The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Published by info_dlict, 2020-07-24 05:20:19

เอกสารประกอบการอบรม วิทยาศาสตร์


ี่
ภาพพืชและสัตวทมีลักษณะแตกต่างไปจากธรรมชาต ิ







































https://lifestyle.campus-star.com/knowledge/96604.html


































https://www.bbc.com/news/av/science-environment-25889792/purple-tomatoes-could-gm-crop-be-food-of-the-future




วิทยาศาสตร์: สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม หน้า 4 จาก 31

92

https://www.macleans.ca/society/environment/canadians-ate-4-5-tonnes-of-unlabelled-
genetically-modified-salmon-without-knowing-it-were-you-one-of-them/












































http://earthporm.com/stray-cat-bulgaria-accidentally-turned-green/







วิทยาศาสตร์: สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม หน้า 5 จาก 31

93

6.2 ขั้นสำรวจและค้นหา (Exploration)













6.2.1 (10 นาที) แบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม ๆ และใหนกเรียนสบคนและเกบรวบรวมขอมลเกยวกบสงมชวต









ดดแปรพนธุกรรม โดยใหนกเรียนบนทกผลการคนคว้าลงในใบกจกรรมท่ 1 สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม


(Genetically Modified Organisms: GMOs) จากนั้นครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายโดยใช้คำถามต่อไปน ี้
• สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม (GMOs) คืออะไร
• สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม ที่นักเรียนรู้จักได้แก่อะไรบ้าง
• การดัดแปรพันธุกรรมของสิ่งมีชีวิต ทำได้อย่างไร




หมายเหตุ: กรณไมสามารถให้นักเรียนทำการสืบค้นโดยใชอินเทอร์เน็ตได้ ครูอาจเตรียมแหล่งข้อมูลแบบ



ู้
ออฟไลน เชน หนังสือ สื่อการเรียนการสอน หรือใบความรที่ครูรวบรวมข้อมูลจากแหล่งข้อมล
ต่าง ๆ ที่น่าเชื่อถือ สำหรับให้นักเรียนใช้ในการสืบค้นได ้












































วิทยาศาสตร์: สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม หน้า 6 จาก 31

94

ใบกิจกรรมท 1 สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม (Genetically Modified Organisms: GMOs)
ี่



คำชี้แจง: ให้นักเรียนสืบค้นความหมายของสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม จากนั้นตอบคำถามในช่องที่กำหนดให ้


1. สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมคืออะไร

ี่
แหล่งข้อมูลท 1 จาก.........................................................................................................................................
ตอบ...................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................

ี่
แหล่งข้อมูลท 2 จาก.........................................................................................................................................
ตอบ...................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................

ี่
แหล่งข้อมูลท 3 จาก.........................................................................................................................................
ตอบ...................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................




2. จากการค้นคว้าและรวบรวมข้อมูล นักเรียนจะสรปความหมายของสิ่งมีชีวตดัดแปรพันธกรรมว่าอย่างไร


ตอบ...................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................




วิทยาศาสตร์: สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม หน้า 7 จาก 31

95

[แนวคำตอบ] ใบกิจกรรมท 1 สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม (Genetically Modified Organisms: GMOs)
ี่



คำชี้แจง: ให้นักเรียนสืบค้นความหมายของสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม จากนั้นตอบคำถามในช่องที่กำหนดให ้


1. สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมคืออะไร

ี่
แหล่งข้อมูลท 1 จาก....เว็บไซต์หมอชาวบ้าน https://www.doctor.or.th/article/detail/4318.................

ตอบ....จีเอ็มโอ (GMOs) มาจากภาษาอังกฤษ genetically modified organisms หมายถึงสิ่งมีชีวิตที่ได้รบ
การดัดแปรพันธุกรรม (ยีน) เป็นผลผลิตจากการใช้เทคโนโลยีพันธุวิศวกรรม (เทคนิคการตัดต่อยีน) ในพช


สัตว์ หรือจุลินทรีย์ เพื่อให้มีคุณสมบัติ หรือคุณลักษณะเฉพาะเจาะจงตามที่ต้องการ สรปว่า จีเอ็มโอคือการ
ึ่
ตัดแต่งเอายีนของสิ่งมีชีวิตชนิดใดชนิดหนึ่งมาใส่เข้าไปในสิ่งมีชีวิตอีกชนิดหนง.................................................


ี่
แหล่งข้อมูลท 2 จาก....เว็บไซตไทยไบโอเทค https://www.thaibiotech.info/what-is-gmos.php...............

ตอบ....จีเอ็มโอ ย่อมาจากคำภาษาอังกฤษว่า genetically modified organisms (GMOs) คือ สิ่งมีชีวต
ไม่ว่าจะเป็นพืช สัตว แบคทีเรีย หรือจุลินทรีย์ ที่ถูกดัดแปรพันธุกรรมด้วยกระบวนการทางพันธุวิศวกรรม

(genetic engineering) โดยการตัดเอายีน (gene) ของสิ่งมีชีวิตชนิดหนึ่งมาใส่เข้าไปในยีนของสิ่งมีชีวต


อีกชนิดหนึ่ง ซึ่งตามปกติไม่เคยผสมพันธุ์กันได้ในธรรมชาติ เพื่อให้สิ่งมีชีวิตชนิดนั้นมีคุณลักษณะหรอ
คุณสมบัติตามที่ต้องการ สิ่งมีชีวิตที่ถูกตัดต่อยีนใส่เข้าไป เรียกว่า จีเอ็มโอ (GMOs).........................................



ี่
แหล่งข้อมูลท 3 จาก....เว็บไซต POBPAD https://www.pobpad.com/gmo-ความจริงที่ควรรู้เก...............
ี่
ตอบ....GMOs (genetically modified organisms) คือ สิ่งมีชีวิตที่ผ่านการดัดแปรพันธุกรรม เป็นหนึ่งใน



ี้

พันธุวิศวกรรมสมัยใหม โดยสิ่งมีชีวิตเหล่าน ได้แก พืช สัตว หรือแม้แต่จุลินทรีย ซึ่งในกระบวนการทดลองนั้น
นักวิจัยจะคัดเลือกยีนที่ดีของสิ่งมีชีวิตมาผ่านกระบวนการทางพันธุวิศวกรรม (genetic engineering) และ
ตัดต่อใส่เข้าไปในยีนของสิ่งมีชีวิตอีกชนิดหนึ่ง ซึ่งคุณสมบัติพิเศษของการตัดต่อทางพันธุกรรมนี้คือการนำยน

ของสิ่งมีชีวิตที่ไม่สามารถนำมาผสมพันธุ์กันได้ตามธรรมชาติมาตัดต่อเข้าด้วยกัน เพื่อให้ได้ผลผลิตที่ที่ม ี
คุณลักษณะหรือคุณสมบัติจำเพาะตรงตามความต้องการ..................................................................................






2. จากการค้นคว้าและรวบรวมข้อมูล นักเรียนจะสรปความหมายของสิ่งมีชีวตดัดแปรพันธกรรมว่าอย่างไร







ตอบ....GMOs ยอมาจาก (genetically modified organisms) คอ ส่งมชวตท่เกดจากการตดแตงพนธกรรม





ึ่





หรือยน (gene) ดวยเทคนคพันธุวิศวกรรม (genetic engineering) โดยนำยนท่ตองการของส่งมชวตชนดหนง







ใส่เข้าไปในอีกสิ่งมีชีวิตชนิดหนึ่ง เพื่อให้พืช สัตว หรือแม้แต่จุลินทรีย มีลักษณะตามที่ต้องการ.........................

...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................


วิทยาศาสตร์: สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม หน้า 8 จาก 31
96


6.2.2 (20 นาท) ใหแต่ละกลุ่มเลอกส่งมชวิตดดแปรพนธุกรรมท่ครูกำหนดให มา 1 ชนิด โดยใชช่อกลม






ุ่





ตามพืช GMOs ที่เลือก จากนั้นสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับ
• สาเหตุที่ต้องดัดแปรพันธุกรรมของสิ่งมีชีวิตชนิดนั้น ๆ
• ประโยชน์จากการดัดแปรพันธุกรรมของสิ่งมีชีวิตชนิดนั้น ๆ
• ผลกระทบของสิ่งมีชีวิตดังกล่าวต่อมนุษย์และสิ่งแวดล้อม
สิ่งมีชีวิตที่ใช้ในการสืบค้นประกอบด้วย ฝ้ายบีที มะละกอพันธุ์แขกดำ ข้าวสีทอง มันฝรั่ง GMOs และ















มะเขอเทศ GMOs จากนนบนทกผลการสบคนลงในใบกจกรรมท 2 ประโยชนและผลกระทบของส่งมชวต
ดัดแปรพันธุกรรม เน้นย้ำให้สมาชิกทุกคนในกลุ่มมีความเข้าใจตรงกันเกี่ยวกับสิ่งมีชีวิตที่แต่ละกลุ่มเลือกมา
จากนั้นให้นักเรียนแต่ละกลุ่มทำโปสเตอร์นำเสนอประเด็นที่ได้สืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมท ี่
กลุ่มของตนเองเลือกพอสังเขป

หมายเหตุ: กรณไมสามารถให้นักเรียนทำการสืบค้นโดยใชอินเทอร์เน็ตได้ ครูอาจเตรียมแหล่งข้อมูลแบบ





ออฟไลน เชน หนังสือ สื่อการเรียนการสอน หรือใบความรที่ครูรวบรวมข้อมูลจากแหล่งข้อมล
ู้

ต่าง ๆ ที่น่าเชื่อถือ สำหรับให้นักเรียนใช้ในการสืบค้นได ้






































วิทยาศาสตร์: สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม หน้า 9 จาก 31

97

ี่
ใบกิจกรรมท 2 ประโยชน์และผลกระทบของสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม



คำชี้แจง: ให้นักเรียนสืบค้นการใช้ประโยชน์ของสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมและผลกระทบที่อาจมีต่อมนุษย ์

และสิ่งแวดล้อม

สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมที่เลือก คือ.........................................

1. สิ่งมีชีวิตที่เลือกมีลักษณะแตกต่างจากสิ่งมีชีวิตประเภทเดียวกันในธรรมชาติอย่างไร และสามารถใช้

ประโยชน์จากสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมนี้ได้อย่างไร

ี่
แหล่งข้อมูลท 1 จาก.........................................................................................................................................
ตอบ...................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................


ี่
แหล่งข้อมูลท 2 จาก.........................................................................................................................................
ตอบ...................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................


ี่
แหล่งข้อมูลท 3 จาก.........................................................................................................................................
ตอบ...................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................





จากการค้นคว้าและรวบรวมข้อมูล สามารถสรุปการใช้ประโยชนของสิ่งมีชีวิตดัดแปรพนธุกรรมชนิดนได ดังน ี้
ี้
ตอบ...................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................





วิทยาศาสตร์: สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม หน้า 10 จาก 31

98

2. ผลกระทบของสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมชนิดนที่อาจมีต่อมนุษย สิ่งแวดล้อม และด้านอื่น ๆ
ี้

ี่
แหล่งข้อมูลท 1 จาก.........................................................................................................................................
ตอบ...................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................

ี่
แหล่งข้อมูลท 2 จาก.........................................................................................................................................
ตอบ...................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................

แหล่งข้อมูลท 3 จาก.........................................................................................................................................
ี่
ตอบ...................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................

จากการค้นคว้าและรวบรวมขอมูล สามารถสรุปผลกระทบของสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมที่อาจมีต่อมนุษย ์

สิ่งแวดล้อม และด้านอื่น ๆ ได ดังน ี้

ผลกระทบต่อมนุษย ์

ตอบ...................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................


ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม
ตอบ...................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................

ผลกระทบด้านอื่น ๆ

ตอบ...................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................



วิทยาศาสตร์: สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม หน้า 11 จาก 31

99

ี่
[แนวคำตอบ] ใบกิจกรรมท 2 ประโยชน์และผลกระทบของสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม



คำชี้แจง: ให้นักเรียนสืบค้นการใช้ประโยชน์ของสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมและผลกระทบที่อาจมีต่อมนุษย ์

และสิ่งแวดล้อม

สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมที่เลือก คือ............ฝ้ายบีท................

1. สิ่งมีชีวิตที่เลือกมีลักษณะแตกต่างจากสิ่งมีชีวิตประเภทเดียวกันในธรรมชาติอยางไร และสามารถใช้

ประโยชน์จากสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมนี้ได้อย่างไร

ี่
แหล่งข้อมูลท 1 จาก....เว็บไซต์เกษตรทำกิน https://kasettumkin.com/nipon/article_15525...............

ตอบ....ฝ้ายบีทีเป็นพันธุ์ฝ้ายดัดแปรพันธุกรรมที่เกิดจากการใส่ยีนของแบคทีเรียในดินลงไป เพื่อให้ฝ้ายผลต

พิษฆ่าแมลงบางชนิดได้เอง 1) สามารถลดการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชได 2) อัตราการฆ่าตัวตายของเกษตรกร







ชาวอินเดียลดลงไปถึงหน่งในสามของอัตราการฆาตัวตายก่อนการปลกฝายบท 3) กรณความเปนพษท่เกดจาก




การใช้สารเคมี ในแปลงปลูกฝ้ายบีทีของเกษตรกรจากประเทศบูร์กินาฟาโซลดลง 4) ในอินเดีย กรณีความ
เป็นพิษที่เกิดจากการใช้สารเคมีในแปลงปลูกฝ้ายลดลง 4 - 9 ล้านกรณีต่อป.....................................................

แหล่งข้อมูลที่ 2 จาก....ศูนย์ข้อมูลทางชีวภาพและความปลอดภัยทางชีวภาพ https://www.isaaa.org/
resources/publications/pocketk/foldable/Pocket%20K5%20(Thai).pdf...........................................





ตอบ....1) สหรฐอเมรกาลดปรมาณการใชยาฆาแมลงลง 1.2 ล้านกิโลกรัม ลดจำนวนครั้งการใช้ยาฆ่าแมลงลง
15 ล้านครั้ง รายได้สุทธิเพิ่มขึ้น 99 ล้านเหรียญสหรัฐ 2) ในแอฟริกาใต้พบว่า ลดการฉีดพ่นยาฆ่าแมลงทำให ้
ต้นทุนการผลิตลดลง สุขภาพดีขึ้นจากการลดยาฉีดพ่นฆ่าแมลง ประหยัดเวลาในการหาซื้อยาฆ่าแมลง............
ี่
แหล่งข้อมูลท 3 จาก....เว็บไซต์วอยซ์ออฟอเมริกา https://www.voathai.com/a/a-47-2008-12-01-voa3-
90642639/921730.html................................................................................................................................
ตอบ....โบลเวิร์มเป็นศัตรูหมายเลขหนึ่งของต้นฝ้ายทั่วโลก ตัวอ่อนของแมงชนิดนี้ กินใบฝ้ายเป็นอาหาร นักวิจย

รายงานว่า นอกจากที่ต้นฝ้ายบีทจะกำจัดโบลเวิร์มแล้วแต่พืชอื่น ๆ ที่อยู่ใกล้เคียงดูท่าว่าจะได้รับประโยชน ์



จากตนฝายบทดวย นักวิจัยพบว่าต้นฝ้ายบีทีที่ปลูกรวมไปกับพืชอื่น ๆ เปนเน้อท่กวา 18 ล้านไร่นั้น ทำให้จำนวน







ของโบลเวิร์มลดลงไปถึงขั้นที่ว่ามีโบลเวิร์มที่จะไปเกาะกินพืชที่อยู่ใกล้เคียงน้อยเหลือเกิน................................
จากการค้นคว้าและรวบรวมข้อมูล สามารถสรุปการใช้ประโยชนของสิ่งมีชีวิตดัดแปรพนธุกรรมชนิดนได ดังน ี้


ี้










ตอบ....ฝ้ายบีทีไดรบการดัดแปรพันธกรรมโดยการใสยนของแบคทเรยในดนลงไป สามารถกำกดแมลงศัตรูพืชได้
ื้
ส่งผลให้เกษตรได้รับผลผลิตเพิ่มขึ้น รายได้เพิ่มขึ้น ความเครียดของเกษตรกรลดลง ลดเวลาในการที่จะไปซอ

ยาฆ่าแมลงในพื้นที่ห่างไกล ลดจำนวนผู้ได้รับพิษจากการใช้ยาฆ่าแมลง สามารถลดแมลงโบลเวิร์มของพืชที่ปลก


ใกลเคยงได.........................................................................................................................................................


วิทยาศาสตร์: สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม หน้า 12 จาก 31
100

2. ผลกระทบของสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมชนิดนที่อาจมีต่อมนุษย สิ่งแวดล้อม และด้านอื่น ๆ
ี้


ี่
แหล่งข้อมูลท 1 จาก....เว็บไซต MGR Online https://mgronline.com/smes/detail/9600000123832...
ตอบ....การนำสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมออกสู่สิ่งแวดล้อมทั่วไป อาจมีผลกระทบต่อความหลากหลายทาง
ชีวภาพ ซึ่งอาจทำให้เกิดสิ่งมีชีวิตสายพันธุ์ใหม่ที่มีลักษณะเด่นเหนือกว่าสายพันธุ์ดั้งเดิมในธรรมชาติมากจนกลน

สายพันธุ์ดั้งเดิมในธรรมชาติให้สูญพันธุ์ไป หรืออาจเกิดลักษณะเด่นอะไรบางอย่างถูกถ่ายทอดไปยังสายพันธ ุ์


ที่ไม่ต้องการ ซึ่งอาจทำให้ศัตรูพืชดื้อต่อสารเคมีปราบศัตรพืช และทำให้เกิด “สุดยอดแมลง (Super Bug)”....
ี่
แหล่งข้อมูลท 2 จาก....http://cottonbt-601.blogspot.com/...................................................................

ตอบ....ชาวจีนกำลังพัวพันอยู่กับซูเปอร์แมลงที่สามารถทนทานต่อพิษบีที รวมถึงปัญหาจากแมลงศัตรูพช

ชนิดรองลงมา จำนวนศัตรูตามธรรมชาติของหนอนเจาะสมอฝ้ายลดลง ระบบนิเวศวิทยามีความเสี่ยงตอ
ความผิดปกติสูงขึ้น.............................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................

ี่
แหล่งข้อมูลท 3 จาก....http://digital.lib.kmutt.ac.th/magazine/issue4/articles/article2.html..........

ตอบ....การนำฝ้ายบีทีมาใชทำให้เกิดความกังวลในหลาย ๆ ด้าน เช่น สภาพแวดล้อม ระบบนิเวศ และการ
กลายพนธของสิ่งมีชีวิต.......................................................................................................................................

ุ์
...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................

จากการค้นคว้าและรวบรวมขอมูล สามารถสรุปผลกระทบของสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมที่อาจมีต่อมนุษย ์
สิ่งแวดล้อม และด้านอื่น ๆ ได ดังน ี้

ผลกระทบต่อมนุษย ์
ตอบ....ก่อให้เกิดความกังวลในการนำฝ้ายบีทีมาใช้............................................................................................

...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................

ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

ตอบ....ฝ้ายบีทีอาจส่งผลกระทบต่อความหลากหลายทางชีวภาพ และทำให้ฝ้ายสายพันธุ์ดั้งเดิมที่ถูกคัดเลือก
ื้
โดยธรรมชาติผ่านกาลเวลาหลายล้านปีสูญพันธุ์และถูกแทนที่โดยฝ้ายบีที นอกจากนี้ยังอาจส่งผลให้แมลงดอ
สารเคมีกำจัดแมลง.............................................................................................................................................

ผลกระทบด้านอื่น ๆ

ตอบ...................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................




วิทยาศาสตร์: สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม หน้า 13 จาก 31

101


ุ่
ู้
6.2.3 (10 นาที) ให้นักเรียนแลกเปลี่ยนเรียนรข้อมูลที่สืบค้นด้วยวิธี gallery walk โดยครจัดกลม


นักเรียนใหม่ ใหทุก ๆ กลุ่มมีสมาชกจากกล่มฝายบท กล่มมะละกอพนธุ์แขกดำ กล่มข้าวสีทอง กล่มมันฝรั่ง GMOs








และกลุ่มมะเขอเทศ GMOs และกำหนดใหนกเรยนในกล่มใหมน้ แลกเปล่ยนขอมลและอภปรายกน เพอหาขอสรป

















เกี่ยวกับ สาเหตุที่ต้องดัดแปรพันธุกรรม ประโยชน และผลกระทบของสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมที่มีต่อมนุษย


สุดท้าย ใหแบ่งนักเรียนเป็น 2 กลุ่ม และชี้แจงนักเรียนให้เตรียมข้อมูลสำหรับกิจกรรมโต้วาทีในญัตต ิ
“GMOs ช่วยมนุษย์ได้จริงหรือ??” ในคาบต่อไป โดยฝ่ายเสนอจะต้องเตรียมข้อมูลเพื่อนำเสนอประเด็นประโยชน์
และความสำคัญของการใช้สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม ในขณะที่ฝ่ายค้านนำเสนอประเด็นหักล้าง เช่น โทษ หรอ

ทางเลือกอื่นที่ดีกว่าการใช้สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม และให้แต่ละฝ่ายเลือกตัวแทนในการโต้วาทีฝ่ายละ 4 คน

(โดยมี 1 คนเป็นหัวหน้าของแต่ละฝ่าย) และนักเรียนคนที่เหลือในกลุ่ม ทำหน้าที่ในการเตรียมข้อมูลสนับสนน
การโต้วาทีของตัวแทน
สามารถศึกษาแนวทางการจัดกิจกรรมโต้วาทีไดจากวิดีโอ

[ทอล์ก-กะ-เทย] โต้วาท มศว v.s. จุฬา : "เป็นวัยรุ่นมันเหนื่อย"

(URL: https://www.youtube.com/watch?v=FtKH0pYbrH0&t=268s)

ี่
คาบท 2 50 นาที

6.3 ขั้นอธิบายและลงข้อสรุป (Explanation)
6.3.1 (50 นาท) กิจกรรมโต้วาท ี

ให้นักเรียนโต้วาทีในญัตติ “GMOs ช่วยมนุษย์ได้จริงหรือ ??” โดยมีครูทำหน้าที่เป็นพิธีกรและกรรมการ
ผู้โต้วาทีของแต่ละฝ่ายมีเวลาในพูดคนละ 2 นาที (มีเวลาให้ปรึกษาขอมูลกับเพื่อนนักเรียนก่อนที่ตัวแทนแต่ละคน


จะนำเสนอ 1 นาท) หลังจากจบการโต้วาที ครูสรุปประเด็นต่าง ๆ ที่นักเรียนได้แสดงความคิดเห็นกัน โดยอาจ

สรุปว่า GMOs มีทั้งประโยชน์และโทษ ทั้งนครควรเน้นประเด็นเกี่ยวกับการได้มาซึ่งความรู้ การตรวจสอบความ
ี้
น่าเชื่อถือของข้อมูล และความน่าเชื่อถือของวิธีการสืบค้นข้อมูล


หมายเหตุ: ในการจัดกิจกรรมโต้วาที ครูอาจต้องประเมินว่านักเรียนสามารถเข้าถึงแหล่งข้อมูลเพื่อสืบคน
เตรียมความพร้อมสำหรับการโต้วาทีหรือไม่ หากครูประเมินแล้วว่าไม่สามารถจัดกิจกรรมได้ อาจใช ้
ี่
ชุดกิจกรรมท 6.3.2 6.3.3 และ 6.3.4 แทนได ้



6.3.2 (15 นาท) กิจกรรมเลือกข้าง






ครสรางความท้าทายใหกบนักเรยน โดยชี้แจงว่าเม่อนักเรยนมีความร้ความเข้าใจเกี่ยวกับประโยชนและโทษ





ของสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมแล้ว ต่อไปครจะตรวจสอบความคิดเห็นของนักเรียน โดยครูจะมีคำถาม 3 ขอ

เพื่อให้นักเรียนเลือกคำตอบว่า “เห็นด้วย” หรือ “ไม่เห็นด้วย”
วิทยาศาสตร์: สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม หน้า 14 จาก 31
102

ในข้อคำถามแต่ละข้อ ให้นักเรียนที่เลือกคำตอบเดียวกันลุกขึ้นจากที่นั่งไปรวมกลุ่มกัน และครูจะสม
ุ่


ี้
ี่

ตรวจสอบเหตผลในการเลอกคำตอบนั้น ท้งน นักเรียนสามารถโน้มน้าวให้เพื่อนทตอบไมเหมอนกัน เปล่ยนคำตอบ



โดยการเดินเปลี่ยนกลุ่มได้ตลอดเวลา
คำถามที่ใช้ในการตรวจสอบความคิดเห็นของนักเรียน ได้แก ่
• ประเทศไทยกำลังร่างกฎหมายเพื่อที่จะอนุญาตให้เกษตรกรสามารถผลิตพืชและสัตว์ที่ได้รับการดัดแปร
พันธุกรรม เพื่อยกระดับประเทศไทยให้เป็นแหล่งผลิตอาหารในระดับนานาชาต ิ
• ข้าวที่ผลิตได้จากประเทศไทย ควรเป็นพืชดัดแปรพันธุกรรมทั้งหมด เพื่อเพิ่มสารอาหารและปริมาณให ้
เพียงพอต่อความต้องการ ราคาข้าวจะได้ลดลง

• เราพบว่าพืชและสัตว์บางชนิดใกล้สูญพันธุ์จากโรคระบาดและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เราควร

ดัดแปรพันธุกรรมพืชและสัตว์ที่ใกล้สูญพันธุ์เหล่านั้น เพื่อให้พืชและสัตว์เหล่านั้นสามารถดำรงชีวิตและ
สืบพันธุ์ได ้


6.3.3 (25 นาท) กิจกรรม คิดออก...ออกแบบ
ครูกำหนดสถานการณ์เพื่อให้นักเรียนแต่ละกลุ่มวางแผนออกแบบการทดลองดังน ี้
“ถ้าเราเป็นนักวิทยาศาสตร์ที่ได้รับการร้องขอให้ออกแบบการทดสอบ/ตรวจสอบว่า อาหารดัดแปร

พันธุกรรม มีผลต่อสุขภาพของมนุษย์หรือไม่เราจะออกแบบการทดสอบอย่างไร?”

ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มเขียนแผนภาพเพื่อแสดงวิธีการทดลอง และนำแผนภาพนั้นไปติดบริเวณผนังห้องเรียน

ครใช้เทคนิค gallery walk ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มเดินสำรวจวิธีการทดลองของกลุ่มเพื่อน ๆ โดยให ้
ี้
พิจารณาถึง ความเหมาะสม ความรัดกุม และสามารถดำเนินการได้จริง ทั้งน หากมีข้อเสนอแนะให้นักเรียนใช ้
ปากกาเมจิกเขียนลงในแผนภาพของเพื่อน ๆ ได ้
เมื่อนักเรียนสำรวจครบทุกกลุ่มแล้ว ให้กลับมายืนที่กลุ่มตนเอง อ่านข้อเสนอแนะทเพื่อนกลุ่มอื่นเขียนบน
ี่
แผนภาพ ถ้าหากมีข้อสงสัยหรือคำถาม ให้สอบถามเพื่อน ๆ ในห้องเรียนเพื่อช่วยกันตอบ

6.3.4 กิจกรรม เมื่อฉันไม่เห็นด้วย (10 นาท)

ครูกำหนดสถานการณ์เพื่อให้นักเรียนแต่ละกลุ่มพิจารณาคิดหาคำตอบ ดังน ี้

“นักวิทยาศาสตร์กลุ่มหนึ่งทำการทดลองโดยให้หนูจำนวนหนึ่งกินเมล็ดธัญพืชที่ดัดแปรพันธุกรรม และ

หนูอีกกลุ่มหนึ่งกินเมล็ดธัญพืชออร์แกนิคเป็นเวลา 6 เดือน จากนั้นตรวจสอบพบว่า หนูที่กินเมล็ดธัญพืชที่ดัดแปร

พันธุกรรม มีภาวะภูมิแพ้ต่อละอองของเมล็ดพืชดัดแปรพันธุกรรม พวกเขาสรุปว่า “พืชดัดแปรพันธุกรรมเปน
สาเหตุที่ก่อให้เกิดภูมิแพ้ในมนุษย์ได”

นักวิทยาศาสตรอีกกลุ่มหนึ่งเห็นว่า “ข้อสรุปนี้ยังไม่น่าเชื่อถือ” นักเรยนคิดว่าเหตุผลของนักวิทยาศาสตร์


ที่เห็นต่างนี้คืออะไร?










วิทยาศาสตร์: สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม หน้า 15 จาก 31

103

ี่
คาบท 3 50 นาที

6.4 (35 นาท) ขั้นขยายความร (Elaboration)
ู้

ให้นักเรียนอ่านบทสรุปย่อของรายงาน เรื่อง พืชดัดแปรพันธุกรรมสำหรับเปนอาหารและสุขภาพมนุษย ์

(Genetically modified plants for food use and human health – an update) ที่จัดทำโดย The Royal Society

แหงสหราชอาณาจักร และแปลโดยฝายสื่อวิทยาศาสตร สำนักงานพฒนาวิทยาศาสตรและเทคโนโลยีแหงชาต ิ





(สวทช.) โดยครูชี้ชวนให้นักเรียนอภิปรายพร้อมให้ข้อมูลสนับสนุนในประเด็นต่าง ๆ ต่อไปน ี้
• การรับประทานอาหาร GMOs ในระยะยาวมีผลกับร่างกายหรือไม่อย่างไร
• ประโยชน์และความเสี่ยงของอาหาร GMOs
• การตัดแต่งพันธุกรรมในสัตว ปลอดภัยต่อผู้บริโภคหรือไม่อย่างไร

• พืชตัดแต่งพันธุกรรมในอนาคตจะมีลักษณะหน้าตาเป็นอย่างไร และตัดแต่งไปเพื่อวัตถุประสงค์ใด


























































วิทยาศาสตร์: สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม หน้า 16 จาก 31

104

บทสรุปย่อ (Summary)


รายงานฉบับปรับปรุง

พืชดัดแปรพันธุกรรมสำหรับเปนอาหารและสุขภาพมนุษย ์

Genetically modified plants for food use and human health – an update


รายงานฉบับนี้ (กุมภาพันธ์ 2002) จัดทำโดยคณะทำงานซึ่งมี ศาสตราจารย์ Jim Smith FRS แห่ง Wellcome CRC
Institute, Cambridge เป็นประธาน และผู้ทรงคุณวุฒิจากมหาวิทยาลัยและสถาบันวิจัยอื่น ๆ อีกจำวน 13 ท่าน

(สามารถดูรายชื่อทั้งหมดได้จากรายงานฉบับสมบูรณ์) โดยการสนับสนุนจาก The Council of the Royal Society


ที่มา (รายงานฉบับสมบูรณ์):
https://royalsociety.org/~/media/Royal_Society_Content/policy/publications/2002/9960.pdf


1. ในรายงานเรื่อง พืชดัดแปรพันธุกรรมสำหรับเป็นอาหารและสุขภาพมนุษย (Genetically modified

plants for food use and human health - an update) ซึ่ง The Royal Society ตีพิมพ์ในป 1998 [1]


สรุปว่า การใช้พืชดดแปรพันธุกรรมมีศักยภาพในการให้ประโยชน์ในทางด้านเกษตรกรรม คุณภาพอาหาร
โภชนาการ และสุขภาพ แตยังมีประเด็นเกี่ยวกับเทคโนโลยีการตัดต่อพันธุกรรมที่จะต้องพิจารณาต่อไป


ทั้งนี้ The Royal Society ได้มอบหมายให้กลุ่มผู้เชี่ยวชาญปรับปรุงรายงานฉบับนี้โดยยึดถืองานวิจย
ี่
ที่ทำตั้งแต่ปี 1998 เป็นต้นมา การปรับปรุงครั้งนี้เน้นที่ผลกระทบของอาหารดัดแปรพันธุกรรมทอาจม ี
ต่อสุขภาพของมนุษย์ และการใช้หลักการความเท่าเทียมกันอย่างมีนัยสำคัญ (substantial equivalence)
ในการตรวจสอบความปลอดภัยของอาหารดัดแปรพันธุกรรม



ี่
2. ในปัจจุบัน มีผลิตภัณฑ์อาหารดัดแปรพันธุกรรมอยู่จำนวนไมมากนักทวางขายอยู่ในยุโรปและสหราช
อาณาจักร อย่างไรก็ตาม ในหลาย ๆ ประเทศ เช่น สหรัฐอเมริกาและแคนาดา ยังมีการจำหน่ายผลิตภัณฑ ์


ี่
จากสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม ทได้รับการออกแบบใหสามารถต้านทานสัตว์นำโรคและยากำจัดวัชพช

บางชนิด ในทศวรรษต่อไป เทคโนโลยีชีวภาพจะมุ่งเป้าไปที่การปรับปรุงคุณภาพในด้านต่าง ๆ ของพช
ทั้งในด้านของคุณค่าทางโภชนาการและประสิทธิภาพในการเพาะปลูก ทั้งนี้ The Royal Society ยังคง
สนับสนุนการทำวิจัยด้านพันธุวิศวกรรมอย่างต่อเนื่อง ด้วยงานวิจัยในสาขานี้ยังมีคุณค่าในแง่ของการ

ประเมินศักยภาพที่แท้จริงของพืชดัดแปรพันธุกรรม



[1] Royal Society (1998). Genetically modified plants for food use. Royal Society: London







วิทยาศาสตร์: สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม หน้า 17 จาก 31

105

3. The Royal Society เห็นพ้องกับข้อสรุปจากรายงานฉบับที่ 21 ของ The Royal Commission on

Environmental Pollution ในปี 1998 [2] ที่ว่า การประเมินทางวิทยาศาสตร์จะต้องเป็นแหล่งข้อมล


เพื่อใชประกอบการตัดสินใจเชิงนโยบาย อย่างไรก็ตาม จะต้องไม่ยึดถือเพียงข้อมูลทางวิทยาศาสตร์เท่านน
ั้
แต่จะต้องนำความคิดเห็นของสาธารณชนมาพิจารณาด้วย เราเชื่อว่าการอภิปรายสาธารณะเกี่ยวกบ

อาหารดัดแปรพันธุกรรมจะต้องรวบรวมเอาประเด็นอื่น ๆ ที่นอกเหนือจากประเด็นทางวิทยาศาสตร ์
มาพูดคุยกันด้วย แต่เราก็ยังหวังใหมีการให้ความสำคัญกับการใช้ข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ในการอภิปราย


ี่
4. เรามีข้อกังวลบางประการเกี่ยวกับกระบวนการทใช้ในการกำกับดูแลการพัฒนาและการใช้พืชดัดแปร






พันธกรรม เราเหนดวยกบรายงานของ FAO/WHO ในป 2000 [3] ที่ว่า บรรทัดฐานสำหรับการประเมน
ความปลอดภัยควรจะทำโดยเปิดเผยและมีจุดมุ่งหมายที่ชัดเจน และต้องมีการแก้ไขเรื่องข้อแตกต่าง
ึ้
ระหว่างการประยุกต์ใช้หลักการความเท่าเทียมกันอย่างมีนัยสำคัญที่มีอยู่ เช่น ความแตกต่างกันที่เกิดขน
ในประเทศสมาชิกของสหภาพยุโรป (European Union, EU) เรายินดีให OECD พัฒนาเอกสารฉันทามต ิ






(consensus document) สำหรับชนิดต่าง ๆ เพ่อท่ว่าจะได้นำหลักการความเทาเทยมกันอย่างมีนัยสำคญ

มาบังคับใชให้เป็นแนวทางเดียวกัน แม้ว่าอาจจะไม่มีความจำเป็นที่จะต้องบังคับให้อาหารดัดแปรพันธุกรรม
ทุกชนิดต้องผ่านการทดสอบอย่างเต็มรูปแบบ แต่อาจจะต้องมีการกำหนดว่าอาหารแต่ละชนิดจำเปน

จะต้องผ่านการทดสอบใดบ้าง
5. ในอนาคต การประเมินความปลอดภัยของอาหาร ทั้งอาหารทั่วไปและอาหารดัดแปรพันธุกรรม อาจมี
การนำเอาเทคนิคใหม่ ๆ หลากหลายเทคนิคมาใช้ในการรวบรวมข้อมูล อย่างไรก็ตาม จำเป็นต้องมีการ

ศึกษาวิจัยเป็นระยะเวลาหนึ่งก่อนทจะนำเทคนิคเหล่านไปใช้ได เราแนะนำว่าการวิจัยควรจะดำเนินไป
ี่

ี้

เพื่อพัฒนาเทคโนโลยีต่าง ๆ ที่จะช่วยในการระบุองค์ประกอบ “ปกต” ของพืชดั้งเดิม (conventional


plants) ได้ ทั้งนี้ พวกเรารู้สึกยินดีท่ได้เริ่มมการสนบสนนทุนวิจัยจากโครงการ EU Framework V และ



The UK’s Food Standards Agency นอกจากน ความร่วมมือระหว่างอุตสาหกรรมเคม สถาบันการศึกษา
ี้
และผู้วางกฎระเบียบ ในการพัฒนาเทคนิคและแบ่งปันข้อมูล จะช่วยให้ทำให้แน่ใจได้ว่าข้อสรุปที่ได้จาก

การศึกษาวิจัยนั้น เกิดจากการตีความผลการทดลองจริงและการใช้เทคโนโลยที่ทันสมัย

6. ศักยภาพอย่างหนึ่งของการประยุกต์ใชเทคโนโลยีพันธุวิศวกรรม คือ การปรับปรุงคุณภาพทางโภชนาการ

ของพืช แต่กมีความเป็นไปได้ว่าการดัดแปรพันธุกรรมอาหารอาจทำให้เกิดผลเสียต่อคุณค่าทางโภชนาการ



st
[2] Royal Commission on Environmental Pollution (1998). 21 report: Setting Environment Standards. HMSO: Norwich
[3] FAO/WHO (2000). Safety aspects of genetically modified foods plant origin. Report of a Joint Food and Agriculture
Organisation/World Health Organisation Consultation. FAO/WHO: Rome







วิทยาศาสตร์: สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม หน้า 18 จาก 31

106

อย่างที่ไม่อาจคาดเดาได (MRC 2000) [4] แม้กระนั้น การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวก็สามารถเกิดขึ้นได้จาก

การผสมพันธุ์แบบดั้งเดิม (conventional breeding) เช่นเดียวกัน ดังนั้น ในการประเมินความปลอดภัย














ของพชดดแปรพนธกรรมจงไดรวมเอาการทดสอบคณคาทางโภชนาการเปนสวนหนงของการประเมนดวย
อย่างไรก็ตาม การมคู่มือทระบรายละเอียดของการทดสอบอย่างชัดเจนจะเป็นประโยชนต่อการประเมน

ี่



ุ่
ความปลอดภัยของพืชดัดแปรพันธุกรรมมากยิ่งขึ้น โดยเฉพาะกับอาหารสำหรับกลมที่มีความต้องการ
พิเศษกว่ากลุ่มอื่น ๆ เช่น ทารก ทจำเป็นต้องมีคู่มือพิเศษเฉพาะ จนถึงทุกวันนี้ ยังไม่มการเสนอขอรบ


ี่
การอนุมัติให้นำอาหารดัดแปรพันธุกรรมมาใชเป็นผลิตภัณฑ์สำหรับทารก ถึงแม้จะมคู่มือละเอียดและ



ระเบียบปฏิบัตสำหรับสูตรอาหารทารกและอาหารเด็กอยู่แล้วก็ตาม แตก็ยังขาดความชัดเจนว่าจะนำไป


บังคับใชร่วมกับข้อบังคับสำหรับอาหารดัดแปรพันธุกรรมได้อย่างไร ดังนั้น เราจึงเสนอว่าทั้งรัฐบาลและ
คณะกรรมาธิการยุโรป (European Commission) ควรทำใหระเบียบและข้อบังคับสำหรับอาหารทารก


และอาหารดัดแปรพันธุกรรมมีความสอดคล้องส่งเสริมกัน โดยอาจปรบปรงมาจากคู่มือการทดสอบคุณคา


ทางโภชนาการของสูตรอาหารทารกที่มีการให้คำอธิบายไว้โดย COMA ในปี 1996 [5] และคู่มือทได้รบ
ี่


การตีพิมพเมื่อปี 2001 โดย Aggett และคณะ [6] ทั้งนี้ เพื่อเป็นระเบียบที่จะนำมาใช้ในการควบคุมทง
ั้
อาหารดัดแปรพันธุกรรมและอาหารชนิดอื่น ๆ ที่เกิดขึ้นใหม ่

7. จนถึงปัจจุบัน ยังไม่มีหลักฐานว่าอาหารดัดแปรพันธุกรรมเป็นสาเหตุของปฏิกิริยาภูมิแพ้ โดยหลักการแลว
ี่
ความเสี่ยงทอาหารที่ได้จากพืชดัดแปรพันธุกรรมจะก่อให้เกิดอาการภูมิแพ้นั้น ไม่ได้มีมากไปกว่าอาหาร
ี่
ที่ได้จากพืชทไม่ได้ผ่านกระบวนการดัดแปรพันธุกรรมหรือจากพืชที่นำเข้ามาจากบริเวณอื่น ๆ ของโลก

ึ่
ข้อด้อยประการหนงของวิธีการคดกรอง (screening) ซึ่งในปัจจุบันใชกับทั้งอาหารที่ได้จากพืชที่ผ่านการ

ดัดแปรพันธุกรรมและไม่ผ่านการดัดแปรพันธุกรรม คือ ยังไม่มีการประเมินความเสี่ยงในการเกิดอาการ


ภูมิแพ้ที่เกิดจากการสูดหายใจละอองเรณและฝุ่น ดังนั้นเราจึงเสนอวา ควรเพิ่มการทดสอบอาการภูมิแพ ้
ที่อาจเกิดจากการสูดดมเข้าไปด้วย


[4] MRC (2000). Report of a Medical Research Council expert group on genetically modified (GM) foods. Medical Research
Council: London
[5] COMA (1996). Guidelines on the Nutritional Assessment of Infant Formulas. Report of the Working Group on the
Nutritional Assessment of Infant Formulas of the Committee on Medical Aspects of Food and Nutrition Policy (COMA).
Report on Health and Social Subjects No 47. DH: HMSO
[6] Aggettt P J, Agostino C, Goulet O, Hernell O, Koletzko B, Lafeber H L, Michaelson K F, Rigo J & Weaver L T (2001).
The nutritional and safety assessment of breast milk substitutes and other dietary products for infant: a commentary
by the ESPGHAN Committee on Nutrition. Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition 32, 256-258







วิทยาศาสตร์: สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม หน้า 19 จาก 31

107



















8. โดยทวไป การตดตอพนธกรรมพชมกจะนำลำดบดเอนเอของไวรสพชมาใชในการสรางยนทจะนำไปตัดต่อ
เข้าไปในสารพันธุกรรมของพืชดัดแปรพันธุกรรม ซึ่งทำให้เกิดความกังวลเกี่ยวกับผลกระทบที่อาจมีตอ


สุขภาพของมนุษย อย่างไรก็ตาม ภายหลังจากการศึกษาผลการวิจัยทางวิทยาศาสตร์แล้วพบว่า การตัดต่อ


พันธุกรรมโดยใช้ลำดับดีเอ็นเอของไวรัสพืชนั้น แทบจะไม่มความเสี่ยงต่อสุขภาพของมนุษยเลย
ี่

9. อีกหนึ่งความกังวลเกี่ยวกับอาหารดัดแปรพันธุกรรม คือ ความเป็นไปไดของการทยีนทถูกตัดต่อเข้าไปใน
ี่







พืชดัดแปรพันธกรรม อาจถูกรวมเข้าเปนสวนหนงของสารพนธกรรมในรางกายของผบรโภคได หลงจากทม ี





















การตพมพรายงานฉบบป 1998 โดย The Royal Society ก็มการตพมพงานวจยตามมามากมายเกยวกบ


ี้
หัวข้อดังกล่าวน เมื่อพิจารณาในบริบทของการกินอาหารตามปกตแล้ว ทั้งมนุษย์และสัตว์มีดีเอ็นเออย ู่










ี่
เปนจำนวนมาก ซ่งไมเพยงแตเปนดเอนเอทไดมาจากเซลลของส่งทกินเปนอาหาร แตยงมาจากจลนทรย ์







ี่
และไวรัสที่ปนเปื้อนมาในอาหารด้วย

จากประวัติศาสตร์อันยาวนานของมนุษยในการบริโภคดีเอ็นเอจากอาหารที่มแหล่งที่มาที่หลากหลาย




เราจงสรปไดว่า การบริโภคดีเอ็นเอจากอาหารเหล่านั้นไมไดทำใหเกดความเสยงตอสขภาพของมนษย ์









ี่
ในทำนองเดียวกันกับการบริโภคดีเอ็นเอจากอาหารดัดแปรพันธุกรรม ทจะไม่มีผลใด ๆ ต่อร่างกาย

วิทยาศาสตร์: สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม หน้า 20 จาก 31
108

6.5 (15 นาท) ขั้นประเมิน (Evaluation)

นักเรียนทำแบบทดสอบ เรื่องพืชดัดแปรพันธุกรรม และร่วมกันเฉลย



พืชดัดแปรพันธุกรรม




ข้าวโพดดัดแปรพันธุกรรมควรถูกห้าม

กลุ่มอนุรักษ์พันธุ์พืชและสัตว์ป่ากำลังเรียกร้องให้ยกเลิกข้าวโพดดัดแปรพันธุกรรม (GM)


ข้าวโพดดัดแปรพันธุกรรม ถูกออกแบบมาเพื่อไม่ให้ถูกทำลายโดยสารฆ่าวัชพืชชนิดใหม่ที่มีประสิทธิภาพ
ฆ่าข้าวโพดพันธุ์เดิมได สารฆ่าวัชพืชใหม่นี้จะฆ่าวัชพืชเกือบทุกชนิดในไร่ข้าวโพด


นักอนุรักษ์บอกว่า เนื่องจากวัชพืชเป็นอาหารของสัตว์เล็ก ๆ โดยเฉพาะแมลง การใช้สารฆ่าวัชพืชใหม่กบ

ข้าวโพดดัดแปรพันธุกรรมจะเป็นผลเสียต่อสิ่งแวดล้อม แต่ผู้สนับสนุนการใช้ข้าวโพดดัดแปรพันธุกรรม

บอกว่า การศึกษาทางวิทยาศาสตร์ได้แสดงว่าจะไม่เป็นเช่นนั้น



ต่อไปนี้คือ รายละเอียดของการศึกษาทางวิทยาศาสตร์ที่กล่าวถึงในบทความข้างบน:


• มีการปลูกข้าวโพด 200 แปลงทั่วประเทศ
• แต่ละแปลงถูกแบ่งเป็นสองส่วน ครึ่งหนึ่งปลูกข้าวโพดดัดแปรพันธุกรรม (GM) ที่ใช้สารฆ่าวัชพืชใหม ่

ส่วนอีกครึ่งหนึ่งปลูกข้าวโพดพันธุ์เดิมที่ใช้สารฆ่าวัชพืชเดิม

• จำนวนแมลงที่พบในแปลงข้าวโพดดัดแปรพันธุกรรมที่ใช้สารฆ่าวัชพืชใหม่มีจำนวนพอ ๆ กับแมลงใน
แปลงที่ปลูกข้าวโพดพันธุ์เดิมที่ใช้สารฆ่าวัชพืชเดิม































วิทยาศาสตร์: สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม หน้า 21 จาก 31

109

ี่
คำถามท 1: พืชดัดแปรพันธุกรรม

การศึกษาทางวิทยาศาสตร์ที่กล่าวถึงข้างต้น มีปัจจัยใดที่ตั้งใจทำให้แต่งต่างกัน

จงเขียนวงกลมล้อมรอบคำว่า “ใช” หรือ “ไม่ใช” ในแต่ละปัจจัย


การศึกษาตั้งใจทำใหปัจจัยนี้แตกต่างกันหรือไม ่ ใช หรือ ไม่ใช ่



จำนวนของแมลงในสิ่งแวดล้อม ใช / ไม่ใช ่
ชนิดของสารฆ่าวัชพืชที่ใช ้ ใช / ไม่ใช ่


คะแนนเต็ม (ระดับ 2)
ถูกทั้งสองข้อ: ไม่ใช ใช ตามลำดับ


ไม่มีคะแนน
ลักษณะเฉพาะของข้อสอบ คำตอบอื่น ๆ

สมรรถนะ: การระบุปัญหาเชิงวิทยาศาสตร ์

ู้
ความร: การสืบสวนเชิงวิทยาศาสตร ์

(ความรู้เกี่ยวกับวิทยาศาสตร) ประเทศ % ตอบถูก
การใช้ความร: ขอบเขตของวิทยาศาสตร์และเทคโนโลย ี ญี่ปุ่น 75.04
ู้

สถานการณ: สังคม เกาหล ี 76.84
ลักษณะของข้อสอบ: เลือกตอบเชิงซ้อน จีน-ฮ่องกง 61.85

จีน-มาเก๊า 54.75

จีน-ไทเป 65.87
ไทย 35.96





























วิทยาศาสตร์: สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม หน้า 22 จาก 31

110

คำถามท 2: พืชดัดแปรพันธุกรรม
ี่

ข้าวโพดถูกปลูกในที่ต่าง ๆ 200 แปลงทั่วประเทศ เพราะเหตุใดนักวิทยาศาสตร์จึงใช้พื้นที่ปลก

มากกว่าหนึ่งแห่ง


1. เพื่อเกษตรกรจำนวนมาก จะได้ลองปลูกข้าวโพดดัดแปรพันธุกรรม
2. เพื่อดูว่าข้าวโพดดัดแปรพันธุกรรมจะเจริญเติบโตได้มากเพียงใด

3. เพื่อให้ข้าวโพดดัดแปรพันธุกรรมครอบคลุมพื้นที่ให้มากที่สุดเท่าที่จะเป็นได ้


4. เพื่อให้มีสภาวะที่แตกต่างกันหลาย ๆ แบบในการเจริญเติบโตของขาวโพด

คะแนนเต็ม
ข้อ 4. เพื่อให้มีสภาวะที่แตกต่าง
กันหลาย ๆ แบบในการ
ลักษณะเฉพาะของข้อสอบ
เจริญเติบโตของข้าวโพด
สมรรถนะ: การระบุปัญหาเชิงวิทยาศาสตร ์ ไม่มีคะแนน
ความร: การสืบสวนเชิงวิทยาศาสตร ์ คำตอบอื่น ๆ
ู้

(ความรู้เกี่ยวกับวิทยาศาสตร)
การใช้ความร: ขอบเขตของวิทยาศาสตร์และเทคโนโลย ี
ู้
ประเทศ % ตอบถูก
สถานการณ: สังคม

ลักษณะของข้อสอบ: เลือกตอบ ญี่ปุ่น 78.37
เกาหล ี 62.97
จีน-ฮ่องกง 64.20

จีน-มาเก๊า 55.90
จีน-ไทเป 70.64

ไทย 49.14







ู้
ู้
7. สื่อการเรียนร/แหล่งเรียนร
1. สีเมจิก

2. กระดาษแผ่นใหญ ่
3. ใบกิจกรรมท 1 สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม (Genetically Modified Organisms: GMOs)
ี่
4. ใบกิจกรรมท 2 ประโยชน์และผลกระทบของสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม
ี่
5. Search Engine ต่าง ๆ เช่น Google และ Yahoo เป็นต้น


วิทยาศาสตร์: สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม หน้า 23 จาก 31

111

เกณฑ์การประเมิน ผ่านเกณฑ์การประเมิน ระดับ 3 ผ่านเกณฑ์การประเมิน ระดับ 3 ผ่านเกณฑ์การประเมิน ระดับ 3 ผ่านเกณฑ์การประเมิน ระดับ 3 ผ่านเกณฑ์การประเมิน ระดับ 3











ผู้ประเมิน ครู ครู ครู ครู ครู





เครื่องมือการประเมิน แบบประเมินใบกิจกรรม แบบประเมินใบกิจกรรม แบบประเมินใบกิจกรรม แบบประเมินพฤติกรรม แบบประเมินพฤติกรรม











วิธีการประเมิน ตรวจใบกิจกรรม ตรวจใบกิจกรรม ตรวจใบกิจกรรม สังเกตพฤติกรรม สังเกตพฤติกรรม 112











ชิ้นงาน / ภาระงาน ใบกิจกรรมที่ 1 สิ่งมีชีวิตดัดแปร พันธุกรรม (Genetically Modified Organisms: GMOs) ใบกิจกรรมที่ 2 ประโยชน์และ ผลกระทบของสิ่งมีชีวิตดัดแปร พันธุกรรมต่อมนุษย์และสิ่งแวดล้อม ใบกิจกรรมที่ 2 เรื่อง ประโยชน์ และผลกระทบของ GMOs ต่อ มนุษย์และ สิ่งแวดล้อม พฤติกรรมการโต้วาที ผลงานการจากเผยแพร่





















8. การวัดและประเมินผล ตัวชี้วัด อธิบายความหมายของสิ่งมีชีวิตดัด แปรทางพันธุกรรมได้ (K) อธิบายการใช้ประโยชน์จากสิ่งมีชีวิต ดัดแปรพันธุกรรมและผลกระทบที่ อาจมีต่อมนุษย์และสิ่งแวดล้อม (K) นักเรียนสามารถรวบรวมข้อมูลจาก แหล่งข้อมูลอย่างน้อย 3 แหล่ง (P) โต้แย้งถึงประโยชน์และผลกระทบของ สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมที่อาจมีต่อ มนุษย์และสิ่งแวดล้อม (K,P) เผยแพร่ประโยชน์และผลกระทบของ สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมที่อาจมีต่อ มนุษย์และสิ่งแวดล้อมที่ได้จ











1.


วิทยาศาสตร์: สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม 2. 3. 4. 5. หน้า 24 จาก 31

เกณฑ์การประเมิน ผ่านเกณฑ์การประเมิน ระดับ 2











ผู้ประเมิน ครู





เครื่องมือการประเมิน แบบประเมินใบกิจกรรม











วิธีการประเมิน สังเกตพฤติกรรม 113











ชิ้นงาน / ภาระงาน พฤติกรรมการโต้วาที






















ตัวชี้วัด แปลงข้อมูลที่นำเสนอในรูปแบบ หนึ่งไปสู่รูปแบบอื่น วิเคราะห์และแปลความหมายข้อมูล ทางวิทยาศาสตร์ และลงข้อสรุป ระบุข้อสันนิษฐาน ประจักษ์พยาน และเหตุผล ในเรื่องที่เกี่ยวกับ แยกแยะระหว่างข้อโต้แย้งที่มาจาก ประจักษ์พยานและทฤษฎีทาง วิทยาศาสตร์ กับที่มาจากการ พิจารณาจากสิ่งอื่น ประเมินข้อโต้แย้งทางวิทยาศาสตร์ และประจักษ์พยานจากแหล่งที่มา ที่หลากหลาย เช่น หนังสือพิมพ์ อินเทอร์เน็ต และวารสาร

สมรรถนะ PISA วิทยาศาสตร์







6. 1) 2) 3) 4) 5)

วิทยาศาสตร์: สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม หน้า 25 จาก 31

นักเรียนสามารถสรุปความหมาย แต่ไม่ถูกต้อง นักเรียนสามารถสรุปการใช้ ประโยชน์จากสิ่งมีชีวิตดัดแปร พันธุกรรมและผลกระทบที่ อาจมีต่อมนุษย์และสิ่งแวดล้อม ได้แต่ไม่ถูกต้อง นักเรียนสามารถรวบรวมข้อมูล จากแหล่งข้อมูลอย่างน้อย 1 แหล่งข้อมูลและเขียน บันทึกได้






1 ของสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมได้








นักเรียนสามารถสรุปความหมาย ของสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม ได้ถูกต้องแต่ไม่ชัดเจน นักเรียนสามารถสรุปการใช้ ประโยชน์จากสิ่งมีชีวิตดัดแปร พันธุกรรมและผลกระทบที่ อาจมีต่อมนุษย์และสิ่งแวดล้อม ได้ถูกต้องแต่ไม่ชัดเจน นักเรียนสามารถรวบรวมข้อมูล จากแหล่งข้อมูลอย่างน้อย 2 แหล่งข้อมูลและเขียน





2



ระดับคุณภาพ บันทึกได้



นักเรียนสามารถสรุปความหมาย ของสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม ได้อย่างถูกต้องโดยใช้วลีเดิม จากผลการสืบค้น นักเรียนสามารถสรุปการใช้ ประโยชน์จากสิ่งมีชีวิตดัดแปร พันธุกรรมและผลกระทบที่ ได้อย่างถูกต้องโดยใช้วลีเดิม จากผลการสืบค้น นักเรียนสามารถรวบรวมข้อมูล จากแหล่งข้อมูล 3 แหล่งข้อมูล และเขียนบันทึกได้





3 114
อาจมีต่อมนุษย์และสิ่งแวดล้อม







นักเรียนสามารถสรุปความหมาย ของสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม ได้ด้วยภาษาของตนเอง อย่างถูกต้อง นักเรียนสามารถสรุปการใช้ ประโยชน์จากสิ่งมีชีวิตดัดแปร พันธุกรรมและผลกระทบที่ อาจมีต่อมนุษย์และสิ่งแวดล้อม ได้ด้วยภาษาของตนเอง อย่างถูกต้อง นักเรียนสามารถรวบรวมข้อมูล จากแหล่งข้อมูลอย่างน้อย 3 แหล่งข้อมูลและเขียนบันทึก ได้ครอบคลุม






4












เกณฑ์การประเมิน ประเด็นการประเมิน อธิบายความหมาย ของสิ่งมีชีวิตดัดแปร ทางพันธุกรรมได้ (K) อธิบายการใช้ประโยชน์ จากสิ่งมีชีวิตดัดแปร พันธุกรรมและ ผลกระทบที่อาจมีต่อ มนุษย์และสิ่งแวดล้อม (K) นักเรียนสามารถ รวบรวมข้อมูลจาก แหล่งข้อมูลอย่างน้อย 3 แหล่ง (P)









1. 2. 3.

วิทยาศาสตร์: สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม หน้า 26 จาก 31

นักเรียนสามารถโต้แย้งถึง สิ่งแวดล้อมเพียงอย่างเดียว โดยใช้ข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ สนับสนุน ที่ได้จากการโต้แย้งโดยใช้สื่อ


1 ประโยชน์หรือผลกระทบอย่าง ใดอย่างหนึ่งของสิ่งมีชีวิตดัดแปร พันธุกรรมที่อาจมีต่อมนุษย์หรือ เผยแพร่ประโยชน์และผลกระทบ ของสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม ที่อาจมีต่อมนุษย์และสิ่งแวดล้อม อย่างน้อย 1 ช่องทาง ไม่มีการ แลกเปลี่ยนเรียนรู้ในเชิงวิชาการ











นักเรียนสามารถโต้แย้งถึง สิ่งแวดล้อมโดยใช้ข้อมูลทาง วิทยาศาสตร์สนับสนุน ที่ได้จากการโต้แย้งโดยใช้สื่อ อย่างน้อย 1 ช่องทาง มีการ


2 ประโยชน์หรือผลกระทบอย่าง ใดอย่างหนึ่งของสิ่งมีชีวิตดัดแปร พันธุกรรมที่อาจมีต่อมนุษย์และ เผยแพร่ประโยชน์และผลกระทบ ของสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม ที่อาจมีต่อมนุษย์และสิ่งแวดล้อม แลกเปลี่ยนเรียนรู้ในเชิงวิชาการ



ระดับคุณภาพ






นักเรียนสามารถโต้แย้งถึง ประโยชน์และผลกระทบของ ใดอย่างหนึ่งโดยใช้ข้อมูลทาง วิทยาศาสตร์สนับสนุน ที่ได้จากการโต้แย้งโดยใช้สื่อ อย่างน้อย 2 ช่องทาง มีการ


3 สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมที่อาจ มีต่อมนุษย์หรือสิ่งแวดล้อมอย่าง เผยแพร่ประโยชน์และผลกระทบ ของสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม ที่อาจมีต่อมนุษย์และสิ่งแวดล้อม แลกเปลี่ยนเรียนรู้ในเชิงวิชาการ ระดับ 3 หมายถึง มีระดับคุณภาพดี ระดับ 1 หมายถึง มีระดับคุณภาพปรับปรุง 115










นักเรียนนำเสนอข้อโต้แย้งถึง ประโยชน์และผลกระทบของ มีต่อมนุษย์และสิ่งแวดล้อมโดย ใช้ข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ สนับสนุน ที่ได้จากการโต้แย้งโดยใช้สื่อ อย่างน้อย 3 ช่องทาง มีการ




4 สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมที่อาจ เผยแพร่ประโยชน์และผลกระทบ ของสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม ที่อาจมีต่อมนุษย์และสิ่งแวดล้อม แลกเปลี่ยนเรียนรู้ในเชิงวิชาการ (โดยใช้เหตุผลทางวิทยาศาสตร์)









ประเด็นการประเมิน โต้แย้งถึงประโยชน์ และผลกระทบของ สิ่งมีชีวิตดัดแปร พันธุกรรมที่อาจมีต่อ มนุษย์และสิ่งแวดล้อม เผยแพร่ประโยชน์และ ผลกระทบของสิ่งมีชีวิต ดัดแปรพันธุกรรมที่ อาจมีต่อมนุษย์และ สิ่งแวดล้อมที่ได้จาก การโต้แย้งโดยใช้สื่อใน รูปแบบต่าง ๆ (K,P) การแปลความหมาย ระดับ 4 หมายถึง มีระดับคุณภาพดีมาก ระดับ 2 หมายถึง มีระดับคุณภาพพอใช้









4. (K,P) 5.



วิทยาศาสตร์: สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม หน้า 27 จาก 31

นักเรียนไม่สามารถบรรยายลักษณะสิ่งใด สิ่งหนึ่งด้วยข้อความที่เหมาะสม กะทัดรัด หรือสื่อความหมายให้ผู้อื่นเข้าใจได้ นักเรียนสามารถแสดงข้อมูล แต่ไม่สามารถ บอกความสัมพันธ์ของข้อมูลเหล่านั้น และ ไม่สามารถสรุปประเด็นของฝ่ายตนเองได้ นักเรียนสามารถระบุข้อสันนิษฐาน ประจักษ์พยาน และเหตุผลในเรื่องที่ เกี่ยวกับวิทยาศาสตร์เพียงประเด็นเดียว







1













ด้วยข้อความที่เหมาะสม แต่ไม่กะทัดรัด ยังสื่อความหมายให้ผู้อื่นเข้าใจได้ นักเรียนสามารถแสดงข้อมูลและบอก ความสัมพันธ์ของข้อมูลเหล่านั้น แต่ไม่ สามารถสรุปประเด็นของฝ่ายตนเองได้ นักเรียนสามารถระบุข้อสันนิษฐาน ประจักษ์พยาน และเหตุผลในเรื่องที่ เกี่ยวกับวิทยาศาสตร์อย่างน้อย 2 ใน 3 ของประเด็น 116



ระดับคุณภาพ 2 นักเรียนสามารถบรรยายลักษณะสิ่งใดสิ่งหนึ่ง
















ด้วยข้อความที่เหมาะสม กะทัดรัด และ สื่อความหมายให้ผู้อื่นเข้าใจได้ นักเรียนสามารถแสดงข้อมูลและบอก ความสัมพันธ์ของข้อมูลเหล่านั้นและ สรุปประเด็นของฝ่ายตนเองได้ นักเรียนสามารถระบุข้อสันนิษฐาน ประจักษ์พยาน และเหตุผลในเรื่องที่ เกี่ยวกับวิทยาศาสตร์อย่างครบถ้วน







3 นักเรียนสามารถบรรยายลักษณะสิ่งใดสิ่งหนึ่ง







เกณฑ์การประเมินสมรรถนะ PISA ประเด็นการประเมิน 1) แปลงข้อมูลที่นำเสนอ ในรูปแบบหนึ่งไปสู่ รูปแบบอื่น 2) วิเคราะห์และแปล ความหมายข้อมูลทาง วิทยาศาสตร์ และลง ข้อสรุป 3) ระบุข้อสันนิษฐาน ประจักษ์พยาน และ เหตุผล ในเรื่องที่ เกี่ยวกับวิทยาศาสตร์



















วิทยาศาสตร์: สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม หน้า 28 จาก 31

นักเรียนไม่สามารถแยกแยะระหว่าง ข้อโต้แย้งที่มาจากประจักษ์พยาน และ ไม่สามารถเปรียบเทียบทฤษฎีทาง วิทยาศาสตร์กับข้อมูลที่มาจากการ พิจารณาจากที่อื่น วิทยาศาสตร์และประจักษ์พยานได้ และวารสาร




1 นักเรียนไม่สามารถประเมินข้อโต้แย้งทาง และไม่สามารถบอกแหล่งที่มาของข้อมูลที่ หลากลาย เช่น หนังสือพิมพ์ อินเทอร์เน็ต












นักเรียนสามารถแยกแยะระหว่างข้อโต้แย้ง ที่มาจากประจักษ์พยาน แต่ไม่สามารถ เปรียบเทียบทฤษฎีทางวิทยาศาสตร์กับ ข้อมูลที่มาจากการพิจารณาจากที่อื่น นักเรียนสามารถประเมินข้อโต้แย้งทาง วิทยาศาสตร์และประจักษ์พยานได้ แต่ไม่สามารถบอกแหล่งที่มาของข้อมูลที่ หลากลาย เช่น หนังสือพิมพ์ อินเทอร์เน็ต และวารสาร ระดับ 2 หมายถึง มีระดับคุณภาพดี 117




ระดับคุณภาพ 2
















นักเรียนสามารถแยกแยะระหว่างข้อโต้แย้ง ที่มาจากประจักษ์พยานและทฤษฎีทาง จากสิ่งอื่น นักเรียนสามารถประเมินข้อโต้แย้งทาง วิทยาศาสตร์และประจักษ์พยานได้ และ สามารถบอกแหล่งที่มาของข้อมูลที่ หลากลาย เช่น หนังสือพิมพ์ อินเทอร์เน็ต และวารสาร







3 วิทยาศาสตร์กับข้อมูลที่มาจากการพิจารณา













ประเด็นการประเมิน 4) แยกแยะระหว่าง ข้อโต้แย้งที่มาจาก ประจักษ์พยานและ ทฤษฎีทางวิทยาศาสตร์ กับที่มาจากการ พิจารณาจากสิ่งอื่น 5) ประเมินข้อโต้แย้ง ทางวิทยาศาสตร์และ ประจักษ์พยานจาก แหล่งที่มาที่หลากหลาย เช่น หนังสือพิมพ์ อินเทอร์เน็ต และ วารสาร การแปลความหมาย ระดับ 3 หมายถึง มีระดับคุณภาพดีมาก ระดับ 1 หมายถึง มีระดับคุณภาพปรับปรุง













วิทยาศาสตร์: สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม หน้า 29 จาก 31

9. บันทึกผลหลังการสอน
9.1 สรุปผลการเรียนการสอน

นักเรียนจำนวน ............................... คน

ู้
ผ่านจุดประสงค์การเรียนร .............. คน คิดเป็นร้อยละ ................................
ไม่ผ่านจุดประสงค ........................... คน คิดเป็นร้อยละ .................................

ได้แก ่

1. ..................................................................................................................
2. ..................................................................................................................



9.2 ปัญหา/อุปสรรค
(ผลการประเมินที่ไม่เป็นไปตามจุดประสงค์สู่ตัวชี้วัด คุณลักษณะหรือสมรรถนะของผู้เรียน)

............................................................................................................................................................................

............................................................................................................................................................................


9.3 แนวทางแก้ไข /แนวทางการพัฒนา

(แนวทางการแก้ปัญหา/พัฒนานักเรียนใหได ตามตัวชี้วัด คุณลักษณะ หรือสมรรถนะของผู้เรียน)


............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................

............................................................................................................................................................................




ลงชื่อ.................................................................
(..........................................................)

ตำแหน่ง คร วิทยฐานะ...............................................

























วิทยาศาสตร์: สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม หน้า 30 จาก 31

118

ความเห็นของหัวหน้าสถานศึกษา/ผู้ที่ได้รับมอบหมาย
แผนการจัดการเรียนรู้ของ..........................................................................................สรุปผล ดังน ี้

1. เป็นแผนการจัดการเรียนรู้ท ี่

r นำไปใช้ได้จริง

r ควรปรับปรุงก่อนนำไปใช (ระบุ)...............................................................................................
.................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................
2. การจัดกิจกรรมการเรียนร ู้

r มีกิจกรรมการเรียนรู้ที่หลากหลาย สอดคล้องกับศักยภาพของผู้เรียน

r เน้นการคิด
r มีการบูรณาการ

r ฝึกทักษะการปฏิบัติจริง

r มีการสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเอง

3. ข้อเสนอแนะอื่น ๆ
..................................................................................................................................................................................

..................................................................................................................................................................................

..................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................




ลงชื่อ.................................................................

(..........................................................)
ตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียน...............................................


























วิทยาศาสตร์: สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม หน้า 31 จาก 31

119

120

แผนการจัดการเรียนรท 2
ู้
ี่
เรื่อง ความสว่าง


รหัสวิชา ว23101 รายวิชา วิทยาศาสตร์พื้นฐาน กลุ่มสาระการเรียนร วิทยาศาสตร ์
ู้
ชั้นมัธยมศึกษาปีท 3 ภาคเรียนท 1 การศึกษา 2562 เวลา 3 ชั่วโมง
ี่
ี่


1. มาตรฐานการเรียนร/ตัวชี้วัด
ู้

สาระท 2 วิทยาศาสตรกายภาพ
ี่
มาตรฐาน ว 2.3 เข้าใจความหมายของพลังงาน การเปลี่ยนแปลงและการถ่ายโอนพลังงานปฏิสัมพันธ์ระหว่าง
สสารและพลงงาน พลงงานในชีวิตประจำวัน ธรรมชาตของคล่น ปรากฏการณท่เก่ยวของกบ









เสียง แสง และคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้ารวมทั้งนำความรู้ไปใช้ประโยชน ์
ตัวชี้วัด
ว 2.3 ม.3/19 อธิบายผลของความสว่างที่มีต่อดวงตาจากข้อมูลที่ได้จากการสืบค้น
ว 1.3 ม.3/20 วัดความสว่างของแสงโดยใช้อุปกรณ์วัดความสว่างของแสง
ู้












ว 1.3 ม.3/21 ตระหนกในคณคาของความรเรอง ความสวางของแสงทมตอดวงตา โดยวเคราะหสถานการณ ์
ปัญหาและเสนอแนะการจัดความสว่างให้เหมาะสมในการทำกิจกรรมต่าง ๆ

2. จุดประสงค์การเรียนร ู้
1. อธิบายผลของความสว่างที่มีต่อการมองเห็นจากข้อมูลที่ได้จากการสืบค้น (K)
2. สามารถวัดความสว่างของแสงโดยใช้อุปกรณ์วัดความสวางของแสง (P)

3. บอกผลกระทบของแสงที่มีผลต่อดวงตา (K)
4. ตระหนักในคุณค่าของความรู้เรื่อง ความสว่างของแสงที่มีต่อดวงตา โดยวิเคราะห์สถานการณ์ปัญหา
และเสนอแนะการจัดความสว่างให้เหมาะสมในการทำกิจกรรมต่าง ๆ (A)


3. สาระสำคัญ

ความสว่างของแสงมีผลต่อดวงตามนุษย การใช้สายตาในสภาพแวดล้อมที่มีความสว่างไม่เหมาะสมอาจ

เป็นอันตรายต่อดวงตา เช่น การมองวัตถุในททมีความสว่างมากหรือน้อยเกินไป การจ้องหน้าจอเป็นเวลานาน
ี่
ี่



ความสวางบนพ้นท่รับแสงมหนวยเปนลกซ อปกรณท่ใชในการวัดความสว่าง เรียกว่า ลักซ์มเตอร ความรู้เก่ยวกบ













ความสว่างสามารถนำมาใช้จัดความสว่างให้เหมาะสมกับการทำกิจกรรมต่าง ๆ เช่น การจัดความสว่างที่เหมาะสม
สำหรับการอ่านหนังสือ


วิทยาศาสตร์: ความสว่าง หน้า 1 จาก 25
121

4. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน
1. ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551

1.1 ความสามารถในการคิด

1.2 ความสามารถในการใชEเทคโนโลย ี
2. สมรรถนะทางวิทยาศาสตรKตามแนวทาง PISA

2.1 การอธิบายปรากฏการณ์ในเชิงวิทยาศาสตร ์
• นำความรู้ทางวิทยาศาสตร์มาใช้สร้างคำอธิบายที่สมเหตุสมผล


• ระบ ใช และสร้างตัวแบบ และนำเสนอข้อมูลเพื่อใช้ในการอธิบาย


2.2 การประเมินและออกแบบกระบวนการสบเสาะหาความรู้ทางวิทยาศาสตร

• เสนอวิธีสำรวจตรวจสอบปัญหาทางวิทยาศาสตร์ที่กำหนดให ้
• ประเมินวิธีสำรวจตรวจสอบปัญหาทางวิทยาศาสตร์ที่กำหนดให ้

2.3 การแปลความหมายข้อมูลและการใช้ประจักษ์พยานในเชิงวิทยาศาสตร ์


• วิเคราะห์และแปลความหมายข้อมูลทางวิทยาศาสตร และลงขอสรุป





















































วิทยาศาสตร์: ความสว่าง หน้า 2 จาก 25

122

สมรรถนะ การอธิบายปรากฏการณ์ในเชิงวิทยาศาสตร์ • นำความรู้ทางวิทยาศาสตร์มาใช้สร้างคำอธิบาย • ระบุ ใชE และสรEางตัวแบบ และนำเสนอขEอมูล การประเมินและออกแบบกระบวนการ สืบเสาะหาความรู้ทางวิทยาศาสตร์ • เสนอวิธีสำรวจตรวจสอบปัญหาทาง • ประเมินวิธีสำรวจตรวจสอบปัญหาทาง การแปลความหมายข้อมูลและการใช้ ประจักษ์พยานในเชิงวิทยาศาสตร์ • วิเคราะหKและแปลความหมายขEอมูลทาง




ที่สมเหตุสมผล เพื่อใชEในการอธิบาย วิทยาศาสตร์ที่กำหนดให้ วิทยาศาสตร์ที่กำหนดให้ วิทยาศาสตรK และลงขEอสรุป
ตารางการวิเคราะห์ตัวชี้วัด ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ และสมรรถนะของผู้เรียนตามแนวทาง PISA










การได้มาของ ความรู้ • การตรวจสอบ การออกแบบ การทดลอง • การตรวจสอบ การสรุปผล การทดลอง







ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ กระบวนการ • อธิบาย • สืบค้นข้อมูล • ออกแบบการ ทดลอง 123














• ความสว่างมีผล ต่อการมองเห็น • เครื่องมือวัด ความสว่าง • แสงสว่างมีผล ต่อดวงตา
เนื้อหา















ตัวชี้วัด อธิบายผลของความสว่างที่มีต่อดวงตา จากข้อมูลที่ได้จากการสืบค้น วัดความสว่างของแสงโดยใช้อุปกรณ์ ตระหนักในคุณค่าของความรู้เรื่อง ความสว่างของแสงที่มีต่อดวงตา โดยวิเคราะห์สถานการณ์ปัญหา และเสนอแนะการจัดความสว่าง ให้เหมาะสมในการทำกิจกรรมต่าง ๆ



ว 2.3 ม.3/19 ว 2.3 ม.3/20 วัดความสว่างของแสง ว 2.3 ม.3/21








วิทยาศาสตร์: ความสว่าง หน้า 3 จาก 25

5. สาระการเรียนร ู้


• ความสว่างของแสงมีผลต่อดวงตามนุษย การใช้สายตาในสภาพแวดล้อมที่มีความสว่างไม่เหมาะสมอาจเปน
ี่
อันตรายต่อดวงตา เช่น การมองวัตถุในททมีความสว่างมากหรือน้อยเกินไป การจ้องหน้าจอเป็นเวลานาน
ี่
• ความสว่างบนพื้นที่รับแสงมีหน่วยเป็นลักซ อุปกรณ์ที่ใช้ในการวัดความสว่าง เรียกว่า ลักซ์มิเตอร


• ความรู้เกี่ยวกับความสว่างสามารถนำมาใช้จัดความสว่างให้เหมาะสมกับการทำกิจกรรมต่าง ๆ เช่น การจด

ความสว่างที่เหมาะสมสำหรับการอ่านหนังสือ


6. กิจกรรมการเรียนร ู้



ี่
คาบท 1 50 นาที

6.1 ขั้นสร้างความสนใจ (Engagement)



6.1.1 (5 นาท) นำเสนอสถานการณ์หรือผลกระทบที่เกี่ยวข้องกับความสว่างที่มีผลต่อการมองเห็น เชน
ี่
การอ่านในบริเวณท่มความสว่างแตกต่างกัน โดยครูใหนกเรียนอ่านข้อความหรือบทอ่านสั้น ๆ ในห้องเรียนทปิดไฟ





จากนั้นเพิ่มและลดความสว่าง โดยใช้แอปพลิเคชันไฟฉาย หรืออาจจะใช้การเปดปดไฟหรือม่านหน้าต่างในห้องเรียน

นอกจากนี้ ครูอาจให้นักเรียนให้นักเรียนทดลองปรับความสว่างหน้าจอโทรศัพท์มือถือของตนเอง หรืออาจยกตัวอย่าง
รูปเปรียบเทียบหน้าจอโทรศัพท์มือถือที่มีความสว่างแตกต่างกัน พร้อมใช้คำถามต่อไปน
ี้

• นักเรียนคิดว่าความสว่างมีผลต่อการมองเห็นตัวอักษรหรือไม อย่างไร
• นักเรียนมีความรู้สึกแตกต่างกันอย่างไรระหว่างการอ่านหนังสือในห้องที่ปิดไฟมืดกับห้องที่เปิดไฟสว่าง
หรือระหว่างการมองจอโทรศัพท์ที่เปิดระดบความสว่างต่ำกับจอที่เปิดระดับความสว่างสูง





























รูปเปรียบเทียบจอโทรศัพท์ที่ระดับความสว่างแตกต่างกัน



วิทยาศาสตร์: ความสว่าง หน้า 4 จาก 25

124

6.2 ขั้นสำรวจและค้นหา (Exploration)
6.2.1 (15 นาที) นักเรียนสืบค้นข้อมูล นำเสนอ และร่วมกันอภิปรายข้อมูลและลงข้อสรุปในประเด็นวา

“ความสว่างมีผลอย่างไรต่อดวงตา” ลงใน ใบกิจกรรมท 1 ความสว่างมีผลอย่างไรต่อดวงตา
ี่





หมายเหตุ: กรณไมสามารถให้นักเรียนทำการสืบค้นโดยใชอินเทอร์เน็ตได้ ครูอาจเตรียมแหล่งข้อมูลแบบ

ู้

ออฟไลน เชน หนังสือ สื่อการเรียนการสอน หรือใบความรที่ครูรวบรวมข้อมูลจากแหล่งข้อมล

ต่าง ๆ ที่น่าเชื่อถือ สำหรับให้นักเรียนใช้ในการสืบค้นได ้


































































วิทยาศาสตร์: ความสว่าง หน้า 5 จาก 25

125

ใบกิจกรรมท 1 ความสว่างมีผลอย่างไรต่อดวงตา
ี่



ี้
คำชแจง: ให้นักเรียนสืบค้นข้อมูลเพื่อตอบคำถามต่อไปน ี้

1. ความสว่าง หมายถึง

ตอบ...................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................


2. หน่วยวัดของความสว่างคือ

ตอบ...................................................................................................................................................................

ี่
3. ความสว่างทมากเกินไปหรือน้อยเกินไปมีผลต่อดวงตาอย่างไร
ตอบ...................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................


4. โรคที่เกิดขึ้นกับดวงตาจากการใช้ความสว่างไม่เหมาะสมในการทำกิจกรรม มีอะไรบ้าง
ตอบ...................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................


5. การถนอมดวงตา สามารถทำได้อย่างไรบ้าง
ตอบ...................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................

ที่มาของข้อมูล

...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................



วิทยาศาสตร์: ความสว่าง หน้า 6 จาก 25

126

ี่
[แนวคำตอบ] ใบกิจกรรมท 1 ความสว่างมีผลอย่างไรต่อดวงตา



คำชี้แจง: ให้นักเรียนสืบค้นข้อมูลจากอินเทอรเนตเพื่อตอบคำถามต่อไปน ี้


1. ความสว่าง หมายถึง

ตอบ....ความสว่าง หมายถึง ปริมาณแสงสว่าง (ปริมาณฟลักซ์การส่องสว่าง หรือ luminous flux ที่มีหน่วย
ี่

ี่


เปนลเมน) ทตกกระทบลงบนหนึ่งหนวยพนท....................................................................................................


...........................................................................................................................................................................
2. หน่วยวัดของความสว่าง คือ
ตอบ....ลูเมนต่อตารางเมตร หรือ ลักซ (lux ตัวย่อ คือ lx)................................................................................


3. ความสว่างทมากเกินไปหรือน้อยเกินไปมีผลตอดวงตาอย่างไร
ี่





ื้

ตอบ....ความสว่างที่มากเกินไปหรอน้อยเกินไปจะทำให้เกิดความเมอยลา ปวดตา มนศรษะ กลามเนอหนังตา

กระตุก วิงเวียน นอนไม่หลับ การมองเห็นแย่ลง อาจทำให้เกิดอุบัติเหตุในการทำงานจากการหยิบจับอุปกรณ ์
หรือเครื่องมือผิดพลาด ทำให้ประสิทธิภาพในการทำงานลดลงและเกิดความเบื่อหน่ายในการทำงาน..............
4. โรคที่เกิดขึ้นกับดวงตาจากการใช้ความสว่างไม่เหมาะสมในการทำกิจกรรม มีอะไรบ้าง
ตอบ....ต้อกระจก ต้อลม ต้อหิน ภาวะตาแหง....................................................................................................

...........................................................................................................................................................................


5. การถนอมดวงตา สามารถทำได้อย่างไรบ้าง






ั่



ตอบ....(1) ทานอาหารจำพวกผกผลไมทีมีสารกลมแคโรทนอยด (2) หลงจากการใชสายตาหนก หรอนงหนาจอ




คอมพิวเตอรเป็นเวลานาน ควรมองไปในพื้นที่ไกล ๆ ทุกครึ่งชั่วโมง (3) ควรอ่านหนังสือโดยวางหนังสือห่างจาก

ตาประมาณ 1 ฟต และอานในท่ทมแสงสว่างเพยงพอ (4) สวมแว่นกนแดดที่ช่วยป้องกันรังสีอัลตราไวโอเลต (UV)




ี่



เมื่อต้องเจอแสงแดด (5) ปรับความสว่างของจอโทรทัศนใหเหมาะสมและควรนั่งห่างจากโทรทัศน์ประมาณ





5 เทาของขนาดจอ (6) เมอมีฝุ่นละอองหรือเศษผงเข้าตา ใหล้างด้วยน้ำสะอาดหรอนำยาลางตา หามใชมอขยตา


ื่
ี้

ั้

ื่
(7) หลีกเลี่ยงการใชสิ่งของใช้ร่วมกับผู้อน เช่น ผ้าเช็ดหน้า ผ้าเช็ดตัว แว่นตา (8) บริหารดวงตาวันละ 2 ครง
ั้
โดยการนั่งหน้าตั้ง คอตรง กลอกตาหมุนเป็นวงกลมตามเข็มนาฬิกาและทวนเข็มนาฬิกา ทำต่อเนองกัน 10 ครง
ื่

(9) นอนหลับพักผ่อนอย่างน้อยวันละ 8 ชั่วโมง (10) เข้ารับการตรวจสุขภาพตาจากจกษุแพทย์ทุกป...............

ที่มาของข้อมูล
....http://www.chanahospital.go.th/content/อันตรายจากแสงสว่าง.......................................................
....https://www.bumrungrad.com/th/health-blog/april-2017/eye-diseases-care............................
....https://www.laservisionthai.com/health-corner/วิธีปฏิบัติตัวง่ายๆ-เพื่อถนอมสายตา-0...................

วิทยาศาสตร์: ความสว่าง หน้า 7 จาก 25
127

6.2.2 (10 นาท) จากการอภิปรายเรื่องความสว่างมีผลอย่างไรต่อดวงตา ครูร่วมกันตั้งคำถามกับนักเรียน

ว่าบริเวณใดบ้างในโรงเรียนที่เราควรตรวจสอบความสว่างให้มีความเหมาะสมกับกิจกรรมที่ทำในสถานที่นั้น ๆ

ตัวอย่างของสถานที่ต่าง ๆ ในโรงเรียน เช่น ห้องเรียน ห้องสมุด โรงอาหาร โรงยิม ห้องน้ำ

ู้
ต่อมา ครูนำเข้าสู่ประเด็นคำถามเพื่อให้นักเรียนสืบเสาะหาความรโดยเก็บรวบรวมข้อมูล ดังน ี้
ี่
• บริเวณใดบ้างของโรงเรียนทนักเรียนคิดว่ามีแสงสว่างเพียงพอต่อการอ่านหนังสือ
• เราจะทราบได้อย่างไรว่าบริเวณนั้นมีความสว่างที่เหมาะสมในการทำกิจกรรม และแต่ละสถานที่มีคา


ความสว่างที่เหมาะสมแตกต่างกันหรือไม อย่างไร
• จากทั้ง 2 คำถามข้างต้น คำถามใดบ้างที่สามารถหาคำตอบได้ด้วยการทดลองทางวิทยาศาสตร์ และม ี

แนวทางในการทำการทดลองอย่างไร


6.2.3 (5 นาท) ครูแจก ใบกิจกรรมที่ 2 เรื่อง การวัดค่าความสว่าง เพื่อให้นักเรียนสืบเสาะหาความร ู้
จากใบความรในประเด็นต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการวัดค่าความสว่าง ดังน ี้
ู้
• อุปกรณ์ที่ใช้ในการวัดค่าความสว่าง

• มาตรฐานความสว่างที่เหมาะสมในการทำกิจกรรมต่าง ๆ
ู้
ครูอาจตอบข้อซักถามระหว่างที่นักเรียนกำลังศึกษาใบความร เพื่อให้นักเรียนมีความเข้าใจพื้นฐานเกี่ยวกับ
ความสว่าง ก่อนที่ครูจะดำเนินกิจกรรมในคาบต่อไป


ื่
6.2.4 (15 นาที) ครให้นักเรียนทำใบกิจกรรมที่ 2 ต่อ โดยแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4-6 คน เพอให ้
แต่ละกลุ่มออกแบบกิจกรรมการวัดค่าความสว่างในบริเวณหนึ่ง ๆ ของโรงเรียน และให้แต่ละกลุ่มระบุรายละเอียด
ต่าง ๆ ลงในใบกิจกรรมท 2 ดังน ี้
ี่
• จุดประสงค์ในการศึกษา
• วัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ในการศึกษา

• วิธีการศึกษา

• ตารางบันทึกผลการทำกิจกรรม

ครชักชวนนักเรียนอภิปรายแนวทางในการทำกิจกรรมของแต่ละกลุ่ม โดยอาจยกประเด็นที่แต่ละกลุ่มม ี

เหมือนและแตกต่างกัน และซักถามถึงเหตุผลที่เลือกวัสดุอุปกรณและวิธีการทำกิจกรรมเหล่านั้น รวมถึงตัวแปรท ี่

จะต้องควบคุมให้เหมือนกันในทุก ๆ การทดลอง เช่น ระยะระหว่างเครื่องมือที่ใช้วัดความสว่างกับพื้นผิวทต้องการวด
ี่

ื่
นอกจากนี้ ครูอาจเน้นให้นักเรียนออกแบบตารางบันทึกผลการทดลองใหเหมาะสม เพอให้สามารถวิเคราะห์และ
สื่อสารผลการทำกิจกรรมได้ง่าย

ี่
คาบท 2 50 นาที


6.2.5 (20 นาที) ครูให้นักเรียนสำรวจค่าความสว่างในบริเวณต่าง ๆ ตามแผนที่นักเรียนแต่ละกลุ่มได ้

ออกแบบร่วมกัน นักเรียนบันทึกผลการสำรวจที่ได้เพื่อใช้ในการร่วมกันอภิปรายต่อไป



วิทยาศาสตร์: ความสว่าง หน้า 8 จาก 25

128

ี่
ใบกิจกรรมท 2 การวัดค่าความสว่าง





การวัดค่าความสวางโดยใช้ลักซ์มิเตอร (lux meter)

1. การใช้ลักซ์มิเตอร์ในการวัดค่าความสว่างในห้องปฏิบัติการ




ความสว่างสามารถวัดไดโดยใช้ ลักซมิเตอร มีหน่วยเป็น ลักซ์ (lux) ปัจจุบันลักซ์มิเตอร์มีหลายรูปแบบ
ภาพด้านล่างเป็นตัวอย่างหนึ่งของลักซ์มิเตอร ์



















ตัวอย่างลักซ์มิเตอร ์

https://www.ponpe.com/เครื่องวัดแสง/lx-90-lux-meter-light-meter-เครื่องวัดแสง-light-lux-meter-detail.html
















นอกจากลกซมเตอรแลว ปจจบนยังมแอปพลเคชนในโทรศพทมอถอทสามารถใชกล้องถ่ายรูปในการ




วัดความสว่างได ภาพด้านล่างเป็นตัวอย่างของแอปพลิเคชันที่สามารถใช้ในการวัดความสว่าง













ตัวอย่างแอปพลิเคชันสำหรับใช้วัดความสว่าง




วิทยาศาสตร์: ความสว่าง หน้า 9 จาก 25

129

2. ค่าความเหมาะสมในบริเวณต่าง ๆ

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานได้ออกกฎกระทรวง กำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และ
ดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับความรอน แสงสว่าง

และเสียง พ.ศ. 2549 กำหนดให้ นายจ้างต้องจัดให้สถานประกอบกิจการมีความเข้มของแสงสว่างไม่ต่ำกว่า

มาตรฐาน ที่อธิบดีประกาศกำหนด โดยมีมาตรฐานความสว่างตามประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน
ดังแสงในตารางด้านล่าง


มาตรฐานค่าเฉลี่ยความสว่าง ณ บริเวณพื้นที่ทั่วไป

อาคาร / พื้นท ี่ ค่าเฉลี่ยความสว่าง (ลักซ)

บันได (ภายนอกอาคาร) 50

ห้องคอมพิวเตอร (พื้นที่ทวไป) 300

ั่
ห้องประชุม 300
ห้องถ่ายเอกสาร 300

โรงอาหาร (พื้นที่ทั่วไป) 300

ห้องปฐมพยาบาล (ห้องพักฟื้น) 50
ห้องสุขา 100

ข้อมูลจาก ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 135 ตอนพิเศษ 39 ง หน้า 15
ประกาศเมื่อวันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2561

นอกจากนี้ ในประกาศยังได้กำหนดมาตรฐานความสว่าง ณ บริเวณที่ลูกจ้างต้องทำงาน โดยใช้สายตา

มองเฉพาะจุดหรือต้องใช้สายตาอยู่กับที่ในการทำงาน แบ่งตามระดับความละเอียดของงาน โดยมีตัวอย่าง
ดังแสดงในตารางด้านล่าง


มาตรฐานค่าเฉลี่ยความสว่างแบ่งตามระดับความละเอียดของงาน

ลักษณะงานและตัวอย่าง ค่าเฉลี่ยความสวาง (ลักซ)


1. งานหยาบ (ชิ้นงานขนาดใหญ่กว่า 0.75 มิลลิเมตร) 200-300
2. งานละเอียดเล็กน้อย (งานสำนักงาน ปรุงอาหาร) 300-500

3. งานละเอียดปานกลาง (พิสูจน์อักษร ตรวจสอบอาหาร) 500-700

4. งานละเอียดสูง (ชิ้นงานขนาด 0.025-0.125 มิลลิเมตร) 700-1,200
5. งานละเอียดสงมาก (ชิ้นงานเล็กกว่า 0.025 มิลลิเมตร) 1,200-1,600

6. งานละเอียดสูงมากเป็นพิเศษ (เจียระไนเพชร ทันตกรรม ผ่าตัด) 2,400 หรือมากกว่า

ข้อมูลจาก ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 135 ตอนพิเศษ 39 ง หน้า 15
ประกาศเมื่อวันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2561




วิทยาศาสตร์: ความสว่าง หน้า 10 จาก 25

130


กิจกรรมสำรวจความสวางจุดต่าง ๆ ของหอง

ี่
คำชี้แจง: ให้นักเรียนศึกษาใบกิจกรรมท 2 จากนั้นออกแบบการสำรวจพร้อมทั้งเขียนแสดงขั้นตอนการวัดค่า
ความสว่างจุดต่าง ๆ ของห้องอย่างน้อย 5 จุด จากนนตอบคำถามท้ายกิจกรรม
ั้

ความสว่างของห้อง.........................................

สมาชิกกลุ่ม

1. ............................................................................................................ ชั้น ...................... เลขท .................
ี่
ี่
2. ............................................................................................................ ชั้น ...................... เลขท .................
ี่
3. ............................................................................................................ ชั้น ...................... เลขท .................
ี่
4. ............................................................................................................ ชั้น ...................... เลขท .................
5. ............................................................................................................ ชั้น ...................... เลขท .................
ี่
ี่
6. ............................................................................................................ ชั้น ...................... เลขท .................

จุดประสงค์ในการศึกษา
1. ......................................................................................................................................................................

2. ......................................................................................................................................................................

3. ......................................................................................................................................................................

วัสดุอุปกรณ ์

1. ............................................................................ 2. ............................................................................

3. ............................................................................ 4. ............................................................................
5. ............................................................................ 6. ............................................................................



วิธการศึกษา
1. ......................................................................................................................................................................

......................................................................................................................................................................

2. ......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................

3. ......................................................................................................................................................................

......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................

4. ......................................................................................................................................................................

......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................




วิทยาศาสตร์: ความสว่าง หน้า 11 จาก 25

131

ตารางบันทึกผล





























คำถามท้ายกิจกรรม

ี้
1. นอกจากวิธีการที่ใช้ในกิจกรรมน นักเรียนมีวิธีการวัดความสว่างได้อย่างไรอีกบ้าง จงอธิบายพอสังเขป
ตอบ...................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................


ี่
2. จากผลการสำรวจ จุดใดบ้างในห้องทมีความสว่างไม่เหมาะสมกับการใช้งานตามค่ามาตรฐาน เพราะเหตุใด
ตอบ...................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................


3. จากผลการสำรวจ จุดใดบ้างในห้องที่มีความสว่างเหมาะสมต่อการอ่านหนังสือ เพราะเหตุใด
ตอบ...................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................




วิทยาศาสตร์: ความสว่าง หน้า 12 จาก 25

132

4. จากผลการสำรวจความสว่างในห้อง ให้นักเรียนเลือกบริเวณในห้องมา 1 จุด ที่มีความสว่างไม่เหมาะสมตอ

การอ่านหนังสือ และหากนักเรียนต้องการปรับปรุงบริเวณดังกล่าวให้เหมาะสมต่อการอ่านหนังสือ จะใช ้

วิธีการใดได้บ้าง ใหใช้หลักการทางวิทยาศาสตร์ในการให้เหตุผล

ตอบ...................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................


5. ให้นักเรยนสรุปผลการสำรวจความสว่างในห้องและแผนการจัดความสว่างให้เหมาะสมโดยใช้แผนภาพ





























































วิทยาศาสตร์: ความสว่าง หน้า 13 จาก 25

133

หมายเหตุ: ในการทำใบกิจกรรมที่ 2 จะต้องใช้ลักซ์มิเตอร์ (lux meter) ในการวัดความสว่าง อย่างไรก็ตาม



ในกรณีที่ไม่มีลักซ์มิเตอร ครูอาจให้นักเรียนใช้แอปพลิเคชันลักซมิเตอร์ในโทรศัพท์มือถือได ้



6.2.6 (15 นาท) นักเรียนตอบคำถามท้ายกิจกรรม โดยครูชักชวนนักเรียนอภิปรายในประเด็นต่อไปน ี้
ี้

• นักเรียนคิดว่ามวิธีการอื่นในการวัดความสว่าง นอกเหนือจากวิธีการที่ใช้ในกิจกรรมนหรือไม อย่างไร

• นักเรียนคิดว่าความสว่างในแต่ละสถานท เหมาะสมกับการทำกิจกรรมในสถานที่นั้น ๆ หรือไม่ ถ้าไม ่
ี่
เหมาะสม จะมีแนวทางในการแก้ไขอย่างไร
นอกจากนี้ ครูควรเน้นตรวจสอบความเข้าใจของนักเรียนในประเด็นเกี่ยวกับการได้มาซึ่งความรู้และ
ี่
วิธีการทเหมาะสมในการออกแบบการทดลองเพื่อสำรวจความสว่างในแต่ละสถานท ตัวอย่างของคำถาม เช่น
ี่
• เราจะทราบได้อย่างไรว่าเครื่องมือวัดความสว่างที่ใช้มีความน่าเชื่อถือ

• ถ้าเครื่องมือไมมีความน่าเชื่อ จะทำการแก้ไขอย่างไร หรือมีวิธีการอย่างไรที่จะทำให้ข้อมูลความสว่าง

ที่ได้จากการวัดมีความน่าเชอถือ
ื่






















































วิทยาศาสตร์: ความสว่าง หน้า 14 จาก 25

134

[แนวคำตอบ] คำถามท้ายกิจกรรม

1. นอกจากวิธีการที่ใช้ในกิจกรรมน นักเรียนมีวิธีการวัดความสว่างได้อย่างไรอีกบ้าง จงอธิบายพอสังเขป
ี้

ตอบ....กรณใช้ลักซ์มิเตอร์ในการทำกิจกรรม วิธีการอื่นที่สามารถใช้วัดความสว่างได้ เช่น การใช้แอปพลิเคชัน


ลักซมิเตอรในโทรศัพท์มือถือที่ใช้กล้องของโทรศัพท์ในการวัดความสว่าง ส่วนในกรณีที่ใช้แอปพลิเคชันลักซ ์


มิเตอร์ในการทำกิจกรรม วิธีการอื่นที่ใช้ในการวัดความสว่างได เช่น การใช้ลักซ์มิเตอร.....................................
...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................


ี่
2. จากผลการสำรวจ จุดใดบ้างในห้องทมีความสว่างไม่เหมาะสมกับการใช้งานตามค่ามาตรฐาน เพราะเหตุใด
ตอบ....ให้เปรียบเทียบค่าวามสว่างที่วัดได้กับค่ามาตรฐานที่อยู่ในใบกิจกรรมที่ 2 ซึ่งโดยทั่วไปแล้ว ถ้าครูให ้



นักเรยนทำกิจกรรมวัดความสว่างในห้องเรยน จะเทียบได้กับมาตรฐานความสว่างสำหรบห้องประชุมและการ

ทำงานสำนักงาน ซึ่งมีค่ามาตรฐานความสว่างประมาณ 300-500 ลักซ์ เป็นตน ถ้ามีค่าความสว่างต่ำกวา



300 ลักซ หรือมากกว่า 500 ลักซ จะถือเป็นค่าความสว่างที่ไม่เหมาะสม...........................................................

...........................................................................................................................................................................
3. จากผลการสำรวจ จุดใดบ้างในห้องที่มีความสว่างเหมาะสมต่อการอ่านหนังสือ เพราะเหตุใด

ตอบ....การอ่านหนังสือเป็นกิจกรรมที่เทียบเท่ากับงานสำหรับห้องประชุมและงานสำนักงาน ซึ่งมีค่ามาตรฐาน


ความสว่างประมาณ 300-500 ลักซ์ ถ้าบริเวณใดในห้องมีค่าความสว่างอยู่ในช่วงดังกล่าวข้างต้น ก็จะถือวา
ี่



เปนบรเวณทเหมาะสมสำหรบการอานหนงสอ...................................................................................................



...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
4. จากผลการสำรวจความสว่างในห้อง ให้นักเรียนเลือกบริเวณในห้องมา 1 จุด ที่มีความสว่างไม่เหมาะสมตอ

การอ่านหนังสือ และหากนักเรียนต้องการปรับปรุงบริเวณดังกล่าวให้เหมาะสมต่อการอ่านหนังสือ จะใช ้

วิธีการใดได้บ้าง ใหใช้หลักการทางวิทยาศาสตร์ในการให้เหตุผล

ตอบ....ค่ามาตรฐานความสว่างสำหรับการอ่านหนังสือมีค่าประมาณ 300-500 ลักซ์ ดังนั้นบริเวณใดที่มีคา


ความสว่างน้อยกว่า 300 ลกซ จะต้องเพิ่มความสว่าง โดยอาจเพิ่มหลอดไฟหรือเปิดหน้าต่างและผ้าม่าน แต ่

สำหรับบริเวณทมีค่ามากกว่า 500 ลักซ์ จะต้องลดความสว่าง โดยปิดไฟบางส่วนหรือติดผ้าม่านเพ่ิมเติมเพอ
ื่
ี่
ลดแสงที่เข้ามาจากภายนอก..............................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................












วิทยาศาสตร์: ความสว่าง หน้า 15 จาก 25

135

6.3 (15 นาท) ขั้นอธิบายและลงข้อสรุป (Explanation)



6.3.1 นักเรียนแต่ละกลุ่มนำผลการสำรวจที่ไดจากใบกิจกรรมที่ 2 มาวิเคราะห์และออกแบบวิธีการจด
ความสว่างในสถานที่นั้นให้เหมาะสม และบันทึกลงในคำถามข้อท 5 ของใบกิจกรรม พร้อมจัดทำโปสเตอร์สำหรับ
ี่
นำเสนอ
6.3.2 นักเรยนแตละกลมนำเสนอข้อมูลด้วยวิธี gallery walk เพอแลกเปลยนแนวทางในการจดความสวาง










ให้เหมาะสมที่สุดสำหรับห้องที่ทำการสำรวจ พร้อมเหตุผลประกอบการตัดสินใจ นักเรียนกลุ่มอื่น ๆ สามารถ

แสดงความคิดเห็นและแลกเปลี่ยนเรียนรู้โดยใช post-it ติดลงบนโปสเตอร ์

6.3.3 นักเรยนและครูร่วมกันอภิปรายและลงข้อสรุปถึงแนวทางที่เหมาะสมในการจัดความสว่าง

คาบท 3 50 นาที
ี่

6.4 (35 นาท) ขั้นขยายความร (Elaboration)
ู้

6.4.1 ทบทวนความรู้จากใบกิจกรรมท 1 โดยใช้คำถามดังน ี้
ี่
• จากกิจกรรมที่ผานมาความสว่างมีผลต่อดวงตาอย่างไร

ี่
• พฤติกรรมการใช้สายตาแบบใดทนักเรยนคิดว่าเป็นอันตรายต่อดวงตา เพราะเหตุใด


ี่






6.4.2 ครูนำเสนอประเดนทางสงคม “ดมอถอในทมืดตาบอดจริงหรือ” และใหนกเรยนแสดงความคดเหน



(เห็นด้วย/ไม่เห็นด้วย) โดยใช้เหตุผลจากความรู้เดิมทางวิทยาศาสตร์สนับสนุนความคิดเห็นของนักเรียน

6.4.3 ให้นักเรียนศึกษาใบกิจกรรมที่ 3 ผลการศึกษาบางส่วนจากดุษฎีนิพนธ “ตาล้าและความเข้มของ
แสงสว่างสำหรับผู้ใช้สมาร์ทโฟนในเด็กวัยรุ่นตอนต้น” โดย วาสนา ฬาวิน, 2560 หน้า 63-70 ซึ่งเป็นงานวิจัย
ที่เกี่ยวข้องกับผลกระทบของความสว่างในการทำกิจกรรมต่าง ๆ ของ มนษย์ โดยในงานวิจัยได้แสดงความสัมพันธ ์

ุ่
ี่
ระหว่างปัจจัยเสยงทมีผลต่อการเกิดอาการตาล้าจากการใช้สมาร์ทโฟน (digital eye strain) ในกลุ่มเด็กวัยรน
ี่
ี่
ตอนต้น (มัธยมศึกษาปีท 1-3) ที่มอายุระหว่าง 12-15 ปี























วิทยาศาสตร์: ความสว่าง หน้า 16 จาก 25

136

ใบกิจกรรมท 3 ตาล้าและความเข้มของแสงสว่างสำหรับผู้ใช้สมารทโฟนในเด็กวัยรุ่นตอนต้น

ี่



ผลการศึกษาบางส่วนจากดุษฎีนิพนธ ์
“ตาล้าและความเข้มของแสงสว่างสำหรับผู้ใช้สมาร์ทโฟน ในเด็กวัยรุ่นตอนต้น”

โดย วาสนา ฬาวิน, 2560 หน้า 63-70


จำนวน (คน)
25
22
20
20
17
16
15 13
11
10


5


0
50 ลักซ ์ 300 ลักซ์ 600 ลักซ์

มีอาการ ไม่มีอาการ

ู้
รูปท 1 กราฟแสดงผเข้าร่วมการทดลองที่มีอาการและไม่มีอาการตาล้าขณะใช้งานสมาร์ทโฟน
ี่
ในห้องที่มีระดับความสว่างแตกต่างกัน (ผู้ร่วมวิจัย 33 คน)


คะแนน P<0.05
3.5 3.30

3 2.84
2.54
2.5
2

1.5
1

0.5

0
50 ลักซ ์ 300 ลักซ์ 600 ลักซ์

รูปท 2 กราฟแสดงคะแนนความสบายตาขณะใช้งานในห้องมีระดับความสว่างแตกต่างกัน
ี่






วิทยาศาสตร์: ความสว่าง หน้า 17 จาก 25

137

คำถามท้ายกิจกรรม

1. จากผลการทดลอง นักเรียนคิดวWาความสวWางมีผลตWอการมองเห็นหรือไมW อยWางไร ขEอมูลสWวนใดของกราฟ

ี่
ทสนับสนุนความคดเห็นของนักเรียน

ตอบ...................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................



2. จากกราฟในรูปที่ 1 และ 2 ความสว่าง 3 ระดับ (50 300 และ 600 ลักซ์) มีความสัมพันธ์กับอาการตาลา
และความสบายตาอย่างไร

ตอบ...................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................

E
W





W
E
3. จากงานวจย หากนักเรียนตEองการศกษาผลของความสวางในส่งแวดลอมของโรงเรยนทมผลตออาการตาลา



และความสบายตาในการทำงานของครูและบุคลากรในโรงเรียน นักเรียนจะมีวิธีสำรวจอยWางไร
ตอบ...................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................



วิทยาศาสตร์: ความสว่าง หน้า 18 จาก 25

138

6.5 (15 นาท) ขั้นประเมิน (Evaluation) รายบุคคล

ครูใหEนักเรียนแตWละคนตอบคำถามตWอไปน ี้





แสงสว่างในห้องพักคนไข ้



ี่

ในโรงพยาบาลมบริเวณที่ตEองการระดับความสวWางทแตกตWางกัน ตัวอยWางเชWน หEองพักคนไขE ที่จะตEองมีการ
W
จัดความสวWางในหEองที่แตกตWางกันอยWางนEอย 3 แบบ ไดEแก ไฟสWองสวWางทั่วไปในหEอง ไฟสWองสวWางสำหรับหัวเตียง
ี่
คนไขE และไฟสWองสวWางเพื่อการตรวจรักษา ดังตัวอยWางทแสดงในแผนภาพดEานลWาง





























































วิทยาศาสตร์: ความสว่าง หน้า 19 จาก 25

139

คำถามที่ 1: แสงสว0างในห4องพักคนไข 4
โรงพยาบาลตEองการดำเนินการปรับปรุงความสวWางของหEองพักคนไขEใหEไดEมาตรฐาน จึงดำเนินการ

ตรวจวัดความสวWางในหEองพักคนไขEตามจุดตWาง ๆ เพื่อนำมาเปรียบเทียบกับคWามาตรฐาน


ตารางแสดงรายละเอียดจุดตรวจวัด


ความสว0าง (ลักซF)
จุดที่ทำการตรวจ ผลการตรวจวัด เสนอแนะการจัดความสว0าง
ค0าตรวจวัด ค0ามาตรฐาน

โคมหัวเตียงคนไข E 15 5 £ สูงกวWาปกต ................................................

£ ปกติ ................................................

£ ต่ำกวWาปกต ................................................


โคมไฟเหนือเตียงคนไข E 200 300 £ สูงกวWาปกต ................................................
£ ปกติ ................................................

£ ต่ำกวWาปกต ................................................


โคมไฟหนEาโทรทัศน K 15 5 £ สูงกวWาปกต ................................................
£ ปกติ ................................................

£ ต่ำกวWาปกต ................................................

โคมไฟสำหรับญาติคนไข E 15 5 £ สูงกวWาปกต ................................................

£ ปกติ ................................................

£ ต่ำกวWาปกต ................................................


โคมไฟบริเวณหEองน้ำ 200 100 £ สูงกวWาปกต ................................................
£ ปกติ ................................................

£ ต่ำกวWาปกต ................................................



คำถามที่ 2: แสงสว0างในห4องพักคนไข 4

คWามาตรฐานโคมไฟเหนือเตียงคนไขE มีคWาสูงสุดคือ 300 ลักซK
จงอธิบายวWา เพราะเหตุใดบริเวณเตียงคนไขEจึงตEองมีคWามาตรฐานสูงสุดในหEองพักคนไข E

ตอบ..........................................................................................................................................................................

..................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................

..................................................................................................................................................................................



วิทยาศาสตร์: ความสว่าง หน้า 20 จาก 25

140

คำถามที่ 3: แสงสว0างในห4องพักคนไข 4
จากตารางคWามาตรฐานความเขEมของแสงสวWาง ณ บริเวณพื้นที่ทั่วไป ดังน ี้


อาคาร/พื้นท ี่ ค0ามาตรฐานความสว0าง (ลักซF)


หEองปฐมพยาบาล (หEองพักฟcdน) 50 (คWาเฉลี่ยของทั้งหEอง)

หEองพักคนไข E 100 (คWาเฉลี่ยของทั้งหEอง)



เพราะเหตุใดหEองปฐมพยาบาล กับ หEองพักคนไขE จึงมีคWาเฉลี่ยความเขEมของแสงสวWางแตกตWางกัน

ตอบ..........................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................

..................................................................................................................................................................................

..................................................................................................................................................................................


ู้
7. สื่อการเรียนร/แหล่งเรียนร
ู้
1. ไฟฉายที่ปรับความสว่าง
2. ลักซ์มิเตอร์หรือแอปพลิเคชันวัดความสว่าง

3. ใบกจกรรมท 1 ความสว่างมีผลอย่างไรต่อดวงตา
ี่

ี่
4. ใบกิจกรรมท 2 การวัดค่าความสว่าง
ี่
5. ใบกิจกรรมท 3 ตาล้าและความเข้มของแสงสว่างสำหรับผู้ใช้สมาร์ทโฟนในเด็กวัยรุ่นตอนต้น
6. สถานที่ต่าง ๆ ในโรงเรียน


































วิทยาศาสตร์: ความสว่าง หน้า 21 จาก 25

141


Click to View FlipBook Version