพติดอยู่เย อะไหม เพรา ะถ้า
ผอู้ านวยการโรงเรยี นมาบอกว่า โรงเรียนผมไม่มีปัญหา ไม่เยอะ จะได้
ยนื ยันไดว้ า่ โกหก โรงเรียนคุณเต็มไปหมด จะทาหรือไม่ทา ถ้าไม่ทา

- ๓๔ -

ก็ไม่เป็น ไร ผมรายงานรัฐบาล ขอย้ายผู้อานวยการออกนอกพ้ืนที่
จังหวัดจึงขอความร่วมมือผู้บริหารในสถา นศึกษา ครู อาจารย์ ทุกคน
ช่วยกันแก้ไขปัญหายาเสพติดในสถานศกึ ษา โดยสอดสอ่ งดูแลพฤติกรรม
ของนกั เรยี น เม่อื พบใหเ้ อารายชื่อเดก็ ที่มปี ัญหาออกมาให้หมด เพอ่ื นาเดก็
เหล่านไ้ี ปบาบดั รักษารว่ มกบั ประชาคมหมู่บ้าน ซึ่งประชาคมหมู่บ้าน
จะควบคมุ ดูแลเด็กเหล่านี้ เปน็ การป้องกันไม่ให้เกิดช่องว่างระหว่าง
โรง เรียนกับชุมช น ท่ีจะมีการ ควบคุมดูแลเด็กได้ท้ังในเวลา และ
นอกเวลา”

(๖) กองกาลงั หม่บู า้ นต้านยาเสพตดิ (ก.ต.ส.)
คากล่าวของผวู้ ่าราชการจังหวัดในพิธีเปิดโครงการ

กองกาลังหมู่บ้านต้านยาเสพตดิ อาเภอพังโคน วันที่ ๑๗ กุมภาพันธ์
พ.ศ. ๒๕๔๖ ความตอนหนึ่งว่า

“ผมมั่นใจ ว่าปร ะชาคมท่ีมีพลังจ ะส่งเสีย งสู้กับ
เรือ่ งต่าง ๆ ในหมูบ่ ้าน ตรงน้ีก็เลยใหส้ ง่ ชื่อท้ังทางลับทางแจ้งก็แล้วแต่
ของผ้คู า้ และผเู้ สพ ประชาคมตอ้ งคยุ กบั ครอบครวั พอ่ แมข่ องเด็กท่ีเสพยา
ให้เอาลูกออกมารายงานตัว การทเ่ี อาลูกออกมารายงานตัว ตดิ ยาเสพติด
ไมไ่ ด้ลงโทษ เราไม่ประจาน เราจะเอาเขาออกมาบาบัด เม่ือบาบัดแล้ว
ส่งกลับมาให้ท่านดูแล การบาบดั ไม่ไปบาบัดไกลจะทาในตาบลหรือ
ในชุมชน เราจะไปบาบัดทีช่ ุมชน ให้ประชาคมมาดกู ารบาบดั ให้พ่อแม่
ของเดก็ ท่มี าบาบัดมาดูแล น่ีคือวิธีการบาบัดให้หายจากยาเสพติด

- ๓๕ -

พอ่ แมต่ อ้ งมาดดู ้วย ประชาคมต้องมาดูดว้ ยเป็นครง้ั เปน็ คราว เพราะเม่ือ
บาบัดเสร็จแล้วเราจ ะส่งผู้ที่ได้รับการ บาบัดกลับไปสู่อ้อมอกของ
ประชาคม ประชาคมรบั เขากลับไป และตอ้ งตามดูว่าบุคคลนี้ยังไปเสพ
อีกหรือไม่

เรือ่ งสดุ ท้ายที่ประชาคมจะต้องทาคือ มีกองกาลังที่
เรยี กวา่ กองกาลงั หมู่บา้ นต้านยาเสพติดหรือ (ก.ต.ส.) กองกาลังน้ีจะ
เหมือนกองทัพ เหมือนตารวจบ้านของประชาคม คอยตั้งจุดตรวจ
ผมไดม้ อบอานาจให้นายอาเภอสั่งตง้ั โดยใช้อานาจของผู้ใหญ่บ้าน ถือว่า
กองกาลงั นีเ้ ปน็ ผูช้ ่วย ถ้ามเี หตกุ ารณอ์ ะไร สามารถให้การช่วยเหลือได้
กบั บคุ คลทเ่ี ปน็ กองกาลงั บาดเจบ็ ข้นึ มากม็ ีงบเข้าไปชว่ ย ถือว่าท่านเป็น
คนท่ีชว่ ยราชการ

กองกาลังตรงนี้เมื่อเข้าอบรมแล้ว หวังว่าคงได้เริ่ม
ดาเนินการเร็ววนั ท่พี งั โคน ขณะนมี้ คี นออกมารายงานตวั มากท่สี ดุ

อกี เรอื่ งหนงึ่ ที่สาคญั มากคือ ประชาคมในหมู่บ้านต้อง
สร้างกตกิ า ต้องบีบบังคับผูค้ ้าทุกรปู แบบ ไม่คบค้าสมาคมกับบ้านผู้ค้ายา
กองทุนเงิน กู้ยืมคร อบครัวผู้ค้า ยาไม่มี สิทธิ์ ก านัน ผู้ ใหญ่ บ้า น
การอานวยควา มสะดวก แก่ลูกบ้าน เรื่องอะไรก็แล้วแต่ สาหรับ
ครอบครัวผ้คู ้ายานนั้ ไมใ่ หค้ วามสะดวก หากจะมีการค้า ขายในร้านค้า
ในหมู่บา้ น ครอบครัวทคี่ า้ ยาห้ามรว่ มโดยเด็ดขาด ไม่มีสิทธิ์เข้าไปขาย
ของ กติกาเหล่านี้ผมอยากให้ประชาคมไปคิดกันเพ่ิมเติมว่ามีอะไร

- ๓๖ -

ที่สามารถกดดันครอบครวั ผ้คู า้ ยาได้ นัน่ แหละคือตัวที่จะให้ผู้ค้ายาต้อง
ถอยเลกิ ไป โดยย่งั ยนื ”

คากล่าวของผวู้ ่าราชการจังหวัดสกลนคร พิธีเปิดค่าย
บาบัดผู้ตดิ ยาเสพติด ณ อาเภอโคกศรีสุพรรณ วันท่ี ๒๖ กุมภาพันธ์
พ.ศ. ๒๕๔๖ ความตอนหนงึ่ วา่

“เพราะฉะน้ันทา่ นทัง้ หลายทีอ่ อกมาสานึกว่าส่ิงท่ีเรา
เสพอยู่น้ีไม่ดีอยากจะเลิกเป็นความสานึก แรก ที่ถูกต้อง แม้กระท่ัง
พระพุทธเจ้ายังบอกว่า ไม่มีอะไรประเสริฐที่สุดเท่ากับชนะใจตนเอง
จาความต้งั ใจของท่านไว้ ความตั้งใจของท่านวันนี้ที่ว่า ทุกคนบอกว่า
อยากจะเลกิ ใหจ้ าไว้ ถา้ แพค้ ราวน้ีกลับไปเสพยาอีก ความภูมิใจ ในตัว
ควรจะหมดไปแล้ว ความเปน็ ลูกผู้ชายอกสามศอกควรจะหมดไปด้วย
ทา่ นทัง้ หลายจะแพ้ลูกผู้หญิงอกสามศอก ท่ีผมเล่าให้ฟังเมื่อสักครู่น้ีว่า
ยอมเลิกติดยาเพราะสงสารแม่”

สาหรบั เม่ือออกจากคา่ ยแล้วจะแบ่งการติดตามท่าน
ทั้งหลาย ใครทเ่ี ข้าค่าย ๙ วัน ๑๐ วัน แล้วคิดว่าพอได้ก็จบ บางกรณี
ท่ีดูแล้วยังจะต้องติดตามต่อ ก็จะให้ท่า นกลับไปท่ีบ้านแล้วนัดท่าน
ออกมา ถ้าในหมูบ่ ้านและตาบลหนงึ่ มี ๓ – ๔ คน จะต้องจดั รถพาออกมา
หาหมอต่อเน่ือง ไม่ปล่อยให้ต่างคนต่างมา ผมให้อาเภอกับ อบต.
ผู้ใหญ่บา้ นเวลานี้ช่วยกนั ทผ่ี มเคยบรรยายแล้วว่า ให้จดั คา่ รถ ค่าน้ามัน
ผมอยากให้หมอนัดเช็กให้ตรงกัน หมู่ไหนที่มี ๕ คน ก็ให้มาพร้อมกัน

- ๓๗ -

ทีเดยี ว ใหห้ มอบาบดั คราวเดยี วเลย ถ้าจะมา ๘ ครั้งก็ให้พร้อมกันทั้ง ๘ คร้ัง
ไปกลับอย่างนี้ไม่ให้มีใครขาดไป ผมจ ะให้ผู้ใหญ่บ้า นกับประชาคม
เปน็ คนดแู ล ที่ทาอย่างนีเ้ พราะในอดตี ใหผ้ ้บู าบัด มาเองหรือครอบครัว
พามา มาไมก่ คี่ รัง้ กห็ าย นอกจากน้ัน ท่านทั้งหลายต้องมารายงานตัว
สม่าเสมอ จะต้องกาหนดวนั มารายงานตวั เดอื นละ ๑ ครั้ง รายงานตัวกับ
ผ้ใู หญ่บ้านหรอื รายงานตัวกับอาเภอ แล้วแต่จะกาหนด รายงานตัว
ก็เหมือนกับลกั ษณะอยูร่ ะหวา่ งคุมประพฤติ เพราะไม่อย่างน้ันเราจับท่านนะ
ถ้าทา่ นกลับไปเสพ ช่วงนี้เราจับท่านแล้ว เป็นผู้ต้องหาเสียประวัติ
สว่ นวทิ ยากรจากอาเภออ่ืนท่มี าสงั เกตการณใ์ นวนั นี้ กรุณาเฝ้าใหด้ ี ดใู ห้ดี
ขบวนการใด ๆ ทใี่ ช้ ใจผมถา้ เป็นไปได้อยากใหร้ วบรวมวิธีการท่วี ิทยากร
ใชป้ ลุกเร้าทางจิตใจ รวมท้ังการจูงใจ สารพัดท่จี ะให้บุคคลเหล่านี้ต้ังใจ
และมีกาลงั ใจสูงขน้ึ เรอื่ ย ๆ ที่จะเลกิ ตรงน้สี าคัญ นี่คือกระบวนการทาง
จติ วิทยาท่ีต้องทา คนที่ฝึกไปแล้วต้องมศี ิลปะที่จะใช้ได้ ก็ฝากท่านทั้งหลาย
เฝ้าดูให้ละเอียด เพราะท่านต้องกลับไปทาเอง และเมื่อไปทาเองทุกขั้นตอน
ตอ้ งรู้ การฝกึ อบรมวันนจี้ ึงสาคญั มาก ถ้าทกุ คนที่มาฝึกดูแล้วสนใจบ้าง
ไม่สนใจบ้าง คือไม่เฝ้าดูใกล้ชิด อาจจะขาดหัวใจบางตอนของการ
ต่อเน่ือง การ ฝึกจิตใจคน ให้เข้มแข็งข้ึน ไปเรื่อย ๆ ถ้าใช้เทคนิค
ไมถ่ กู ต้องกจ็ ะตก คอื ทาไมค่ รบทกุ กระบวนการ กจ็ ะไม่ไดผ้ ลตามท่ตี งั้ ไว้

ใครท่เี ลิกยาแล้ว กลับไปแล้ว ถา้ สามารถกลับไปรว่ มกนั
เป็นกองกาลังต้านยาเสพติดได้ย่ิงประเสรฐิ ท่สี ุด เวลานจ้ี ะมีกองกาลังต้าน

- ๓๘ -

ยาเสพติด ๒๐ - ๓๐ คน/หมู่บ้าน ถ้าใครเลิกแล้ว อาสาเข้า ไปเป็น
กองกาลงั ตอ่ สู้ เรื่องยาเองน่นั คือส่งิ ท่ปี ระเสริฐที่สุดท่ีท่านจะทาได้ คือ
การทาความดีกับแผ่นดนิ กบั ชุมชนของท่าน

ผลการดาเนนิ การ
จากการดาเนนิ งานข้างต้น จงั หวดั สกลนครเอารายช่ือ
ผู้ค้าท่ีเสนอมาจากประชาชนออกมา จานวนสูงมากเป็นอันดับสาม
ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ สามารถดาเนินการได้ถึงร้อยละ ๙๗.๔
ในดา้ นดชั นคี วามพึงพอใจต่อผลงานของจังหวัด ปรากฏว่า จังหวัด
สกลนครมาลาดับท่ี ๔ ของท้งั ประเทศ ซ่ึงผู้เขียนได้กล่าว ในรายการ
วิทยุผูว้ า่ ราชการจังหวัดพบประชาชนไว้ตอนหนึ่งว่า การประเมินผล
การทางานของจงั หวัดสกลนครเรา เป้าการจับกุมก็อยู่ลาดับที่ ๓ ของภาค
การบาบัดเราก็อยู่ลาดับที่ ๓ – ๔ ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
การยดึ อายัดทรัพย์เราสูงที่สุดในภาค เขาได้มีการวัดความพึงพอใจ
ของประชาชนโดยสานกั งาน ป.ป.ส. ร่วมกับหน่วยงานต่าง ๆ ออกมา
ตรวจสอบประเมินความพึงพอใจของทุกจังหวัด ปรา กฏผลเป็น ที่
น่าพึงพอใจว่า จังหวดั สกลนครได้ลาดบั ท่ี ๔ ของท้ังประเทศ มีจังหวัด
ก่อนหน้าเราสามจังหวัด ซ่ึงเป็นจังหวัดเล็กหนึ่งจังหวัด คือจังหวัด
หนองบวั ลาภู และขนาดกลางสองจังหวัดคือ จังหวัดน่านและจังหวัด
มหาสารคาม ซึ่งมีขนาดไม่เกิน ๑๔ อาเภอ ก็เล็กกว่าเรา เพราะฉะนั้น

- ๓๙ -

จะว่าไปสกลนครถือเป็นจังหวัดใหญ่จังหวัดแรกที่ได้ความพอใ จ
จากประชาชนมากทสี่ ดุ และถดั จากเราไปกเ็ ป็นจังหวัดอดุ รธานี

อยา่ งไรกต็ าม ในแง่ข้อมูลที่เป็นตัวช้ีว่างานของเรา
ไดผ้ ล คอื เมื่อเราจับกมุ ผู้คา้ มาก ๆ ยาก็เริ่มหายากขนึ้ ราคายาในตลาด
กเ็ พ่ิมขึน้ ๒ - ๓ เทา่ ตวั นอกจากน้ี ผเู้ ขยี นไดใ้ ห้รา้ นทาผมสตรีช่วยสดับ
ตรับฟงั จากสุภาพสตรวี ยั คณุ แม่ทั้งหลายท่ีมาทาผมพบว่า คุณแม่จานวน
มากบอกวา่ ดใี จมากทไ่ี ด้ลูกท่ีติดยาคืนมาแล้ว จึงน่าจะสะท้อนออกมาเป็น
ความพึงพอใจของชาวบ้านโดย รวมที่สอดคล้องกับผลสา รวจ ของ
สานักงาน ป.ป.ส. ดังกล่าว และตัวช้ีวัดอีกประการหน่ึงคือ เม่ือคร้ัง
ผเู้ ขียนดารงตาแหนง่ ผวู้ า่ ราชการจังหวัดสกลนครได้รับ รางวัลบุคคล
ดีเด่นด้านการปอ้ งกันและปราบปรามยาเสพตดิ จากสานักงาน ป.ป.ส.
ด้วย และยงั ได้รับรางวัลจงั หวดั ท่มี ีผลการปฏิบัติราชการดีเด่นในด้าน
การปอ้ งกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด ในปี พ.ศ. ๒๕๔๘ ท่ีจังหวัด
นครสวรรค์ จากสานกั งาน ป.ป.ส. เช่นเดียวกนั

๒.๔ การแกไ้ ขปญั หาความยากจนและการพฒั นาอาชีพ
การแกป้ ัญหาความยากจน สว่ นใหญ่จะเปน็ ผู้ประกอบอาชีพ

ทางการเกษตรและพวกที่อยู่นอกภาคเกษตรที่ไม่มีงานทาเป็นหลัก
เปน็ แหลง่ หรือพวกทรี่ บั จา้ งรายวนั ซ่ึงไดใ้ ห้ทาบัญชคี นจนตามนโยบาย
ของรัฐบาล แต่ตอ้ งใหไ้ ดค้ นจนที่เปน็ คนจนจริง ๆ ไมใ่ ช่คนจนท่ีเป็นญาติ
หรอื พรรคพวกของคนมบี ารมีในหมู่บ้าน โดยให้ช้ีระบุเป้าหมายให้ชัดเจน

- ๔๐ -

โดยใชข้ อ้ มูล จปฐ. เปน็ หลกั เพื่อตรวจสอบกับผู้ข้ึนทะเบียนตามแบบสารวจ
ความยากจน (สย.) ทไี่ ม่ใชค่ รวั เรือนยากจนออก หลังจากน้ันก็ให้ประชาคม
หม่บู า้ นมมี ติยืนยันคนท่ีเปน็ คนจนจริง ๆ ตามบัญชีนั้น อีกครั้งหนึ่ง
แลว้ จงึ ค่อยมาแยกเป็นคนจนก้าวหน้า คือ พวกคนจนท่ีใจสู้ กับพวก
คนจนปานกลางคือพอพฒั นาได้ และคนจนลา้ หลังคือพวกที่เมาท้ังวัน
นอนท้งั วัน เพื่อท่เี ราจะได้ไม่ต้องสน้ิ เปลอื งกับพวกท่ีไม่มีแววไปเปล่า ๆ
หลังจากน้ันจงึ ค่อยมาดวู ่า คนจนเหล่านี้สนใจจะประกอบอาชีพอะไร
และโดยสภาพของเขาและครอบครวั เหมาะท่จี ะทาอะไร ระหว่างพวกที่
จะไปทางเกษตรกบั พวกท่ีนอกภาคเกษตร

อย่างไร ก็ตาม เม่ือภา คเกษตรยังเป็น อา ชีพหลักของ
ประชากรส่วนใหญ่ กค็ วรจะมีการหาความต้องการจา เป็น ( Needs)
ของชาวบ้านทั้งจังหวัดให้ชัดเจน ได้กล่า วไว้แล้วว่า กา ร สร้า ง
ชุมชนให้เข้มแข็งด้วยการมีประชาคมหมบู่ ้านภารกิจสาคัญประการ
หนึ่งคือ การอภิปรา ยถกเถีย งกันถึงปัญหาในหมู่บ้าน โดย ดูจา ก
ความเร่งด่วน ของปัญหาความรุนแรงของปัญหา และขนาดพื้นท่ีที่
เสียหายจากปัญหานัน้ ซงึ่ ขณะนั้นจังหวัดนครสวรรค์ไดใ้ ห้แต่ละหมู่บ้าน
จดั ลาดับมาเพียง ๑๐ ปญั หา และเม่อื นามาประมวลเขา้ ท้ังหมด แลว้ ก็มา
จดั ประเภทปัญหาตามลาดับความสาคัญกพ็ บวา่ ๒ เร่ืองแรก คือ เร่ือง
นา้ เพอื่ การเกษตร และน้าเพอ่ื การบริโภค

- ๔๑ -

ดงั นั้น ผมจึงได้เชิญทุกฝ่ายมาหารือทั้งเกษตรกร กานัน
ผใู้ หญ่บา้ น สว่ นราชการทีเ่ กยี่ วขอ้ ง สมาชกิ ประชาคมหมู่บ้าน ปราชญ์
ชาวบา้ นในทกุ พน้ื ที่ กรรมการลุ่มน้า รวมทัง้ สมาชิกสภาผูแ้ ทนราษฎรใน
แต่ละเขต เพื่อกาหนดยุทธศาสตร์น้าดังนี้

(๑) ยุทธศาสตรน์ า้ และผังนา้ ของจังหวัด
จังหวดั นครสวรรคม์ ลี ักษณะเป็นท่ีราบต่าอยู่ตรงกลาง

จา กเหนือลงใต้ และตะวัน ออกตะวัน ตก ไหลผ่าน ลงตรงกลา ง
วิธีท่ีจะตอ้ งทาก็คือ เหนือลงใตย้ ทุ ธศาสตรพ์ ฒั นาในอนาคตก็คือ จัดทา
ประตนู ้ากนั ไว้ตามจุดต่าง ๆ เช่น ประตูน้าท่ีบ้านเสือคะเม็ง เป็นต้น
จะมปี ระตนู า้ ๓ – ๔ ประตู เมื่อนา้ ทว่ มน้ามากก็ปลอ่ ยให้น้าไหลผ่านไป
สักพัก กป็ ดิ ประตนู า้ เพอ่ื เก็บน้าไว้ใชใ้ นหนา้ แลง้ เพราะปกตินครสวรรค์
ดา้ นบนของจังหวดั แถบอาเภอชุมแสงน้าจะทว่ มมากแต่จะเป็นท่ีรู้กันว่า
ปีใดหากอาเภอชุมแสงน้าไม่ท่วม นครสวรรค์จะแล้ง เพราะฉะน้ัน
พอนา้ ทว่ มแล้วก็ไหลไปก็ทาประตูน้าขวางไว้ ๓ ประตู แต่วิธีน้ีต้อง
ลงทุนสูง ส่วนภาคตะวัน ตกซ่ึงมีอ่างเก็บน้า คลองโพธ์ิ ทางด้า น
กงิ่ อาเภอแม่เปิน กิ่งอาเภอชุมตาบง และอาเภอแม่วงก์ ปญั หานีเ้ รื้อรังมา
หลายยคุ หลายสมัย เพราะเดิมติดปญั หาว่า อ่างเก็บน้าราคาประมาณ
ห้ารอ้ ยลา้ นบาท ตอ้ งจา่ ยคา่ ที่ดินและตน้ ไม้ที่ปลูกไว้อีกห้าร้อยกว่าล้านบาท
ซงึ่ ตรงนีไ้ มม่ ใี ครอยากจะทา มกี ารซื้อท่ีดินเก็งกาไรและปลูกต้นไม้ไว้แน่น
ผดิ มาตรฐานในการปลกู ตน้ ไมท้ ั่วไป เพราะหวังค่าชดเชย ผู้ว่าราชการ

- ๔๒ -

จังหวดั หลายสมยั จึงไม่กล้าทาต่อ เพราะโอกาสผดิ กฎหมายสงู อา่ งเกบ็ นา้
คลองโพธ์ทิ างทศิ ตะวันตกด้านล่าง ซ่งึ ดูแลหลายหม่ืนไร่ โซนน้ีเป็นโซน
ทย่ี ากจน ผมไดพ้ ยายามแกป้ ญั หาโดยการจัดตั้งทีมสารวจทีด่ ินว่าใครเป็น
เจา้ ของเก่า ทด่ี ินของใคร เป็นที่เช่าท่ดี ินของใครเป็นของใหม่แล้วมาปลูก
ต้นไม้หวังค่าชดเชย ได้ลงไปพบกับประชา ชนในรูปของประชาคม
ทั้งหมด ถามว่าอยากได้อ่างเก็บน้าคลองโพธิ์หรือไม่ ถ้าอยากได้แล้วต้นไม้
จะทาอย่างไร ที่ประชมุ สว่ นใหญเ่ ห็นว่า ให้ไม่คิดต้นท่ีตายแล้ว เพราะปลูก
กันไว้นานหลายปี เพ่อื หวังเก็งกาไร แต่โครงการนี้ทาไม่ได้ เมื่อทาไม่ได้
ต้นไมก้ ็แหง้ ตาย ชาวบ้านบอกว่าต้นไม้ทต่ี ายแลว้ ไมค่ ิดก็เป็นสง่ิ ทด่ี ี ก็เลยได้
สารวจทัง้ หมดสาหรบั ตน้ ไม้ทม่ี อี ยใู่ นเวลาเดียวกันก็มีมติคณะรัฐมนตรี
บอกวา่ ต้นไมจ้ ะต้องปลูกก่อนปี พ.ศ. ๒๕๔๐ ไม่มีใครรับประกันว่า
ตน้ ไมใ้ หญข่ นาดไหนจะเป็นของปี พ.ศ. ๒๕๔๐ เลยต้องมาคิดวิธีใหม่
ทพี่ สิ จู น์ไม้ได้ คอื ตดั ต้นไมเ้ พ่อื ดูอายวุ งรอบปีของไม้ข้างใน ก็เลยรีบตัด
ตน้ ไมใ้ นทุกหมู่บ้าน ตน้ ไม้ ๕ – ๖ ประเภท ที่เราจะจา่ ยค่าชดเชย โดยให้
ตัดต้นไม้ตัวอย่างต้นใหญ่ที่สุดแล้วไปพิสูจน์วงปีกัน และเม่ือพิสูจน์
เรีย บร้อย ก็ไปคุยกับชา วบ้านว่ายอมรับกติกานี้ไหม ชาวบ้าน มี
กา รตกลงและมีการ แก้ปัญหา มีการ สา รวจและมีการ นา มา คิด
คา่ ชดเชยทั้งหมดใหม่ท้ังค่าต้นไม้และค่าที่ดิน เพื่อให้การแก้ปัญหา
ในภาคตะวัน ตกตอนล่างสามารถทาได้เสียที ในขณะน้ันตกลงกัน
หมดแลว้ เรื่องราคาตน้ ไม้ กรมชลประทานมาร่วมประชมุ เห็นบรรยากาศ

- ๔๓ -

เปน็ ไปได้กเ็ ลยต้งั งบประมาณให้แลว้ ส่วนหนงึ่ รอการจ่ายเงินอย่างเดียว
ส่วนในด้านภาคตะวนั ตกตอนบนเรื่องของเข่อื นแม่วงก์ ขณะนั้นยังอยู่ที่
สิง่ แวดล้อม ส่ิงท่เี ราแก้ปัญหาก่อน คือการขดุ ลอกลาน้าแมว่ งก์ทงั้ หมดแล้ว
ทาประตูนา้ ท้งั หมด ส่วนดา้ นตะวนั ออกก็ขุดลอก ๑๗ ลาน้าสาขาของ
บงึ บอระเพด็ เพอื่ ดึงน้ามาบงึ บอระเพ็ดใหม้ ากท่สี ุด เกษตรกรจะได้อาศัย
น้าใช้เหนือบึงและใต้บึง ส่วนทางด้าน ล่างทา งใต้ที่น้าไหลลงไป
ยทุ ธศาสตร์ของการทาน้าจะต้องเปน็ การทาน้าเลีย่ งเมือง ไม่ให้ไหลท่วม
เมอื ง มกี ารขดุ ลอกทง้ั หมด ส่วนโซนทม่ี ดี นิ ดี ๆ ทีก่ ระจายอยู่ในพ้ืนท่ีนั้น
ก็จะมกี ารขดุ ลอกบึงขนาดใหญ่กระจายเพ่อื ใหเ้ กษตรกรตอ่ ทอ่ น้าไปใช้ได้
คือยุทธศาสตร์ ท่ีทากันไว้ในปี พ.ศ. ๒๕๔๗ ขณะน้ัน จังหวัดได้ต้ัง
งบประมาณปี พ.ศ. ๒๕๔๗ ปลายปจี นถงึ ปี พ.ศ. ๒๕๔๘ โดยได้เร่ิมทา
ยุทธศาสตร์น้าตามผังน้าน้ี ยุทธศาสตร์นี้เป็นท่ียอมรับของทุกภาคี
ทั้งส มา ชิกส ภา ผู้แท น ร า ษฎ ร เน่ื องจ า ก ผู้รู้เ ร่ือ งน้า ร ว มทั้ ง
สมาชกิ สภาผู้แทนราษฎรดว้ ย อยดู่ ้วยกนั หมดและเห็นตรงกันว่า ฝ่ายใด
ก็ตามไดง้ บประมาณมาพัฒนาแหล่งน้า ให้ลงไปตามผังน้านี้ โดยจังหวัด
นครสวรรค์ในปี พ.ศ. ๒๕๔๘ มีงบประมาณ ๓๐๐ ล้านบาทเศษ ได้นาไป
จดั ทาเรื่องนา้ ๒๐๐ กวา่ ลา้ นบาท งบประมาณปี พ.ศ. ๒๕๔๙ คาดว่าจะ
ไดร้ ับ ๖๐๐ - ๗๐๐ ลา้ นบาท กเ็ ตรียมท่ีจะไปทาเร่ืองน้า ๕๐๐ ล้านบาทเศษ
เพอ่ื ไปบรู ณาการเร่อื งน้า ดนิ กบั พืชในทุกพนื้ ที่

(๒) การจัดทาผงั การเกษตร พชื ไร่ และทางนา้ ทตี่ ้องการ

- ๔๔ -

เมอื่ จัดทายทุ ธศาสตรผ์ งั น้าโดยรวมแล้ว ก็ตอ้ งมาดอู าชีพ
ของคนจนซ่งึ ร้อยละ ๗๐ – ๘๐ ยังทาการเกษตรอยู่ ดูบญั ชีคนจนแล้วไป
ถา มท้ังเกษตร กร ท่ีจ น และไม่จ นว่าต้องกา ร ทา กา รเกษตร อะไร
ประเภทดิน เป็นอย่างไร เหมา ะกับพืชอะไรบ้าง ต้องมาพูดเร่ือ ง
การพฒั นาอาชีพแบบบรู ณาการ ได้จดั ประชุมชาวเกษตร นายอาเภอ
และส่วนราช การทุกอาเภอโดยมีนายอาเภอและเกษตรตาบล
ทุกตาบล และส่วนราชการท่ีเกี่ยวกับ การเกษตรท้ังหม ด ได้แก่
กรมพัฒนาท่ีดิน ชลประทาน และเกษตรจังหวัด มาร่วมกันวาง ผัง
การเกษตรเปน็ รายอาเภอ ดูว่าชดุ ดนิ แตล่ ะแห่งเป็นอย่างไร เหมาะกับ
พืชอะไรบา้ ง ท่ไี หนมีท่ปี ลกู พืชไปแล้วไมเ่ หมาะกับดิน ก็ต้องจูงใจโดยใช้
งบประมาณจังหวดั ซ้ือเมลด็ พันธพ์ ืชใหม่ไปแจก แล้วให้ปลูกพืชใหม่ให้
ไดผ้ ลผลิตดกู อ่ น และเม่ือได้รายได้ชัดเจนแล้วค่อยเปล่ียนเป็น พืชชนิดใหม่
ต่อไป ซง่ึ ตอ้ งใชเ้ วลาในการเปล่ียนความคิดและความเคยชินของเขา
ขณะน้ีทุกอาเภอมีผังการเกษตร พืชไร่และทางน้าท่ีต้องการพัฒน า
พร้อมแล้ว

(๓) การดูแลเกษตรกรยากจน
เกษตรกรย ากจน ที่ไร้ท่ีทากินและปร ะสงค์จะทา

การเกษตร รัฐบาลไดจ้ ัดงบประมาณใหม้ าฝกึ ปลกู พืชผักในโครงการสร้าง
แปลงเรยี นรู้ควบคู่กบั การผลิตเพื่ออาชพี โดยการจ่ายคา่ แรงงานรายวัน
วันละ ๑๐๐ บาท เป็นเวลา ๙๐ วัน/คน อาเภอละ ๒๐ คน ซ่ึงงบประมาณ

- ๔๕ -

นสี้ ามารถใช้อบรมได้เพียงครั้งเดียว ก็จะจบส้ินไป ผู้เขียนได้หารือ
ผ้ทู เี่ กี่ยวข้อง รวมท้ังองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเจ้าของพ้ืนท่ีให้ช่วยทา
แปลงสาธติ โดยไปช่วยดาเนินการขุดสระ และจัดทาแปลงปลูกพืชให้ และ
ปราชญ์ชาวบา้ นเขา้ มาสอนทาการปลูกพชื ผัก โดยใช้ปุ๋ยชีวภาพ ขอให้
ตลาดผรู้ ับซื้อมาสอนวิธีตัดแต่งผัก และวิธีใส่ถุงให้ดูสวยงาม โดยขอ
ควา มร่วมมือจ า ก ผู้เข้า ฝึกอบ ร มว่า เมื่อขา ย ผลผลิตได้แล้ ว
ขอความรว่ มมอื หักรายได้ส่วนนอ้ ยไวส้ ว่ นหนึ่งเขา้ มาเป็นกองทุนพัฒนา
อาชีพเกษตรกร เพอื่ ใช้ในการพฒั นาอาชพี คนจนร่นุ ต่อ ๆ ไปในบัญชีคน
จนท่ีเหลอื เปน็ ผลใหท้ งั้ ๑๓ อาเภอ ๒ กง่ิ อาเภอ สามารถอบรมได้ถึง
ปลี ะ ๓ แปลง แปลงละ ๓ รุ่น รุ่นละ ๒๐ คน รวมฝึกอาชีพคนจน
ในสาขาเกษตรไดถ้ งึ ปีละ ๒,๗๐๐ คน โดยเทา่ กับเราใช้เงินของรัฐบาล
เปน็ เพยี งหัวเช้ือเทา่ น้นั และนามาปรับปรุงและทาให้ย่งั ยืนต่อไป

(๔) การขยายผลการทาการเกษตรปลอดสารพิษ
เน่อื งจากกระแสความต้องการของผู้บริโภคในด้าน

ความปลอดภยั ของอาหารทงั้ ผบู้ รโิ ภคภายในประเทศและต่างประเทศ
ตลอดจนผ้ผู ลติ ท่ตี ระหนกั ถงึ ความปลอดภยั ของตนเองในด้านสุขอนามัย
ท่ไี ด้ปรบั เปล่ียนวิถีการเกษตรจากเกษตรเคมมี าเป็นเกษตรปลอดสารพิษ
เกษตรอนิ ทรยี ์ เกษตรธรรมชาติอ่ืน ๆ ดังนั้น จังหวัดนครสวรรค์ จึงได้
กาหนดใ ห้ การ ผลิตพื ช ท่ีปลอดภั ยจากสาร พิษท่ีปร าศ จากปุ๋ยเ ค มี
และสารเคมีใ ห้เป็นนโยบายของจังหวัด โดย การ รณร งค์การใช้

- ๔๖ -

ปุ๋ยอนิ ทรียเ์ ป็นการลดต้นทุนของการผลติ ลดรายจ่ายของเกษตรกร ใหเ้ กดิ
การร วมกลุ่มของการผลิตปุ๋ย อินทรีย์เสริมสร้า งชุมชนให้เข้มแข็ง
ช่วย ให้สิ่งแวดล้อมกลับคืน มา ผลผลิต ทา งกา รเกษตร ปลอดภัย
มีคุณภาพตรงความต้องการของตลาด ประกอบกับจังหวัดนครสวรรค์
มีอา ชีพหลัก คือการเกษตร มีพ้ืนที่ทาน าประมาณ ๒.๗ ล้า นไร่
พชื เศรษฐกจิ อื่น ๆ เชน่ ข้าวโพด อ้อย มันสาปะหลัง ๑.๖ ล้านไร่ และไม้ผล
พืชหลัก ๑.๘ แสนไร่ และตลาดมีความต้องการผลผลิตท่ีปลอดภัยจาก
สารพษิ ไมจ่ ากดั จานวน เมื่อจงั หวดั มีนโยบายเชน่ นก้ี ็มีกระแสตอบรับในการ
ดาเนินงานจากทกุ ภาคส่วน เชน่ สถานศึกษา ธนาคารเพื่อการเกษตร
และสหกรณ์ หมอดนิ อาสา อาสาพัฒนาชุมชนกลุ่มเกษตรกรต่าง ๆ
NGO ทง้ั หลาย กลุ่มเกษตรกรต่าง ๆ กไ็ ดร้ บั การสนับสนุนงบประมา ณ
จากงบประมาณผู้ว่าราชการจังหวัด CEO จากงบปร ะมา ณด้า น
SML ข อง รัฐ บา ล จ ากงบปร ะมาณของ อบต. ในการ ฝึกอบร ม
หลักสตู รการทาปุย๋ หมกั ปยุ๋ ชีวภาพ ซ่ึงแต่ละกลุ่มกิจกรรมได้ผลิตปุ๋ย
ชีวภาพ ท่ีมคี วามหลากหลายวิธีการ เชน่ ปุ๋ยนา้ หมกั ชีวภาพ ปุย๋ อนิ ทรีย์
ปุ๋ยอัดเม็ด ปุ๋ยหมักจากบอ่ กา๊ ซชีวภาพ นาไปใช้ประโยชน์ในไร่นาตนเอง
ซึ่งผลทไี่ ด้รับ คือ

๑) เกษตรกรมีความพอใจเพราะลดต้นทุนประมาณ
๒๐๐ - ๓๐๐ บาท/ไร่

๒) ตน้ พชื แขง็ แรงไมห่ ักไม่ล้มง่าย แมลงไมร่ บกวน

- ๔๗ -

๓) ผลผลติ ไม่ลดและปลอดภัย
๔) สภาพดินร่วนไม่แน่น
๕) ทาใหส้ ภาพแวดล้อมดขี ้ึน
๖) ท่ีสาคญั เกษตรกรมสี ภาพร่างกายแขง็ แรงไม่เจ็บไม่
ป่วยเหมอื นครัง้ ใชส้ ารเคมี
โครง การน้ีเร่ิมจากการทาเกษตรปลอดภัยจาก
สารพิษ ๒ หมน่ื ไร่ ในปี พ.ศ. ๒๕๔๗ จนเพิ่มกว่าแสนไร่ในปี พ.ศ.
๒๕๔๘ ซึ่งมากกว่าที่จังหวัดได้ทาข้อตกลงไว้กับสานักงาน ก.พ.ร.
หลายเทา่ นอกจากน้ีศนู ยก์ ารศึกษานอกโรงเรียนจังหวัดนคร สวรรค์
ได้พัฒนาหลักสตู รการจัดกระบวนการเรียนรู้เพ่ือลดต้นทุนการทานา
โดยมจี ุดมุ่งหมายให้ผ้เู รียนตระหนักถึงโทษและภัยของสารเคมีและมี
ความสามารถในการอา่ น เขียน การแสดงความคิดเหน็ และแสวงหาความรู้
ด้วยตนเอง และปฏบิ ัตดิ ว้ ยตนเอง รูจ้ ักเก็บและวิเคราะห์เพ่ือแก้ปัญหา
ตนเอง โดยเร่มิ ทดลองในโครงการท่ี ๔ ตาบล ของอาเภอพยหุ ะคีรี และให้
ผู้รว่ มโครงการที่เป็นเกษตรกรทั่วไป ผู้ข้ึนทะเบียนคนยากจนและ
ผู้ตกเกณฑ์ จปฐ. ให้ลงมือทาแปลงนาสาธิตด้วยตนเองและเรียนรู้
ในกระบวนการทาเรอื่ งปลอดสารพิษ ผลจากการสรปุ การเสวนา เมอ่ื วนั ท่ี
๒๐ ก ร กฎา คม พ .ศ. ๒๕๔๘ พบว่ า เกษ ตร กร มีควา มพอใ จ
ในกระบวนการเรยี นรทู้ ี่ได้รับ ผลผลติ จากแปลงนาสาธติ ไดข้ ้าว ๖๘ ถงั /ไร่
ในขณะที่ข้าวจากแปลงเปรียบเทีย บ ได้ข้า ว ๙๐ ถัง/ไร่ แต่เมื่อ

- ๔๘ -

เปรียบเทยี บต้นทุนการผลติ แปลงนาเปรยี บเทียบใช้ต้นทุนไร่ละ ๓,๙๑๖ บาท
แปลงนาสาธิต ใชต้ ้นทุนไรล่ ะ ๒,๖๐๐ บาท สามารถลดต้นทุนได้ ๑,๓๑๖ บาท
ในขณะท่ีเกษตรกรไม่ต้องใช้สารเคมี ไม่ต้องใช้แรงงานมากในกา ร
ฉดี พ่น ผลสรปุ การเรียนรูร้ ว่ มกนั ชาวนายอมรบั วา่ ในอนาคตต้องมีการ
ทาบญั ชี ลดการใช้ปยุ๋ เคมี ไม่เผาฟาง คัดเมล็ดพนั ธุท์ ่ีดเี หมาะสมและมกี าร
ทาปุย๋ ชวี ภาพและปุย๋ อนิ ทรยี ์ข้นึ ทดแทน การทดลองน้ีแสดงให้เห็นว่า
กระบวนการเรยี นรู้ของเกษตรกรเองสามารถปรับเปล่ียนวิธีคิดและ
พฤตกิ รรมที่พึงประสงค์ได้ จากการเสวนาน้ีเกษตรกรได้เรียนรู้และ
เปรียบเทียบว่า แม้แปลงนาสาธิตจะได้ผลผลิตน้อยกว่าเล็กน้อย
แต่ต้นทุนการผลิตลดลง ไปม าก สุข ภาพของ ช าวนาน้ันดีขึ้น
โดยเฉพาะสภาพดินในแปลงนานั้นร่วนซุย ไม่แข็งกระด้างแตกต่าง
จากเดิมอย่างเห็นได้ชดั

เพ่ือเป็นการขยายผลการทา เกษตรปลอดสารพิษ
ใหก้ วา้ งขวาง ผมไดจ้ ดั งบประมาณใหม้ กี ารขยายผล โดย NGO ที่ทาเรื่อง
เกษตรปลอดสารพิ ษอ ยู่ แ ล้ ว ร่ ว มกั บ มห า วิ ท ย า ลั ย ร า ช ภั ฏ น คร ส ว ร ร ค์
ไปขยายผลในโซนหน่งึ ครอบคลุมครงึ่ หน่ึงของจังหวัดเป็นเงิน ๑๐ ล้านบาท
และอีก ๑๐ ล้านบาท เกษตรจังหวดั ไปทาในอีกคร่ึงหนง่ึ ของจังหวัด และ
หลังจากทผี่ มได้จัดงบประมาณไปแล้ว ผมก็ได้ย้ายออกมาจากจังหวัด
นครสวรรค์มารบั ราชการในสว่ นกลาง และเม่ือเกือบหนง่ึ ปผี ่านไปผมก็ได้
กลับไปติดตามผลก็พบวา่ ของ NGO และมหาวิทยาลยั ราชภฏั นครสวรรค์

- ๔๙ -

คบื หนา้ และขยายผลได้รวดเรว็ กว่าของเกษตรจังหวัดมากพอสมควร
ซึ่งอาจเปน็ เพราะระบบราชการของเราน่ันเองที่ทาให้เกษตรจังหวัดไม่
สามารถทางานไดเ้ รว็ เทา่ ของ NGO ร่วมกับของราชภฏั น่ันเอง

(๕) การต่อยอดกลมุ่ อาชพี
นอกจากเกษตรกรยากจนแลว้ เรายังต้องหันมาดแู ลกลมุ่

อาชีพต่าง ๆ ทั้งข นาดเล็กและขนาดใหญ่ที่มีแวว เพร าะมีผล
การประกอบการท่ดี ใี นระยะที่ผา่ นมา อาทิเชน่

(๑) ชาวไร่อ้อย ผมได้หารือกับกลุ่มชาวไร่อ้อยว่า
กลุ่มมีปัญหาอะไร และจะให้จังหวัดสนับสนุนอะไรได้บ้าง ซึ่งก็ได้
รับทราบว่าการปลูกอ้อยต้องใชน้ า้ พอควรและมีผลวิจัยจากมหาวิทยา
เกษตรวา่ หากมนี า้ มากกว่าปัจจบุ นั จะมผี ลผลิตต่อไร่จาก ๗ – ๘ ตัน/ไร่
เพิ่มเป็น ๑๕ ตนั /ไร่ จึงใหช้ มรมชาวไร่ออ้ ยทาโครงการขดุ สระน้าในจุดที่
เขาต้องการเพื่อให้เขาต่อท่อไปแบ่งกันใช้ได้ ซ่ึงกม็ ผี ลให้เขาได้ผลผลิตเพ่ิม
ตามผลวจิ ยั จริง ๆ

(๒) ปัจจุบันกลุม่ อาชพี โคนมท่ีนครสวรรค์มีปัญหาคือ
ไม่สามารถขายนมไดม้ าก หลาย ๆ ครงั้ ต้องเทนมที่เหลือทิ้ง ซ่ึงเม่ือ
พิจารณาแลว้ เหตุมาจากกลุ่มอาชีพโคนมขาดที่สต็อกน้านมดิ บเวลามี
นมมาก ขาดตูเ้ ย็นทจี่ ะเกบ็ น้านมได้เพยี งพอ จึงไดอ้ นมุ ัตโิ ครงการตู้แช่นม
ให้สหกรณ์โคนมและซือ้ เครือ่ งมือท่ีจะขยายกาลังผลิต ให้แก่วิทยาลัย
การ เกษตร เพรา ะเมื่อผลิตได้มา กขึ้นก็สามา รถรับซื้อได้มา กขึ้น