รายงานวิชาการ ฉบับที่ กธส. 01/2566 จังหวัดตาก: รายงานพื้นที่มีโอกาสเกิดแผนดินถลม TAK: LANDSLIDE SUSCEPTIBILITY REPORT สุรเชษฐ รวมธรรม ศศิวิมล นววิธไพสิฐ มธุลดา ขัดทะเสมา เปมนัทธ ปรางเลิศ บุญนาค โมกศิริ
อธิบดีกรมทรัพยากรธรณี นางอรนุช หลอเพ็ญศรี ผูอํานวยการกองธรณีวิทยาสิ่งแวดลอม นายสมศักดิ์ วัฒนปฤดา ผูอํานวยการสวนมาตรฐานและขอมูลธรณีพิบัติภัย นายศักดา ขุนดี จัดพิมพโดย กองธรณีวิทยาสิ่งแวดลอม กรมทรัพยากรธรณี ถนนพระรามที่ 6 แขวงทุงพญาไท เขตราชเทวี กรุงเทพฯ 10400 โทรศัพท 0-2621-9802 โทรสาร 0-2621-9795 พิมพครั้งที่ 1 กันยายน 2566 จํานวน 13 เลม ขอมูลการลงรายการบรรณานุกรม จังหวัดตาก: รายงานพื้นที่มีโอกาสเกิดแผนดินถลม/-- กรุงเทพมหานคร : กองธรณีวิทยาสิ่งแวดลอม กรมทรัพยากรธรณี, 2566 281 หนา : 149 ภาพประกอบ : 24 ตาราง รายงานวิชาการ ฉบับที่ กธส. 01/2566
สารบัญ สารบัญ..................................................................................................................................................... III สารบัญรูป............................................................................................................................................... IX สารบัญตาราง................................................................................................................................... XXVIII บทคัดยอ............................................................................................................................................ XXIX กิตติกรรมประกาศ............................................................................................................................. XXXI บทที่ 1 บทนํา.......................................................................................................................................... 1 1.1 ความเปนมา......................................................................................................................... 1 1.2 วัตถุประสงคและเปาหมาย...................................................................................................2 1.2.1 วัตถุประสงค............................................................................................................. 2 1.2.2 เปาหมาย.................................................................................................................. 2 1.3 ขอบเขตการศึกษา................................................................................................................ 2 1.3.1 งานวิเคราะหขอมูลพื้นฐาน ....................................................................................... 2 1.3.2 งานสํารวจภาคสนาม ................................................................................................ 2 1.3.3 งานศึกษาและวิเคราะห............................................................................................. 2 1.4 ประโยชนที่คาดวาจะไดรับ...................................................................................................3 บทที่ 2 วรรณกรรมปริทัศน...................................................................................................................... 5 2.1 นิยามศัพท............................................................................................................................ 5 2.2 แผนดินถลม ......................................................................................................................... 7 2.2.1 ความหมายของแผนดินถลม...................................................................................... 7 2.2.2 การจําแนกประเภทของแผนดินถลม.........................................................................7 2.3 ปจจัยที่เปนสาเหตุของการเกิดแผนดินถลม........................................................................11 2.3.1 สภาพภูมิประเทศ (topography) ...........................................................................11 2.3.2 สภาพธรณีวิทยาและปฐพีวิทยา (Geology and Pedology)..................................11 2.3.3 สภาพพืชพรรณและการใชที่ดิน (vegetation and land use)...............................12 2.3.4 ปริมาณน้ําฝน (Rainfall).........................................................................................13
IV สารบัญ (ตอ) 2.4 แนวความคิดเกี่ยวกับการทําแผนที่พื้นที่มีโอกาสเกิดแผนดินถลม.......................................14 2.5 วิธีการศึกษาพื้นที่มีโอกาสเกิดแผนดินถลม.........................................................................15 บทที่ 3 ขอมูลพื้นฐาน ........................................................................................................................... 17 3.1 ที่ตั้งและอาณาเขต............................................................................................................. 17 3.2 ลักษณะภูมิประเทศ........................................................................................................... 17 3.2.1 บริเวณเทือกเขาสูงชัน............................................................................................. 17 3.2.2 บริเวณที่ราบลุม...................................................................................................... 18 3.3 ลักษณะภูมิอากาศ.............................................................................................................. 18 3.3.1 ฤดูกาล.................................................................................................................... 18 3.3.2 พายุหมุนเขตรอน.................................................................................................... 20 3.3.3 ปริมาณน้ําฝน ......................................................................................................... 20 3.4 ลักษณะธรณีวิทยา............................................................................................................. 22 3.4.1 ลําดับชั้นหิน............................................................................................................ 22 3.4.2 หินอัคนี................................................................................................................... 29 3.5 ธรณีวิทยาโครงสราง........................................................................................................... 30 3.5.1 รอยชั้นไมตอเนื่อง (Unconformity) ...................................................................... 30 3.5.2 ชั้นหินคดโคง (Folds) ............................................................................................. 31 3.5.3 รอยแตกและรอยเลื่อน (Fracture and Faults).....................................................31 3.6 ธรณีวิทยาประวัติ............................................................................................................... 31 3.7 กลุมวิทยาหิน ..................................................................................................................... 34 3.7.1 กลุมวิทยาหิน SS2.................................................................................................. 34 3.7.2 กลุมวิทยาหิน SS6.................................................................................................. 34 3.7.3 กลุมวิทยาหิน FS2.................................................................................................. 34 3.7.4 กลุมวิทยาหิน FS3.................................................................................................. 34 3.7.5 กลุมวิทยาหิน FS4.................................................................................................. 38
V สารบัญ (ตอ) 3.7.6 กลุมวิทยาหิน CB1..................................................................................................38 3.7.7 กลุมวิทยาหิน CB2..................................................................................................44 3.7.8 กลุมวิทยาหิน F-MET2...........................................................................................44 3.7.9 กลุมวิทยาหิน F-MET3...........................................................................................44 3.7.10 กลุมวิทยาหิน GR1................................................................................................44 3.7.11 กลุมวิทยาหิน GR3................................................................................................44 3.7.12 กลุมวิทยาหิน QTZ...............................................................................................49 3.7.13 กลุมวิทยาหิน VOL1.............................................................................................49 3.7.14 กลุมวิทยาหิน VOL2.............................................................................................49 3.7.15 กลุมวิทยาหิน VOL3.............................................................................................49 3.7.16 กลุมวิทยาหิน COL...............................................................................................49 3.7.17 กลุมวิทยาหิน AL..................................................................................................49 3.7.18 กลุมวิทยาหิน TER................................................................................................52 บทที่ 4 วิธีการศึกษา...............................................................................................................................55 4.1 ขั้นรวบรวมขอมูล...............................................................................................................55 4.2 การสํารวจลักษณะทางธรณีวิทยา.......................................................................................55 4.2.1 หลักการจําแนกกลุมวิทยาหินสําหรับการศึกษาแผนดินถลม ...................................56 4.2.2 ปจจัยที่เปนเกณฑในการจําแนกหนวยหิน...............................................................56 4.3 การจัดการขอมูล................................................................................................................60 4.4 การทําแผนที่รองรอยแผนดินถลม ......................................................................................61 4.5 การวิเคราะหแบบจําลองแผนดินถลมทางคณิตศาสตร........................................................64 4.5.1 Area cross tabulation.........................................................................................68 4.5.2 Frequency ratio (Fr) ...........................................................................................68 4.5.3 การใหน้ําหนัก (weighting) ....................................................................................69 4.6 การตรวจสอบแบบจําลองแผนดินถลม (validation)..........................................................69 4.6.1 สมมุติฐาน...............................................................................................................70 4.6.2 เทคนิคที่ใชในการตรวจสอบ....................................................................................70
VI สารบัญ (ตอ) บทที่ 5 การวิเคราะหพื้นที่มีโอกาสเกิดแผนดินถลม ..............................................................................73 5.1 แผนที่รองรอยแผนดินถลม (Landslide Inventory Map)................................................73 5.2 ปจจัยที่เกี่ยวของกับการเกิดแผนดินถลม............................................................................73 5.2.1 กลุมวิทยาหิน (Lithology)...................................................................................... 75 5.2.2 หนารับน้ําฝน (Aspect) .......................................................................................... 75 5.2.3 ทิศทางการไหลของน้ํา (Flow direction) ..............................................................80 5.2.4 ระยะหางจากโครงสรางทางธรณีวิทยา (The distance to structure)..................80 5.2.5 ระดับความสูง (Elevation)..................................................................................... 80 5.2.6 ความลาดชัน (Slope)............................................................................................. 84 5.2.7 การใชประโยชนที่ดิน (Land use).......................................................................... 84 5.3 การใหคาน้ําหนัก (Weighting)........................................................................................... 84 5.4 การจําแนกระดับของพื้นที่มีโอกาสเกิดแผนดินถลม ...........................................................88 5.5 พื้นที่มีโอกาสเกิดแผนดินถลม ........................................................................................... 89 5.6 การตรวจสอบความถูกตองของแบบจําลอง........................................................................92 บทที่ 6 การสํารวจรองรอยแผนดินถลมในพื้นที่สํารวจ...........................................................................95 6.1 ประเภทแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถล (Slides)..............................................................113 6.1.1 อําเภอทาสองยาง จังหวัดตาก...............................................................................113 6.1.2 อําเภอบานตาก จังหวัดตาก..................................................................................115 6.1.3 อําเภอพบพระ จังหวัดตาก...................................................................................115 6.1.4 อําเภอเมืองตาก จังหวัดตาก.................................................................................122 6.1.5 อําเภอแมระมาด จังหวัดตาก................................................................................122 6.1.6 อําเภอแมสอด จังหวัดตาก....................................................................................129 6.1.7 อําเภอวังเจา จังหวัดตาก......................................................................................130 6.1.8 อําเภอสามเงา จังหวัดตาก....................................................................................131 6.1.9 อําเภออุมผาง จังหวัดตาก.....................................................................................137 6.2 ประเภทแผนดินถลมชนิดการไหล (Flows)......................................................................144 6.2.1 อําเภอพบพระ จังหวัดตาก...................................................................................144
VII สารบัญ (ตอ) 6.2.2 อําเภอเมืองตาก จังหวัดตาก.................................................................................145 6.2.3 อําเภอวังเจา จังหวัดตาก.......................................................................................145 6.3 ประเภทแผนดินถลมชนิดการรวงหลน (Falls)..................................................................148 6.3.1 อําเภอเมืองตาก จังหวัดตาก.................................................................................148 6.3.2 อําเภอวังเจา จังหวัดตาก.......................................................................................149 6.4 ประเภทแผนดินถลมชนิดซับซอน (Complex landslide)...............................................149 6.4.1 อําเภอบานตาก จังหวัดตาก..................................................................................149 6.4.2 อําเภอแมสอด จังหวัดตาก....................................................................................150 6.4.3 อําเภออุมผาง จังหวัดตาก.....................................................................................150 6.5 รองรอยแผนดินถลมบนภูเขา (Landslides scar) ............................................................154 6.5.1 อําเภอทาสองยาง จังหวัดตาก...............................................................................154 6.5.2 อําเภอพบพระ จังหวัดตาก....................................................................................154 6.5.3 อําเภอเมืองตาก จังหวัดตาก.................................................................................154 6.5.4 อําเภอแมระมาด จังหวัดตาก................................................................................155 6.5.5 อําเภอแมสอด จังหวัดตาก....................................................................................156 6.5.6 อําเภออุมผาง จังหวัดตาก.....................................................................................156 บทที่ 7 การทดสอบคุณสมบัติทางกายภาพของดิน...............................................................................163 7.1 การเก็บตัวอยางแบบไมคงสภาพ (Disturbed Sampling) ...............................................163 7.2 ขอมูลของตัวอยางดินแบบไมคงสภาพ..............................................................................169 7.2.1 อําเภอทาสองยาง..................................................................................................169 7.2.2 อําเภอบานตาก.....................................................................................................169 7.2.3 อําเภอพบพระ.......................................................................................................174 7.2.4 อําเภอเมืองตาก....................................................................................................180 7.2.5 อําเภอแมระมาด...................................................................................................193 7.2.6 อําเภอแมสอด.......................................................................................................199 7.2.7 อําเภอสามเงา.......................................................................................................212 7.2.8 อําเภออุมผาง........................................................................................................212
VIII สารบัญ (ตอ) 7.2.9 อําเภอวังเจา.........................................................................................................217 7.3 วิธีการวิเคราะหคุณสมบัติทางกายภาพของดิน.................................................................223 7.3.1 การหาคาขีดจํากัดของอัตตะเบิรก (Atterberg’s Limits).....................................223 7.3.2 การวิเคราะหหาขนาดของเม็ดดิน (Grain size analysis) .....................................224 7.3.3 การทดสอบหาความถวงจําเพาะของดิน (Specific Gravity of Soil)....................224 7.4 คุณสมบัติทางกายภาพของดินของจังหวัดตาก.................................................................229 7.4.1 กลุม CH (Clay of high plasticity).....................................................................229 7.4.2 กลุม CL (Clay of low to medium plasticity) ................................................229 7.4.3 กลุม MH (Silt of high plasticity) ......................................................................235 7.4.4 กลุม ML (Silt of low to medium plasticity)..................................................235 7.4.5 กลุม SC (Clayey sand) ......................................................................................236 7.4.5 กลุม SM (Silty sand)..........................................................................................236 7.4.7 กลุม SP (Poorly graded sands)........................................................................237 7.4.8 กลุม SW (Well graded sands)..........................................................................237 บทที่ 8 สรุปและขอเสนอแนะ..............................................................................................................239 8.1 บทสรุป............................................................................................................................239 8.2 ขอเสนอแนะ....................................................................................................................241 เอกสารอางอิง......................................................................................................................................243
IX สารบัญรูป รูปที่ 2.1 ประเภทของแผนดินถลมจําแนกโดยอาศัยชนิดของการเคลื่อนที่ ชนิดของมวลเคลื่อนที่ ธรรมชาติของการเคลื่อนที่ อัตราการเคลื่อนที่ และความชื้น (คัดลอกและดัดแปลงจากVarnes, 1978).................................................................................................9 รูปที่ 3.1แผนที่ภูมิประเทศจังหวัดตาก......................................................................................................................19 รูปที่ 3.2 แผนที่แสดงรองความกดอากาศต่ํา ทิศทางลมมรสุม และทางเดินพายุหมุนเขตรอนที่เขาสูประเทศไทย (กรมอุตุนิยมวิทยา,2565)......................................21 รูปที่ 3.3 ปริมาณน้ําฝนเฉลี่ยรายเดือนจังหวัดตากในชวง 30 ป พ.ศ. 2536 –2565 (กรมอุตุนิยมวิทยา,2565).........................................................................................................................21 รูปที่ 3.4แผนที่ธรณีวิทยา จังหวัดตาก......................................................................................................................23 รูปที่ 3.5 แผนที่รอยเลื่อนมีพลัง จังหวัดตาก..............................................................................................................32 รูปที่ 3.6 แผนที่ตําแหนงจุดสํารวจ จังหวัดตาก.........................................................................................................35 รูปที่ 3.7 แผนที่กลุมวิทยาหิน จังหวัดตาก.................................................................................................................36 รูปที่ 3.8แสดงลักษณะหินของกลุมวิทยาหิน SS2 หินทรายเนื้ออารโคส (ก) แสดงลักษณะหินโผล และลักษณะของหินทรายเนื้ออารโคส บริเวณตําบลมหาวัน อําเภอแมสอด จังหวัดตาก พิกัด 47Q 463617 E 1830009 N สูงจากระดับทะเลปานกลาง 456 เมตร (ข) แสดงลักษณะ หินโผลและลักษณะของหินทรายเนื้ออารโคส บริเวณตําบลรวมไทยพัฒนา อําเภอพบพระ จังหวัดตาก พิกัด 47Q 478992 E 1811906 N สูงจากระดับทะเลปานกลาง 548 เมตร (ค) แสดงลักษณะหินโผลและลักษณะของหินปูน บริเวณตําบลหนองหลวง อําเภออุมผาง จังหวัดตาก พิกัด 47Q 468397 E 1771995 N สูงจากระดับทะเลปานกลาง 857 เมตร...................39 รูปที่ 3.9แสดงลักษณะหินของกลุมวิทยาหิน SS6 หินทรายเนื้อปนปูน (ก) แสดงลักษณะหินโผลและ ลักษณะเนื้อหินของหินทรายเนื้อปนปูน บริเวณตําบลพระธาตุผาแดง อําเภอแมสอด จังหวัดตาก พิกัด 47Q 461821 E 1847724 N สูงจากระดับทะเลปานกลาง 352 เมตร (ข)แสดงลักษณะ หินโผลและลักษณะเนื้อหินของหินทราย บริเวณตําบลแมกาษา อําเภอแมสอด จังหวัดตาก พิกัด 47Q 458206 E 1857680 N สูงจากระดับทะเลปานกลาง 222 เมตร (ค) แสดงลักษณะ หินโผลและลักษณะเนื้อหินของหินปูน บริเวณตําบลแมปะ อําเภอแมสอด จังหวัดตาก พิกัด47Q 461895 E 1853188 N สูงจากระดับทะเลปานกลาง 389 เมตร...........................................................40 รูปที่ 3.10แสดงลักษณะหินของกลุมวิทยาหิน FS3 หินทรายแปงเนื้อปนปูน (ก) แสดงลักษณะหินโผล และลักษณะเนื้อหินของหินทรายกึ่งแปรสภาพ บริเวณตําบลพระธาตุ อําเภอแมระมาด จังหวัดตาก พิกัด 47Q 458513 E 1885247 N สูงจากระดับทะเลปานกลาง 737 เมตร (ข) แสดงลักษณะหินโผลและลักษณะเนื้อหินของหินทราย บริเวณตําบลทาสายลวด อําเภอแมสอด จังหวัดตาก พิกัด 47Q พิกัด 446954 E 1850045 N สูงจากระดับทะเล ปานกลาง 223 เมตร (ค) แสดงลักษณะหินโผลและลักษณะเนื้อหินของหินทรายกึ่งแปรสภาพ บริเวณตําบลอุมผาง อําเภออุมผาง จังหวัดตาก พิกัด 47Q 485784 E 1768813 N สูงจากระดับทะเลปานกลาง 463 เมตร....................................................................................................41
X สารบัญรูป (ตอ) รูปที่ 3.11แสดงลักษณะหินของกลุมวิทยาหิน FS4 หินทรายแปง (ก) แสดงลักษณะหินโผลและลักษณะ เนื้อหินของหินทรายแปง บริเวณตําบลพระธาตุ อําเภอแมระมาด จังหวัดตาก พิกัด 47Q 459034 E 1878671 N สูงจากระดับทะเลปานกลาง 262 เมตร (ข) แสดงลักษณะหินโผล และลักษณะเนื้อหินของหินทรายเนื้อควอตซ บริเวณตําบลแมปะ อําเอแมสอด จังหวัดตาก พิกัด 47Q 456871 E 1853642 N สูงจากระดับทะเลปานกลาง 243 เมตร (ค) แสดงลักษณะ หินโผลและลักษณะเนื้อหินของหินปูน บริเวณตําบลแมกลอง อําเภออุมผาง จังหวัดตาก พิกัด 47Q 480764 E 1774877 N สูงจากระดับทะเลปานกลาง 512 เมตร........................................42 รูปที่ 3.12แสดงลักษณะหินของกลุมวิทยาหิน CB1 หินปูนสีเทาเขม (ก) แสดงลักษณะหินโผลและลักษณะ เนื้อหินของหินปูนสีเทาเขม บริเวณตําบลแมกาษาอําเภอแมสอด จังหวัดตาก พิกัด 47Q 460020 E 1863403 N สูงจากระดับทะเลปานกลาง 259 เมตร (ข) แสดงลักษณะหินโผล และลักษณะเนื้อหินของหินปูน บริเวณตําบลแมละมุง อําเภออุมผาง จังหวัดตาก พิกัด 47Q 488684 E 1750772 N สูงจากระดับทะเลปานกลาง 805 เมตร (ค) แสดงลักษณะหินโผล และลักษณะเนื้อหินของหินปูน บริเวณตําบลมหาวัน อําเภอแมสอด จังหวัดตาก พิกัด 47Q 461324 E 1828556 N สูงจากระดับทะเลปานกลาง 328 เมตร........................................43 รูปที่ 3.13แสดงลักษณะหินของกลุมวิทยาหิน CB2 หินปูนเนื้อดิน (ก) แสดงลักษณะหินโผลของหินปูนเนื้อดิน บริเวณตําบลแมวะหลวง อําเภอทาสองยาง จังหวัดตาก พิกัด 47Q 390707 E 1962600 N สูงจากระดับทะเลปานกลาง 171เมตร(ข) แสดงลักษณะเนื้อหินปูนเนื้อดิน......................................45 รูปที่ 3.14แสดงลักษณะหินของกลุมวิทยาหิน F-MET 2 หินควอรตไซตสีเทา (ก) แสดงลักษณะหินโผล และลักษณะเนื้อหินของหินควอรตไซตสีเทาเนื้อดิน บริเวณตําบลปามะมวง อําเภอเมืองตาก จังหวัดตาก พิกัด 47Q 505188 E 1863491 N สูงจากระดับทะเลปานกลาง 166 เมตร (ข) แสดงลักษณะหินโผลและลักษณะเนื้อหินของหินชีสต บริเวณตําบลแมทอ อําเภอเมืองตาก จังหวัดตาก พิกัด 47Q 504270 E 1850665 N สูงจากระดับทะเลปานกลาง 367 เมตร (ค) แสดงลักษณะหินโผลและลักษณะเนื้อหินของหินชีสต บริเวณตําบลแมทอ อําเภอเมืองตาก จังหวัดตาก พิกัด 47Q 504858 E 1850888 N สูงจากระดับทะเลปานกลาง 319 เมตร...................46 รูปที่ 3.15แสดงลักษณะหินของกลุมวิทยาหิน F – MET3 หินไนส (ก) แสดงลักษณะหินโผลและลักษณะ เนื้อหินของหินไนส บริเวณตําบลแมทอ อําเภอเมืองตาก จังหวัดตาก พิกัด 47Q 496336E 1858931N สูงจากระดับทะเลปานกลาง 650 เมตร (ข) แสดงลักษณะหินโผลและลักษณะเนื้อหิน ของหินปูนกึ่งแปรสภาพ บริเวณตําบลแมวะหลวง อําเภอทาสองยาง จังหวัดตาก พิกัด 47Q 387901E 1951611 N สูงจากระดับทะเลปานกลาง 665 เมตร (ค) แสดงลักษณะหินโผลและ ลักษณะเนื้อหินของหินไนส บริเวณตําบลแมทอ อําเภอเมืองตาก จังหวัดตาก พิกัด 47Q 494885 E 1857276 N สูงจากระดับทะเลปานกลาง 650 เมตร...........................................................47
XI สารบัญรูป (ตอ) รูปที่ 3.16แสดงลักษณะหินของกลุมวิทยาหิน GR1 หินแกรนิต (ก) แสดงลักษณะหินโผลและลักษณะ เนื้อหินของหินแกรนิต บริเวณตําบลขะเนจื๊อ อําเภอแมระมาด จังหวัดตาก พิกัด 47Q 456760 E 1885526 N สูงจากระดับทะเลปานกลาง 762 เมตร (ข) แสดงลักษณะหินโผลและ ลักษณะเนื้อหินของหินแกรนิต บริเวณตําบลพบพระ อําเภอพบพระ จังหวัดตาก พิกัด 74Q 464711 E 1813005 N สูงจากระดับทะเลปานกลาง 354 เมตร (ค) แสดงลักษณะหินโผลและ ลักษณะเนื้อหินของหินแกรนิต บริเวณตําบลแมทอ อําเภอเมืองตาก จังหวัดตาก พิกัด 47Q 512047 E 1862155 N สูงจากระดับทะเลปานกลาง 123 เมตร...........................................................48 รูปที่ 3.17แสดงลักษณะหินของกลุมวิทยาหิน VOL1 หินัฟฟเนื้อไรโอไลต (ก) แสดงลักษณะหินโผล ของหินทัฟฟเนื้อไรโอไลต บริเวณตําบลโปงแดง อําเภอเมืองตาก จังหวัดตาก พิกัด 47Q 537036 E 1882808 N สูงจากระดับทะเลปานกลาง 160เมตร (ข) แสดงลักษณะ เนื้อหินทัฟฟเนื้อไรโอไลต...........................................................................................................................50 รูปที่ 3.18แสดงลักษณะหินของกลุมวิทยาหิน VOL2 (ก) แสดงลักษณะหินโผลและลักษณะเนื้อหินของ หินแอนดีไซต บริเวณตําบลวังประจบ อําเภอเมืองตาก จังหวัดตาก พิกัด 47Q 534274 E 1875774 N สูงจากระดับทะเลปานกลาง 152 เมตร (ข) แสดงลักษณะหินโผลและลักษณะ เนื้อหินของหินแอนดีไซต บริเวณตําบลวังหิน อําเภอเมืองตาก จังหวัดตาก พิกัด 74Q 524894 E 1859349 N สูงจากระดับทะเลปานกลาง 131 เมตร...........................................................51 รูปที่ 3.19แสดงลักษณะหินของกลุมวิทยาหิน ALลักษณะการเรียงขนาดตะกอนจากลางขึ้นบนของชั้นดิน บริเวณตําบลแมปะ อําเภอแมสอด จังหวัดตาก พิกัด 47Q 457268 E 1854451 N สูงจากระดับทะเลปานกลาง 236 เมตร....................................................................................................52 รูปที่ 3.20 แสดงลักษณะหินของกลุมวิทยาหิน TER บริเวณตําบลทาสายลวดอําเภอแมสอด จังหวัดตาก พิกัด 47Q 445726 E 1849925 N สูงจากระดับทะเลปานกลาง 209 เมตร........................................53 รูปที่ 4.1ตัวอยางรองรอยแผนดินถลมแสดงสีขาว (บน) และสีแดง (ลาง) จากภาพ Google earth จังหวัดนครศรีธรรมราช และพื้นที่ใกลเคียง ถายภาพเมื่อวันที่ 18 มีนาคม 2556...............................63 รูปที่ 4.2(บน) แผนดินถลมชนิดการไหลของเศษหินและดิน น้ําตกคลองนารายณ ตําบลคลองนารายณ อําเภอเมืองจันทบุรี จังหวัดจันทบุรี ตําแหนง 48P 0193269E1392548 N (ลาง) รอยแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลระนาบโคง บานโขดทราย ตําบลหาดเล็ก อําเภอคลองใหญ จังหวัดตราด ตําแหนง 48P 02771880 E 1296422 N...........................................64 รูปที่ 4.3แผนภูมิการวิเคราะหแบบจําลองแผนดินถลม...........................................................................................65 รูปที่ 4.4ตัวอยางกราฟแสดงความถูกตอง (success rate curve) ของแบบจําลองโดยวิธี ROC-AUC Curve.....69 รูปที่ 5.1แผนที่รองรอยแผนดินถลม ในพื้นที่จังหวัดตาก........................................................................................74 รูปที่ 5.2แผนที่กลุมวิทยาหิน 18 กลุม ในพื้นที่จังหวัดตาก....................................................................................78 รูปที่ 5.3แผนที่หนารับน้ําฝน 10 กลุม ในพื้นที่จังหวัดตาก.....................................................................................79 รูปที่ 5.4แผนที่ทิศทางการไหลของน้ํา 8 กลุม ในพื้นที่จังหวัดตาก มีระยะหางแตละกลุม 45 องศา..................81
XII สารบัญรูป (ตอ) รูปที่ 5.5แผนที่ระยะหางจากโครงสรางทางธรณีวิทยา 11 ชวง ในพื้นที่จังหวัดตาก มีระยะหางแตละชวง 200 เมตร...............................................................................................................82 รูปที่ 5.6แผนที่ระดับความสูง 10 ชวง ในพื้นที่จังหวัดตาก มีระยะหางแตละชวง 200 เมตร.............................83 รูปที่ 5.7แผนที่แสดงความลาดชัน 9 ชวง ในพื้นที่จังหวัดตาก มีระยะหางแตละชวง 10 องศา..........................85 รูปที่ 5.8แผนที่แสดงการใชประโยชนที่ดิน 8 กลุม ในพื้นที่จังหวัดตาก................................................................86 รูปที่ 5.9แผนที่พื้นที่มีโอกาสเกิดแผนดินถลมจังหวัดตาก.......................................................................................90 รูปที่ 5.10กราฟ AUC แสดงคาความถูกตองของแบบจําลองแผนดินถลม.............................................................93 รูปที่ 6.1 แผนที่แสดงรองรอยดินถลม จังหวัดตาก..................................................................................................112 รูปที่ 6.2ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษหินและดินบนระนาบโคง อยูในหินฐาน กลุมวิทยาหิน FS3 มีวัสดุธรณีประกอบดวย ตะกอนดินทรายสีน้ําตาลออนปะปนกับเศษหินทราย บริเวณพื้นที่ตัดลาด เชิงเขาทําถนนทางหลวงหมายเลข 105 ตําบลแมสอง อําเภอทาสองยาง จังหวัดตาก พิกัด 47Q 390553E 1974745N สูงจากระดับทะเลปานกลาง164 เมตร (จุดสํารวจที่ TAK1/360).........................................................................................................................117 รูปที่ 6.3ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษหินและดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน F-MET3 มีวัสดุธรณีประกอบดวย เศษหินควอรตไซตปะปนกับตะกอนดินทรายสีน้ําตาลออน บริเวณพื้นที่ ตัดลาดเชิงเขาทําถนนในอุทยานแหงชาติแมเมย ตําบลแมสอง อําเภอทาสองยาง จังหวัดตาก พิกัด 47Q 401680E 1939324N สูงจากระดับทะเลปานกลาง699 เมตร (จุดสํารวจที่ TAK1/437).........................................................................................................................117 รูปที่ 6.4ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษหินและดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน FS3 จําพวกหินตะกอนเนื้อละเอียด เม็ดตะกอนขนาดดินเหนียวถึงทรายแปงเนื้อปนปูน บริเวณพื้นที่ตัดลาดเชิงเขาทําถนนทางหลวงหมายเลข 1267 ตําบลแมสอง อําเภอทาสองยาง จังหวัดตาก พิกัด 47Q 402024E 1932588N สูงจากระดับทะเลปานกลาง459 เมตร (จุดสํารวจที่ TAK1/446).........................................................................................................................118 รูปที่ 6.5ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษหินและดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน FS3 มีวัสดุธรณีประกอบดวย ตะกอนดินทรายปนทรายแปงปะปนกับเศษหินดินดาน บริเวณพื้นที่ตัดลาดเชิงเขาทําถนนทางหลวงหมายเลข 105 เลยจุดตรวจทาสองยางฝงขาออก ตําบลแมหละ อําเภอทาสองยาง จังหวัดตาก พิกัด 47Q 435100E 1893155N สูงจากระดับ ทะเลปานกลาง227เมตร (จุดสํารวจที่ TAK2/105)............................................................................118 รูปที่ 6.6ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน GR1 มีวัสดุธรณีประกอบดวย ตะกอนดินทรายสีน้ําตาลออนบริเวณพื้นที่ตัดลาดเชิงเขาทําถนนทางหลวง หมายเลข 1175 ตําบลทองฟา อําเภอบานตาก จังหวัดตาก พิกัด 47Q 482760E 1889214N สูงจากระดับทะเลปานกลาง867 เมตร (จุดสํารวจที่ TAK1/570).......................................................119
XIII สารบัญรูป (ตอ) รูปที่ 6.7ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษหินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน GR1 มีวัสดุธรณีประกอบดวย ตะกอนดินทรายปะปนกับเศษหินแกรนิต บริเวณพื้นที่ตัดลาดเชิงเขา ทําถนนทางหลวงหมายเลข 1 หมูบานหนองชะลาบ ตําบลสมอโคน อําเภอบานตาก จังหวัดตาก พิกัด 47Q 513679E 1876901N สูงจากระดับทะเลปานกลาง145เมตร (จุดสํารวจที่ TAK1/500) .........................................................................................................................119 รูปที่ 6.8ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษหินและดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน FS3 มีวัสดุธรณีประกอบดวย ตะกอนดินทรายสีน้ําตาลออนปะปนกับเศษหินดินดาน บริเวณพื้นที่ตัดลาด เชิงเขาทําถนนทางหลวงหมายเลข 1090ตําบลคีรีราษฎร อําเภอพบพระ จังหวัดตาก พิกัด 47Q 490772E 1819255N สูงจากระดับทะเลปานกลาง800เมตร (จุดสํารวจที่ TAK1/225) .........................................................................................................................120 รูปที่ 6.9ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษหินและดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน FS3 มีวัสดุธรณีประกอบดวย เศษหินโคลนปะปนกับตะกอนดินทรายสีน้ําตาลออน บริเวณพื้นที่ตัดลาด เชิงเขาทําถนนเสนทางผานน้ําตกปาหวายตําบลคีรีราษฎร อําเภอพบพระ จังหวัดตาก พิกัด 47Q 482368E 1832561N สูงจากระดับทะเลปานกลาง748เมตร (จุดสํารวจที่ TAK1/279) .........................................................................................................................120 รูปที่ 6.10ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน FS4 มีวัสดุธรณีประกอบดวย ตะกอนดินทราย บริเวณพื้นที่เกษตรกรรมบนเนินเขาริมถนนทางหลวงชนบท ตก.4014 ตําบลชองแคบ อําเภอพบพระ จังหวัดตาก พิกัด 47Q 461530E 1826064N สูงจากระดับทะเลปานกลาง264เมตร (จุดสํารวจที่ TAK1/053).......................................................121 รูปที่ 6.11ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน TER มีวัสดุธรณีประกอบดวย ตะกอนกรวดปะปนตะกอนดินสีน้ําตาลออน บริเวณพื้นที่หนาตัดริมถนน ทางหลวงชนบท ตก.4014 ตําบลชองแคบ อําเภอพบพระ จังหวัดตาก พิกัด 47Q 461867E 1823513N สูงจากระดับทะเลปานกลาง243เมตร (จุดสํารวจที่ TAK2/055)................121 รูปที่ 6.12ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษหินและดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน FS3 มีวัสดุธรณีประกอบดวย เศษหินทรายแปงปะปนกับตะกอนดินสีน้ําตาล บริเวณพื้นที่หนาตัดริมถนนทางหลวงหมายเลข 12 ระหวางทางจากหมูบานลีซอจนถึง หมูบานลานสางตําบลแมทออําเภอเมืองตาก จังหวัดตาก พิกัด 47Q 493870E 1855622N สูงจากระดับทะเลปานกลาง766เมตร (จุดสํารวจที่ TAK1/389).......................................................124 รูปที่ 6.13 ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษหินและดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน F-MET3 มีวัสดุธรณีประกอบดวย ตะกอนดินสีน้ําตาลปะปนกับเศษหินไนส บริเวณพื้นที่ตัดลาดเชิงเขาทําถนน ในอุทยานแหงชาติลานสาง ระหวางทางจากน้ําตกลานสางจนถึง น้ําตกลานเลี้ยงมาตําบลแมทอ อําเภอเมืองตาก จังหวัดตาก พิกัด 47Q 500595E 1855020N สูงจากระดับทะเลปานกลาง293เมตร (จุดสํารวจที่ TAK1/420).......................................................124
XIV สารบัญรูป (ตอ) รูปที่ 6.14ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษหินและดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน FS3 มีวัสดุธรณีประกอบดวย ตะกอนดินทรายสีน้ําตาลออนปะปนกับเศษหินดินดานกึ่งแปรสภาพ บริเวณพื้นที่เกษตรกรรมริมถนนลูกรัง ระหวางทางจากหมูบานตนมวงจนถึงหมูบานปาเตย ตําบลแมทอ อําเภอเมืองตาก จังหวัดตาก พิกัด 47Q 498877E 1846523N สูงจากระดับทะเลปานกลาง928เมตร (จุดสํารวจที่ TAK2/275).......................................................125 รูปที่ 6.15ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน FS3 มีวัสดุธรณีประกอบดวย ตะกอนดินทรายสีน้ําตาลออน บริเวณพื้นที่หนาตัดในหมูบานมูเซอร ตําบลแมทอ อําเภอเมืองตาก จังหวัดตาก พิกัด 47Q 495783E 1848849N สูงจากระดับทะเลปานกลาง293เมตร (จุดสํารวจที่ TAK2/270.2)...................................................125 รูปที่ 6.16ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน FS3 มีวัสดุธรณีประกอบดวย ตะกอนดินทรายสีน้ําตาล บริเวณพื้นที่ตัดลาดเชิงเขาทําถนนทางหลวง หมายเลข 1175ระหวางทางจากหมูบานแมระมาดนอยจนถึงหมูบานหนองหลวง ตําบลขะเนจื้อ อําเภอแมระมาด จังหวัดตาก พิกัด 47Q 455796E 1883752N สูงจากระดับทะเลปานกลาง376เมตร (จุดสํารวจที่ TAK2/028).......................................................126 รูปที่ 6.17ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษหินและดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน FS4 มีวัสดุธรณีประกอบดวย เศษหินทรายและหินทรายแปงปะปนกับตะกอนดินทรายปนทรายแปง บริเวณพื้นที่ปาขางถนนในหมูบานปลากองนอย ตําบลขะเนจื้อ อําเภอแมระมาด จังหวัดตาก พิกัด 47Q 439283E 1886075N สูงจากระดับทะเลปานกลาง189เมตร (จุดสํารวจที่ TAK2/099).........................................................................................................................126 รูปที่ 6.18ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน CB1 มีวัสดุธรณีประกอบดวย ดินทรายปนทรายแปง บริเวณพื้นที่ตัดลาดเชิงเขาทําถนนทางหลวง หมายเลข 105 กิโลเมตรที่ 50 ตําบลขะเนจื้อ อําเภอแมระมาด จังหวัดตาก พิกัด 47Q 439781E 1887897N สูงจากระดับทะเลปานกลาง209เมตร (จุดสํารวจที่ TAK2/102)................127 รูปที่ 6.19ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษหินและดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน GR1 มีวัสดุธรณีประกอบดวย เศษหินแกรนิตปะปนกับตะกอนดินสีน้ําตาลเทา บริเวณพื้นที่ตัดลาดเชิงเขาถนนลูกรัง ระหวางทางจากสํานักสงฆบานแสมไทยจนถึง สํานักสงฆบานโบเก ตําบลแมตื่น อําเภอแมระมาด จังหวัดตาก พิกัด 47Q 463770E 1892564N สูงจากระดับทะเลปานกลาง306 เมตร(จุดสํารวจที่ TAK1/524).......................................................127 รูปที่ 6.20ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน GR1 หินอัคนีแทรกซอนจําพวกหินแกรนิตเนื้อผลึกขนาดเดียว บริเวณพื้นที่เกษตรกรรมปลูกขาวโพด ริมถนนลูกรัง ใกลกับหมูบานทีวะเบยทะ ตําบลแมตื่น อําเภอแมระมาด จังหวัดตาก พิกัด 47Q 445071E 1901868N สูงจากระดับทะเลปานกลาง819 เมตร (จุดสํารวจที่ TAK1/533)................128
XV สารบัญรูป (ตอ) รูปที่ 6.21ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน F-MET3 มีวัสดุธรณีประกอบดวย ตะกอนดินทรายสีน้ําตาลออน บริเวณพื้นที่ตัดลาดเชิงเขา ถนนลูกรังบนภูเขา ระหวางทางจากหมูบานโบเกจนถึงหมูบานหวยกระทิง ตําบลแมตื่น อําเภอแมระมาด จังหวัดตาก พิกัด 47Q 460882E 1892459N สูงจากระดับทะเลปานกลาง504 เมตร (จุดสํารวจที่ TAK1/546).......................................................128 รูปที่ 6.22ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษหินและดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน GR1จําพวกหินอัคนีแทรกซอนจําพวกหินแกรนิตเนื้อผลึกขนาดเดียว บริเวณพื้นที่ตัดลาดเชิงเขา ทําถนนทางหลวงหมายเลข 1175 ระหวางทางจากหมูบานแสมจนถึงหมูบานกิ่วสามลอ ตําบลสามหมื่น อําเภอแมระมาด จังหวัดตาก พิกัด 47Q 475591E 1889598N สูงจากระดับทะเลปานกลาง478เมตร (จุดสํารวจที่ TAK1/479).......................................................132 รูปที่ 6.23 ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษหินและดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน FS3 มีวัสดุธรณีประกอบดวย เศษหินทรายและหินทรายแปงปะปนกับตะกอนดินสีน้ําตาล บริเวณพื้นที่ตัดลาดเชิงเขาทําถนน บริเวณทางเขาหมูบานมูเซอ ตําบลดานแมละเมา อําเภอแมสอด จังหวัดตาก พิกัด 47Q 490947E 1852589N สูงจากระดับทะเลปานกลาง835เมตร (จุดสํารวจที่ TAK2/266.2) ...................................................132 รูปที่ 6.24ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน SS6 มีวัสดุธรณีประกอบดวย ตะกอนดินทรายถึงดินทรายแปง บริเวณพื้นที่ไรขาวโพดริมถนนลูกรัง ตําบลพระธาตุผาแดง อําเภอแมสอด จังหวัดตาก พิกัด 47Q 465087E 1839549N สูงจากระดับทะเลปานกลาง498เมตร (จุดสํารวจที่ TAK2/083).......................................................133 รูปที่ 6.25ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน FS3 จําพวกหินตะกอนเนื้อละเอียด เม็ดตะกอนขนาดดินเหนียวถึงทรายแปงเนื้อปนปูน บริเวณพื้นที่ตัดลาดเชิงเขาทําถนนทางหลวงหมายเลข 12ระหวางทางจากบานหวยยะอุจนถึง ศาลเจาพอพะวอตําบลพะวอ อําเภอแมสอด จังหวัดตาก พิกัด 47Q 474232E 1853891N สูงจากระดับทะเลปานกลาง304เมตร (จุดสํารวจที่ TAK1/318).......................................................133 รูปที่ 6.26ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน FS3 มีวัสดุธรณีประกอบดวย ตะกอนดินทรายถึงดินทรายแปงสีน้ําตาล บริเวณพื้นที่ตัดลาดเชิงเขา ทําถนนลูกรัง บริเวณทางเหนือหางจากน้ําพุรอนแมกาษา ประมาณ 2 กิโลเมตร ตําบลแมกาษาอําเภอแมสอด จังหวัดตาก พิกัด 47Q 461148E 1867221N สูงจากระดับทะเลปานกลาง222 เมตร (จุดสํารวจที่ TAK2/036).......................................................134 รูปที่ 6.27ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษหินและดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน SS6 มีวัสดุธรณีประกอบดวย เศษหินทรายปะปนกับตะกอนดินทรายปนทราย บริเวณพื้นที่ตัดลาดเชิงเขาทําถนนลูกรัง บริเวณหมูบานหนองน้ําเขียวตําบลแมกุอําเภอแมสอด จังหวัดตาก พิกัด 47Q 462522E 1837868N สูงจากระดับทะเลปานกลาง367 เมตร (จุดสํารวจที่ TAK2/080) .........................................................................................................................134
XVI สารบัญรูป (ตอ) รูปที่ 6.28ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษหินและดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน CB1 มีวัสดุธรณีประกอบดวย เศษหินควอรตไซตปะปนกับตะกอนดินทรายสีน้ําตาลขาว บริเวณพื้นที่เปดหนาดินริมถนนลูกรัง บริเวณทางเขาหมูบานใหมชัยมงคล ตําบลเชียงทอง อําเภอวังเจา จังหวัดตาก พิกัด 47Q 464247E 1839534N สูงจากระดับทะเลปานกลาง445 เมตร (จุดสํารวจที่ TAK2/257).........................................................................................................................135 รูปที่ 6.29ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษหินและดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน FS3จําพวกหินตะกอนเนื้อละเอียด เม็ดตะกอนขนาดดินเหนียวถึงทรายแปงเนื้อปนปูน บริเวณพื้นที่ปาธรรมชาติ ริมถนนลูกรัง ระหวางทางจากหมูบานตะเคียนงามจนถึงหมูบานน้ําทิพย ตําบลเชียงทอง อําเภอวังเจา จังหวัดตาก พิกัด 47Q 464247E 1839534N สูงจากระดับทะเลปานกลาง241เมตร (จุดสํารวจที่ TAK2/262).......................................................135 รูปที่ 6.30ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษหินและดินบนระนาบเรียบ อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน F-MET3 มีวัสดุธรณีประกอบดวย เศษหินไมกาชีสตปะปนกับตะกอนดินสีน้ําตาลออน บริเวณพื้นที่ตัดลาดเชิงเขาทําถนนทางหลวงหมายเลข 1357 ระหวางทางจากเขื่อนแมปงตอนลาง จนถึงเขื่อนภูมิพล ตําบลสามเงา อําเภอสามเงา จังหวัดตาก พิกัด 47Q 498336E 1906598N สูงจากระดับทะเลปานกลาง220 เมตร (จุดสํารวจที่ TAK1/599).......................................................136 รูปที่ 6.31ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษหินบนระนาบเรียบ อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน F-MET3 มีวัสดุธรณีประกอบดวย หินควอรตไซตบริเวณพื้นที่ตัดลาดเชิงเขาทําถนน ทางหลวงหมายเลข 1357 กอนถึงวัดทาปุย ตําบลสามเงา อําเภอสามเงา จังหวัดตาก พิกัด 47Q 501976E 1906627N สูงจากระดับทะเลปานกลาง158 เมตร (จุดสํารวจที่ TAK1/584)................136 รูปที่ 6.32ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน AL มีวัสดุธรณีประกอบดวย ตะกอนดินทรายสีน้ําตาลเทา บริเวณพื้นที่ตัดลาดเชิงเขาทําถนน ทางหลวงหมายเลข 1090ระหวางทางจากหมูบานแมกลองเกาจนถึงหมูบานใหมปาคา ตําบลแมกลอง อําเภออุมผาง จังหวัดตาก พิกัด 47Q 484792E 1777485N สูงจากระดับทะเลปานกลาง480 เมตร (จุดสํารวจที่ TAK1/070.2)...................................................139 รูปที่ 6.33ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษหินและดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน FS3 มีวัสดุธรณีประกอบดวย เศษหินทรายผุปะปนกับตะกอนดินสีน้ําตาลออน บริเวณพื้นที่ ตัดลาดเชิงเขาทําถนน ทางหลวงหมายเลข 1288 ตําบลแมจัน อําเภออุมผาง จังหวัดตาก พิกัด 47P 463300E 1751636N สูงจากระดับทะเลปานกลาง517 เมตร (จุดสํารวจที่ TAK1/009)................139 รูปที่ 6.34ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษหินและดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน FS3 มีวัสดุธรณีประกอบดวย ตะกอนดินทรายสีน้ําตาลปะปนกับเศษหินทราย บริเวณพื้นที่ตัดเขา ทําถนนทางเขาบานแมละมุงคีตําบลแมละมุงอําเภออุมผาง จังหวัดตาก พิกัด 47P 497651E 1751229N สูงจากระดับทะเลปานกลาง839เมตร (จุดสํารวจที่ TAK1/045)................140
XVII สารบัญรูป (ตอ) รูปที่ 6.35ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษหินและดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน CB1 มีวัสดุธรณีประกอบดวย ตะกอนดินทรายสีเทาขาวปะปนกับหินโดโลไมต บริเวณพื้นที่ เปดหนาดินริมถนน ทางหลวงหมายเลข 1090ระหวางทางไปดอยหัวหมดตําบลแมละมุง อําเภออุมผาง จังหวัดตาก พิกัด 47P486001E 1761663N สูงจากระดับทะเลปานกลาง913 เมตร (จุดสํารวจที่ TAK1/058) .........................................................................................................................140 รูปที่ 6.36ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษหินและดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน FS3 มีวัสดุธรณีประกอบดวย เศษหินทรายและหินโคลนปะปนกับตะกอนดินสีน้ําตาลออน บริเวณพื้นที่ตัดเขาทําถนนทางหลวงหมายเลข 1090 บริเวณหมูบานปรอผาโดตําบลโมโกร อําเภออุมผาง จังหวัดตาก พิกัด 47Q 493202E 1794519N สูงจากระดับทะเลปานกลาง848 เมตร (จุดสํารวจที่ TAK1/082) .........................................................................................................................141 รูปที่ 6.37ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษหินและดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน FS3 มีวัสดุธรณีประกอบดวย ตะกอนดินสีน้ําตาลปะปนกับเศษหินทราย บริเวณพื้นที่ตัดเขา ทําถนนทางหลวงหมายเลข 1090ระหวางทางจากหมูบานแมกลองนอยจนถึงอางเก็บน้ําอุมเปยม ตําบลโมโกร อําเภออุมผาง จังหวัดตาก พิกัด 47Q 501238E 1809631N สูงจากระดับทะเลปานกลาง1,125เมตร (จุดสํารวจที่ TAK1/134) ...................................................141 รูปที่ 6.38ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษหินและดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน GR1 จําพวกหินแกรนิตเนื้อผลึกขนาดเดียว บริเวณพื้นที่ตัดเขาทําถนนทางหลวงหมายเลข 1090 ระหวางทางจากหมูบานแมกลองคีจนถึงหมูบานแมกลองนอยตําบลโมโกรตําบลโมโกร อําเภออุมผาง จังหวัดตาก พิกัด 47Q 496256E 1795030N สูงจากระดับทะเลปานกลาง1,043 เมตร (จุดสํารวจที่ TAK1/097) .........................................................................................................................142 รูปที่ 6.39ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน CB1 มีวัสดุธรณีประกอบดวยเศษหินทรายผุปริมาณนอยมากปะปนกับตะกอนดินสีสมแดง บริเวณพื้นที่ตัดเขา ทําถนนทางเขาน้ําตกทีลอซู ตําบลโมโกร อําเภออุมผาง จังหวัดตาก พิกัด 47P 496256E 1795030N สูงจากระดับทะเลปานกลาง1,043 เมตร (จุดสํารวจที่ TAK1/097).............142 รูปที่ 6.40ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษหินและดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน CB1 มีวัสดุธรณีประกอบดวยเศษหินทรายปะปนกับตะกอนดินทรายแปงสีน้ําตาลออน บริเวณพื้นที่ตัดเขาทําถนนทางหลวงหมายเลข 1288ระหวางทางจากหมูบานกลอทอจนถึง หมูบานเดลอคีตําบลหนองหลวง อําเภออุมผาง จังหวัดตาก พิกัด 47Q 472711E 1772447N สูงจากระดับทะเลปานกลาง589 เมตร (จุดสํารวจที่ TAK1/028).......................................................143 รูปที่ 6.41ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน CB1 มีวัสดุธรณีประกอบดวยตะกอนดินทรายสีน้ําตาลแดง บริเวณพื้นที่ตัดเขาทําถนนติดกับ ฐานปฏิบัติการ บานหนองหลวง ตําบลหนองหลวง อําเภออุมผาง จังหวัดตาก พิกัด 47Q 472459E 1781267N สูงจากระดับทะเลปานกลาง621 เมตร (จุดสํารวจที่ TAK1/033)................143
XVIII สารบัญรูป (ตอ) รูปที่ 6.42ลักษณะแผนดินถลมชนิดการเลื่อนไถลของเศษหินและดินบนระนาบโคง อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน CB1 มีวัสดุธรณีประกอบดวยเศษหินทรายปะปนกับตะกอนดินทรายสีน้ําตาล บริเวณพื้นที่ตัดเขา ทําถนนทางหลวงหมายเลข 1090 ตําบลอุมผาง อําเภออุมผาง จังหวัดตาก พิกัด 47Q 484003E 1769953N สูงจากระดับทะเลปานกลาง671 เมตร (จุดสํารวจที่ TAK1/062)................144 รูปที่ 6.43ลักษณะแผนดินถลมชนิดการไหลของเศษหินลงตามรองน้ําบนเนินเขา อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน TER มีวัสดุธรณีประกอบดวย หินแกรนิต พื้นที่เกษตรกรรมบนเนินเขา บริเวณทางเขาสนามฟุตซอล หวยน้ํานักตําบลพบพระอําเภอพบพระ จังหวัดตาก พิกัด 47Q 464667E 1815250N สูงจากระดับทะเลปานกลาง298 เมตร (จุดสํารวจที่ TAK2/062).......................................................146 รูปที่ 6.44ลักษณะแผนดินถลมชนิดการไหลของเศษหิน แผกระจายเปนบริเวณกวางในพื้นที่ปาธรรมชาติ อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน GR1 มีวัสดุธรณีประกอบดวย หินแกรนิต บริเวณพื้นที่ปาริมถนน ทางหลวงหมายเลข 1011ระหวางทางจากหมูบานชะลาดระฆังจนถีงหมูบานโปงแดงตําบลโปงแดง อําเภอเมืองตาก จังหวัดตาก พิกัด 47Q 532863E 1883792N สูงจากระดับทะเลปานกลาง185เมตร (จุดสํารวจที่ TAK2/249).........................................................................................................................146 รูปที่ 6.45ลักษณะแผนดินถลมชนิดการไหลของเศษหิน แผกระจายเปนบริเวณกวางในพื้นที่ปาธรรมชาติ อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน GR1 มีวัสดุธรณีประกอบดวย หินแกรนิต บริเวณพื้นที่ปาริมถนน ทางหลวงหมายเลข 1ตําบลไมงาม อําเภอเมืองตาก จังหวัดตาก พิกัด 47Q 513229E 1873266N สูงจากระดับทะเลปานกลาง128เมตร (จุดสํารวจที่ TAK2/342).......................................................147 รูปที่ 6.46ลักษณะแผนดินถลมชนิดการไหลของเศษหิน แผกระจายเปนบริเวณกวางในพื้นที่ปาธรรมชาติ อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน GR1 จําพวกหินอัคนีแทรกซอน จําพวกหินแกรนิตเนื้อผลึกขนาดเดียว บริเวณพื้นที่ปาริมถนนทางหลวงหมายเลข 1107 ตําบลหนองบัวเหนือ อําเภอเมืองตาก จังหวัดตาก พิกัด 47Q 510791E 1875184N สูงจากระดับทะเลปานกลาง119เมตร (จุดสํารวจที่ TAK2/336).........................................................................................................................147 รูปที่ 6.47ลักษณะแผนดินถลมชนิดการไหลของเศษหิน แผกระจายเปนบริเวณกวางในพื้นที่ปาธรรมชาติ อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน TER มีวัสดุธรณีประกอบดวย หินแกรนิต บริเวณพื้นที่ปาริมถนนลูกรัง ในซอยบานใหมชัยมงคล ตําบลเชียงทอง อําเภอวังเจา จังหวัดตาก พิกัด 47Q 519304E 1831571N สูงจากระดับทะเลปานกลาง 199 เมตร (จุดสํารวจที่ TAK2/260).......................................................148 รูปที่ 6.48ลักษณะแผนดินถลมชนิดการรวงหลนของเศษหิน อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน F-MET3 มีวัสดุธรณีประกอบดวย กอนหินไนสสีเทาออน บริเวณพื้นที่ปาริมถนนทางหลวงหมายเลข12 ระหวางทางจากหมูบานลีซอจนถึงหมูบานลานสางตําบลแมทอ อําเภอเมืองตาก จังหวัดตาก พิกัด 47Q 499700E 1857908N สูงจากระดับทะเลปานกลาง270 เมตร (จุดสํารวจที่ TAK2/002).........................................................................................................................151 รูปที่ 6.49ลักษณะแผนดินถลมชนิดการรวงหลนของเศษหิน อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน FS3 มีวัสดุธรณีประกอบดวย กอนหินควอรตไซตสีเทา บริเวณพื้นที่ปาริมถนนลูกรัง ในเขตอุทยานแหงชาติคลองวังเจา ใกลกับหมูบานตะเตียนงาม ตําบลเชียงทอง อําเภอวังเจา จังหวัดตาก พิกัด 47Q 518873E 1831864N สูงจากระดับทะเลปานกลาง196เมตร (จุดสํารวจที่ TAK2/261).........................................................................................................................151
XIX สารบัญรูป (ตอ) รูปที่ 6.50ลักษณะแผนดินถลมชนิดซับซอน ระหวางการเลื่อนไถลของเศษหินและดินบนระนาบโคง และการรวงหลนของหิน อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน GR1 มีวัสดุธรณีประกอบดวย หินแกรนิตปะปนกับตะกอนดินทรายสีน้ําตาลเทา บริเวณพื้นที่ปาริมถนนทางหลวงหมายเลข 1288 ระหวางทางจากหมูบานมงใหมพัฒนาจนถึงหมูบานหวยพลูตําบลทองฟา อําเภอบานตาก จังหวัดตาก พิกัด 47Q 487562E 1887698N สูงจากระดับทะเลปานกลาง409 เมตร (จุดสํารวจที่ TAK1/561) .........................................................................................................................152 รูปที่ 6.51ลักษณะแผนดินถลมชนิดซับซอน ระหวางการเลื่อนไถลของเศษหินและดินบนระนาบโคง การเลื่อนไถลของเศษดิน และการไหลของเศษหินและดิน อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน SS6 จําพวกหินทรายเนื้อปนปูน บริเวณพื้นที่รองหวยธรรมชาติบริเวณพื้นที่เพาะปลูกขาวโพด ใกลกับหมูบานหนองน้ําเขียวตําบลพระธาตุผาแดง อําเภอแมสอด จังหวัดตาก พิกัด 47Q 465126E 1839559N สูงจากระดับทะเลปานกลาง495 เมตร (จุดสํารวจที่ TAK2/085)..................................152 รูปที่ 6.52ลักษณะแผนดินถลมชนิดซับซอน ระหวางการเลื่อนไถลของเศษหินและดินบนระนาบโคง และการไหลของเศษหินและดิน อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน SS2 จําพวกหินทรายเนื้ออารโคส มักพบแทรกชั้นหรือแทรกสลับชั้นกับหินตะกอนเนื้อละเอียด บริเวณพื้นที่รองน้ํา ในพื้นที่เกษตรกรรม ระหวางทางจากหมูบานเจดียโคะจนถึงหมูบานปาแขมใหม ตําบลมหาวัน อําเภอแมสอด จังหวัดตาก พิกัด 47Q 469428E 1831653N สูงจากระดับทะเลปานกลาง661เมตร (จุดสํารวจที่ TAK2/090).......................................................153 รูปที่ 6.53ลักษณะแผนดินถลมชนิดซับซอน ระหวางการเลื่อนไถลของเศษหินบนระนาบเรียบ และการรวงหลนของเศษหิน อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน FS3 มีวัสดุธรณีประกอบดวย เศษหินโคลนกึ่งแปรสภาพ บริเวณพื้นที่ บอยืมดินทําถนนริมถนนทางหลวงหมายเลข 1288 ระหวางทางจากหมูบานเปงเคลิ่งจนถึงหมูบานกุยเลอตอตําบลแมจัน อําเภออุมผาง จังหวัดตาก พิกัด 47P456832E 1749004N สูงจากระดับทะเลปานกลาง296เมตร (จุดสํารวจที่ TAK1/002) .........................................................................................................................153 รูปที่ 6.54ลักษณะรองรอยแผนดินถลมบนเนินเขา อยูในหินฐานกลุมวิทยาหิน GR1 บริเวณพื้นที่ตัดลาดเชิงเขา ทําถนนคอนกรีตทางขึ้นดอยเปเปอร ตําบลแมหละ อําเภอทาสองยาง จังหวัดตาก พิกัด 47Q 429846E 1905403N สูงจากระดับทะเลปานกลาง433 เมตร (จุดสํารวจที่ TAK1/465)................157 รูปที่ 6.55ลักษณะรองรอยแผนดินถลมบนภูเขา อยูในกลุมวิทยาหิน GR1 บริเวณภูเขาตรงขามวัดวิหารกาวิโร ตําบลขะเนจื้อ อําเภอแมระมาด จังหวัดตาก พิกัด 47Q 456604E 1886338N สูงจากระดับทะเล ปานกลาง788 เมตร (จุดสํารวจที่ TAK2/024) .....................................................157 รูปที่ 6.56ลักษณะรองรอยแผนดินถลมบนภูเขา อยูในกลุมวิทยาหิน GR1 บริเวณภูเขา มองเห็นจากถนนลูกรัง ใกลกับวัดแมพระเมืองลูรดตําบลสามหมื่น อําเภอแมระมาด จังหวัดตาก พิกัด 47Q 480163E 1879424N สูงจากระดับทะเลปานกลาง400 เมตร (จุดสํารวจที่ TAK1/552)..................................158 รูปที่ 6.57ลักษณะรองรอยแผนดินถลมบนภูเขา อยูในกลุมวิทยาหิน GR1 บริเวณภูเขา มองเห็นจากถนนลูกรัง ใกลกับหมูบานแพแฮตําบลสามหมื่น อําเภอแมระมาด จังหวัดตาก พิกัด 47Q 476850E 1883031N สูงจากระดับทะเลปานกลาง439 เมตร (จุดสํารวจที่ TAK1/553).......................................................158
XX สารบัญรูป (ตอ) รูปที่ 6.58ลักษณะรองรอยแผนดินถลมบนภูเขา อยูในกลุมวิทยาหิน GR1 บริเวณภูเขา มองเห็นจากถนนลูกรัง ใกลกับสํานักสงฆบานแสมใหญตําบลสามหมื่น อําเภอแมระมาด จังหวัดตาก พิกัด 47Q 474740E 1885221N สูงจากระดับทะเลปานกลาง404 เมตร (จุดสํารวจที่ TAK1/558)..................................159 รูปที่ 6.59ลักษณะรองรอยแผนดินถลมบนภูเขา อยูในกลุมวิทยาหิน FS3 บริเวณภูเขา มองเห็นจากบริเวณ โรงเรียนบานน้ําดิบ ตําบลพระธาตุผาแดง อําเภอแมสอด จังหวัดตาก พิกัด 47Q 463095E 1841021N สูงจากระดับทะเลปานกลาง426 เมตร (จุดสํารวจที่ TAK2/087)..................................159 รูปที่ 6.60ลักษณะรองรอยแผนดินถลมบนภูเขา อยูในกลุมวิทยาหิน FS3 บริเวณภูเขา มองเห็นจากบริเวณ พื้นที่การเกษตรปลูกขาวโพดบนเนินเขา ใกลกับหมูบานหนองน้ําเขียวตําบลพะวอ อําเภอแมสอด จังหวัดตาก พิกัด 47Q 467812E 1841190N สูงจากระดับทะเลปานกลาง426 เมตร (จุดสํารวจที่ TAK2/084).........................................................................................................................160 รูปที่ 6.61ลักษณะรองรอยแผนดินถลมบนภูเขา อยูในกลุมวิทยาหิน FS3 บริเวณภูเขา มองเห็นจากบริเวณ พื้นที่การเกษตรปลูกขาวโพดบนเนินเขา ใกลกับหมูบานโกกโกตําบลแมกาษา อําเภอแมสอด จังหวัดตาก พิกัด 47Q 462512E 1872440N สูงจากระดับทะเลปานกลาง349 เมตร (จุดสํารวจที่ TAK2/034).........................................................................................................................160 รูปที่ 6.62ลักษณะรองรอยแผนดินถลมบนภูเขา อยูในกลุมวิทยาหิน SS6 บริเวณภูเขา มองเห็นจากบริเวณพื้นที่ การเกษตรปลูกขาวโพดบนเนินเขาตําบลแมกุ อําเภอแมสอด จังหวัดตาก พิกัด 47Q 464247E 1839534N สูงจากระดับทะเลปานกลาง445 เมตร (จุดสํารวจที่ TAK2/086)..................................161 รูปที่ 7.1 รายละเอียดขอมูลการเก็บตัวอยางตะกอนดินบนถุงกระสอบ................................................................164 รูปที่7.2 ภาพรางหนาตัดการผุพังของหินแกรนิตแสดงระดับการผุพังตั้งแตระดับ I-VI กรอบสีแดง คือตําแหนงที่เลือกเก็บตัวอยางดิน (Modified from Ruxton and Berry, 1957)...........................165 รูปที่ 7.3 ตัวอยางหนาตัดดินที่แสดงระดับการผุพังของหินแกรนิต (zone III-VI) กรอบสีแดงแสดงตําแหนงเก็บตัวอยางดิน.............................................................................................165 รูปที่ 7.4แผนที่ตําแหนงเก็บตัวอยางดิน จังหวัดตาก.............................................................................................166 รูปที่ 7.5 (ก) เก็บตัวอยาง TAK1/377 บริเวณพื้นที่เปดหนาดิน ตําบลทาสองยาง อําเภอทาสองยาง จังหวัดตาก ที่ความลึก 30 -50 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปนหินชนวนจนถึงหินฟลไลต กลุมวิทยาหิน FS3 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินชนวนถึงหินฟลไลต ที่มีระดับการผุพังของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปนดินทรายแปงปนทราย สีน้ําตาลแดง จัดเปนตัวอยางดินในกลุม ML.........................................................................................170 รูปที่ 7.6 (ก) เก็บตัวอยาง TAK1/463 บริเวณพื้นที่เปดหนาดิน ตําบลแมหละ อําเภอทาสองยาง จังหวัดตาก ที่ความลึก 40 -60 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปนหินโคลน กลุมวิทยาหิน FS3 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินโคลน ที่มีระดับการผุพังของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปน ดินทรายปนโคลน สีน้ําตาลเขม จัดเปนตัวอยางดินในกลุม SC..........171
XXI สารบัญรูป (ตอ) รูปที่ 7.7 (ก) เก็บตัวอยาง TAK1/464 บริเวณถนนทางขึ้นดอยเปเปอร ตําบลแมหละ อําเภอทาสองยาง จังหวัดตาก ที่ความลึก 90 -110 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปนหินแกรนิต กลุมวิทยาหิน GR1(ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินแกรนิต เนื้อผลึกเทากัน ที่มีระดับการผุพังของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปนดินทรายปนโคลน สีน้ําตาลออน จัดเปนตัวอยางดินในกลุม SC.........................................................................................172 รูปที่ 7.8 (ก) เก็บตัวอยาง TAK1/560 บริเวณพื้นที่เปดหนาดิน ตําบลทองฟา อําเภอบานตาก จังหวัดตาก ที่ความลึก 60 -70 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปนหินแกรนิต กลุมวิทยาหิน GR1 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินแกรนิต ที่มีระดับการผุพังของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปนดินทรายปนทรายแปง สีน้ําตาลออน จัดเปนตัวอยางดิน ในกลุม SM................................................................................................................................................173 รูปที่7.9 (ก) เก็บตัวอยาง TAK2/057 บริเวณบอขุดหิน ตําบลชองแคบ อําเภอพบพระ จังหวัดตาก ที่ความลึก 120 -140ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปนหินทรายแปง กลุมวิทยาหิน FS4 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินทรายแปง ที่มีระดับการผุพังของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปนดินโคลนปนทรายแปง สีน้ําตาลออน จัดเปนตัวอยางดิน ในกลุม CH................................................................................................................................................175 รูปที่ 7.10 (ก) เก็บตัวอยาง TAK2/063 บริเวณพื้นที่เปดหนาดิน ตําบลพบพระ อําเภอพบพระ จังหวัดตาก ที่ความลึก 200 -250ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปนหินแกรนิต กลุมวิทยาหิน GR1 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินแกรนิต ที่มีระดับการผุพังของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปนดินทรายแปงปนทราย สีน้ําตาลออน จัดเปนตัวอยางดิน ในกลุม SM................................................................................................................................................176 รูปที่7.11 (ก) เก็บตัวอยาง TAK1/138 บริเวณพื้นที่เปดหนาดิน ตําบลคีรีราษฎร อําเภอพบพระ จังหวัดตาก ที่ความลึก 130 -150 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปนหินแกรนิต กลุมวิทยาหิน GR1 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินแกรนิต ที่มีระดับการผุพังของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปนดินทรายแปงปนทราย สีน้ําตาลเหลือง จัดเปนตัวอยางดิน ในกลุม SM................................................................................................................................................177 รูปที่ 7.12 (ก) เก็บตัวอยาง TAK2/366 บริเวณพื้นที่เปดหนาดิน ตําบลคีรีราษฎร อําเภอพบพระ จังหวัดตาก ที่ความลึก 230 -300ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปนหินโดโลไมต กลุมวิทยาหิน CB1 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินโดโลไมต ที่มีระดับการผุพังของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปนดินทรายแปงปนทราย สีน้ําตาลออน จัดเปนตัวอยางดิน ในกลุม ML................................................................................................................................................178 รูปที่ 7.13(ก) เก็บตัวอยาง TAK2/367 บริเวณ ไรขาวโพด บานชิบาโบ ตําบลคีรีราษฎร อําเภอพบพระ จังหวัดตาก ที่ความลึก 170 -190 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปนหินโดโลไมต กลุมวิทยาหิน CB1 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินโดโลไมต ที่มีระดับการผุพัง ของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปนทรายแปง สีน้ําตาลออน จัดเปนตัวอยางดิน ในกลุม ML................................................................................................................................................179
XXII สารบัญรูป (ตอ) รูปที่ 7.14 (ก) เก็บตัวอยาง TAK2/369 บริเวณโรงเรียนบานรมเกลา 3 ตําบลคีรีราษฎร อําเภอพบพระ จังหวัดตาก ที่ความลึก 240 -290 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปนหินโดโลไมต กลุมวิทยาหิน CB1 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินโดโลไมต มีระดับการผุพัง ของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปนดินทรายปนทรายแปง สีน้ําตาลออน จัดเปนตัวอยางดินในกลุม SM................................................................................................................181 รูปที่ 7.15 (ก) เก็บตัวอยาง TAK2/370 บริเวณดานหลังสาธารณสุขรวมเกลา ตําบลคีรีราษฎร อําเภอพบพระ จังหวัดตาก ที่ความลึก 130 -170 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปนหินโดโลไมต สีขาวถึงเทาจาง กลุมวิทยาหิน CB1 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินโดโลไมต ที่มีระดับการผุพังของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปนดินโคลนบนทรายแปง สีน้ําตาล จัดเปนตัวอยางดินในกลุม CL.................................................................................................182 รูปที่ 7.16 (ก) เก็บตัวอยาง TAK2/371 บริเวณดานหลังสาธารณสุขรวมเกลา ตําบลคีรีราษฎร อําเภอพบพระ จังหวัดตาก ที่ความลึก 130 -200 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปนหินโดโลไมต สีขาวถึงเทาจาง กลุมวิทยาหิน CB1 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินโดโลไมต ที่มีระดับการผุพังของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปนดินโคลนบนทรายแปง สีน้ําตาลแดง จัดเปนตัวอยางดินในกลุม CL..........................................................................................183 รูปที่ 7.17 (ก) เก็บตัวอยาง TAK2/372 บริเวณไรมันสําปะหลัง บานรมเกลา ตําบลคีรีราษฎร อําเภอพบพระ จังหวัดตาก ที่ความลึก 100 -140 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปนหินโดโลไมต กลุมวิทยาหิน CB1 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินโดโลไมต ที่มีระดับการผุพัง ของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปนดินทรายปนทรายแปง สีน้ําตาลออน จัดเปนตัวอยางดินในกลุม SM................................................................................................................184 รูปที่ 7.18 (ก) เก็บตัวอยาง TAK2/216 บริเวณพื้นที่หนาเปดขุดหินแกรนิต ตําบลวังหิน อําเภอเมืองตาก จังหวัดตาก ที่ความลึก 20 -60 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปนหินแกรนิต กลุมวิทยาหิน GR1 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินแกรนิต ที่มีระดับการผุพังของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปนดินทรายปนทรายแปง สีน้ําตาลออน จัดเปนตัวอยางดิน ในกลุม SM................................................................................................................................................185 รูปที่ 7.19 (ก) เก็บตัวอยาง TAK2/231 บริเวณเหมืองหินแกรนิต ตําบลน้ํารึม อําเภอเมืองตาก จังหวัดตาก ที่ความลึก 140 -220 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปนหินแกรนิต กลุมวิทยาหิน GR1 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินแกรนิต ที่มีระดับการผุพังของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปนดินทรายปนทรายแปง สีน้ําตาล จัดเปนตัวอยางดินในกลุม SM..........187 รูปที่ 7.20 (ก) เก็บตัวอยาง TAK2/270.1 บริเวณพื้นที่เปดหนาดิน บานมูเซอร ตําบลแมทอ อําเภอเมืองตาก จังหวัดตาก ที่ความลึก 130 -170 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปนหินทรายแปง แทรกสลับหินทราย กลุมวิทยาหิน FS3 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินทรายแปง แทรกสลับหินทราย ที่มีระดับการผุพังของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปน ดินโคลนปนทรายแปง สีน้ําตาล จัดเปนตัวอยางดินในกลุม CL..........................................................188
XXIII สารบัญรูป (ตอ) รูปที่ 7.21 (ก) เก็บตัวอยาง TAK1/425 บริเวณอุทยานแหงชาติลานสาง ตําบลแมทอ อําเภอเมืองตาก จังหวัดตาก ที่ความลึก 30 -50 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปนหินไนส กลุมวิทยาหิน F-MET3 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินไนส ที่มีระดับการผุพังของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปนดินทรายปนทรายแปง สีน้ําตาลเหลือง จัดเปนตัวอยางดิน ในกลุม SW-SM........................................................................................................................................189 รูปที่ 7.22 (ก) เก็บตัวอยาง TAK1/427 บริเวณริมถนนทางหลวงหมายเลข 1 ตําบลแมทอ อําเภอเมืองตาก จังหวัดตาก ที่ความลึก 10 -30 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปนหินแกรนิต กลุมวิทยาหิน GR1(ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินแกรนิต ที่มีระดับการผุพังของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปนดินทรายปนทรายแปง สีน้ําตาลเหลือง จัดเปนตัวอยางดิน ในกลุม SP-SM..........................................................................................................................................190 รูปที่ 7.23 (ก) เก็บตัวอยาง TAK1/516 บริเวณบอขุดดิน ตําบลโปงแดง อําเภอเมืองตาก จังหวัดตาก ที่ความลึก 30 -40 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปนหินแกรนิต กลุมวิทยาหิน GR1 (ค) หนาตัดดิน ของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินแกรนิต ที่มีระดับการผุพังของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของ ตัวอยางเปนดินทรายปนทรายแปง สีขาว จัดเปนตัวอยางดินในกลุม SW-SM..................................191 รูปที่ 7.24 (ก) เก็บตัวอยาง TAK1/613 บริเวณริมถนนทางหลวงหมายเลข 1107 ตําบลหนองบัวเหนือ อําเภอเมืองตาก จังหวัดตาก ที่ความลึก 40 -50 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปน หินแกรนิต กลุมวิทยาหิน GR1 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินแกรนิต ที่มี ระดับการผุพังของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปนดินทรายปนทรายแปง สีน้ําตาลออน จัดเปนตัวอยางดินในกลุม SC.........................................................................................192 รูปที่ 7.25 (ก) เก็บตัวอยาง TAK2/022 บริเวณริมถนนหมายเลข 1175 ตําบลขะเนจื้อ อําเภอแมระมาด จังหวัดตาก ที่ความลึก 20 -35 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปนหินทรายแปง กลุมวิทยาหิน FS4 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินทรายแปง ที่มีระดับการผุพังของ มวลหินสูง (zone IV) (ง)ลักษณะของตัวอยางเปนดินโคลนปนทรายแปง สีน้ําตาลออนจัดเปน ตัวอยางดินในกลุม CL.............................................................................................................................194 รูปที่ 7.26(ก) เก็บตัวอยาง TAK1/517 บริเวณขางถนนไปสํานักสงฆบานแสมไทย ตําบลสามหมื่น อําเภอแมระมาด จังหวัดตาก ที่ความลึก 100 -120 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินแกรนิต กลุมวิทยาหิน GR1 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินแกรนิต ที่มีระดับการผุพังของ มวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปนดินทรายปนโคลน สีน้ําตาลออน จัดเปนตัวอยาง ดินในกลุม SC ...........................................................................................................................................195 รูปที่ 7.27 (ก) เก็บตัวอยาง TAK1/549 บริเวณหมูบานหวยขนุน ตําบลสามหมื่น อําเภอแมระมาด จังหวัดตาก ที่ความลึก 160 -170 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินไนส กลุมวิทยาหิน F-MET3 (ค) หนาตัดดิน ของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินไนส ที่มีระดับการผุพังของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของ ตัวอยางเปนดินโคลนปนทรายแปง สีน้ําตาลแดง จัดเปนตัวอยางดินในกลุม CL...............................196
XXIV สารบัญรูป (ตอ) รูปที่ 7.28 (ก) เก็บตัวอยาง TAK1/551 บริเวณขางถนนไปสํานักสงฆขะแนเลทา ตําบลสามหมื่น อําเภอแมระมาด จังหวัดตาก ที่ความลึก 50 -60 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินแกรนิต กลุมวิทยาหิน GR1 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินแกรนิต เนื้อหินแสดงลักษณะ เปนริ้วขนาน ที่มีระดับการผุพังของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปนดินโคลน ปนทรายแปง สีน้ําตาล จัดเปนตัวอยางดินในกลุม CL.........................................................................197 รูปที่ 7.29 (ก) เก็บตัวอยาง TAK1/573 บริเวณตรงขามกับหองเรียนเคลื่อนที่กิ่วสามลอ ตําบลสามหมื่น อําเภอแมระมาด จังหวัดตาก ที่ความลึก 30 -40 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินแกรนิต กลุมวิทยาหิน GR1 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินแกรนิต ที่มีระดับการผุพังของ มวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปนดินทรายปนทรายแปง สีน้ําตาลออน จัดเปน ตัวอยางดินในกลุม SM............................................................................................................................198 รูปที่ 7.30 (ก) เก็บตัวอยาง TAK1/530 บริเวณบานทีวะเบยทะ ตําบลแมตื่น อําเภอแมระมาด จังหวัดตาก ที่ความลึก 160 -180 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินแกรนิต เนื้อหินแสดงลักษณะเปนริ้วขนาน กลุมวิทยาหิน GR3 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินแกรนิต เนื้อหินแสดงลักษณะเปน ริ้วขนาน ที่มีระดับการผุพังของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปนดินโคลน ปนทรายแปง สีน้ําตาล จัดเปนตัวอยางดินในกลุม CH.........................................................................200 รูปที่ 7.31 (ก) เก็บตัวอยาง TAK1/534 บริเวณบานเลอตอ ตําบลแมตื่น อําเภอแมระมาด จังหวัดตาก ที่ความลึก 220 -240 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินแกรนิต กลุมวิทยาหิน GR1 (ค) หนาตัดดินของชั้นดิน และหินผุ ที่เกิดจากหินแกรนิต ที่มีระดับการผุพังของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยาง เปนดินโคลนปนทรายแปง สีน้ําตาลออน จัดเปนตัวอยางดินในกลุม CL...........................................201 รูปที่ 7.32 (ก) เก็บตัวอยาง TAK1/535 บริเวณบานหวยนกกก ตําบลแมตื่น อําเภอแมระมาด จังหวัดตาก ที่ความลึก 240 -250 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินไนส กลุมวิทยาหิน F-MET3 (ค) หนาตัดดิน ของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินไนส ที่มีระดับการผุพังของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของ ตัวอยางเปนดินทรายปนทรายแปง สีน้ําตาลออน จัดเปนตัวอยางดินในกลุม SM............................202 รูปที่ 7.33 (ก) เก็บตัวอยาง TAK2_018 บริเวณพื้นที่การเกษตร ตําบลแมกาษา อําเภอแมสอด จังหวัดตาก ที่ความลึก 110 -120 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปนหินทราย กลุมวิทยาหิน FS3 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินทราย ที่มีระดับการผุพังของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปนดินโคลนปนทรายแปง สีน้ําตาลแดง จัดเปนตัวอยางดินในกลุม CH........203 รูปที่ 7.34 (ก) เก็บตัวอยาง TAK2_042 บริเวณบอขุดดิน ตําบลแมกาษา อําเภอแมสอด จังหวัดตาก ที่ความลึก 40 -60 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปนหินทรายแทรกสลับหินทรายแปง กลุมวิทยาหิน FS3 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินทรายแทรกสลับหินทรายแปง ที่มีระดับการผุพัง ของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปนดินโคลนปนทรายแปง สีน้ําตาลแดงจัดเปน ตัวอยางดินในกลุม CH.............................................................................................................................204
XXV สารบัญรูป (ตอ) รูปที่ 7.35 (ก) เก็บตัวอยาง TAK2/020 บริเวณทางเขาบานไรอุไรไพฑูล ตําบลแมปะ อําเภอแมสอด จังหวัดตาก ที่ความลึก 140 -160 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปนหินทราย กลุมวิทยาหิน FS4 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินทราย ที่มีระดับการผุพังของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปนดินโคลนปนทรายแปง สีน้ําตาล จัดเปนตัวอยางดินในกลุม CL...............206 รูปที่ 7.36 (ก) เก็บตัวอยาง TAK1/359 บริเวณริมทางหลวงหมายเลข 12 ตําบลแมปะ อําเภอแมสอด จังหวัดตาก ที่ความลึก 40 -60 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปนหินทรายแทรกสลับกับ หินโคลน กลุมวิทยาหิน SS6 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินทรายแทรกสลับกับ หินโคลน ที่มีระดับการผุพังของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปนดินทรายแปง สีน้ําตาล จัดเปนตัวอยางดินในกลุม ML................................................................................................207 รูปที่ 7.37 (ก) เก็บตัวอยาง TAK2/074 บริเวณบอขุดดิน ตําบลพระธาตุผาแดง อําเภอแมสอด จังหวัดตาก ที่ความลึก 60 -80 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปนหินทรายแทรกสลับหินทรายแปง กลุมวิทยาหิน FS4 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินทรายแทรกสลับหินทรายแปง ที่มีระดับการผุพังของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปนดินโคลนปนทรายแปง สีน้ําตาล จัดเปนตัวอยางดินในกลุม CL.................................................................................................208 รูปที่ 7.38(ก) เก็บตัวอยาง TAK2/266.1 บริเวณบานมูเซอ ตําบลดานแมละเมา อําเภอแมสอด จังหวัดตาก ที่ความลึก 250 -350 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปนหินทรายแปงแทรกสลับหินทราย กลุมวิทยาหิน FS3 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินทรายแปงแทรกสลับหินทราย ที่มีระดับการผุพังของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปนดินทรายแปงปนทราย สีน้ําตาลแดง จัดเปนตัวอยางดินในกลุม ML.........................................................................................209 รูปที่ 7.39 (ก) เก็บตัวอยาง TAK1/356 บริเวณศูนยวิจัยและพัฒนาการเกษตร ตําบลดานแมละเมา อําเภอแมสอด จังหวัดตาก ที่ความลึก 80 -100 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปน หินดินดานแทรกสลับหินทราย กลุมวิทยาหิน FS3 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจาก หินดินดานแทรกสลับหินทราย ที่มีระดับการผุพังของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยาง เปนดินทรายแปงปนทราย สีน้ําตาลแดง จัดเปนตัวอยางดินในกลุม ML............................................210 รูปที่ 7.40 (ก) เก็บตัวอยาง TAK1/358 บริเวณริมทางหลวงหมายเลข 12 ตําบลดานแมละเมา อําเภอแมสอด จังหวัดตาก ที่ความลึก 230 -250 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปนหินดินดาน กลุมวิทยาหิน FS3 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากดินดาน ที่มีระดับการผุพังของ มวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปนดินโคลนปนทรายแปง สีน้ําตาลแดง จัดเปนตัวอยางดินในกลุม MH................................................................................................................211 รูปที่ 7.41 (ก) เก็บตัวอยาง TAK2/359 บริเวณพื้นที่เปดทําเหมือง ตําบลแมตาว อําเภอแมสอด จังหวัดตาก ที่ความลึก 100 -150 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปนหินทรายแทรกสลับหินทรายแปง และหินดินดาน กลุมวิทยาหิน FS4 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินทรายแทรกสลับ หินทรายแปง และหินดินดาน ที่มีระดับการผุพังของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยาง เปนดินทรายแปงปนทราย สีน้ําตาลออน จัดเปนตัวอยางดินในกลุม ML..........................................213
XXVI สารบัญรูป (ตอ) รูปที่ 7.42 (ก) เก็บตัวอยาง TAK2/362 บริเวณพื้นที่เปดทําเหมือง ตําบลแมกุ อําเภอแมสอด จังหวัดตาก ที่ความลึก 130 -190 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปนหินทรายแทรกสลับหินทรายแปง และหินดินดาน กลุมวิทยาหิน FS4 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินทรายแทรกสลับ หินทรายแปง และหินดินดาน ที่มีระดับการผุพังของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยาง เปนดินทรายแปงปนทราย สีน้ําตาลออน จัดเปนตัวอยางดินในกลุม SM..........................................214 รูปที่ 7.43 (ก) เก็บตัวอยาง TAK1/602บริเวณริมถนนเขื่อนแมปงตอนลางจนถึงเขื่อนภูมิพล ตําบลสามเงา อําเภอสามเงา จังหวัดตาก ที่ความลึก 20 -30 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปนหินไมกาชีสต กลุมวิทยาหิน F-MET3 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินไมกาชีสต ที่มีระดับการผุพัง ของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปนดินทรายแปงปนทราย สีน้ําตาล จัดเปน ตัวอยางดินในกลุม SM............................................................................................................................215 รูปที่ 7.44 (ก) เก็บตัวอยาง TAK1/012 บริเวณพื้นที่เปดหนาดิน ตําบลแมจัน อําเภออุมผาง จังหวัดตาก ที่ความลึก 60 -70 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปนหินทราย กลุมวิทยาหิน SS2 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินทราย ที่มีระดับการผุพังของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปนดินโคลนทรายแปง สีน้ําตาล จัดเปนตัวอยางดินในกลุม CL.....................216 รูปที่ 7.45 (ก) เก็บตัวอยาง TAK1/018 บริเวณริมถนนทางเขาน้ําตกทีลอซู ตําบลหนองหลวง อําเภออุมผาง จังหวัดตาก ที่ความลึก 20 -30 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปนหินทราย กลุมวิทยาหิน CB1 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินทราย ที่มีระดับการผุพังของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปนดินทรายแปงปนทราย สีน้ําตาลแดง จัดเปนตัวอยางดิน ในกลุม ML................................................................................................................................................218 รูปที่ 7.46 (ก) เก็บตัวอยาง TAK1/072 บริเวณริมทางหลวงหมายเลข 1090 ตําบลโมโกร อําเภออุมผาง จังหวัดตาก ที่ความลึก 20 -30 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปนหินทราย กลุมวิทยาหิน FS3 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินทราย ที่มีระดับการผุพังของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปนดินโคลน สีน้ําตาลแดง จัดเปนตัวอยางดินในกลุม CH............219 รูปที่ 7.47 (ก) เก็บตัวอยาง TAK2/256 บริเวณพื้นที่อางเก็บน้ําสาธารณะเขาปูน ตําบลเชียงทอง อําเภอวังเจา จังหวัดตาก ที่ความลึก 40 -60 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปนหินทราย กลุมวิทยาหิน FS4 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินทราย สีเทาออน ที่มีระดับการผุพังของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปนดินโคลน สีน้ําตาล จัดเปนตัวอยางดินในกลุม CH...................220 รูปที่ 7.48 (ก) เก็บตัวอยาง TAK2/259 บริเวณพื้นที่เปดหนาดิน บานยะมา ตําบลเชียงทอง อําเภอวังเจา จังหวัดตาก ที่ความลึก 60 -80 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปนหินควอรตไซต กลุมวิทยาหิน FS3 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินควอรตไซต สีเทา ที่มีระดับ การผุพังของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปนดินโคลน สีน้ําตาล จัดเปนตัวอยางดิน ในกลุม CH................................................................................................................................................221
XXVII สารบัญรูป (ตอ) รูปที่ 7.49 (ก) เก็บตัวอยาง TAK2/265 บริเวณรานวัสดุกอสราง ตําบลนาโบสถ อําเภอวังเจา จังหวัดตาก ที่ความลึก 90-110 ซม. จากผิวดิน (ข) ลักษณะของหินฐานเปนหินแกรนิต กลุมวิทยาหิน GR1 (ค) หนาตัดดินของชั้นดินและหินผุที่เกิดจากหินแกรนิต ที่มีระดับการผุพังของมวลหินสูง (zone IV) (ง) ลักษณะของตัวอยางเปนดินทรายปนโคลน สีน้ําตาลออน จัดเปนตัวอยางดินในกลุม SC...............222 รูปที่ 7.50 แสดงระบบจําแนกดินโดยระบบ Unified Soil Classification............................................................227 รูปที่ 7.51แสดงระบบจําแนกดินโดยระบบ Unified Soil Classification.............................................................228 รูปที่ 7.52 แผนที่แสดงกลุมดินเบื้องตน จังหวัดตาก...............................................................................................230
XXVIII สารบัญตาราง ตารางที่ 2.1แสดงการจําแนกชนิดของแผนดินถลม (ดัดแปลงจาก Varnes, 1978)..............................................10 ตารางที่ 2.2แสดงการจําแนกระดับความเร็วในการเคลื่อนที่ของมวลดิน (Cruden and Varnes, 1996)..................................................................................................................10 ตารางที่ 3.1คําอธิบายแผนที่ธรณีวิทยาจังหวัดตาก.................................................................................................24 ตารางที่ 3.2 คําอธิบายแผนที่กลุมวิทยาหินจังหวัดตาก............................................................................................37 ตารางที่ 4.1ตารางการจําแนกหินอัคนี (Dearman, 1991).....................................................................................58 ตารางที่ 4.2 ตารางการจําแนกหินแปร (Dearman, 1991).....................................................................................58 ตารางที่ 4.3 ตารางการจําแนกหินตะกอน (Dearman, 1991).................................................................................59 ตารางที่ 4.4สรุปชนิดและแหลงที่มาของขอมูล........................................................................................................60 ตารางที่ 4.5 หลักการจําแนกลักษณะของแผนดินถลมจากการแปลความหมายภาพถายทางอากาศ และภาพดาวเทียม (ดัดแปลงจาก Miller, 2007 และ Soeters and Westen, 1996) .......................61 ตารางที่ 4.6 ปจจัยที่นํามาใชในแบบจําลองแผนดินถลม.........................................................................................65 ตารางที่ 4.7 ตารางแสดงชวงคา AUC ที่ใชอางอิงความถูกตองของโมเดล (Hasanat and others, 2010) ........71 ตารางที่ 5.1ความสัมพันธระหวางรองรอยแผนดินถลมกับปจจัยที่ควบคุมการเกิดแผนดินถลม.........................76 ตารางที่ 5.2การใหน้ําหนักดวยวิธี Reliability weighting เรียงจากมากไปหานอย..............................................87 ตารางที่ 5.3การใหน้ําหนักดวยวิธี Accountability weighting เรียงจากมากไปหานอย....................................87 ตารางที่ 5.4การใหน้ําหนักดวยวิธีเฉลี่ย Average weighting เรียงจากมากไปหานอย........................................87 ตารางที่ 5.5 วิธีการจัดกลุมของระดับของพื้นที่มีโอกาสเกิดแผนดินถลม...............................................................88 ตารางที่ 5.6ระดับของพื้นที่มีโอกาสเกิดแผนดินถลม 5 ระดับจําแนกตามวิธี Geometric intervals................89 ตารางที่ 5.7 พื้นที่มีโอกาสเกิดแผนดินถลมจําแนกตามตําบล..................................................................................91 ตารางที่ 6.1ขอมูลรองรอยแผนดินถลมในพื้นที่จังหวัดตาก....................................................................................95 ตารางที่7.1 เกณฑการผุพังของมวลหิน (ดัดแปลงจากRuxton and Berry (1957) Dearman (1976) Fookes (1997) และ Hearn (2016))....................................................................164 ตารางที่7.2 แสดงตําแหนงเก็บตัวอยางแบบไมคงสภาพครอบคลุมกลุมวิทยาหินในพื้นที่จังหวัดตาก...............167 ตารางที่ 7.3 แสดงรายละเอียดตําแหนง ระดับความลึก จํานวน และประเภทงานทดสอบ ของตัวอยางแบบไมคงสภาพ........................................................................................................................225 ตารางที่ 7.4 แสดงผลการทดสอบดินขั้นพื้นฐาน (คาพิกัดอัตตะเบิรกความถวงจําเพาะของเม็ดดิน)...............................................................................231 ตารางที่ 7.5 แสดงผลการทดสอบดินขั้นพื้นฐาน (การหาขนาดเม็ดดิน วิธีรอนผานตะแกรงและวิธีไฮโดรมิเตอร) ..........................................................233
บทคัดยอ การประเมินพื้นที่มีโอกาสเกิดแผนดินถลมจังหวัดตาก มีวัตถุประสงคเพื่อกำหนดขอบเขตระดับ ของพื้นที่มีโอกาสเกิดแผนดินถลม ในพื้นที่จังหวัดตาก ดวยระบบสารสนเทศภูมิศาสตรและเทคนิคการรับรู ระยะไกล โดยใชแบบจําลองทางสถิติ Bivariate probability และการใหคาน้ำหนัก (Weighting) ผลการ วิเคราะหอธิบายคาความสัมพันธระหวางรองรอยแผนดินถลมซึ่งไดจากการแปลขอมูลภาพถายดาวเทียม Google Image ในชวง 23 ป ที่ผานมาระหวางป พ.ศ. 2543–2565 และจากการสำรวจรองรอยแผนดินถลม ภาคสนามเพิ่มเติม พบรองรอยแผนดินถลมทั้งหมด 6,623 รอย รวมกับปจจัยควบคุมการเกิดแผนดินถลม (Controlling factors) ทั้ง 7 ปจจัย ไดแก (1) กลุมวิทยาหิน (2) หนารับน้ำฝน (3) ทิศทางการไหลของน้ำ (4) ระยะหางจากโครงสรางทางธรณีวิทยา (5) ระดับความสูง (6) ความลาดชัน และ (7) การใชประโยชนที่ดิน จากการศึกษา พบวา ปจจัยที่มีความสัมพันธกับการเกิดแผนดินถลม เรียงลำดับตามความสำคัญ มากไปนอย คือ (1) ความลาดชัน (2) กลุมวิทยาหิน (3) การใชประโยชนที่ดิน (4) ระดับความสูง (5) หนารับ น้ำฝน (6) ระยะหางจากโครงสรางทางธรณีวิทยา และ (7) ทิศทางการไหลของน้ำ ตามลำดับ โดยการกระจาย ตัวของรองรอยแผนดินถลมสวนใหญพบอยูในพื้นที่ที่มีระดับความสูงตั้งแต 1,000-1,400 เมตรจากระดับทะเล ปานกลาง มีความลาดชันอยูในชวง 50-60 องศา พบในกลุมวิทยาหิน VOL1 จำพวกหินอัคนีภูเขาไฟประกอบ ดวยแรสีจางถึงปานกลาง กลุมวิทยาหิน F-MET2 จำพวกหินแปรที่มีริ้วขนานเกรดต่ำ และกลุมวิทยาหิน FS4 จำพวกหินตะกอนเนื้อละเอียดแทรกชั้นกับหินมารลหินน้ำมัน และถานหิน และกลุมวิทยาหิน GR1 จำพวก หินแกรนิตเนื้อผลึกขนาดเดียว บริเวณที่มีการใชประโยชนที่ดินเปนบริเวณพื้นที่กวางใหญสำหรับเลี้ยงสัตว, ทุงเลี้ยงสัตวและพื้นที่ปาที่มีตนไมใหญ นอกจากนี้ยังสัมพันธกับมรสุมตะวันตกเฉียงใตมรสุมตะวันออก เฉียงเหนือ และพายุหมุนเขตรอน ผลจากการวิเคราะหแบบจำลองแผนดินถลมสามารถจำแนกพื้นที่มีโอกาส เกิดแผนดินถลมออกเปน 5 ระดับ ไดแก 1) ระดับต่ำมาก (Very low) มีพื้นที่ครอบคลุมประมาณ 1,131 ตาราง กิโลเมตร คิดเปนรอยละ 6.63 ของพื้นที่มีโอกาสเกิดแผนดินถลมทั้งหมด 2) ระดับต่ำ (Low) มีพื้นที่ครอบคลุม ประมาณ 2,524 ตารางกิโลเมตร คิดเปนรอยละ 14.78 ของพื้นที่มีโอกาสเกิดแผนดินถลมทั้งหมด 3) ระดับปานกลาง (Moderate) มีพื้นที่ครอบคลุมประมาณ 8,050 ตารางกิโลเมตร คิดเปนรอยละ 47.16 ของ พื้นที่มีโอกาสเกิดแผนดินถลมทั้งหมด 4) ระดับสูง (High) มีพื้นที่ครอบคลุมประมาณ 5,011 ตารางกิโลเมตร คิดเปนรอยละ 29.35 ของพื้นที่มีโอกาสเกิดแผนดินถลมทั้งหมด และ 5) ระดับสูงมาก (Very high) มีพื้นที่ ครอบคลุมประมาณ 356 ตารางกิโลเมตร คิดเปนรอยละ 2.08 ของพื้นที่มีโอกาสเกิดแผนดินถลมทั้งหมด ทั้งนี้ขอมูลที่ไดจากการศึกษาพื้นที่มีโอกาสเกิดแผนดินถลมสามารถนำไปใชอธิบายสภาพแวดลอมของแตละ พื้นที่ถึงสาเหตุของการเกิดแผนดินถลมไดอยางถูกตอง และยังสามารถนำไปใชเปนเครื่องมือในการวางแผน บริหารจัดการธรณีพิบัติภัยในระดับทองถิ่น (Local zoning) เพื่อสนับสนุนการลดผลกระทบตอชีวิตและ ทรัพยสินของประชาชนไดทันตอเหตุการณ คำสำคัญ: แผนดินถลม (Landslide), แผนที่พื้นที่มีโอกาสเกิดแผนดินถลม (Susceptibility map) แบบจำลองทางสถิติแบบสองตัวแปร (Bivariate probability), การใหคาน้ำหนัก (Weighting), ระดับทองถิ่น (Local zoning), ปจจัยที่เกี่ยวของกับการเกิดแผนดินถลม (Controlling factors)
กิตติกรรมประกาศ คณะผูจัดทำขอขอบคุณ นายสมศักดิ์ วัฒนปฤดา ผูอำนวยการกองธรณีวิทยาสิ่งแวดลอม ที่ใหการสนับสนุนดานความรูวิชาการ พรอมคำแนะนำ ตลอดจนการแกปญหาที่เกิดขึ้นทั้งภาคสนามและ สำนักงาน นอกจากนี้ขอขอบคุณ ผูอำนวยการสำนักงานทรัพยากรธรณีเขต1 ผูอำนวยการสำนักงานทรัพยากร ธรณีเขต 2 และผูอำนวยการสำนักงานทรัพยากรธรณีเขต 3 ที่ใหการสนับสนุนในดานตาง ๆ ทำให งานสำเร็จลุลวงไปดวยดี ขอขอบคุณเจาหนาที่หนวยงานภาครัฐ หนวยงานภาคเอกชน และประชาชนในพื้นที่ที่ให ความรวมมือทั้งในเรื่องการใหขอมูลแผนดินถลม และแบงปนประสบการณที่ประสบ รวมถึงการชวยเหลือ ในการเขาพื้นที่สำรวจ และสิ่งที่ประทับใจคือการมีน้ำใจของคนในทองถิ่น สุดทายนี้ ขอขอบคุณคณะผูจัดทำทุกคนที่ทำงานกันอยางหนักตลอด 1 ป ขอขอบคุณ สถานที่ทั้ง 4 จังหวัด ที่ใหคณะผูจัดมีโอกาสไดเรียนรูหลายๆอยางทั้งทางวิชาการ และชีวิตการทำงาน นอกจากนี้ขอขอบคุณทีมงานที่มีความสามัคคี คอยชวยเหลือซึ่งกันและกัน เสนอแนวคิด คำแนะนำตางๆ ทำใหรายงานวิชาการเลมนี้ออกมาอยางมีประสิทธิภาพและความถูกตองมากที่สุด และคณะผูจัดทำ คาดหวังอยางยิ่งวารายงานวิชาการเลมนี้จะสามารถนำไปพัฒนาความรู ความเขาใจเกี่ยวกับธรณีพิบัติภัย แผนดินถลม และใชประกอบการวางแผนเตรียมพรอมรับมือกับธรณีพิบัติภัยแผนดินถลมที่จะเกิดขึ้น ในอนาคตได คณะผูจัดทำ กันยายน 2566
- 1 - บทที่ 1 บทนำ 1.1 ความเปนมา แผนดินถลมเปนไดทั้งภัยพิบัติทางธรรมชาติและภัยที่เกิดจากมนุษยที่สรางความเสียหายทั้งตอ ชีวิตและทรัพยสินของประชาชนในพื้นที่ตางๆ ทั่วโลก รวมทั้งประเทศไทย จะเห็นไดวาในระยะเวลาหลายป ที่ผานมามีเหตุการณพิบัติภัยแผนดินถลมเกิดขึ้นในหลายพื้นที่อยางตอเนื่อง และมีแนวโนมที่จะเกิดบอยขึ้น เนื่องจากสภาพอากาศโลกที่มีความแปรปรวนมากขึ้น รวมทั้งเกิดจากการกระตุนดวยธรรมชาติ และกิจกรรม ของมนุษย ประกอบกับการขยายตัวของชุมชนเขาไปตั้งถิ่นฐานในพื้นที่เสี่ยงภัย การเปลี่ยนแปลงการใช ประโยชนที่ดินจากพื้นที่เกษตรสูพื้นที่เมือง และการรุกล้ำพื้นที่ปา จากปจจัยเหลานี้ลวนมีสวนกระตุนให ปญหาแผนดินถลมมีความรุนแรง และมีความถี่ของการเกิดแผนดินถลมบอยครั้งขึ้น ดังนั้นจึงมีแนวคิด เกี่ยวกับการศึกษาและวิเคราะหพื้นที่เสี่ยงตอการเกิดแผนดินถลม เพื่อเปนแนวทางลดและบรรเทาความ เสียหายจากพิบัติภัยแผนดินถลมดวยเทคโนโลยีสารสนเทศและเทคนิคการสำรวจระยะไกล (geographic information system and remote sensing techniques) ซึ่งเปนเทคโนโลยีที่ถูกนำมาใชในการศึกษา พิบัติภัยแผนดินถลมอยางแพรหลาย ทั้งการศึกษาในพื้นที่ขนาดใหญ (regional zoning) และรายพื้นที่ (local zoning) จัดเปนเครื่องมือในการบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพและรวดเร็ว รวมถึงการจัดทำ ฐานขอมูลในรูปแบบสารสนเทศที่งายตอการปรับเปลี่ยนขอมูลเมื่อมีการสำรวจเพิ่มเติม กรมทรัพยากรธรณีในฐานะหนวยงานราชการที่มีหนาที่รับผิดชอบในการบริหารจัดการ ทรัพยากรธรณีและธรณีพิบัติภัยของประเทศ ดำเนินการสำรวจ ศึกษา วิจัย ปจจัยตางๆ ที่สงผลใหเกิดธรณี พิบัติภัยและติดตามพฤติกรรมของธรณีพิบัติภัยตาง ๆ เพื่อประเมินสถานภาพ กำหนดขอบเขตพื้นที่เสี่ยงภัย จัดทำแนวทางหรือมาตรการปองกันบรรเทาผลกระทบจากธรณีพิบัติภัยตาง ๆ พัฒนาขีดความสามารถใน การคาดการณและพยากรณความเสี่ยงตอการเกิดธรณีพิบัติภัย เพื่อเพิ่มขีดสมรรถนะในภารกิจหลักนั้น จึงไดเกิดโครงการจัดทำแผนที่พื้นที่มีโอกาสเกิดแผนดินถลมระดับรายละเอียด โดยนำเทคโนโลยีสารสนเทศ และเทคนิคการสำรวจระยะไกลควบคูกับการสำรวจภาคสนามมาใชเพื่อทำความเขาใจเกี่ยวกับลักษณะ สภาพแวดลอมของพื้นที่เสี่ยงภัยแผนดินถลม และใชในการจัดทำฐานขอมูลในรูปแบบสารสนเทศที่งายตอ การปรับเปลี่ยนขอมูล มีความรวดเร็ว และมีประสิทธิภาพ
- 2 - 1.2 วัตถุประสงคและเปาหมาย 1.2.1 วัตถุประสงค เพื่อกำหนดขอบเขตระดับของพื้นที่มีโอกาสเกิดแผนดินถลมในพื้นที่ดวยแบบจำลองทางสถิติ 1.2.2 เปาหมาย มีแบบจำลองทางคณิตศาสตรเพื่อการวิเคราะหพื้นที่มีโอกาสเกิดแผนดินถลมระดับรายละเอียด (landslide susceptibility model) ที่สามารถปรับเปลี่ยนขอมูลใหเปนปจจุบันไดงายและแผนที่พื้นที่มีโอกาส เกิดแผนดินถลม (landslide susceptibility map) 1.3 ขอบเขตการศึกษา การศึกษาพื้นที่มีโอกาสเกิดแผนดินถลมในระดับจังหวัดเปนขอมูลเชิงพื้นที่มีลักษณะเปนกริด (raster data) มีโครงสรางเปนชองเหลี่ยม เรียกวา จุดภาพ หรือ Grid cell เรียงตอเนื่องกันในแนวราบและ แนวดิ่ง ในแตละจุดภาพสามารถเก็บคาได 1คา มีความละเอียดของขอมูลอยูที่ 10 เมตร ซึ่งสามารถแบงงาน ออกเปน 3 สวนดังนี้ 1.3.1 งานวิเคราะหขอมูลพื้นฐาน 1) รวบรวมและเตรียมฐานขอมูลสารสนเทศภูมิศาสตร และภาพดาวเทียม 2) แปลความหมายรองรอยแผนดินถลมเบื้องตน ขอมูลทางธรณีวิทยา โครงสรางทาง ธรณีวิทยา ธรณีสัณฐานวิทยาจากขอมูลสัมผัสไกล ไดแก ภาพถายทางอากาศ และภาพดาวเทียม 1.3.2 งานสำรวจภาคสนาม 1) ดำเนินการสำรวจตรวจสอบขอมูลรองรอยแผนดินถลมที่ไดจากการแปลขอมูลดาวเทียม พรอมสำรวจรองรอยแผนดินถลมปจจุบันในภาคสนาม 2) สำรวจลักษณะธรณีวิทยาและแบงกลุมวิทยาหินในพื้นที่เสี่ยงตอการเกิดแผนดินถลม 1.3.3 งานศึกษาและวิเคราะห ศึกษาวิเคราะหแบบจำลองทางสถิติแบบสองตัวแปร (Bivariate probability) และการให คาน้ำหนัก (weighting) เพื่อหาคาความสัมพันธระหวางรองรอยแผนดินถลมในอดีตในรูปแบบอัตราสวน ความนาจะเปน หรือความหนาแนนของการกระจายตัวของแผนดินถลมในแตละกลุมยอยในปจจัยที่ เกี่ยวของกับแผนดินถลม
- 3 - 1.4 ประโยชนที่คาดวาจะไดรับ 1) แบบจำลองในการศึกษาพื้นที่มีโอกาสเกิดแผนดินถลมในพื้นที่ตนแบบที่สามารถนำไปใช เปนแนวทางในการจัดทำขอมูลพื้นที่มีโอกาสเกิดแผนดินถลมในพื้นที่อื่นในแตละภูมิภาคของประเทศ 2) ขอมูลฐานและปจจัยที่ใชในการพิจารณาการเกิดแผนดินถลมอยูในรูปแบบสารสนเทศ ภูมิศาสตร(Geographic Information System, GIS) ที่มีความสัมพันธกับตำแหนงในเชิงพื้นที่ (Spatial data) ซึ่งรูปแบบและความสัมพันธของขอมูลเชิงพื้นที่ทั้งหลายจะสามารถนำมาวิเคราะหดวย GIS และทำให สื่อความหมายในเรื่องการเปลี่ยนแปลงที่สัมพันธกับเวลาได 3) มีขอมูลฐานพื้นที่มีโอกาสเกิดแผนดินถลมสำหรับใชในการเปนขอมูลตั้งตนในการกำหนด ขอบเขตพื้นที่เสี่ยงภัยแผนดินถลม (landslide risk zoning) 4) แนวทางในการศึกษาลักษณะทางกายภาพของชั้นดินในพื้นที่ลาดชัน และวิธีการเลือกเก็บ ตัวอยางดินในชั้นที่อยูในแนวศักยภาพเลื่อนไถล เพื่อใหเขาใจถึงกลไกและกระบวนการทำงานของการเกิด แผนดินถลม 5) ขอมูลทางวิศวกรรมขั้นพื้นฐานของชั้นดินและหินผุของหินฐานในพื้นที่เสี่ยงภัย ซึ่งเปน ขอมูลสนับสนุนในการวิเคราะหชนิดของการเกิดแผนดินถลม (landslide type) ซึ่งมีประโยชนอยางมาก ในการวิเคราะหระดับความรุนแรงของพื้นที่ที่ไดรับผลกระทบจากแผนดินถลม 6) ขอมูลชั้นดินที่อยูในแนวศักยภาพเลื่อนไถล และลักษณะแผนดินถลมในพื้นที่เสี่ยงภัย 7) ฐานขอมูลสำคัญสำหรับการศึกษาและวิจัยแผนดินถลมทั้งในเรื่องของการปรับปรุง การวิเคราะหแบบจำลองแผนดินถลม เพื่อใหครอบคลุมขอมูลที่จะนำไปสูการพยากรณและคาดการณตอไป
บทที่ 2 วรรณกรรมปริทัศน 2.1 นิยามศัพท คำศัพทที่ใชในรายงานฉบับนี้ บางสวนอางอิงจากพจนานุกรมศัพทธรณีวิทยาฉบับ ราชบัณฑิตยสถาน (2544) คูมือการทำแผนที่แผนดินถลม (Fell, 2550) และหนังสือคำศัพทจากคูมือ การประเมินความเสี่ยงจากภัยพิบัติ ซึ่งจัดทำโดย สำนักงานโครงการพัฒนาแหงสหประชาชาติ (United Nations Development Programme: UNDP, 2559) ทั้งนี้ คำศัพทจะจัดเรียงตามลำดับความสำคัญ และความสัมพันธของความหมาย ดังนี้ 1) ภัยธรรมชาติ (natural hazard) คือ ภัยที่เกิดขึ้นจากธรรมชาติ เชน แผนดินไหว แผนดิน ถลม และโคลนถลม คลื่นใตน้ำหรือสึนามิ การระเบิดของภูเขาไฟ วาตภัย อุทกภัย และอื่น ๆ 2) ภัยพิบัติ (hazard) คือ ภัยเหตุการณที่เกิดจากธรรมชาติหรือการกระทำของมนุษยที่อาจ นำมาซึ่งความสูญเสียตอชีวิตทรัพยสิน ตลอดจนทำใหเกิดผลกระทบทางเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดลอม 3) ความเสี่ยงภัย (risk) คือ ความเสี่ยงที่มีโอกาสหรือความเปนไปไดในการไดรับผลกระทบ ทางลบจากการเกิดภัย โดยผลกระทบสามารถเกิดขึ้นกับชีวิต สุขภาพ การประกอบอาชีพ ทรัพยสิน และ บริการตาง ๆ ทั้งในระดับบุคคล ชุมชน สังคม หรือประเทศ 4) แผนดินถลม (landslide) คือ การเคลื่อนที่ของมวลหิน เศษหิน ดิน ตามลาดชัน 5) แผนดินถลมมีพลัง (active landslide) คือ แผนดินถลมที่ปจจุบันยังมีการเคลื่อนตัว สามารถเปนไดทั้งการเคลื่อนตัวครั้งแรก (first-time) และการเกิดซ้ำ (reactivation) 6) แผนดินถลมอุบัติซ้ำ (reactivated landslide) คือ การเคลื่อนตัวของมวลดินอีกครั้ง หลังจากมีการหยุดเคลื่อนตัว 7) แผนที่รองรอยแผนดินถลม (landslide inventory map) คือ แผนที่แผนดินถลมที่แสดง ตำแหนง จำแนก ปริมาณ กิจกรรม รวมถึงวันที่เกิดเหตุการณแผนดินถลมแตละพื้นที่ อีกทั้งเปนพื้นฐานที่ สำคัญมากในการประเมินโอกาสเกิดแผนดินถลม (landslide susceptibility/ hazard) และความเสี่ยงภัย (landslide risk) 8) แผนที่พื้นที่มีโอกาสเกิดแผนดินถลม (landslide susceptibility/ hazard map) คือ แผนที่ แสดงพื้นที่มีโอกาสเกิดแผนดินถลมเปนการประเมินเชิงปริมาณหรือเชิงคุณภาพของการจำแนกปริมาณ (หรือพื้นที่) และการกระจายตัวเชิงพื้นที่ของแผนดินถลมที่มีอยูหรืออาจเกิดขึ้นในพื้นที่ยังอาจรวมคำอธิบาย ของความเร็วและความรุนแรงของแผนดินถลมที่มีอยูหรือที่อาจเกิดขึ้น ความนาจะเปนที่อาจจะเกิดแผน ดินถลม ซึ่งบอกชนิดของแผนดินถลม และตำแหนงที่จะเกิดรวมถึงการกำหนดรอบความถี่โดยประมาณ (ความนาจะเปนรายป) ตอการถลมที่อาจจะเกิดขึ้น
- 6 - 91) ระดับหรือขอบเขตความรุนแรง (zoning) คือ พื้นที่ที่มีการจัดระดับความไวตอการเกิด แผนดินถลม ทั้งของ1พื้นที่มีโอกาสเกิดแผนดินถลม พื้นที่เสี่ยงภัยแผนดินถลม และพื้นที่ที่ไดรับผลกระทบ จากแผนดินถลม 10) แผนที่เสี่ยงภัยแผนดินถลม (landslide risk map) คือ แผนที่แสดงผลการประเมิน ความเสี่ยงตอการเกิดแผนดินถลมเปนผลผลิตที่ไดจากการประเมินพื้นที่มีโอกาสเกิดแผนดินถลม ซึ่งบงบอกระดับผลกระทบที่เกิดขึ้นตอองคประกอบที่มีความเสี่ยงจากเหตุการณภัยในพื้นที่หนึ่ง ๆ โดยมากแสดงผลเปนระดับสี 11) ดิน (soil) ก) ความหมายทางธรณีวิทยา คือ มวลวัสดุที่เกิดจากการผุพังของผิวโลกจากหินหรือ ชั้นตะกอนและยังไมจับตัวกันวางตัวบนหินดาน ข) ความหมายทางปฐพีศาสตรคือ เทหวัตถุธรรมชาติที่ปกคลุมพื้นโลกอยูเปนชั้นบาง ๆ เกิด จากการสลายตัวของหินและแรผสมคลุกเคลากับอินทรียวัตถุซึ่งประกอบดวยอินทรียวัตถุอนินทรียวัตถุ น้ำ และอากาศ ค) ความหมายทางวิศวกรรม คือ วัตถุทางธรรมชาติที่เกิดจากการแปรสภาพหรือสลายตัว ของหินและแรธาตุ ซึ่งทับถมกันในสภาพที่ไมแนนอาจจะมีอินทรียวัตถุเปนสวนประกอบดวยหรือไมก็ได แต “ดิน” หมายถึง กรวด (gravel) ทราย (sand) ทรายแปง (silt) และดินเหนียว (clay) 12) ดินกำเนิดโดยการสลายของหิน ณ ที่ตั้ง (residual soil) คือ ดินที่เกิดจากการผุพังของ หินตนกำเนิด เนื่องจากขบวนการปฏิกิริยาตอดิน ฟา อากาศ และตะกอนทับถมอยูกับที่ 13) ดินกำเนิดโดยการพัดพาไปตกตะกอน (transported soil)คือ ดินที่เกิดจากการถูกพัดพาจาก แหลงกำเนิดโดยตัวกลาง และไปทับถมในอีกที่หนึ่ง ตัวกลางที่พัดพาอาจเปนน้ำ ลม และธารน้ำแข็ง 14) ตะกอนน้ำพา (alluvium) คือ กรวด หิน ดิน ทราย และสิ่งอื่น ๆ ที่เกิดจากการพัดพาของ น้ำไปสะสมตัว ณ บริเวณใดบริเวณหนึ่ง เชน alluvial ตะกอนรูปพัดบริเวณที่ราบเชิงเขา 15) เศษหินเชิงเขา (colluvium) คือ กอนหินขนาดตาง ๆ ที่แตกหักกระจัดกระจายมากอง ทับถมระเกะระกะอยูเชิงเขาซึ่งเปนการแตกสลายตัวของเขาหินระยะแรก โดยเริ่มผุพังจากที่สูง รวงลงมา ไปหาที่ต่ำเพราะแรงดึงดูดของโลก 16) ตัวอยางแบบถูกรบกวน (disturbed sample) คือ ตัวอยางดินที่ไดจากการตอก ขุด หรือตัก ที่ทำใหตัวอยางดินเปลี่ยนสภาพ เนื่องจากถูกรบกวนจากแรงกระทำภายนอก 17) ระบบจำแนกดินเอกภาพ (Unified Soil Classification System, USCS) คือ ระบบการ เรียกชื่อดินจากการจำแนกจากผลการทดสอบขนาดของเม็ดดินและการกระจายตัวของดิน (grain size distribution) ขีดเหลว (liquid limit) และดัชนีพลาสติก (plastic index) 18) ระนาบการเลื่อนไถล (slip plane) คือ แนวระนาบที่หินผุหรือดินเคลื่อนตัวผาน โดยปกติ แนวระนาบจะประกอบไปดวยชั้นที่แข็งรองรับดานลางชั้นดินที่ออนกวา 19) วิทยาหิน (lithology) คือ วิชาที่วาดวยลักษณะทางกายภาพของหิน โดยการศึกษาจาก หินโผลหรือหินตัวอยาง
- 7 - 2.2 แผนดินถลม 2.2.1 ความหมายของแผนดินถลม แผนดินถลม (landslide) เกิดจากการเคลื่อนที่ของมวลดิน มวลหินลงมาตามลาดเขาดวย อิทธิพลของแรงโนมถวงของโลก (Cruden and Varnes, 1996) สามารถเกิดขึ้นเองตามธรรมชาติโดยมี ปจจัยภายนอกเปนตัวกระตุนหรือตัวเรง (triggering factors) เชน ปริมาณน้ำฝนที่ตกหนักอยางตอเนื่อง ทำใหเกิดการเปลี่ยนแปลงของชั้นน้ำใตดินสงผลใหชั้นดินและหินเสียสมดุลจนถึงขาดเสถียรภาพ กลาวคือ กลไกและกระบวนการควบคุมการเคลื่อนที่ของมวลดินที่เปนผลจากน้ำฝนเปนตัวเรง และการเปลี่ยนแปลง ของระดับน้ำใตดินเปนสาเหตุ นอกจากนี้ปรากฏการณแผนดินถลมสามารถเกิดขึ้นไดจากการกระทำของ มนุษย เชน การตัดถนน ตีนเขาถูกทำใหขาดเสถียรภาพ การตัดไมทำลายปา ขาดพืชพรรณปกคลุม และยึด เกาะดิน ทำใหงายตอการเกิดการพังทลาย และแผนดินถลม 2.2.2 การจำแนกประเภทของแผนดินถลม การจำแนกประเภทของแผนดินถลม และการพังทลายของลาดเขา (รูปที่ 2.1) ซึ่งใชใน รายงานฉบับนี้ยึดหลักเกณฑการจำแนกของ British Geological Survey (BGS) เปนแนวทางโดย หลักเกณฑดังกลาวมีพื้นฐานมาจากการจำแนกประเภทแผนดินถลมของ Varnes (1978) ซึ่งอาศัย หลักการพื้นฐาน 2 ประการในการจำแนก ไดแก 1) ชนิดของการเคลื่อนที่ (type of movement: falls, topples, slides, spreads, flows) และ 2) ชนิดของมวลเคลื่อนที่ (type of material: rock, debris, earth) (ตารางที่ 2.1) และการจำแนกระดับความเร็วในการเคลื่อนที่ของมวลดิน (Cruden and Varnes, 1996) (ตารางที่ 2.2) แผนดินถลมแตละประเภทสามารถอธิบายไดดังนี้ 1) การรวงหลน (falls) เปนการเคลื่อนที่ที่เกิดขึ้นอยางรวดเร็วมาก (extremely rapid) เปน การหลุด รวง กระดอน และกลิ้งอยางเปนอิสระภายใตแรงโนมถวงของโลกจากหนาผาหรือพื้นที่ลาดชันที่มี มุมเอียงเทสูง มักเกิดตามระนาบพื้นผิวที่มีการเคลื่อนที่ดวยแรงเฉือนนอยหรือไมมีเลย เชน รอยแตกหรือ รอยแยกในชั้นหิน สามารถจำแนกไดเปน 3 แบบตามชนิดของวัสดุ ไดแก (ก) หินรวง (rock fall) หินที่ หลุดรวง (ข) เศษหินและดิน (debris fall) ตะกอนดินเม็ดหยาบและหินที่หลุดลวงบริเวณเชิงเขา (ค) ดิน รวง (earth fall) ตะกอนดินเม็ดละเอียดที่หลุดตกลงมา 21) การลมคว่ำ (topples) เปนการเคลื่อนที่ในลักษณะลมคว่ำมาขางหนา (forward rotation) ภายใตแรงโนมถวงของโลก โดยมีจุดหมุนหรือแกนของการหมุนอยูที่ฐานของระนาบรอยชั้นความไมตอเนื่อง (basal discontinuities) 3) การเลื่อนไถล (slides) คือการเคลื่อนที่ของมวลบนระนาบการเฉือน (shear or rupture surfaces) สามารถแบงออกเปน 2 ประเภทตามลักษณะของระนาบการเคลื่อนที่ ไดแก การเลื่อนไถลบน ระนาบโคง (rotational slide or slump) และการเลื่อนไถลบนระนาบเรียบ (translational slide)การเลื่อน ไถลบนระนาบโคง มีจุดเดนคือ ระนาบของการเคลื่อนที่จะมีลักษณะโคงคลายชอน (spoon-like shape) หรือรูปประทุนหงาย (concave-upward failure surfaces) สวนการเลื่อนไถลบนระนาบเรียบ (planar
- 8 - rupture surface) มวลวัสดุมักจะเคลื่อนที่บนระนาบที่คอนขางขนานกับความลาดชันหรือตามระนาบ รอยแตก และทิศทางการวางตัวของชั้นหิน 4) การแผออกดานขาง (lateral spread) เปนลักษณะการแตกและยืดออกดานขางของ ชั้นหิน (coherent rocks) หรือชั้นดินที่มีความเชื่อมแนน (cohesive soils) เนื่องจากแรงดึง (tension) หรือแรง เฉือน (shear) สวนใหญมักเกิดสัมพันธกับแผนดินไหว และปรากฏการณดินไหล (liquefaction) บนพื้นราบ หรือพื้นที่ที่มีความลาดชันนอย หรือเกิดจากการที่มีหินหรือดินที่แข็งและไมอุมน้ำวางตัวทับอยูบนชั้นดินที่ อุมน้ำ เมื่อชั้นดินที่อุมน้ำถูกทับดวยน้ำหนักที่มากก็จะไหลออกดานขาง ทำใหชั้นดินและชั้นหินที่อยูดานบน แตกออกและยุบตัว 5) การไหล (flows) เปนการเคลื่อนที่ในลักษณะคลายของไหล (flow-like movement) ของ วัสดุแหงหรือวัสดุที่อิ่มตัวไปดวยน้ำลงมาตามความลาดชันและแรงโนมถวงของโลก สามารถแบงออกเปน ชนิดตาง ๆ ดังนี้ ก) หินไหล (rock flow: deep creep) หรือ หินถลม (rock avalanche) เปนการไหลอยาง รวดเร็วที่สุด (extremely rapid) ของเศษหิน (fragmented rocks) จากกองหินที่เลื่อนไถล (rock slide) หรือถลม (rock fall) มากอนหนา ข) เศษวัสดุธรณีไหล (debris flow) เปนการเคลื่อนที่อยางรวดเร็วมาก (very rapid) ของเศษหินและตะกอนดินที่อิ่มตัวไปดวยน้ำบนเสนทางการไหลที่มีอยูเดิม (established paths) เชน รองธาร (gullies) และรองน้ำลำดับที่หนึ่งหรือสอง (first-or second-order drainage channels) ปกติการไหลของเศษหินและตะกอนดินมักจะมาจากแผนดินถลมประเภทอื่น ๆ ที่เกิดขึ้นบนทางลาดชัน โดยมีน้ำเปนตัวกลางพัดพาเอาเศษหินและตะกอนดินไหล รวมถึงซากตนไมกอนที่จะไหลลงมากอง ทับถมบริเวณที่ราบเชิงเขาในลักษณะของเนินตะกอนรูปพัดหนาหุบเขา ค) การถลมของเศษวัสดุธรณี (debris avalanche) เปนการไหลอยางรวดเร็วมากถึงมาก ที่สุด (very rapid to extremely rapid) ของเศษหินและตะกอนดินที่มีความชื้นหรืออิ่มตัวไปดวยน้ำ (partially or fully saturated debris) สามารถพบไดทั่วไปบนพื้นที่ที่มีความลาดชันสูง ง) ดินไหล (earth flow) เปนการเคลื่อนที่ของชั้นดินหรือชั้นหินที่มีตะกอนขนาดละเอียดหรือ อนุภาคของดินเหนียวเปนองคประกอบหลัก (fine-grained materials or clay-bearing rocks) มักเกิด บนพื้นที่ที่มีความลาดชันไมสูงนัก (moderate slopes) โดยอัตราความเร็วในการไหลจะแปรผันตรงกับปริมาณ ความชื้นในดิน จ) โคลนไหล (mud flow) หรือ ดินไหลแบบเร็วมาก (rapid earth flow) เปนการไหลอยาง รวดเร็วมากถึงมากที่สุด (very rapid to extremely rapid) ของตะกอนดินที่ประกอบไปดวยอนุภาคของ ทราย ทรายแปง และดินเหนียว ไมนอยกวารอยละ 50 และมีคาความชื้นในสถานภาพพลาสติกของดิน (plastic index) > รอยละ 5 ฉ) การคืบตัว (creep) เปนการคืบหรือไหลคลานอยางชา ๆ ดวยอัตราความเร็วคงที่ ไปตามการเอียงเทของชั้นดินหรือหิน สามารถแบงออกเปน 3 ประเภท คือ การคืบตามฤดูกาล (seasonal creep) การคืบอยางตอเนื่อง (continuous creep) และการคืบแบบเรง (progressive creep) 6) แผนดินถลมแบบซับซอน (complex landslide) เปนการเคลื่อนที่ของมวลดินมากกวา หนึ่งชนิดในธรรมชาติมวลดินที่เกิดการเคลื่อนที่กอนมักไปกระตุนใหเกิดการเคลื่อนที่ในรูปแบบอื่นตามมา
- 9 - เชน การเลื่อนไถลบนระนาบโคงของชั้นดินบนไหลเขาสามารถไถลลงมาสูตีนเขา และมวลดินสามารถไหล ตอไปไดขึ้นอยูกับปริมาณความชื้นในดิน รูปที่2.1 ประเภทของแผนดินถลมจำแนกโดยอาศัยชนิดของการเคลื่อนที่ ชนิดของมวลเคลื่อนที่ ธรรมชาติ ของการเคลื่อนที่ อัตราการเคลื่อนที่ และความชื้น (คัดลอกและดัดแปลงจาก Varnes, 1978)
- 10 - ตารางที่ 2.1 แสดงการจำแนกชนิดของแผนดินถลม (ดัดแปลงจาก Varnes, 1978) ชนิดการเคลื่อนที่ (type of Movement) ชนิดของมวลเคลื่อนที่ (type of Material) ชั้นหิน (bedrock) ดินในเชิงวิศวกรรม (Engineering soils) predominately coarse > 20 % gravel and coarse grain predominately fine < 20 % gravel and coarse grain การรวงหลน (falls) การรวงหลนของหิน (rock fall) การรวงหลนของ เศษหินและดิน (debris fall) การรวงหลนของดิน (earth fall) การลมคว่ำ (topples) การลมคว่ำของหิน (rock topple) การลมคว่ำของเศษหินและดิน (debris topple) การลมคว่ำของดิน (earth topple) การเลื่อนไถล (slides) ระนาบโคง (rotational) การเลื่อนไถลของหิน (rock slide) การเลื่อนไถลของ เศษหินและดิน (debris slide) การเลื่อนไถลของดิน ระนาบเรียบ (earth slide) (translational) การแผกระจายออกดานขาง (lateral spreads) การแผกระจายออก ดานขางของหิน (rock spread) การแผกระจายออกดานขาง ของเศษหินและดิน (debris spread) การแผกระจายออกดานขาง ของดิน (earth spread) การไหล (flows) การไหลของหิน (rock flow: Deep creep) การไหลของเศษหินและดิน (debris flow) การไหลของดิน (earth flow) การถลมของเศษวัสดุธรณี (debris avalanche) โคลนไหล(mud flow หรือ rapid earth flow การคืบตัวของดิน (soil creep) การเคลื่อนที่แบบซับซอน (complex) มีชนิดการเคลื่อนที่ตั้งแต 2 ชนิดขึ้นไป (combination of two or more principle types of movement) ตารางที่ 2.2 แสดงการจำแนกระดับความเร็วในการเคลื่อนที่ของมวลดิน (Cruden and Varnes, 1996) ระดับ ความเร็ว คำอธิบาย ความเร็ว ความเร็วทั่วไป นัยสำคัญของการทำลายที่เปนไปได 7 รวดเร็ว ที่สุด 5 x 103 5/วินาที ความรุนแรงระดับสูงสุด; สิ่งกอสรางถูกทำลายโดยการปะทะกันของ วัตถุที่เคลื่อนที่ มีการสูญเสียหลายชีวิต การอพยพเปนไปไดยาก 6 รวดเร็ว มาก 5 x 101 3 เมตร/นาที สูญเสียสิ่งมีชีวิตบาง; ความเร็วรวดเร็วมากจนยากจะทำใหอพยพได ทุกคน 5 รวดเร็ว 5 x 10-1 1.8 เมตร/ชั่วโมง การอพยพยังเปนไปได; สิ่งปลูกสราง ทรัพยสิน และเครื่องมือ ถูกทำลายเสียหาย 4 ปาน กลาง 5 x 10-3 13 เมตร/เดือน สิ่งปลูกสรางชั่วคราวและสิ่งปลูกสรางที่ไวตอ ความรูสึกบางสวน ยังสามารถบำรุงซอมแซมชั่วคราวได 3 ชา 5 x 10-5 1.6 เมตร/ป การเยียวยาการกอสรางยังสามารถดำเนินตอไดระหวางการ เคลื่อนไหวนี้;สิ่งปลูกสรางที่ไมไวตอ ความรูสึกยังสามารถบำรุง ซอมแซม โดยมีการทำเปนประจำ ถาการเคลื่อนไหวโดยรวมไมมาก เกินไปในระหวางระยะเรงความเร็ว 2 ชามาก 5 x 10-7 16 มิลลิเมตร/ป สิ่งกอสรางถาวรบางแหงยังไมไดรับความเสียหาย 1 ชาที่สุด < 5 x 10-7 < 16 มิลลิเมตร/ ป ยังไมสามารถตรวจจับไดหากปราศจากเครื่องมือวัด; การกอสรางยัง เปนไปไดแตควรระมัดระวัง
- 11 - 2.3 ปจจัยที่เปนสาเหตุของการเกิดแผนดินถลม 2.3.1 สภาพภูมิประเทศ (topography) ลักษณะภูมิประเทศที่มีอิทธิตอความรุนแรงและโอกาสตอการเกิดแผนดินถลม คือ ความลาดชัน (slope) ความยาวของความลาดชัน (slope length) ทิศทางของความลาดชัน (aspect of slope) ระดับความสูงของพื้นที่ (elevation) และภูมิสัณฐาน (landform) วาเปนลักษณะสันเขาแบบ ยอดเขาแหลม ยอดเขามน หนาผา และเชิงเขาเปนตน สิ่งเหลานี้จะมีบทบาทตอการเคลื่อนที่หรือ การเลื่อนไหลของมวลดินตามลาดเขา จากหลาย ๆ งานวิจัยพบวาปจจัยความลาดชันและความสูงของ พื้นที่มีผลตอระดับความรุนแรงของการเกิดแผนดินถลม กลาวคือ เมื่อพื้นที่มีความลาดชันนอยกวา 5 องศา และความสูงนอยกวา 100 เมตร จะใหความรุนแรงตอการเกิดแผนดินถลมต่ำ (Anbalagan, 1992; Kingsbury and others, 1991) ในขณะที่ระดับความรุนแรงตอการเกิดแผนดินถลมจะสูงขึ้นเมื่อพื้นที่มี ความลาดชันมากกวา 45 องศาและความสูงมากกวา 300 เมตร อยางไรก็ตามยังพบวาพื้นที่ที่มีความลาด ชันระหวาง 21 - 40 องศา มีโอกาสเกิดแผนดินถลมมากที่สุด (Lessing and others, 1983; Mehrotra and others, 1991) สำหรับในกรณีศึกษาที่บานกะทูนเหนือ อำเภอพิปูน จังหวัดนครศรีธรรมราช พบวา รอยแผนดินถลมที่ไดจากการแปลภาพถายทางอากาศ จำนวน 1,826 รองรอย สวนมากรอยละ 70 พบอยู ในบริเวณที่มีความลาดชันระหวาง 30 องศา ถึง 60 องศา (วรวุฒิ ตันติวนิช, 2535) ความสูงของพื้นที่เปนปจจัยหนึ่งที่มีความสัมพันธกับการเกิดแผนดินถลม เนื่องจากพื้นที่ที่มี ความสูงมากยอมมีการกัดเซาะพังทลายรุนแรง ตามหลักการของการปรับตัวของพื้นโลก พื้นที่ที่อยูในที่สูง ก็จะมีการกรอน (erosion) มากตามไปดวย เชน การศึกษาของ Anbalagan (1992) ไดจําแนกระดับ ความสูงต่ำของภูมิประเทศตามระดับความรุนแรงที่เกิดแผนดินถลมเปน 3 ระดับ คือ ระดับความรุนแรงที่ เกิดแผนดินถลมต่ำพบที่ระดับความสูงนอยกวา 100 เมตร ระดับความรุนแรงที่เกิดแผนดินถลมปานกลาง พบที่ระดับความสูง 100 - 300 เมตร และระดับความรุนแรงที่เกิดแผนดินถลมสูง พบที่ระดับความสูง มากกวา 300 เมตร อยางไรก็ตามพื้นที่ที่สูงชันมาก เชน หนาผาหินสวนใหญประกอบดวยชั้นหินมากกวา ชั้นดิน จึงมีความคงทนมากกวาบริเวณที่เปนไหลเขาหรือลาดเขา ดังตัวอยางจากการศึกษาของศูนยวิจัย ปาไม (2537) ไดรายงานผลการศึกษาการเกิดแผนดินถลมในพื้นที่ภาคใตวา ตำแหนงที่พบแผนดินถลมใน ระดับความสูงต่ำกวา 200 เมตร พบ 14 แหง ระดับความสูง 200-500 เมตร พบ 1,050 แหง ระดับความ สูง 500-800 เมตร พบ 744 แหง และระดับความสูงมากกวา 800 เมตร พบนอยลง โดยพบเพียง 187 แหง อันเนื่องจากบริเวณที่ศึกษาที่ระดับความสูงขึ้นเปนชั้นหินมากกวาชั้นดิน 2.3.2 สภาพธรณีวิทยาและปฐพีวิทยา (Geology and Pedology) สภาพธรณีวิทยาที่แตกตางกันใหชั้นดินตางชนิดกัน และความหนาตางกัน เชน หินแกรนิต แสดงลักษณะไมมีความเปนเนื้อเดียวกัน มีอัตราการผุพังสูง แรที่เปนองคประกอบ เมื่อผุพังแลวจะใหชั้นดิน เปนตะกอนทราย หรือตะกอนทรายปนดินเหนียว (วรวุฒิ ตันติวนิช, 2535) สวนหินภูเขาไฟมีอัตราการผุพังสูง และใหชั้นดินทรายปนดินเหนียว หรือดินเหนียว สวนหินตะกอนเชน หินดินดาน หินโคลน เมื่อผุพังจะใหชั้นดิน เหนียวสวนพื้นที่ที่มีลักษณะธรณีวิทยาเปนหินแปร เชน หินชนวน หินควอรตไซตมีโอกาสเกิดแผนดินถลมได
- 12 - งายกวาหินตะกอน เชน หินปูน หินโดโลไมตและหินทราย (Mehrotra and others,1991) นอกจากนี้ การพิจารณาจากอัตราการผุพังอาจจะสามารถบงบอกถึงโอกาสเกิดแผนดินถลมได เชน ปจจัยการผุพัง สลายตัวของหินแบงเปน 3 กลุม คือ กลุมที่ 1 หินมีการผุพังสลายตัวเร็วแตโอกาสเกิดแผนดินถลมต่ำ ไดแก หินปูนหินควอรตไซตหินแกรนิต หินแกบโบร และหินไนส กลุมที่ 2 หินมีการผุพังสลายตัวปานกลางมีโอกาส เกิดแผนดินถลมปานกลาง ไดแก หินดินดาน และหินทรายแปง และกลุมที่ 3 หินมีการผุพังสลายตัวชา แตมีโอกาสเกิดแผนดินถลมสูง ไดแก หินชนวน หินฟลไลต และหินชีสต นอกจากนี้ยังพบวาโครงสรางทาง ธรณีวิทยามีผลตออัตราการผุพังของหิน โดยเฉพาะหินที่อยูในเขตรอยเลื่อน มีรอยแตกและรอยแยกมากสงผล ใหอัตราการผุพังสูงตามมาดวย เนื่องจากมีชองวางใหน้ำและอากาศผานเขาไปทำปฏิกิริยาทางเคมีไดงายขึ้น (Anbalagan, 1992) การเกิดแผนดินถลมระดับตื้น (shallow landslide) มีความหลากหลายทางชนิด ทั้งนี้ขึ้นอยูกับ ชนิดของดินที่เปนผลมาจากการผุพังของชั้นหินตนกำเนิด พิสุทธิ์และคณะ (2533) ไดศึกษาดินที่เกิดจากการผุพัง สลายตัวของหินแกรนิต บริเวณที่เกิดแผนดินถลมอำเภอพิปูน จังหวัดนครศรีธรรมราช พบวาดินสวนใหญเปน ดินทราย สามารถแบงเปน 2 ชั้นคือ ดินชั้นบนเปนดินรวนเหนียวปนทราย (sandy clay loam) ซึ่งประกอบ ดวยอนุภาคขนาดทรายรอยละ 50 - 65 ดินชั้นลางเปนดินเหนียวปนทราย (sandy clay) ซึ่งประกอบดวย อนุภาคขนาดทรายรอยละ 30 - 45 จากขอมูลนี้จะเห็นวาดินทรายมีแรงยึดเหนี่ยวของเม็ดดินมีนอยทำใหเกิด การพังทลายไดงาย โดยปกติแลวถาดินแหงสนิทจะไมมีแรงยึดเหนี่ยวเกิดขึ้นเลยดินจะมีแรงยึดเหนี่ยวเพิ่มขึ้น เมื่อดินไดรับความชื้นเพิ่มขึ้นและจะคอย ๆ ลดลงเมื่อดินไดรับความชื้นมากขึ้นเรื่อย ๆ จนเกินขีดจํากัด พลาสติก (plastic limit: PL) ดินแทบจะไมมีแรงยึดเหนี่ยวหรือไมมีเลย เมื่อดินไดรับความชื้นมากขึ้นจนถึง ขีดจํากัดความเหลว (liquid limit: LL) ดินจะอยูในสภาพเหลวและไหลได คาที่ไดจากผลตางระหวาง คาขีดจํากัดความเหลวกับคาขีดจํากัดพลาสติก เรียกวา ดัชนีพลาสติก (plastic Index: PI) ใชเปนตัวเปรียบ เทียบปริมาณความชื้นที่สามารถเพิ่มใหดินไดโดยดินไมเปลี่ยนสภาพเปนของเหลว ซึ่งดินแตละชนิดมีคาดัชนี พลาสติกไมเทากัน ดินที่มีคาดัชนีพลาสติกต่ำ (PI = 5) เชน ดินทรายแปง เมื่อไดรับความชื้นเพียงเล็กนอยจะ เปลี่ยนสภาพเปนของเหลวไดงายกวาดินที่มีคาดัชนีพลาสติกสูง (PI = 20) เชน ดินเหนียวตองไดรับความชื้น เขาไปมากกวาจึงจะเปลี่ยนสภาพเปนของเหลว 2.3.3 สภาพพืชพรรณและการใชที่ดิน (vegetation and land use) พืชพรรณและสิ่งปกคลุมดินมีอิทธิพลตอการเปลี่ยนแปลงพื้นที่ เชน พื้นที่เกษตรกรรม พื้นที่ปาที่ มีความหนาแนนมาก พื้นที่ที่มีพืชพรรณหนาแนนปานกลาง พื้นที่ที่มีพืชพรรณปกคลุมนอย และพื้นที่ที่ไมมี สิ่งปกคลุม (Anbalagan, 1992) เนื่องจากพืชชวยทำใหดินรวนซุย เมื่อฝนตกลงมาน้ำฝนแทรกซึมและไหลผาน ลงสูดินชั้นลางไดดี นอกจากนี้รากพืชยังชวยยึดอนุภาคดินไมใหแตกหลุดและเลื่อนไหลไดงาย มหาวิทยาลัย สงขลานครินทร คณะทรัพยากรธรรมชาติ (2540) ไดรายงานการศึกษาสภาพแผนดินถลมบริเวณไหลเขาของ เทือกเขาหลวงในจังหวัดนครศรีธรรมราช พบวาบริเวณที่เกิดแผนดินถลมสวนใหญเปนบริเวณลาดไหลเขาที่มี การถางปาเพื่อปลูกยางพารา ซึ่งมีระบบรากฝอย ขาดรากแกวยึดเกาะชั้นดินเปนปจจัยที่สงเสริมใหเกิดการขาด เสถียรภาพงายขึ้น (วรวุฒิ ตันติวนิช, 2535) เมื่อมีการกระตุนดวยปริมาณน้ำฝน แมวาบางแหงมีความลาดชัน ไมมากนัก แตรอยแผลที่เกิดแผนดินถลมจะเปดกวาง สวนบริเวณที่เปนปาซึ่งมีสภาพคอนขางสมบูรณมี การเกิดแผนดินถลมบาง แตรอยแผลของการถลมจะเกิดในบริเวณที่มีความลาดชันสูง นอกจากนี้อัตราการ
- 13 - แทรกซึมของน้ำยังเปนปจจัยเสริมในการเกิดแผนดินถลม เชน บริเวณปาผลัดใบ(deciduous forest) อัตรา การแทรกซึมของน้ำมีคามากกวา 1,270 มิลลิเมตรตอชั่วโมง สวนปาสน (Pine forest) มีคาระหวาง 36-1,270 มิลลิเมตรตอชั่วโมง (Hornbeck and Reinhart, 1964) ยังพบวาในดินชั้นฮิวมัสหรือโออัตราการแทรกซึมของ น้ำมีคาสูงถึง 5,994 มิลลิเมตรตอชั่วโมง ดินชั้นเอมีคาระหวาง 1,600-3,353 มิลลิเมตรตอชั่วโมง และดินชั้นบี (B horizon) มีคาระหวาง 230-432 มิลลิเมตรตอชั่วโมง (Trimble and others, 1951) กรณีศึกษาในประเทศไทยบริเวณพื้นที่ปาตนน้ำภาคเหนือ ซึ่งเปนปาดิบเขาก็พบเชนเดียวกัน วาแทบไมมีน้ำไหลบาบนผิวหนาดินเลย (นิวัติ เรืองพานิช, 2513) เปรียบเทียบกับพื้นที่รางปรากฏวา ปริมาณน้ำไหลบาบนผิวหนาดินมีมากกวาพื้นที่ปาดิบเขาถึง 2 เทา (นิพนธและคณะ, 2516) โดยภายใต สภาพปาที่ปกคลุมดวยเนื้อดินปนทรายหรือเนื้อดินเหนียวที่ปกคลุมไปดวยฮิวมัส และเศษซากพืช จะมีอัตราการแทรกซึมน้ำไมแตกตางกันมากนัก โดยใหเหตุผลวาชองวางของดินในระดับความลึกประมาณ 60 เซนติเมตร จากผิวดินแทบจะไมแตกตางกัน Hoover (1950) หมายความวาบริเวณพื้นที่ลุมน้ำที่มี ปาไมปกคลุมจะไมมีน้ำไหลบาบนผิวหนาดิน น้ำในลำธารที่เห็นเปนน้ำที่ไหลผานดินลาง (subsurface flow) เทานั้นที่ลงสูลำธาร (นิวัติ เรืองพานิช, 2513; Hoover and Hursh, 1943; Hewlett and Hibbert, 1967; Tsukamoto, 1966) อีกทั้งประเภทของปายังพบความแตกตางของปริมาณน้ำที่พืชดูดซับไวในดิน เชน ปาดิบแลง ปาดิบเขา ปาดิบชื้น ปาเบญจพรรณผสมไมสัก และปาเต็งรัง มีคาประมาณรอยละ 30, 9, 19, 39, และรอยละ 62 ของปริมาณฝน ตามลำดับ จะเห็นวาพื้นที่ปาดิบเขามีน้ำที่ถูกพืชดูดซับไวนอย ที่สุด เนื่องจากมีลักษณะของใบเปนมันและมีขนาดเล็กเปนสวนใหญ นอกจากนี้สภาพของบรรยากาศยัง เต็มไปดวยเมฆหมอกและมีคาความชื้นสัมพัทธสูงในขณะที่ปาชนิดอื่น ๆ มีน้ำที่ถูกพืชดูดซับไวประมาณ 40% ถึง 60% (Tangtham, 1999) 2.3.4 ปริมาณน้ำฝน (Rainfall) จากปจจัยสำคัญดังที่กลาวมาแลว ปริมาณน้ำฝนยังเปนปจจัยภายนอกที่มากระตุนใหระบบและ กลไกลการพังทลายของดิน หรือการเคลื่อนที่ของมวลดินเกิดขึ้นเร็วขึ้น กลาวคือ เมื่อมีฝนตกน้ำฝนจะซึมลงไป ในดินดวยอิทธิพลของแรงโนมถวง ระยะแรกการแทรกซึม (infiltration) ของน้ำฝนลงไปในดินคอนขางเร็ว เนื่องจากความชื้นในดินยังมีนอย เมื่อมีฝนตกนานขึ้นในดินจะมีความชื้นมากขึ้นอัตราการแทรกซึมจะชาลง ทั้งนี้ขึ้นอยูกับประเภทของเนื้อดิน ถาเปนดินเนื้อหยาบจำพวกดินทรายการแทรกซึมของน้ำลงไปในดินก็เปนไป อยางรวดเร็ว แตถาเปนดินเนื้อละเอียดจำพวกดินเหนียวการแทรกซึมจะคอนขางชา ปริมาณน้ำที่แทรกซึมลง ไปในดินจะไปกักเก็บไวในชองวางในดิน (soil pore) ถาปริมาณน้ำมีมากกวาที่ดินจะเก็บกักไวไดก็จะไหลผาน ลงสูชั้นน้ำใตดินหรือชั้นน้ำบาดาล (groundwater) ปริมาณน้ำฝนที่ตกลงมายังพื้นดินแทรกซึมลงไปในดิน ขึ้นอยูกับอัตราการแทรกซึม (infiltration rate) ถาปริมาณน้ำฝนที่ตกลงมาในอัตรานอยกวาอัตราการแทรกซึม น้ำฝนจะแทรกซึมลงในดินทั้งหมดแตถาปริมาณน้ำฝนที่ตกลงมาในอัตราที่มากกวาอัตราการแทรกซึม น้ำฝนที่ เหลือจากการแทรกซึมลงในดินก็จะเกิดการไหลบาผิวดิน (surface runoff) ลงสูที่ต่ำ กรณีที่มีพืชพรรณหรือปา ไมขึ้นปกคลุมพื้นดินปริมาณน้ำฝนที่ตกลงมาบางสวนจะถูกยึดไวโดยใบกิ่งกาน และลำตน จะมีมากหรือนอย ขึ้นอยูกับชนิดของพืชพรรณหรือประเภทของปาไม เมื่อน้ำฝนที่ตกแทรกซึมลงในดิน ดินก็จะไดรับความชื้น เพิ่มขึ้นทำใหดินมีน้ำหนักเพิ่มขึ้นมีผลทำใหแรงยึดเหนี่ยวระหวางมวลดินดวยกันหรือระหวางมวลดินกับหิน ลดลง ขณะเดียวกันแรงตานตอการยึดเหนี่ยวหรือแรงผลักดันมีเพิ่มมากขึ้น ประกอบกับสภาพพื้นที่ตามลาด
- 14 - ไหลเขามีความลาดชัน และมีแรงโนมถวงของโลก จึงเปนสาเหตุใหดินและหินแตกหลุดออกจากกันและ เกิดการถลมลงมา ดังตัวอยางของ ปริญญา นุตาลัย และวันชัย โสภณสกุลรัตน (2532) พบวาเมื่อมีปริมาณฝน ตกตั้งแต 260 มิลลิเมตรขึ้นไปภายในเวลา 24 ชั่วโมง จะเกิดแผนดินถลมตามลาดไหลเขาหลายแหง อยางไรก็ ตามนอกจากปริมาณน้ำฝนที่ยังตองศึกษาเพิ่มเติมแลวยังมีปจจัยจากความสัมพันธของความถี่และปริมาณ น้ำฝน พบวาจำนวนของการเกิดแผนดินถลมมีความสัมพันธกับความถี่และปริมาณน้ำฝน กลาวคือ ในระดับ รุนแรงมากตองมีปริมาณฝนตกสะสม มาแลว 2 วัน มากกวา 140 มิลลิเมตร และความหนาแนน (rainfall intensity) ของฝนมากกวา 35 มิลลิเมตรตอชั่วโมง ในระดับรุนแรงตองมีปริมาณฝนตกสะสมมาแลว 2 วัน ปริมาณน้ำฝนระหวาง 80 - 140 มิลลิเมตร ความหนาแนนของฝนมากกวา 15 มิลลิเมตรตอชั่วโมง และระดับ รุนแรงนอยตองมีปริมาณฝนตกสะสมมาแลว 2 วัน ปริมาณน้ำฝนมากกวา 40 มิลลิเมตรความหนาแนนของฝน มากกวา10 มิลลิเมตรตอชั่วโมง และการคาดคะเนปริมาณและความหนาแนนของฝนสามารถแบงเปน 3 ระดับ กลาวคือ(1) ระดับรุนแรงนอย ตองมีฝนตกติดตอกันมากกวา 3 วัน มีปริมาณฝนระหวาง 270-300 มิลลิเมตร และความหนาแนนของฝนระหวาง 90-100 มิลลิเมตรตอวัน (2) ระดับปานกลาง ตองมีฝนตกติดตอกันมากกวา 2 วัน มีปริมาณฝนระหวาง 280-300 มิลลิเมตร และความหนาแนนของฝนระหวาง 140-150 มิลลิเมตรตอวัน และ (3) ระดับรุนแรง ตองมีฝนตกมากกวา 6 วันมีปริมาณฝนระหวาง 480-500 มิลลิเมตร และความหนาแนน ของฝน ระหวาง 80-85 มิลลิเมตรตอวัน (Nianxueo and Zhupingo,1992)อยางไรก็ตามการศึกษาปริมาณ น้ำฝนที่มีผลตอการเกิดแผนดินถลมยังตองพิจารณารวมกับการเปลี่ยนแปลงของระดับน้ำใตดิน ซึ่งมีวงจร การเปลี่ยนแปลงแตกตางกันในแตละฤดูกาล และเปนสาเหตุหลักในการเคลื่อนตัวของมวลดิน 2.4 แนวความคิดเกี่ยวกับการทำแผนที่พื้นที่มีโอกาสเกิดแผนดินถลม ภัยพิบัติทางธรรมชาติ คือ “ภัยพิบัติที่มีโอกาสเกิดขึ้น ในชวงระยะเวลาใดเวลาหนึ่งภายใน บริเวณที่เกิดปรากฏการณธรรมชาติอาจสรางความเสียหาย” (Varnes, 1984) คำจำกัดความรวมถึงขนาด ที่ตั้งทางภูมิศาสตร และคาบอุบัติซ้ำของการเกิด (Carrara and Pike, 2008) ซึ่งขนาดจะเปนตัวบงบอก ความรุนแรงของปรากฏการณทางธรรมชาติ ซึ่งเปนเงื่อนไขทางพฤติกรรมและพลังของการทำลายลาง ที่ตั้งทางภูมิศาสตรจะเปนตัวบงชี้ถึงการระบุสถานที่ที่อาจเกิดปรากฏการณ เวลาจะเปนตัวบงชี้ถึงความถี่ ของเหตุการณ (temporal frequency) การประเมินอันตรายจากภัยพิบัติแผนดินถลมจึงตองคำนึงถึง ขนาดที่ตั้ง และเวลาของทั้งปจจัย ควบคุมและปจจัยกระตุน (Ayalew and Yamagishi, 2005; Dahal and others, 2008) อยางไรก็ตาม เปนการยากที่จะทำนายคุณลักษณะที่สำคัญทั้งสามประการดังที่กลาวมา โดยเฉพาะอยางยิ่งชวงเวลาที่จะ เกิดเหตุการณ นอกจากนี้ทั้งตัวแปรภายใน (ปจจัยควบคุมแผนดินถลม) และตัวแปรภายนอก (ปจจัยกระตุน) ถูกใชในการกำหนดการเกิดภัยพิบัติแผนดินถลมในพื้นที่ (Cevik and Topal, 2003) ตัวแปรภายในที่เปน ตัวกำหนดโอกาสเกิดแผนดินถลมประกอบดวย ธรณีวิทยาของชั้นหิน (bedrock geology) ธรณีสัณฐานวิทยา (geomorphology) ความหนาของชั้นดิน (soil depth) ชนิดของดิน (soil type) ระดับของความลาดชัน (slope gradient) หนารับน้ำฝนของความลาดชัน (slope aspect) ความนูนลาด(slope convexity) ความเวา โคงลาด(slope concavity) ระดับความสูงจากระดับทะเลปานกลาง (elevation) คุณสมบัติทางวิศวกรรมของ วัสดุธรณีที่มีความลาดชัน รูปแบบของการใชประโยชนที่ดิน (land use pattern) รูปแบบของทางน้ำ
- 15 - (drainage pattern)และอื่น ๆ (Dahal and others, 2008)ตัวแปรภายนอกที่เปนตัวกระตุนใหเกิดแผนดิน ถลมในพื้นที่มีโอกาสเกิดแผนดินถลมประกอบดวย ฝนตกหนักแผนดินไหว การประทุของภูเขาไฟ (Cevik and Topal, 2003) หรือการละลายของหิมะ (Malamud and others, 2004) โอกาสเกิดแผนดินถลม (landslide susceptibility) นิยมใชกันอยางกวางขวาง (Akgün and Bulut, 2007) และใชแทนที่คำวา “ความเสี่ยงภัยแผนดินถลม” (landslide hazard) เนื่องจากสามารถ กำหนดพื้นที่เสี่ยงภัยแผนดินถลมไดโดยไมตองอางถึงเวลาและขนาด (Dai and Lee, 2001) นอกจากนี้โอกาส เกิดแผนดินถลมคือ ความเปนไปไดที่จะเกิดแผนดินถลมในอนาคตในพื้นที่ที่กำหนด ขึ้นอยูกับทั้งสองตัวแปร คือ ตัวแปรภายในที่เปนปจจัยควบคุมการเกิดแผนดินถลม และตัวแปรภายนอกที่เขามากระตุนมีความ แตกตางขึ้นอยูกับเฉพาะพื้นที่ และเกิดขึ้นชั่วคราว แผนที่พื้นที่มีโอกาสเกิดแผนดินถลมพิจารณาจากการกระจายตัวของการเกิดแผนดินถลมใน อดีตและปจจัยควบคุมตาง ๆ (Nandi and Shakoor, 2010) ดวยเหตุนี้ จึงมีความสำคัญตอการระบุการ เกิดแผนดินถลมในอดีตอยางแมนยำ และกำหนดความสัมพันธระหวางขอมูลเชิงพื้นที่ที่แสดงถึงลักษณะ ทางกายภาพและเหตุการณแผนดินถลมที่เกิดขึ้น เพื่อกำหนดระดับโอกาสที่เชื่อถือไดของการเกิดแผนดิน ถลมในอนาคต (Park and Chi, 2008) โดยขั้นตอนสำหรับการประเมินและการทำแผนที่พื้นที่มีโอกาสเกิด แผนดินถลมในอดีตที่ผานมา มีความยากลำบากและใชเวลานาน (Dahal and others, 2008) แตเนื่องจากการพัฒนาของระบบภูมิศาสตรสารสนเทศ (GIS) และแอพพลิเคชั่นทางคอมพิวเตอรทำให ในปจจุบันการวิเคราะหโอกาสเกิดแผนดินถลมสามารถทำไดงายขึ้น (Dahal and others, 2008) 2.5 วิธีการศึกษาพื้นที่มีโอกาสเกิดแผนดินถลม วิธีการทางสถิติ คือ การวิเคราะหรวมกันของปจจัยที่ทำใหเกิดแผนดินถลมในอดีตถูกกำหนด ในเชิงสถิติและการคาดการณเชิงปริมาณจะทำขึ้นสำหรับพื้นที่ที่ไมมีแผนดินถลมในปจจุบัน แตมีสภาพที่ คลายคลึงกัน (Soeters and van Westen, 1996) ในปจจุบันแนวทางทางสถิติถือเปนเทคนิคที่เหมาะสม ที่สุดสำหรับการประเมินโอกาสเกิดแผนดินถลม (Dai and others, 2001) เนื่องจากเปนไปตาม วัตถุประสงค งายตอการปรับปรุง และสามารถทำซ้ำได (He and Beighley, 2008) วิธีการทางสถิติที่ใช สำหรับการวิเคราะหภัยพิบัติแผนดินถลมในโครงการนี้คือ วิธีการวิเคราะหแบบสองตัวแปร (Bivariate statistical analysis) การวิเคราะหทางสถิติสองตัวแปรหลักคือ (1) ตัวแปรปจจัยที่ควบคุมแผนดินถลม เชน สภาพ ธรณีวิทยา ความลาดชัน การใชประโยชนที่ดิน และอื่น ๆ และ (2) แผนที่การกระจายตัวของการเกิด แผนดินถลม โดยคาน้ำหนักจะถูกคำนวณใหแตละชั้น (class) ของแผนที่ปจจัยที่เปนสาเหตุ (Soeters and Van Westen, 1996; Süzen and Doyuran, 2004) มีการจัดอันดับชั้นของขอมูลโดยใชความ หนาแนนของการเกิดแผนดินถลม (Ayalew and Yamagishi, 2005) วิธีการนี้จะสมมติวาปจจัยทั้งหมดไม มีความสัมพันธซึ่งกันและกัน (Suzen and Doyuran, 2004) วิธีการวิเคราะหทางสถิติแบบสองตัวแปรนี้ ถือวาเปนวิธีที่มีประสิทธิภาพและมีความยืดหยุน แตก็มีขอจำกัดอยูหลายประการ (Thiery and others, 2007) ซึ่งขอจำกัดอาจรวมถึงการสูญเสียคุณภาพและความถูกตองของขอมูลดวย การลดความซับซอน ของขอมูลเฉพาะเรื่องที่ใหตัวแปรปจจัยมากเกินไปจนเกิดขอผิดพลาดของคาความออนไหวของขอมูล
- 16 - การแปลงคาปจจัยตอเนื่องใหเปนแบบไมตอเนื่องมีแนวโนมที่จะตองอาศัยความเห็นของผูเชี่ยวชาญใน การกำหนดขอบเขตของชั้นขอมูล วิธีการวิเคราะหทางสถิติแบบสองตัวแปรมีวิธีการตาง ๆ ที่แตกตางกัน ออกไป ซึ่งประกอบดวย วิธีการอัตราสวนของความถี่ (Pradhan and Lee, 2010) วิธีการคาน้ำหนักของ หลักฐาน (Regmi and others, 2010) วิธีการคาของขอมูล (information value method) (Süzen and Doyuran, 2004) แบบจำลองความนาจะเปนของ Bayesian และปจจัยความแนนอน (certainty factors) (Soeters and van Westen, 1996)
- 17 - บทที่ 3 ข้อมูลพื้นฐาน 3.1 ที่ตั้งและอาณาเขต จังหวัดตากเป็นจังหวัดที่มีตำแหน่งทางภูมิศาสตร์อยู่ในเขตภาคเหนือของประเทศไทย โดยมีเนื้อที่ประมาณ 16,406 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 10 ล้านไร่ สูงจากระดับทะเลปานกลาง ประมาณ 116 เมตร มีอาณาเขตติดต่อกับจังหวัดใกล้เคียง ได้แก่ (1) ทิศเหนือติดต่อกับอำเภอสบเมย จังหวัดแม่ฮ่องสอน อำเภออมก๋อย และอำเภอดอยเต่า จังหวัดเชียงใหม่ อำเภอลี้ จังหวัดลำพูน และ อำเภอแม่พริก จังหวัดลำปาง (2) ทิศใต้ติดต่อกับอำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี และอำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี(3) ทิศตะวันออกติดต่อกับอำเภอบ้านลานหอย จังหวัดสุโขทัย อำเภอโกสัมพีนคร อำเภอคลองลาน และอำเภอปางศิลาทอง จังหวัดกำแพงพชร อำเภอแม่วงก์จังหวัดนครสวรรค์ และ อำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี (4) ทิศตะวันตกติดต่อกับสาธารณรัฐสังคมนิยมแห่งสหภาพพม่า 3.2 ลักษณะภูมิประเทศ สภาพพื้นที่โดยทั่วไปของจังหวัดตากประกอบด้วยป่าไม้และเทือกเขาสูง มีพื้นที่ราบสำหรับ ทำการเกษตรน้อย โดยเฉพาะอย่างยิ่งทางฝั่งตะวันตกของแม่น้ำปิงเป็นทิวเขาถนนธงชัยสูงสลับซับซ้อน วางตัวยาวจากทิศเหนือสู่ทิศใต้(รูปที่ 3.1) แบ่งพื้นที่จังหวัดตากออกเป็น 2 ด้านคือ ด้านตะวันออกและ ด้านตะวันตก มีภูเขาสำคัญได้แก่ ภูเขาถนนธงชัย เขาหลวง และเขาพะเมินมีพื้นที่ราบอยู่ทางตอนกลาง ตามริมฝั่งแม่น้ำปิง ลุ่มน้ำสำคัญที่ไหลผ่านจังหวัดได้แก่ แม่น้ำวังในลุ่มน้ำปิง แม่น้ำแควใหญ่ในลุ่มน้ำ เเม่กลอง แม่น้ำเมย คลองวังเจ้า และห้วยแม่ละเมาในลุ่มน้ำเมย โดยลักษณะภูมิประเทศของจังหวัดตาก “การสำรวจข้อมูลพื้นฐานด้านธรณีวิทยา และกรมทรัพยากรธรณีจังหวัดตาก”(กรมทรัพยากรธรณี, 2551) สามารถแบ่งออกเป็น 2 บริเวณ มีรายละเอียดดังนี้ 3.2.1 บริเวณเทือกเขาสูงชัน บริเวณเทือกเขาสูงชัน สามารถแบงออกเป็น 2 พื้นที่ ดังนี้ 3.2.1.1 พื้นที่เทือกเขาสูงชันและเทือกเขาสูงครอบคลุมพื้นที่ร้อยละ45ของพื้นที่จังหวัดตาก ซึ่งมีความสูงจากระดับทะเลปานกลางตั้งแต่ 600 เมตร ขึ้นไปและมีความชันมากกว่าหรือเท่ากับ 16 องศา พบบริเวณรอยขอบของจังหวัดตากที่ติดต่อกับจังหวัดข้างเคียง ทอดตัวยาวต่อเนื่องในแนวเหนือ-ใต้ แต่พบ เป็นบริเวณเล็กๆ ยอดเขาที่สูงที่สุดอยู่บริเวณตอนกลางของพื้นที่ความสูงอยู่ที่ 2,192 เมตร มีเทือกเขาสูงที่ สำคัญ เช่น ดอยสอยมาลัยสูงจากระดับทะเลปานกลาง 1,664 เมตร ดอยทูเลสูงจากระดับทะเลปานกลาง 1,350 เมตร และดอยหลวงตากสูงจากระดับทะเลปานกลาง 1,200 เมตร
- 18 - 3.2.1.2 พื้นที่เทือกเขาสูง ครอบคลุมพื้นที่ร้อยละ 35 ของพื้นที่จังหวัดตาก มีความสูงจาก ระดับทะเลปานกลางตั้งแต่ 300 - 600 เมตร และมีความชันน้อยกว่า 16 องศา ทอดตัวยาวในแนว ตะวันออกเฉียงเหนือ-ตะวันออกเฉียงใต้ โดยพบเป็นบริเวณแคบ ๆ ทางตอนกลางค่อนไปทางตอนเหนือของ จังหวัด และบริเวณเทือกเขาที่ต่อเนื่องกับที่ราบลุ่ม 3.2.2 บริเวณที่ราบลุ่ม บริเวณที่ราบลุ่มครอบคลุมพื้นที่ร้อยละ 30 ของพื้นที่ในจังหวัดตาก มีความสูงจากระดับทะเล ปานกลางต่ำกว่า 300 เมตร และมีความชันน้อยกว่า 8.5 องศา โดยในแนวทิศใต้จนถึงทิศเหนือจะค่อยๆ เปลี่ยนเป็นที่ราบลุ่มแม่น้ำระหว่างภูเขาของแม่น้ำเมยซึ่งติดกับประเทศพม่า พื้นที่ที่ลาดเอียงลงไปทางฝั่ง ทิศตะวันออกทำให้เกิดที่ราบแคบสองฝั่งของแม่น้ำซึ่งประกอบด้วยแม่น้ำปิง และแม่น้ำวัง เหมาะกับการทำ เกษตรกรรม 3.3 ลักษณะภูมิอากาศ เนื่องจากสภาพภูมิประเทศของจังหวัดตาก มีลักษณะเป็นภูเขาสลับซับซ้อนของเทือกเขาถนน ธงชัยวางตัวอยู่ทางตอนกลางแบ่งพื้นที่จังหวัดออกเป็นด้านตะวันออกและด้านตะวันตก และยังเป็นตัวปะทะ มรสุมตะวันตกเฉียงใต้ที่พัดมาจากมหาสมุทรอินเดียและทะเลอันดามัน ทำให้ลักษณะภูมิอากาศของจังหวัด ตากมีความแตกต่างกัน โดยด้านตะวันออกจะได้รับความชุ่มชื้นจากลมมรสุมไม่เต็มที่จะมีสภาพภูมิอากาศ แห้งแล้ง ส่วนด้านตะวันตกจะได้รับอิทธิพลจากลมมรสุมมากกว่า ทำให้มีปริมาณฝนตกมากกว่าโดยเฉพาะ บริเวณพื้นที่เขตภูเขาสูงในอำเภอท่าสองยาง อำเภอพบพระ ซึ่งมีน้ำฝนตลอดปีมากกว่า 1,500 มิลลิเมตร อากาศจะหนาวเย็นมากกว่าซีกตะวันออก ในฤดูหนาวอากาศหนาวเย็นอุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ยตลอดปี 18.4 องศาเซลเซียส ในฤดูร้อนอุณหภูมิร้อนจัดอยู่ที่ 44 องศาเซลเซียส (กรมอุตุนิยมวิทยา, 2565) 3.3.1 ฤดูกาล ฤดูกาลของจังหวัดตาก สามารถแบงออกเป็น 3 ฤดู ดังนี้ 3.3.1.1 ฤดูหนาว เริ่มตั้งแต่ประมาณกลางเดือนตุลาคมถึงกลางเดือนกุมภาพันธ์เป็นช่วงเวลาที่ลมมรสุมตะวันออก เฉียงเหนือพัดพามวลอากาศเย็นและแห้งจากประเทศจีนปกคลุมประเทศไทยประกอบกับรองความกดอากาศ สูงจากประเทศจีน ทำใหมีอากาศหนาวเย็นและแหง โดยเฉพาะพื้นที่บริเวณอำเภออุ้มผางมีอากาศหนาวเย็น อุณหภูมิต่ำที่สุดเฉลี่ยตลอดปีวัดได้ 18.4 องศาเซลเซียส และอุณหภูมิต่ำที่สุดที่เคยวัดได้เพียง 0.8 องศา เซลเซียส โดยชวงเดือนธันวาคมจนถึงเดือนมกราคมจะเป็นช่วงที่มีอากาศหนาวที่สุดในรอบปี 3.3.1.2 ฤดูร้อน เริ่มตั้งแต่ประมาณกลางเดือนกุมภาพันธ์จนถึงกลางเดือนพฤษภาคม ซึ่งเป็นช่วงว่างเว้นของลม มรสุม มีลมจากทิศใต้และทิศตะวันออกเฉียงใต้พัดปกคลุม ทำใหมีอากาศรอนอบอ้าวโดยทั่วไปมีอุณหภูมิ สูงสุดเฉลี่ยตลอดปีวัดได้ 33.8 องศาเซลเซียส และอุณหภูมิสูงสุดที่เคยวัดได้ 44.0 องศาเซลเซียส โดยเดือน เมษายนจะเป็นเดือนที่มีอากาศรอนอบอาวมากที่สุดในรอบป