หัวใจชายหนุ่

นายประพนั ธ์ไดเ้ ล่าวา่ นางอุไรไดต้ กลงแต่งงานกบั หลวงพิเศษ ผลพานิชท่ี
เป็นพอ่ คา้ แลว้ ประพนั ธ์จึงคลายกงั วล และนายประพนั ธเ์ องกไ็ ดร้ ักกบั
ผหู้ ญิงคนหน่ึง เธอช่ือนางสาวศรีสมาน เป็นลกู สาวเจา้ พระยาพิสิฐเสวก
ท้งั สองฝ่ ายคุยจนเป็นที่ตอ้ งใจกนั แลว้ และนายประพนั ธ์กไ็ ดล้ งทา้ ยไวว้ า่
จะใหน้ ายประเสริฐมาเป็นเพ่ือนเจา้ บ่าว



สํานวนสุภาษติ ในเรื่อง
ฉบบั ที่ ๔
๑. เดินเขา้ ทา้ ยครัว โดยทวั่ ไปหมายความวา่ เขา้ ทางภรรยา ในท่ีน้ีหมายถึง
ใชค้ วามรู้จกั คุน้ เคยกนั เป็นส่วนตวั เป็นเคร่ืองช่วยใหไ้ ดง้ านทา
๒. หมอบราบคาบแกว้ ยอมตามโดยไม่ขดั ขืน

๓. คลุมถุงชน การแต่งงานท่ีผใู้ หญ่จดั การใหโ้ ดยท่ีเจา้ ตวั ไม่รู้จกั กนั หรือ
ไม่ไดร้ ักกนั มาก่อน
๔. ลงรอยเป็นท่าประนม ในท่ีน้ี หมายถึง ยกมือไหวบ้ ่อยๆ จนมือแทบจะ
คา้ งอยใู่ นท่าน้นั

ฉบบั ที่ ๖
๑. ทาตวั เป็นหอยจุบ๊ แจง หอยจุ๊บแจง เป็นช่ือหอยทะเลกาบเดี่ยว จะอา้ ฝา
เปิ ดปากในน้านิ่ง แต่เม่ือมีส่ิงใดมากกระทบ กจ็ ะปิ ดฝาซ่อนตวั ทนั ที ในท่ีน้ี
หมายถึง ผหู้ ญิงที่มกั เกบ็ ตวั อยแู่ ต่ในบา้ น ข้ีอาย ไม่รู้จกั เขา้ สงั คม
๒. คอ้ นเสียสามส้ีวง

ฉบบั ท่ี ๙
๑. โรงเรียนฝึกหดั เจา้ ชู้ เป็นคาที่คุณพอ่ ของนายประพนั ธ์พดู ถึงนางอุไรวา่
เป็นผหู้ ญิงที่คุน้ เคยกบั ผชู้ ายหลายคน
๒. ชิงสุกก่อนห่าม ทาส่ิงที่ยงั ไม่สมควรแก่วยั หรือยงั ไม่ถึงเวลา มกั

หมายถึง การลกั ลอบไดเ้ สียกนั ก่อนแต่งงาน

ฉบบั ท่ี ๙
๑. เมฆทุกกอ้ นมีซบั ในเป็นเงิน ( Ever cloud has a silver lining ) เป็น
สานวนองั กฤษ หมายความวา่ ในอุปสรรคห์ รือความทุกขก์ ย็ งั มีสิ่งดีๆ หรือ

ความสุขแทรกอยบู่ า้ ง
๒. อทุ ิศตวั เป็นพรหมจรรย์ ประพฤติตนเหมือนนกั บวชโดยเวน้ จากการมี
เพศสมั พนั ธ์

ฉบบั ที่ ๑๕
๑. ขนมปังคร่ึงกอ้ นยงั ดีกวา่ ไม่มีเลย ( Half a loaf is better than none ) เป็น

สานวนองั กฤษ หมายความวา่ แมจ้ ะไม่ไดส้ ิ่งใดอยา่ งครบถว้ นสมบูรณ์ แต่
ถา้ พอมีอยบู่ า้ งกย็ งั ดีกวา่ ไม่มีเลย

ฉบบั ท่ี ๑๗
๑. ขดุ อู่ หมายถึง เปลเดก็ มาจากสานวนวา่ ปลูกเรือนตามใจผอู้ ยผู่ กู อู่
ตามใจผนู้ อน ซ่ึงหมายความวา่ ทาตามความพอใจของผทู้ ี่ไดร้ ับผล

โดยตรง “ขดุ อู่” ในท่ีน้ีหมายถึง การเลือกคูค่ รองดว้ ยตนเอง
ฉบบั ที่ ๑๘
๑. เทวดาถอดรูป มีรูปร่างหนา้ ตาดีราวกบั เทวดา
คาํ ทับศัพท์ , คําศัพท์ ภายในเรื่อง

กรมท่าซา้ ย หมายถึง ส่วนราชการในสมยั ก่อนสงั กดั กรมพระคลงั
ครึ หมายถึง เก่า ลา้ สมยั
โช หมายถึง อวดใหด้ ู
แบชะเล่อร์ ( Bachelor ) หมายถึง ชายโสด
ปอปูลาร์ ( Popular ) หมายถึง ไดร้ ับความนิยม

พิสดาร หมายถึง ละเอียดลออ กวา้ งขวาง
พ้ืนเสีย หมายถึง โกรธ
ไพร่ หมายถึง ชาวบา้ น
ฟรี หมายถึง เป็นอิสระจากกฎเกณฑห์ รือการควบคลมุ
เร็สตอรังต์ ( Restaurant ) หมายถึง ภตั ตาคาร ร้านอาหาร

เรี่ยม หมายถึง สะอาดหมดจด

ลอยนวล หมายถึง ตามสบาย

เลก็ เช่อร์ ( Lecture ) หมายถึง บรรยาย

ศิวไิ ลซ์ ( Civilize ) หมายถึง เจริญ มีอารยธรรม

สิ้นพดู หมายถึง หมดคาพดู ที่จะกล่าว

หดหู่ หมายถึง หอเหี่ยวไม่ชื่นบาน
หมอบราบ หมายถึง ยอมตามโดยไม่ขดั ขืน
หมายวา่
หวั นอก หมายถึง คาดวา่
หวั เมือง หมายถึง คนท่ีนิยมแบบฝร่ัง
หมายถึง ต่างจงั หวดั

อยขู่ า้ ง หมายถึง คอ่ นขา้ ง
อินเตอเร้สต์ ( Interest ) หมายถึง ความสนใจ
เอดูเคชน่ั ( Education ) หมายถึง การศึกษา
ฮนั นี่มูน ( Honeymoon ) หมายถึง การไปเท่ียวดว้ ยกนั ของคู่แต่งงาน
ใหม่

หลวง หมายถึง บรรดาศกั ด์ิขา้ ราชการที่สูงกวา่ และต่ากวา่

พระ

สปั เปอร์ ( Supper ) หมายถึง อาหารเยน็ ซ่ึงรับประทานตอน

หวั ค่าหรืออาหารเบาๆ ท่ีรับประทานตอน กลางคืน

ประโยชน์และคุณค่าท่ีได้รับ

๑. คุณค่าด้านวรรณศิลป์
มีการเร่ิมตน้ เรื่องไดอ้ ยา่ งน่าติดตาม อีกท้งั การดาเนินเรื่องกช็ วนให้

ติดตามไปจนจบเร่ือง สานวนภาษาในการเขียนจดหมายและการเลือกใช้
คาทบั ศพั ทภ์ าษาองั กฤษ รวมท้งั คาแสลงมากมายสอดคลอ้ งกบั ลกั ษณะ

ของประพนั ธผ์ ยู้ งั อยใู่ นวยั หนุ่ม
และเพิง่ กลบั มาจากต่างประเทศใหม่ๆ ทาใหท้ ราบเก่ียวกบั การใชภ้ าษาท่ี
ปัจจุบนั ไม่ไดใ้ ชแ้ ลว้ นอกจากน้นั เน้ือความของจดหมายกเ็ ป็นมุมมองหรือ
ทศั นะที่ตรงไปตรงมาเหมือนจดหมายส่วนตวั ทวั่ ๆ ไป กลวิธีที่กล่าวมา
ท้งั หมดน้ีทาใหห้ วั ใจชายหนุ่มมีความสมจริงเป็นอยา่ งยงิ่ และสามารถส่ือ

แนวคิดท่ีตอ้ งการนาเสนอได้
แจ่มแจง้ ชดั เจน

๒. คุณค่าด้านเนื้อหา
มีการสร้างตวั ละครไดอ้ ยา่ งสมจริง แสดงใหเ้ ห็นถึงพฤติกรรมของ

ปุถุชนที่มีท้งั สิ่งท่ีถูกตอ้ งและผดิ พลาด และมีท้งั ความสมควรและไม่

สมควร โดยมีลกั ษณะที่สมจริงสมเหตุสมผล โดยประพนั ธถ์ ือเป็นคนท่ีมี
แนวคิดสมยั ใหม่ซ่ึงบางคร้ังตรงกนั ขา้ มกบั
ความเป็นไทยท่ีเหมาะสม แต่ยงั สามารถกลบั ตวั กลบั ใจมาเปล่ียนแปลง
พฤติกรรมไดจ้ ึงมีความสมบูรณ์ท้งั ตวั ละคร และเน้ือหาของ ตวั ละคร
ดว้ ย

๓. คุณค่าด้านสังคม
บทกวยี อ่ มสะทอ้ นสภาพสงั คมของกวตี ามมุมมองของกวี ซ่ึงจาก

เร่ืองหวั ใจชายหนุ่มจะสะทอ้ นสภาพสงั คมไทยในสมยั รัชกาลที่ ๖ ซ่ึง
แตกต่างกบั สงั คมยคุ ปัจจุบนั อยา่ งมาก ท้งั ในดา้ นของการเมืองการ
ปกครอง สภาพบา้ นเมือง วฒั นธรรมต่างๆ การแต่งกาย การไวผ้ มยาวของ

สตรี การเห็นความสาคญั ของการศึกษา ชีวิตการแต่งงาน พฤติกรรมและ
ความคิดของคน

ข้อคิดท่ไี ด้รับ

1. พฤติกรรมของนายประพนั ธ์เป็ นพฤตกิ รรมทีม่ ที ้ังข้อดีและข้อเสีย ท้ัง
ความถูกต้องและผดิ พลาด เปรียบเสมือนกบั มนุษย์ทสี่ ามารถผดิ พลาดได้

ตลอดเวลา แต่อย่าลืมนาํ ความผดิ พลาดน้ันมาใช้ในการแก้ไขตนเอง และ
ปรับทัศนคตทิ ่ผี ดิ อยู่ให้ดขี นึ้

2. อย่าหลงวฒั นธรรมตะวนั ตกจนลืมจิตสํานึกแห่งความเป็ นไทย ควรเกบ็
ส่ิงท่ีดมี าปฏิบตั ิ แล้วเกบ็ ส่ิงทไ่ี ม่ดไี ว้เป็ นอทุ าหรณ์ ขณะเดยี วกนั กอ็ ย่าดูถูก
บ้านเกดิ เมืองนอนว่าหัวโบราณ

3. การแต่งงานของหนุ่มสาวทมี่ าจากการชอบพอกนั แค่เพยี งเปลือกนอก
ขาดการรู้จักและเข้าใจกนั อย่างแท้จริงย่อมไม่ยงั่ ยืนและอบั ปางลงอย่าง
ง่ายดาย

4. การใช้เสรีภาพในทางที่ผดิ โดยปล่อยเนื้อปล่อยตัวจนกระท่ังพลาดพล้งั
ชิงสุกก่อนห่ามจะต้องประสบชะตากรรมอนั เลวร้าย