ดร.พีรพล ไตรทศาวิทย์

- ๕๐ -

ลดปัญ ห า เรื่อง ของกา ร เทน ม ท้ิง ได้ คร บวง จ ร ใน ร ะดับหน่ึ ง
เรอื่ งนมโรงเรียนเป็นงานอีกชิ้นหน่ึงซึ่งผมคิดว่า ท่ีจังหวัดสกลนคร
นา่ พอใจในความร่วมมือท่ีแก้ปัญหาเร่ืองน้ีได้ ผมทราบดีว่านมโรงเรียนนั้น
ทจุ ริตกนั แบบไหน เพราะเคยเป็นกรรมการสอบการทุจริต เร่ืองนมมา
ในส่วนกลาง เมื่อผมมาท่ีจังหวัดสกลนครก็ได้เจรจากับท้องถิ่นทุกองค์กรว่า
วันนท้ี ี่ผมมานี่ คอื เรอ่ื งการเรยี กรอ้ งค่าใช้จ่ายของชมรมนมในส่วนต่าง ๆ
ตอนน้รี ัฐบาลขอให้หยุดทั้งหมด เพราะฉะนั้น เมื่อผู้ขายนมไม่ต้องจ่ายใคร
ในสว่ นกลาง ผมเองกม็ าขอความร่วมมือพวกเราในพ้ืนท่ีว่าไม่เรียก
ดว้ ยไดไ้ หม เพราะผ้จู ดั ซ้ือคือ ท้องถ่ิน และโรงเรียนท้ังหลายไม่เรียก
และอย่ารับใครมาเสนอ ใครมาเสนอก็ไม่ต้องรับได้ไหม ซึ่งปรากฏว่า
ไดร้ บั ความรว่ มมือดีมาก โดยขอทุกคนว่าเราเชิญโครงการ นมภูพาน
ตามแนวพระราชดารแิ ละสหกรณ์วารชิ ภมู ิ ซง่ึ เป็นโครงการพระราชดาริ
เช่นเดียวกนั เชิญทั้งสองโครงการมาเจรจาตอ่ รองราคาใหล้ ดลงมากที่สุด
ปรากฏว่า เขาสามารถลดราคาลงต่ากว่าราคากลาง ๒๕ สตางค์
ซึ่งไม่มีจงั หวัดใดทาได้ ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายนมา จังหวัดสกลนคร
เป็นจงั หวัดเดยี วทีต่ ่ากวา่ ราคากลาง ๒๕ สตางค์ แล้วทุกท้องถ่ินก็ซื้อตามน้ี
ผมได้ให้ข้อคิดว่านมเป็นประโยชน์ต่อลูกหลาน นมกล่องจะมาจา ก
นอกพื้นท่ี นมกลอ่ งเปน็ นมท่มี ีคุณภาพรองจากนมสด นมถุง เป็นนมที่มี
คณุ ภาพท่ีสดุ บารุงลูกหลานท้ังสมองร่างกายมากท่ีสุด เราอยากให้
ลูกหลานเราเจรญิ เติบโตท้ังแข็งแรงและสมองดี ต่อไปจะได้มี วิศวกร

- ๕๑ -

แพทย์ และคนเก่งมาก ๆ ที่สกลนคร ถา้ เราต้องการอยา่ งนั้นต้องอาศยั นม
ถ้าอยา่ งน้ันรัฐบาลจา่ ยงบประมาณมาแล้วเพื่อซ้ือนม เหตุไฉนเล่าเรามี
สหกรณ์ผลติ นม ฟาร์มโคนม อย่ใู นจงั หวดั สกลนคร จังหวัดที่โชคดีอยา่ งน้ี
มไี ม่กี่จังหวัดในประเทศไทย ทาไมไม่เอาความโชคดีตรงน้ีมาทาให้
ลกู หลานเราได้อย่างเต็มเม็ดเต็มหน่วย ระบบนมโรงเรียนในจังหวัด
สกลนครเวลาน้ีน่าจะดีที่สุดในประเทศแล้ว หัวหน้าผู้ตรวจราชการ
สานกั นายกรฐั มนตรี กส็ อบถามว่าเราทาได้อยา่ งไร อันน้ีเป็นสิ่งที่ผมว่า
ทุกฝา่ ยทาร่วมกัน ต้องภูมิใจร่วมกัน ไม่ใช่ผมคนเดียว ถ้าผมพูดแล้ว
ท่านไมท่ าก็ไม่เกดิ แต่ทุกท่านเหน็ ดว้ ยในหลกั การจงึ ไดท้ ากันได้ นอกจาก
เราจะใหเ้ ด็กไดด้ ่ืมนมสดแล้วเรายังอดุ หนุนเกษตรกร ที่ทาโคนมในพ้ืนท่ี
เกษตรกรท่รี ดี นมขายสหกรณ์ท้ังหมดน้ีเป็นวงจร ท่ีเป็นประโยชน์มาก
ตามแนวพอเพียงของพระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยู่หัว

แล้วเม่ือเราสามารถซอ้ื ในราคาถูกกว่าราคากลางก็มี
งบประมาณเหลอื งบประมาณที่เหลอื ผมก็บอกให้ไปซอ้ื นมเพิ่มใหเ้ ด็กดื่ม
หลังจ ากเราปร ะหยัดได้ ๒๕ สตา งค์ ต่อมา ปีใหม่รัฐบาลไปปรับ
งบประมาณ และปรับราคาราคากลางใหมล่ ดลง ปรากฏว่าปรับราคา
กลางใหมแ่ ล้ว จงั หวัดสกลนครเราก็ยังซ้ือได้ถูกกว่าราคากลางใหม่
๑๐ สตางคอ์ ย่ดู ี เพราะฉะนั้น เราสกลนครก็ยังเปน็ แม่แบบเรื่องนี้อยู่

(๓) การต่อยอดการผลิตอาหารของกลุ่มเลี้ยงปลา
ตาบลเกรียงไกรและกลมุ่ อ่ืน ๆ

- ๕๒ -

พ้ืน ท่ีตา บลเกรียงไกร อา เภอเมือง จังหวัด
นครสวรรค์ มคี รวั เรอื นท้ังส้ิน ๑,๐๕๐ ครัวเรือน ประกอบอาชีพด้าน
การเพาะเล้ียงสัตว์น้าจานวน ๗๘๐ ครัวเรือน พื้นที่ทาการประมง
๒,๑๕๐ ไร่ มบี ่อเลีย้ งปลาจานวน ๓,๒๕๐ บ่อ ผลผลิตปลาทั้งหมดปี
ละ ๑๒,๐๐๐ ตัน มลู ค่าผลผลติ ๙๐ ล้านบาท และจะต้องซื้ออาหาร
สาเรจ็ รูปซึง่ ในแตล่ ะปจี ะใชป้ ระมาณ ๒๐๐,๐๐๐ ถุง คิดเปน็ เงนิ ๗๐ ล้าน
บาท ผ้เู พาะเล้ียงสตั ว์น้าจงึ ได้รวมตวั กันจดั ตัง้ กลุม่ ขึ้น เพื่อดาเนินการ
ผลิตอาหารปลาขน้ึ มาใช้เอง เน่อื งจากอาหารสาเร็จรูปแพงข้ึนทุกวัน
ประกอบกบั ราคาปลากไ็ ม่แน่นอน ดงั นน้ั การผลิตเองจงึ อาจจะสามารถ
ลดต้นทุน การ ผลิต กลุ่มก็ใ ช้วิธีระดมเงินทุนของ กลุ่ม ได้จานวน
๗๐๐,๐๐๐ บาท คาดว่าจะสามารถลดต้นทุนของการเพาะเล้ียงปลา
ได้รอ้ ยละ ๒๐ คดิ เป็นเงินประมาณ ๑๔ ล้านบาท และยังสามารถช่วย
สร้างรายได้ให้แก่เกษตรกรท่ีปลูกพืชไร่ ที่ได้นามาเป็นวัตถุดิบ เช่น
ข้าวโพด รา ปลายข้าว อีกดว้ ย แนวความคิดอันนี้ เป็นแนวความคิดท่ี
สอดคล้องกับเรือ่ งการเสริมสร้างความเข้มแข็งให้กับหมู่บ้าน ชุมชน
จงั หวดั นครสวรรค์ โดยคณะกรรมการบริหารงานจงั หวดั แบบบรู ณาการ
(ก.บ.จ.) จงึ ได้จัดสรรงบประมาณสนับสนุนการดาเนินงานของกลุ่ม
ผ้เู ลี้ยงปลาจานวน ๖๐๐,๐๐๐ กว่าบาท สาหรับเป็นงบลงทุนใน
การจัดซ้ือเคร่อื งมอื การผลติ อาหาร ซงึ่ โครงการนนี้ บั เปน็ โครงการหน่ึงท่ี
จังหวดั จดั ใหม้ ีการต่อยอด หรอื เข้าไปพัฒนาศักยภาพของหมู่บ้าน ชุมชน

- ๕๓ -

ให้เขม้ แขง็ ขึ้น ในจานวนโครงการหลาย ๆ โครงการในการต่อยอดของ
กล่มุ ต่าง ๆ

(๔) การตอ่ ยอดผลิตภัณฑเ์ ครือ่ งป้นั ดินเผาในพื้นที่ หมู่ที่ ๑
ตาบลบ้านแก่ง อาเภอเมือง จังหวัดนครสวรรค์ เกือบทั้งหมู่บ้านเป็น
หมู่บ้านทมี่ เี ชื้อสายมอญ และทาเคร่อื งปั้นดินเผาอย่แู ลว้ ผมไดเ้ ขา้ ไปชว่ ยดู
พบว่าชาวบ้านเคยป้ันโอ่งขนาดใหญ่ที่คนลงไปน่ังในโอ่งได้ แต่ราคาเพียง
ใบละ ๗๐๐ บาท ตอ้ งใชด้ นิ มาก ดนิ แถวน้นั เป็นทรัพยากรท่ีดีมากปั้นได้ดีมาก
แตม่ ขี อ้ จากัด วันหนงึ่ มนั ตอ้ งหมดและใชด้ ินมากในการป้ัน ผมกไ็ ปหยบิ เอา
จานเล็ก ๆ ที่ได้มาจากท่ีอ่ืนมา ผมบอกเขาว่า เขาขายราคาใบละ
๒๐๐ บาท จานนิดเดยี วลายสวยถามเขาวา่ อย่างนีน้ ่าสนใจไหม เขาบอกวา่
นา่ สนใจ กเ็ ลยนาบริษทั เข้ามาชว่ ยเรื่องการพฒั นาเพ้นท์จาน การพ่นสี
อะไรต่าง ๆ ชาวบ้านเร่มิ ทาเป็นเพ้นท์แจกันได้ เร่ิมทดลองทาของชิ้น
เล็กแลว้ ราคาแพงกว่าชิ้นใหญ่ สง่ิ ท่ีดีท่ีสุดคือ เราประชุมกับประชาคม
ชาวบ้านก่อน พอบอกว่าเราจะมาช่วย ตรงนี้เขาพร้อม จะทาไหม
เขาแสดงให้เราดูเลยโดยรว่ มกนั หยุดงาน ๑ วัน ยกอาคารหน่ึงมาตั้ง
เป็นศูนยฯ์ ทุกคนเข้ามาบอกพร้อมกัน ที่จะทาเป็นศูนย์ ช่วยกันทา
ศูนยแ์ สดงสนิ ค้า และรับปากวา่ จะไปจัดรา้ นและแต่งหนา้ รา้ นตนเองใหม่
โดยเราหาผรู้ ู้มาแนะการจดั ให้ สว่ นจังหวัดเองก็จะเร่งการพัฒนาพ้ืนท่ี
ส่วนกลางและภมู ทิ ัศน์ให้สวยงาม เม่ือมีพลังความร่วมมือความพร้อม

- ๕๔ -

แบบนี้ จังหวดั ก็ได้เข้าดาเนนิ การรว่ มกบั กลุ่มเขาโดยเน้นการพัฒนา ๓ ด้าน
คอื การพัฒนาคน พฒั นาสถานที่ และพัฒนาผลติ ภัณฑ์ โดยแบ่งเปน็

ส่วนท่ีหน่ึง ให้ชุมชนดาเนินการเอง ประกอบกับ
การแบ่งคุ้มการพัฒนาออกเป็น ๑๓ คุ้ม มีคณะกรรมการบริหารคุ้มและ
จัดทาซุ้มใน แต่ละคุ้ม ตกแต่งบริเวณหน้าบ้า น จัดระเบียบร้านค้า
ปรับปรุงสภาพภูมิทศั นใ์ ห้เรยี บร้อยสวยสะอาดตา

ส่วนทีส่ อง จังหวัดสนบั สนุนโดยจัดสรรงบประมาณ
สนบั สนนุ ก็คือ

เร่ืองกา ร พัฒน า คน คือ กา ร จัดอบร มด้า น
การบริหารจดั การและพาไปทัศนศกึ ษาดงู าน ทบ่ี า้ นด่านเกวียน จังหวัด
นครร าชสีมา และที่บ้า นเกา ะเกร็ด จังหวัดน นทบุรี อีกทั้งอบร ม
ภาษาอังกฤษให้กับเยาวชนและสมาชิกในหมู่บ้าน พร้อมทั้งอบร ม
มัคคุเทศก์ท้องถิ่นให้อีกด้วย

เรื่องกา รพัฒนา อา คา ร สถาน ท่ี จ ะช่วย สร้า ง
พพิ ธิ ภัณฑ์เล็ก ๆ อาคารแสดงสินค้า อาคารสานักงาน ซุ้ มทางเข้า
หมูบ่ า้ น จุดสญั ลักษณ์ ตลอดจนปา้ ยประชาสมั พนั ธ์

เรื่องการพฒั นาผลิตภัณฑ์ก็จะชว่ ยพัฒนามาตรฐาน
สนิ ค้า ระบบการผลิต การสร้างมูลค่าเพิ่มจริง ๆ เราใช้เวลาตรงน้ี
ไม่ก่เี ดือน ด้วยความพร้อมของชุมชน ความพร้อมที่พัฒนาตนเองก็
สามารถดาเนนิ การเปดิ เป็นหมู่บ้าน OTOP เพื่อการท่องเที่ยวในช่วง

- ๕๕ -

เดอื นกันยายน ๒๕๔๘ และได้นาหมู่บ้านเข้าประกวดหมู่บ้าน OTOP
เพ่อื การท่องเทย่ี ว ได้รับรางวัลระดับภาคด้วย โดยใช้เวลาลงมือทา
ร่วมกันเพยี งไมก่ เ่ี ดือน

(๕) การตั้งกองทุนเงินหมนุ เวียน
กลุ่มอาชีพตา่ ง ๆ ที่ตอ้ งการการสนับสนุนจากจังหวัด

เพ่อื เพิม่ ขีดความสามารถในการแข่งขัน ให้ดีย่ิงข้ึน ซึ่งอาจช่วยพัฒนา
ฝีมอื หรือการหีบหอ่ สนิ คา้ หรือการหาตลาดให้ แต่ก็ต้องดูทักษะหรือ
ความถนัดของกลุ่มก่อน ประกอบกับการดูว่าตลาดต้องการสินค้าแบบ
ไหน เชน่ กรณกี ารสง่ เสรมิ การทาดอกไม้จันทน์แข่งกัน ในอดีต หรือการ
ทา ผา้ ไหมแขง่ กับจังหวดั อื่นทผ่ี า้ ไหมของเขาขน้ึ ชอ่ื อย่แู ลว้ ซ่ึงนา่ จะไป
ไม่รอด เป็นต้น ซ่ึงหมายความว่าเมอื่ ดูองคป์ ระกอบของท้งั สองอย่างแล้ว
กลุม่ นา่ จะเปน็ ไปไดก้ ถ็ ือว่ามีแววเม่ือพัฒนาฝีมือแล้วแต่ยังขาดเงินทุน
ประกอบการ ผมได้ขอให้องค์กรบริหารส่วนตาบลทั้งหลายช่วยกัน
พิจารณาตัง้ กองทุนเงินหมนุ เวียนของ อบต. เพื่อไปต่อยอดให้กลุ่มเหล่าน้ี
กู้ยืมไปในระยะสั้น โดยจะมีดอกเบ้ียหรือไม่มีดอกเบ้ียก็ได้ ซึ่งก็ได้รับ
ความรว่ มมอื จาก อบต. จานวนหน่ึงได้ร่วมกันต้ังงบประมาณรวมกัน
ประมาณ ๑๕ ลา้ นบาท สามารถที่จะชว่ ยต่อยอด กลุ่มอาชีพท่ีมีแวว
ไปจานวนไม่นอ้ ยทีเดยี ว

- ๕๖ -

(๖) การต่อยอดศนู ยข์ ้าวชุมชน
ในกระบวนการปลกู ข้าวประจาปี สงิ่ หน่ึงที่มีปัญหามาก

คอื การหาพันธ์ขุ ้าวซ่ึงจะตอ้ งไปซ้ือ ทีศ่ นู ย์เมล็ดพันธ์ุข้าวของกระทรวง
เกษตรและสหกรณ์ทก่ี ระจายกันอยใู่ นแต่ละภาค ซึ่งก็ไม่สามารถทาให้
เกษตรกร ไดท้ ัน ผมก็ถามเจ้าหน้าที่เกษตรและชาวบ้านท่ีศูนย์ข้าว
ชุมชนว่าทาอยา่ งไรเราจะทาเมลด็ พนั ธ์ุเองได้บา้ ง ข้าวพันธ์ุดีของเราก็มี
ชาวบ้านกต็ อบวา่ เรากท็ าเมล็ดพันธุ์ได้ แต่ขอลานตากข้าวเพิ่มได้ไหม
เพราะจะตอ้ งใช้ตากข้าวจะไดเ้ คลยี ร์เมล็ดพันธุ์ให้สะอาด ไม่ใช่ตากกับ
พน้ื ดนิ เชน่ ปัจจุบนั ถา้ ทาไดก้ จ็ ะลดจานวนการไปซอ้ื ท่ีศูนย์ข้าวที่เกษตร
ทท่ี กุ จงั หวดั ต่างกม็ ารมุ กันซ้ือในเวลาเดียวกัน ด้วยเหตุผลน้ี จึงได้ จัด
งบประมาณไปสรา้ งลานตากข้าวเพม่ิ อีกจานวนหน่ึง โดยเน้นให้ไปทา
ในศูนย์ข้าวชุมช นท่ีอยู่แนวหน้า ด้าน การ บริหาร ศูนย์และมีผล
การทางานทด่ี ีเป็นหลกั จากงบประมาณทจี่ ดั ใหก้ ับการพัฒนาการเกษตร
โดยรวมกวา่ ๒๐ ล้านบาท ทาใหก้ ระทรวงเกษตรและสหกรณ์ถึงกับพูด
ในท่ปี ระชุมกระทรวงตา่ ง ๆ วา่ ผ้วู ่าราชการจังหวัดนครสวรรค์เป็นผู้ว่า
CEO ท่ีใหง้ บประมาณดา้ นการเกษตรมาก

(๗) การรวมพลงั ปราชญช์ าวบา้ น
เพ่ือใหก้ ารแกไ้ ขปญั หาความยากจนสามารถเกาได้ถูกที่

คัน และสามารถแก้ไขได้โดยภูมิปัญญาของท้องถิ่น ที่สะสมมาจา ก
การลองผิดลองถูกมาเป็นเวลานาน จนเป็นองค์ความรู้ จึงให้ประชาคม

- ๕๗ -

หมู่บ้าน ทาการคัดเลือกคนในชุมชนที่มีความรู้ ประสบการณ์และ
ควา มสา มา ร ถโด ดเด่น จ า กทุกหมู่ บ้า น แล้ ว ขึ้นทะเ บียนเป็ น
ปราชญช์ าวบ้านของจังหวัดนครสวรรค์ รวมท้ังสิ้นกว่า ๕๐๐ คน
และได้แบง่ ปราชญ์ชาวบา้ นตามความร้คู วามสามารถออกเป็น ๘ สาขา
ไดแ้ ก่ สาขาเกษตรกรรม สาขาหตั ถกรรมและอุตสาหกรรม สาขาบริหาร
จดั การเงินชมุ ชน สาขาดนตรี สาขาทอผ้า ยอ้ มผา้ ตดั เย็บ สาขาชา่ ง สาขา
แพทย์แผนไทย สมุนไพร สาขาอาหารและเคร่ืองดื่ม หลังจา กข้ึน
ทะเบียนปราชญ์ชาวบา้ นเรียบรอ้ ยแลว้ จงั หวัดนครสวรรคไ์ ดด้ าเนินการ
ขบั เคลอื่ นการดาเนนิ งานปราชญ์ชาวบา้ น โดยจดั ค่ายปราชญ์ชาวบ้าน
และภูมิปัญญาท้องถิ่น ท้ังนี้ได้นาปราชญ์ชา วบ้านเข้าค่ายสัมมน า
รวม ๕ รุ่น รุ่นละ ๑๐๐ คน เพ่ือแลกเปลี่ยนเรียน รู้ประสบการ ณ์
และภูมปิ ัญญา ตลอดจนสร้างความสัมพันธ์อันดีต่อกัน โดยทุกคนได้
ปฏญิ าณตนว่าจะร่วมกันถ่ายทอดความรู้และภูมิปัญญาท่ีได้สะสมมา
เพอื่ พฒั นาอาชพี แก่ครัวเรือนยากจนให้สามารถมีอาชีพและมีรายได้
เพ่มิ ข้นึ และรับนโยบายแกจ้ นจากผู้ว่าราชการจังหวัดและหน่วยงาน
ระดับจงั หวัด และมีการคัดเลือกคณะกรรมการปราชญ์ชาวบ้านระดับ
อาเภอ/กิ่งอาเภอละ ๒ คนรว่ มเปน็ คณะกรรมการบูรณาการอาเภอ/
กง่ิ อาเภอ และคัดเลือกผู้แทนคณะกรรมการปราชญ์ชาวบ้านระดับ
จังหวัด ร่วมเป็นคณะกรรมการบูรณาการจังหวัดเพื่อทางานตาม
ยุทธศาสตร์จังหวัด ปราชญ์ชาวบ้านท้ังหมดได้เข้าร่วมในกิจกรรม

- ๕๘ -

แก้จน ต่าง ๆ เช่น ได้ตั้งสถานีวิทยุชุมชนปร าชญ์ชาวบ้าน แก้จ น
คลื่น FM 93.75 เพ่อื ใหป้ ราชญ์ ไดเ้ วยี นกันพูดออกอากาศถ่ายทอดองค์
ความร้ภู มู ิปัญญาของตนเอง และข้ันตอนการปฏิบัติได้จริงสู่ครัวเรือน
ยากจน ทกุ วัน ไดน้ าปราชญช์ าวบา้ นเข้าร่วมในกิจกรรมคาราวานแก้
จน ระดับอาเภอ จังหวัดทุกเดือน และร่วมใน กิจ กรร มส่งเสริม
การเรียนรู้แก่เกษตรกรยากจน ให้ไดเ้ รียนรู้ทดลองปฏิบัติจริงในแปลง
รวม เรียนรรู้ ะดับอาเภอ ทุกอาเภอ/ก่งิ อาเภอ และการถ่ายทอดความรู้
เก่ียวกับเร่อื งการจัดทาปุ๋ยหมัก ปยุ๋ ชีวภาพ การเล้ียงสัตว์แ ละการเพาะ
เห็ดน างร ม และความรู้ในด้านอื่น ๆ รวมท้ังหมด ๑๔ โคร งกา ร
นอกจากน้ี ไดใ้ หป้ ราชญช์ าวบ้านออกไปทางานช่วยแก้จน และพัฒนา
อาชีพนอกพืน้ ที่หมู่บ้านของตนเอง ได้ทาเรื่องน้ีได้โดยจัดงบประมาณ
เป็นเบี้ยเล้ียงเพื่อใ ห้ปราช ญ์ชาวบ้านสามารถกระจายกาลังไป
ช่วยเหลอื ชาวบ้านอย่างทว่ั ถงึ และยังได้จัดหอ้ งทางานบนศาลากลาง
จัง หวัดใ ห้เป็นที่ตั้ง ศูนย์ปราช ญ์ช าวบ้านเพื่อปร ะสา น งา น กับ
ราชการและชาวบ้านที่มาขอความช่วยเหลืออีกด้วย ซ่ึงได้รับทราบจาก
หน่วยงานประเมินผลงานวา่ มีเพยี งจงั หวดั นี้จังหวดั เดียวท่มี ีการจัดองคก์ ร
ปราชญช์ าวบ้านถงึ ระดับนี้ และมีการจัดท่ีทางานให้ด้วย ซ่ึงถือเป็น
การ รวมพลังของทุนมนุษย์ของสังคม และซ่ึงนา มาประโยชน์ใน
เชิงพัฒนาชนบทอย่างเปน็ รูปธรรม

- ๕๙ -

(๘) การจดั ต้งั ศูนยก์ ารส่งออกเบ็ดเสร็จและการวางระบบ
โลจิสตกิ สก์ ารขนสง่ ข้าว

เรือ่ งน้เี ปน็ ผลงานท่ีสานักงานคณะกรรมการพฒั นาระบบ
ราชการ (สานักงาน ก.พ.ร.) พูดถึงกันมาก เพราะยุทธศาสตร์ของ
นครสวรรค์ คือ เป็นศูนยธ์ ุรกรรมข้าวของประเทศ และเราเป็นเจ้าภาพ
ของกล่มุ จงั หวดั ทด่ี ูแลการค้าข้าวของกลุ่ม โดยกลุ่มนี้ผลิตข้าวเป็นลาดับสอง
ของประเทศ และเป้าหมายคือ ข ยายการส่งข้าวออกตรง ไปยัง
ตา่ งประเทศโดยไม่ต้องผา่ นพ่อคา้ คนกลางในกรุงเทพฯ ทเี่ รียกว่า หยง

เพือ่ ใหส้ ามารถดาเนนิ งานไปสู่เป้าหมาย สงิ่ แรกทีต่ ้องรู้
คือ ผู้ค้าข้าวท่ัวโลกอยู่ที่ใด จะติดต่อเขาได้อย่างไร จึงตัดสินใจต้ัง
ศูนย์ส่ง ออกข้าวบนศาลากลางจัง หวัด และจัดให้มีร ะบบ Video
Conference ซึ่งพ่อค้าข้าวสามารถเจรจากบั ทูตพาณชิ ย์และผูค้ า้ ทวั่ โลกได้
คาถามก็ยังค้างอยู่ว่า เราจะรู้ว่า ผู้ประสงค์จะซื้อข้าวเกรดต่าง ๆ
อยู่ที่ใดบ้าง ได้ประชุมกับพวกชมรมโรงสีและผู้ค้าข้าว จึงทราบว่า
มีศูนย์กลางข้าวของโลก (Rice Hub) อยู่ที่ประเทศอินเดีย ต้องเสียค่า
สมคั รสมาชิกปลี ะหม่นื กว่าบาท ซงึ่ ถ้าเป็นแต่ก่อนจงั หวดั ก็จะได้แต่น่ังใบ้
แต่ใน ยุคน้ันรัฐบา ล ได้จัดงบบริหา ร เผื่อเหลือเผ่ือขา ดไว้ให้แก่
ผู้ว่าราชการจังหวัด ๑๐ ล้านบา ท ซึ่งได้ใช้งบนี้ส่วนหนึ่งทาระบบ
Video Conference เพ่ือส่งออกแล้ว จึงได้ใช้ เงิน ที่เหลือน้ีสมัคร
สมาชิกของ Rice Hub ด้วย พอเป็นสมาชิกเสร็จ กดเข้าไปปรากฏ

- ๖๐ -

รายชอ่ื ของผู้นาเข้าขา้ วจากทุกประเทศขน้ึ มาเต็มจอ พ่อค้าขา้ วของเราก็
เริม่ เหน็ ลู่ทางตดิ ตอ่ แต่พอ่ ค้าข้าวรุ่นพอ่ ทั้งหลายก็ติดปัญหาเรื่องภาษา
ดังน้ันเพือ่ ใหง้ านเดนิ ไดใ้ นช่วงตน้ จงึ ใหใ้ ช้อเี มลของผมเปน็ ที่ตดิ ตอ่ ส่ือสาร
ไปก่อน และบรรดาพอ่ ค้าขา้ วทั้งหลายผู้ซ่งึ เคยค้า แต่กับผู้ซื้อรายเดิม ๆ
พอจะตอ้ งเปิดตลาดใหม่อาจมีปัญหาเร่ืองเครดิตคือความน่าเช่ือถือ
เพราะต่างก็ไม่รู้จักกันพ่อค้าข้าวก็เลยอยากให้ ผู้ว่าราชการจังหวัด
ช่วยเป็นหลกั ประกนั ให้ในกรณที ่พี ่อค้าเราไม่รับผดิ ชอบ ให้เขาแจ้งมาท่ี
ผู้วา่ ราชการจังหวัดชว่ ยจัดการให้ เลยกลายเป็นผู้ว่าราชการจังหวัดกับ
พอ่ ค้าตอ้ งมารบั ผดิ ชอบร่วมกนั พ่อค้าแคนาดามาจังหวดั นครสวรรค์ก็ขอ
กนิ ขา้ วกับผู้ว่าราชการจงั หวดั พ่อคา้ จนี มาก็ขอกินข้าวกับผู้ว่าราชการ
จังหวัด ร ะหว่า งกินข้าวก็เจร จาธุรกิจไป มีอยู่คร้ังหนึ่งร ะหว่า ง
นั่งกนิ ข้าวเย็นกับพ่อค้าจีนและประธานชมรมโรงสีของนครสวรรค์
ประธานชมรมโรงสีก็ยุให้ผมขอโควต้าข้าวจากพ่อค้าจีน ผมก็ลังเล
แต่ก็ลองดเู พราะไม่มีอะไรจะเสีย พอดีผมพอพูดภาษาจีนแต้จิ๋วได้บ้าง
เลยถามเขาว่าปีหนา้ ชว่ ยซ้ือขา้ วเราสกั ๑๐,๐๐๐ ตันได้ไหม เขาคิดอยู่
พักหนึ่งแล้วตอบว่าตกลง ทาให้ชมรมโรงสีดีใจ แทบตาย ผมเอง
ก็พลอยทาให้เป้า การ ส่งออกข้าวท่ีตกลงไว้กับสานักงาน ก.พ.ร .
ทะลุไปด้วย ความ สัม พันธ์ ๓ ฝ่ายระหว่าง ผู้ข าย ผู้ซื้อ จาก
ตา่ งประเทศและผวู้ ่าราชการจังหวดั น้ีเอง ท่ีทาให้ขายข้าวหอมไปได้
ถึงประเทศแคนาดา ประเทศท่ีพัฒนาแล้วเป็นครั้งแรก จึงเป็นเร่ือง

- ๖๑ -

สาคัญมาก เพราะพอ่ ค้านครสวรรค์เคยขายแต่กบั ประเทศที่ด้อยพัฒนา
หรือกาลงั พฒั นาแบบเรา แต่ยงั ไมเ่ คยขายกบั ประเทศพฒั นาแล้ว ซึ่งหาก
ขายได้กแ็ ปลว่าไปขายประเทศพฒั นาแล้วประเทศอืน่ ก็ได้ แต่ทั้งน้ีทั้งน้ัน
กวา่ จะขายไดก้ ใ็ ชเ้ วลาในการสอ่ื สารพอสมควร รวมทงั้ การสง่ ตวั อย่างข้าว
ไปให้ทดสอบ และต้องปรับปรงุ ขจัดสารเจือปนหลายครั้งกว่าจะตกลง
กันได้ โดยมเี งือ่ นไขว่าถา้ สนิ คา้ งวดใดไม่ได้ตามมาตรฐานขอแจ้งมาทาง
ผวู้ า่ ราชการจังหวัดใหแ้ ก้ไขให้ เม่ือทาให้เขาเชอ่ื ถือไดจ้ ึงได้ยกคณะกันไป
เซน็ สัญญากนั ทป่ี ระเทศแคนาดา ก่อนไปเซ็นสัญญาข้าวในคราวน้ัน
เราก็ได้รีบให้ผู้รู้เร่ืองภาษาต่างปร ะเทศ ทาโบ รชัวร์สินค้า OTOP
เปน็ ภาษาอังกฤษ เพ่อื เผยแพร่ไปยังประเทศต่าง ๆ ด้วย และผมก็ได้
รบั ทราบจากทูตไทยในประเทศเดนมาร์กว่ามีเพียงจังหวัดนครสวรรค์
เทา่ น้ันในขณะนนั้ ทที่ าโบรชวั ร์สนิ ค้า OTOP เปน็ ภาษาอังกฤษ จังหวดั อ่นื
ยังไมไ่ ดท้ ากนั

การพัฒนาระบบโลจสิ ตกิ ส์
เมื่อทาการตลาดในการ ขายข้าวได้พอสมควรแล้ว
สิ่งที่จะทาให้การขายทาได้ยั่งยืนก็คือราคาขายของ ข้าวของเรา
ผมก็ถามพ่อค้าข้าวในการประชุมว่า ทุกวันนี้เราขนข้าวไปส่งท่าเรือ
ด้วยวธิ ไี หน คาตอบคอื รถบรรทกุ ราคานา้ มนั ก็แพงขึ้นทุกวัน ในขณะที่
ยุทธศาสตร์ของเราเสนอให้ขนส่งทางน้าเพราะนครสวรรค์มีท่าเรือ
ที่สรา้ งไว้ตัง้ แตร่ ัฐบาลก่อนหน้าน้ี พรอ้ มกบั รางรถไฟที่เชื่อมจากท่าเรือ

- ๖๒ -

ไปสถานรี ถไฟปากน้าโพ แตห่ มอนไม้กผ็ ุหมดแล้ว และในอดีตเคยขนส่ง
น้าตาลทางเรอื แต่ปรากฏว่าระดับน้าตรงสันเข่ือนท่ีอาเภอพรหมบุรี
จงั หวดั สิงห์บุรีแตกต่างกันทาให้เรือสินค้าหัวทิ่มลงเป็นผลให้สินค้า
เสยี หาย หลังจากนั้นก็ไม่ได้ใช้ท่าเรืออีกเลย เราได้เสนอสร้างเขื่อน
ยกระดบั นา้ เพื่อการเดินเรือ แตต่ ้องใชง้ บประมาณสูง ซึ่งนายกรัฐมนตรี
ขอพิจารณาก่อน

ผมจึงคดิ ว่าในระหว่างนี้น่าจะหาทางออกท่ีดีกว่าน้ี
เลยมาคิดเร่ืองระบบโลจสิ ติกส์ทางรถไฟควบคู่ไปด้วย ผมก็สงสยั ว่าทาไม
ไม่ขนข้าวทางรถไฟเพร า ะน คร สวร ร ค์มีทา งร ถไฟผ่า น มา ต้ังน า น แ ล้ว
นั่งประชุมกัน หลาย คน พ่อค้าภา คเอกชนก็บอกว่า ท่ีผู้ว่าร าชกา ร
จังหวัดพูดน่าคิด ก็มีคน ถา มขึ้นว่าแล้วต้น ทุน การขนส่งทางรถไฟ
ประมาณเท่าใด ผมก็ต่อโทรศัพท์ถึงผู้ว่าการรถไฟทันทีเพื่อขอทราบ
ขอ้ มูลวา่ ตรู้ ถไฟ ๑ คอนเทรนเนอร์ ค่าขนสง่ เท่าไร หลังจากนั้นไม่นาน
เขาก็โทรกลับมาบอกราคา ปรากฏวา่ ประหยัดกว่าการขนส่งทางถนน
ตนั ละรว่ ม ๒๐๐ บาท ทุกคนเห็นดว้ ยทนั ทวี ่าการขนส่งทางรถไฟน่าจะ
ปร ะหยัดกว่า ค่าขน ส่งทา งร ถบร ร ทุก ข้อดีในขณะนั้น ก็คือว่า
น า ย กรั ฐมน ตรี ส มั ย นั้ น กา ชั บ ทุ กส่ ว น ร า ช กา ร แ ล ะรั ฐวิ ส า ห กิ จ ว่ า ใ ห้
ความร่วมมือกบั ผ้วู ่าราชการจงั หวัดทุกจงั หวดั โดยรวดเร็ว จงึ ทาให้เราได้
คาตอบนี้โดยไม่เสียเวลา จากน้ันเรา ก็เร่ิมขับเคลื่อน ยุทธศาสตร์
ด้านโลจิสติกส์ดว้ ยทางรถไฟ ปรากฏว่ามันมีรางรถไฟจากสถานีขนส่ง

- ๖๓ -

ทางนา้ ไปยังสถานีรถไฟปากน้าโพ ซึ่งปรากฏว่าเม่ือไม่ ได้ใช้นาน ๆ
หมอนไมร้ ถไฟก็ผหุ มด ผมก็ให้ทางการรถไฟประมาณราคาว่าจะซ่อม
ทางรถไฟนใ้ี ห้วิง่ ไดต้ ้องใชเ้ งนิ เท่าไร ทางการรถไฟเอาไปคดิ สักพักใหญ่ ๆ
กบ็ อกวา่ ต้องใช้งบซ่อมประมาณ ๑๔ ล้านบาท ตอนนั้นผู้ว่าราชการ
จังหวดั มีงบประมาณแค่ ๑๐ ล้านบาท จะทาอย่างไรดี ตอนนั้นผม
เหลืออยู่เพียง ๗ ล้า น บา ทจ า ก ๑๐ ล้า น บา ท พอดีท่า น ร อง
นายกรัฐมนตรี (พลเอกชวลิต ยงใจยุทธ) มาตรวจราชการจังหวัด
นครสวรรค์ ผมกช็ แี้ จงยุทธศาสตร์ดา้ นรถไฟให้ท่านฟัง ท่านก็เห็นด้วย
และสนับสนุนงบประมาณให้ ๗ ล้าน รวมกับงบของผวู้ ่าราชการจังหวัด
อกี ๗ ล้าน รวมเป็น ๑๔ ล้านบาท ก็ทาให้สามารถปรับปรุงเปล่ียน
ไมห้ มอนทางรถไฟได้ แตต่ ้องใชเ้ วลา ๖ เดอื น ระหว่างรอซ่อมทางรถไฟ
ผมก็ถามพอ่ คา้ วา่ ทาไมเราตอ้ งรอในเมือ่ พวกคณุ ก็ขนข้าวด้วยรถบรรทุก
อย่ทู กุ เดอื น เขาก็ตอบว่าใช่ แล้วผู้ว่าราชการจังหวัด จะเอาอย่างไร
ผมก็บอกวา่ ขนขา้ วด้วยทางรถไฟเด๋ยี วนี้เลย ทุกโรงสีก็นึกถึงแต่สถานี
รถไฟปากน้าโพซง่ึ เป็นสถานเี ล็กไม่มีรางหลีกใหข้ นข้าวใส่คอนเทรนเนอร์ได้
ผมกย็ กทีมไปประชมุ รว่ มกบั ผ้วู ่าการรถไฟ โดยไปแจ้งความประสงค์ว่า
เร าไม่อย า กร อเพร าะขนทา งร ถไฟจะเซฟกว่า ทางร ถย น ต์มา ก
แต่มันติดปญั หาตรงสถานรี ถไฟปากน้าโพ มนั เลก็ ก็มผี ู้รคู้ นหน่ึงของการ
รถไฟเสนอวา่ ทาไมไม่ใชส้ ถานีรถไฟนครสวรรค์ เทา่ น้ันเองพ่อค้าทุกคน
บอกได้ เพราะสถานนี ครสวรรค์มีรางหลีกใช้สาหรับตู้คอนเทรนเนอร์

- ๖๔ -

มาจอดขนขา้ วได้ ผมก็กาหนดวันดีเดย์ปล่อยขบวนรถไฟขบวนแรก
เม่อื วันที่ ๗ กนั ยายน หลงั จากทีต่ กลงเรอื่ งน้ีเพียง ๒ เดือน โดยเราทา
เป็นศูนย์ส่งออกข้าวเบ็ดเสร็จ โดยให้ทุกหน่วยท่ีต้องตรวจสอบข้าว
ในกรงุ เทพฯ มาตรวจสอบที่นี่ให้เสร็จ แล้วปิดคอนเทรนเนอร์ไปลง
เรือทแี่ หลมฉบงั เลย หลงั จากนน้ั กม็ ีการขนข้าวทางรถไฟ เดือนละ ๓ – ๔
ขบวน โดยเราได้แบ่งแยกภารกิจให้ฝ่ายพ่อค้าไปประสานกับการรถไฟ
เพอ่ื จองคอนเทนเนอร์มาใหไ้ ด้ แลว้ ผมกับการรถไฟจะดูแลเรื่องของสถานี
รถไฟ เร าก็ เปิดขนขบวนแรกวันที่ ๗ กันยายน และหลังจากน้ัน
ก็มีการขนข้าวทางรถไฟ นอกจากข้าวแล้ว ก็ยังมีพืชไร่อย่างอื่นมาใช้
อย่างเชน่ มนั สาปะหลังจากตาบลสลกบาตร จังหวัดกาแพงเพชรก็มา
ขนถา่ ยท่ีน่ี เพราะอย่างไรแล้วขนทางรถไฟก็ถกู กว่ารถบรรทกุ

แต่เป็ นท่ีน่า เสียดายว่า ระบบ โลจิสติกส์ด้ วยทา งรถไฟ
ซึ่งสาเร็ จ ได้ ด้ วย ควา มร่ วมมื ออย่ า งจ ริ งจั ง ข องห ล า ย ฝ่ า ย โ ดย เฉ พา ะ
นโยบาย ของรัฐบา ลและการ ร ถไฟแห่งประเทศไทยในขณะน้ัน
ซ่งึ ถอื เป็น Critical Factor คือปจั จัยช้ีขาดความสาเร็จ ว่าจะสามารถ
จัดคอนเทรนเนอร์ให้ผู้ส่งออกในจานวนและเวลาที่เขา ต้องการได้
หรือไม่ และการรถไฟฯ ยงั เปน็ ผคู้ วบคมุ การเดินและระบบรางไว้ทั้งหมด
ดว้ ย โครงการนสี้ าเร็จได้แล้ว เมอ่ื ปี ๒๕๔๗ ภายใต้นโยบายการเอาจริง
ของรัฐบาล แต่ความยั่งยืนของโครงกา รน้ีย่อมข้ึนอยู่กับนโยบา ย
ของแตล่ ะรฐั บาล ซึง่ มกั จะมนี โยบายท่เี นน้ หนกั ไม่เหมือนกนั

- ๖๕ -

๒.๕ การพฒั นาทอ่ งเท่ยี วแบบยดึ Demand
(๑) จังหวัดนครสวรรค์โดยพ้ืนฐานเป็นจังหวัดเศรษฐกิจ

แตก่ ็มีแหลง่ ท่องเท่ียวท่ีนา่ สนใจที่น่ามาเทย่ี วอยู่หลายแห่ง อย่างไรก็ตาม
เม่อื รฐั บาลมีนโยบายให้ทุกจังหวัดเพิ่มมูลค่าเพิ่มด้วยการท่องเที่ยว
ในขณะที่เดิมทาการทอ่ งเท่ียวโดยกระจายงบประมาณไปพัฒนาแบบ
เบย้ี หวั แตก ไม่ได้ผลอะไรเป็นชิ้นเป็นอัน ถ้าจะพัฒนาการท่องเที่ยว
จริง ๆ เรานา่ จะคิดใหมห่ มด ด้วยการถามว่านกั ท่องเท่ียวว่าเขาคิดถึง
ทรพั ยากรการท่องเทีย่ ว ในพื้นที่ตา่ ง ๆ ของเราอย่างไร แล้วค่อยมา
วางงบปร ะมาณกัน ผู้ที่ตอบคา ถามเร าได้ดีท่ีสุดก็คือบริษัททัวร์
ทง้ั หลาย เพราะบริษทั ทวั รจ์ ะรวู้ า่ นกั ท่องเท่ียวต้องการอะไร เขาบอกเลย
วา่ มาที่นครสวรรค์ไม่ได้ตอ้ งการมาเทยี่ ววัดเพราะเขาเท่ียวท่ีอยุธยามา
พอแลว้ มาทน่ี ่ีจะดอู ย่างอน่ื มเี วน้ อย่างเดียวคือพิพิธภัณฑ์จันทร์เสนที่มี
เมืองโบราณ ยุคทวาราวดี เขาจัดอันดับความสาคัญมาให้เราตั้งแต่
ศาลเจ้าพอ่ เทพารักษ์ - เจ้าแม่ทับทิม (ศาลเจ้าพ่อเจ้าแม่ปากน้าโพ)
เขาบอกวา่ เปน็ ทง้ั แหล่งท่องเทย่ี วและสถานทีศ่ ักดิ์สทิ ธิ์ มีคนมากราบไหว้
มากมายท้ังในและนอกประเทศ บึงบอระเพ็ดดีแต่ต้องพัฒนาอีกมาก
และน่ันยังเป็นรีสอร์ทของเราทางการทอ่ งเท่ยี ว สว่ นขา้ งบนภูเขามีท่ีใหม่
แห่งหนง่ึ คอื วัดครี วี งศ์ ทีม่ ีเจดีย์ดาวดึงส์ ซึ่งพัฒนาจนสวยงามสามารถ
มองเหน็ วิวจังหวดั ทั้งหมด ซ่ึงคนนครสวรรค์ส่วนใหญ่ยังไม่ค่อยขึ้นไป
สถานทพ่ี ัฒนาไวด้ ีมากพรอ้ มท่ีจะเป็นสถานทที่ ่องเที่ยว ข้างบนสามารถ

- ๖๖ -

ทารา้ นอาหารดี ๆ ดูววิ ตรงนั้นจะสวยงามมาก จากน้ันก็มีพิพิธภัณฑ์จันเสน
มเี ขาหนอ่ ทถี่ ือเป็นสง่ิ มหศั จรรย์ที่ค้างคาวนับล้านตัว บินออกจากถ้า
แบบเป็นแถวเปน็ แนว และยังมีฟอสซิลท่ีเขาถ้าเพชร อาเภอตากฟ้า
ซ่งึ แต่เดมิ พอไปถงึ ถา้ เพชร ถ้าทอง ทกุ คนกบ็ อกว่า ไอแ้ สงทีส่ อ่ งลงมาจาก
ขา้ งบนเป็นจุดไฮไลท์แต่บริษัททัวร์บอกว่าไม่ใช่เลย ฟอสซิลต่างหาก
ทเ่ี ปน็ ไฮไลท์ของนกั ทอ่ งเท่ยี วเชงิ อนรุ ักษ์ และตน้ ไมโ้ บราณที่อยู่ข้างบนด้วย
น่ีคือข้อมูลด้า น กา ร ท่องเที่ย วที่เร า ได้มา จ า กกา ร เชิญสม าคม
การท่องเทีย่ วมา ๓ สมาคม พาบริษทั ทวั ร์ ๒๐๐ บริษทั และมาประชุม
กันท่ีนี่ ทุกที่ท่ีเขาบอกว่าเปน็ แหล่งทอ่ งเทยี่ วท่ีขายได้ เขาจะบอกเราด้วยว่า
แต่ละสถานท่ีต้องปรบั ปรงุ อะไรบา้ งเปน็ รายที่ ว่าขาดอะไรบ้าง ต้ังแต่วัน
น้ัน น่ันคอื Master Plan ของการท่องเที่ยวของนครสวรรค์ เราจึง
เริม่ ใส่งบประมาณไปพฒั นาตงั้ แต่ปี ๒๔๕๗ เวลาน้กี ม็ ีหลายโครงการที่ได้
ทาไปแล้ว โดย ใช้งบประมาณแบบ CEO เรา จึงได้ปรับปรุงแบบ
ไม่สะเปะสะปะ และจดั งบประมาณใหต้ ามลาดับความสาคัญของสถานที่
ท่องเท่ียวหลา ย อย่า ง เม่ือเร า จัดงบปร ะมา ณทย อยลง พัฒน า
แหล่งท่องเทย่ี วเหล่านี้ เช่น ต้ังแต่การทาต้นน้าเจ้าพระยาที่หน้าศาล
เจ้าพอ่ เทพารักษ์ - เจา้ แม่ทับทิม ทาเข่ือนหนา้ ศาลให้สวย มีป้ายต้นน้า
เจา้ พระยา คนมาเท่ยี วก็จะได้ถ่ายรูปว่านี่คือแหล่งกาเนิดเจ้า พระยา
แล้วจัดวงรอบของการท่องเที่ยวของเราโดยจะเริ่มต้ังแต่มาดูต้นน้า
เจา้ พระยา ต่อจากนน้ั ก็ไปบึงบอระเพ็ด ไปวดั คีรีวงศ์ ไปหมู่บ้าน OTOP

- ๖๗ -

ทบ่ี า้ นแกง่ ซง่ึ เป็นหมู่บ้านชาวมอญ ดงั นัน้ การพัฒนาการท่องเท่ยี ว จึงเปน็
การพัฒนาแบบสอบถามความต้องการผู้ท่ีจะเข้ามาเที่ยวเป็น หลัก
อย่างน้ีจะทาใหก้ ารจัดแหล่งท่องเที่ยวของเราขายได้แล้วงบประมาณ
กไ็ ม่เปน็ เบ้ียหัวแตกตงั้ แตบ่ ัดนไี้ ป

(๒) การตอ่ ยอดบทบาทของจังหวัดสกลนครในฐานะเป็น
เมอื งแหง่ ธรรมะ เมือ่ ผมไปรับตาแหน่งผ้วู า่ ราชการจังหวัดสกลนครน้ัน
การท่องเท่ยี วแห่งประเทศไทยได้ให้แง่คิดว่า จังหวัดสกลนครน่าจะมี
บทบาท ๒ เร่ือง คือ เรอ่ื งการศกึ ษา และเรือ่ งการศาสนาวัฒนธรรม ผมเอง
ได้ยนิ เร่ืองการแห่โคมในวันวสิ าขบชู ามานานแลว้ ผมก็เคยบอกว่าทาไม
เราไม่เริ่มทาใหด้ ี พอดี ททท. มากระตุน้ แตเ่ ขาก็ไม่มีงบประมาณมาช่วย
แต่จะช่วยประชาสมั พันธ์ ผมก็ไดน้ าเรื่องนี้มาประชมุ หารือกับหอการค้า
จังหวัดและแกนนาภา คเอกชนและมูลนิธิต่า ง ๆ เพื่อฟังความเห็น
กป็ รากฏวา่ ทุกฝา่ ยเห็นดว้ ย แตก่ ็รวู้ ่างานจะหนกั เพราะเก่ียวข้องกับทุก
ฝา่ ยในจงั หวดั จงึ ได้ขอให้ทางผู้วา่ ราชการจงั หวัดเปน็ แกนนา ผมก็บอก
วา่ ถึงแม้วา่ ผมจะมาใหม่ กย็ นิ ดีทีจ่ ะเป็นแกนกลางในการประสานแรงใจ
จากทุกภาคส่วนของชาวจังหวัดสกลน คร ท้ังมวลให้ร่วมกัน ฟ้ืน ฟู
ศิลปวัฒนธรรมท่ดี ที เี่ คยรุ่งเรอื งมาในอดีตใหก้ ลบั มาปรากฏต่อสายตา คน
ทงั้ ประเทศอกี ครัง้ หนงึ่ ไดร้ ว่ มกันคิดกจิ กรรมทจ่ี ะทากค็ อื

- การแห่โคมเทยี นจากประตเู มอื งมายังพระธาตเุ ชิงชมุ

- ๖๘ -

- การประกวดโคมบชู าขนาดใหญโ่ ดยเทศบาลทุกแห่ง
แลว้ โคมและตงุ ทัง้ หลายก็นาไปแขวนอยู่เหนอื ถนนตลอดเสน้ ทางแห่เทยี น
สู่พระธาตุเชิงชมุ

- จัดพมิ พ์หนังสอื คาสอนยน่ ย่อของพระอริยสงฆ์ในอดีต
- มีนิทรรศการแสดงการใช้ชวี ติ ของพระปา่ ณ วัดป่าสุทธาวาส
- การอุปสมบทและการนั่งสมาธิ
- หอการคา้ จดั ทัวร์ธรรมะ
งานนสี้ าเร็จลงได้โดยการรวมพลังของคนทั้งจังหวัด
นบั จากคณะสงฆ์ คณะนายอาเภอ หอการค้า เทศบาล อบต. อบจ.
สถาบันราชภัฏและโร งเรียนต่าง ๆ แต่ถึงแม้จะเป็นงานใหญ่และ
มีปริมาณงานทีจ่ ะต้องประสานมาก ภาพท่ีปรากฏต่อสายตาชาวพุทธ
ท้งั หลายซงึ่ เดิมเตรียมไว้ไมก่ ี่พนั คนกลายเป็นภาพแสงเทียนจากดอกบัว
บชู าระยิบระยบั กวา่ ๑๓,๐๐๐ ดวง ทเี่ คล่อื นไปตามถนนสายธรรมเข้าสู่
องค์พระธาตุเชิงชุม ทาให้ผู้ร่วมงานทุกคนปล้ืมปิติหายเหน่ือยเป็น
ปลิดท้งิ เจ้าคณะจงั หวดั ซง่ึ เปน็ เจา้ อาวาสวดั พระธาตเุ ชิงชุมด้วยได้กล่าว
กับผู้เขียน ว่า ขอใ ห้ผู้ว่าราชการจังหวัดภูมิใจเพราะว่านี่ถือเป็น
ประวตั ศิ าสตร์ของเมืองสกลนครในฐานะเมอื งธรรมะ และท่ีเคยทามา
กม็ ีคนไม่กี่ร้อยคนท่ีมาแหเ่ ทยี นกัน งานน้ีจึงเป็นประวัติศาสตร์จริง ๆ
และนับจากปนี ั้นเปน็ ตน้ มา การท่องเท่ียวแห่งประเทศไทยก็ได้บรรจุ

- ๖๙ -

งานประเพณีเทศกาลแห่เทียนพรรษาในวันวิสาขบูชาของจังหวัด
สกลนครลงในปฏทิ ินการทอ่ งเท่ยี ว

สิง่ ท่ีน่าเสยี ดายคอื ในปีตอ่ มาการจัดงานน้ีก็ลดขนาดลง
และหลงั จากนน้ั ก็แยกยา้ ยกันไปจัดในแต่ละพ้ืนท่ีตามท่ีเห็นเหมาะสม
เท่านั้น อาจจะเป็นเพราะภาระในการจดั งานนรี้ วมท่ีเดยี ว ณ จังหวัดน้ัน
อา จจ ะขาดแกนน าที่จะเป็นผู้ปร ะสาน ท้ังหมด จึงจัดได้ยิ่งใหญ่
เพยี งครงั้ เดยี วเท่าน้ัน

๒.๖ การพัฒนาสงั คม
จากแนวคิดที่จะให้เกิดการมีส่วนร่วมของภาคราชกา ร

ภาคเอกชน และภาคประชาชน เพอื่ ใหม้ ีการศกึ ษาวเิ คราะห์ปัญหาสังคม
ตา่ ง ๆ อย่างจรงิ จงั เพ่อื รว่ มกันค้นหาวิธีการแก้ไขและป้องกันปัญหา
และได้จัดให้มีการประชมุ เสวนาทัง้ การระดมสมองระหว่างผู้เชี่ยวชาญ
ด้านสังคม มีการเสวนาในกลุ่มยอ่ ย ช้ใี หเ้ หน็ ปัญหาสังคม เด็ก เยาวชน
ครอบครัว และผู้สูงอายุ เป็นตน้ แต่ผลจากการระดมสมอง ทปี่ ระชุมต่าง
มองเหน็ วา่ ปญั หาเดก็ และเยาวชนนับเป็นปัญหาที่สาคัญและต้องเร่ง
แก้ไขป้องกันอย่างเร่งด่วน ซ่ึงน าไปสู่การระดมความคิดเห็นและ
ความร่วมมือของทุกภาคส่วนภา ยใต้คณะกรรมการบริหารจังหวัด
แบบบูรณาการ เป็นกลไกกลางที่จะให้มีการแก้ปัญหาเรื่องเด็กและ
เยาวชนโดยผมได้เรง่ ดาเนนิ การด้านหลกั ๆ ดังนี้

- ๗๐ -

(๑) การดาเนนิ การดา้ นจัดระเบยี บสงั คม เน่ืองจากจังหวัด
นครสวรร ค์เป็นศูน ย์กลา งกา ร ศึกษา ในเขตภาคเหนือตอนล่า ง
มสี ถาบนั การศึกษามชี อ่ื เสยี งหลายแห่งในทกุ ๆ ระดบั การศึกษา ซ่งึ มีเด็ก
และเยาวชนในเขตอาเภอต่าง ๆ และจงั หวดั ใกล้เคียง ได้เดินทางมาศึกษา
เป็นจ านวนมาก การดาเนินการในด้านการจัดระเบียบสังคมได้เน้น
การบรู ณาการกับหลายภาคส่วนทเี่ กย่ี วข้อง ไดแ้ ก่ ฝ่ายปกครอง สรรพากร
สาธารณสขุ ตารวจ เขตพ้ืนที่การศกึ ษา เทศบาล และสานักงานพัฒนา
สังคมและความม่ันคงของมนุษย์ โดยการจัดตั้งเป็น ทีมปฏิบัติงา น
จดั ระเบียบสังคมออกตรวจตราสถานบริการ ๓ ด้าน ได้แก่ หอพัก
รา้ นเกม ร้านอินเทอรเ์ นต็ นอกจากนั้นก็เปน็ การควบคุมดแู ลการทางาน
ของสถานบริการต่า ง ๆ ตามท่ีกฎหมายกาหนด นอกจากน้ี จังหวัด
นครสวรรค์ ยังมีนโยบายในการแก้ปัญหาเด็กและเยาวชนโดยการ
จัดทาขอ้ มูลเด็กและเยาวชนที่มีพฤติกรรมก่อปัญหาสังคมออกเป็น
ประมาณ ๕ ประเภท อาทิ เดก็ ทชี่ อบทะเลาะววิ าท กระทาการรุนแรง
เด็กชอบแขง่ รถจักรยานยนต์ เด็กหนีเรียน เด็กมีพฤติกรรมทางเพศไม่
สมวัย และยาเสพติด การรวบรวมข้อมูลดังกล่าวจะอาศัยกระบวนการ
ประชาคมหมู่บา้ น ซ่ึงมีโครงสร้างตามเป้าหมายของจังหวัดเป็น ๓ ฝ่าย
ได้แก่ ฝา่ ยอาชีพ ฝ่ายรักษาความสงบเรียบร้อย และฝ่ายสังคมและ
ส่งิ แวดล้อม จะเนน้ ใหค้ ณะทางานศนู ยพ์ ัฒนาครอบครัวในชุมชนระดับ

- ๗๑ -

ตาบล ซง่ึ จังหวัดไดจ้ ัดตัง้ ข้ึนเป็นแกนในการรับผิดชอบด้านพัฒนาและ
สวสั ดกิ ารชุมชน

การจัดต้ัง ศูนย์ครอบครัวตาบลของศูน ย์เย าวชน
ขึ้นน้ันเพราะปัญหาเรื่องเด็กท่ีเป็นปัญหาเร่งด่วน โดยเฉพาะเร่ือง
เด็กเกเร เราจงึ ต้องการให้มศี นู ย์ครอบครัวตาบลข้ึนเพ่ือเป็นท่ีปรึกษา
ปญั หาในครอบครวั โดยใหศ้ นู ยอ์ นามัยเขต ๘ ซ่ึงเก่งในเรื่องจิตวิทยา
ร่วมกบั พัฒนาสงั คมจังหวัดร่วมกันทา เพราะเดิมก็ต่างมีชื่อโครงการ
ของตนเอง จังหวัดได้ริเริ่มเร่ืองน้ีขึ้นตั้งแต่ปี ๒๕๔๗ ใน ๔๐ ตาบล
โดยนา ๒ หน่วยมาร่วมกนั ทา ใช้พ้ืนที่เป้าหมายเดียวกัน เอาองค์การ
บรหิ ารส่วนตาบลเป็นหลักโดยคัดเลือกนายก อบต. ท่ีมีแนวคิดด้าน
สังคม มา ทาความเข้าใจ กัน จัดตั้งที่ทา งานใน อบต. แล้วก็จะมี
อาสาสมคั ร พ่อแม่ พีน่ ้อง คนที่มีขีดความสามารถนามาเข้าหลักสูตร
อบรม บคุ คลเหล่าน้ีให้ อบต. เป็นผคู้ ัดเลือกมาอบรมโดย ๒ หน่วยงาน
ทเ่ี ปน็ เจา้ ของเร่อื ง และเริ่มทางานภายใต้คาแนะนาของ ๒ หน่วยงานน้ี
ปรากฏว่าไดผ้ ลเป็นท่ีนา่ พอใจ สามารถให้ข้อแนะนาในเรื่องผัวเมีย
มปี ัญหากัน พอ่ แม่กบั ลกู จะทาอย่างไร ให้คาปรึกษาแก่ครอบครัวที่มี
ปญั หาเด็กท่ีมีปัญหา ปี ๒๕๔๘ จะขยายผลมาแก้ปัญหาสังคม เช่น
แก๊งมอเตอรไ์ ซค์ซ่ิง แก๊งอันธพาล เยาวชนทย่ี งั คงเป็นหัวโจก สิ่งที่อยาก
จะทาคอื การทาบัญชีเปน็ รายหมบู่ า้ นให้มขี ้อมลู เยาวชนท่ีต้องใส่ใจ เช่น
เกเรเรื่องอะไร เป็นใคร เยาวชนท่ีถูกข่มเหงรังแกในบ้านตามข่า ว

- ๗๒ -

ในหนงั สือพมิ พ์ เปน็ ต้น และศูนย์ครอบครัวตาบลต้องทาหน้าที่ตรงน้ี
เพื่อแกป้ ญั หารว่ มกับประชาคม กานัน ผู้ใหญ่บ้าน และนายก อบต.
ปลัดอาเภอ นายอาเภอ ปัญหาครอบครัวในพื้นท่ีมีอะไร อย่างไร มา
ชว่ ยกันแกป้ ญั หา ถ้าแก้ไม่ได้ในระดับตาบล อาเภอ ก็เป็นหน้าที่ของ
ตารวจแลว้ ถ้าเราแก้แบบนี้เราก็มีข้อมูลรายชื่อของประชาชนท่ีมี
ประวัติอยู่ท่ีหมู่บ้าน เมื่อเราพยา ยามให้เขาแก้ไขอย่างเต็มท่ีแล้ว
วันหน่ึงก็จะตอ้ งแยกวา่ พวกหนง่ึ แกไ้ ดก้ บั แก้ไมไ่ ด้ ข้อมูลจะต้องไปถึง
ศาลเยาวชน ถา้ หากเดก็ มจี ติ ใจโหดร้ายอยูใ่ นสันดาน ใหโ้ อกาสแล้วยงั ทา
เช่น ไปรบั จ้างฆา่ ฟันอยู่ ก็ต้องรับโทษตามโทษานุโทษตามกฎหมาย
แต่ในกฎหมายปจั จุบนั เยาวชนอายุไม่ครบ ๑๘ ปี จะทาผิดอะไรโทษ
ยงั เบาอยู่มากเพราะเหน็ ว่าเปน็ เดก็ จนกระท่ังในกลุ่มเยาวชนพูดกันว่า
ถ้าใครอยากลองทาผิดอะไรให้ทาเสียก่อนอายุ ๑๘ ปี คนที่จะต้อง
เสยี ใจกค็ ือผ้ปู กครองและตัวผ้กู ระทาผดิ เอง และในหลายกรณี เม่ือเรา
ปลอ่ ยมาก็มาทาผดิ ใหม่ ฉะน้นั กไ็ ม่ควรลดโทษ ไม่สมควรจะใหอ้ ภัยอีกแลว้
ก็เปน็ เรอ่ื งท่ีควรกระทาอยา่ งจริงจงั ไมใ่ ช่รอใหเ้ รอื่ งเกิดข้นึ มา ค่อยเสียใจ
ระบบที่คิดจะทา คือ ศาลเยาวชนกับเด็กเยาวชนท่ีมีปัญหาต้องมี
ขอ้ มลู ถงึ กนั รวมท้ังเร่ืองปญั หาท่ีเกิดกับเยาวชนทีม่ ีปัญหาซงึ่ ชาวบา้ นรเู้หน็
คณะกรรมการพฒั นาเยาวชนจังหวัดทราบสามารถแยกลูกออกจาก
พ่อแม่ได้ หากเรามรี ะบบขอ้ มูลทดี่ ี เช่น ถูกพอ่ เล้ียงขม่ เหง เปน็ ตน้

- ๗๓ -

(๒) การจดั ระเบียบหอพัก สกลนครได้เร่ิมดาเนินการมา
ตัง้ แตเ่ ดือนพฤศจกิ ายน ๒๕๔๕ เปน็ ต้นมา เพราะทราบข่าวต้งั แต่ย้ายมา
วา่ มีการมวั่ กันทางเพศและยาเสพติดในหอพัก มีการร้องเรียนกันมาก
และในขณะท่ีจงั หวดั เปน็ ทง้ั จงั หวดั ศนู ย์กลางการศึกษาและเป็นจังหวัด
แห่งธรรมะ ถ้าเราปลอ่ ยใหม้ ีเหตกุ ารณอ์ ยา่ งนีท้ ีน่ ี่จะกลายเปน็ เด็กเสยี คนไป
หมด แหลง่ การศกึ ษาคงเสอ่ื ม ผู้ปกครองจะวา่ ได้ว่าส่งนักเรียนมาเรียน
สกลนครแลว้ กเ็ สียตวั และติดยาดว้ ย จงึ ได้เรยี กเจา้ ของหอพักมาประชุมกัน
มที ัง้ หอพักทเ่ี ป็นบา้ น หอพักท่ีจดทะเบียนถูกต้องตามกฎหมาย แ ละ
หอพกั ท่ไี มไ่ ด้จดทะเบยี นดว้ ย

ผมไดป้ ระกาศวา่ ต้งั แต่พฤษภาคมเป็นต้นไป จะต้อง
ไม่มีหอพักช ายและหญิงปนกัน มีแต่หอพักชายหรือหอพักหญิง
ตาม พ.ร.บ. หอพัก ได้จัดชุดออกตรวจหอพัก รวมทั้งได้เชิญประชุม
อธกิ ารบดี ผ้อู านวยการสถาบนั ศกึ ษา ผอู้ านวยการโรงเรียน มาประชุม
กัน ขอใหช้ ่วยทาบัญชีทพ่ี ักของเดก็ ทั้งหลายท่ีศึกษาอยู่ในสถานศึกษา
แต่ละแห่ง เพ่ือจะนามาเช็กกับรายช่ือที่มีการพักอยู่ในหอพักต่าง ๆ
สาหรับท่ีนคร สวรรค์ ได้เชิญหอพักจาน วน ๑๖๒ แห่ง มาประชุม
เช่นเดยี วกัน ว่ามีการทาผดิ พ.ร.บ. หอพัก เพราะปกติหอพักชายห้ามหญิง
เขา้ พบได้แต่ข้างล่าง หอหญงิ ห้ามผูช้ ายเข้า ถา้ นกั ศึกษามีการมั่วสุมกัน
เจ้าของหอพักต้องรับผิดชอบ สิ่งเหล่าน้ีเป็นส่ิงที่ระบุอยู่ใน พ.ร.บ.
หอพกั เร่อื งนไี้ ด้ดาเนนิ การมาเป็นเวลาราวหน่งึ ปี หอพักที่นครสวรรค์ก็

- ๗๔ -

เขา้ สมู่ าตรฐาน ร้อยละ ๘๐ ของจานวนหอพกั ทเ่ี รามี คอื ๑๓๑ แห่ง ท่ีมี
ปญั หาคอื หอท่ีไม่ได้ขออนญุ าตกอ่ สร้างเป็นหอพักไม่ได้ขออนุญาตจาก
เทศบาลบางแห่งเป็นหอพักท่ีเอกสารสิทธิ์ไม่เรีย บร้อย พวกน้ีไม่มี
การอนุญาตชัดเจน แต่ตอนหลงั เราตกลงกนั ว่าใหม้ ายืน่ จดทะเบียนก่อน
แล้วเราจะประสานหน่วยที่เกี่ยวข้องเข้าไปดูเอง เพื่อให้หอพักท้ังที่
จดทะเบยี นและไม่จดทะเบยี นเขา้ สรู่ ะบบกอ่ น ปัญหาใหม่ที่เกิดข้ึนก็คือ
พวกนกั ศึกษาชายหญงิ ที่เคยอยู่ด้วยกันก็เร่ิมย้ายหนีจากหอพักไปอยู่
บ้านเช่า เราจะตอ้ งจัดทีมออกไปตรวจบา้ นเช่าตา่ ง ๆ ว่านักเรียนพักกัน
ทไ่ี หน แลว้ ขอเช่าพักกี่คน อยู่จริง ๆ กี่คน ก็เป็นเร่ืองของการท่ีเรา
จะต้องไปตา มไล่ปัญหาท่ีเหตุให้ได้ แต่สรุปแล้วท้ังสกลนคร และ
นครสวรรคเ์ มือ่ มกี ารประชุมมีการกวดขันและมีการคาดโทษเจ้าของ
หอพกั วา่ มกี ารทาผดิ เตือนแล้ว ถ้ายงั ไม่แก้ไขก็จะปิดหอพัก ทุกอย่าง
กเ็ ข้าสู่ระบบทง้ั สองจังหวัด สาหรับท่ีสกลนครเป็นจังหวัดแรกท่ีทา
หลังจา กดาเนิน กา รแล้ว กระทรวงพัฒนาสังคมฯ ได้มีหนังสือ
มาขอบคุณผู้วา่ ราชการจงั หวัดทใ่ี ห้ความสนใจแก้ปัญหาเรื่องหอพัก
และกระทรวง พัฒนาสัง คม ฯ ได้เวียนใ ห้ทุกจัง หวัดพิจารณา
ดาเนนิ การในแนวทางนีด้ ้วย

(๓) การสร้างจิตสานึกให้กับนักเรียนท้ังชายและหญิง
เกีย่ วกบั การมีเพศสมั พันธก์ ่อนวัยอันควร

- ๗๕ -

หลงั จากทาเรอ่ื งหอพกั ซง่ึ เป็นการแก้ที่ปลายเหตุแล้ว
ได้เคยปรารภในท่ีประชุมหลายแห่ง ว่าฝากให้ช่วยกันคิดว่าเราจะ
แกต้ น้ เหตนุ ้ไี ด้อย่างไร คือการสร้างจติ สานึกใหก้ บั นกั เรียนท้ังชายและหญิงว่า
การมีเพศสัมพันธ์ก่อนวัยอันควรเป็นเรื่องที่ไม่ถูกต้อง โดยผู้เขีย น
มีประสบการณ์ตรงในระหวา่ งการบรรยายเพื่อพัฒนาประชาธิปไตยแก่
นักศึกษาและนักเรีย นมัธยมปลาย ซึ่งผู้เขีย นได้ถ ามผู้เข้าอบร ม
อย่างตรงไปตร งมา ว่า นักศึกษา /นักเรีย นท่ีเคย มีปร ะสบกา ร ณ์
ดา้ นเพศสัมพันธแ์ ล้วให้ยกมอื ข้ึน ปรากฏว่ากว่าคร่ึงยกมือ ผมก็ถามว่า
ท่ีเหลืออยู่ประมาณ ๓๐ - ๔๐% คิดอย่างไร พวกกลุ่มน้ียังไม่ทันตอบ
แต่กล่มุ ๖๐% ตะโกนตอบมาวา่ พวกนซ้ี อ่ื บื้อ ส่ิงเหล่านี้สะท้อนให้เห็น
ว่า ๓๐% หรือ ๓ คน ใน ๑๐ คน จ ะอยู่ได้นานเท่าไร ท่ีจะรักษา
ความบรสิ ทุ ธ์ิไว้ ถ้าบรรยากาศในโรงเรียนยังเป็นเช่นนี้ นักเรียนท่ีดี ๆ
เข้ามา ก็จะถกู กลนื ไปหมด เพราะเหน็ วา่ เปน็ เร่ืองธรรมดา เพราะเพือ่ น ๆ
กเ็ สียตัวหมดแล้ว เราจะทาบ้างมันจะผิดอะไร เราต้องการ จะเปลี่ยน
กระแสตรงน้ี กับอีก ๓ คนที่เหลือ ให้ยนื หยดั ด้วยความมัน่ ใจแล้วก็ขยายผล
ไปถงึ ๖ คนทท่ี าพลาดไปแล้วดึงกลับมา แตไ่ ม่มผี ูใ้ ดสามารถหาวิธีแก้ไข
ตน้ เหตุนีไ้ ด้ จนกระทงั่ มาไดย้ ินเร่ืองผลงานของสมาคมครอบครัวไทย
ทีไ่ ด้ไปทาใหก้ ับโรงเรยี นในกรุงเทพมหานคร จงึ ไดเ้ ชญิ มาหารือว่าจะทา
โครงการ “อดเปร้ียวไว้กินหวาน” และจะให้มาอบรมในโรงเรียน
ขนาดใหญ่ประมาณ ๔ โรงเรียนก่อนในเขตเมือง ๒ โรงเรียน อาเภอ

- ๗๖ -

รอบนอก อีก ๒ โรงเรียนเพือ่ เป็นโรงเรียนนาร่องก่อนจะได้ดูผลสัมฤทธิ์
ของการอบรมต่อนกั เรียน ครูและผู้ปกครอง และผมได้ขอให้โรงเรียน
ตา่ ง ๆ ส่งวทิ ยากรมาร่วมสังเกตกระบวนการทางจิตวิทยาที่วิทยากร
ของสมาคมใชเ้ พือ่ กระตุน้ จิตสานึกของนักเรยี น เพ่ือเตรียมไปเป็นครู ข
ในโรงเรียนตนเอง ผมเองได้เข้าร่วมสังเกตการณ์ฝึกอบรม และเห็น
ตัวอย่างคาถาม เช่น ขอถามนกั เรียนชายว่า “ถ้าคุณมีแฟนอยู่แต่ภายหลัง
ได้ทราบมาว่าแฟนคณุ เคยเป็นของคนอน่ื มาแล้ว คณุ จะแตง่ งานกบั เขาไหม”
ผชู้ ายตอบพร้อมกันเลยว่าไม่ ซงึ่ เป็นคาตอบท่ีช็อกความรสู้ กึ ของฝ่ายหญิง
ใหค้ ดิ ทบทวนการปฏิบตั ติ นใหม่ เป็นต้น ซ่ึงวทิ ยากรก็บอกว่าเรามารักษา
ความบริสุทธ์ริ อบสองกันใหม่เถิด เพราะยังไม่สายเกินไปท่ีจะรักษา
ผลที่เหน็ ชดั เจนคือ เน่อื งจากงบประมาณของจงั หวัดมีจากัดไม่สามารถ
จัดใหเ้ ขาไปอบรมไดท้ ุกโรงเรียน เราสามารถจัดใหไ้ ด้บางส่วนของนักเรียน
ชัน้ โตบางส่วนเท่านั้นในแต่ละโรงเรียน อย่างเช่น โรงเรียนลาซาลโชติรวี
นครสวรรค์ จังหวดั จัดงบประมาณให้ประมาณ ๗๐๐ – ๘๐๐ คน ปรากฏ
วา่ ผ้ปู กครองเม่ือได้เข้าใจและได้ทราบถึงผลกระทบของโครงการนี้
ต่างยินดีควักกระเป๋าสบทบจ่ ายเพ่ิมให้ลูกแต่ละคนให้ลูกได้เข้าและ
ได้พูดกันอย่างชัดเจนว่า หลักสูตรน้ีทาให้ได้คิดได้เห็นและตระหนักถึง
ความสาคญั ของการรักษาความบรสิ ุทธ์ิ และทาให้รู้ถึงผลเสียว่าเกิดอะไร
ขึน้ บา้ ง เชน่ การเรียนเสยี มีการทอ้ ง โรคภยั ไขเ้ จบ็ หลายคนได้คิดและ
ให้คาม่นั สญั ญาใสก่ ระดาษไว้ในกระเปา๋ สตางค์ ซง่ึ เรื่องนี้สถาบันได้ทามาตลอด

- ๗๗ -

ซ่ึงมีประสบการณ์ในหลายปีท่ีผ่านมาวา่ นกั เรียนรุ่นเกา่ ๆ เจออาจารย์
วทิ ยากร กช็ กู ระดาษและบอกว่ายังรักษาตรงนี้อยู่นะครู อาจารย์ใน
โรงเรียนก็ยอมรับกับนักเรยี นว่า ตอนท่ีโครงการนี้เข้ามาในโรงเรียนก็
ไมไ่ ดห้ วงั อะไรแต่เมื่อเข้าหลักสตู รเรียบร้อยครูก็สารภาพว่า ครูซ้ึงถึง
กระบวนการในเรื่องนแี้ ล้ว ต่อไปน้ีครูจะลงมาทาในเร่ืองนี้เอง โดยไมต่ ้อง
ให้ใครมากระตุ้นมาจี้ เปน็ ความรับผิดชอบของครูที่จะต้องรกั ษาเยาวชนไว้
ซ่งึ รวมลกู ของคณุ ครูทอ่ี ยูใ่ นโรงเรียนดว้ ย ถา้ นกั เรยี นนักศึกษาส่วนใหญ่
รักษาเรื่องนี้ไว้เอง ปฏิบัติให้ถูกต้องเราก็ไม่ต้องไปห่วงเรื่องปลายเหตุ
ทหี่ อพักอีก

ผลโดยรวมของโครงการน้ี ทาให้เกิดความต่ืนตัว
ทั้งนักเรยี น ครู และผูป้ กครอง โดยเฉพาะการ ร วมตัวของนักเรีย น
ที่เดิมเป็นกลุ่มน้อย เริ่มก่อตั้ง Purity Club ซึ่งมีขน า ดใหญ่ขึ้น
ครูท้ังหลายเริ่มเข้ามาให้คาปรึกษา และดูแลเด็กทั้งหมด เพ่ือให้เกิด
ควา มคิดใหม่ปฏิบัติใหม่ที่มีพลังขึ้นภา ยในโร งเรียน ควบคู่ไปกับ
การตอ่ ตา้ นยาเสพติดที่ดาเนนิ การไปพรอ้ มกันดว้ ย

๒.๗ การพัฒนาการศึกษา
จังหวัดนคร สวร ร ค์ มีมหา วิทยา ลัยอยู่ถึง ๗ แห่ง

มีสถานศึกษาในระดับอาชีวะ ระดับมัธยมศกึ ษา รวมจานวนนักศึกษา
นักเรียน ประมาณ ๑๘๐,๐๐๐ กว่าคน ดังนั้น เร่ืองการพัฒนาคนจึงเป็น
เรือ่ งสาคญั มาก เมื่อต้นปี ๒๕๔๘ ผมจึงได้เชิญคณะผู้บริหารการศึกษา

- ๗๘ -

ผทู้ รงคณุ วุฒิทางด้านธุรกิจและบุคคลท่ีสาคัญด้านสังคมเข้าประชุม
ปรึกษาหารือที่ห้องประชมุ ของโรงเรยี นโพธิสารศึกษา เพ่ือท่ีจะกาหนด
แนวทางการพฒั นาและส่งเสริมการศึกษาในระดับจังหวัดให้มีทิศทาง
ทช่ี ัดเจนเปน็ เอกภาพ

ผลการเสวนาในวนั น้นั ไดข้ ้อสรปุ พอสังเขปว่า
ประการแรก
- การจัดการศึกษาจะต้องให้มีผู้ท่ีมีส่วนได้ส่วนเสียหรือ
ผทู้ ี่เกยี่ วข้องได้รับความพึงพอใจ น่ันคือผู้ปกครองพึงพอใจ ที่ลูกหลาน
ได้รับการ พัฒนา ตร งตา มศักย ภา พและได้รับการ ดูและเอาใจใส่
อยา่ งจรงิ จงั
- ผู้บริหา รกา รศึกษา (ครู อาจา รย์) พึงพอใจท่ีได้จัด
การศกึ ษาตรงตามปรัชญาทางการศึกษา
- นกั เรยี นมีผลสัมฤทธ์ิทางการศกึ ษา เป็นผลสัมฤทธิข์ องสงั คม
เป็นผู้มคี วามสุข เปน็ คนดีใฝ่เรยี นรู้
ประการที่สอง
การ จัดการ ศึกษาต้ องมุ่งเน้น ให้ สนองตอบยุ ทธศาสตร์ ของ
ประเทศและยทุ ธศาสตรข์ องจงั หวัดไปพร้อมกันด้วย โดยเฉพาะในเร่ืองของ
การเพ่ิมขีดความสามารถในการแข่งขนั ในทีน่ ห้ี มายถงึ การจัดการศึกษา
ข อ ง จั ง ห วั ดน คร ส ว ร ร ค์ สามารถส่ งเสริ มเศรษฐกิ จให้ จั งหวั ดนครสวรรค์
เป็นเมอื งการศกึ ษาทม่ี คี วามพรอ้ ม นอกจากจะจัดให้เป็นเมืองการศึกษาแล้ว

- ๗๙ -

ยังมุ่งเนน้ ผลิตนักเรียน นักศึกษา ให้ออกมารับใช้บ้านเมืองตรงตาม
การพฒั นาจงั หวัดตามวิสัยทัศนจ์ งั หวดั ในอนาคตด้วย เช่น การพัฒนาให้
เกง่ เรือ่ งภาษา โดยเฉพาะภาษาองั กฤษและภาษาจนี ท้ังนเี้ พราะปัจจุบัน
จงั หวัดสามารถสง่ สนิ ค้าออกขายในต่างประเทศได้เองแล้ว

เม่อื ไดห้ ลกั การทง้ั ๒ ประการแล้ว ผมก็เชิญประชุมด้วย
มติ ใิ หม่ คอื เชญิ ผอู้ านวยการโรงเรยี น ทั้ง ๔๐๐ กว่าโรงเรียน มาทา
Workshop โดยขอฟังวา่ ทุกวันนี้มีปัญหาอะไรในโรงเรียนบ้างที่กระทบ
คุณภาพการศึกษา เผื่อว่ามีอะไรที่ผู้ว่าราชการจังหวัดจะสามาร ถ
สนับสนนุ ไดเ้ นือ่ งจากมีงบประมาณของจังหวัดแล้ว ซ่ึงเร่ืองหน่ึงคือ
การพัฒนาทีค่ ุยกันอยคู่ อื การพัฒนาครูผู้สอนเฉพาะด้าน ซึ่งหมายถึง
ภาษา อังกฤษ คานวณ วิทย าศา สตร์ เป็นต้น และเรื่องท่ีสองท่ีมี
ความสาคัญไม่ยิ่งหย่อนกว่าเร่ืองการพัฒนาตัวครูเฉพาะด้าน ก็คือ
การพัฒนาผู้บริหารโรงเรียนให้มีความสามารถและมีภาวะผู้นาใน
การบริหารโรงเรียนให้เกิดผลสัมฤทธ์ิ ทางการศึกษาโดยผู้มีส่วนได้
ส่วนเสียทัง้ ๓ ฝา่ ย คอื ครู นกั เรยี น และผู้ปกครองมคี วามพอใจ เพราะ
ผมเองตอ้ งดาเนนิ การด้านรบั รอ้ งทกุ ขเ์ ก่ยี วกับตัวผู้อานวยการโรงเรียนต่าง ๆ
มาไมน่ ้อย ซ่ึงสว่ นหนึ่งมกั จะเกดิ จากเร่ืองการทุจรติ แต่ส่วนหน่ึงท่ีสาคัญ
ก็คือการขาดความสามารถทางการจัดการ หรือคือความสามาร ถ
ทางการบริหาร และอีกส่วนหนึ่ง คือขาดความสามารถในเนื้อหา
การศึกษาด้านตา่ ง ๆ ดงั นน้ั ผมจึงถามวา่ ถ้าจะให้ผมช่วยในการพัฒนา

- ๘๐ -

ผู้บรหิ ารให้เกง่ ในภารกิจต่าง ๆ ของผู้อานวยการ ท่านสนใจกันไหม
คาตอบก็คือ เข าต้องการให้มีการพัฒนานักบริหาร แต่เป็นแบบ
Outside In คืออย่าทาแบบที่กระทรวงศึกษาธิการจัด แต่ขอให้
หน่วยงานภายนอกท่ีมีความสามารถสูงมา ทา เช่น มหาวิทยาลัย
ผมก็รับปากและประสา นให้ทางมหาวิทย าลัยธรร มศาสตร์ ซึ่งมี
ประสบการณ์ในการอบรมผู้บริหารการศึกษามาก่อน โดยมุ่งเน้น ให้
ผู้บริหา ร มีวิสัย ทัศน์ทันโลกทันการเปล่ียนแปลงและนาตัวอย่า ง
การบริหารการศึกษาทีม่ คี วามสาเรจ็ ทงั้ ในโรงเรียนที่มีความพร้อมมาก
และมคี วามพร้อมน้อยมาประกอบด้วย ซ่ึงปรากฏผลว่า การอบรมเป็นเวลา
๒ วนั น้นั เปน็ ทพ่ี ออกพอใจของผู้บริหารโรงเรียนมาก โดยมีผลการประเมิน
เกิน ๘๐% ในทกุ ด้านและผรู้ บั การอบรมทั้งหมดแทบไม่ขาดการอบรม
เลยตลอด ๒ วัน เร่ืองท่ีเคยพูดมาแล้วคือเร่ืองการอบรมครูเฉพาะด้าน
ซึง่ เราได้เน้นกอ่ นในเร่ืองของครูภาษา คือ ภาษาจีนและภาษาอังกฤษ
ซ่งึ จังหวัดนครสวรรค์ตอ้ งใชม้ าก ดงั น้ัน ผมจงึ ไดม้ อบหมายให้อธิการบดี
มหาวิทยา ลัยรา ชภัฏนครสวรร ค์และคณะครุศา สตร์ จุฬาลงกร ณ์
มหา วิทย า ลัย เป็น ผู้จัดคณะวิทย ากร และหลักสูตรจ า กสถา บัน
ที่มีชื่อเสียงมาเป็นผู้ให้การอบรม เพ่ือให้ครูรู้ทั้งภาษา และเทคนิค
การสอนภาษา เพ่อื ให้ไดน้ ักเรียนที่เก่งภาษามาทาด้านท่องเที่ยวและ
ธรุ กิจคา้ ขายขา้ วและอื่น ๆ กับตา่ งประเทศ โครงการพัฒนาทักษะและ
เทคนคิ การสอนภาษาน้มี ีผเู้ ขา้ อบรมทงั้ ๓ เขตการศกึ ษา พืน้ ท่กี ารศึกษา

- ๘๑ -

รวม ๖๔๔ คน เป็นเงิน ๑,๒๐๐,๐๐๐ กว่าบาท สาหรับการพัฒนา
ตวั ผู้บรหิ ารท่ีใหม้ หาวิทยาลัยธรรมศาสตรม์ าทาน้นั มผี ้บู ริหารการศึกษา
เขา้ อบรมท้ังหมด ๗๐๐ กว่าคน ใช้เงินท้ังหมด ๑,๐๐๐,๐๐๐ บาทเศษ
ในเร่ืองการ พัฒนา ครูเฉพา ะด้าน นั้น สิ่งท่ีน่าสังเกตก็คือ จังหวัด
นครสวรรคเ์ ป็นจงั หวัดท่ถี ือวา่ มีคณุ ภาพการศึกษาค่อนข้างสูง มีครูใน
จงั หวัดนครสวรรค์ ทีไ่ ดร้ บั รางวลั หลายคน หรือโรงเรียนท่ีมีผลสัมฤทธิ์
โดยเฉลีย่ คอ่ นข้างสูงกม็ หี ลายแห่ง สามารถกล่าวได้ว่าเป็นจังหวัดท่ีมี
มาตรฐานการศึกษาคอ่ นข้างสูง แต่อย่างไรกต็ ามผมสัมฤทธ์ิที่ได้รับนี้ยัง
กระจายไปไมท่ ัว่ ถึงทกุ โรงเรยี นวันนถี้ งึ แมเ้ ราจะมคี รดู ีเด่นและรับรางวัล
ตา่ ง ๆ มาก แตค่ รูทีไ่ ด้รับรางวัลตา่ ง ๆ เหลา่ นส้ี ่วนใหญ่อย่ใู นเขตอาเภอ
เมอื ง ประเด็นก็คอื ทาอย่างไรใหค้ รทู ี่สอนภาษาองั กฤษเก่ง ๆ หรือสอน
คานวณเกง่ ๆ สามารถที่จะถา่ ยทอดความรเู้ หล่านี้ไปยังโรงเรียนอ่ืน ๆ
ได้ เราจึงนายทุ ธศาสตรก์ ารแลกเปล่ียนเรียนรูม้ าใช้ในปี ๒๕๔๘ ผมก็
ได้จัดงบประมาณส่วนหน่งึ มาพฒั นาทางดา้ นการศึกษา โดยมาสนับสนุน
ด้า นท่ีสามคือ การ สนับสนุนเครือข่ายทาง วิช าการการศึกษา
ซึ่งนครสวรรค์มีอยู่จานวน ๔๙ เครือข่าย เครือข่า ยละประมา ณ
๑๐ กว่าโรงเรียน เครือข่ายการศึกษาน้ีแต่ก่อนมีเงินอุดหนุนจา ก
กระทรวงศึกษาธิการ แต่ต่อมาเงินหมด ทางจังหวัดก็เข้าไปดูว่า
เขาทางานกนั อยา่ งไร ปรากฏวา่ หลายเครือข่ายทางานเข้มแข็งช่วยเหลือ
กันเอง มโี รงเรยี นแม่ขา่ ย มีการจัดครูเกง่ ๆ ไปเวียนสอนตามโรงเรียน

- ๘๒ -

ตา่ ง ๆ ทีม่ คี รูไม่เก่งหรือขาดแคลนครเู ก่ง มกี ารทาค่มู อื การสอน มกี ารทา
ซดี บี รรยายวชิ าความรู้ต่าง ๆ เพราะฉะน้ันแนวทางของจังหวัดก็คือ
ถา้ เครอื ข่ายการศกึ ษาใด มีความสามารถท่ีจะทาได้ เราก็อุดหนุนเงิน
เลยเครอื ขา่ ยละ ๑๐๐,๐๐๐ บาท จะพัฒนาเครอื ข่ายอย่างไรก็ให้ไปทา
เพ่อื เสรมิ มาตรฐานของโรงเรยี นในขา่ ย งบประมาณประเภทนเี้ ราไม่ได้จัด
ไปให้ผูกขาดไวท้ ีส่ านกั งานเขตพนื้ ทก่ี ารศึกษา แต่หลายเร่ืองเราจะให้
เครือขา่ ยโรงเรียนเอกชนไปทา เช่น เครือข่ายบางแห่งไปจ้างคณะ
ครศุ าสตรม์ าทาตง้ั แต่เรื่องครูอนุบาล ให้มีคุณภาพคล้ายกับประเทศ
หลายประเทศ เช่น ประเทศญี่ปุ่น ถึงแม้ขณะน้ีครูอนุบาลเราจะไม่ได้
เงินเดอื นเทา่ กับครอู นุบาลของญป่ี นุ่ แตเ่ ครอื ข่ายโรงเรียนบางแห่งก็ให้
ความสา คัญกับกา รปลูกฝัง การฟูมฟักเด็กโดยเริ่มตั้งแต่ยังเล็ก ๆ
เพราะฉะนน้ั เราก็เลยให้เครือข่ายเอกชน ซ่ึงเก่งในเร่ืองอนุบาลเป็น
แกนนา เพราะเราถอื วา่ โรงเรียนเอกชนกม็ ีส่วนสาคัญในการพัฒนาเด็ก
เยาวชนในจังหวัด วนั น้ีเราก็เลยให้เอกชนทาบางเร่ือง โรงเรียนหลวง
ทาบางเรือ่ ง แล้วกม็ าแขง่ ขนั เปรียบเทียบกันว่าฝ่ายใดเร็วฝ่ายใดช้า
ฝา่ ยใดมีคณุ ภาพในเรอื่ งใดดกี วา่ กนั ฝา่ ยทชี่ า้ กว่าก็ต้องเร่งการทางาน
ให้ทันฝา่ ยทีเ่ รว็ กว่า สนบั สนุน การกระจายครเู กง่ ๆ ไปสอนในโรงเรียน
ทีข่ าดครูดา้ นนนั้ ๆ ครเู ฉพาะด้านบางด้าน และเรากย็ ังนาครูสอนคานวณเกง่ ๆ
หรอื สอนภาษาเก่ง ๆ ที่มหาวิทยาลัยมีอยู่เอามาสอนเพ่ิมความรู้ให้
ครคู ณติ ศาสตร์ในจงั หวัดอกี ด้วย

- ๘๓ -

การจดั ทาหลกั สตู รใหม้ ีวชิ าเก่ียวกับการบริหารโรงสี
จากการเสวนาเก่ียวกับการปรับการศึกษาใหส้ อดคล้อง
กับการพัฒนา เศรษฐกิจ สังคม กับอาชีพของคน ใน จังหวัด และ
ด้วยเหตุผลท่ีนครสวรร ค์เป็นศู นย์เร่ืองการ เกษตร โดย มีข้าวถึง
๒,๐๐๐,๐๐๐ กว่าตัน จงึ เห็นวา่ เราควรจะทาอยา่ งไรท่ีจะปรับหลักสูตร
การศึกษาในระดับอาชีวะศึกษาและมหาวิทยาลัยต่าง ๆ ให้มีส่วน
สนบั สนุนการพัฒนาจงั หวัดในดา้ นนด้ี ว้ ย จากการหารือกับภาคเอกชน
ก็เหน็ ปัญหาว่า นบั วันเราจะขาดแคลนบุคลากรที่จะมาทาธุรกิจโรงสี
มากขึน้ จงึ ไดห้ ารือกบั สถาบนั การศกึ ษาตา่ ง ๆ เชน่ วทิ ยาลัยการอาชีพ
ให้จดั ทาหลกั สตู รรว่ มกบั ชมรมโรงสหี ลายวิชาตั้งแต่การผลิตข้าวเป็นวิชา
บังคับ ที่ต้องเรียนระดับสูงข้ึนมาอีกระดับหนึ่ง ต้องเรียนวิชาโรงสี
คนท่ีเรยี นสายชา่ งต้องเรียนวิชาเคร่ืองจักรกลในโรงสี สุดท้ายคือวิชา
การเงินการบญั ชขี องโรงสี และวิชาการดขู ้าว โดยเฉพาะวิชาการดูข้าว
เป็นส่ิงที่ขาดบคุ ลากรมากในปจั จุบัน
ผลจากการท่ีมีการแลกเปล่ียนเรียนรู้และได้เข้าไป
สนบั สนุนดา้ นตา่ ง ๆ เพอ่ื พฒั นาการศึกษาให้สนองความต้องการของ
วงการศกึ ษาในด้านต่าง ๆ ทาให้ผมไดร้ ับเลอื กจากเครือข่ายครูให้เป็น
ประธานกรรมการเขตพ้ืนทก่ี ารศึกษาเขต ๑ คอื ในเขตเมอื ง ต้งั แต่ปี ๒๕๔๘

- ๘๔ -

๒.๘ กลไกและความรวดเร็วในการรับทุกขข์ องประชาชน
หนา้ ท่ีสาคญั และเปน็ หวั ใจของภารกจิ ฝ่ายปกครอง คือ

การบาบดั ทกุ ขบ์ ารุงสุข แต่การปฏิบัตหิ นา้ ที่ตรงนใ้ี ห้บรรลุได้ก็ต้องรู้ให้
ไดว้ า่ ทุกข์คืออะไร และตอ้ งรู้ใหเ้ ร็วด้วยจึงจะบาบัดทุกข์ให้ได้ทันการ
ผู้เขี ย น ได้ กล่าวไว้แล้วว่าได้ใช้ปร ะชาคมหมู่บ้ านเป็นกลไกรับฟังปัญห า
ชาวบ้าน ซึ่งเปน็ ทุกข์ในเชิงการพัฒนารวมทั้งข้อมูลยาเสพติด การรับรอง
คนทยี่ ากจนจริง ซงึ่ จะชว่ ยใหเ้ ราแก้ทกุ ข์เชิงพัฒนาได้อย่างถูกต้องด้วย
แตม่ ที ุกขอ์ ีกประเภทหน่งึ คือ ทกุ ข์ท่ีต้องไปแก้ให้ทันท่วงที เราจึงต้องมี
วิธกี ารรับการร้องทกุ ข์ในเร่ืองต่าง ๆ ให้รวดเร็วด้วย สิ่งท่ีผมปฏิบัติอยู่
ในการรบั ทุกข์มีอยู่ ๗ ช่องทาง ในการชีแ้ จงนโยบายให้กับผู้ว่าราชการ
จงั หวดั ท้งั หลาย ความตอนหน่งึ วา่ สิง่ ที่ผมทาในการรับทุกข์ของเขาคอื

(๑) เบอร์โทรศัพท์ของผม
(๒) เบอร์โทรศพั ทข์ องผมอีกเบอร์ทีเ่ ลขาฯ ถอื
(๓) สานกั งานของผวู้ า่ ราชการจังหวัด
(๔) เบอร์โทรศพั ท์ทีจ่ วน
(๕) รอ้ งทกุ ขต์ ่อรายการผ้วู า่ ราชการจงั หวดั พบประชาชน
(๖) ตู้ ปณ. ระฆังพ่อเมอื ง
(๗) มารอ้ งทุกขท์ ีห่ อ้ งทางานโดยตรง
ถ้าท่านมกี ารส่อื สารผ่าน ๗ ชอ่ งทางน้ี ผมไมห่ ่วงวา่ ทุกข์
ชาวบา้ นจะรอดหูรอดตา เช่น การร้องทุกข์กรณีลูกทรพีพยายามจะฆ่าพ่อ

- ๘๕ -

ซึ่งผมได้ตรวจสอบที่เขาร้องทุกข์แล้วก็ปรากฏว่าเป็น ความจริง
ผมก็แก้ด้วยโทรศัพท์กริ๊กเดียวตามจับจนได้ หลังจากที่ไล่ฟันพ่อมาเป็น
เวลา ๒ ปี จนพอ่ ตอ้ งหนีไปพษิ ณุโลก ผมได้ให้เบอร์โทรศัพท์ไว้แล้วบอกว่า
ถา้ เหน็ ลูกอยู่ทไ่ี หนให้โทรศัพท์บอกเลยเดี๋ยวจะเอาคนไปจับ เม่ือเขา
โทรศพั ท์มาจรงิ เรากส็ ามารถจดั ชุดเฉพาะกจิ ออกไปจบั ไดท้ ันท่วงที คุณพ่อ
คนน้กี ็หมดทกุ ข์ ส่วนลูกก็โดนดาเนินคดีไป อีกกรณีหน่ึงคือ กรณีร้องทุกข์
ว่าข้าวหนึ่งแสนไร่ขาดนา้ ถ้าพ้นจ า กนี้ไปอีก ๗ วัน ถ้า น้า ไม่มา
ข้าวทั้งแสนไร่จะตายหมด คิดเป็นเงินแล้วรว่ มหา้ ร้อยลา้ นบาท ผมก็
เลยบอกให้กลมุ่ ท่รี อ้ งทุกขร์ ออยู่ตรงนนั้ ผมจะให้ นายก อบต. ปลดั อาเภอ
นายอาเภอ ไปพบ ผมต้องการเพียงทราบว่าเป็นความจริงหรือไม่ ก็ให้
โทรศัพท์มารายงานผม กรณีนี้เป็นกรณีของราษฎรตาบลหนองกระโดน
อาเภอเมืองนครสวรรค์ เม่ือคณะท่ีผมให้ออกไปดูปรากฏว่าข้าวแดง
จริง ๆ จะแย่อยแู่ ลว้ ผมก็ชวนนายก อบจ. เข้าไปดู และสารวจเส้นทาง
วา่ น้าที่ไม่มานัน้ ไปติดอยทู่ ่ใี ด ก็เดนิ จากอาเภอเมอื งน้ันไปจนพบแหล่งน้า
อย่ทู ่ีอาเภอบรรพตพสิ ยั ปรากฏว่าไปตดิ อยู่ที่ประตูน้าท่ีอาเภอบรรพต
พสิ ัย ข้างบนน้ันนา้ สมบูรณ์เพราะปิดประตไู ว้ใช้ น้าไม่มาข้างล่าง และ
นอกจากนี้ ดา้ นล่างนีเ้ องทางไหลของนา้ เสน้ ทางนา้ ก็แคบมาก น้าไหล
มาได้น้อย ถา้ มัวแต่รอ ๗ วันจัดซ้ือจัดจ้าง เปิดทางน้ามาไม่ทันข้าว
ตาย แน่ จึงหารือบอกน ายก อบจ. ว่า มีวิธีจ ะทาก่อนได้หรือไม่
ในท้ายที่สุดทุกคนกต็ ดั สินใจลงขัน ทัง้ นายก อบจ. นายก อบต. ช่วยกัน

- ๘๖ -

เอารถขุด รถตกั มาไลข่ ุดตลอดทาง ๑๐ กว่ากิโลเมตร เพ่ือเปิดทางน้า
และผมกข็ ้ึนไปพบกับชาวบา้ นอาเภอบรรพตพิสัยข้างบนเพราะว่าเม่ือ
ตอนเดินไปชาวบา้ นข้างล่างท่ีไม่มีน้าใช้ก็ตามกันขึ้นไปด้วยก็จะตีกัน
ผมกเ็ ลยต้องข้ึนไป กม็ ีนายอาเภอ มนี ายกฯ ทง้ั หลายพร้อมบอกเอาอยา่ งนี้
ขอให้เลิกปิดทางน้า เรามาเจรจากันว่าถ้าน้าถึงระดับน้ีคุณพอใช้แล้ว
คุณต้องเปิดประตูนา้ ให้นา้ ไหล ลงไปขา้ งล่าง ผมจะเอาตารวจมายืนเฝ้า
ประตูน้าตรงนนั้ ถา้ ยงั ปิดประตูน้าผมกต็ ้องจับ ผมเอาตารวจไปยืนเฝ้า
ประตนู า้ ตรงนั้น ๖ วัน น้ามาถึงข้าว ๑๐๐,๐๐๐ ไร่รอดหมด ถามว่าถ้าข้าว
แสนไรน่ ้ลี ม่ ชาวบ้านเป็นหน้ีเท่าไรท่ีไปเชื่อข้าวเช่ือปุ๋ย พอแก้ปัญหานี้ได้
กศุ ลเกิดแกผ่ ูแ้ กท้ ุกคนท่รี ว่ มกันทา เพราะฉะน้ันเหล่าน้ีบางทีถ้าเราอยู่
ในราชการ ในตาแหน่งที่พอทาประโยชน์ให้ประชาชนได้ ถ้าได้ทา
สิง่ เหลา่ นี้ สิ่งที่จะเรียกว่าเป็นกรรมผจญก็อาจจะเฉียดไป เฉียดมา
โดนบ้างแล้วกห็ าย แล้วกอ็ าจจะโดนอีกก็ได้ แต่ว่าสิ่งน้ันจะทาให้เรา
แคลว้ คลาด ซึ่งก็ประสบกับตัวผมเอง มาหลายครั้ง เพราะ ๑๐๐,๐๐๐ ไร่
ทาใหเ้ ขามรี ายได้เพ่ิมขึ้นมาหลายร้อยล้านบาท ทาให้ชาวนาที่ชีวิตอยู่กับ
นาข้าวรอดไปดว้ ย

สาหรับกรณที ่มี าร้องทุกข์ที่ห้องทางานสมัยก่อนน้ัน
ก่อน ที่ผมจ ะอายุมาก ผมพบชาวบ้ าน ทุกรา ย แต่ตอน หลังใช้วิธี
บริหารงานใหม่ ผมคิดว่าชาวบ้านต้องการพบผู้ว่าราชการจังหวัด
เพือ่ ตอ้ งการหลกั ประกนั การแก้ไข ปัญหา เพร า ะฉะนั้น ผมจัดทีม

- ๘๗ -

หน้าห้องประมาณ ๓ – ๔ คน เม่ือชาวบ้านมาร้องทุกข์เป็น กลุ่ม
ผมให้เจา้ หน้าทค่ี ุยกบั เขาเลย ซักใหล้ ะเอยี ดวา่ เรอื่ งนี้เกิดที่ไหน ใครทา
ส่วนราชการไหนรับผดิ ชอบ และเก่ยี วข้องกันอย่างไร แล้วให้โทรศัพท์
ไปถามเลยว่าเรอ่ื งปญั หาอย่างนี้จะแก้ปัญหาอย่างไร เม่ือข้อมูลพวกน้ี
เรยี บร้อยทง้ั หมดผมก็มาพบกับเขา คุยกันไม่เกิน ๑๕ นาที โดยผมให้
เจ้าหน้าที่สรุปให้ฟัง ๓ – ๔ นาที แล้วคุยกับเขาอีกไม่ก่ีนาทีก็จ บ
เพราะว่าผมจะบอกเขาว่าผมรบั เร่ืองเขาหมด เวลานี้รู้แล้วว่าเป็นปัญหา
อยา่ งไร แล้วเราจะแกอ้ ย่างไรบ้าง เร่ืองไหนสั้นเร่ืองไหนยาวแล้วผม
รบั ปากว่าผมจะแก้ให้ตามน้ี แล้วก็ให้หมายเลขโทรศัพท์ท่ีชาวบ้าน
จะติดต่อกับผมหรอื หนา้ ห้องได้ ถ้ายังไมม่ ขี ่าวให้เขาโทรมาหา ชาวบ้านได้
รับคารับประกนั จากผู้วา่ ราชการจังหวัดเชน่ น้ี เขาก็อุ่นใจ แล้วถ้าท่าน
ทาให้เขาได้ตามกาหนดหรอื ชา้ เพยี งเล็กน้อย แตท่ าได้ตามสัญญาเป็นเร่ือง ๆ ไป
ชาวบา้ นก็บอกปากตอ่ ปาก ศรทั ธาทม่ี ีตอ่ ฝ่ายปกครองกจ็ ะไมข่ าดสาย

กรณกี ารรบั ข้อมูลจากนายอาเภอ เพ่ือให้การข่าวไว
ผมมีกติกากับนา ยอาเภอว่า อย่าให้ผมรู้เร่ืองจากส่ือก่อนรู้จาก
นายอาเภอ ไม่อยา่ งน้ันนายอาเภอมีปัญหาแน่ เพราะแปลว่าข่าวในพ้ืนท่ีคุณ
คุณรชู้ า้ มาก เพราะฉะน้นั เราจาเป็นตอ้ งวางสาย เครอื ข่ายขา่ วสาร ถา้ คน
ในพืน้ ทโ่ี ทรหาผมก่อนไมโ่ ทรหานายอาเภอ แปลวา่ นายอาเภอปดิ โทรศพั ท์
ลูกน้องนายอาเภอปดิ โทรศัพท์ หรอื รับโทรศัพทเ์ ขาแล้วแต่ก็ไม่เอาเร่ืองอะไร
นายอาเภอไม่ไปดาเนินการอะไร

- ๘๘ -

ในกรณีวนั หยดุ ผมให้นายอาเภอออกนอกพ้ืนท่ีได้บ้าง
ในยามจาเป็น แต่ต้องวางคนรักษาเหตุการณ์ไว้ที่อาเภอ และหากมี
เหตกุ ารณใ์ หญ่เกดิ ข้ึนทอ่ี าเภอ ผมตอ้ งตามนายอาเภอได้ และผมก็ได้
ใช้วธิ ีสมุ่ โทรศพั ท์ หรือใหล้ กู น้องสุ่มโทรศัพท์ถึงนายอาเภอในวันหยุด
เปน็ ระยะไปถึงนายอาเภอแต่ละคน เพื่อซักซ้อม ความพร้อมไว้ด้วย
ด้วยกติกาดังกล่าวมีเหตุการณ์เกิดขึ้นในวันหน่ึง ซึ่งผมได้กล่าวใน
การบรรยายกับนักปกครองระดบั สูงไวด้ งั ข้อความตอนหน่งึ ว่า เช้าวันหน่ึง
เวลา ๐๗.๐๐ น. เม่อื ผมอาบน้าเสร็จก็มโี ทรศัพท์จากนายอาเภอทา่ นหนึ่ง
แจง้ วา่ เมื่อตอนเชา้ มืดมีการฟนั มือในพื้นท่ตี อนตหี ้ากวา่ ตารวจคิดวา่ เป็น
เรอ่ื งการทะเลาะววิ าทจึงไม่ได้รายงาน โชคดีท่ีนายอาเภอไหวทันไป
ตรวจ พบว่าเป็นการ ทวงหนี้ ฟันมือทวงหน้ี ก็เข้า ข่าย ผู้มีอิทธิพล
เป็นคดีอุกฉกรรจ์ ท่ีตารวจต้องรายงานผู้ว่ารา ชการจังหวัด และ
ผูบ้ งั คับการดว่ น นายอาเภอรีบโทรแจ้งผมประมาณ ๐๗.๐๐ น. ผมก็
ซักถามนายอาเภอจนได้รายละเอียดพอควร จึงลงมาทานข้าวเช้า
ก่อน หน้า จ ะรับประทาน อา หา ร เช้า ก็มีโทร ศัพท์เข้า มา บอกว่า
ท่าน นา ยกรัฐมนตรีจะขอพูดสาย ด้วย พอผมรับสายท่านก็บอกว่า
ผ้วู ่าราชการจงั หวดั รูไ้ หมเมื่อเชา้ มีการฟันมือกันในพ้ืนที่ ผมก็เรียนว่าทราบ
ครบั และเลา่ ใหท้ า่ นฟังต่อวา่ ลักษณะเปน็ อย่างไร ท่านถามต่อว่าได้ข่าวมี
นายตารวจเก่ียวข้องด้วยใช่ไหม ผมก็ใจหายว่าทาไมท่านรู้เยอะจัง
แตผ่ มกเ็ รียนว่าไม่ใช่ตารวจหรอกแต่ว่าเป็นภรรยาน้อยตารวจ แต่ก็

- ๘๙ -

เก่ียวกบั ตารวจนัน่ แหละ ได้ยินท่านหวั เราะหึ ๆ มาทางสาย แล้วผมก็บอกว่า
เราเฝา้ คนฟนั อยคู่ รบั บ่าย ๆ เราจะจบั ขณะนร้ี อหลักฐานอีกช้ินสองชิ้น
เราจะจับทา่ นรอฟังกแ็ ล้วกนั พอบา่ ยสามโมงเราจับ จับเสร็จเราก็แถลงข่าวเลย

ผมถา มว่า ถ้า ท่าน เป็น น าย จ ะ Happy ไหมถ้า มี
ผ้ใู ตบ้ ังคับบญั ชาแบบนี้ น่ีคอื คาที่ปัจจุบันเขา เรียกว่า Accountability
คือการรับผิดชอบตรวจสอบได้ คือมอบอานาจ มอบงบประมา ณ
มอบอะไรให้หมดแล้ว ขออย่างเดียวให้รับผิดชอบตรวจสอบได้คือ
ถามอะไรตอ้ งรู้ ไมใ่ ช่แบ๊ะ ๆ แต่หลักความจริงก็คือว่า ถาม ๑๐ เรื่อง
ควรจะรสู้ กั ๗ เร่ือง ไม่ใช่ถาม ๑๐ เร่ือง รู้ ๓ เรื่อง อีก ๗ เรื่องไม่รู้
เพราะฉะน้ันน่คี อื การวางความรวดเร็วในการรบั ขา่ วรบั ข้อมลู

ในท้ายทสี่ ดุ เพ่ือใหก้ ารข่าวในจังหวัดครบวงจร ผมมี
หมายเลขโทรศพั ท์ของแกนนาประชาคมหมบู่ า้ นในแต่ละพ้ืนท่ี รวมท้ัง
แกนนาเครอื ขา่ ยอาสาสมัครสาธารณสขุ (อสม.) และกลุ่มสตรีในพ้ืนที่
ต่าง ๆ เพ่ือไวต้ รวจสอบขอ้ มูลในแต่ละพ้ืนท่ีในกรณีจาเป็น เช่น กรณี
โจรขโมยรายใหญ่ กรณผี ้มู อี ทิ ธิพล กรณีการชดเชยภัยแล้ง กรณีคนชรา
ท่คี วรไดร้ ับเงนิ อุดหนนุ จากรัฐบาล เป็นต้น

๒.๙ การแกไ้ ขปัญหาข้อขัดแย้ง
ในชีวติ ขา้ ราชการโดยเฉพาะตอนเป็นรองผู้ว่าราชการจังหวัด

และผู้ว่าราชการจังหวัดต้องเผชญิ กบั การแก้ปัญหาทจ่ี ะนาไปส่กู ารขดั แย้ง
รุน แร งหลา ยครั้ง ใน ที่น้ีจ ะนา ปร ะสบการ ณ์บา งป ร ะสบกา ร ณ์

- ๙๐ -

ทผ่ี มเผชิญมา และไดบ้ รรยายให้นักปกครองระดับสูงฟัง โดยมีเทคนิค
และหลกั ปฏิบตั ปิ รากฏอยูด่ ้วย ดงั นี้

(๑) การแก้ไขปัญหาน้าท่วมใหญ่จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
ปี ๒๕๓๘ ตอนสมัยผมเป็นรองผู้ว่าราชการจังหวัดพระนครศรีอยุธยา
วันหน่ึงเกิดน้าท่วมใหญ่ที่อยุธยา ปี ๒๕๓๘ ปรา กฏน้าท่วมเมือง
ตลอดทางเข้าเมืองจากสะพานปรีดี-ธารง พอลงจากสะพานก็ท่วมหมด
๒ - ๓ กม. ร ถเล็กผ่านไม่ได้ต้องรถบร รทุกขน าดใหญ่ถึงจะผ่านได้
รัฐมนตรีสมัยนั้นซ่ึงเป็น ส.ส.อยุธยา มาตรวจ ท่านถามว่าน้าท่วม
นานอย่างนีต้ กลงใครดูแล ท่านผู้ว่าราชการจังหวัด ก็ตอบว่าถนนมอบ
ใหแ้ ขวงการทาง เรือ่ งนา้ ท่วมมอบใหช้ ลประทาน รัฐมนตรีเลยบอกว่า
“น้าทว่ มอย่างน้ี รถเข้าเมืองไม่ได้ ทาอะไรไม่ได้เลย เอาอย่างน้ีนะ
ท่านผ้วู า่ ราชการจงั หวัด มอบให้รองคนใดคนหน่ึง รับผิดชอบจัดการ
แกไ้ ขปัญหาถนนและนา้ ทว่ มเข้าเมืองน้ี” ท่านผู้ว่าราชการจังหวัดก็ยัง
อกึ อักอยู่ ทา่ นรัฐมนตรีเลยบอกว่า งั้นมอบใหร้ องฯ พรี พลได้ไหม ท่านผู้ว่า
ราชการจังหวัด บอกว่า “งั้นก็ได้” จากนั้นผมก็ได้เป็นเจ้าภาพ เรียก
สว่ นราชการตา่ ง ๆ มาประชมุ แกป้ ัญหา แตพ่ อไปไดเ้ ดือนกวา่ ๆ ทา่ จะไมไ่ หวแล้ว
แบบน้ี ภารกิจประจาวนั คือ วางกระสอบกันนา้ ท่วมเรียบร้อยโดยใช้คน
วนั ละ ๔๐๐ คน ทุก ๆ วัน ท้ังทหาร ตารวจ ประชาชน และผมมากากับ
อยบู่ นเกาะกลางถนน เรานั่งคุยกันทุกเย็นรบกับน้า ต้องทางานหนัก
เหมือนมีสงครา ม ผมขอพบทุกคนที่ได้รับมอบหมายงาน ตอนเย็น

- ๙๑ -

ทโ่ี รงแรมเพราะนัดประชุมทอี่ ่นื ไมไ่ ด้น้าท่วมทุกท่ี โดยพบกันท่ีโรงแรม
กรุงศรีรเิ วอร์ ทีน่ ้าทว่ มไมถ่ ึง เราคุยกันว่าไม่ไหวแล้วนะแบบน้ี เราอุดมันเข้า
เราสูบมันไหลเขา้ ไมร่ เู้ มื่อไหรจ่ ะหาย ไม่รู้เม่ือไหรจ่ ะจบ

ผมพอรู้สาเหตุว่ามาจ ากแม่น้าหลังอาคาร ร้านค้า
ย่านการคา้ หลักของเมือง คอื ย่านหวั รอ นา้ เข้าหลังรา้ นแลว้ ออกหน้าร้าน
มาที่ถนนเขา้ เมืองท้ังหมดเลย ถา้ เราอดุ ก็คอื พวกเขาค้าขายไม่ได้ ถ้าปิด
ต้องปิดหน้าร้านทงั้ หมดเลย ตอ้ งทาพนังปิดหนา้ ร้านทั้งหมดเลย แต่เรา
ไมม่ ที างเลอื กผมเลยบอกวา่ ต้องเอาแล้วละเป็นไงเป็นกัน คือทีแรกไม่ทา
เพราะวา่ ผวู้ ่าราชการจงั หวดั ท่านไปดูปัญหาน้าท่วมสัก ๒ อาทิตย์ก่อนหน้า
เพ่อื แกป้ ญั หาทวี่ ดั แห่งหนึ่งโดยเสนอให้มีการกั้นพนัง แต่ถูกพระและ
ประชาชนประท้วง ท่านก็เลยเข็ด ท่านไม่เอาอีกแล้ว พวกเราดูแล้วบอกว่า
ถา้ อย่างน้ใี ช้คนวนั ละ ๓๐๐ – ๔๐๐ คน ทรัพยากรทุกอย่างท่ีใช้ก็สูญเปล่า
ต้องคิดนอกกรอบว่าส้เู ปน็ สู้

ผมเรียกเอามวลชนท้ังหมดมาบอกว่า ขอเชิญแกนนา
ทงั้ หมดท่ีใหญ่ ๆ ในย่านการค้าต้นเหตุของน้าท่วม รวมทั้งแกนนา
ในเขตเมืองทเี่ สียหายมาพบประมาณ ๓๐๐ – ๔๐๐ คน ไปเอามาให้หมด
เอารถเอาเรอื ไปแจง้ ใหม้ าพบกันท่ีโรงแรมเวลา ๕ โมงเย็น ผมเรียน
ทา่ นผวู้ ่าราชการจังหวดั ว่าเยน็ น้นี ดั แกนนาทงั้ หมดของย่านการค้าจะมา
ประชุม ท่านผู้วา่ ราชการจังหวดั ถามวา่ ใครนดั ผมบอกว่าเปน็ คนนัดเอง
แล้วทา่ นบอกว่า “นัดมาทาไมนัดให้มาด่าเรา” ผมบอกว่าต้องยอมให้เขาด่า

- ๙๒ -

เพราะน้าทว่ มมาเดอื นกว่าแลว้ เราทาอะไรไม่ได้เลยต้องยอมให้เขาด่า
แต่ถา้ ไม่พบกันเร่ืองนี้ก็ไม่จบ อีก ๓ เดือนก็ไม่จบ “คือผมจาต้องยืน
ไม่สนใจแล้ว เพราะตอนน้ันผมร่วมกับท่ีประชุมนัดไปแล้ว ผมเป็น
ผู้จัดการ ตร งน้ี ถ้าส่ังเลื่อนนัด ผมก็เสีย คน ” ท่า นก็เดินกลับไป
ดว้ ยความหงุดหงิด ท่านไม่อยากพบพวกน้ี เพราะเคยโดนประท้วงมาก่อน
“ผมกบ็ อกว่าไม่เป็นไร ทา่ นไม่ตอ้ งมากไ็ ด้ เดย๋ี วผมจดั การเอง ผมจะคยุ เอง”

ปรากฏว่าพอ ๕ โมงเย็นถึงเวลานัดผมก็นั่งลง
เห็นผวู้ ่าราชการจังหวัดเดินดมุ่ ๆ เข้ามาท่านบอกว่า “ผมรับผิดชอบ
เพราะเป็นเจ้าเมืองผมต้องมา” ผมบอกว่า “ไม่เป็นไรท่านนั่งเป็น
ประธาน ผมจดั การเองเดี๋ยวผมจะนาอภิปรายเอง” เราค่อย ๆ คุยกับ
ชาวบา้ นเหมอื นเราเปน็ ชาวบ้านเหมอื นกัน บอกว่าต้นเหตุของน้ามาจาก
ยา่ นการค้าทางโนน้ ท่เี ชิญท่านทั้งหลายเพ่ือมาคยุ ถึงเร่ืองน้ีวา่ มนั เสยี หาย
หมดแลว้ ทัง้ เมอื งด้วยท้ังบ้านด้วย คุยไปคุยมา ๑๐ – ๑๕ นาทีแรก
เขากล็ กุ ข้ึนมาอภิปรายกนั เสยี งดังลน่ั เหมือนเขาจะมาดา่ เรา ก็ไม่เป็นไร
ปล่อยใหเ้ ขาด่าไปประมาณ ๒๐ นาที ต่อมาถามกลับวา่ ปญั หาเกดิ อย่างน้ี
ถามว่าวันนี้ถ้าจะใหน้ า้ หยดุ ต้องไปก้ันหน้าบ้านท่าน จะทากันอย่างไร
ปรากฏว่าคานกัน ๒ ฝ่าย ฝ่ายพ่อค้าที่อยู่ในเมืองถูกท่วมเละมาแล้ว
เดือน กว่า ลุกขึ้น มาอภิปราย เป็น แถวสุดท้าย ๙๐% บอกว่ายอม
ตกลงถ้ามนั จาเป็นก็จาเป็นนะ วันนี้จะไม่ใช่แค่ท่านนะ ต่อไปจะไม่มี
อะไรกนิ เพราะรถขนส่งสินค้า เขาจะเข้ามาไม่ได้เลย รถขนเน้ือ ไข่

- ๙๓ -

อาหารเข้าเมืองไม่ได้เลย สรุปส่วนใหญ่ยอมหมด ผมบอกว่าเอาล่ะ
๙๐% กว่ายอมเหลอื บางท่านเทา่ นน้ั ท่ไี ม่ยอม ผมขอร้อง เราจาเป็นต้อง
เร่ิมคืนน้ีแล้ว อย่าให้เห็นพวกท่านที่ไม่ยอมพามวลชนเดินออกมานะ
เพราะว่าเราถอื กติกาประชาธิปไตยแล้ว ในเม่ือ ๙๐% กว่ายอมแล้ว
ผมลงมือแลว้ นะคืนนี้

เมอื่ เลิกประชุม รถบด รถตกั ทั้งหมด รวมท้ังรถขนดิน
พรอ้ มเดินตัง้ แตส่ องทมุ่ ไปเลย ขนดินไปกอง ๆ ไว้รอรถตัก ปรากฏว่า
ก่อพนงั ไดถ้ ึงเกอื บห้าทุ่ม ผู้ว่าราชการจังหวัดโทรมาบอกว่าให้หยุดก่อนนะ
ผมถามกลบั ไปว่าทาไม ท่านบอกวา่ มคี นโทรมาวา่ จะเอามอ๊ บมาประท้วง
เร่ืองทีเ่ ราทาพนังหน้าร้าน ผมบอกวา่ หยดุ ไมไ่ ดแ้ ลว้ มนั ลงไปหมดแล้วทั้ง
ดนิ /พนัง รถขนลงไปหมดแล้ว ผมถามว่าใครคุยกับท่าน ท่านบอกชอื่ ผมมา
ไดไ้ หม ท่านบอกชือ่ มา ผมบอกวา่ ไมเ่ ป็นไร ผมจัดการเอง ผมบอกแกนนา
ประชาชนว่าไปจัดการกันเองนะ สุดท้ายเขาก็ไปเอาตัวมันมาจริง ๆ
ปรากฏไมม่ ีพวกเลย ตัวคนเดียวไปขู่ผู้ว่าราชการจังหวัด พอก้ันตรงน้ีเสร็จ
ภายในคนื เดียว อีก ๗ วันเราสูบน้าออกแหง้ หมด ถนนเข้าเมือง ๒ - ๓ กม.
แห้งหมด ถา้ มวั แตก่ ลัวกแ็ กป้ ญั หาไมจ่ บ

เพร าะวิ ธี สู้กั บม๊ อบกั บม วลชนต้องใจเย็ นเอาเหตุผล
เข้าไปพูดอย่าโวยวายใส่ แต่ถ้าถึงเวลาทุบโต๊ะ ก็ทุบโต๊ะ เพราะว่าเม่ือ
ประเมินสถานการณ์ว่าส่วนใหญ่ร่วมกับเราแล้ว ที่เหลือส่วนน้อย

- ๙๔ -

กไ็ มต่ อ้ งทุบโตะ๊ แลว้ ถา้ พวกนั้นออกมาเจอกันเพราะส่วนใหญ่ร่วมกับ
เราแลว้ นีค่ อื ปรากฏการณใ์ นการแกข้ อ้ ขัดแยง้

(๒) กรณีมวลชนผู้ร่วมพัฒนาชาติไทยจังหวัดสกลนคร
ท่สี กลนครมีมวลชนผู้กอ่ การร้ายเก่าท่ีเรียกว่าผู้พัฒนาชาติไทย เขามี
ปญั หาเรอื่ งท่ดี ินอยพู่ อสมควร เราก็แก้ให้เขาไม่ได้ ยืดเยื้อมานานมาก
เพราะข้อกฎหมาย ปัญหายืดเย้ือแล้วก็รู้ว่าแก้ไม่ได้แต่เขาจะมาพบ
ผู้ว่าราชการจังหวัด ผมก็ต้องให้พบจะคุยสองชั่วโมงก็ได้สามชั่วโมง
ก็ได้ ไปเยย่ี มเขาท่ีพื้นทข่ี องเขาผมกไ็ ปเยี่ยม อย่างน้อยก็ให้เขาเห็นว่า
เรามนี ้าใจ เราไม่ได้รับผดิ ชอบเรอ่ื งของเขา แต่เป็นส่วนของกระทรวง
เกษตรและสหกรณท์ ี่ตอ้ งแกไ้ ข ในฐานะของผู้วา่ ราชการจังหวัดเราก็ต้อง
เตรยี มใจไว้แลว้ ว่าทางจังหวัดใหค้ ณุ ไดไ้ ม่จบ ถ้าเราทาใหเ้ ขาเขา้ ใจตรงนไ้ี ด้
เรากไ็ มเ่ ดือดร้อน แล้ววนั ไหนทีเ่ ขาจะเข้ากระทรวงเกษตรฯ และก่อม็อบ
จะขนกนั ไปหลายคนเขาจะมาบอกผวู้ ่าราชการจังหวัดก่อน พวกผมจะ
ไปแล้วนะผู้ว่าราชการจงั หวัด ผมก็บอกว่าไม่เปน็ ไร ผมจะสง่ เจ้าหน้าที่ไปด้วย
ไปอานวยความสะดวกแต่อยา่ สร้างความวนุ่ วายกแ็ ล้วกัน อย่าทาให้เสยี ชื่อจังหวดั
เขาก็รับปาก ก็ไม่มีอะไร เรากับเขาก็มีความสัมพันธ์ท่ีดีต่อกัน วันไหน
ก็ตามทีเ่ ขาจะไปจัดมอ็ บเขาจะมาบอกล่วงหนา้ เราก็บอกว่าถ้าจะมาศาลากลาง
ก็มาเลย หอ้ งน้าห้องส้วมมีให้เรียบร้อย ถ้าจาเป็นจะต้องให้ลงไปคุย
ผมก็ลงไป พอถงึ เวลาเลิกก็ OK เข้าใจจบกนั เพราะฉะนน้ั ถา้ เราทาอยา่ งน้ี
จะไมม่ ปี ญั หากบั มอ็ บ ไมใ่ สอ่ ารมณต์ อ่ กันบางเร่ืองท่ีแก้ไม่ได้ใส่อารมณ์

- ๙๕ -

ลงไปก็ไม่เป็นประโยชน์ ค่อย ๆ คุยกนั ดกี วา่ โดยเฉพาะในเร่ืองม็อบอยา่ งที่
ผมกล่าวถงึ นี้เปน็ เร่ืองท่ีเกิดข้ึน เชน่ กองทุนฟ้ืนฟู เรื่องอย่างน้ีเกิดทุกปี
แล้วเขาก็บอกว่าวนั นีต้ ้องแสดงพลัง ถึงเวลาแสดง กต็ อ้ งออกมาหน้าศาลากลาง
แล้วกเ็ ชิญผู้ว่าราชการจังหวัดไปพูดคุยกับชาวบ้าน ผมก็ลงไปเขาก็
ปรบมือกันกราวใหญ่ บอกวา่ ผู้วา่ ราชการจังหวดั ใหเ้ กียรตเิ ขา เพราะท่ีจรงิ
นน้ั ไม่ใชเ่ รื่องผู้วา่ ราชการจังหวัด แต่เป็นเร่ืองของกระทรวงเกษตรฯ
สาระสาคญั ตรงนี้ก็คอื ว่า มอ็ บทุกม็อบอย่าตัดเยอื่ ตดั ใย ถา้ คณุ ตัดเยื่อตัด
ใยกับม็อบโดยปฏิเสธเลย วันหนงึ่ เขาจะมาสร้างความเดอื ดร้อนให้คณุ

(๓) กรณีน้าตกสาริกาจังหวัดนครนายก น้าตกสาริกา
ที่จงั หวัดนครนายกเป็นแหลง่ ทอ่ งเท่ยี วหลักของจังหวัดแตม่ ปี ัญหายืดเย้ือ
มายาวนานนบั ๑๐ ปี เป็นปญั หาทส่ี ะสมหลายเรอื่ ง ท้ังปัญหาแนวเขตที่ดนิ
การอ้างครอบครอง กลมุ่ อิทธิพล ความขัดแย้งของกล่มุ ค้าขาย ความแออดั
ขาดความเปน็ ระเบียบ สภาพแวดล้อม เสื่อมโทรม มีสภาพเหมือน
ศูนย์อพยพ การเรียกเก็บเงินและแย่งลูกค้าจอดรถ ราคาสินค้าแพง
ซงึ่ มีการร้องเรยี นมาโดยตลอด สรา้ งความเสียหายให้กับการท่องเท่ี ยว
จังหวดั มาโดยตลอด ผมจงึ ไดต้ ัดสนิ ใจแกไ้ ขตามลาดับคอื

ผมเชญิ แกนนาภาคเอกชนและแกนนาภาคราชการและ
ภาคการเมืองทอ้ งถิน่ ทงั้ หมด ได้แก่ นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร แกนน าภาคเอกชน ผู้บังคับการตารวจ
นครนายก นายกเทศมนตรี เทศบาลเมอื ง มาหารือก่อน ผมก็บอกวา่ ปัญหาน้ี

- ๙๖ -

เปน็ ปญั หาทห่ี มกั หมมมายาวนานจรงิ ๆ ผมไม่ทาก็ได้ ผมก็อยู่ได้ แต่ว่า
ความเสยี หายต่อชอ่ื เสยี งเป็นสงิ่ ทก่ี ระทบตอ่ พวกทา่ นทุกคนทเี่ ปน็ เจ้าของ
เมืองน้ี ส่วนข้าราชการนั้นเร า เป็น ผู้ที่ต้องมา ทา ให้เมืองนี้ดีขึ้น
ถ้าเราจะแก้ปัญหา นี้ต้องร่วมมือกัน จับมือกัน ทุกคนเห็นด้วยไหม
ท่เี ราจะแกป้ ญั หาของน้าตกสาริกา ปรากฏว่าทุกคนก็เห็นด้วย ซ่ึงผม
ขอหลักการไวก้ อ่ น ถา้ เห็นด้วยเราจะได้เดินต่อไป จากนั้นผมก็ให้จัดทา
แนวเขต และขอความร่วมมอื เจ้าของท่ีดินตรงน้ันเสียสละท่ีดินจานวน ๘ ไร่
๒ งาน ให้แก่ทางราชการจนสาเร็จ เพ่ือให้ผู้ค้าที่จะถูกย้าย มีท่ีทา ง
จะไปขาย ผมเลยขอให้การท่องเที่ยวมาช่วยจัดโซนขายของในที่ดิน
ทจ่ี ัดเตรียมไว้ให้ถัดไปเพียงเล็กน้อยเท่านั้น ทาเป็นโซนขายของที่มี
การตกแตง่ อย่างดี โซนนีเ้ ป็นโซนพนื้ ที่ทอี่ ยูใ่ นเขตบรกิ ารท่ีการท่องเที่ยว
แห่งประเทศไทยได้มาจัดสร้างขึ้นและพัฒนาพื้น ท่ีน้ัน ให้เป็นเขต
อนุรักษ์ธรรมชาตแิ ละส่ิงแวดลอ้ ม พน้ื ทน่ี ้ีอยหู่ า่ งจากด้านหน้าน้าตกสาริกา
ไปเพียงเลก็ น้อยเทา่ นั้น เมือ่ ความพร้อมในแง่หลกั การจากผู้ใหญ่แกนนา
ของจังหวัดและการขอท่ดี นิ มาเตรยี มพร้อมเพอ่ื ทาโซนค้าขายเรียบร้อย
แล้ว อันดบั ตอ่ ไปผมก็เชิญผู้ค้าทั้งหมดมาประชุมแจ้งเร่ืองน้ีให้ทราบ
ทั้งหมดว่าสภาพปัญหาตอนน้ีเหมือนศูนย์อพยพ ซึ่งทุกคนรับไม่ได้
จงึ ขอความร่วมมือจากท่านท้ังหลาย เราเตรียมท่ีเตรียมทางให้ท่าน
แล้ว ห่างไปเพยี งนิดเดียวไมไ่ ดเ้ ดือดรอ้ นอะไรมาก และก็อยู่ในระยะใกล้
ที่คนมาเท่ยี วสามารถเดนิ ไปซ้ือของได้ ก็ขอให้ท่านทั้งหลาย ย้ายออก

- ๙๗ -

แล้วผมก็ดาเนินการควบคุมมาตรการราคาสินค้าและกาหนดอัตรา
ที่จ อดรถ แต่เดิมคือเก็บกัน ๔๐ บา ท ให้ลดลงเหลือ ๒๐ บา ท
ทกุ ฝา่ ยยอมรับ ยินยอมปฏิบตั ิตาม แลว้ เรากท็ าภูมิทัศน์ด้านหน้าน้าตก
ให้สวย งาม จึงขอความร่วมมือ ให้ผู้ค้า ย้าย ออกภา ยใน ๒ เดือน
แต่ในระหว่างน้ัน ก็มีผู้ค้าจานวนหน่ึงพยาย ามว่ิงเต้น ต่อผู้มีบาร มี
หลกั ของจงั หวดั ซ่งึ ไดต้ กลงให้หลกั การกับผมไว้แล้ว ผ้คู า้ อกี จานวนหนึ่ง
กท็ ยอยขนย้ายออกไปก่อน จนจะวันสุดท้าย เราก็ให้รถไปประกาศ
เตอื นอกี ครั้งหน่งึ และเมอ่ื ถึงวันที่กาหนด ผมก็ขอให้ผู้มีบารมีท้ังหมด
ไปปร ากฏตัวพร้อมกัน กับผมพร้อมเครื่องจักรกล พร้อมปร ะกา ศ
ครง้ั สดุ ท้ายว่าถ้ายังไม่ไปเราจาเป็นต้องเข้าขนย้ายให้ สุดท้ายผู้ค้า
ทย่ี ังเหลืออยู่ ก็ตดั สนิ ใจขนย้ายเองจนหมด

(๔) กรณกี ารย้ายมหาวทิ ยาลัยมหิดล วทิ ยาเขตนครสวรรค์
จงั หวัดนครสวรรคเ์ ป็นจังหวดั ทีก่ ารเมืองแรงมาก ผู้ว่าราชการจังหวัด
ในอดีตมักถกู หาเหตใุ หย้ ้าย หลายท่านมาอยู่เพียง ๑ ปีก็ขอย้ายตัวเอง
บา งท่าน ก็มาเกษียณที่นี่ก็บอกโชคดีที่อยู่ เพียงปีเดีย ว ผมไปอยู่
นครสวรรค์โดยถอื เป็นการคืนความเป็นธรรมที่ถูกย้ายจากสกลนคร
มาเป็นผ้ตู รวจกระทรวงมหาดไทยทง้ั ทีม่ ีผลงานไดร้ างวลั ป.ป.ส. แต่ตอน
จะยา้ ยไปลง เจตนาของผูน้ ารัฐบาล ให้ผมลงจังหวัดใหญ่เพราะได้ยอม
ให้มกี ารกล่นั แกล้งผมย้ายมาเป็นผู้ตรวจฯ แล้ว แต่ผ มขอไปจังหวัด
พระนครศรีอยธุ ยาเน่อื งจากผมมผี ลงานเกา่ ท่ีน่นั ๒ ปีหลายชิน้ แต่รฐั บาล

- ๙๘ -

รไู้ ม่ทนั ฝ่ายประจาทบ่ี อกว่ามีคนอาวโุ สกว่ารอจะไป ผู้นารัฐบาลก็เห็น
จงั หวัดนครสวรรค์วา่ งอยกู่ ็เป็นจงั หวดั ใหญ่เชน่ เดียวกนั ก็คิดวา่ ถ้าอย่างน้ันก็ให้
ไปจงั หวัดนครสวรรค์ ฝ่ายประจากเ็ ห็นด้วยในทันที เพราะรู้ว่าจังหวัด
นครสวรรค์เปน็ จงั หวดั ทีค่ นแขง็ ๆ อยา่ งผมอยู่ยาก ผมมแี นวโน้มที่จะไป
พงั ทนี่ ครสวรรค์แน่เพราะผ้วู า่ ราชการจังหวัดคนใดที่ไม่ยอมการเมือง
หรอื เอียงข้างหน่ึงก็ต้องโดนอีกข้างหน่ึงจนอยู่ไม่ได้ แต่สถานการณ์
กลบั เป็นวา่ เทวดาฟา้ ดินคุ้มครอง มวลชนทุกฝ่ายรวมพลังกันปกป้อง
ผมก็อยูม่ าจน ๒ ปเี ตม็ ประเด็นการขัดแย้งเรื่องมหาวิทยาลัยมหิดลน้ี
เรม่ิ หลังจากทีผ่ มไปรบั ตาแหนง่ ผู้วา่ ราชการจังหวดั ในปี ๒๕๔๖ ประมาณ
๒ เดือน กม็ ีผกู้ ว้างขวางท่านหนงึ่ ของจังหวัดมาขอให้แก้ไขปัญหาวิทยา
เขตของมหาวิทยาลยั มหดิ ล ทถี่ ูกนา้ ท่วมใหญ่ ปี ๒๕๔๕ มาจนตอ้ งปิดพัก
การสอนประมาณกวา่ ๑ เดอื น ซึง่ จะเกดิ ปัญหาอยา่ งน้ที ุก ๆ ๒ – ๓ ป/ี ครั้ง
ทีม่ ีน้าท่วมใหญ่ เขาก็อยากให้ผู้วา่ ราชการจงั หวดั ของบประมาณป้องกัน
ภัยพิบัตปิ ระมาณหลายสบิ ล้านบาท สรา้ งพนังกั้นน้าล้อมมหาวิทยาลัย
เหมอื นป้อมคเู มอื งสมัยโบราณ

ผมก็ลงมือตรวจสอบข้อเทจ็ จรงิ พบว่า มหาวิทยาลัยไป
สรา้ งในสถานทีท่ เ่ี รียกวา่ เปน็ บึงเสนาท ซึ่งเป็นบึงสาธารณะ เป็นท่ีต่า
ทแี่ มน่ า้ สองสายจากดา้ นเหนือไหลมาลงเวลานา้ ท่วมใหญ่ และทราบด้วย
ว่าผบู้ รหิ ารมหาวิทยาลยั ในสมยั น้ันกพ็ ลอยเหน็ ด้วย ตามการสนับสนุน
กลุ่มบคุ คลท่ีจังหวัด ผมไปดมู หาวิทยาลัยก็พบรอยน้าท่วมของปี ๒๕๔๕

- ๙๙ -

สูงประมาณ ๒ เมตร ในขณะน้ันมหาวิทยาลัยมีเพียงตึกเดียวและกาลังเริ่ม
สรา้ งตึกท่สี อง ซงึ่ จริง ๆ ก็ไม่น่า จ ะสร้า งใน พื้น ที่นี้ได้เลย แสดงว่า
ผู้ใหญ่ของฝ่ายเรากอ่ นหน้าน้ีไม่อยากมีปัญหาจึงไม่เข้าไปยุ่งเร่ืองนี้
คาถามของผมกค็ อื ว่า

๑) สมมตุ วิ า่ ผมยอมของบประมาณทาพนังล้อมรอบ
บรเิ วณกว้างใหญม่ าก เพราะเปน็ ที่ดนิ ที่เผื่อไว้ ในอนาคตจะสรา้ งอีกกว่า
๑๐ ตกึ พนังนีต้ อ้ งมีความแขง็ แรงขนาดไหน จึงจะตา้ นทานแรงนา้ ที่มาจาก
ทกุ ทศิ ทกุ ทางได้ ซ่ึงคาตอบจากวิศวกรโครงสร้างคือตอ้ งลงทนุ สงู มากกว่า
๓๐ ล้า น น อกจา กน้ีมวลน้า จะทา ให้ร ะดับน้าท่วมบริเวณร อบ
มหา วิทย าลัย ท่ีเป็น บ้า น ของชาวบ้าน สูงข้ึน มากด้วย โดย สรุป
ความเป็นไปไดท้ างวศิ วกรรมไมม่ หี รอื เปน็ ไปไม่ได้

๒) สมมุติว่าทาพนังเสร็จ น้าท่วมใหญ่นักศึกษาจาก
ภายนอกจะมาเรียนได้อย่างไร จะมาทา งเรือกันหรือก็ต้องเดือดร้อน
จดั การสัญจรไปอกี แบบหนงึ่

๓) ผมได้ขอ้ มูลจากผู้เชี่ยวชาญทางวิชาการด้านน้า
ทจ่ี ฬุ าลงกรณ์มหาวิทยาลยั เขาฉายภาพบงึ เสนาทขนึ้ มา บอกเลยว่าแมน่ ้า
๒ สายใหญจ่ ะไหลมาลงทีน่ ี่ และผา่ นทบี่ ึงน้ีเพราะเป็นทต่ี า่

๔) ผมสอบถามภาคเอกชนและประชาชนที่รู้เรื่อง
วิทยาลยั เขตนี้ ทกุ คนรู้ปญั หานี้ดี แต่กด็ ว้ ยเกรงกลัวกลุ่มผู้กว้างขวางนี้
ก็เงียบกนั ไปหมด แต่ถา้ สามารถย้ายได้ทุกคนกเ็ ห็นด้วย