บลั๊ฟ ส.บ.ม.ย.ห. ไมกันหมา ปอด ชนะบาย พอเพียง ดิ๊สเครดิต เหลือเลือก พจนานุกรมคำใหม เลม ๑ พจนานุกรมคำใหม เลม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พิมพครั้งที่ ๒
พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน (พิมพ์ครั้งที่ ๒)
ราชบัณฑิตยสถานจัดพิมพ์ พิมพ์ครั้งที่ ๑ พ.ศ. ๒๕๕๐ จำนวน ๑๐,๐๐๐ เล่ม พิมพ์ครั้งที่ ๒ พ.ศ. ๒๕๕๓ จำนวน ๓,๐๐๐ เล่ม ราชบัณฑิตยสถาน สนามเสือป่า เขตดุสิต กรุงเทพฯ ๑๐๓๐๐ โทรศัพท์๐ ๒๓๕๖ ๐๔๖๖-๗๐ โทรสาร ๐ ๒๓๕๖ ๐๔๘๕ www.royin.go.th e-mail : [email protected] ข้อมูลทางบรรณานุกรมของสำนักหอสมุดแห่งชาติ ราชบัณฑิตยสถาน. พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน (พิมพ์ครั้งที่ ๒). -- กรุงเทพฯ : ธนาเพรส, ๒๕๕๓. ๒๐๐ หน้า. ๑. ภาษาไทย-พจนานุกรม. I. ชื่อเรื่อง. ๔๙๕.๙๑๓ ISBN 978-616-7073-12-5 ราคาเล่มละ ๑๐๐ บาท พิมพ์ที่ : บริษัท ธนาเพรส จำกัด ๔๘/๒๖-๓๑ ซ.จุฬา ๗ ถ.บรรทัดทอง แขวงวังใหม่ เขตปทุมวัน กรุงเทพฯ ๑๐๓๓๐ โทรศัพท์๐ ๒๒๑๕ ๗๒๒๐ โทรสาร ๐ ๒๒๑๔ ๐๐๓๘
( ) 3 คำนำ พิมพ์ครั้งที่ ๒ พจนานุกรมคำใหม่เป็นพจนานุกรมที่รวบรวมคำที่เกิดใหม่และคำที่ เปลี่ยนแปลงการใช้หรือเปลี่ยนแปลงความหมายแตกต่างไปจากที่ได้เก็บไว้ใน พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ โดยมีความหมายของคำ ตัวอย่าง การใช้คำ และที่มาของคำด้วย พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ นี้ เป็นผลงานของ คณะกรรมการจัดทำพจนานุกรมภาษาไทยปัจจุบัน จัดพิมพ์ครั้งแรกเมื่อเดือน สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๐ จำนวนพิมพ์๑๐,๐๐๐ เล่ม เมื่อวางจำหน่าย ปรากฏว่ามีผู้สนใจ เป็นจำนวนมาก คณะกรรมการฯ จึงได้จัดพิมพ์ซ้ำเป็นครั้งที่ ๒ โดยแก้ไขข้อบกพร่อง ปรับรูปแบบและตัวอักษรให้อ่านง่ายขึ้น ราชบัณฑิตยสถานหวังเป็นอย่างยิ่งว่า พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ นี้จะ เป็นประโยชน์ต่อการศึกษาการเกิดและการเปลี่ยนแปลงของคำที่ใช้ในสังคมไทย ตลอดจนการศึกษาเรื่องที่มาของคำในภายภาคหน้า. (ศาสตราจารย์ดร.ปัญญา บริสุทธิ์) นายกราชบัณฑิตยสถาน ราชบัณฑิตยสถาน มิถุนายน ๒๕๕๓
( ) (4 พจนานุกรมคำใหม่เป็นพจนานุกรมที่เก็บรวบรวมคำและสำนวนที่เกิดขึ้น ใหม่ คำที่ยังไม่ได้เก็บไว้ในพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ รวมทั้ง คำที่มีอยู่ในพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ ซึ่งมีการเปลี่ยนแปลง วิธีใช้ความหมายขยายไปหรือเปลี่ยนความหมายไปจากเดิม และคำที่พจนานุกรม เก็บไว้แล้วแต่ขาดตัวอย่างการใช้ซึ่งทำให้เข้าใจความหมายไม่ชัดเจนพอ ก็ได้เพิ่ม ตัวอย่างให้เห็นวิธีการใช้พจนานุกรมฉบับนี้มีขอบเขตและการดำเนินงานดังนี้ ๑. ขอบเขตของคำและสำนวนที่มีอยู่ในพจนานุกรมคำใหม่ ๑.๑. คำที่เกิดขึ้นใหม่ในสังคมไทยเนื่องจากสังคมมีการเปลี่ยนแปลงเกิด สิ่งใหม่ๆ และมีปรากฏการณ์ใหม่เกิดขึ้น เช่น รากแก้ว น. คนที่เป็นรากฐานสำคัญของประเทศ เช่น รัฐบาลมีนโยบาย ปลดหนี้ให้กลุ่มรากแก้ว.(ใช้แทนคำว่ารากหญ้าตั้งแต่พ.ศ.๒๕๔๙). รากหญ้า น.ประชาชนส่วนใหญ่ของประเทศซึ่งมักมีฐานะยากจนและด้อยโอกาส ทางสังคม เช่น ข้าวของแพงขึ้นทุกวัน ๆ แบบนี้รากหญ้ามีแต่ตาย กับตาย. (แปลจาก อ. grass root). สปา น. สถานที่ที่คนเข้าไปอาบน้ำแร่หรือน้ำสมุนไพรเพื่อสุขภาพ มักมี การนวดและการบำบัดเพื่อความงามด้วยเช่น ฉันชอบไปสปาเพราะ ติดใจกลิ่นหอมของสมุนไพรไทยที่เขาใช้พอกหน้าและนวดตัว. (อ. spa). ๑.๒ คำและสำนวนที่เก็บไว้แล้วในพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ ๑.๒.๑ คำและสำนวนที่เก็บไว้แล้วในพจนานุกรม แต่มีความหมาย ขยายหรือเปลี่ยนแปลงไป เช่น ยกเครื่อง ๑. ก.ซ่อมใหญ่เครื่องยนต์ของรถยนต์หรือเรือยนต์เป็นต้น (พจน.) เช่น รถคันนี้ชักจะเสียบ่อย ๆ คงต้องยกเครื่องเสียที. ๒. ก. ปรับปรุงขนานใหญ่เพื่อให้ทำงานได้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น เช่น ที่ทำงานมีปัญหามาก หัวหน้าจึงสั่งให้ยกเครื่องใหม่. ๓. ก. ผ่าตัดหรือตกแต่งอวัยวะบางส่วนเพื่อให้เป็นหนุ่มเป็นสาวขึ้น เช่น ได้ข่าวว่าสาวไฮโซคนนั้นไปยกเครื่องมา สวยพริ้งเชียว. คำชี้แจงในการจัดทำพจนานุกรมคำใหม่
( ) 5 ๑.๒.๒ คำและสำนวนที่เก็บไว้แล้วในพจนานุกรมแต่ขาดตัวอย่าง การใช้เช่น ขึ้นหิ้ง ก. เก็บไว้โดยไม่ได้ใช้ประโยชน์(พจน.)เช่นที่นี่มีงานวิจัยขึ้นหิ้งเยอะ. เมียหลวงเขาเอาไว้ขึ้นหิ้ง. สุดขีด ว.เต็มที่,มากที่สุด,(พจน.)เช่นตอนรถยางระเบิดฉันกลัวสุดขีดเลย. ๑.๓ คำสแลง สำนวน วลีที่มีความหมายเฉพาะ ได้แก่ คำหรือสำนวน ที่มีความหมายใหม่ คำวัยรุ่น และคำภาษาปากซึ่งมีที่มาจากที่ต่าง ๆ ตลอดจนคำที่ ยืมมาจากภาษาต่างประเทศ เช่น ปิดกันให้แซ่ด ก.รู้กันทั่วไปถึงความลับที่ควรจะปิดเช่นเขาปิดกันให้แซ่ดว่าสมชาย มีเมียน้อย. ชิวชิว ว. สบาย ๆ ง่าย ๆ, ธรรมดา, เช่น ตอนเย็นวันเสาร์จะมีลูกค้ามานั่งกิน อาหาร นั่งดื่มชิวชิวกันที่ร้าน.วันหยุดนี้เราไปถ่ายรูปแบบชิวชิวกัน ดีกว่า. (อ. chill, chill out). กวนโอ๊ย ก. ชวนให้หมั่นไส้เช่นไอ้หมอนี่ท่าทางกวนโอ๊ยจริง ๆ. หลานฉันชอบ เอาปัญหากวนโอ๊ยมาถาม. (โอ๊ย มาจาก จ. ว่า รองเท้า). แค็ตว้อล์ก น. เวทียาวๆมักยกพื้นระดับสายตา สำหรับให้นายแบบหรือนางแบบ เดินแสดงแบบเสื้อผ้า หรือเครื่องประดับเป็นต้น เช่น เดินแบบ ครั้งแรก พอเท้าแตะแค็ตว้อล์กฉันก็ประหม่าไปหมด.(อ.catwalk). ๑.๔ คำเก็บตกจากพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ เช่น กงโก้กงกก ว. เกะกะไม่เรียบร้อย เช่น มายืนกงโก้กงกกทำอะไรอยู่ตรงนี้ นั่งลงเลยซิ. กฎบัตรกฎหมาย น. กระบวนกฎหมาย, เชิงกฎหมาย, เช่น คนธรรมดาอย่างเราจะ รู้กฎบัตรกฎหมายได้อย่างไร. ผลไม้ น. ผลของต้นไม้ที่กินเป็นของหวาน หรือปรุงเป็นของหวานได้เช่น ผลไม้ไทยมีให้เลือกกินได้ตลอดทั้งปี. เชือดไก่ให้ลิงดู ก. ลงโทษคนหนึ่งเป็นตัวอย่าง เพื่อให้คนอื่นหวาดกลัวและไม่กล้า ทำผิดแบบเดียวกัน เช่น เจ้าของบริษัทไล่หัวหน้าคนงานที่นัดหยุด งานออกเพราะต้องการเชือดไก่ให้ลิงดูแล้วก็ได้ผลเพราะคนงาน รีบกลับเข้าทำงานทันที.
( ) (6 ๒. การเรียงลำดับคำและการเก็บคำมีวิธีดังนี้ ๒.๑ เรียงคำตามลำดับตัวอักษร ก – ฮ ตามหลักของพจนานุกรม ฉบับ ราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ ๒.๒ คำที่พูด ออกเสียง หรือสะกดได้หลายแบบ เก็บไว้ด้วยกัน เช่น คิกขุ, คิกขุอาโนเนะ ๑. ก. ทำเป็นเด็กใสซื่อบริสุทธิ์น่าเอ็นดู เช่น แก่แล้วยังชอบ ทำตัวคิกขุอาโนเนะอีก. คมม. อาโนเนะ ความหมายที่ ๑. ๒. ก. มีลักษณะ สีสัน ลวดลายรูปแบบ ที่เหมาะกับเด็ก ๆ เช่น กระเป๋าใบนี้คิกขุน่ารักจัง. คมม. อาโนเนะ ความหมายที่ ๒. เด็กโข่ง, เด็กโค่ง น. เด็กที่มีอายุมากกว่าและมักจะตัวโตกว่าเด็กคนอื่นในรุ่น เดียวกัน เช่น เขาเริ่มเรียนช้าเลยเป็นเด็กโค่งในชั้น. หลงจ้งเก๋าเจ้ง, ก. เบ็ดเสร็จแล้วขาดทุนย่อยยับ เช่น ต่อของต่ำกว่าราคาทุน หลงจ๊งเก๋าเจ๊ง มากหลายเท่าอย่างนี้ มันก็หลงจ๊งเก๋าเจ๊งกันพอดี.(จ. หลงจ้งว่า ทั้งหมด, เก๋าเจ้ง ว่า ชาติหมา). ๒.๓ คำที่มีความหมายเหมือนกัน เก็บแยกไว้ตามลำดับตัวอักษรของ คำนั้น ๆ และที่ท้ายบทนิยามหรือหลังตัวอย่างจะมีอักษรย่อว่า คมม. ซึ่งย่อมาจาก “ความหมายเหมือนกัน” เช่น เด็กปั้น น. คนที่ถูกฝึกหรือได้รับการอุปถัมภ์จากผู้ใหญ่ที่มีอำนาจหรือมีชื่อเสียง เช่น นางเอกละครเรื่องนี้เป็นเด็กปั้นของค่ายละครยักษ์ใหญ่. คมม. เด็กสร้าง. เด็กสร้าง น. คนที่ถูกฝึกหรือได้รับการอุปถัมภ์จากผู้ใหญ่ที่มีอำนาจหรือมีชื่อเสียง เช่น เขาเป็นเด็กสร้างของผู้กำกับชื่อดังจึงมีงานแสดงตลอด. คมม. เด็กปั้น. ๒.๔ คำประสม หรือคำ ๒ คำที่ประกอบกัน คำแรกเป็นคำเดียวกับแม่คำ หรือคำตั้งและมีความหมายเกี่ยวเนื่องกับคำตั้งจะเก็บเป็นลูกคำของคำตั้งนั้น ๆ โดย จะเรียงตามลำดับอักษร เช่น เปิด ๑. ก. ทำให้เครื่องยนต์กลไกทำงาน (พจน.) เช่น เปิดคอมพิวเตอร์. เปิดวิทยุ. ๒. ก. ทำให้สิ่งใดสิ่งหนึ่งเริ่มทำงาน เช่น เปิดไฟล์บันทึกข้อมูล. เปิด เพลง. เปิดแผ่น. เปิดตัว ก. แนะนำให้เป็นที่รู้จักครั้งแรก เช่น เปิดตัวสินค้า. เปิดตัวนางเอกใหม่. เปิดทาง ก. เปิดโอกาส เช่น พรรคพวกเปิดทางให้เราพบผู้มีอำนาจ การค้า
( ) 7 ของเราเลยไปได้คล่อง. เปิดบ้าน ก. จัดงานให้คนภายนอกเข้ามารู้จักและเยี่ยมชมกิจการ เช่น ราชบัณฑิตยสถานจัดงานเปิดบ้านเพื่อให้ประชาชนเข้าใจการทำงาน ของราชบัณฑิตยสถานมากขึ้น. (แปลมาจาก อ. open house). เปิดฟลอร์๑. ก. เต้นรำเป็นคู่แรก เช่น ลำดับต่อไป ขอเชิญเจ้าบ่าวเจ้าสาว เปิดฟลอร์. ๒. ก. เปิดโอกาสให้ผู้ฟังได้แสดงความคิดเห็นหรือซักถาม เช่น ช่วงท้ายของการอภิปรายในวันนี้จะเปิดฟลอร์ให้ผู้เข้าร่วมประชุม แสดงความคิดเห็น. (ฟลอร์มาจาก อ. floor). ๒.๕ คำที่มีรูปและเสียงเหมือนกัน แต่มีความหมายแตกต่างกัน หรือ เป็นคำที่มีที่มาแตกต่างกัน จะแยกเป็นคำตั้งคนละคำกัน โดยใส่หมายเลขกำกับ เช่น คิว ๑ ๑. น. ลูกบาศก์เมตร เช่น น้ำ ๕ คิว คือ น้ำ ๕ ลูกบาศก์เมตร. ๒. น. ลูกบาศก์ฟุต เช่น ไม้๑๒ คิว คือ ไม้๑๒ ลูกบาศก์ฟุต. (ตัดมาจาก อ. cubic). คิว ๒ ๑. น. แถวตามลำดับก่อนหลังเช่น เข้าคิว. ต่อคิว.แทรกคิว.(พจน.) ๒. น. ช่วงเวลาตามลำดับก่อนหลัง เช่น ช่วงนี้ยุ่งมาก ถ้าจะมาพบ ต้องโทรมาขอคิวก่อน. ผู้จัดการดาราจัดคิวการถ่ายละครให้ดารา ได้ลงตัว. ๓. น. สถานที่ที่พาหนะรับส่งผู้โดยสารออกตามลำดับ เช่น ที่นี่ เป็นคิวรถไปต่างจังหวัด. (อ. queue). คิว ๓ น. ไม้ยาวสำหรับใช้เล่นบิลเลียดหรือสะนุกเก้อร์ เช่น เขาเป็นนัก บิลเลียดคิวทอง. คมม. ไม้คิว. (อ. cue). ๓. การสะกดคำ ๓.๑ คำที่ยืมจากภาษาต่างประเทศเขียนตามเสียงที่คนไทยส่วนใหญ่ ออก เช่น กุนซือ น. ที่ปรึกษาเช่น พรรคนี้มีกุนซือเก่ง ๆ หลายคน. ใครนะเป็นกุนซือ ให้นายกยุบสภา. (จ. กุงซือ ว่า ที่ปรึกษา). เหรตติ้ง น. อัตราความนิยมที่บุคคลหรือรายการวิทยุโทรทัศน์ได้รับจาก
( ) (8 ประชาชน จากการสำรวจ และสรุปผลในรูปสถิติเช่น ละครที่โปรโหมต ข่าวชู้สาวว่าพระเอกเป็นแฟนจริง ๆ กับนางเอก หรือนางเอกเป็นมือที่สาม มักโกยเหรตติ้งได้อย่างไม่น่าเชื่อ. (อ. rating). ๓.๒ คำที่ยืมมาจากภาษาต่างประเทศซึ่งเขียนตามหลักการทับศัพท์ของ ราชบัณฑิตยสถานจนเป็นที่แพร่หลายและคนรู้จักโดยทั่วไปแล้วจะเก็บไว้ทั้งคำที่เขียน ตามหลักการทับศัพท์และตามเสียงที่คนไทยส่วนใหญ่ออกเสียงคำนั้น ๆ เช่น แฝ็กซ์ ๑. น. เครื่องที่ส่งหรือรับเอกสารด้วยอุปกรณ์ที่ใช้คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า พ่วงกับสายโทรศัพท์โดยกดหมายเลขโทรศัพท์ของผู้รับปลาย ทางเช่น ตอนนี้บ้านเรามีแฝ็กซ์แล้วจะส่งเอกสารอะไรก็ส่งมาได้. คมม. โทรสาร, แฟกซ์. ๒. น. เอกสารที่ส่งหรือรับด้วยเครื่องตามข้อ ๑ เช่น วันนี้ได้รับ แฝ็กซ์สัญญาซื้อขายบ้านแล้ว. คมม. โทรสาร, แฟกซ์. ๓. ก. ส่งเอกสารด้วยเครื่องตามข้อ ๑ เช่น ช่วยแฝ็กซ์จดหมาย ฉบับนี้ไปให้ลูกค้าด้วย. คมม. แฟกซ์. (อ. fax). แฟกซ์ ๑. น. เครื่องที่ส่งหรือรับเอกสารด้วยอุปกรณ์ที่ใช้คลื่นแม่เหล็ก ไฟฟ้าพ่วงกับสายโทรศัพท์โดยกดหมายเลขโทรศัพท์ของผู้รับ ปลายทาง เช่น ตอนนี้บ้านเรามีแฟกซ์แล้วจะส่งเอกสารอะไรก็ ส่งมาได้. คมม. โทรสาร, แฝ็กซ์. ๒. น. เอกสารที่ส่งหรือรับด้วยเครื่องตามข้อ ๑ เช่น วันนี้ได้รับแฟกซ์ สัญญาซื้อขายบ้านแล้ว. คมม. โทรสาร, แฝ็กซ์. ๓. ก. ส่งเอกสารด้วยเครื่องตามข้อ ๑ เช่น ช่วยแฟกซ์จดหมาย ฉบับนี้ไปให้ลูกค้าด้วย. คมม. แฝ็กซ์. (อ. fax). ๔. ความหมาย ๔.๑ การนิยามคำที่มีความหมายหลายนัย โดยปรกติจะให้นิยามที่เป็น ความหมายเดิมไว้ก่อน และถ้าคำนั้นเก็บไว้แล้วในพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ จะเก็บความหมายที่ให้ไว้ในพจนานุกรมเป็นความหมายในลำดับต้น โดยวงเล็บท้ายบทนิยามไว้ว่า “(พจน.)” ส่วนความหมายที่ขยายออกไปจะให้ไว้เป็น ลำดับต่อ ๆ มาโดยแยกเป็นข้อ ๆ เช่น
( ) 9 กระเดือก ๑. ก. กลืนอย่างลำบาก (พจน.) เช่น ข้าวแข็งอย่างนี้กระเดือก ไม่ลงเลย. ๒. ก. ว่ายน้ำไปอย่างลำบาก เช่น เขาหมดแรงแต่ก็กระเดือกไป จนถึงฝั่ง. ๓. ก. มีความสัมพันธ์เชิงชู้สาว เช่น แม่คนนี้ขี้เหร่มาก จะให้จีบ มาเป็นแฟน เห็นท่าจะกระเดือกไม่ลง. ๔.๒ การนิยามคำที่มีหน้าที่ทางไวยากรณ์หลายอย่าง จะเรียงลำดับ นิยามที่มีหน้าที่ทางไวยากรณ์ที่ใช้มากที่สุดไว้ในลำดับแรก และใส่หมายเลขกำกับไว้ ทุกนิยาม เช่น จี๊ด ๑. ก. รู้สึกพอใจอย่างยิ่ง เช่น พอได้ยินเพลงนี้ทีไรก็จี๊ดทุกที. ๒. ว.จัด,ยิ่ง,(ใช้กับรสเปรี้ยว)(พจน.)เช่น แกงส้มถ้วยนี้เปรี้ยวจี๊ด. ๓. ว. เกิดความรู้สึกขึ้นทันทีและรุนแรง เช่น ฟังเธอบ่นทีไร ฉัน ปวดหัวจี๊ดทุกที. เมื่อวานตอนที่เขามาต่อว่าในเรื่องที่ฉันไม่ได้ทำ ฉันโกรธจี๊ดขึ้นมาเลย. ๕. ตัวอย่างการใช้คำ คำที่มีหลายความหมายและมีบริบทการใช้ได้หลายอย่าง จะยกตัวอย่าง แสดงวิธีใช้คำนั้นให้มากที่สุด เช่น เอ๊สเอ็มเอ๊ส ๑. น.ข้อความสั้น ๆ ที่ส่งทางโทรศัพท์มือถือ เช่น เขาส่งเอ๊สเอ็มเอ๊ส ไปหาเธอทุกวัน. ๒. น.ระบบส่งข้อความสั้น ๆ ที่ส่งทางโทรศัพท์มือถือ เช่น โทรศัพท์ รุ่นนี้มีเอ๊สเอ็มเอ๊สภาษาไทยด้วย. ๓. ก. ส่งข้อความสั้น ๆ ทางโทรศัพท์มือถือ เช่น หากท่านผู้ชมมี ความเห็นเพิ่มเติมก็เอ๊สเอ็มเอ๊สมาคุยกับทางรายการได้. (อ. SMS ย่อมาจาก short message service ). ๖. ที่มาของคำ ๖.๑ ภาษาซึ่งเป็นที่มาของคำได้บอกไว้ท้ายคำนั้น ๆ โดยเขียนไว้ในวงเล็บ เป็นอักษรย่อ เช่น ติ๊ด, ติ๊สต์ น. ผู้มีอารมณ์และจินตนาการทางศิลปะ มักมีความคิด บุคลิก การแต่งกายเป็นต้น แปลกจากคนทั่วไป เช่น ฟังเขาพูดและดูจากชุด ที่เขาใส่ แล้ว คงจะเป็นพวกติ๊ด. (ตัดมาจาก อ. artist).
ตึ๊ง ก. จำนำกับโรงรับจำนำ เช่น ถ้าสิ้นเดือนนี้ยังหาเงินไม่พอจ่าย ค่าเทอมลูกคงต้องเอาสร้อยไปตึ๊ง. (จ. ตึง ว่า จำนอง, จำนำ). ๖.๒ คำที่มีหลายความหมาย ถ้าทุกความหมายมีที่มาจากคำเดียวกัน จะให้ที่มาของคำไว้ที่บรรทัดต่อจากนิยามสุดท้าย เช่น บิ๊ก ๑. น. นายใหญ่, เจ้านาย, เช่น บิ๊กการบินไทย. ๒. น. ผู้มีอำนาจและมีอิทธิพล, คนใหญ่คนโต, คำนำหน้าชื่อเล่น ผู้มีอิทธิพลอย่าง บิ๊กจิ๋ว บิ๊กจ๊อด เช่น เขาเป็นนายทหารระดับบิ๊ก ใคร ๆ ก็เกรงใจ. งานเมื่อคืนมีแต่พวกบิ๊กทั้งนั้น. ๓. ก. มีขนาดใหญ่และสำคัญ เช่น บริษัทของเขาบิ๊กสุดในวงการ ภาพยนตร์. (อ. big). ๖.๓ คำที่ยืมมาจากภาษาต่างประเทศ และภาษาต่างประเทศนั้นยืมมา จากภาษาอื่นอีกทอดหนึ่ง จะบอกที่มาเฉพาะภาษาที่ภาษาไทยยืมมาโดยตรง เช่น กูรู น. ผู้เชี่ยวชาญ, ผู้รู้, เช่น เขาเป็นกูรูด้านเสริมสวย. (อ. guru). ๗. เครื่องหมายต่าง ๆ ๗.๑ เครื่องหมายจุลภาค (,) ๗.๑.๑ ใช้คั่นแม่คำที่ตั้งไว้ด้วยกัน เช่น เทหน้าตัก, ก. ทุ่มใช้เงินทั้งหมดที่มีอยู่กับตัวในขณะนั้น เช่น เขาเทหมดหน้าตัก เทหมดหน้าตัก เพื่อพิสูจน์ความจริงใจว่าเขาเต็มใจช่วยเหลือเธอจริง ๆ. คมม. ทุ่มหมดหน้าตัก. (สำนวนนี้มาจากการพนัน). ๗.๑.๒ ใช้คั่นบทนิยามของคำที่มีหลายความหมายซึ่งคล้าย ๆ กัน หรือทำนองเดียวกัน เช่น กุ๊ย น. คนไม่สุภาพไร้มารยาท, คนต่ำช้า, เช่น หมอนั่นมันกุ๊ยชัด ๆ. (จ. กุ้ย ว่า ผี, คนเลว). ๗.๑.๓ ใช้คั่นหลังบทนิยามสุดท้ายก่อนหน้าตัวอย่างที่ยกมา ประกอบเพื่อแสดงว่าตัวอย่างที่ยกมาประกอบนั้นเป็นตัวอย่างของบทนิยามทุกบท ที่อยู่ข้างหน้า เช่น ของสูง น. สิ่งศักดิ์สิทธิ์, สิ่งที่เคารพบูชา, เช่น พระเจ้าเป็นของสูง อย่าเที่ยว เอามาพูดเล่น ๆ. (10 ( )
๗.๑.๔ ใช้คั่นบทนิยามสุดท้ายก่อนข้อความที่เป็นรายละเอียด เพิ่มเติมของคำตั้ง เช่น นังกอ น. กะเทย, เพศที่สาม, ผู้ชายที่มีจิตใจและจริตเป็นหญิง อาจแต่งกาย แบบผู้ชายทั่วไป หรือแต่งกายแบบผู้หญิงก็ได้, (เป็นคำที่เพศที่สาม ใช้เรียกเพศที่สามด้วยกัน) เช่น เห็นหล่อ ๆ เก๊ก ๆ อย่างนั้น ที่จริง ก็เป็นนังกออย่างพวกเรานี่แหละ. ๗.๑.๕ ใช้คั่นระหว่างคำในวงเล็บท้ายบทนิยามบอกที่มาของคำเช่น เทียวไล้เทียวขื่อ ก.ไปหรือมาบ่อย ๆ,ไปหรือมาเป็นประจำ, เช่น เขาเทียวไล้เทียวขื่อ อยู่หลายหน กว่าจะได้งานนี้. (ไล้จ. ว่า มา, ขื่อ จ. ว่า ไป). ๗.๑.๖ ใช้คั่นคำที่มีความหมายเหมือนกัน (คมม.) เช่น ชิบ ว. มากอย่างยิ่ง เช่น บ้านหลังนี้แพงชิบ. คมม. ฉิบ, ฉิบหาย. ๗.๒ เครื่องหมายมหัพภาค (.) ใช้เมื่อจบการนิยาม จบตัวอย่าง หลังอักษรย่อ หรือจบคำ เช่น กดจุด ก. ใช้นิ้วกดตามตำแหน่งหรือจุดต่าง ๆ บนร่างกายเพื่อบำบัดโรคหรือ เพื่อทำให้ผ่อนคลายเป็นต้น เช่น เขาปวดหลังมาหลายวัน พอให้ หมอจีนกดจุดเข้าหน่อยก็หาย. ทำทาง ก. สร้างความสัมพันธ์ไว้ก่อนเพื่อเป็นช่องทางให้ดำเนินงานได้ สะดวกในภายหน้าเช่น เรามีแผนจะทำงานใหญ่ตอนนี้ต้องทำทาง กับผู้ใหญ่เอาไว้ก่อน. ฟันธง ก. พูดให้ชัดเจน, ตัดสินด้วยความเชื่อมั่น, เช่น เรื่องนี้ฟันธง มาเลยว่าจะเอาอย่างไร. หมอดูฟันธงว่าดาราคู่นี้จะต้องเลิกกัน. ชนะบาย ก. ชนะการแข่งขันโดยไม่ต้องแข่งขัน. คมม. ได้บาย. (บาย มาจาก อ. bye). ๘. อักษรย่อที่ใช้ในพจนานุกรมเล่มนี้ ๘.๑ อักษรย่อในวงเล็บท้ายบทนิยาม บอกที่มาของคำ กล. = เกาหลี จ. = จีน ญ. = ญี่ปุ่น อ. = อังกฤษ พจน. = พจนานุกรม ( ) 11
๘.๒ อักษรย่อหน้าบทนิยาม บอกชนิดของคำตามหลักไวยากรณ์ ก. = กริยา น. = นาม ว. = วิเศษณ์(หมายถึง ๑. คำที่ขยายคำกริยา ๒. คำกริยาที่ขยายคำกริยาด้วยกัน) ส. = สรรพนาม ---------------------------------- (12 ( )
คณะกรรมการจัดทำพจนานุกรมภาษาไทยปัจจุบัน ประกอบด้วยผู้มีนามต่อไปนี้ ๑. ศ. ดร.กาญจนา นาคสกุล ประธานกรรมการ ๒. ศ. ดร.อุดม วโรตม์สิกขดิตถ์ กรรมการ ๓. นางสุจิตรา กลิ่นเกษร กรรมการ ๔. รศ. ดร.นววรรณ พันธุเมธา กรรมการ ๕. ผศ.ดุษฎีพร ชำนิโรคศานต์ กรรมการ ๖. ศ. ดร.อมรา ประสิทธิ์รัฐสินธ์ุ กรรมการ ๗. ดร.อนันต์เหล่าเลิศวรกุล กรรมการ ๘. ผศ. ดร. ม.ล.จรัลวิไล จรูญโรจน์ กรรมการ ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะคราวประชุม ๙. ผู้อำนวยการกองศิลปกรรม หรือผู้แทน กรรมการ ๑๐. ดร.ชลธิชา สุดมุข กรรมการและเลขานุการ ๑๑. นางสาววรรณทนา ปิติเขตร กรรมการและผู้ช่วยเลขานุการ ( ) 13
ก ๑ ข ๒๐ ค ๒๙ ฆ ๓๗ ง ๓๘ จ ๓๙ ฉ ๕๐ ช ๕๒ ซ ๕๙ ฎ ๖๖ ฐ ๖๖ ด ๖๖ ต ๗๕ ถ ๘๓ ท ๘๕ ธ ๙๐ น ๙๑ (14 ( ) สารบัญ บ ๙๖ ป ๑๐๕ ผ ๑๑๑ ฝ ๑๑๓ พ ๑๑๔ ฟ ๑๑๘ ภ ๑๒๔ ม ๑๒๔ ย ๑๓๕ ร ๑๓๘ ล ๑๔๔ ว ๑๔๘ ศ ๑๕๒ ส ๑๕๒ ห ๑๖๑ อ ๑๗๐ ฮ ๑๘๔
1 พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน • อักษร ก ก๊ง ก. งง,เมา,เช่นวันนี้เขาทำอะไรผิดๆ พลาดๆ ไปหมด สงสัยจะก๊ง. (จ.). ก่งก๊ง ก. มึน ๆ งง ๆ เช่น เมื่อคืนนอนดึก เช้านี้ตื่นขึ้นมาเลยก่งก๊ง. (จ.). กงโก้กงกก ว. เกะกะไม่เรียบร้อย เช่น มายืนกงโก้กงกกทำอะไรอยู่ตรงนี้ นั่งลงเสียซิ. กฎบัตรกฎหมาย น. กระบวนกฎหมาย, เชิงกฎหมาย, เช่น คนธรรมดาอย่างเรา จะรู้กฎบัตรกฎหมายได้อย่างไร. กฐินทัวร์ น. การทอดกฐินที่จัดการท่องเที่ยวร่วมไปด้วย เช่น เขาจัด กฐินทัวร์ทุกปี ผู้ที่ไปร่วมทำบุญก็ได้เที่ยวสนุกด้วย. กดจุด ก. ใช้นิ้วกดตามตำแหน่งหรือจุดต่าง ๆ บนร่างกายเพื่อบำบัดโรค หรือเพื่อทำให้ผ่อนคลายเป็นต้น เช่น เขาปวดหลังมาหลายวัน พอให้หมอจีนกดจุดเข้าหน่อยก็หาย. กทม. ๑. น. กรุงเทพมหานคร. ๒. น. ศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร. ก้นครัว ว. ไม่ได้ออกหน้าออกตา (พจน.), ไม่ได้เปิดหูเปิดตา, เช่น แม่ หวงเธอมาก เก็บไว้เป็นสาวก้นครัว ไม่ให้ไปงานไหนกับใครเลย. ก้นร้อน ก. นั่งอยู่ที่ใดได้ไม่นาน เช่น แม่คนนี้ก้นร้อน นั่งที่ไหนไม่ได้ นานหรอก. ก้นหนัก ก. นั่งอยู่ที่ใดที่หนึ่งได้นาน ๆ ไม่ลุกหรือขยับเขยื้อนไปไหนง่าย ๆ เช่น แม่คนนี้ก้นหนัก ไปนั่งคุยอยู่บ้านเพื่อนตั้งแต่เช้ายัง ไม่ยอมกลับ. กบไต๋ ๑. ก. ปกปิดไพ่ตัวสำคัญไว้ไม่ให้คู่แข่งรู้. คมม. อุบไต๋ความหมาย ที่ ๑.
2 • พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ๒. ก. ปกปิดกลเม็ด ทีเด็ด ความลับ หรือเจตนาไว้. คมม. อุบไต๋ความหมายที่ ๒. (ไต๋จ. ว่า สิ่งที่อยู่ข้างใต้). กร๊วก ว. ไร้แก่นสาร, ไม่มีส่วนดี, ในคำว่า ไอ้กร๊วก กรมกร๊วก เช่น ใครอนุญาตให้ไอ้กร๊วกนี่เข้ามาห้องผม. สมัยหนึ่งกรม ประชาสัมพันธ์ถูกเรียกว่ากรมกร๊วก เพราะเสนอข่าวไม่เป็นกลาง. กรวดในรองเท้า น. สิ่งที่ทำให้ปฏิบัติงานไม่สะดวก, อุปสรรคเล็กน้อยที่ทำให้ รำคาญใจ, เช่น นักการเมืองบางคนเห็นนักวิชาการเป็น กรวดในรองเท้า เพราะทำให้รำคาญ. กระจอกข่าว น. นักข่าว เปรียบกับนกกระจอกตรงที่ว่องไว และส่งเสียง จ้อกแจ้กเหมือนคนช่างพูด ช่างซักถาม เช่น กระจอกข่าว ป้อนคำถามทายาทเจ้าพ่อวงการหนังสือพิมพ์เรื่องหัวใจว่าจะ มีข่าวดีเมื่อไร. อาจใช้ร่วมกับคำ กระจิบ เป็น กระจิบกระจอกข่าว เช่น งานนี้มีกระจิบกระจอกข่าวมากันเต็ม. กระจิบกระจอกข่าว ดู กระจอกข่าว. กระจิบข่าว น. นักข่าว เช่น งานนี้มีพวกกระจิบข่าวมากันเยอะเลย. กระจู๋ น. อวัยวะเพศชาย. คมม. จู๋, ไอ้จู๋. กระเจี๊ยว น. อวัยวะเพศชาย. คมม. เจี๊ยว, ไอ้เจี๊ยว. (เจี๊ยว มาจาก จ. เจี้ยว ว่า นก; อวัยวะเพศของเด็กชาย). กระชากวัย ก. แต่งตัวหรือทำอย่างใดอย่างหนึ่งเพื่อให้ดูอ่อนกว่าวัยมาก เช่น คุณป้าแต่งตัวกระชากวัยอย่างกับสาววัยรุ่น. กระดาน ๑. น. ไม้ซุงที่เลื่อยออกเป็นแผ่น ๆ; ลักษณนามเรียกการแข่งขัน ที่เดินบนตากระดานซึ่งถึงที่สุดแล้ว เช่น ว่าเล่นหมากรุก ชนะ ๒ กระดาน; โดยปริยายหมายถึงสิ่งที่มีลักษณะอย่าง กระดาน. (พจน.)
3 พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน • ๒. ว. บาง, ผอม, ไม่มีเนื้อ, เช่น หุ่นกระดานอย่างนี้ยังจะมาใส่ ชุดว่ายน้ำโชว์อีก. กระดิกหู ๑. ก. ขยับใบหูแสดงอาการตั้งใจฟัง (ใช้กับสุนัข) เช่น พอมี เสียงอะไรแกรกกราก เจ้าตูบจะยืดคอกระดิกหูฟัง. ๒. ก. เข้าใจดี,รู้เรื่องดี,(ใช้กับการเรียนรู้ภาษาต่างประเทศมัก ใช้ในความปฏิเสธ)เช่น ภาษาอังกฤษฉันกระดิกหูเสียที่ไหน ถึงจะให้ไปทำงานบ้านฝรั่ง. กระดี๊กระด๊า, ๑. ก. ระริกระรี้, ตื่นเต้นแสดงความสนใจเพศตรงข้าม, เช่น กะดี๊กะด๊า พอหนุ่มหล่อนักกีฬาโรงเรียนมาคุยด้วยหน่อย ยายนุชก็ กระดี๊กระด๊าไปทั้งวัน. คมม. ดี๊ด๊า ความหมายที่ ๑. ๒. ก. แสดงท่าทางตื่นเต้นดีใจมากจนเกินพอดีเช่น แค่แว่ว ข่าวว่าจะได้โบนัสเพิ่มพิเศษทั้งแผนก ทุกคนก็กระดี๊กระด๊า กันยกใหญ่. พอรู้ว่าจะมีคนเลี้ยงไอติม เด็กๆ ก็กะดี๊กะด๊า กันใหญ่. คมม. ดี๊ด๊า ความหมายที่ ๒. กระดูก ก. ขี้เหนียวอย่างไม่ยอมให้อะไรแก่ใครง่าย ๆ เช่น เจ้านาย คนนี้กระดูกจริงๆ ดินสอแท่งเดียวก็ไม่ยอมให้เบิก. กระดูกขัดมัน ๑. ก. ขี้เหนียวมากอย่างไม่ยอมให้อะไรแก่ใครง่าย ๆ เช่น แม่ค้า คนนี้กระดูกขัดมันเหลือเกิน เราซื้อเงาะแกตั้งสิบกิโลจะ เกินสักขีดก็ไม่ได้. ๒. ก. ให้คะแนนยาก เช่น อาจารย์คนนี้กระดูกขัดมันชะมัด ออกข้อสอบก็ยากแล้วยังขี้เหนียวคะแนนอีก. กระดูกเหล็ก ๑. ก. แข็งแรง ไม่บาดเจ็บง่าย เช่น หมอนี่กระดูกเหล็ก ตก บันได ๑๐ ขั้นยังไม่เป็นอะไร. ๒. ก. ไม่ตายง่ายๆ เช่น เขาเป็นสารวัตรกระดูกเหล็ก ผ่านการ ต่อสู้กับผู้ร้ายมาโชกโชน. กระเดือก ๑. ก. กลืนอย่างลำบาก (พจน.)เช่น ข้าวแข็งอย่างนี้ กระเดือก ไม่ลงเลย.
4 • พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ๒. ก. ว่ายน้ำไปอย่างลำบาก เช่น เขาหมดแรงแต่ก็กระเดือก ไปจนถึงฝั่ง. ๓. ก. มีความสัมพันธ์เชิงชู้สาว เช่น แม่คนนี้ขี้เหร่มาก จะให้ จีบมาเป็นแฟน เห็นท่าจะกระเดือกไม่ลง. กระทบไหล่ ก. พบปะหรือได้ไปร่วมในงานที่มีคนมีชื่อเสียง ดารา หรือ คนสำคัญ ร่วมอยู่ด้วย เช่น เราชอบไปงานกาชาดเพราะได้ไป กระทบไหล่ดาราด้วย. กระเทือนซาง ก. กระทบความรู้สึก เช่น ฉันว่าเขา แล้วมันไปกระเทือนซาง เธอหรือไง, (มักใช้ในความปฏิเสธ) เช่น ลูกคนนี้ว่าเท่าไร ๆ ก็ ไม่กระเทือนซาง. กระบอกเสียง น. ผู้เป็นปากเป็นเสียงแทน เช่น หนังสือพิมพ์ฉบับนี้ใครๆ ก็รู้ว่าเป็นกระบอกเสียงให้รัฐบาล. กระบุง ๑. น. ภาชนะสานทึบรูปกลมสูง พื้นก้นเป็นสี่เหลี่ยม. (พจน.) ๒. น. ลักษณนามใช้เปรียบเทียบในความหมายว่า มาก เช่น เขาบ่นไม่รู้กี่กระบุง. คมม. กระบุงโกย. กระบุงโกย น. ลักษณนามใช้เปรียบเทียบในความหมายว่า มาก เช่น เขาบ่นไม่รู้กี่กระบุงโกย. คมม. กระบุง ความหมายที่ ๒. กระปี๋ น. พนักงานหญิงที่เก็บค่าโดยสารรถประจำทาง, เป็นคำคู่กับ กระเป๋า ซึ่งหมายถึงพนักงานชาย. กระเป๋าแห้ง ก. มีเงินน้อย เช่น วันนี้ฉันกระเป๋าแห้ง เธอเลี้ยงฉัน ก็แล้วกัน. กระเป๋าอู๋สตางค์บ๊อ น. กระเป๋าเงินที่ไม่มีสตางค์ เช่น ทำเป็นรวย จริง ๆ แล้ว กระเป๋าอู๋ สตางค์บ๊อน่ะซิ. (อู๋มาจาก จ. ว่า มี, บ๊อ มาจาก จ. ว่า ไม่). กระโปรงบานขาสั้น น. เด็กในวัยเรียนชั้นมัธยม เช่น คอนเสิร์ตเปิดอัลบั้มนักร้อง
5 พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน • ขวัญใจวัยรุ่นเมื่อวานนี้ มีแต่พวกกระโปรงบานขาสั้นเต็ม ไปหมด. กระแส น. ความนิยมเรื่องใดเรื่องหนึ่งในช่วงเวลาหนึ่ง เช่น ดารา มักทำธุรกิจตามกระแส. กระแสข่าว น. ข่าวที่ได้ฟังมา เช่น ตามกระแสข่าวเขาว่าเสธ. จะได้ขึ้น เป็น ผบ. นะ. กระแสสังคม น. ความคิดเห็นของคนส่วนใหญ่ในสังคมที่มีอิทธิพลต่อการ ดำเนินการเรื่องใดเรื่องหนึ่ง เช่น กระแสสังคมกดดันตำรวจ ไม่ให้ดำเนินคดีกับเด็กที่ทำผิดกฎหมาย. กระหึ่ม ๑. ว. เสียงดังหึ่มอย่างน่ากลัว, เสียงก้องกังวาน, เช่น พายุ พัดกระหึ่ม. เสียงดนตรีดังกระหึ่ม. (พจน.) ๒. ก. โด่งดัง, รู้กันไปทั่ว, เช่น นักร้องคนนี้มีชื่อเสียงกระหึ่ม. เรื่องคอร์รัปชั่นตอนนี้กำลังกระหึ่มไปทั่ว. กราวรูด ว. ตลอดทั้งหมด, ไม่เว้น, เช่น ไม่มีใครรับว่าเอาตุ๊กแกไปใส่ ลิ้นชักโต๊ะครู เลยถูกตีกราวรูด. กรี๊ดสลบ ก. ตื่นเต้นและชื่นชมมาก เช่น พอเห็นดาราคนโปรดเธอก็ กรี๊ดสลบ. กรึ๊บ ๑. ก. ดื่มเหล้า เช่น เลิกงานแล้วขอไปกรึ๊บสักหน่อย. ๒. น. เสียงเกิดจากการกลืนเหล้าอย่างรวดเร็ว. ๓. น. ลักษณนามเรียกการดื่มเหล้าอึกหนึ่ง ๆ อย่างรวดเร็ว เช่น พอเขาได้เหล้าสักกรึ๊บสองกรึ๊บก็อารมณ์ดี. เขาดื่มเหล้า วันละ ๒ กรึ๊บก่อนกินข้าว. กรุยทาง ก. ขจัดอุปสรรคไว้ก่อนเพื่อที่จะเข้าไปดำเนินการได้สะดวก เช่น ผมไปกรุยทางไว้ให้แล้วนะ คุณไปเดินเรื่องต่อได้เลย. กลไก ๑. น. ตัวจักรต่าง ๆ, โดยปริยายหมายความว่า บุคคลผู้เป็น
6 • พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน เจ้าหน้าที่ปฏิบัติงานในระดับต่างๆ,ระบบหรือองค์การที่บุคคล ผู้เป็นเจ้าหน้าที่ในระดับต่าง ๆ ปฏิบัติงานร่วมกันดุจเครื่องจักร, ระบบที่จะให้งานสำเร็จตามประสงค์, เช่นกลไกการปกครอง. (แปลจาก อ. mechanism). (พจน.) ๒. น. กระบวนการต่อเนื่องที่ก่อให้เกิดปฏิกิริยา เช่น กลไก การย่อยอาหาร. กลไกของการสร้างอาหารของพืชโดยการ สังเคราะห์ด้วยแสง. (แปลจาก อ. mechanism). (พจน.) ๓. น. หน่วยงานหรือองค์กรที่ปฏิบัติงานให้เช่น รัฐสภามี หน้าที่เป็นกลไกตรวจสอบฝ่ายบริหาร. กล้วย ก. ง่ายมาก เช่น เรื่องนี้กล้วยมากสำหรับผม. กล้วย ๆ ว. ง่ายมาก เช่น ของกล้วย ๆ อย่างนี้ไม่ต้องมาถามผม. กลับบ้านเก่า ก. ตาย เช่น เมื่ออาทิตย์ที่แล้วเขายังมาทำบุญที่วัด วันนี้ กลับบ้านเก่าไปเสียแล้ว. กลับลำ ก. เปลี่ยนความคิด เช่น เมื่อวานเขาให้สัมภาษณ์ว่าจะไม่ยอม ให้มีวันหยุดชดเชย วันนี้กลับลำอนุญาตให้มีตามเดิมแล้ว. กลางทะเล ก. ไม่เข้าท่า, ไม่มีจุดหมาย, ไม่เป็นไปตามประสงค์, เช่น แม่ คนนี้หึงกลางทะเล ไม่ดูตาม้าตาเรือ เอะอะก็ขอหึงไว้ก่อน. กลืนน้ำลายตัวเอง ก. พูดไว้อย่างหนึ่งแล้วกลับพูดแย้งคำที่พูดไว้เดิม เช่น เขา บอกว่าจะลงโทษคนที่ทุจริต พอลูกน้องตนเองทุจริตกลับ กลืนน้ำลายตัวเองออกมาปกป้องลูกน้อง. กลืนเลือด ก. กล้ำกลืนความเจ็บแค้นอย่างแสนสาหัส เช่น แม้จะแค้น หัวหน้าพวกเขาก็ยอมกลืนเลือด เพราะยังต้องพึ่งพาหัวหน้า คนนี้อยู่. ก๊วน ๑. น. กลุ่มคนที่สนิทสนมและร่วมทำกิจกรรมเดียวกันเป็น ประจำ เช่น เขาสนิทกับรัฐมนตรีคนนี้ เพราะเล่นกอล์ฟ ก๊วนเดียวกัน.
7 พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน • ๒. น. กลุ่มคนที่มักก่อความวุ่นวาย เช่น ก๊วนมอเตอร์ไซค์ซิ่ง. ก๊วนกวนเมือง. กวนตีน ก. ชวนให้หมั่นไส้จนอยากทำร้าย (เป็นคำไม่สุภาพ) เช่น ไอ้หมอนี่หน้าตากวนตีนจริง ๆ. กวนบาทา ก. ชวนให้หมั่นไส้จนอยากทำร้าย เช่น เขาพูดจากวนบาทา มาก. เป็นคำพูดเลี่ยงของคำ กวนตีน. กวนโอ๊ย ก. ชวนให้หมั่นไส้เช่น ไอ้หมอนี่ท่าทางกวนโอ๊ยจริง ๆ. หลานฉัน ชอบเอาปัญหากวนโอ๊ยมาถาม. (โอ๊ย มาจาก จ. ว่า รองเท้า). ก๋วยเตี๋ยวถังแตก น. ชื่อก๋วยเตี๋ยวชนิดหนึ่ง มีแต่เส้นผัดกับผัก ราคาถูก. (ก๋วยเตี๋ยว มาจาก จ. ว่า ก๋วยเตี๊ยว = ขนมเส้น). ก๊อก ๑. น. เครื่องเปิดปิดน้ำจากท่อหรือภาชนะ (พจน.) เช่น ก๊อก ในห้องน้ำเสีย ต้องตามช่างมาซ่อม. (อ. cock). ๒. น. กลยุทธ์, วิธีการ, เทคนิค, เช่น มีกี่ก๊อกกี่ก๊อกก็ใส่มาให้ หมดนะ จะได้ชนะอีกฝ่ายหนึ่ง. เกมแรกเราพลาดไปหน่อย เกมนี้ต้องใช้ก๊อก ๒ มาสู้. กอดเก้าอี้ ก. ยึดตำแหน่ง, ไม่ยอมละตำแหน่ง, เช่น ไม่ว่างานของเขาจะ ล้มเหลวและก่อให้เกิดความเสียหายเพียงใด เขาก็กอดเก้าอี้ แน่น ไม่ยอมลาออก. ก๊อป ก. ลอกเลียนแบบ เช่น เขาแต่งตัวเดิ้นมากยังกับก๊อปมาจาก แม็กกาซีน. (ตัดมาจาก อ. copy). ก๊อปปี้ ๑. น. กระดาษที่ใช้สำหรับทำสำเนา. (พจน.) ๒. น. ลักษณนามเรียกสำเนาหนังสือ เช่น ก๊อปปี้หนึ่ง. สำเนา ๒ ก๊อปปี้. (พจน.) ๓. ก. ลอกเลียนแบบ เช่น กระเป๋าพวกนี้ก๊อปปี้ของแบรนด์เนม ทั้งนั้น. พูดสั้น ๆ ว่า ก๊อป. (อ. copy).
8 • พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน กะซวก ๑. ก. แทง (พจน.),แทงอย่างแรง, เช่น ไปที่เปลี่ยว ๆ คนเดียว เดี๋ยวก็ถูกคนร้ายกะซวกไส้ทะลัก. ๒. ก. กินอย่างตะกรุมตะกรามด้วยความหิวโหย เช่น ขนมจีน เจ้านี้อร่อยมาก เลยกะซวกเสีย ๓ ชาม. กะเทย น. ผู้ชายที่มีจิตใจและกิริยาอาการเป็นหญิง เช่น เห็นเป็น ผู้หญิงผมยาวสวย ที่แท้เป็นกะเทย พูดออกมาเสียงห้าวเชียว. ตอนเล็ก ๆ ก็เป็นเด็กชายน่ารัก ทำไมโตขึ้นจึงเป็นกะเทย ไปไม่รู้. กะเปิ๊บ ก. มีท่าทางกระโดกกระเดกไม่เรียบร้อย เช่น เวลาไปพบ อาจารย์ใหญ่ ระวังอย่าไปกะเปิ๊บเข้าล่ะ. กะเปิ๊บกะป๊าบ ๑. ก. พูดเสียงดังเอะอะและไม่ระมัดระวังวาจาหรือท่าทาง, มีกิริยาท่าทางกระโดกกระเดกไม่เรียบร้อย, (พจน.) เช่น งานนี้มีผู้ใหญ่มากันหลายคน ขอให้ระมัดระวัง อย่า ทำกะเปิ๊บกะป๊าบให้ขายหน้าล่ะ. ๒. ก. แต่งตัวรุงรังไม่เรียบร้อย (พจน.) เช่น เธอเป็นคนสวย แต่แต่งตัวกะเปิ๊บกะป๊าบ. กะรัต ๑. น. หน่วยมาตราชั่งเพชรพลอย ๑ กะรัต เท่ากับ ๒๐ เซนติกรัม หรือ ๓.๐๘๖๕ เกรน, ปริมาณของทองคำแท้ ที่ประสมอยู่กับธาตุอื่น โดยกำหนดทองคำและโลหะที่ ประสมกันนั้น รวมเป็น ๒๔ ส่วน เช่น ทองคำ ๑๔ กะรัต หมายความว่า มีเนื้อทองคำ ๑๔ ส่วน นอกนั้นอีก ๑๐ ส่วนเป็นธาตุอื่นประสม. (อ. carat, karat). (พจน.) ๒. น. ปี(มักใช้กับผู้หญิงที่อายุค่อนข้างมากแต่ยังดูสาวและ สวยอยู่) เช่น งานวันนั้นมีสาวสี่สิบกะรัตมากันหลายคน. กะลาหัว ๑. น. ตัว เช่น จนแล้วยังไม่เจียมกะลาหัว. ๒. น. หัว เช่น บุญคุณของฉันคุ้มกะลาหัวแกอยู่ ให้สำนึก ไว้บ้าง.
9 พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน • กะหร่อง, กะหร่องก่อง ๑. ว. ผอมเกร็ง (พจน.) เช่น เมื่อตอนเด็ก ๆ เธอผอมกะหร่อง เลย ไม่น่าเชื่อว่าโตขึ้นมาแล้วจะสวยขนาดนี้. ๒. ว. ลักษณะผอมอย่างคนขี้โรค เช่น เด็กคนนั้นผอม กะหร่องก่อง เห็นซี่โครงขึ้นเป็นซี่ๆ. กะหร่องเทศ ว. ลักษณะผอมอย่างคนขี้โรค เช่น เธอผอมกะหร่องเทศ อย่างนี้ จะมาทำงานไหวหรือ. กะโหลกกะลา ก. ไม่มีค่า เช่น ของเก่ากะโหลกกะลาพวกนี้ทิ้งให้หมด. แก่ก็ให้แก่อย่างมีคุณค่า ไม่ใช่แก่กะโหลกกะลา. กั๊ก ก. กักไว้ส่วนหนึ่ง เช่น เขาบอกเราเหมือนกันว่าจะแต่งงาน แต่ ยังกั๊กชื่อเจ้าสาวไว้. (จ.). กัด ๑. ก. คอยหาเรื่อง เช่น เขากัดฉันไม่เลิก. (พจน.) ๒. ก. ทะเลาะวิวาท (พจน.) เช่น สองคนนี้กัดกันอยู่เรื่อย. ๓. ก. พูดว่า, พูดเหน็บแนม, เช่น ครูคนนี้สอนดีแต่ชอบกัด เด็กอยู่เรื่อย. กันท่า ก. แสดงกิริยาอาการขัดขวางไม่ให้ผู้อื่นกระทำการอย่างใด อย่างหนึ่งได้สะดวก (พจน.) เช่น คุยกับแฟนไม่สะดวกเลย แม่มานั่งกันท่าตลอด. กับข้าวถุง น. กับข้าวต่าง ๆ ที่ตักใส่ถุงขายให้ผู้ซื้อนำกลับไปกินที่บ้านหรือ ที่ทำงาน เช่น อยู่คนเดียวทำกับข้าวกินไม่คุ้ม สู้ซื้อกับข้าวถุง ไม่ได้. คมม. อาหารถุง. กากี่นั้ง น. คนคุ้นเคย, คนกันเอง, เช่น เรากากี่นั้ง ไม่ใช่คนอื่น มีอะไร ก็ช่วยกันได้. (จ.). กางเกงชาวเขา น. กางเกงแบบชาวเขานุ่ง เป็นกางเกงที่มีเป้ายานลงมา ทำให้ ทรงกางเกงดูคล้ายรูปสี่เหลี่ยมคางหมู เช่น ฉันชอบนุ่ง กางเกงชาวเขาเพราะสบายดี.
10 • พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน กางเกงเล น. กางเกงแบบชาวประมง เป็นกางเกงที่ตัดแบบกางเกง ขาก๊วยหรือกางเกงแพรใช้ผ้าฝ้ายสีต่าง ๆ เช่น นักศึกษาสมัยนี้ ชอบนุ่งกางเกงเลเวลาทำกิจกรรมกัน. กางมุ้งรอ ก. รอนานมาก เช่น แข่งฟุตบอลเมื่อวานนี้ ผู้รักษาประตูทั้ง ๒ ฝ่ายกางมุ้งรอรับลูกจนเกือบหมดเวลาถึงได้มีการยิง ประตูกัน. กาแฟเย็น น. กาแฟใส่นมน้ำตาล และน้ำแข็งเช่นกาแฟเย็นเจ้านี้หวานมัน อร่อยมาก. การ์ด ๑. น. หมัดทั้งสองที่ยกขึ้นอยู่ระดับใบหน้า เพื่อป้องกันไม่ให้ คู่ต่อสู้ชกบริเวณใบหน้าได้เช่น ฝ่ายแดงพยายามตั้งการ์ด ไม่ให้อีกฝ่ายชกหน้าเอาได้. ๒. น. ผู้ทำหน้าที่รักษาความปลอดภัยเช่น ต้องให้การ์ดเคลียร์ คนออกไปก่อน พวกเราจึงจะผ่านประตูเข้าไปได้. ๓. น. ผู้ทำหน้าที่กันคู่ต่อสู้ในกีฬาบาสเก็ตบอล เช่น เขามี รูปร่างสูงใหญ่เลยถูกกำหนดให้เป็นการ์ดของทีม. (อ. guard). ก๊าร์ด ๑ ๑. น. บัตรเชิญในโอกาสต่างๆเช่นก๊าร์ดแต่งงาน. ก๊าร์ดงานศพ. ๒. น. เครดิตก๊าร์ด เช่น ร้านนี้รับก๊าร์ดไหม. ๓. น. คีย์ก๊าร์ด เช่น เวลาออกจากห้องอย่าลืมเอาก๊าร์ดมาด้วย เดี๋ยวกลับมาจะเปิดห้องไม่ได้. (อ. card). ก๊าร์ด ๒, ก๊าร์ดรถ น. พนักงานตรวจตั๋วบนรถไฟ เช่น เก็บตั๋วไว้ให้ดี เดี๋ยวก๊าร์ด รถจะเดินมาตรวจ. (ก๊าร์ด มาจาก อ. guard). การเมืองธนกิจ น. การเมืองเพื่อผลประโยชน์ทางธุรกิจซึ่งทำให้เกิดคอร์รัปชั่น เช่น เมื่อนักธุรกิจเป็นนักการเมือง การบริหารงานจึงเป็น การเมืองธนกิจเพื่อเอื้อประโยชน์ให้ธุรกิจของตน.
11 พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน • การันตี ก. รับรองว่าดีเช่น ขอการันตีว่ากับข้าวร้านนี้อร่อยทุกอย่าง. (อ. guaranty). กาลาดินเน่อร์, กาล่าดินเน่อร์ น. การรับประทานอาหารค่ำที่มีการแสดงพิเศษ ผู้ชมจ่าย ค่าอาหารและค่าชมแพงมากกว่าปรกติเนื่องจากเป็นงานการ กุศล เช่น สมาคมฯ จัดกาล่าดินเน่อร์ขายบัตรเพื่อรวมเงินมา ขยายห้องสมุดให้โรงเรียน. (อ. gala dinner). กาล่าพรีเหมี่ยร์ น. รอบปฐมทัศน์ เช่น จะมีดาราดังมาร่วมงานในหนังรอบ กาล่าพรีเหมี่ยร์หลายคน. (อ. gala premier). กาวใจ น. ผู้ประสานรอยร้าวให้ผู้ที่โกรธกัน ทะเลาะกัน หรือกินแหนง แคลงใจกัน ได้กลับคืนดีกัน เช่น เขาเป็นกาวใจให้ ๒ คนนี้ คืนดีกัน. กาวตราช้าง ๑. น. กาวใสชนิดที่ติดแน่นมาก แกะออกได้ยาก เช่น ไปซื้อ กาวตราช้างให้หน่อย ยี่ห้ออะไรก็ได้. ๒. น. ผู้ที่ไปติดพันแนบแน่น แกะไม่ออก เช่น ผู้หญิงคนนี้ กาวตราช้างดี ๆ นี่เอง เกาะลูกชายเราไม่ยอมปล่อยเลย. กำปั้นทุบดิน น. ลักษณะการตอบที่ไม่ได้ให้ข้อมูลที่ผู้ถามต้องการรู้ เช่น ฉัน ถามว่า "ทำไมนาฬิกาไม่เดิน" เขาตอบแบบกำปั้นทุบดินว่า "เพราะมันตายน่ะซิ". กิ๊ก ๑. น. เพื่อนสนิทต่างเพศซึ่งอาจจะมีความสัมพันธ์ฉันชู้สาว เช่น นายแอบไปมีกิ๊ก ระวังแฟนจับได้จะมีเรื่อง. ๒. ก. มีความสัมพันธ์ฉันชู้สาว เช่น เขากิ๊กอยู่กับดาราคนหนึ่ง และกับนักร้องอีกคนหนึ่ง. กินไข่แดง ก. ทำลายความบริสุทธิ์ของผู้หญิงเช่น พวกเธออย่าไปหลงคารม เจ้าหนุ่มคนนั้นนะ เดี๋ยวก็ถูกหลอกกินไข่แดงหรอก. คมม. เจาะไข่แดง.
12 • พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน กินคำโต ก. คอร์รัปชั่นในโครงการขนาดใหญ่จำนวนเงินมากนับพันหรือ หมื่นล้าน เช่น โครงการสนามบินใหม่เป็นโครงการกินคำโต ของนักการเมืองหลายคน. กินถั่วดำ ก. นิยมชายรักร่วมเพศ เช่น เห็นล่ำบึ้กมาดแมนอย่างนี้เถอะ ใคร ๆ ก็รู้ว่าเขาเป็นพวกกินถั่วดำ.(คำว่าถั่วดำมาจากชื่อเล่นของ ผู้ชายที่ถูกตำรวจจับเมื่อ พ.ศ. ๒๔๗๘ เนื่องจากมีพฤติกรรม ทางเพศกับเด็กชายจำนวนมากและให้เด็กชายเหล่านั้นค้า ประเวณี). กินบ้านกินเมือง ๑. ก. ฉ้อราษฎร์บังหลวง เช่น พวกกินบ้านกินเมืองนี่ต้อง จับเข้าคุกเข้าตะรางเสียให้หมด. ๒. ก. นอนตื่นสาย, ไม่ยอมลุกจากที่นอน, เช่น สายตะวัน โด่งแล้ว ยังนอนกินบ้านกินเมืองอยู่ได้. กิน...ไม่ลง ก. ไม่สามารถเอาชนะได้เช่น สองคนนี้เก่งด้วยกันทั้งคู่ แข่งกัน ทีไรกินกันไม่ลงสักที. คู่ต่อสู้โคตรเก่งเลย กินมันไม่ลงสักที. กินรวบ ๑. น. สลากชนิดที่จำหน่ายแก่ผู้ถือเพื่อรับสิ่งของเป็นรางวัล ในการเสี่ยงโชคโดยผู้จำหน่ายรวบเงินค่าสลากไว้ทั้งหมด. (พจน.) ๒. น. การพนันอย่างหนึ่ง มีเจ้ามือรับแทงตัวเลข ใช้ตัวเลข ท้าย ๒ ตัว หรือ ๓ ตัวของรางวัลที่ ๑ หรือรางวัลเลขท้าย ๒ ตัว หรือ ๓ ตัวของสลากกินแบ่งรัฐบาลเป็นตัวเลข ถูกรางวัล ถ้าผู้เล่นแทงถูก เจ้ามือจ่ายเงินให้มากกว่า จำนวนเงินที่แทงตามอัตราที่กำหนดไว้ หากไม่มีผู้ถูก รางวัล เจ้ามือเป็นผู้รวบกินเงินพนันทั้งหมดแต่ผู้เดียว เช่น เขาถูกกินรวบกินจนหมดตัว. คมม. สลากกินรวบ. กินลูกตะกั่ว ก. ถูกยิง เช่น ไปขัดผลประโยชน์ของผู้มีอิทธิพลระวังจะ ได้กินลูกตะกั่ว. คมม. กินลูกปืน. กินลูกปืน ก. ถูกยิง เช่น ไปขัดผลประโยชน์ของผู้มีอิทธิพลระวังจะ
13 พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน • ได้กินลูกปืน. คมม. กินลูกตะกั่ว. กินเล็กกินน้อย ก. เบียดบังแม้แต่เงินหรือของเล็ก ๆ น้อย ๆ เช่น ถ้า เจ้าหน้าที่ในโครงการไม่กินเล็กกินน้อย โครงการนี้คงจะ ก้าวหน้าไปไกลแล้ว. กิ๊บเก๋ ๑. ว. น่ารัก, เท่, เช่น ชุดของเธอกิ๊บเก๋น่าดู. (เก๋ มาจาก ฝ. coquet). ๒. ว. แปลกและน่าสนใจ เช่น เธอมีไอเดียกิ๊บเก๋ที่จะ น่าลองทำดู. คมม. กิ๊บเก๋ยูเรก้า. กิ๊บเก๋ยูเรก้า ว. แปลกและน่าสนใจ เช่น ไอเดียของเธอกิ๊บเก๋ยูเรก้า น่าดู. คมม. กิ๊บเก๋ ความหมายที่ ๒. (ยูเรก้า มาจาก อ. Eureka = คำอุทานแสดงความดีใจ หมายถึง ไชโย พบแล้ว). กิมจิ ๑. น. ผักดองแบบเกาหลีเช่น อาหารเกาหลีต้องมีกิมจิเป็น เครื่องเคียง. ๒. น. เกาหลีเช่น นักเตะแดนกิมจิ. (กล. ว่า คิมชิ). กึ๋น น. สติปัญญาที่เฉียบแหลม (นิยมใช้กับคำว่า มี, ไม่มี) เช่น หัวหน้าคนนี้ไม่มีกึ๋นเอาเลย. (จ.). กุ้งแห้ง ๑. น. กุ้งทะเลที่ตากแห้ง, โดยปริยายหมายความว่า ผอมมาก. (พจน.) ๒. ว. มีหน้าอกแห้งเช่น พวกสาวกุ้งแห้งชอบใส่เสื้อฟู ๆ แบบนี้ แหละ. กุฏฐัง น. โรคติดต่อเรื้อรัง ทำให้ผิวหนังเป็นผื่น สีขาวหรือแดง นูนหนา ไม่เจ็บไม่คัน แห้ง เหงื่อไม่ออก และขนร่วง อาจทำให้ นิ้วมือนิ้วเท้างอหรือกุดได้. คมม. เรื้อน,ขี้เรือน ความหมายที่๑, ขี้ทูด. กุนซือ น. ที่ปรึกษา เช่น พรรคนี้มีกุนซือเก่ง ๆ หลายคน. ใครนะเป็น กุนซือให้นายกยุบสภา. (จ. กุงซือ ว่า ที่ปรึกษา).
14 • พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน กุ๊ย น. คนไม่สุภาพ ไร้มารยาท, คนต่ำช้า, เช่น หมอนั่นมันกุ๊ยชัด ๆ. (จ. กุ้ย ว่า ผี, คนเลว). กูรู น. ผู้เชี่ยวชาญ, ผู้รู้, เช่น เขาเป็นกูรูด้านเสริมสวย. (อ. guru). เก ๑. ก. ท้าพนันด้วยการเสนอเงินเดิมพันสูงขึ้นเรื่อย ๆ เช่น ตานี้ ฉันเกหมดหน้าตัก ใครไม่สู้ก็หลบไป. ๒. ก. บิดพลิ้ว เช่น นัดกันแล้วห้ามเกนะ. เกทับ ๑. ก. วางเงินพนันเป็นจำนวนมากกว่าคู่แข่งเพื่อแสดงว่าตน มีไพ่เหนือกว่า เช่น เขาวางเงินพนัน ๑,๐๐๐ บาท เราเกทับ ๒,๐๐๐ บาทเลย. ๒. ก. ทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งเหนือกว่าคู่แข่งขันเพื่อแสดงว่าตนมีสิ่งที่ ดีกว่าเช่น พอมีคนวางเงินประมูลสร้อยเพชร ๑๐๐,๐๐๐ บาท เขาก็เกทับเป็น ๒๐๐,๐๐๐ บาท จนอีกฝ่ายยอมถอย. เกทับบลั๊ฟแหลก ๑. ก. วางเงินพนันเป็นจำนวนมากกว่าคู่แข่งเพื่อข่มว่าตนมีไพ่ เหนือกว่า แต่มักไม่มีไพ่ที่เหนือกว่าจริง. ๒. ก. ทำทีว่าตนเหนือกว่ามากหรือมีสิ่งที่เหนือกว่ามากทั้ง ๆ ที่ไม่มีจริง เช่น เขาบอกว่าสนิทกับรัฐมนตรี เราจึงเกทับ บลั๊ฟแหลกว่าเราน่ะสนิทกับนายกรัฐมนตรี. (บลั๊ฟ มาจาก อ. bluff). เก๊ ๑. ก. ปลอมหรือเลียนแบบเพื่อให้หลงผิดว่าเป็นของแท้, ไม่ใช่ ของแท้, ไม่ใช่ของจริง, เช่น เราใส่ของเก๊ ไปไหนไม่ต้องกลัว โจรปล้น. ทองเก๊. ธนบัตรเก๊. ๒. เกเร, ใช้การไม่ได้, เช่น เด็กคนนี้เก๊จริง ๆ ใช้ทำอะไรก็ไม่ได้ เรื่อง. (จ.). เก๋ ก. แปลกแต่น่าดูเช่น เสื้อตัวนี้เรียบแต่เก๋. คมม. เก๋ไก๋. (ตัดมาจาก โก้เก๋ซึ่งมาจาก ฝ. coquet). เก๋ไก๋ ก. แปลกแต่น่าดูเช่น วันนี้เธอผูกผ้าพันคอดูเก๋ไก๋จริง ๆ. คมม.
15 พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน • เก๋. (เก๋มาจาก ฝ. coquet). เก๊ก ก. วางท่า, วางมาด, เช่น ปรกติก็เห็นวางมาดหล่อ แต่พอเมา เข้าไปก็ลืมเก๊ก. เก๊กชงค์ ก. วางท่าทางเป็นผู้ชายแท้ทั้ง ๆ ที่จริงเป็นตุ๊ด เช่น มาเที่ยวบ้าน ฉันต้องเก๊กชงค์ให้ดี อย่าออกท่าหญิงให้พ่อเห็นนะ. คมม. เก๊กแมน. (ชงค์ตัดมาจากคำว่า ภุชงค์). เก๊กแมน ก. วางท่าทางเป็นผู้ชายแท้ทั้ง ๆ ที่จริงเป็นตุ๊ด เช่น นักร้องหนุ่ม คนนั้น หน้าเวทีก็เก๊กแมนดีอยู่หรอก แต่หลังเวทีแต๋วแตกสนิท. คมม. เก๊กชงค์. (แมน มาจาก อ.man). เก๊กหล่อ ก. ทำท่าให้ดูหล่อ เช่น เวลาถ่ายรูปทุกคนเก๊กหล่อสุดขีด. เก๊กซิม ๑. ก. กลุ้มใจ เช่น พ่อแม่เก๊กซิมที่ลูกสาวหายไปจากบ้าน หลายวันแล้ว. ๒. ก. ช้ำใจ เช่น แม่เก๊กซิมที่ลูกชายติดยาเสพติด. ๓. ก. ไม่สบายใจ เช่น วันนี้ขายของไม่ได้เลยสักบาท เก๊กซิม จริง ๆ. (จ.). เก๊ต ก. เข้าใจ เช่น อธิบายให้ฟังจนขนาดนี้ยังไม่เก๊ตอีก. (อ. get). เก็บ ก. ฆ่า เช่น เก็บมันเสียคืนนี้นะ. เก็บดอกไม้ ก. ปัสสาวะตามพุ่มไม้ข้างทาง (ใช้กับผู้หญิง) เช่น รถทัวร์จอด ข้างทางให้พวกผู้หญิงลงไปเก็บดอกไม้. เก็บตก ก. เก็บเรื่องเล็ก ๆ น้อย ๆ หรือเรื่องเบื้องหลังจากงานหรือกิจกรรม ต่าง ๆ เช่น ข่าวนี้เก็บตกมาจากพิธีเปิดฟุตบอลโลกที่เยอรมนี. เรื่องนี้ฉันเก็บตกมาจากที่ประชุม. เก็บอาการ ก. ไม่แสดงออก เช่นไม่ว่าจะโกรธขนาดไหน เธอเก็บอาการได้ดี. เกมกด น. เครื่องเล่นเกมคอมพิวเต้อร์ชนิดที่ผู้เล่นต้องกดปุ่มในการ เล่น เช่น เด็กมัวแต่เล่นเกมกดเลยไม่ได้ทำการบ้าน. (เกม มาจาก อ. game).
16 • พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน เกมโชว์ น. รายการโทรทัศน์ประเภทจัดการแข่งขันที่เป็นการแข่งขัน เพื่อความสนุกสนาน เช่น แข่งตอบปัญหา แข่งทายชื่อนักร้อง มีรางวัลเป็นเงินหรือสิ่งของให้ผู้ชนะการแข่งขัน. (อ. game show). เกย์ น. ชายรักร่วมเพศ. (อ. gay). เกย์ควีน น. ชายรักร่วมเพศที่แสดงบทบาททางเพศเป็นหญิง. (อ. gay + อ. queen). เกย์คิง น. ชายรักร่วมเพศที่แสดงบทบาททางเพศเป็นชาย. (อ. gay + อ. king). เกเร ๑. ก. เกกมะเหรก, มีนิสัยเป็นพาล ชอบแกล้งชอบรังแกและ เอาเปรียบเขา, มักใช้คู่กับคำ พาล เป็น พาลเกเร. (พจน.) ๒. ก. บิดพลิ้วเช่น ตกลงกันแล้วจะมาเกเรไม่ทำตามที่ตกลงได้ อย่างไร. เกเรเกตุง ก. ไม่เอาใจใส่การเรียน ไปเรียนบ้างไม่ไปบ้าง (ใช้กับเด็ก)เช่น เด็กคนนี้เมื่อเล็กๆ เกเรเกตุง แต่โตขึ้นก็เอาตัวรอดได้. เกะ ๑. น. แผ่นซีดีบันทึกทำนองเพลงที่มีเนื้อร้องเพื่อให้ร้องตาม ได้เช่น เขาชอบร้องเกะเพราะจำเนื้อเพลงไม่ได้. คมม. คาราโอเกะ, โอเกะ ความหมายที่ ๑. ๒. น. สถานที่ ร้านอาหาร ที่มีบริการให้ลูกค้าร้องเพลงที่มี เนื้อร้องให้ร้องตามได้เช่น งานวันเกิดของฉันปีนี้จะจัดที่ เกะใกล้บ้าน. คมม. คาราโอเกะ, โอเกะ ความหมายที่ ๒. ๓. น. ชุดอุปกรณ์ที่มีทำนองเพลงและมีเนื้อร้องให้ร้องตาม เช่น ซื้อโทรทัศน์ตอนนี้มีโปรโมชั่นแถมเกะด้วย. คมม. คาราโอเกะ, โอเกะ ความหมายที่ ๓. ๔. ก. ร้องเพลงตามแผ่นซีดีบันทึกทำนองเพลงที่มีเนื้อร้อง ให้ร้องตามได้เช่น วันหยุดฉันชอบชวนเพื่อน ๆ มาเกะที่ บ้าน. ค่ำนี้ทานข้าวแล้วเกะกันที่บ้านฉันนะ.คมม. คาราโอเกะ, โอเกะ ความหมายที่ ๔.
17 พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน • (ตัดมาจาก อ. karaoke). เก๊ะ น. ลิ้นชัก เช่น เงินทอนอยู่ในเก๊ะ. (จ. แก๊ะ). เก๋า ๑. ว. เชี่ยวชาญ, มีประสบการณ์หรือความชำนาญมาก, เช่น คุณปู่เก๋ามากในเรื่องพระเครื่อง. ๒. ว. แน่, เก่งกล้าไม่กลัวใคร, เช่น ใครเก๋าออกมาสู้กันหน่อย. เก๋ากึ้ก, เก๋ากึ๊ก ว. เก่ามาก เช่น วิทยุเครื่องนี้เก๋ากึ้ก ฉันเห็นมาตั้งแต่เด็ก. เก๋าเจ๊ง น. ชาติหมา (เป็นคำด่า). (จ. เก๋าเจ้ง). เกาะชายกระโปรง ก. อาศัยผู้หญิงหาเลี้ยง เช่น อีตาคนนี้ไม่ทำงานเลย ดีแต่ เกาะชายกระโปรงเมีย. เกาะชายผ้าเหลือง ก. พึ่งพาผลบุญจากผู้ที่บวชเป็นพระภิกษุสามเณร เช่น ถ้ามี ลูกชายก็จะได้บวชให้พ่อแม่ได้เกาะชายผ้าเหลือง. เกาะอก น. เสื้อสตรีไม่มีแขน ขอบบนรัดอยู่ระดับเหนืออก เช่น ชุด ราตรีของผู้หญิงเป็นแบบเกาะอกทั้งนั้น. เกิด ๑. ก. ได้รับความสำเร็จในการเป็นนักแสดง เช่น วิภาดาเล่น ละครเรื่องนี้เกิดได้เลย. คมม. แจ้งเกิด ความหมายที่ ๑. ๒. ก. ได้รับความสนใจและเป็นที่รู้จักในสังคม เช่น เธอเกิด ตั้งแต่ได้รับเลือกเป็นดาวคณะ. คมม.แจ้งเกิด ความหมายที่๒. เกี้ยมเซียบ ว. เค็มและขี้เหนียวเช่น ยายคนนี้เกี้ยมเซียบจริง ๆ ติดเงินร้อย เดียว ตามทวงเช้าทวงเย็น. (จ. เกี๊ยม ว่า เค็ม, ตระหนี่,เซียบ ว่า ฝาด). เกี๊ยะเซียะ, เกี้ยเซียะ ก. เจรจาประนอมความ, รอมชอม, เช่น ลูกพรรคทะเลาะกัน หัวหน้าต้องลงไปเกี๊ยะเซียะทุกที. (จ. เกี่ยเสี่ย). แก๊ก น. มุกตลก, คำพูดหรือเรื่องราวที่พูดเพื่อให้ขบขัน, เช่น เขาเป็น
18 • พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ตลกที่มีแก๊กเยอะ ทำให้คนหัวเราะได้ตลอด. (อ. gag). แก๊ง ๑. น. กลุ่มคนที่ตั้งเป็นก๊กเป็นเหล่า(มักใช้ในความหมายไม่ดี) เช่น แก๊งโจร. แก๊งอันธพาล. แก๊งมอเตอร์ไซค์. (พจน.) ๒. น. กลุ่มคนที่ประพฤติตนไม่ดีเช่น ในซอยนี้มีแก๊งติดยา ฉันจึงไม่กล้าเดินเข้าไปคนเดียว. (อ. gang). แก่ดีกรี ๑. ก. ดื่มสุรามาก (พจน.), เมา, เช่น ตอนหนุ่ม ๆ แก่ดีกรี ตอนนี้เลยเป็นตับแข็ง. พอแก่ดีกรีเข้า ชักจะพูดไม่รู้เรื่อง. ๒. ก. มีประสบการณ์มากจนรู้วิธีหลบหลีกหรือหาประโยชน์ เช่น ตอนมาใหม่ ๆ ก็ขยันดี อยู่ไปนาน ๆ ชักจะแก่ดีกรี เลี่ยง งานเป็นประจำ. (ดีกรีมาจาก อ. degree). แกนนำ ๑. น. ผู้ที่เป็นหลักหรือหัวหน้าของกลุ่มที่ชุมนุมเพื่อเรียกร้อง หรือประท้วงเรื่องใดเรื่องหนึ่ง เช่น กลุ่มผู้ชุมนุมที่เรียกร้อง ให้เพิ่มค่าแรงในครั้งนี้มีแกนนำอยู่ ๒-๓ คน. ๒. น. ผู้ที่เป็นหลักในการเจรจาเพื่อดำเนินการเรื่องใดเรื่อง หนึ่ง เช่น พรรคที่ได้คะแนน เสียงข้างมากเป็นแกนนำ ในการจัดตั้งรัฐบาล. แก้มลิง น. แหล่งพักน้ำเพื่อรับน้ำปริมาณมาก ช่วยไม่ให้เกิดน้ำท่วม เช่น แก้มลิงรับน้ำแถบชานเมือง ช่วยไม่ให้น้ำท่วมกรุงเทพฯ. แก้หมาก ก. แก้อุบายของอีกฝ่ายหนึ่ง เช่น การถอนตัวจากตำแหน่งครั้งนี้ เขาไม่น่าจะตัดสินใจเอง แต่เป็นการแก้หมากกันภายใน. โกตั๊ก, โก๋ตั๊ก ก. ใจแคบ,ไม่อารีอารอบ,เช่นอย่าโกตั๊กนักเลย คนเขาเดือดร้อน มาก็ช่วยเขาบ้างเถอะ. (จ. โกวตั๊ก ว่า ใจแคบ). โกเต๊ก น. ผ้าอนามัย เช่น โกเต๊กเดี๋ยวนี้ดีกว่าแต่ก่อนมาก ทั้งบาง ทั้ง ซึมซับดี. (มาจากยี่ห้อผ้าอนามัย Kotex). โกย ก. หนีไปโดยเร็ว (พจน.) เช่น โกยกันเถอะ ครูมาโน่นแล้ว.
19 พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน • โกยสี่ตีนหมา ก. วิ่งหนีไปโดยเร็วเช่น พอได้ยินคนร้องว่าตำรวจมาพวกขาไพ่ ก็โกยสี่ตีนหมา. คมม. ใส่ตีนหมา. โกยอ้าว ก. หนีไปโดยเร็ว เช่น ผู้ร้ายโกยอ้าวหนีตำรวจ. โกโรโกโรก ก. ผอมและขี้โรค เช่น แมวตัวนี้หลงมาจากไหน ตัวผอม โกโรโกโรก. โกโรโกโส ๑. ว. โกรงเกรง, ไม่มั่นคง, เช่น กระท่อมโกโรโกโส; ต่ำต้อย เช่น คนโกโรโกโส. (พจน.) ๒. ก. เก่าคร่ำคร่าจวนจะพัง เช่น กระท่อมนั้นโกโรโกโส จะ พังอยู่แล้ว. โกอินเตอร์ ก. เผยแพร่ ขาย หรือแสดงในต่างประเทศ เช่น เดี๋ยวนี้สินค้า โอถ็อปหลายชนิดผลิตได้มาตรฐานจนโกอินเตอร์ไปแล้ว. พอเธอเป็นนางแบบดังในเมืองไทยก็อยากโกอินเตอร์. (ตัดมาจาก อ. go international). โก๊ะ ๑. ก. ผลุบผลับและขี้หลงขี้ลืม เช่น แม่คนนี้โก๊ะจริง ๆ ตกบันได ได้ทุกวัน. ๒. ก. เซ่อ ๆ, ไม่ทันคำพูดคน, เช่น เพื่อนปล่อยมุกตลก เขา หัวเราะกันไปหมดแล้ว เธอยังนั่งไม่รู้เรื่องอยู่ได้ โก๊ะจริง ๆ. ไก่ ๑. น. ผู้หญิงที่ล่อลวงมาเพื่อมีเพศสัมพันธ์ด้วย เช่น แน่ใจนะ ว่าพาผู้หญิงคนนี้มาทำงาน ไม่ใช่ไปจับไก่มา. ๒. น. ผู้หญิงหากิน เช่น แถวนี้มีไก่คอยหาแขกอยู่มาก. ๓. น. ผู้หญิงที่มีท่าทางหรือลักษณะการแต่งตัวที่เชิญชวนให้ ผู้ชายต้องการมีเพศสัมพันธ์ด้วย เช่น ผู้หญิงคนนี้ท่าทาง ไก่จังเลย. ไก๋ ก. ทำเป็นไม่รู้เรื่องทั้ง ๆ ที่เป็นตัวการ เช่น แอบเอาของไปให้ เขาแล้วมาทำเป็นไก๋ไม่รู้เรื่อง. ไก๊ด์ น. มัคคุเทศก์, ผู้นำเที่ยว, เช่น ไปเที่ยวต่างประเทศไม่มีไก๊ด์ดี ๆ ก็หมดสนุก. (อ. guide).
20 • พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน อักษร ข ขนมถังแตก น. ชื่อขนมชนิดหนึ่ง ทำด้วยแป้ง เป็นแผ่นกลม โรยด้วยน้ำตาล กับงา พับครึ่ง ราคาถูก เช่น งานวัดตามต่างจังหวัดมักขาย ขนมถังแตก. ขนเม่น น. สิ่งที่ขึ้นอย่างขนรอบตัวเม่น มีลักษณะแข็งเป็นลำยาว ปลาย แหลมมีสีดำปนขาวนำมาใช้เป็นเครื่องประดับผมทำด้ามปากกา หรืออื่น ๆ ได้. ขนาบ ๑. ก. ดุ, ว่า, เอ็ด, เช่น ฉันกลับบ้านเย็นไม่ได้ เดี๋ยวโดนแม่ขนาบ. ๒. ก. อยู่ในความควบคุมอย่างเข้มงวด เช่น เขาไปไหนไม่ได้ เพราะถูกพ่อแม่ขนาบตลอดเวลา. ข่มหมู ก. รังแก เช่น นักเรียนรุ่นพี่ชอบข่มหมูรุ่นน้อง. ขยะสังคม น. ผู้ที่ทำตัวไร้ประโยชน์และไม่เป็นที่ต้องการของสังคม เช่น พวกขี้ยาที่ชอบลักขโมยเป็นขยะสังคม. ขวางทางปืน ก. ขัดขวางการกระทำหรืองานของผู้มีอิทธิพลซึ่งอาจเป็น อันตรายถึงชีวิต เช่น คุณเข้าไปขวางทางปืนของพวกนี้ ไม่กลัว จะถูกเก็บหรือ. ของขึ้น ๑. ก. อาการผิดปรกติอย่างใดอย่างหนึ่ง เชื่อว่าเกิดจาก อำนาจของขลัง เช่น ระหว่างที่เขาสักยันต์อยู่ก็เกิดของขึ้น สั่นเทิ้มไปทั้งตัว. ๒. ก. โกรธมากอย่างทันทีทันใด เช่น เขาไม่ชอบนักการเมือง คนนี้ พอใครเอ่ยถึงก็ของขึ้นทันที. ๓. ก. มีอารมณ์ไม่ดีผิดปรกติเช่น วันนี้เจ้านายของขึ้นแต่เช้า มาถึงก็ด่ากราด. ของตาย น. สิ่งที่ได้แน่นอน เช่น การแข่งขันครั้งนี้ตำแหน่งผู้ชนะเลิศ เป็นของตายของเขาอยู่แล้ว เพราะคู่แข่งฝีมือด้อยกว่ามาก. ของสูง น. สิ่งศักดิ์สิทธิ์, สิ่งที่เคารพบูชา, เช่น พระเจ้าเป็นของสูง อย่า
21 พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน • เที่ยวเอามาพูดเล่น ๆ. ขังเดี่ยว ก. ถูกแยกขังอยู่ในคุกแต่เพียงลำพัง เช่น เธอพยายามหนี แต่ถูกจับได้จึงถูกขังเดี่ยว. ขังลืม ก. ถูกขังคุกเป็นระยะเวลานานโดยไม่ได้รับการพิจารณาโทษ ตามกระบวนการยุติธรรม เช่น เขาเป็นตัวการก่อการร้ายจึง ถูกจับขังลืมเสียหลายปี. ขัดตาทัพ ก. แก้ไขสถานการณ์ด้วยการหาสิ่งอื่นมาทดแทนเพื่อถ่วงเวลา ให้กลับคืนสถานการณ์เดิมได้ เช่น แขกมากันเต็มแล้ว อาหารยังไม่เสร็จ เอาของว่างไปขัดตาทัพไว้ก่อน. ขับขี่ ก. ขับรถ เช่น รถคันนี้ใหญ่แต่ขับขี่สะดวก. ขา น. บุคคล, คน, (ใช้คู่กับคำชี้เฉพาะเช่น ขานี้ขานั้น) เช่น ขานี้ อยู่แต่บ้าน ชวนไปไหนก็ไม่ไป. ขาโจ๋ ๑. น. วัยรุ่น เช่น ทรงผมแปลก ๆ มักจะถูกใจขาโจ๋. คมม. โจ๋, วัยโจ๋. ๒. น. วัยรุ่นที่มักก่อเรื่องวุ่นวาย เช่น ขาโจ๋เปิดศึกดวลเดือด กลางคอนเสิร์ตห้างดัง. ขาใหญ่ ๑. น. ลูกค้าประจำที่ซื้อสินค้าครั้งละมาก ๆ เช่น เธอเป็น ลูกค้าขาใหญ่ของร้านเรา. ๒. น. นักเลงหรือนักโทษที่มีอิทธิพล เช่น ตำรวจจับขาใหญ่ ค้ายาเสพติดได้แล้ว. นักโทษที่เข้าไปใหม่ต้องยอมสยบต่อ ขาใหญ่ในคุก. ขาขึ้น ๑. ก. กำลังได้รับความนิยม เช่น ตอนนี้รัฐบาลกำลังขาขึ้น ทำอะไรคนก็ชื่นชอบไปหมด. ๒. ก. เจริญขึ้น, เติบโต, เช่น ช่วงเศรษฐกิจขาขึ้น ใครจะลงทุน ทำอะไรก็มีแต่ได้กำไร. ขานรับนโยบาย ก. ดำเนินการให้สอดคล้องกับนโยบายโดยทันทีเช่น บริษัท ที่ทำการค้ากับประเทศจีนต้องปรับตัวเพื่อขานรับนโยบาย
22 • พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน เปิดการค้าเสรี. ขายขนมจีบ ก. เกี้ยวพาราสีเช่น เขายังไม่มีแฟน เลยขายขนมจีบไปทั่ว. ขาลง ๑. ก. เสื่อมความนิยมลง เช่น ตอนนี้รัฐบาลกำลังขาลง ทำอะไรคนก็ต่อต้าน. ๒. ก. ถอยลง, เสื่อมลง, เช่น เขาไม่เชื่อว่าตอนนี้เป็นเศรษฐกิจ ขาลงเพราะการค้าและตลาดหุ้นยังแข็งอยู่. ข่าวโคมลอย น. เรื่องเล่าลือที่ไม่มีมูลความจริง เช่น ข่าวนายกรัฐมนตรี จะลาออก ในที่สุดก็เป็นเพียงข่าวโคมลอย. ขำกลิ้ง ก. ขำมาก เช่น เขาเล่าเรื่องตลก เราขำกลิ้งไปเลย. คมม. ขำแตก. ขำแตก ก. ขำมาก เช่น เขาเป็นคนตลกมาก พูดอะไรใคร ๆ ก็พากัน ขำแตก. คมม. ขำกลิ้ง. ขิงแก่ น. ผู้อาวุโสที่มีความสามารถมีประสบการณ์เช่น ผู้บริหารชุดนี้ ใครๆ ก็ว่าเป็นขิงแก่ เพราะแม้จะอายุมากแต่ก็มีประสบการณ์ มาก. (คำนี้เป็นสมญาคณะรัฐมนตรีใน พ.ศ. ๒๕๔๙). ขี่ ๑. ก. นั่งเอาขาคร่อม, โดยปริยายหมายถึงนั่งไปในยานพาหนะ. (พจน.) ๒. ก. ขับ (ใช้กับรถยนต์) เช่น เขาขี่เบ๊นซ์รุ่นใหม่โก้เชียว. ๓. ก. ขึ้น, นั่ง, โดยสาร, (ใช้กับรถยนต์ เครื่องบิน เป็นต้น) เช่น ฉันขี่ซีอาร์วีของเพื่อนกลับบ้านทุกวัน. เขาขี่เรือบิน ไปเชียงใหม่เป็นว่าเล่น. ขี่เก๋ง ก. มีรถยนต์ส่วนตัวใช้เช่น เมื่อก่อนขึ้นรถเมล์ เดี๋ยวนี้เขา ขี่เก๋งแล้ว. ขี้ตา, ขี้ตาเล็น ๑. ว. เล็กมาก. (พจน.) ๒. น. สิ่งที่มีขนาดเล็กมาก เช่น ตัวเท่าขี้ตาเล็นจะมาทำ อะไรได้. คมม. ขี้เล็บ ความหมายที่ ๑. ขี้ตืด ก. ตระหนี่ เช่น เขาขี้ตืดจริง ๆ ไม่ยอมซื้อของให้ใครง่าย ๆ หรอก.
23 พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน • คมม. ขี้เหนียว. ขี้แตกขี้แตน ก. กลัวมากหรือตกใจมาก เช่น พอได้ยินเสียงระเบิดต่างก็วิ่ง หนีกันขี้แตกขี้แตน. ขี้ทูด น. โรคติดต่อเรื้อรัง ทำให้ผิวหนังเป็นผื่น สีขาวหรือแดง นูนหนา ไม่เจ็บไม่คัน แห้ง เหงื่อไม่ออก และขนร่วง อาจ ทำให้นิ้วมือนิ้วเท้างอหรือกุดได้. คมม. เรื้อน,ขี้เรือน ความหมาย ที่ ๑, กุฏฐัง. ขี้ผง ว. เล็กน้อย, ไม่สำคัญ, เช่น จ่ายเงินแค่ล้านสองล้านเป็นเรื่อง ขี้ผงของพวกเศรษฐี. คมม. ขี้เล็บ ความหมายที่ ๒. ขี้เรื้อน ๑. น. โรคติดต่อเรื้อรัง ทำให้ผิวหนังเป็นผื่น สีขาวหรือแดง นูนหนา ไม่เจ็บไม่คัน แห้ง เหงื่อไม่ออก และขนร่วง อาจ ทำให้นิ้วมือนิ้วเท้างอหรือกุดได้. คมม. เรื้อน ความหมายที่๑, ขี้ทูด, กุฏฐัง. ๒. ว. ไม่มีคุณค่า เช่น คนขี้เรื้อนอย่างแกไม่เอาไหนจริง ๆ. ของขี้เรื้อนอย่างนี้อย่าเก็บไว้เลย ทิ้งไปเถอะ. ขี้เล็บ ๑. น. สิ่งที่มีขนาดเล็กมาก เช่น ตัวเท่าขี้เล็บจะไปช่วยงาน อะไรได้. คมม. ขี้ตา, ขี้ตาเล็น. ๒. ว. เล็กน้อย, ไม่สำคัญ, เช่น เรื่องขี้เล็บอย่างนี้ จะไปสนใจ ทำไม. คมม. ขี้ผง. ขี้หมา ว. ไม่มีคุณค่า, ไร้สาระ, เช่น เรื่องขี้หมา. ของขี้หมา. ขี้หมูขี้หมา ๑. ว. ไร้สาระ, ไม่สำคัญ, ไม่มีค่า, ไม่มีราคา, (พจน.) เช่น เรื่องขี้หมูขี้หมาอย่างนี้ไม่ต้องสนใจหรอก. ๒. ว. อย่างน้อย เช่น ไปขายของตอนเย็น ขี้หมูขี้หมาก็ได้ กำไรวันละสี่ซ้าห้าร้อย. ขี้เหนียว ก. ตระหนี่ เช่น เขาขี้เหนียวจริง ๆ ไม่ยอมซื้อของให้ใครง่าย ๆ หรอก. คมม. ขี้ตืด. ขี้ใหม่หมาหอม น. ของใหม่ที่พากันเห่อแต่อาจไม่ใช่ของที่ดีจริง เช่น ได้เจ้านาย
24 • พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน มาใหม่ ใคร ๆ ก็ชื่นชมยังกับขี้ใหม่หมาหอมอีกหน่อยจะรู้สึก. ขึ้นเขียง ๑. ก. ตกอยู่ในภาวะที่แทบไม่มีทางจะต่อสู้หรือเอาชนะหรือ หลีกเลี่ยงได้เลย. (พจน.) ๒. ก. ตกอยู่ในภาวะที่ถูกซักไซ้สอบสวน หรือโจมตีเป็นต้น อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้เช่น นักศึกษาปริญญาเอกต้องโดน ขึ้นเขียงทุกคนตอนสอบวิทยานิพนธ์. ขึ้นคาน ก. เป็นหญิงโสดที่มีอายุเกินวัยแต่งงาน เช่น หลานสาวฉัน ป่านนี้ยังไม่มีแฟนเลย สงสัยขึ้นคานแน่ ๆ. ขึ้นหิ้ง ก. เก็บไว้โดยไม่ได้ใช้ประโยชน์(พจน.) เช่น ที่นี่มีงานวิจัย ขึ้นหิ้งเยอะ. เมียหลวงเขาเอาไว้ขึ้นหิ้ง. ขุนพลเสื้อกล้าม น. นักกีฬามวยสากลสมัครเล่น เช่น ขุนพลเสื้อกล้ามของไทย โกยเหรียญทองให้สมาคมมวยได้เป็นกอบเป็นกำ. เขก ก. ขายราคาแพงกว่าปรกติเช่น ในหมู่บ้านมีร้านขายของอยู่ ร้านเดียว เวลาต้องการของที่จำเป็นก็ต้องยอมให้เขาเขกเอา ราคาแพงเกือบเท่าตัว. เขม่น ก. รู้สึกไม่ชอบหน้าหรือไม่พอใจ เช่น เด็กสองกลุ่มนี้เขม่นกัน เลยหาเรื่องตีกันอยู่เรื่อย. เข้าเกียร์เดินหน้า ๑. ก. สู้กับฝ่ายตรงข้าม เช่น พวกเราพร้อมที่จะเข้าเกียร์ เดินหน้าวัดดวงช่วงเลือกตั้ง. ๒. ก. เริ่มต้นทำงานทันทีเช่น พอได้ทุนวิจัยมา เขาก็เข้าเกียร์ เดินหน้าทันที. (เกียร์มาจาก อ. gear). เข้าเกียร์ถอยหลัง ก. ยอมแพ้เช่น ยังไม่ทันจะสู้เลยเข้าเกียร์ถอยหลังเสียแล้ว. (เกียร์มาจาก อ. gear).
25 พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน • เข้าแก๊ป ก. ดีเนื่องจากเหมาะกับบุคลิกลักษณะ สภาพ หรือสถานการณ์ เช่น เจ้าของร้านท่าทางดี แต่งตัวก็เข้าแก๊ป. เขาโกรธที่ถูก วิจารณ์ว่าข้อเสนอไม่เข้าแก๊ป. (แก๊ป มาจาก อ. gap). เข้าครัว ก. ลงมือทำกับข้าวเองเป็นครั้งเป็นคราวเช่น วันนี้คุณพ่อลงทุน เข้าครัวเอง เพราะจะมีแขกสำคัญมา. ใคร ๆ ก็บอกว่าคุณพ่อทำ กับข้าวเก่ง แต่พอคุณพ่อเข้าครัว ผู้คนก็ชุลมุนไปทั้งบ้าน. คมม. ลงครัว. เข้าตากรรมการ ก. ถูกใจและพอใจ เช่น พาแฟนไปให้พ่อแม่พี่น้องดูตัวแล้ว ไม่เข้าตากรรมการเลย. เข้าปิ้ง ๑. ก. ถูกจับกุมคุมขัง เช่น ไปมุงดูเขาเล่นการพนัน ระวังจะ เข้าปิ้งไปด้วย. ๒. ก. เข้าข่ายมีความผิด เช่น รับซื้อของราคาถูกผิดปรกติ ระวังจะเข้าปิ้งฐานรับซื้อของโจร. เข้าโลง ก. ตาย (พจน.) (ใช้กับคนแก่) เช่น แก่จะเข้าโลงอยู่แล้ว ยังจะทำเจ้าชู้อีก. เข้าวิน ๑. ก. เข้าเส้นชัย (ใช้กับม้าแข่ง) เช่น แข่งม้าวันนี้ ม้าของ คอกศิริชัยเข้าวิน. ๒. ก. เข้าแถวตามลำดับก่อนหลัง (ใช้กับมอเตอร์ไซค์และ รถตู้รับจ้าง) เช่น วันนี้มีรถตู้เข้าวิน ๓๐ คัน. (วิน มาจาก อ. win). เข้าไส้ ว. มากที่สุด เช่น นักมวยคู่นี้ชกกันมันเข้าไส้. เขาเกลียดเธอ เข้าไส้. เข้าหม้อ ก. ลืมวิชาความรู้ที่ได้เรียนมา เช่น ภาษาฝรั่งเศสไม่ได้ใช้นาน ก็เข้าหม้อหมดแล้ว. เขียม, เขียมๆ ก. ประหยัด, กระเหม็ดกระแหม่, (พจน.) เช่น ตอนนี้ของแพง ต้องเขียม ๆ หน่อย. (จ.). แขก ๑. น. ผู้มาหา, ผู้มาแต่อื่น, ผู้ที่มาร่วมงานพิธีของเจ้าภาพ,
26 • พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน (พจน.) เช่น งานเลี้ยงคืนนี้มีแขกเยอะนะ. ๒. น. ลูกค้าที่มาใช้บริการในร้านเสริมสวย ร้านอาหาร สถาน บันเทิง โรงแรมเป็นต้น เช่น ร้านอาหารนี้บริการดี จึงมีแขก เต็มร้านเสมอ. (จ. แขะ ว่า ผู้มาเยือน). แข้ง น. ชายที่เป็นคู่ควง เช่น อย่าเผลอไปจีบเธอเข้า เธอมีแข้ง มาคุมทุกวัน. แข็ง ๑. ก. แข็งขืน เช่น เราเป็นผู้น้อย แข็งไปก็มีแต่อันตราย. ๒. ก. อดทน, สู้งาน, เช่น เด็กคนนี้ทำงานแข็งนะ. ๓. ก. มีค่าสูง เมื่อเทียบกับสกุลเงินอื่น (ใช้แสดงค่าเงิน) เช่น เงินบาทตอนนี้แข็ง จะไปเที่ยวต่างประเทศก็น่าจะไปตอนนี้. แขวน ๑. ก. ย้ายไปอยู่ในตำแหน่งที่ไม่มีอำนาจ เช่น พอผู้สนับสนุน หมดอำนาจ เขาก็ถูกแขวนเข้ากรม. ๒. ก. พักรอไว้ก่อน เช่น เรื่องนี้ขอแขวนไว้ก่อน เพราะยัง ไม่มีข้อมูลพอ. ๓. ก. เลิกทำสิ่งนั้นหรือสิ่งที่เกี่ยวข้อง เช่น แขวนนวม. แขวนเต้า. แขวนบิกินี่. โข ว. มาก เช่น ยังมีอีกโข. (ตัดมาจาก อักโข). โขก ๑. ก. ด่า, ว่า, เช่น เธอเป็นลูกน้อง ไม่ใช่ทาสเขา ทำไมจึง ยอมให้เขาโขกเอาอย่างนั้น. ๒. ก. ขายราคาแพงกว่าปรกติมาก เช่น เห็นว่าเขาอยากได้ พ่อค้าเลยโขกราคาเสียแพงลิ่ว. ๓. ก. ใช้หัวกระแทกลูกบอลลง เช่น ศูนย์หน้าโขกลูกบอลเข้า ประตูไป. ๔. ก. เหมือนราวกับเคาะออกมาจากพิมพ์เดียวกัน เช่น พ่อ ลูกคู่นี้นิสัยโขกกันออกมาเลย. โขกหมากรุก ก. เล่นหมากรุก เช่น เขานั่งโขกหมากรุกทั้งวัน ไม่ทำ อะไรเลย.
27 พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน • โขมงโฉงเฉง ว. เอะอะดังลั่น เช่น เขาคุยโขมงโฉงเฉงว่าได้รับเลือกเป็น ผู้ใหญ่บ้านแล้ว. โขลก ก. ทำงานอย่างคร่ำเคร่ง เช่น คนงานลาออกไปหลายคน เขาต้องนั่งโขลกอยู่คนเดียวจนล้มป่วย. ไข่ ๑. น. ตัวสืบพันธ์ุประกอบด้วยเซลล์สืบพันธ์ุเพศเมีย อาหาร และสิ่งห่อหุ้มซึ่งอาจจะเป็นไข่ขาว วุ้น เยื่อถุงไข่หรือเปลือก ส่วนมากมีรูปร่างกลม จะมีตัวอ่อนภายในหรือไม่มีก็ได้. (พจน.) ๒. น. ลูกอัณฑะ เช่น เขาถูกดีดไข่บังคับให้บอกที่ซ่อนเงิน. ๓. น. คะแนนศูนย์เช่น สอบคราวนี้สงสัยจะกินไข่. ๔. ก. ให้กำเนิดบุตรแล้วไม่รับผิดชอบ เช่น เขาเป็นคนเจ้าชู้ มาก เที่ยวได้ไปไข่ไว้ที่โน่นที่นี่. ไข่กระทะ น. อาหารญวนชนิดหนึ่ง ประกอบด้วยไข่ทอดในกระทะ เล็กๆ โรยหน้าด้วยหมูยอ หมูสับ พริกไทย ปรุงรสด้วย ซ้อสตามชอบ เสิร์ฟทั้งกระทะ. ไข่คน น. ไข่ที่ทำให้สุกโดยการคนเร็วๆ ในภาชนะที่ตั้งบนไฟ. ไข่ดาว ๑. น. ไข่ทอดทั้งลูกโดยไม่ต้องตีไข่แดงกับไข่ขาวให้เข้ากัน (พจน.) เช่น ฉันชอบกินไข่ดาวที่ไม่ค่อยสุก. ๒. ว. แบน (ใช้กับหน้าอกผู้หญิง) เช่น อกไข่ดาวอย่างนี้ ผู้ชายคนไหนจะมาขอเป็นแฟน. ไข่แดง ๑. น. ส่วนของไข่สัตว์ เช่น ไข่ของนก ไข่ของสัตว์เลื้อยคลาน อยู่รอบส่วนที่จะเจริญเป็นตัวอ่อน มักมีสีเหลือง สีแดง เป็นสารประเภทไขมันที่สะสมไว้สำหรับเลี้ยงตัวอ่อนขณะที่ เติบโต. (พจน.) ๒. น. ผู้ชายคนเดียวที่อยู่ในหมู่ผู้หญิง เช่น ทริปนี้เขาเป็น ไข่แดงอยู่คนเดียว. ๓. น. คนที่นั่งอยู่กลางวง เช่น เธอนั่งเป็นไข่แดงอยู่ได้ ถอยไป รวมกับพวกเพื่อน ๆ เสียซิ. ไข่เต่า น. ขนมชนิดหนึ่ง ทำด้วยมันเทศบดผสมแป้ง ปั้นเป็นก้อน
28 • พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน กลม ๆ ทอดในน้ำมันมาก ๆ ให้กรอบนอกนุ่มใน. บางถิ่นเรียก ไข่นกกระทา. ไข่นกกระทา น. ขนมชนิดหนึ่ง ทำด้วยมันเทศบดผสมแป้ง ปั้นเป็นก้อน กลม ๆ ทอดในน้ำมันมาก ๆ ให้กรอบนอกนุ่มใน. บางถิ่นเรียก ไข่เต่า. ไข่น้ำ ๑. น. แกงจืดไข่เจียว ใส่ต้นหอมหรือใบโหระพา. ๒. น. ไข่ที่ทำให้สุกด้วยการต่อยไข่ลงในน้ำเดือด. ไข่ปิ้ง น. ไข่ทั้งเปลือกที่ทำให้สุกด้วยการปิ้งบนเตาถ่าน ใช้ไฟอ่อน. ไข่ระเบิด น. ไข่ดาวราดหน้าด้วยหมูสับผัดกับผักมีน้ำข้น ๆ. ไข่ลวก น. ไข่ที่ทำให้สุกด้วยการแช่น้ำร้อน ทำให้ไข่ขาวสุกแต่ไม่แข็ง. ไข่ลูกสะใภ้น. ไข่ลูกเขยที่ใช้ไข่ดาวแทนไข่ต้มทอด. ไขก๊อก ๑. ก. ลาออก, ถอนตัว, เช่น ส.ส.ไขก๊อกจากพรรคเก่าไปเข้า พรรคใหม่. ๒. ก. เลิกกิจการ เช่น เปิดบริษัทไม่ทันครบปี ก็ไขก๊อกไปแล้ว. ไข้โป้ง น. การถูกยิงเนื่องจากขัดแย้งกับนักเลงหรือผู้มีอิทธิพล เช่น ชาวบ้านที่ไม่ยอมขายที่ดินให้ผู้มีอิทธิพล ระวังจะโดนไข้โป้ง. ไขลาน ๑. ก. เตือน, บอกซ้ำบ่อย ๆ ให้ทำ, (พจน.) เช่น เด็กคนนี้ถ้า จะให้ทำงานก็ต้องไขลานกันหน่อยนะ. ๒. ก. กระตุ้นให้มีกำลัง เช่น พอขึ้นชกยกที่ ๕ พี่เลี้ยงก็ต้อง ไขลานให้นักมวยแล้ว. ไขว้ ๑. ก. ขัด เช่น ไขว้เฉลว, สับกัน เช่น ส่งของไขว้ คือ เอาของ คนหนึ่งไปส่งคืนให้อีกคนหนึ่ง, ก่ายสับกัน เช่น ไขว้ขา; กิริยาที่เตะตะกร้อด้วยบิดเท้าไปอีกข้างหนึ่งเรียกว่าเตะไขว้. (พจน.) ๒. ก. จำนำ เช่น ไม่มีเงินก็เอานาฬิกาไปไขว้ไว้ก่อน. พอปลาย เดือนเงินหมด ก็เอาของไปไขว้. ๓. ก. หมุนเงิน เช่น นายมีเงิน เอามาให้เราไขว้ก่อน.
29 พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน • อักษร ค คนพันธ์ุอา น. นักเรียนอาชีวศึกษา เช่น คนพันธ์ุอาสร้างภาพลักษณ์ใหม่ ช่วยสร้างบ้านให้ผู้ประสบภัยสึนามิ. (อา ตัดมาจากอาชีวศึกษา). คนมีสี น. กลุ่มบุคคลที่แต่งเครื่องแบบ มักหมายถึงทหารหรือตำรวจ เช่น ผู้ต้องหาให้การพาดพิงไปถึงคนมีสี. สงสัยว่าเจ้าพ่อคนนี้ มีคนมีสีสนับสนุนอยู่เบื้องหลัง. ครบวงจร ก. สมบูรณ์ครบถ้วน เช่น การจัดการครบวงจร. ครอบ ก. มีอำนาจเหนือ, บังคับให้เป็นไปตาม, เช่น ไปอยู่กับผู้มี อิทธิพล ถูกเขาครอบเสียจนไม่เป็นตัวของตัวเอง. ครีมนวดผม, ครีมนวด น. น้ำยาข้นหนืดอย่างครีมเหลว ๆ ใช้ชโลมผมแล้วล้างออก หลังสระผม ช่วยให้ผมนุ่มและจัดทรงง่าย เช่น สระผมแล้ว ไม่ใช้ครีมนวดผม จะทำให้ผมกระด้างและจัดทรงยาก. ครึ่งเสี้ยว ๑. น. ส่วนที่เล็กกว่าครึ่ง เช่น พอเลยแรม ๘ ค่ำไป เราก็จะเห็น พระจันทร์ครึ่งเสี้ยว. ๒. น. ครึ่งของเสี้ยว เช่น เอาแตงโมมาเสี้ยวหนึ่ง แบ่งให้น้อง ไปครึ่งเสี้ยว. คลองด่วน น. ทางระบายน้ำสายตรงที่ระบายน้ำได้อย่างรวดเร็ว. คลอด ก. ออก (พจน.), สำเร็จออกมาให้เห็น, เช่น กฎหมายใหม่ยัง ไม่คลอด. วารสารฉบับใหม่จะคลอดสิ้นเดือนนี้แล้ว. คลีเหน็ก น. กระดาษทิชชู่ใช้เช็ดหน้า เช่น คลีเหน็กหมดแล้วไปซื้อให้ หน่อยเอายี่ห้ออะไรก็ได้. (มาจากยี่ห้อกระดาษทิชชู่ Kleenex). ควักเนื้อ ก. เสียเงินส่วนตัวเพราะเงินหรืองบประมาณที่ได้มาไม่เพียงพอ เช่น ค่าวิ่งเต้นสูงกว่าที่คิดแทนที่ฉันจะได้กำไรกลับต้องควัก เนื้อ. งานนี้ขาดทุนย่อยยับ บริษัทต้องควักเนื้อ. ควันออกหู ก. โกรธมาก เช่น พอครูมารายงานว่าลูกชายตัวดีหนีเรียนอีก
30 • พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ่อก็ควันออกหู. ควิซ ๑ ก. สอบความรู้โดยไม่บอกให้รู้ล่วงหน้า เช่น เราไม่ได้ท่อง หนังสือ อาจารย์มาควิซเมื่อเช้าทำไม่ได้เลย. ๒. น. การสอบย่อย เช่น วิชานี้มีควิซทุกเดือน. (อ. quiz). คอ ๑. น. ส่วนของร่างกายที่ต่อศีรษะกับตัว, ราชาศัพท์ว่า พระศอ; ส่วนของภาชนะที่คอดอยู่ระหว่างตัวกับปาก เช่น คอหม้อ; เรียกส่วนลำต้นของพรรณไม้วงศ์ปาล์มที่อยู่ระหว่างใบ ล่างสุดกับยอด เช่น คอมะพร้าว. คอตาล. (พจน.) ๒. น. คนที่ชอบ นิยม ชื่นชมสิ่งใดสิ่งหนึ่ง เช่น คนนี้คอหวาน กินอะไรต้องเติมน้ำตาลอยู่เรื่อย. เขาคอหนังฝรั่งส่วนฉัน คอหนังไทย ไปดูหนังด้วยกันไม่ได้. คอนเสิร์ต ๑. น. การแสดงดนตรีสากลแบบหนึ่ง ใช้เครื่องดนตรีวงใหญ่ อาจมีนักร้องด้วย(พจน.)เช่น กาชาดคอนเสิร์ตเมื่อคืนบัตร เข้าชมแพง แต่ขายบัตรได้หมดเกลี้ยง. ๒. น. การแสดงดนตรีประเภทใด ๆ ก็ตามที่มีผู้ชม เช่น คอนเสิร์ตเปิดอัลบั้มนักร้องใหม่เมื่อวาน คนดูเยอะมากเลย. (อ. concert). ค็อมมานโด น. ทหารหรือตำรวจในกลุ่มที่ได้คัดเลือกเป็นพิเศษ เพื่อฝึก การต่อสู้ประชิดตัว การโจมตีโฉบฉวยจู่โจม และยุทธวิธีข่มขวัญ อื่น ๆ, หน่วยรบเฉพาะกิจ, เช่น ค็อมมานโดจู่โจมเข้าทลาย บ่อนการพนันใหญ่. (อ. commando). คอร์รัปชั่น น. ฉ้อราษฎร์บังหลวง เช่น รัฐบาลชุดนี้มีนโยบายปราบ คอร์รัปชั่นให้สิ้นซาก. (อ. corruption). ค้อร์ส ๑. น. รายวิชา เช่น เขาต้องเรียนค้อร์สภาษาอังกฤษ ๓ ค้อร์ส จึงจะจบหลักสูตร. ๒. น. ชุดการฝึกหรือการเรียนที่จัดไว้เรื่องหนึ่ง ๆ เช่น ค้อร์ส จัดดอกไม้. ค้อร์สแต่งหน้า.
31 พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน • ๓. ลักษณนามเรียกรายวิชาหนึ่ง ๆ เช่น เขาเรียนภาษาญี่ปุ่น มา ๓ ค้อร์สแล้ว. (อ. course). คัต ๑. ก. ตัด, หยุดการแสดงหรือถ่ายทำในตอนนั้น, เช่น ผู้กำกับ สั่งคัตตั้งนานแล้ว นักแสดงยังเล่นต่ออีก. ๒. ก. ตัดเย็บเสื้อผ้า เช่น เสื้อสูทต้องคัตดี ๆ ใส่แล้วจะดูดี. (อ. cut). คัตเอ๊าต์ ๑. น. อุปกรณ์ไฟฟ้าสำหรับตัดกระแสไฟฟ้าออกจากวงจร เมื่อกระแสไฟฟ้าสูงเกินค่าที่กำหนดไว้ ต่อกับระบบวงจร ไฟฟ้าใหญ่ของบ้านหรือของสถานที่นั้น ๆ เช่น เวลาจะ ต่อไฟในบ้านอย่าลืมยกคัตเอ๊าต์ตัดกระแสไฟก่อน. คมม. สะพานไฟ. ๒. น. ป้ายที่ตัดเป็นรูปต่าง ๆ เช่น มีคัตเอ๊าต์โฆษณาเป็น ระยะอยู่ข้างทาง. ๓. น. ป้ายประกาศหรือประชาสัมพันธ์ เช่น นักศึกษาช่วยกัน ทำคัตเอ๊าต์ประชาสัมพันธ์การแข่งกีฬา. (อ. cutout). คั่ว ๑. ก. คบกันอย่างคู่รักมานานแล้ว เช่น สองคนนี้คั่วกันมา หลายปีแล้ว คงจะได้ลงเอยกันเสียที. ๒. ก. พยายามที่จะเป็นคู่รัก เช่น เขากำลังคั่วผู้หญิงคนนี้อยู่ อย่าไปยุ่งเชียวนะ. ๓. ก. ใกล้ถึงลำดับที่จะได้หรือจะเป็น เช่น เขาคั่วตำแหน่ง อธิบดีอยู่ สิ้นปีนี้ก็คงจะได้เป็น. ค่าคุ้มครอง น. เงินที่จ่ายให้คนร้ายหรือผู้มีอิทธิพลเพื่อไม่ให้ขัดขวางการ ทำกิจการเช่น เจ้าของร้านค้าต้องจ่ายค่าคุ้มครองให้ผู้มีอิทธิพล ในพื้นที่เพื่อไม่ให้มารบกวนการค้าขาย. ค้างคาใจ, คาใจ ก. ยังข้องใจหรือยังติดใจอยู่และยังไม่ได้แก้ไขหรือทำความ
32 • พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน เข้าใจว่าจะเป็นอย่างไรเช่น ยังมีปัญหาค้างคาใจที่ยังตกลงกัน ไม่ได้หลายปัญหา. มารดาผู้ตายยังคาใจรายงานผลการชันสูตร ศพ. คาน, คานทอง น. ภาวะเป็นโสดของหญิงที่มีอายุเกินวัยแต่งงาน เช่น เมื่อไร เธอจะลงจากคานเสียที. คานทองนิเวศน์ น. ที่ซึ่งสมมุติว่าเป็นที่อยู่ของหญิงโสดอายุเกินวัยแต่งงาน เช่น ป่านนี้ยังไม่แต่งงาน สงสัยต้องเป็นสมาชิกคานทอง นิเวศน์เสียแล้ว. ค่าน้ำ น. เงินที่ไก๊ด์ได้รับจากร้านซึ่งพานักท่องเที่ยวไปซื้อของ เช่น ไก๊ด์มักจะพานักท่องเที่ยวมาที่ร้านนี้เพราะได้ค่าน้ำมากกว่า ที่อื่น. ค่าน้ำนม น. เงินค่าอุปการะเลี้ยงดูที่พ่อแม่หรือผู้ปกครองฝ่ายหญิง ได้รับจากฝ่ายชาย เช่น พ่อแม่ผู้หญิงไม่เรียกร้องเงินทอง แต่ เราก็ตั้งใจจะให้เงินเขาบ้างเป็นค่าน้ำนม. ค่าน้ำร้อนน้ำชา น. เงินที่จ่ายให้เจ้าหน้าที่เพื่อให้ได้รับความสะดวกในการ ติดต่องาน เช่น ว่ากันว่าถ้ายอมเสียค่าน้ำร้อนน้ำชาบ้าง ก็จะเดินเรื่องได้เร็วขึ้น. ค่าปิดปาก น. เงินหรือผลประโยชน์ที่ให้เพื่อไม่ให้เปิดเผยความลับ เช่น ถ้านายไม่อยากให้เมียรู้เรื่องนี้ก็จ่ายค่าปิดปากมาเสียดี ๆ. พี่นิดเลี้ยงก๋วยเตี๋ยวฉันเป็นค่าปิดปากไม่ให้ฟ้องแม่เรื่อง กลับบ้านดึก. ค่าแป๊ะเจี๊ยะ น. เงินกินเปล่า เช่น รัฐบาลห้ามโรงเรียนเก็บค่าแป๊ะเจี๊ยะ. คมม.แป๊ะเจี๊ยะ. (แป๊ะเจี๊ยะ มาจาก จ.แปะเจี๊ยะ ว่า กินเปล่า). คาราวาน ๑. น. หมู่คนหรือยานพาหนะเป็นต้นซึ่งเดินทางไกลร่วมกัน เป็นขบวนยาว. (พจน.)
33 พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน • ๒. น. ขบวนรถที่เดินทางไปค้างแรมตามที่ต่าง ๆ เช่น เราขับรถ ไปเที่ยวกันหลายคันแบบคาราวาน. ๓. น. ขบวนรถหรือขบวนคนที่ทำกิจกรรมร่วมกันเช่น คาราวาน คนจนเดินทางมาเรียกร้องให้รัฐบาลช่วย. คาราวานแก้จน เอาของราคาถูกไปขายให้ชาวบ้าน. (อ. caravan). คาราโอเกะ ๑. น. แผ่นซีดีบันทึกทำนองเพลงที่มีเนื้อร้องเพื่อให้ร้องตาม ได้เช่น เขาชอบร้องคาราโอเกะเพราะเขาจำเนื้อเพลงไม่ได้. คมม. เกะ, โอเกะ ความหมายที่ ๑. ๒. น. สถานที่ ร้านอาหาร ที่มีบริการให้ลูกค้าร้องเพลงที่มี เนื้อร้องให้ร้องตามได้เช่น งานวันเกิดของฉันปีนี้จะจัด ที่คาราโอเกะใกล้บ้าน. คมม. เกะ, โอเกะ ความหมายที่ ๒. ๓. น. ชุดอุปกรณ์ที่มีทำนองเพลงและมีเนื้อร้องให้ร้องตาม เช่น ซื้อโทรทัศน์ตอนนี้มีโปรโมชั่นแถมคาราโอเกะด้วย. คมม. เกะ, โอเกะ ความหมายที่ ๓. ๔. ก. ร้องเพลงตามแผ่นซีดีบันทึกทำนองเพลงที่มีเนื้อร้องให้ ร้องตามได้เช่น วันหยุดฉันชอบชวนเพื่อน ๆ มาคาราโอเกะ ที่บ้าน. ค่ำนี้ทานข้าวแล้วคาราโอเกะกันที่บ้านฉันนะ. คมม. เกะ, โอเกะ ความหมายที่ ๔. (อ. karaoke). คำตอบสุดท้าย น. ข้อสรุปหรือผลสรุปที่ยุติแล้ว เช่น ปัญหาการขยาย เมืองใหม่ยังไม่มีคำตอบสุดท้าย. คิกขุ, คิกขุอาโนเนะ ๑. ก. ทำเป็นเด็กใสซื่อบริสุทธิ์น่าเอ็นดู เช่น แก่แล้วยังชอบ ทำตัวคิกขุอาโนเนะอีก. คมม. อาโนเนะ ความหมายที่ ๑. ๒. ก. มีลักษณะ สีสัน ลวดลายรูปแบบ ที่เหมาะกับเด็ก ๆ เช่น กระเป๋าใบนี้คิกขุน่ารักจัง. คมม. อาโนเนะ ความหมายที่ ๒. คิดบัญชี ๑. ก. กระทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งเพื่อจัดการกับผู้ที่กระทำความชั่ว ความผิด เช่น นักการเมืองที่โกงกินพวกนี้ วันหนึ่งต้องถูก
34 • พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม ๑ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน คิดบัญชี. ๒. ก. แก้แค้น, ตอบโต้สิ่งที่ผู้อื่นทำไว้กับตนหรือพวกของตน, เช่น เราต้องไปคิดบัญชีพวกที่ทำร้ายเราเมื่อวันก่อน. คิว ๑ ๑. น. ลูกบาศก์เมตร เช่น น้ำ ๕ คิว คือ น้ำ ๕ ลูกบาศก์เมตร. ๒. น. ลูกบาศก์ฟุต เช่น ไม้ ๑๒ คิว คือ ไม้ ๑๒ ลูกบาศก์ฟุต. (ตัดมาจาก อ. cubic). คิว ๒ ๑. น. แถวตามลำดับก่อนหลัง เช่น เข้าคิว. ต่อคิว. แทรกคิว. (พจน.) ๒. น. ช่วงเวลาตามลำดับก่อนหลัง เช่น ช่วงนี้ยุ่งมาก ถ้าจะ มาพบต้องโทรมาขอคิวก่อน. ผู้จัดการดาราจัดคิวการถ่าย ละครให้ดาราได้ลงตัว. ๓. น. สถานที่ที่พาหนะรับส่งผู้โดยสารออกตามลำดับ เช่น ที่นี่เป็นคิวรถไปต่างจังหวัด. (อ. queue). คิว ๓ น. ไม้ยาวสำหรับใช้เล่นบิลเลียดหรือสะนุกเก้อร์ เช่น เขาเป็น นักบิลเลียดคิวทอง. คมม. ไม้คิว. (อ. cue). คีย์๑ ๑. ก. ป้อนข้อมูลลงในเครื่องคอมพิวเต้อร์ เช่น พนักงาน คีย์ข้อมูลผิดพลาดทำให้คอมพิวเต้อร์ประมวลผลผิด. ๒. น. คำเฉลยของข้อสอบหรือแบบฝึกหัด เช่น ครูทำคีย์ ให้นักเรียนไปตรวจคำตอบแบบฝึกหัดกันเอง. (อ. key). คีย์๒ น. บุคคลสำคัญ หากขาดไปอาจทำให้งานไม่ประสบความสำเร็จ เช่น เขาเป็นคีย์ของบริษัทของเรา ทำให้บริษัทเจริญรุ่งเรือง มาถึงทุกวันนี้. คมม. คีย์แมน. (ตัดมาจาก อ. key person). คีย์ก๊าร์ด น. บัตรบรรจุรหัสข้อมูล ใช้สำหรับไขเปิดประตูแทนกุญแจ เช่น โรงแรมใหม่ๆ เดี๋ยวนี้ใช้คีย์ก๊าร์ดกันทั้งนั้น. เรียกย่อว่า ก๊าร์ด. (อ. key card). คีย์บอร์ด ๑. น. เครื่องดนตรีอิเล็กทรอนิกส์อย่างหนึ่ง มีแป้นสำหรับ