Ekonomi Tingkatan 4

EKONOMI Tingkatan 4 KURIKULUM STANDARD SEKOLAH MENENGAH MPEI MATA PELAJARAN ELEKTIF IKTISAS KEMENTERIAN PENDIDIKAN MALAYSIA

KURIKULUM STANDARD SEKOLAH MENENGAH EKONOMI TINGKATAN 4 BUKU TEKS Penulis Phang Hang Kuok Mazlan bin Hj. Sharif Karthikeyan A/L V. Devakaran Nair Editor Teo Suh Kiaw Syazwani binti Mokhtar Tan Yi Hang Pereka Bentuk =XONLÀLELQ.XVLDU Ilustrator 0RKDPPDG+D¿]ELQ0RKDPDG1RU 2016

ii PENGHARGAAN =HWL(QWHUSULVHLQJLQPHUDNDPNDQ SHQJKDUJDDQNHSDGD RUJDQLVDVL GDQ RUDQJ SHUVHRUDQJDQ \DQJWHODKPHPEDQWX GDODP SURVHVPHQHUELWNDQ EXNXLQLLDLWXffl ‡ -DZDWDQNXDVD3HQDPEDKEDLNDQ3UXI0XND  6XUDW%DKDJLDQ%XNX7HNV%%7  .HPHQWHULDQ3HQGLGLNDQ0DOD\VLD.30 ‡ -DZDWDQNXDVD3HQ\HPDNDQ3HPEHWXODQ Pruf Muka Surat, BBT, KPM ‡ -DZDWDQNXDVD3HQ\HPDNDQ1DVNKDK Sedia Kamera, BBT, KPM ‡ 3HQ\HODUDV3URMHNGDQ3HJDZDL7HNQLNDO BBT, KPM ‡ %DKDJLDQ3HPEDQJXQDQ.XULNXOXP.30 ‡ 7RXULVP0DOD\VLD.HPHQWHULDQ 3HODQFRQJDQGDQ.HEXGD\DDQ0DOD\VLD ‡ -DEDWDQ3HUDQJNDDQ0DOD\VLD ‡ 3HUEDGDQDQ3URGXNWLYWL0DOD\VLD VHUWDLQGLYLGXLQGLYLGX\DQJWHUOLEDW VHFDUDODQJVXQJGDQWLGDNODQJVXQJGDODP melengkapkan penerbitan Buku Ekonomi Tingkatan 4. Pihak penerbit juga mengucapkan ribuan WHULPDNDVLKNHSDGDEDULVDQSHQLODL\DQJ WHODKPHQMDODQNDQVHPDNDQWHUKDGDS NHVHOXUXKDQNDQGXQJDQEXNX 3HOEDJDLXVDKDXQWXNPHQJHVDQSHPLOLN hak cipta bahan telah dijalankan. Namun EHJLWXEDJLVHVHWHQJDKSHPLOLNKDN FLSWDLQLJDJDOGLNHVDQ2OHKLWXSLKDN penerbit ingin memohon maaf kepada pihak yang berkenaan. Pemilik hak cipta WHUVHEXWGLDOXDOXNDQXQWXNPHQJKXEXQJL pihak penerbit agar penghargaan yang VHZDMDUQ\DGDQNHEHQDUDQPHPSHUROHK hak cipta boleh diaturkan bagi cetakan yang berikutnya. No. siri buku: 0103 .30,6%1ffiflffiflflffi Cetakan Pertama 2016 ‹.HPHQWHULDQ3HQGLGLNDQ0DOD\VLD +DN&LSWD7HUSHOLKDUD0DQDPDQDEDKDQ dalam buku ini tidak dibenarkan diterbitkan VHPXODGLVLPSDQGDODPFDUD\DQJEROHK dipergunakan lagi, ataupun dipindahkan GDODPVHEDUDQJEHQWXNDWDXFDUDEDLNGHQJDQ HOHNWURQLNPHNDQLNSHQJJDPEDUDQVHPXOD mahupun dengan cara perakaman tanpa kebenaran terlebih dahulu daripada Ketua 3HQJDUDK3HODMDUDQ0DOD\VLD.HPHQWHULDQ 3HQGLGLNDQ0DOD\VLD3HUXQGLQJDQWHUWDNOXN kepada perkiraan royalti atau honorarium. Diterbitkan untuk Kementerian 3HQGLGLNDQ0DOD\VLDROHKffl =HWL(QWHUSULVH 1R-DODQ%XGLffi 7DPDQ:DZDVDQ3HULQGXVWULDQ fl%DWX3DKDW -RKRU'DUXO7DN]LP 0DOD\VLD 7HOfflflfl )DNVfflffifl (PHOffl]HWLHQWHUSULVH#\DKRRFRP 5HNDOHWDNGDQDWXUKXUXIffl =HWL(QWHUSULVH 0XNDWDLSWHNVffl%HUNHOH\ 6DL]WDLSWHNVfflSW 'LFHWDNROHKffl Cetakrapi Sdn. Bhd. 1R-DODQ6UL(KVDQ6DWX 7DPDQ6UL(KVDQ.HSRQJ .XDOD/XPSXU 0DOD\VLD

Kandungan Pendahuluan v BAB 1 Pengenalan kepada Ekonomi 1 1.1 Konsep Kekurangan, Pilihan, dan Kos Lepas 2 1.2 Sistem Ekonomi dan Penyelesaian Masalah Asas Ekonomi 16 Peta Konsep 36 Rumusan 37   "Ɲ"(0& ǘǝ   01&)ff%Ȕ ǘǝ Latihan Sumatif 1 39 Kajian Kes 44 Praktis 45 BAB 2 Pasaran 47  Ǘǽǖ "0"&*fiff+$ff+ff0ff/ff+ Ǚǝ  ǗǽǗ "ff+'ff)ff+ff/$ff ǝǝ Peta Konsep 112 Rumusan 113   "Ɲ"(0& ǖǖǚ Istilah BM – BI 115 Latihan Sumatif 2 116 Kajian Kes 119 Praktis 120 iii

BAB 3 Wang, Bank, dan Pendapatan Individu 123 3.1 Wang dan Bank 124 3.2 Pendapatan Individu 142 3.3 Penggunaan Pendapatan Individu 157 Peta Konsep 194 Rumusan 195   "Ɲ"(0& ǖǞǛ Istilah BM – BI 196 Latihan Sumatif 3 197 Kajian Kes 202 Praktis 203 BAB 4 Pengeluaran 205 4.1 Konsep Pengeluaran, Kos, dan Hasil 206 4.2 Produktiviti dan Eksternaliti 232 Peta Konsep 244 Rumusan 245   "Ɲ"(0& ǗǙǜ Istilah BM – BI 247   ff1&%ff+2*ff1&#Ǚ ǗǙǝ Kajian Kes 252 Praktis 253 Glosari 254 Senarai Rujukan 261 Indeks 262 iv CONTOH CONTOH CONTOH CONTOH

Pendahuluan Bab 1 EKONOMI & ANDA Ekonomi merupakan satu mata pelajaran yang penting. Ramai beranggapan bahawa ekonomi adalah berkaitan dengan wang atau ekonomi berkaitan dengan konsep dan teori-teori tertentu sahaja. Sebenarnya, skop ekonomi lebih luas daripada apa-apa yang anda fikirkan. Dalam kehidupan harian, tidak kira anda sedar atau tidak sedar, anda berdepan dengan ilmu ekonomi. Cuba anda baca petikan di bawah. Maka jelaslah bahawa ilmu ekonomi memang penting dalam kehidupan seharian. Belajar ilmu ekonomi boleh membantu individu membuat pilihan yang terbaik: apa-apa yang hendak dibeli; bekerja sebagai guru atau jurutera; firma pula memilih apa-apa yang hendak dikeluarkan; berapakah kosnya; berapakah harga perlu diletakkan; kerajaan pula menentukan kadar cukai yang sesuai; dan cara menggunakan cukai tersebut. Subjek Ekonomi memang penting kepada setiap individu tidak kira anda sebagai pengguna, pengeluar, atau kerajaan. Selepas mempelajari Bab 1, cuba anda kaitkan aktiviti kehidupan harian dengan konsep ekonomi yang telah dipelajari dalam petikan di atas. Azmi baru selesai menunaikan solat subuh. Dia memilih untuk tidur semula selama 30 minit sedangkan dia perlu hadir awal ke sekolah sempena hari sukan di sekolahnya. Lepas bangun, dia menggosok gigi dengan ubat gigi yang diimport dari Amerika Syarikat dan menggunakan berus gigi yang diimport dari negara Jepun. Mengikut ibunya, kedua-dua produk ini dikatakan mempunyai jaminan yang tinggi daripada pengeluar. Ketika sarapan, ayah Azmi telah memberikannya RM30 untuk berbelanja sempena hari sukan sekolah pada hari ini. Azmi terus mengetepikan RM10 untuk disimpan di dalam tabungnya kerana di sekolah guru mengajar supaya menyimpan sebelum berbelanja dan bukan berbelanja baru menyimpan. Semasa di sekolah, Azmi ingin menggunakan RM20 untuk membeli sehelai baju sukan yang berharga RM19.90 dan sebuah topi yang berharga RM18.90. Akhirnya, Azmi telah menggunakan RM18.90 untuk membeli topi kerana dia sudah mempunyai banyak baju sukan. Balik dari sekolah, Azmi memakai topi yang dibeli dan beraksi di depan cermin, dia berasa cukup puas dengan topi yang dibelinya. Pengetahuan ekonomi dapat membantu kita memahami, menghayati, dan seterusnya menyelesaikan masalah ekonomi seharian dengan lebih berkesan dan bertanggungjawab Halaman Rangsangan Merangsang minat murid terhadap tajuk yang dipelajari dan disertakan inkuiri bab yang mencabar pemikiran murid. Standard Kandungan & Kata Kunci Menyenaraikan standard kandungan dan kata kunci bagi tajuk berkenaan. Ekonomi & Anda Menghubungkaitkan tajuk yang dipelajari dengan kehidupan harian murid. Soalan Aplikasi Konsep Disediakan pada akhir bab. Buku teks ini ditulis untuk memenuhi objektif Kurikulum Standard Ekonomi iaitu menyediakan murid dengan pengetahuan dan kemahiran asas ekonomi serta memupuk nilai-nilai murni supaya murid dapat menyedari dan memahami masalah ekonomi, menghargai sumbangan daripada segala kegiatan ekonomi serta menyelesaikan masalah seharian dengan berkesan dan bertanggungjawab. Kandungan buku ini ditulis berdasarkan Dokumen Standard Kurikulum dan Pentaksiran (DSKP) dan dirancang sebagai satu bahan pengajaran dan pembelajaran bagi guru dan juga sebagai satu sumber rujukan penting bagi murid. Buku ini menekankan kepentingan Kemahiran Abad ke-21 dan Kemahiran Berfikir Aras Tinggi (KBAT) serta pembelajaran kendiri melalui digital media yang disediakan dalam buku. 1 SISTEM EKONOMI Perancangan Pusat Pasaran Bebas Campuran Standard Kandungan: 1.1 Konsep Kekurangan, Pilihan, dan Kos Lepas 1.2 Sistem Ekonomi dan Penyelesaian Masalah Ekonomi Pengenalan kepada Ekonomi BAB 1 ‡(NRQRPL ‡.HNXUDQJDQ ‡3LOLKDQ ‡.RVOHSDV ‡)DNWRUSHQJHOXDUDQ ‡0DVDODKDVDVHNRQRPL ‡.HOXNNHPXQJNLQDQ pengeluaran ‡0HNDQLVPHSDVDUDQ Kata Kunci: Sumber ekonomi yang terhad berbanding dengan kehendak yang tidak terhad telah membawa kepada masalah ekonomi iaitu kekurangan, pilihan, dan kos lepas. Masalah ekonomi tersebut diselesaikan melalui sistem ekonomi yang terdapat dalam sesebuah negara. Sesebuah negara perlu menentukan cara untuk menguruskan sumber ekonomi yang terhad bagi memenuhi kehendak rakyatnya. v

vi Semoga buku ini dapat melahirkan murid yang mempunyai Kemahiran Abad ke-21 dengan memberikan fokus kepada .......................................Bab 1 2 1.1 Konsep Kekurangan, Pilihan, dan Kos Lepas Apakah yang dikaji oleh ilmu ekonomi? Mengapakah kita perlu membuat pilihan? Apakah faktor pengeluaran yang digunakan untuk menghasilkan barang dan perkhidmatan? Apakah implikasi daripada pilihan yang dibuat? Apakah kos lepas? Apakah pendekatan yang sesuai digunakan untuk menjelaskan konsep kos lepas? 1.1.1 Takrif Ilmu Ekonomi Ilmu ekonomi pada asasnya dikaitkan dengan cara sebuah isi rumah memperoleh, mengagihkan, dan menggunakan pendapatannya untuk memenuhi keperluan dan kehendaknya sehingga isi rumah tersebut dapat mencapai kepuasan yang maksimum. Kini, ilmu ekonomi ditakrifkan seperti berikut: Ilmu ekonomi ialah satu bidang sains sosial yang mengkaji cara manusia mengurus sumber ekonomi yang terhad untuk memenuhi kehendak manusia yang tidak terhad. SEPINTAS LALU Kelangkaan Makanan Kesan daripada Pilihan Manusia Sendiri atau Faktor Lain Masalah kelangkaan makanan menjadi semakin serius. Krisis ini telah meningkatkan kebimbangan global apabila pengeluaran beberapa jenis tanaman seperti gandum, jagung dan beras susut secara mendadak di negara pengeluar utama. Beberapa negara Asia turut merasainya meskipun kebanyakan mereka ialah negara pengeluar beras utama dunia. Ramai berpendapat masalah kelangkaan makanan berpunca daripada perubahan iklim, malapetaka atau wabak penyakit, dan peningkatan penduduk. Namun, tidak ada sesiapa pun mengatakan masalah ini berkaitan dengan pilihan manusia sendiri iaitu: UÊ «ˆˆ…>˜Ê>˜Ì>À>ʎi«i˜Ìˆ˜}>˜Ê`ˆÀˆÊ>Ì>ÕʎiÃi>…ÌiÀ>>˜Ê“>˜ÕÈ>ÊÃi>}>Ì UÊ «ˆˆ…>˜Ê>˜Ì>À>Ê«i˜}}՘>>˜Ê“>Ã>ÊÃiŽ>À>˜}Ê>Ì>Õʓ>Ã>Ê`i«>˜ UÊ «ˆˆ…>˜Ê>˜Ì>À>Ê«i“L>˜}՘>˜ÊiŽœ˜œ“ˆÊÃ>…>>Ê>Ì>ÕÊ«i“L>˜}՘>˜ÊÃiˆ“L>˜} Masalah ekonomi yang utama adalah berkaitan dengan pilihan yang dibuat berasaskan sumber ekonomi yang terhad oleh setiap unit ekonomi dan setiap pilihan yang dibuat melibatkan kos lepas. Subjek Ekonomi dapat mendidik anda membuat pilihan yang rasional dan bertanggungjawab dalam kehidupan seharian. Abad ke-21 Krisis bekalan makanan global mungkin akan berlaku pada tahun 2030 Perkataan ‘Ekonomi’ berasal daripada bahasa Yunani iaitu ‘oikou’ yang bermaksud ‘rumah tangga’ dan ‘nomos’ yang bererti ‘aturan’. Oleh itu, ekonomi ertinya peraturan rumah tangga. Kelangkaan merujuk kepada situasi jumlah barang yang tersedia tidak mencukupi untuk memenuhi keperluan dan kehendak manusia. Pengenalan kepada Ekonomi 35 Keseimbangan antara kepentingan individu dan masyarakat Kepentingan awam adalah lebih diutamakan berbanding dengan kepentingan individu. Kerajaan akan membuat keputusan ekonomi dalam pengeluaran barang awam untuk memastikan kestabilan ekonomi dan kebajikan masyarakat terjamin. Sasaran pengeluaran adalah untuk semua masyarakat. Setiap individu dijamin memperoleh barang keperluan asas. Prinsip kesederhanaan amat dipentingkan dalam aspek penggunaan dan pengeluaran sesuatu barang dan perkhidmatan. Individu yang cukup syarat dikehendaki membayar zakat untuk diagihkan kekayaan mereka kepada golongan yang kurang kemampuan. Bahagikan pelajar kepada beberapa kumpulan. 1. Setiap kumpulan dikehendaki membuat perbandingan ekonomi Islam dengan sistem ekonomi yang diamalkan oleh Amerika Syarikat dari aspek yang berikut: (a) Pemilikan harta (b) Matlamat pengeluaran 2. Wakil kumpulan perlu membuat pembentangan di depan kelas. 3. Kumpulkan semua hasil kerja kumpulan dalam bentuk folio. AKTIVITI AKTIVITI 1.2.4 1. Ekonomi Islam merupakan salah satu sistem ekonomi campuran yang berlandaskan Al-Quran dan Hadis. 2. Antara ciri utama ekonomi Islam ialah: (a) Sebagai sebahagian daripada keseluruhan sistem hidup Islam. (c) Wujud persaingan yang adil dan saksama antara individu. (b) Keseimbangan antara kepentingan individu dan masyarakat. 3. Segala aktiviti dan keputusan ekonomi tentang apa, berapa, bagaimana, dan untuk siapa barang dikeluarkan haruslah berdasarkan syariat Islam. F O K U S Zakat berasal daripada perkataan Arab ‘zaka’ yang bererti penambahan atau kesucian. Dari segi bahasa, zakat membawa makna kesuburan, kesucian, keberkatan, dan kedamaian. Dari segi syarak pula, zakat merupakan cukai ke atas harta yang diberikan kepada orang yang berhak menerimanya. Antara kepentingan zakat ialah: UÊfii˜ÞÕVˆŽ>˜Ê`>˜Ê“i˜>ՅŽ>˜Ê…>̈ʫi“ˆˆŽÊ…>À Ì>Ê`>Àˆ«>`>ÊÈv>ÌÊÌ>“>ŽÊ`>˜ÊŽi`iŽÕÌ UÊfii>…ˆÀŽ>˜Ê}œœ˜}>˜Ê“Õψ“ÊÞ>˜}ÊÃ>˜}}Õ«ÊLiÀŽœÀL>˜Ê՘ÌՎʎiÃi>…ÌiÀ>>˜ÊœÀ>˜}ʏ>ˆ˜ UÊfiiÀ>«>̎>˜Ê ÕÀ>˜}Ê «iÀLiâ>>˜Ê «i˜`>«>Ì>˜Ê }œœ˜}>˜Ê Þ>˜}Ê Ž>Þ>Ê `i˜}>˜Ê }œœ˜}>˜Ê Þ>˜}Ê ŽÕÀ>˜}Ê berkemampuan UÊfii“Õ«ÕŽÊ«iÀ>Ã>>˜ÊÃ>Þ>˜}‡“i˜Þ>Þ>˜}ˆ]ÊLi>Ãʎ>ȅ>˜]Ê`>˜Ê ̜œ˜}‡“i˜œœ˜}Ê ÌiÀ…>`>«Ê}œœ˜}>˜ÊÞ>˜}Ê kurang bernasib baik Pasaran 65 2.1.7 Keluk Penawaran Firma dan Pasaran Penawaran firma ialah kuantiti barang atau perkhidmatan yang ditawarkan oleh sesebuah firma pada suatu tingkat harga dalam jangka masa tertentu. Hubungan positif antara harga barang dengan kuantiti ditawarkan dapat digambarkan melalui jadual penawaran dan keluk penawaran. Jadual Penawaran dan Pembentukan Keluk Penawaran Firma Jadual 2.5 menunjukkan kuantiti kasut yang ditawarkan oleh Syarikat Kasut Teguh pada pelbagai tingkat harga dalam tempoh masa seminggu. Jadual 2.5 Penawaran kasut oleh Syarikat Kasut Teguh Harga (RM /pasang) Kuantiti ditawarkan (ribu pasang) Titik 20 40 60 80 4 6 8 10 a b c d Berdasarkan Jadual 2.5, pada harga RM20 sepasang, sebanyak 4 ribu pasang kasut ditawarkan. Apabila harga kasut meningkat kepada RM40, RM60, RM80 sepasang, semakin banyak kuantiti kasut ditawarkan oleh syarikat iaitu masing-masing meningkat kepada 6 ribu pasang, 8 ribu pasang, dan 10 ribu pasang. Daripada jadual penawaran kasut di atas, boleh dibina keluk penawaran kasut seperti yang ditunjukkan oleh Rajah 2.8 berikut. Harga (RM) S S Kuantiti (’000 pasang) 60 80 0 2 4 8 10 6 40 20 a b c d Hubungan antara harga dengan kuantiti yang ditawarkan adalah bersifat langsung (positif) iaitu apabila harga naik, kuantiti ditawarkan akan naik dan apabila harga turun, kuantiti ditawarkan akan turun. Rajah 2.8 Keluk penawaran kasut oleh Syarikat Kasut Teguh 1. Jelaskan maksud penawaran firma. 2. Apakah yang ditunjukkan oleh keluk penawaran? JOM Cara melukis keluk penawaran firma https://youtu.be/N-mYra Rt-3w Adakah jumlah kuantiti penawaran sama dengan jumlah kuantiti pengeluaran? Jelaskan jawapan anda. Cabaran KBAT Pasaran 59 Cuaca panas yang kering dan berjerebu akan meningkat permintaan terhadap topeng muka Dalam keadaan sebenar, kesan pendapatan pengguna terhadap permintaan bergantung pada jenis barang yang diminta. Bagi barang biasa, pendapatan meningkat, permintaan barang biasa akan meningkat. Tetapi bagi barang mesti seperti garam, pendapatan meningkat, permintaan akan tetap. Bagi barang bawahan seperti beras hancur, apabila pendapatan meningkat, permintaan akan turun kerana individu akan tukar kepada barang lain yang lebih berkualiti. 59 ang kering dan n meningkat dap topeng muka 59 Masyarakat pelbagai peringkat usia hari ini berdepan dengan risiko pelbagai ancaman penyakit akibat daripada gaya hidup kurang sihat yang diamalkan. Kesedaran kesihatan boleh mengubah gaya hidup masyarakat dan permintaan terhadap produk kesihatan. Misalnya, memandangkan pekerjaan sekarang memerlukan masyarakat lebih aktif dan produktif maka produk penjagaan kesihatan seperti vitamin dan makanan tambahan menjadi pilihan mereka. Jadi permintaan terhadap barangan tersebut akan meningkat. Pendapatan Dengan andaian ceteris paribus, sekiranya pendapatan seseorang individu meningkat maka permintaannya terhadap sesuatu barang juga akan meningkat. Hal ini demikian kerana kenaikan pendapatan individu akan membawa kepada peningkatan pendapatan boleh guna dan seterusnya kuasa beli individu. Peningkatan kuasa beli akan menyebabkan permintaan barang meningkat dan keluk permintaan beralih ke kanan. Sebaliknya penurunan pendapatan individu akan membawa kepada penurunan pendapatan boleh guna dan seterusnya kuasa beli individu. Kejatuhan kuasa beli akan menyebabkan permintaan barang menurun dan keluk permintaan beralih ke kiri. Musim Musim-musim seperti awal persekolahan dan perayaan seperti Hari Raya Aidilfitri, Tahun Baru Cina, dan Hari Deepavali akan meningkatkan permintaan terhadap barang atau perkhidmatan. Perubahan cuaca juga akan menyebabkan perubahan dalam permintaan sesuatu barangan. Contohnya, semasa musim panas, permintaan terhadap air batu dan aiskrim meningkat. Maka keluk permintaan barang-barang ini akan beralih ke kanan. Standard Pembelajaran Merupakan standard pembelajaran dalam bentuk penyoalan. Lensa Ekonomi Maklumat tambahan untuk tujuan Sepintas pengayaan. lalu Sorotan bahan yang berkaitan dengan subtopik yang akan dipelajari. Definisi Merupakan definisi bagi sesuatu konsep. Fokus Nota penting atau rumusan bagi subtopik dipelajari. Berfungsi sebagai rujukan pintas murid. Jom Cuba Jawab Soalan yang menguji pemahaman murid terhadap subtopik yang dipelajari. e-Interaktif Laman web dan digital media untuk murid mengakses maklumat lanjut. Disertakan QR code dan pautan laman web. Murid perlu memuat turun aplikasi percuma daripada Google Play/Play Store sebelum mengimbas QR code dengan peranti mudah alih pintar. Cabaran KBAT Soalan KBAT yang mencabar pemikiran murid. Masyarakat ASEAN Memberi maklumat tambahan yang berkaitan dengan ASEAN. Aktiviti Terdiri daripada aktiviti yang dapat dijalankan secara individu, berpasangan atau berkumpulan untuk meningkatkan pemahaman murid. Elemen Merentas Kurikulum (EMK) Menerapkan pelbagai EMK yang relevan dengan teks. Bab 2 110 Masyarakat ASEAN Kerajaan akan menghapuskan subsidi berperingkat untuk dibahagikan dalam bentuk tunai seper ti pemberian Bantuan Rakyat 1Malaysia (BR1M). Antara negara ASEAN yang telah mengamalkan pemberian tunai ialah Singapura dan Indonesia. (Sumber: Dipetik dari akhbar Utusan Malaysia, 18 Nov 2014) Subsidi Pemberian subsidi oleh kerajaan kepada pengeluar akan mengurangkan kos pengeluaran, maka keluk penawaran akan beralih ke kanan. Jumlah subsidi yang akan dinikmati oleh pengeluar dan pembeli bergantung kepada keanjalan harga permintaan dan keanjalan harga penawaran. Harga (RM) Kuantiti (unit) 0 B C P1 D D S1 S1 E0 E1 S0 S0 P0 Q0 Q1 A Harga (RM) Kuantiti (unit) 0 B C P1 D D S1 S1 E0 E1 S0 S0 P0 Q0 Q1 A Rajah 2.29 Permintaan anjal dan subsidi Rajah 2.30 Permintaan tak anjal dan subsidi Kedua-dua rajah di atas menunjukkan keseimbangan asal dicapai pada titik E0 apabila keluk permintaan DD bersilang dengan keluk penawaran S0 S0 . Harga keseimbangan ialah P0 dan kuantiti keseimbangan Q0 . Apabila subsidi per unit BE1 diberi, harga keseimbangan jatuh dari P0 ke P1 , manakala kuantiti keseimbangan bertambah dari Q0 ke Q1 . Bagi keluk permintaan anjal, subsidi yang dinikmati oleh pengeluar iaitu P0 ABC adalah lebih besar daripada subsidi pembeli iaitu P1 P0 CE1 . Bagi keluk permintaan tak anjal, subsidi yang dinikmati oleh pengeluar iaitu P0 ABC adalah lebih kecil daripada subsidi pembeli iaitu sebanyak P1 P0 CE1 . Berdasarkan Rajah 2.27, bincang dalam kumpulan dan lukiskan rajah yang menunjukkan kesan pencukaian atas kes berikut: (a) Penawaran anjal (b) Penawaran tak anjal Murid-murid dikehendaki menerangkan rajah dan membuat kesimpulan seperti dalam teks percukaian. Tugasan ini perlu dihantar kepada guru untuk dinilai. AKTIVITI AKTIVITI 2.2.9 A an

vii NHPDKLUDQEHUŤNLUVHUWDNHPDKLUDQKLGXSGDQNHUMD\D\DQJEHUWHUDVNDQDPDODQQLODLPXUQL Pengenalan kepada Ekonomi Arahan: Lengkapkan peta pemikiran di bawah. 1. Nyatakan ciri faktor pengeluaran berikut. Tanah (d) (b) (a) (c) 2. Lengkapkan masalah asas ekonomi berikut. (a) (b) (c) (d) Penentuan Jenis barangan Penentuan Kuantiti barangan Penentuan Penentuan Corak agihan barangan Penyelesaian Permintaan masyarakat Penyelesaian Penyelesaian Masalah Asas Ekonomi Penyelesaian Teknik paling cekap yang dapat memaksimumkan keuntungan 45 Praktis Bab 1 38 Refleksi  Selepas mempelajari bab ini, anda dapat: 1.1 Konsep Kekurangan, Pilihan, dan Kos Lepas Mentakrif ilmu ekonomi Menjelaskan konsep kekurangan dan pilihan Menerangkan faktor pengeluaran buruh, modal, tanah, dan usahawan Mendefinisikan kos lepas dan menerangkan konsep kos lepas melalui analisis satu situasi Menjelaskan implikasi pilihan individu, firma, dan kerajaan dari aspek kos lepas Menjelaskan konsep kos lepas melalui analisis keluk kemungkinan pengeluaran 1.2 Sistem Ekonomi dan Penyelesaian Masalah Asas Ekonomi Menyatakan maksud sistem ekonomi Menyatakan masalah asas ekonomi Menjelaskan masalah asas ekonomi apa, berapa, bagaimana, dan untuk siapa barang dikeluarkan Memberi maksud ringkas tentang sistem ekonomi pasaran bebas, sistem ekonomi perancangan pusat, sistem ekonomi campuran, dan ekonomi Islam Menghuraikan ciri-ciri sistem ekonomi pasaran bebas, sistem ekonomi perancangan pusat, sistem ekonomi campuran, dan ekonomi Islam Membandingkan ciri-ciri utama antara setiap sistem ekonomi Menjelaskan penyelesaian masalah asas ekonomi oleh setiap sistem ekonomi Membandingkan penyelesaian masalah asas ekonomi antara setiap sistem ekonomi Istilah BM - BI 1.1 Konsep Kekurangan, Pilihan, dan Kos Lepas Ê UÊ Buruh (Labour) Ê UÊ Ekonomi (Economics) Ê UÊ Faktor pengeluaran (Factors of production) Ê UÊ Firma (Firm) Ê UÊ Hukum kos lepas yang semakin meningkat (Increasing opportunity costs of production) Ê UÊ Isi rumah (Household) Ê UÊ Kehendak tidak terhad (Unlimited desires) Ê UÊ Kekurangan (Scarcity) Ê UÊ Keluk kemungkinan pengeluaran (Production possibility curve) Ê UÊ Kerajaan (Government) Ê UÊ Kos lepas (Opportunity cost) Ê UÊ Masalah ekonomi (Economic problem) Ê UÊ Modal (Capital) Ê UÊ Pilihan (Choice) Ê UÊ Sumber ekonomi terhad (Limited economic resources) Ê UÊ Tanah (Land) Ê UÊ Usahawan (Entrepreneur) 1.2 Sistem Ekonomi dan Penyelesaian Masalah Asas Ekonomi Ê UÊ Masalah asas ekonomi (Basic economic problem) Ê UÊ Sistem ekonomi (Economic system) Ê UÊ Sistem ekonomi campuran (Mixed economy) Ê U Ekonomi Islam (Islamic economy) Ê UÊ Sistem ekonomi pasaran bebas (Free-market economy) Ê UÊ Sistem ekonomi perancangan pusat (Centrally-planned or command economy) Pengeluaran 245 Pengeluaran t
.BLTVE
QSPEVLUJWJUJ t 'BLUPSGBLUPS
ZBOH
NFNQFOHBSVIJ
QSPEVLUJWJUJ t .BLTVE
FLTUFSOBMJUJ t .BLTVE
LPT
TPTJBM
EBO
GBFEBI
TPTJBM t .FOJMBJ
LPT
TPTJBM
EBO
GBFEBI
TPTJBM a Input Tetap dan Input Berubah t
,POTFQ
QFOHFMVBSBO t
'VOHTJ
QFOHFMVBSBO
KBOHLB
QFOEFL

a t
.BLTVE
KVNMBI
LPT
LPT
UFUBQ
LPT
CFSVCBI


LPT
QVSBUB
LPT
NBSHJOBM
EBO
LPT
CFSVCBI


QVSBUB

b t
1FSIJUVOHBO
LPT
UFUBQ
LPT
CFSVCBI
KVNMBI


LPT
LPT
QVSBUB
LPT
NBSHJOBM
EBO
LPT



CFSVCBI
QVSBUB t
)VCVOHBO
BOUBSB
UJOHLBU
PVUQVU
EFOHBO


KVNMBI
LPT
LPT
QVSBUB
LPT
NBSHJOBM
EBO
LPT


CFSVCBI
QVSBUB t
,POTFQ
IBTJM
EBO
VOUVOH t
1FOHIJUVOHBO
KVNMBI
IBTJM
EBO
VOUVOH t
5BIBQ
QFOHFMVBSBO
QBMJOH
DFLBQ Konsep Pengeluaran, Kos, dan Hasil Produktiviti dan Eksternaliti 5JEBL
CFSVCBI
TFDBSB
MBOHTVOH
EFOHBO
PVUQVU #FSVCBI
TFDBSB
MBOHTVOH
EFOHBO
PVUQVU 8VKVE
EBMBN
KBOHLB
QFOEFL
TBIBKB 8VKVE
EBMBN
KBOHLB
QFOEFL
EBO
KBOHLB
QBOKBOH $POUPI
NFTJO
EBO
UBOBI $POUPI
CBIBO
NFOUBI
EBO
CVSVI #FSCFOUVL
ö[JLBM .FSVQBLBO
JOQVU
QFOHFMVBSBO Input Tetap Input Berubah Pengenalan kepada Ekonomi 39 Soalan Objektif Arahan: Tiap-tiap soalan diikuti oleh empat jawapan pilihan. Pilih satu jawapan yang paling tepat. 3. Maklumat di bawah adalah berkaitan dengan masalah ekonomi. Nasrul menggunakan wang saku hariannya RM12.00 untuk makan nasi ayam di Restoran Mydin dan tidak membeli buku cerita kesukaannya. Apakah kos lepas yang dihadapi oleh Nasrul? A Nasi ayam B Buku cerita C Restoran Mydin D Wang belanja harian RM12.00 4. Jadual di bawah berkaitan dengan masalah ekonomi yang dihadapi oleh Syarikat Seri. Teknik pengeluaran Sos tomato (botol) Sos cili (botol) P 0 100 Q 20 80 R 60 50 S 80 20 Jika Syarikat Seri menukar teknik pengeluaran daripada Q kepada S, kos lepas untuk mengeluarkan 80 botol sos tomato ialah A 20 botol sos tomato B 40 botol sos tomato C 60 botol sos cili D 80 botol sos cili 1. Masalah kekurangan berlaku kerana A faktor pengeluaran adalah tidak terhad dalam ekonomi B kadar pertambahan penduduk yang tidak terkawal C kehausan dan kepupusan sumber alam semula jadi D faktor pengeluaran adalah terhad berbanding dengan kehendak yang pelbagai 2. Gambar di bawah menunjukkan sejenis faktor pengeluaran. Mesin pencetak 3D Pernyataan manakah yang menggambarkan sumber ekonomi tersebut? A Mempunyai penawaran yang tidak terhad B Tidak mempunyai kos lepas C Membantu meningkatkan tingkat kecekapan pengeluaran D Menggabungkan faktor pengeluaran yang lain Latihan Sumatif 1 36 Penyelesaian masalah asas ekonomi Masalah asas ekonomi Firma Kerajaan Isi rumah ‡ $SD²MHQLVEDUDQJ ‡ %HUDSD²NXDQWLWLEDUDQJ ‡ %DJDLPDQD²WHNQLN SHQJHOXDUDQ ‡ 6LDSD²FRUDNDJLKDQ EDUDQJDQ ‡ .HNXUDQJDQ²SHQGDSDWDQ ZDQJ ‡ 3LOLKDQ²PHPDNVLPXPNDQ NHSXDVDQ ‡ .RVOHSDV²EDUDQJDQNHGXD WHUEDLN\DQJGLOHSDVNDQ ‡ .HNXUDQJDQ²IDNWRU SHQJHOXDUDQ ‡ 3LOLKDQ²PHPDNVLPXPNDQ NHXQWXQJDQ ‡ .RVOHSDV²NHOXDUDQNHGXD WHUEDLN\DQJGLOHSDVNDQ ‡ .HNXUDQJDQ²VXPEHUKDVLO NHUDMDDQFXNDL ‡ 3LOLKDQ²PHPDNVLPXPNDQ NHEDMLNDQPDV\DUDNDW ‡ .RVOHSDV²SURMHN SHPEDQJXQDQNHGXDWHUEDLN \DQJGLOHSDVNDQ Keluk kemungkinan pengeluaran ‡ 3DVDUDQEHEDV²WLDGD FDPSXUWDQJDQNHUDMDDQ ‡ 3HUDQFDQJDQSXVDW² NXDVDPXWODNNHUDMDDQ ‡ &DPSXUDQ²SLKDNVZDVWD GDQNHUDMDDQEHNHUMDVDPD Pengenalan kepada Ekonomi Masalah ekonomi ‡ .HNXUDQJDQ ‡ 3LOLKDQ ‡ .RVOHSDV Sistem ekonomi Campuran Ekonomi Islam Pasaran bebas Perancangan pusat ‡ 6XPEHUWHUKDGEXUXK WDQDKPRGDOGDQXVDKDZDQ ‡ .HKHQGDNWLGDNWHUKDG Ilmu ekonomi ‡ $SD²NXDVDSDVDUDQEDUDQJHNRQRPLGDQNHUDMDDQEDUDQJ DZDP ‡ %HUDSD²PHNDQLVPHSDVDUDQEDUDQJHNRQRPLGDQNHUDMDDQ EDUDQJDZDP ‡ %DJDLPDQD²FDUD\DQJPHPDNVLPXPNDQXQWXQJEDUDQJ HNRQRPLDWDXNHEDMLNDQPDV\DUDNDWEDUDQJDZDP ‡ 6LDSD²FRUDNDJLKDQSHQGDSDWDQEDUDQJHNRQRPLGDQ NHUDMDDQEDUDQJDZDP &LULFLULXWDPDffl ‡ 6HEDJDLVHEDKDJLDQGDULSDGDNHVHOXUXKDQVLVWHPKLGXS ,VODP ‡ .HVHLPEDQJDQDQWDUDNHSHQWLQJDQLQGLYLGXGDQPDV\DUDNDW ‡ :XMXGQ\DSHUVDLQJDQDGLOGDQVDNVDPDDQWDUDLQLGYLGX ‡ $SD²NHUDMDDQ ‡ %HUDSD²ELODQJDQ NHSHUOXDQUDN\DW ‡ %DJDLPDQD²FDUD \DQJPHPDNVLPXPNDQ NHEDMLNDQPDV\DUDNDW ‡ 6LDSD²GLDJLKNDQNHSDGD VHPXDUDN\DW ‡ $SD²SHUPLQWDDQ SHQJJXQD ‡ %HUDSD²PHNDQLVPH SDVDUDQ ‡ %DJDLPDQD²FDUD \DQJPHPDNVLPXPNDQ XQWXQJ ‡ 6LDSD²FRUDNDJLKDQ SHQGDSDWDQ Bab 1 Peta Konsep Bab 1 KAJIAN KES 44 Encik Murli ialah seorang pengusaha dan pereka kasut yang terkenal di Bayan Baru, Pulau Pinang. Syarikat kasut beliau mengeluarkan pelbagai jenis kasut wanita untuk pasaran tempatan dan juga dieksport ke rantau negara-negara ASEAN. Bersempena dengan sambutan ulang tahun syarikat yang ke–10, Encik Murli telah menghasilkan satu siri kasut wanita yang unik iaitu ‘Comfortness’, yang khas disasarkan kepada golongan wanita korporat yang berpendapatan tinggi. Untuk menguasai pasaran kasut tempatan yang semakin meluas, syarikat Encik Murli telah melibatkan diri dalam pengeluaran kasut lelaki. Jadual di bawah menunjukkan kombinasi barang yang dikeluarkan oleh syarikat Encik Murli: Kombinasi Kasut wanita (pasang) Kasut lelaki (pasang) A 200 0 B 120 80 C 80 120 D 0 200 Dalam mesyuarat pengurusan syarikat yang terkini, keputusan telah diambil untuk meningkatkan kapasiti pengeluaran kilang sebanyak 100 peratus. Syarikat akan menambahkan penggunaan mesin dan peralatan moden dalam proses pengeluaran supaya matlamat syarikat dapat dicapai. Dalam usaha mengembangkan lagi perniagaan syarikat, dengan jumlah wang sebanyak RM1.5 juta, Encik Murli telah mengesyorkan dua cadangan iaitu sama ada membina sebuah kilang pembuatan yang baharu di Batu Kawan, Pulau Pinang atau pun mengambil alih syarikat pesaing iaitu Syarikat Seri Wani Sdn. Bhd. Akhirnya, keputusan telah diambil untuk memulakan proses pengambilalihan ke atas Syarikat Seri Wani Sdn. Bhd. Pada minggu lalu, syarikat Encik Murli telah menerima notis amaran bertulis daripada pihak Jabatan Alam Sekitar Pulau Pinang (JAPP) kerana menyalurkan bahan buangan ke sungai yang berhampiran dengan kilang beliau. Tanpa menolak tanggungjawab sosial yang harus dipikul, Encik Murli telah mengambil langkah yang drastik untuk menyelesaikan masalah tersebut. Berdasarkan situasi di atas, jawab soalan berikut. (a) Apakah masalah asas ekonomi yang telah berjaya diselesaikan oleh syarikat Encik Murli dalam pengeluaran sempena sambutan ulang tahun syarikat? (b) (i) Hitung kos lepas syarikat Encik Murli apabila kombinasi barang berubah daripada titik B ke titik D. (ii) Dengan menggunakan kertas graf, lukis keluk kemungkinan pengeluaran syarikat Encik Murli. (c) Jelaskan kesan terhadap syarikat Encik Murli jika perancangan syarikat berjaya dicapai. (d) Jelaskan cara penyelesaian masalah ekonomi oleh syarikat Encik Murli dalam usaha mengembangkan lagi perniagaan syarikat. (e) Jelaskan kesan terhadap syarikat Encik Murli jika pihak Jabatan Alam Sekitar Pulau Pinang mengambil tindakan undang-undang terhadap syarikatnya. Praktis Merupakan latihan dalam bentuk peta pemikiran. Refleksi Mengimbas kembali perkara yang telah dipelajari. Istilah BM – BI Istilah Ekonomi dalam dwibahasa. Rumusan Meringkaskan kandungan bab dalam peta i-THINK dan memilih topik yang sesuai untuk disediakan dalam peta i-THINK. Kajian Kes Berupa kes atau situasi yang dapat diselesaikan dengan konsep ekonomi yang telah dipelajari. Peta Konsep Memberi gambaran menyeluruh kandungan bab. Latihan Sumatif Terdiri daripada soalan objektif dan esei untuk menguji dan memperkukuh pemahaman secara keseluruhan.

Bab 1 EKONOMI & ANDA Ekonomi merupakan satu mata pelajaran yang penting. Ramai beranggapan bahawa ekonomi adalah berkaitan dengan wang atau ekonomi berkaitan dengan konsep dan teori-teori tertentu sahaja. Sebenarnya, skop ekonomi lebih luas daripada apa-apa yang anda fikirkan. Dalam kehidupan harian, tidak kira anda sedar atau tidak sedar, anda berdepan dengan ilmu ekonomi. Cuba anda baca petikan di bawah. Maka jelaslah bahawa ilmu ekonomi memang penting dalam kehidupan seharian. Belajar ilmu ekonomi boleh membantu individu membuat pilihan yang terbaik: apa-apa yang hendak dibeli; bekerja sebagai guru atau jurutera; firma pula memilih apa-apa yang hendak dikeluarkan; berapakah kosnya; berapakah harga perlu diletakkan; kerajaan pula menentukan kadar cukai yang sesuai; dan cara menggunakan cukai tersebut. Subjek Ekonomi memang penting kepada setiap individu tidak kira anda sebagai pengguna, pengeluar, atau kerajaan. Selepas mempelajari Bab 1, cuba anda kaitkan aktiviti kehidupan harian dengan konsep ekonomi yang telah dipelajari dalam petikan di atas. Azmi baru selesai menunaikan solat subuh. Dia memilih untuk tidur semula selama 30 minit sedangkan dia perlu hadir awal ke sekolah sempena hari sukan di sekolahnya. Lepas bangun, dia menggosok gigi dengan ubat gigi yang diimport dari Amerika Syarikat dan menggunakan berus gigi yang diimport dari negara Jepun. Mengikut ibunya, kedua-dua produk ini dikatakan mempunyai jaminan yang tinggi daripada pengeluar. Ketika sarapan, ayah Azmi telah memberikannya RM30 untuk berbelanja sempena hari sukan sekolah pada hari ini. Azmi terus mengetepikan RM10 untuk disimpan di dalam tabungnya kerana di sekolah guru mengajar supaya menyimpan sebelum berbelanja dan bukan berbelanja baru menyimpan. Semasa di sekolah, Azmi ingin menggunakan RM20 untuk membeli sehelai baju sukan yang berharga RM19.90 dan sebuah topi yang berharga RM18.90. Akhirnya, Azmi telah menggunakan RM18.90 untuk membeli topi kerana dia sudah mempunyai banyak baju sukan. Balik dari sekolah, Azmi memakai topi yang dibeli dan beraksi di depan cermin, dia berasa cukup puas dengan topi yang dibelinya. Pengetahuan ekonomi dapat membantu kita memahami, menghayati, dan seterusnya menyelesaikan masalah ekonomi seharian dengan lebih berkesan dan bertanggungjawab

1 SISTEM EKONOMI Perancangan Pusat Pasaran Bebas Campuran Standard Kandungan: 1.1 Konsep Kekurangan, Pilihan, dan Kos Lepas 1.2 Sistem Ekonomi dan Penyelesaian Masalah Ekonomi Pengenalan kepada Ekonomi BAB 1 ‡(NRQRPL ‡.HNXUDQJDQ ‡3LOLKDQ ‡.RVOHSDV ‡)DNWRUSHQJHOXDUDQ ‡0DVDODKDVDVHNRQRPL ‡.HOXNNHPXQJNLQDQ pengeluaran ‡0HNDQLVPHSDVDUDQ Kata Kunci: Sumber ekonomi yang terhad berbanding dengan kehendak yang tidak terhad telah membawa kepada masalah ekonomi iaitu kekurangan, pilihan, dan kos lepas. Masalah ekonomi tersebut diselesaikan melalui sistem ekonomi yang terdapat dalam sesebuah negara. Sesebuah negara perlu menentukan cara untuk menguruskan sumber ekonomi yang terhad bagi memenuhi kehendak rakyatnya.

Bab 1 2 1.1 Konsep Kekurangan, Pilihan, dan Kos Lepas Apakah yang dikaji oleh ilmu ekonomi? Mengapakah kita perlu membuat pilihan? Apakah faktor pengeluaran yang digunakan untuk menghasilkan barang dan perkhidmatan? Apakah implikasi daripada pilihan yang dibuat? Apakah kos lepas? Apakah pendekatan yang sesuai digunakan untuk menjelaskan konsep kos lepas? 1.1.1 Takrif Ilmu Ekonomi Ilmu ekonomi pada asasnya dikaitkan dengan cara sebuah isi rumah memperoleh, mengagihkan, dan menggunakan pendapatannya untuk memenuhi keperluan dan kehendaknya sehingga isi rumah tersebut dapat mencapai kepuasan yang maksimum. Kini, ilmu ekonomi ditakrifkan seperti berikut: Ilmu ekonomi ialah satu bidang sains sosial yang mengkaji cara manusia mengurus sumber ekonomi yang terhad untuk memenuhi kehendak manusia yang tidak terhad. SEPINTAS LALU Kelangkaan Makanan Kesan daripada Pilihan Manusia Sendiri atau Faktor Lain Masalah kelangkaan makanan menjadi semakin serius. Krisis ini telah meningkatkan kebimbangan global apabila pengeluaran beberapa jenis tanaman seperti gandum, jagung dan beras susut secara mendadak di negara pengeluar utama. Beberapa negara Asia turut merasainya meskipun kebanyakan mereka ialah negara pengeluar beras utama dunia. Ramai berpendapat masalah kelangkaan makanan berpunca daripada perubahan iklim, malapetaka atau wabak penyakit, dan peningkatan penduduk. Namun, tidak ada sesiapa pun mengatakan masalah ini berkaitan dengan pilihan manusia sendiri iaitu: UÊ «ˆˆ…>˜Ê>˜Ì>À>ʎi«i˜Ìˆ˜}>˜Ê`ˆÀˆÊ>Ì>ÕʎiÃi>…ÌiÀ>>˜Ê“>˜ÕÈ>ÊÃi>}>Ì UÊ «ˆˆ…>˜Ê>˜Ì>À>Ê«i˜}}՘>>˜Ê“>Ã>ÊÃiŽ>À>˜}Ê>Ì>Õʓ>Ã>Ê`i«>˜ UÊ «ˆˆ…>˜Ê>˜Ì>À>Ê«i“L>˜}՘>˜ÊiŽœ˜œ“ˆÊÃ>…>>Ê>Ì>ÕÊ«i“L>˜}՘>˜ÊÃiˆ“L>˜} Masalah ekonomi yang utama adalah berkaitan dengan pilihan yang dibuat berasaskan sumber ekonomi yang terhad oleh setiap unit ekonomi dan setiap pilihan yang dibuat melibatkan kos lepas. Subjek Ekonomi dapat mendidik anda membuat pilihan yang rasional dan bertanggungjawab dalam kehidupan seharian. Abad ke-21 Krisis bekalan makanan global mungkin akan berlaku pada tahun 2030 Perkataan ‘Ekonomi’ berasal daripada bahasa Yunani iaitu ‘oikou’ yang bermaksud ‘rumah tangga’ dan ‘nomos’ yang bererti ‘aturan’. Oleh itu, ekonomi ertinya peraturan rumah tangga. Kelangkaan merujuk kepada situasi jumlah barang yang tersedia tidak mencukupi untuk memenuhi keperluan dan kehendak manusia.

Pengenalan kepada Ekonomi 3 1. Berdasarkan maklumat di bawah, jawab soalan-soalan berikut. (Murid digalakkan melayari Internet untuk menjawab soalan ini) Ahli ekonomi klasik: Ilmu ekonomi sebagai sains kekayaan Ahli-ahli ekonomi klasik menekankan ekonomi sebagai satu sains kekayaan dalam memenuhi keperluan manusia dan cara-cara yang digunakan bagi mencapai kekayaan tersebut. Ahli ekonomi moden: Ilmu ekonomi sebagai sains kekurangan dan pilihan Ahli-ahli ekonomi moden menekankan ekonomi ialah satu kajian sains sosial yang mengutamakan cara masyarakat memilih dan menggunakan sumber ekonomi yang terhad serta banyak pilihan kegunaannya bagi memenuhi kehendak masyarakat yang tidak terbatas. Ahli ekonomi neoklasik: Ilmu ekonomi sebagai sains kebajikan Ahli-ahli ekonomi neoklasik memberi penekanan kepada kebajikan manusia. Kekayaan material dianggap sebagai sumber kepada kebajikan manusia atau merupakan alat untuk mencapai matlamat dan bukannya kekayaan itu sendiri sebagai matlamatnya. (a) Namakan ahli-ahli ekonomi dalam gambar di atas. (b) Apakah perbezaan pandangan antara ahli ekonomi klasik dan neoklasik terhadap ilmu ekonomi? (c) “Ilmu ekonomi ialah satu kajian sains sosial”. Apakah yang anda faham tentang “Sains” dan “Sosial” dalam pernyataan di atas? 2. Ibn Khaldun merupakan seorang tokoh intelektual Islam yang terkenal di dunia. Beliau boleh digelar sebagai Bapa Ilmu Ekonomi kerana banyak teori ekonomi yang dikemukakan oleh beliau jauh lebih awal daripada tokoh ekonomi Barat moden. Pada masa itu, kajian ekonomi di Barat masih bersifat normatif iaitu mengkaji dari sudut undang-undang, moral dan falsafah sahaja. Sedangkan Ibn Khaldun mengkaji masalah ekonomi dengan melihat dari aspek masyarakat dan negara secara mendalam serta menjelaskan fenomena ekonomi dengan lebih tepat. (Sumber: http://www.academia.edu/5358533/latar_belakang_ibnu_khaldun) Anda dikehendaki melayari Internet untuk mendapatkan maklumat tentang teori-teori ekonomi yang telah dikemukakan oleh Ibn Khaldun. AKTIVITI AKTIVITI 1.1.1 F O K U S 1. Ekonomi pada asasnya bermaksud peraturan rumah tangga. 2. Ilmu ekonomi mengikut pandangan ahli-ahli ekonomi ialah: (a) Klasik: Ilmu ekonomi sebagai sains kekayaan (b) Neoklasik: Ilmu ekonomi sebagai sains kebajikan (c) Moden: Ilmu ekonomi sebagai sains sosial yang mengkaji kekurangan dan pilihan 3. Ilmu ekonomi mengkaji perlakuan individu dan masyarakat dalam memperuntukkan sumber ekonomi yang terhad untuk memenuhi kehendak yang tidak terhad.

Bab 1 Kehendak manusia adalah tidak terhad. Apabila sesuatu kehendak telah dipenuhi, timbul pula kehendak-kehendak lain 4 1.1.2 Konsep Kekurangan dan Pilihan Kehendak manusia yang tidak terbatas berbanding dengan sumber ekonomi yang terhad telah membawa kepada masalah kekurangan seperti rajah berikut: Sumber ekonomi Kehendak Rajah 1.1 Masalah kekurangan berlaku kerana ketidakseimbangan antara sumber ekonomi dan kehendak Kehendak ialah keinginan manusia terhadap barang dan perkhidmatan agar mencapai kehidupan yang lebih selesa dan mewah. Kehendak manusia adalah tidak terhad dan berbeza antara individu serta berdasarkan tingkat pendapatan dan cita rasa masing-masing. Kehendak manusia juga sentiasa bertambah dan berubah dari semasa ke semasa. Contohnya, apabila seorang graduan telah memiliki sebuah kereta, akan timbul pula keinginan untuk memiliki sebuah rumah. Selepas memiliki rumah, dia mungkin berhasrat untuk menjadi ahli kelab golf dan rekreasi pula. Maka jelaslah bahawa manusia tidak pernah berpuas hati dengan apa-apa yang sudah diperoleh mereka. Kehendak manusia sukar untuk dipenuhi sepenuhnya akibat daripada sumber ekonomi yang terhad. 1. Senaraikan tiga kehendak anda. 2. Apakah kaitan antara kehendak manusia dengan masalah ekonomi? JOM

Pengenalan kepada Ekonomi Pengenalan kepada Ekonomi Sumber ekonomi adalah terhad. Maka tidak semua barang dan perkhidmatan dapat dikeluarkan 5 Sumber ekonomi untuk firma mengeluarkan barang dan perkhidmatan adalah terhad. Maka penawaran firma juga terhad berbanding dengan permintaan. Oleh itu, wujudlah masalah kekurangan. Kekurangan ialah keinginan manusia yang jauh melebihi apa yang dapat dihasilkan dalam ekonomi dengan sumber ekonomi yang terhad. Setiap unit ekonomi iaitu isi rumah, firma, dan kerajaan menghadapi masalah kekurangan masing-masing. Contohnya, seorang pengguna tidak dapat membeli semua barang yang dikehendaki kerana pendapatannya adalah terhad. Selain itu, individu juga menghadapi masalah kekurangan masa, misalnya dia tidak dapat menggunakan suatu masa untuk semua aktiviti. seorang petani, oleh sebab tanah yang dimiliki terhad, maka dia tidak dapat menanam semua tanaman di atas tanah tersebut. pihak pentadbir awam pula, oleh sebab peruntukan yang diberi oleh kerajaan pusat adalah terhad jumlahnya maka bukan semua program kerajaan boleh dilaksanakan walaupun program-program itu memang bermanfaat untuk rakyat. Akibat daripada masalah kekurangan, unit-unit ekonomi harus membuat pilihan antara barang dan perkhidmatan yang dikehendaki. Masalah pilihan melibatkan pembuatan keputusan tentang kehendak yang perlu dipenuhi terlebih dahulu dan melibatkan pengorbanan. 1. Senaraikan tiga kekurangan anda. 2. Mengapakah masalah pilihan boleh terjadi? JOM

Bab 1 6 Dalam membuat keputusan terhadap pilihan, unit-unit ekonomi adalah diandaikan rasional dan membuat pilihan berdasarkan keutamaan atau matlamat masing-masing. Misalnya, isi rumah akan memilih barang yang memaksimumkan kepuasannya. firma akan memilih output yang mendatangkan keuntungan maksimum. kerajaan akan memilih projek pembangunan yang memaksimumkan kebajikan masyarakat. Isi rumah ialah seorang individu, sebuah keluarga, atau sekumpulan individu yang tinggal bersama dan berfungsi sebagai satu unit ekonomi. Firma ialah sebuah organisasi atau unit pengeluaran yang merancang dan menggunakan faktor pengeluaran untuk mengeluarkan barang dan perkhidmatan. Kerajaan merupakan sebuah badan organisasi yang mempunyai kuasa untuk membuat dan menguatkuasakan undang-undang untuk menjaga kestabilan ekonomi dan sosial. Bahagikan murid kepada lima kumpulan. Setiap kumpulan dikehendaki melawat ke kawasan berikut dan mengenal pasti masalah kekurangan di persekitaran mereka. (a) Kawasan perindustrian (b) Tempat pelancongan (c) Kompleks beli-belah (d) Kawasan perumahan (e) Pusat pentadbiran Murid dikehendaki menulis satu laporan lawatan mengenai masalah kekurangan yang dihadapi dan mencadangkan langkah bagi menghadapi masalah kekurangan tersebut. g AKTIVITI AKTIVITI 1.1.2 F O K U S 1. Kehendak manusia adalah tidak terhad dan sentiasa bertambah dan berubah. 2. Sumber ekonomi iaitu tanah, buruh, modal, dan usahawan adalah terhad. 3. Masalah kekurangan wujud sebab kehendak manusia tidak terhad sedangkan sumber ekonomi adalah terhad. 4. Masalah kekurangan menyebabkan manusia perlu membuat pilihan. Masyarakat ASEAN Negara anggota ASEAN bekerjasama menangani masalah kekurangan bekalan tenaga buruh. Contohnya, Malaysia dan Singapura kekurangan bekalan tenaga buruh dalam sektor pembinaan, pembuatan, dan perladangan. Masalah ini diatasi dengan mendapatkan buruh dari negara jiran seperti Indonesia, Vietnam, Myanmar, dan Filipina. Kemasukan tenaga buruh ini dapat membantu pembangunan ekonomi negara anggota. Ekonomi air Anda boleh menonton video berikut untuk pelaburan dalam hak air di negara maju. https://youtu. be/3SK1GX3wdQQ

Pengenalan kepada Ekonomi 7 1.1.3 Faktor Pengeluaran Faktor pengeluaran ialah sumber ekonomi yang diperlukan untuk mengeluarkan barang dan perkhidmatan. Faktor pengeluaran atau sumber ekonomi terdiri daripada tanah, modal, buruh, dan usahawan. Faktor pengeluaran ini digunakan oleh manusia untuk mengeluarkan barang dan perkhidmatan. Tanah Modal ‡ 6XPEHU DQXJHUDK DODP VHPXOD MDGL GDQ penawarannya adalah terhad. ‡ 7DQDK PHUDQJNXPL VXPEHUVXPEHU \DQJ boleh diperbaharui (seperti hasil hutan dan sumber laut) dan sumber-sumber yang tidak boleh diperbaharui (seperti bijih timah, besi, petroleum, dan jenis logam lain) sama ada di permukaan bumi atau di dalam perut bumi. ‡ 'DODPMDQJNDPDVDSDQMDQJWDQDKPHQMDGLVHPDNLQ mahal kerana kuantiti penawarannya terhad. ‡ 7DQDKWLGDNPHPSXQ\DLPRELOLWLWHPSDWLDLWXWDQDKGL negara Indonesia tidak boleh bergerak ke Malaysia tetapi tanah mempunyai mobiliti kegunaan iaitu tanah boleh digunakan untuk pelbagai tujuan. Misalnya tanah boleh digunakan untuk kegiatan pertanian atau dijadikan tapak pembinaan rumah. ‡ $ODWFLSWDDQPDQXVLD\DQJGLJXQDNDQXQWXN mengeluarkan barang dan perkhidmatan. ‡ &RQWRKPRGDOLDODKEDQJXQDQNLODQJSHUDODWDQMHQWHUD dan mesin. ‡ 6HVHWHQJDK PRGDO PHPSXQ\DL PRELOLWL JHRJUDIL yang tinggi seperti peralatan dan mesin yang mudah dipindahkan dari satu tempat ke tempat yang lain. Manakala modal seperti bangunan dan kilang tidak PHPSXQ\DLPRELOLWLJHRJUDIL\DQJWLQJJL 1. Nyatakan dua tujuan penggunaan modal dalam pengeluaran barang dan perkhidmatan. JOM 7

Bab 1 8 1. Tanah merupakan sumber alam semula jadi. 2. Modal merupakan alat ciptaan manusia yang digunakan dalam proses pengeluaran. 3. Buruh menyumbang tenaga dari segi fizikal dan mental dalam proses pengeluaran. 4. Usahawan menggabungkan dan menyelaraskan faktor pengeluaran lain dalam proses pengeluaran. F O K U S Buruh Usahawan 1. Bincangkan dalam kumpulan, contoh faktor pengeluaran yang diperlukan untuk mengeluarkan barangan berikut. (a) Basikal elektrik (c) Rumah (b) Pisang (d) Roti burger 2. Kenal pasti faktor pengeluaran dalam situasi di bawah. Anda memesan piza melalui lnternet. Maklumat pesanan anda muncul pada monitor komputer pemilik kedai piza. Kemudian, tukang masak di dapur mula membuat doh dengan mencampurkan adunan daripada garam, tepung, telur, dan susu. Kemudian, dia masukkan sos tomato, daging, keju, dan sosej sebelum meletakkan piza ke dalam ketuhar. Dalam masa 10 minit, piza telah masak dan dimasukkan ke dalam karung “hot pouch” untuk dihantar oleh penghantar dengan motosikal syarikat ke depan pintu anda. AKTIVITI AKTIVITI 1.1.3 ‡ 6XPEDQJDQ WHQDJD PDQXVLD \DQJ SURGXNWLI GDUL VHJLIL]LNDODWDXPHQWDOGDODPSURVHVSHQJHOXDUDQ ‡ 7HUGLULGDULSDGDEXUXKPDKLUGDQEXUXKWLGDNPDKLU ‡ %XUXK PDKLU PHUXSDNDQ WHQDJD EXUXK \DQJ berpendidikan tinggi atau memiliki kemahiran SURIHVLRQDO WHUWHQWX &RQWRKQ\D GRNWRU SHJXDP arkitek, akauntan, dan pensyarah. ‡ %XUXKWLGDNPDKLUPHUXSDNDQWHQDJD EXUXK \DQJ berpendidikan rendah atau tidak memiliki kemahiran SURIHVLRQDO WHUWHQWX &RQWRKQ\D SHNHUMD ODGDQJ buruh binaan, operator kilang, dan tukang kebun. ‡ %XUXK PHPSXQ\DLPRELOLWL SHNHUMDDQ GDQ PRELOLWL JHRJUDIL \DQJWLQJJL LDLWXPHUHNDPXGDK EHUWXNDU pekerjaan dan mudah bergerak dari satu tempat ke tempat yang lain. ‡ ,QGLYLGX \DQJ PHQJJDEXQJNDQ GDQ PHQ\HODUDVNDQIDNWRU SHQJHOXDUDQ \DQJ ODLQ untuk mengeluarkan barang dan perkhidmatan. ‡ 8VDKDZDQEHUWXMXDQPHQFDSDLSHQJHOXDUDQ output yang maksimum atau meminimumkan kos pengeluaran untuk memperoleh untung yang maksimum. ‡ 8VDKDZDQPHUXSDNDQVHRUDQJLQGLYLGX\DQJ NUHDWLI LQRYDWLI EHUDQL PHQJKDGDSL ULVLNR rajin, gigih, dan tidak mudah putus asa.

Pengenalan kepada Ekonomi 9 Tentukan kos lepas bagi setiap aktiviti berikut: 1. Membeli makanan di kantin sekolah. 2. Bekerja sebagai pemandu pelancongan. 3. Mengeluarkan roti bun. JOM 1.1.4 Takrif Kos Lepas Kos lepas merujuk kepada pulangan yang mungkin daripada barang-barang atau perkhidmatan kedua terbaik yang terpaksa dilepaskan akibat daripada pemilihan sesuatu barangan. Setiap pilihan yang dibuat akan menyebabkan pilihan lain terpaksa dilepaskan, maka wujudlah kos lepas. Ketiga-tiga masalah kekurangan, pilihan, dan kos lepas dikenal sebagai masalah ekonomi. Faktor pengeluaran yang terhad Kehendak manusia yang tidak terhad Masalah kekurangan Pilihan Kos lepas Rajah 1.2 Masalah ekonomi 1.1.5 Analisis Situasi Kos Lepas Syarikat PLC Sdn. Bhd. ialah sebuah kilang pakaian. Syarikat memiliki sumber-sumber yang terhad untuk mengeluarkan seluar sukan dan kemeja-T. Kombinasi keluarannya adalah seperti berikut: Jadual 1.1 Kombinasi keluaran Syarikat PLC Sdn. Bhd. Kombinasi output Seluar sukan (helai) Kemeja-T (helai) X Y Z 40 60 80 100 80 60 Berdasarkan Jadual 1.1, jika kombinasi output syarikat berubah dari X ke Y, untuk menambahkan 20 helai seluar sukan, syarikat terpaksa mengurangkan 20 helai kemeja-T, maka kos lepas untuk mengeluarkan 60 helai seluar sukan ialah 20 helai kemeja-T. Begitu juga jika kombinasi output berubah dari Y ke Z, untuk menambah 20 helai seluar sukan, syarikat terpaksa mengurangkan 20 helai kemeja-T, maka kos lepas untuk mengeluarkan 80 helai seluar sukan adalah 20 helai kemeja-T. + 20 + 20 – 20 – 20

Bab 1 1.1.6 Implikasi Pilihan yang dibuat oleh Individu, Firma, dan Kerajaan dari Aspek Kos Lepas 10 1 ‡ ,QGLYLGX DWDX LVL UXPDK PHQJKDGDSL PDVDODK kekurangan sumber pendapatan atau wang berbanding dengan kehendak mereka yang tidak terhad. 2 ‡ &RQWRKQ\D$UZLQPHPSXQ\DLZDQJVDNXVHEDQ\DN 50 'LD LQJLQ PHPEHOL VHSLQJJDQ QDVL D\DP yang berharga RM5.00 dan sepinggan mi goreng yang berharga RM3.00 di kantin sekolah. ‡ 0DVDODK NHNXUDQJDQ ZDQJ PHQ\HEDENDQ $UZLQ tidak dapat mencapai hasratnya untuk memiliki kedua-dua barang secara serentak. 4 ‡ -LND SHPEHOLDQ QDVL D\DP PHPEHULNDQ NHSXDVDQ yang maksimum, Arwin akan membeli nasi ayam kesukaannya. ‡ 6HEDOLNQ\DMLNDSHPEHOLDQPLJRUHQJPHPEHULNDQ kepuasan yang maksimum, Arwin akan membeli mi goreng. 5 ‡ -LNDArwin memilih untuk membeli nasi ayam, kos lepas yang dihadapinya ialah kepuasan yang mungkin daripada barangan kedua terbaik yang terpaksa dilepaskan untuk mendapatkan barangan yang dipilih iaitu mi goreng. ‡ 6HEDOLNQ\D MLNDArwin memilih untuk membeli mi goreng, kos lepasnya ialah nasi ayam. 3 ‡ $UZLQ DNDQ PHPEXDWpilihan berdasarkan barang yang memberikan tingkat kepuasan yang maksimum akibat daripada masalah kekurangan wang. F O K U S 1. Individu atau isi rumah kekurangan pendapatan wang. 2. Pilihan isi rumah bermatlamatkan kepuasan maksimum. 3. Kos lepas isi rumah adalah kepuasan yang mungkin daripada barangan kedua terbaik yang terpaksa dilepaskan untuk mendapatkan barangan yang dipilih. Setiap murid mewakili seorang ahli keluarga. Bincang dalam kumpulan tentang masalah ekonomi yang dihadapi oleh keluarga dan cara penyelesaiannya. Murid dikehendaki berlakon di depan kelas. AKTIVITI AKTIVITI 1.1.6 A Individu

Pengenalan kepada Ekonomi 11 F O K U S 1. Firma kekurangan faktor pengeluaran. 2. Pilihan firma bermatlamatkan keuntungan maksimum. 3. Kos lepas firma adalah keuntungan yang mungkin daripada keluaran atau projek pelaburan kedua terbaik yang terpaksa dilepaskan untuk mendapatkan keluaran atau projek pelaburan yang dipilih. ‡ -LNDSHPEHOLDQ PHVLQEDKDUX GDSDWPHPEHULNDQ NHXQWXQJDQ\DQJ PDNVLPXP 6\DULNDW1*96GQ %KGDNDQ PHPEHOLPHVLQ EDKDUX ‡ 6HEDOLNQ\DMLND SURMHN SHPELQDDQ NLODQJEDKDUX GDSDWPHPEHULNDQ NHXQWXQJDQ\DQJ PDNVLPXP 6\DULNDW1*96GQ %KGDNDQ PHPELQDNLODQJ EDKDUXGL5DZDQJ )LUPD PHQJKDGDSL PDVDODK kekurangan faktor pengeluaran VHSHUWL EXUXK WDQDK PRGDO GDQ XVDKDZDQ EHUEDQGLQJ GHQJDQ NHKHQGDNILUPD\DQJWLGDNWHUKDG 1 3 5 2 4 ‡ &RQWRKQ\D 6\DULNDW 1*9 6GQ %KG PHPSXQ\DL PRGDO VHEDQ\DN 50 MXWD 6\DULNDW 1*9 6GQ %KG LQJLQ PHPEHOL HPSDW EXDK PHVLQ EDKDUX XQWXN PHQLQJNDWNDQ SHQJHOXDUDQ V\DULNDW 3DGD PDVD\DQJVDPDV\DULNDWMXJDEHUFDGDQJ PHPELQDVHEXDKNLODQJEDKDUXGL5DZDQJ 6HODQJRU\DQJPDVLQJPDVLQJPHQHODQNRV VHEDQ\DN50MXWD ‡ 0DVDODK NHNXUDQJDQ IDNWRU SHQJHOXDUDQ LDLWX PRGDO PHQ\HEDENDQ 6\DULNDW 1*9 6GQ%KGWLGDNGDSDWPHQMDODQNDQNHGXDGXD SURMHNVHFDUDVHUHQWDN 6\DULNDW 1*9 6GQ %KG DNDQ PHPEXDW pilihan EHUGDVDUNDQ SURMHN SHODEXUDQ \DQJ PHPEHULNDQ keuntungan yang maksimum DNLEDW PDVDODKNHNXUDQJDQ IDNWRU SHQJHOXDUDQ PRGDO ‡ -LND 6\DULNDW 1*9 6GQ %KG PHPLOLK XQWXN PHPEHOL PHVLQ EDKDUX kos lepas \DQJ GLKDGDSLQ\D LDODK keuntungan yang mungkin daripada keluaran atau projek pelaburan kedua terbaik yang terpaksa dilepaskanXQWXNPHQGDSDWNDQNHOXDUDQDWDX SURMHNSHODEXUDQ\DQJGLSLOLKLDLWXSURMHNSHPELQDDQNLODQJEDKDUX ‡ 6HEDOLNQ\D MLND 6\DULNDW 1*9 6GQ %KG PHPLOLK XQWXN PHPELQD NLODQJ EDKDUX GL 5DZDQJNRVOHSDVQ\DLDODKSURMHNPHPEHOLPHVLQEDKDUX Mula Tamat RM RM Firma

12 F O K U S 1. Kerajaan kekurangan hasil negara. 2. Pilihan kerajaan bermatlamatkan kebajikan masyarakat yang maksimum. 3. Kos lepas kerajaan adalah kebajikan yang mungkin diperoleh daripada projek pembangunan kedua terbaik yang terpaksa dilepaskan untuk mendapat projek pembangunan yang dipilih. ‡ .HUDMDDQPHQJKDGDSLPDVDODKkekurangan hasil negara berbanding 1 dengan projek untuk keperluan rakyat yang pelbagai. ‡ &RQWRKQ\D.HPHQWHULDQ.HUMD5D\DPHPSHUROHKSHUXQWXNDQNHZDQJDQ VHEDQ\DN50ELOLRQGDULSDGDNHUDMDDQGDODP%HODQMDZDQ1HJDUD Kementerian Kerja Raya ingin melaksanakan projek membina Lebuh 5D\D 6XQJDL %HVL ± 8OX .ODQJ GHQJDQ NRV 50 ELOLRQ GDQ SURMHN PHQ\HGLDNDQGDQPHQDLNWDUDINDQNHPXGDKDQLQIUDVWUXNWXUOXDUEDQGDU terutamanya di Sabah dan Sarawak yang bernilai RM4.5 bilion. ‡ 0DVDODKNHNXUDQJDQVXPEHUKDVLOQHJDUDPHQ\HEDENDQNHUDMDDQWLGDN dapat melaksanakan kedua-dua projek pembangunan secara serentak. 2 ‡ .HUDMDDQDNDQPHPEXDWpilihan berdasarkan projek pembangunan yang mendatangkan kebajikan masyarakat yang maksimum akibat masalah kekurangan sumber hasil. 3 ‡ -LNDSHPELQDDQOHEXKUD\DGDSDWPHPEHULNDQNHEDMLNDQPDV\DUDNDW\DQJ maksimum, kerajaan akan memilih untuk membina lebuh raya baharu. ‡ 6HEDOLNQ\DMLNDSURMHNSHQ\HGLDDQNHPXGDKDQLQIUDVWUXNUWXUGLNDZDVDQ luar bandar dapat memberikan kebajikan masyarakat yang maksimum, NHUDMDDQ DNDQ PHPLOLK SURMHN SHQ\HGLDDQ NHPXGDKDQ LQIUDVWUXNWXU GL kawasan luar bandar. 4 Encik Suhaimi ialah seorang pengusaha yang menguruskan sebuah kilang pembuatan perisian komputer. Bagi meningkatkan daya pengeluaran syarikat, Encik Suhaimi telah mengesyorkan dua cadangan berdasarkan jumlah modal yang sedia ada iaitu sebanyak RM4 juta. 1. Membina sebuah kilang baharu yang melibatkan kos sebanyak RM3.5 juta 2. Mengambil alih syarikat pesaing yang terdekat dengan kos RM3.3 juta Dengan mengambil kira isu kos lepas, anda dikehendaki memilih salah satu cadangan yang dikemukakan oleh Encik Suhaimi. Berikan hujah untuk menyokong pilihan anda. AKTIVITI AKTIVITI 1.1.6 B 5 ‡ -LND NHUDMDDQ PHPLOLK XQWXN PHPELQD OHEXK UD\D EDKDUX kos lepas yang dihadapinya ialah kebajikan yang mungkin diperoleh daripada projek pembangunan kedua terbaik yang terpaksa dilepaskan untuk mendapat projek pembangunan yang dipilih iaitu projek penyediaan NHPXGDKDQLQIUDVWUXNWXUGLNDZDVDQOXDUEDQGDU ‡ 6HEDOLNQ\D MLND NHUDMDDQ PHPLOLK SURMHN SHQ\HGLDDQ NHPXGDKDQ LQIUDVWUXNWXUGLNDZDVDQOXDUEDQGDUNRVOHSDV\DQJGLKDGDSLQ\DLDODK projek pembinaan lebuh raya baharu. Kerajaan Bab 1

Pengenalan kepada Ekonomi 13 1.1.7 Keluk Kemungkinan Pengeluaran Keluk kemungkinan pengeluaran dapat menerangkan perkaitan antara masalah kekurangan, pilihan, dan kos lepas. Keluk kemungkinan pengeluaran (KKP) ialah keluk yang menunjukkan had maksimum tingkat pengeluaran yang dapat dicapai oleh sebuah ekonomi dengan menggunakan faktor pengeluaran yang ada dan tingkat teknologi tertentu. Andaian untuk analisis keluk kemungkinan pengeluaran: Ekonomi telah mencapai guna tenaga penuh. Ekonomi hanya mengeluarkan dua jenis barang. Sumber ekonomi yang dimiliki adalah terhad dan tetap. Tingkat teknologi adalah tetap. Jadual 1.2 menunjukkan pelbagai kombinasi keluaran pakaian dan makanan yang dapat dihasilkan oleh sebuah ekonomi. Jadual 1.2 Jadual kemungkinan pengeluaran pakaian dan makanan Kombinasi pengeluaran Pakaian (ribu helai) Makanan (tan metrik) R 0 20 S 4 19 T 8 17 U 12 13 V 16 0 Berdasarkan Jadual 1.2, pada kombinasi R, semua faktor pengeluaran telah digunakan untuk mengeluarkan makanan dan tiada pakaian dikeluarkan. Ini dapat dilihat dengan jelas bahawa kuantiti pakaian adalah 0 helai sedangkan kuantiti makanan adalah 20 tan metrik. Sebaliknya, pada kombinasi V, semua faktor pengeluaran telah digunakan untuk mengeluarkan pakaian dan tiada makanan dikeluarkan. Ini dapat dilihat dengan jelas bahawa kuantiti pakaian adalah 16 ribu helai sedangkan kuantiti makanan adalah 0 tan metrik. Kebiasaannya, kombinasi pengeluaran yang mengeluarkan kedua-dua barang iaitu pakaian dan makanan akan dipilih. Contohnya kombinasi S (4 ribu helai pakaian dan 19 tan metrik makanan), kombinasi T (8 ribu helai pakaian dan 17 tan metrik makanan), dan kombinasi U (12 ribu helai pakaian dan 13 tan metrik makanan). Guna tenaga penuh bermaksud pencapaian tingkat ekonomi pada suatu keadaan di mana kadar pengangguran negara ialah 4% atau kurang. Terangkan bagaimana kekurangan dan pengangguran dapat ditunjukkan melalui keluk kemungkinan pengeluaran. Cabaran KBAT

Bab 1 14 Berdasarkan Jadual 1.2, suatu keluk kemungkinan pengeluaran dapat dibentuk seperti yang berikut: Makanan (tan metrik) R S T U V W Y Pakaian (ribu helai) 20 17 19 0 4 8 12 16 13 Rajah 1.3 Keluk kemungkinan pengeluaran Berdasarkan Rajah 1.3, paksi menegak menunjukkan jumlah makanan yang dikeluarkan manakala paksi mendatar menunjukkan jumlah pakaian yang dikeluarkan. Jika ekonomi menggunakan semua faktor pengeluaran untuk mengeluarkan 20 tan metrik makanan, maka tiada pakaian akan dikeluarkan (ditunjukkan oleh titik R). Sebaliknya, jika ekonomi menggunakan semua faktor pengeluaran untuk mengeluarkan 16 ribu helai pakaian, maka tiada makanan akan dikeluarkan (ditunjukkan oleh titik V). Keluk RV ini dinamakan keluk kemungkinan pengeluaran. Titik-titik di atas keluk menunjukkan batas maksimum pelbagai kombinasi pakaian dan makanan yang dapat dikeluarkan oleh ekonomi dengan menggunakan semua faktor pengeluaran dengan cekap. Contohnya titik R, S, T, U, dan V di sepanjang keluk kemungkinan pengeluaran menunjukkan tingkat pengeluaran pada guna tenaga penuh. Sebarang penambahan pengeluaran makanan hanya boleh dilakukan dengan melepaskan sejumlah pengeluaran pakaian, maka wujudlah masalah kos lepas. Kos lepas ditunjukkan oleh kecerunan keluk kemungkinan pengeluaran iaitu perubahan unit makanan dibahagi dengan perubahan unit pakaian. Kos lepas = Perubahan unit makanan Perubahan unit pakaian Contoh pengiraan kos lepas: Dari titik R ke titik S = 19 – 20 4 – 0 = -0.25 Dari titik S ke titik T = 17 – 19 8 – 4 = -0.50 Dari titik T ke titik U = 13 – 17 12 – 8 = -1.0 Dari titik U ke titik V = 0 – 13 16 – 12 = -3.25 Tanda negatif menunjukkan bentuk keluk yang mencerun ke bawah dari kiri ke kanan iaitu mempunyai kecerunan negatif. Masalah ketidakupayaan ekonomi dapat digambarkan oleh titik kombinasi pengeluaran yang berada di luar keluk kemungkinan pengeluaran iaitu titik Y. 7LWLNW menunjukkan kombinasi pengeluaran yang tidak cekap NHUDQDHNRQRPLJDJDOPHQJJXQDNDQIDNWRUSHQJHOXDUDQ\DQJDGD dengan sepenuhnya, maksudnya berlaku masalah pengangguran DWDXSHPED]LUDQ Masalah pilihan pula ditunjukkan oleh pergerakan d i s e p a n j a n g k e l u k kemungkinan pengeluaran iaitu antara titik-titik R, S, T, U, dan V.

Pengenalan kepada Ekonomi 15 Didapati untuk menambah 1 ribu helai pakaian, semakin banyak makanan yang perlu dilepaskan. Kos lepas pakaian adalah semakin meningkat akibat daripada faktor pengeluaran yang tidak sama cekap. Kos lepas yang semakin meningkat ditunjukkan oleh keluk kemungkinan pengeluaran yang berbentuk cembung ke titik asalan. Kos lepas yang semakin meningkat bermaksud untuk menambahkan satu unit sesuatu barang, ekonomi terpaksa mengurangkan kuantiti barang lain dengan jumlah yang semakin meningkat pada setiap titik pengeluaran. 1. Apakah maksud keluk kemungkinan pengeluaran? 2. Terangkan maksud konsep kos lepas yang semakin meningkat. JOM Jadual di bawah menunjukkan kombinasi pengeluaran barang pengguna dan barang modal yang dapat dikeluarkan dengan menggunakan sumber sedia ada. Kombinasi Barang pengguna (unit) Barang modal (unit) A 0 25 B 1 24 C 2 21 D 3 16 E 4 10 F 5 0 (a) Dengan menggunakan kertas graf, lukis keluk kemungkinan pengeluaran. (b) Apakah yang akan berlaku jika pengeluar memilih kombinasi pengeluaran berikut? (i) 2 unit barang pengguna dan 10 unit barang modal (ii) 4 unit barang pengguna dan 15 unit barang modal (c) Hitung kos lepas untuk mengeluarkan (i) 3 unit barang pengguna (ii) 10 unit barang modal AKTIVITI AKTIVITI 1.1.7 F O K U S 1. Keluk kemungkinan pengeluaran menunjukkan had maksimum tingkat pengeluaran yang dapat dicapai oleh masyarakat atau negara dengan menggunakan faktor pengeluaran yang ada pada tingkat teknologi tertentu. 2. Kos lepas ditunjukkan oleh kecerunan keluk kemungkinan pengeluaran. 3. Kos lepas yang semakin meningkat bermaksud penambahan satu unit sesuatu barang mengakibatkan pengurangan kuantiti pengeluaran barang lain dengan jumlah yang semakin meningkat.

Bab 1 16 1.2 Sistem Ekonomi dan Penyelesaian Masalah Asas Ekonomi Apakah itu masalah asas ekonomi? Tahukah anda ciri-ciri utama sistem ekonomi di dunia ini? Bagaimanakah masalah asas ekonomi dapat diatasi oleh pelbagai sistem ekonomi? Apakah ciri-ciri ekonomi Islam? 1.2.1 Masalah Asas Ekonomi Masalah asas ekonomi terdiri daripada: Apa yang hendak dikeluarkan Untuk siapa dikeluarkan Bagaimana hendak dikeluarkan Berapa yang hendak dikeluarkan SEPINTAS LALU Pembaharuan Ekonomi Negara China Banyak negara yang mengamalkan sistem ekonomi perancangan pusat di dunia ini telah beransur-ansur membuka ekonomi negaranya kepada dunia luar demi pertumbuhan ekonomi yang lebih mantap. Negara China merupakan salah sebuah negara yang juga menjalankan transformasi ekonomi sejak tahun 1978 melalui pemimpin ulungnya Deng Xiao Peng. Antara pembaharuan yang dijalankan ialah: UÊ />˜>…‡Ì>˜>…ʏ>`>˜}˜Þ>Ê`ˆÃÜ>ÃÌ>Ž>˜Ê՘ÌՎʓi˜ˆ˜}Ž>̎>˜Ê daya pengeluaran UÊ fii˜}}>>ŽŽ>˜ÊŽi}ˆ>Ì>˜Ê«iL>}>ˆÊ«iÀÕÃ>…>>˜ÊŽiVˆ‡ŽiVˆ>˜ UÊ fiiœ˜}}>ÀŽ>˜ÊŽ>Ü>>˜Ê…>À}>Ê UÊ fii˜}՘`>˜}Ê«i>LÕÀ>˜Ê`>ÀˆÊÕ>Àʘi}>À> UÊ *iÀ`>}>˜}>˜Ê >Ș}Ê `ˆLiÀˆÊ ÌՓ«Õ>˜Ê ÃiL>}>ˆÊ >>ÌÊ pertumbuhan ekonomi utama, sehingga lahirnya Zon Ekonomi Khas UÊ *iÀÕÃ>…>>˜Ê “ˆˆŽ>˜Ê ŽiÀ>>>˜Ê Þ>˜}Ê Ìˆ`>ŽÊ ViŽ>«Ê distrukturkan semula Dasar pembaharuan kemudiannya diteruskan oleh pemimpin-pemimpin negara China yang lain sehingga negara China menjadi ekonomi kedua terbesar di dunia. (Dipetik dan diubah suai daripada “China’s Transition to a Market Economy: How Far across the River?”, Yingyi Qian dan Jinglian Wu, May 2000) Selain sistem ekonomi perancangan pusat, terdapat juga sistem ekonomi yang lain di dunia ini iaitu sistem ekonomi pasaran bebas dan sistem ekonomi campuran yang dibentuk untuk menyelesaikan masalah asas ekonomi negara masing-masing. Abad ke-21

Pengenalan kepada Ekonomi Soal selidik maklum balas pengguna merupakan satu cara untuk mengetahui cita rasa dan permintaan masyarakat Apa yang Hendak Dikeluarkan Merujuk kepada penentuan jenis barangan yang hendak dikeluarkan akibat daripada faktor pengeluaran yang terhad dan mengelakkan daripada pembaziran. Pengeluar akan memilih untuk mengeluarkan barangan yang dapat memenuhi keperluan dan kehendak pengguna. Masalah apa yang hendak dikeluarkan diselesaikan berdasarkan permintaan atau cita rasa masyarakat. Penyelesaian masalah apa yang hendak dikeluarkan akan menentukan corak agihan atau peruntukan sumber dalam ekonomi. Persoalan apa yang hendak dikeluarkan adalah penting untuk memastikan pengguna memperoleh kepuasan yang maksimum, pengeluar memperoleh keuntungan yang maksimum, dan kerajaan menjana kebajikan masyarakat yang maksimum. Berapa yang Hendak Dikeluarkan Berkaitan dengan penentuan kuantiti barangan yang hendak dikeluarkan. Persoalan berapa yang hendak dikeluarkan adalah untuk memastikan tidak berlaku masalah kekurangan atau lebihan sesuatu barangan dalam pasaran. Masalah kekurangan barang akan menyebabkan kenaikan harga barang. Masalah lebihan barang pula akan menyebabkan stok sesuatu barangan bertambah dan membawa kepada penurunan harga. Berapa kuantiti barangan yang hendak dikeluarkan oleh pengeluar dapat ditentukan berdasarkan permintaan masyarakat dan faktor pengeluaran yang diperuntukkan untuk mengeluarkannya. Bagaimana Hendak Dikeluarkan Merujuk kepada penentuan cara atau teknik pengeluaran sesuatu barang atau perkhidmatan. Pengeluar harus menggabungkan faktor pengeluaran secara optimum untuk meminimumkan kos pengeluaran. Pengeluar boleh memilih sama ada teknik pengeluaran yang berintensifkan modal atau berintensifkan buruh. Kaedah berintensifkan modal bermaksud pengeluaran yang menggunakan lebih banyak faktor modal berbanding dengan faktor buruh. Kaedah berintensifkan buruh bermaksud pengeluaran yang menggunakan lebih banyak faktor buruh berbanding dengan faktor modal. 17 S l lidik kl b l MAKLUM BALAS PENGGUNA 1. Adakah anda berpuas hati dengan barang atau perkhidmatan kami?  Ya Tidak 2. Apakah cadangan anda terhadap barang atau perkhidmatan kami?

Bab 1 18 Pemilihan cara pengeluaran dibuat berdasarkan harga relatif antara faktor buruh dan faktor modal atau teknik pengeluaran yang paling cekap. Jika harga faktor buruh secara relatif lebih murah berbanding dengan faktor modal, pengeluar akan memilih kaedah pengeluaran berintensifkan buruh. Sebaliknya, jika harga faktor modal secara relatif lebih murah berbanding dengan faktor buruh, pengeluar akan memilih kaedah pengeluaran berintensifkan modal. Untuk Siapa Dikeluarkan Merujuk kepada masalah penentuan pengagihan barangan kepada masyarakat yang menjadi sasaran. Penyelesaian masalah agihan barangan adalah berasaskan kepada corak agihan pendapatan wang iaitu bergantung kepada kemampuan atau kuasa beli masyarakat. Golongan yang berpendapatan tinggi biasanya memperoleh lebih banyak barang dan perkhidmatan berbanding dengan golongan yang berpendapatan rendah. Penyelesaian masalah apa, berapa, bagaimana dan untuk siapa barang dikeluarkan akan diperincikan dalam sistem ekonomi. 1. Senaraikan masalah asas ekonomi. 2. Masalah asas ekonomi manakah berkaitan dengan kos lepas? JOM Negara maju banyak menggunakan teknik pengeluaran berintensif modal kerana mempunyai tingkat teknologi yang tinggi Negara sedang membangun banyak menggunakan teknik berintensif buruh kerana mempunyai bekalan buruh yang ramai dan murah Jika sesebuah syarikat tidak mementingkan persoalan ‘untuk siapa dikeluarkan’, ramalkan apa yang akan terjadi kepada produk dan syarikatnya? Cabaran KBAT

Pengenalan kepada Ekonomi 19 1. Nyatakan masalah asas ekonomi berdasarkan situasi-situasi yang diberi. Situasi Masalah asas ekonomi (a) Kilang Biskut Top ingin memaksimumkan outputnya pada tahap kos yang minimum. (b) Sebanyak 10 000 botol jus buah delima merah dikeluarkan oleh Syarikat Sihat Selalu Sdn. Bhd. (c) Telefon pintar “Eksekutif” dikeluarkan untuk mereka Þ>˜}ÊLiÀ«i˜`>«>Ì>˜Ê>˜Ì>À>Ê,fixÊäääÊqÊ,finÊäää° (d) Kedai Homemade Anifa memutuskan untuk mengeluarkan tart nanas gulung menjelang Hari Raya Aidilfitri ini kerana permintaannya jauh lebih tinggi daripada tart jenis yang lain. 2. Berikut ialah lima barang yang ingin dikeluarkan oleh sebuah firma. Disebabkan masalah kekurangan modal, firma hanya boleh memilih sejenis barang untuk dikeluarkan. Bincang dalam kumpulan bagaimana firma menyelesaikan masalah asas ekonomi yang dihadapinya? Wakil kumpulan perlu membuat pembentangan di depan kelas. AKTIVITI AKTIVITI 1.2.1 1. Masalah asas ekonomi terdiri daripada apa, berapa, bagaimana, dan untuk siapa barang dikeluarkan. Masalah asas ekonomi Penentuan Penyelesaian Tujuan Apa yang hendak dikeluarkan Jenis barangan Permintaan masyarakat ‡ .HKHQGDNLQGLYLGX dipenuhi ‡ 6XPEHUWLGDNGLED]LUNDQ Berapa yang hendak dikeluarkan .XDQWLWL barangan Permintaan masyarakat ‡ .XDQWLWLEDUDQJ mencukupi ‡ 7LGDNZXMXGOHELKDQ kurangan Bagaimana hendak dikeluarkan 7HNQLNFDUD pengeluaran +DUJDUHODWLIIDNWRU teknik pengeluaran paling cekap Meminimumkan kos Untuk siapa dikeluarkan Corak agihan barangan Corak agihan SHQGDSDWDQZDQJ Agihan kepada setiap LQGLYLGXDWDXJRORQJDQ WHUWHQWXVDKDMD F O K U S

Bab 1 20 1.2.2 Sistem Ekonomi Sistem ekonomi merujuk kepada peraturan yang diamalkan oleh sesebuah negara dalam menguruskan ekonominya. Terdapat tiga jenis sistem ekonomi yang utama iaitu: 1 2 3 Sistem ekonomi pasaran bebas Sistem ekonomi campuran Sistem ekonomi perancangan pusat Rajah berikut menunjukkan bagaimana sesebuah sistem ekonomi dikelaskan: Rajah 1.4 Pengelasan sistem ekonomi Berdasarkan Rajah 1.4, semakin ke kanan semakin banyak campur tangan kerajaan dalam ekonomi. Hujung kiri menunjukkan tiada campur tangan kerajaan dalam ekonomi manakala hujung kanan menunjukkan kerajaan campur tangan sepenuhnya dalam aktiviti ekonomi. Ekonomi yang kerajaan memainkan peranan rendah digolongkan sebagai sistem ekonomi pasaran bebas, contohnya Hong Kong, peranan kerajaan adalah minimum. Ekonomi yang kerajaan memainkan peranan tinggi dikategorikan sebagai sistem ekonomi perancangan pusat, contohnya negara Korea Utara, peranan kerajaan dalam aktiviti ekonomi adalah tinggi. Ekonomi campuran adalah antara sistem ekonomi perancangan pusat dan sistem ekonomi pasaran bebas. Wujudnya campur tangan kerajaan dalam ekonomi. Secara teori, sistem ekonomi dapat diklasifikasi kepada sistem ekonomi pasaran bebas dan sistem ekonomi perancangan pusat, tetapi dalam keadaan sebenar, tiada negara yang benar-benar mengamalkan mana-mana satu sistem ekonomi secara mutlak. Kebanyakan negara mengamalkan sistem ekonomi campuran. Sistem ekonomi campuran yang berlandaskan syariah dikenal sebagai ekonomi Islam. Hong Kong Jepun Amerika Syarikat Britain Malaysia Cuba Korea Utara Sistem ekonomi pasaran bebas Sistem ekonomi campuran Sistem ekonomi perancangan pusat 0% Kawalan kerajaan 100% Kawalan kerajaan

Pengenalan kepada Ekonomi Setiap sistem ekonomi dapat dibezakan berdasarkan kriteria asas berikut: Sistem Ekonomi Pasaran Bebas Sistem ekonomi pasaran bebas juga dikenal sebagai sistem ekonomi kapitalis atau ‘laissez-faire’. Ekonomi pasaran bebas ialah satu sistem ekonomi yang individu dan pihak swasta bebas membuat segala keputusan ekonomi tanpa campur tangan kerajaan. Pengguna dan pihak swasta mempunyai kuasa penuh dalam membuat keputusan ekonomi. Segala keputusan ekonomi diselesaikan melalui mekanisme pasaran. Dalam sistem ekonomi pasaran bebas, wujud ‘tangan tak nampak’ (invisible hand) iaitu mekanisme harga yang menentukan harga pasaran melalui interaksi antara kuasa permintaan dan kuasa penawaran dalam pasaran. Pemilikan faktor pengeluaran Mengkaji siapakah pemilik faktor pengeluaran sama ada individu, pihak swasta atau kerajaan yang bebas memiliki faktor pengeluaran. Pemilik faktor pengeluaran juga boleh terdiri daripada gabungan pihak swasta dan kerajaan. Pembuat pilihan Merujuk kepada kebebasan individu dalam membuat pilihan terhadap barangan dan jenis pekerjaan atau kebebasan pengeluar dalam pemilikan dan penggunaan faktor pengeluaran serta pemilihan cara pengeluaran. Penentu kehendak Mengkaji siapakah yang berhak dalam membuat keputusan ekonomi untuk menyelesaikan masalah asas ekonomi iaitu apa, berapa, bagaimana, dan untuk siapa dikeluarkan. Contoh negara Merujuk kepada contoh negara yang mengamalkan sistem ekonomi yang berkenaan. 21 Laissez-faire bermaksud industri atau ekonomi yang bebas daripada kawalan kerajaan terutamanya kawalan dalam bentuk tarif dan monopoli kerajaan. Invisible hand merujuk kepada kekuatan mekanisme pasaran dalam mengatur harga melalui kuasa permintaan dan penawaran tanpa campur tangan seseorang secara langsung dalam proses tersebut.

Bab 1 Teluk Mexico Lautan Atlantik Laut Karibia CUBA Cuba sebuah negara komunis yang masih mengamalkan sistem ekonomi perancangan pusat sehingga hari ini Jadual 1.3 Ciri-ciri utama sistem ekonomi pasaran bebas Ciri-ciri Penerangan Pemilikan faktor pengeluaran t
*OEJWJEV
BUBV
QJIBL
TXBTUB
CFCBT
NFNJMJLJ
GBLUPS
QFOHFMVBSBO
TFQFSUJ
UBOBI
CVSVI
NPEBM
EBO
VTBIBXBO
t
*OEJWJEV
EBO
QJIBL
TXBTUB
KVHB
CFCBT
NFOHHVOB
EBO
NFOHVCBI
QFNJMJLBO
GBLUPS
QFOHFMVBSBO
VOUVL
NFNFOVIJ
VUJMJUJ
EBO
NBUMBNBU
QFOHFMVBSBO
t
1JIBL
LFSBKBBO
UJEBL
DBNQVS
UBOHBO
EBMBN
TJTUFN
FLPOPNJ
UFUBQJ
NFOFUBQLBO
VOEBOHVOEBOH
EBO
QFSBUVSBO
ZBOH
QFSMV
EJJLVUJ
PMFI
JOEJWJEV
EBO
QJIBL
TXBTUB Penentu kehendak t
1FOHHVOB
EBO
QJIBL
QFOHFMVBS
CFSIBL
EBMBN
NFNCVBU
LFQVUVTBO
FLPOPNJ
VOUVL
NFOZFMFTBJLBO
NBTBMBI
BTBT
FLPOPNJ
TFQFSUJ
BQB
ZBOH
IFOEBL
EJLFMVBSLBO
CFSBQB
IFOEBL
EJLFMVBSLBO
CBHBJNBOB
IFOEBL
EJLFMVBSLBO
EBO
VOUVL
TJBQB
EJLFMVBSLBO
t
1FOHHVOB
NFNQVOZBJ
LFCFCBTBO
NFNJMJI
LFSBOB
NFSFLB
NFNQVOZBJ
LVBTB
CFMJ
BUBV
LFNBNQVBO
VOUVL
NFNCFMJ
CBSBOH
EBO
QFSLIJENBUBO
$PSBL
QFSNJOUBBO
QFOHHVOB
BLBO
NFOFOUVLBO
DPSBL
QFSVOUVLBO
GBLUPS
QFOHFMVBSBO t
1FOHFMVBS
CFCBT
NFNQFSVOUVLLBO
GBLUPS
QFOHFMVBSBO
EBO
CFSTBJOH
EBMBN
NFOHFMVBSLBO
CBSBOHBO
VOUVL
NFNQFSPMFI
LFVOUVOHBO
ZBOH
NBLTJNVN 1FNCVBU
pilihan t
*OEJWJEV
CFCBT
EBMBN
NFNCVBU
QJMJIBO
UFSIBEBQ
CBSBOHBO
ZBOH
JOHJO
EJCFMJ
VOUVL
NFNBLTJNVNLBO
LFQVBTBO
EBO
KFOJT
QFLFSKBBO
ZBOH
JOHJO
EJDFCVSJ t
1FOHFMVBS
CFCBT
EBMBN
QFNJMJLBO
EBO
QFOHHVOBBO
GBLUPS
QFOHFMVBSBO
VOUVL
NFOHFMVBSLBO
CBSBOHBO
ZBOH
NFNBLTJNVNLBO
LFVOUVOHBO
t
1FOHFMVBS
BUBV
QJIBL
öSNB
KVHB
CFCBT
NFNJMJI
UFLOJL
QFOHFMVBSBO
ZBOH
QBMJOH
DFLBQ
TBNB
BEB
JOUFOTJG
NPEBM
BUBV
JOUFOTJG
CVSVI
EBMBN
QFOHFMVBSBO
VOUVL
NFNJOJNVNLBO
LPT
QFOHFMVBSBO $POUPI
negara t
/FHBSB
ZBOH
NFOHBNBMLBO
TJTUFN
FLPOPNJ
QBTBSBO
CFCBT
JBMBI
"NFSJLB
4ZBSJLBU
EBO
)POH
,POH Sistem Ekonomi Perancangan Pusat Sistem ekonomi perancangan pusat juga dikenal sebagai sistem ekonomi sosialis atau komunis. Sistem ekonomi perancangan pusat ialah satu sistem ekonomi yang kerajaan atau badan perancangan pusat berkuasa penuh dalam segala aktiviti ekonomi dan membuat keputusan ekonomi. Individu dan pihak swasta tidak berkuasa langsung dalam menentukan aktiviti ekonomi dan membuat keputusan ekonomi. Penggunaan dan pengagihan faktor pengeluaran ditetapkan oleh badan perancangan pusat untuk mencapai tingkat kebajikan masyarakat yang optimum. 22

Pengenalan kepada Ekonomi 23 Jadual 1.4 Ciri-ciri utama sistem ekonomi perancangan pusat Ciri-ciri Penerangan Pemilikan faktor pengeluaran t
4FNVB
faktor pengeluaran
TFQFSUJ
CVSVI
UBOBI
NPEBM
EBO
VTBIBXBO
EJNJMJLJ
TFDBSB
NVUMBL
PMFI
LFSBKBBO
BUBV
CBEBO
QFSBODBOHBO
QVTBU
ZBOH
EJUVCVILBO
PMFI
LFSBKBBO
t
*OEJWJEV
EBO
QFOHFMVBS
UJEBL
NFNQVOZBJ
LFCFCBTBO
VOUVL
NFNJMJLJ
EBO
menggunakan faktor pengeluaran Penentu kehendak t
4FHBMB
LFQVUVTBO
FLPOPNJ
ZBOH
CFSLBJUBO
EFOHBO
NBTBMBI
BTBT
FLPOPNJ
TFQFSUJ
BQB
ZBOH
IFOEBL
EJLFMVBSLBO
CFSBQB
IFOEBL
EJLFMVBSLBO
CBHBJNBOB
IFOEBL
EJLFMVBSLBO
EBO
VOUVL
TJBQB
EJLFMVBSLBO
BLBO
EJCVBU
PMFI
LFSBKBBO
NFMBMVJ
CBEBO
QFSBODBOHBO
QVTBU
ZBOH
EJUVCVILBO
t
#BEBO
QFSBODBOHBO
QVTBU
BLBO
NFSBODBOH
EBO
NFOHBXBM
QFSVOUVLBO
faktor pengeluaran
TFSUB
DPSBL
BHJIBO
CBSBOH
EBO
QFSLIJENBUBO
LFQBEB
NBTZBSBLBU 1FNCVBU
pilihan t
*OEJWJEV
UJEBL
NFNQVOZBJ
LFCFCBTBO
EBMBN
NFNCVBU
QJMJIBO
UFSIBEBQ
CBSBOHBO
ZBOH
JOHJO
EJCFMJ
VOUVL
NFNBLTJNVNLBO
LFQVBTBO
EBO
KFOJT
QFLFSKBBO
ZBOH
JOHJO
EJDFCVSJ
t
1FOHFMVBS
KVHB
UJEBL
NFNQVOZBJ
LFCFCBTBO
EBMBN
QFNJMJLBO
EBO
QFOHHVOBBO
GBLUPS
QFOHFMVBSBO
VOUVL
NFOHFMVBSLBO
CBSBOHBO
ZBOH
NFNBLTJNVNLBO
LFVOUVOHBO
1FOHHVOBBO
GBLUPS
QFOHFMVBSBO
EJUFUBQLBO
PMFI
CBEBO QFSBODBOHBO
QVTBU $POUPI
negara t
/FHBSB
ZBOH
NFOHBNBMLBO
TJTUFN
FLPOPNJ
QFSBODBOHBO
QVTBU
JBMBI
OFHBSB
$VCB
EBO
,PSFB
6UBSB
>V>Ê«ïŽ>˜Ê`ˆÊL>Ü>…Ê`>˜Ê>Ü>LÊÜ>>˜° Pada tahun 1949 hingga akhir tahun 1978, hampir tiga per empat daripada pengeluaran «iÀˆ˜`ÕÃÌÀˆ>˜Ê ˜i}>À>Ê …ˆ˜>Ê Ìi>…Ê `ˆ…>ȏŽ>˜Ê œi…Ê ÃÞ>ÀˆŽ>ÌÊ “ˆˆŽÊ ˜i}>À>Ê Þ>˜}Ê `ˆŽ>Ü>Ê L>`>˜Ê «iÀ>˜V>˜}>˜Ê«ÕÃ>ÌÊ`>˜Ê«>`>ʓ>Ã>ʈÌÕʅ>“«ˆÀÊ̈`>ŽÊ>`>ÊÃÞ>ÀˆŽ>ÌÊÃÜ>ÃÌ>Ê>Ì>ÕÊwÀ“>Ê«i>LÕÀ>˜Ê asing di negara China. Dianggarkan Keluaran Dalam Negara Kasar negara China berkembang «>`>Ê Ž>`>ÀÊ Ì>…Õ˜>˜Ê «ÕÀ>Ì>Ê ŽˆÀ>‡ŽˆÀ>Ê x°ÎÊ «iÀ>ÌÕÃÊ «>`>Ê Ìi“«œ…Ê“>Ã>Ê ÌiÀÃiLÕÌ°Ê />À>vÊ …ˆ`Õ«Ê rakyat negara China pada masa itu juga jauh lebih rendah berbanding dengan negara-negara membangun yang lain. Keadaan berubah sejak dasar pembaharuan dan dasar buka pintu dijalankan pada tahun 1978, ekonomi negara China berkembang dengan pesat dengan kadar pertumbuhan 9% setiap tahun. Kini, negara China telah menjadi kuasa ekonomi kedua terbesar selepas Amerika Syarikat. (Sumber:http://malay.cri.cn/chinaabc/chapter3/chapter30101.htm) ­>®Ê fli>Î>˜Ê̈}>ÊVˆÀˆÊÈÃÌi“ÊiŽœ˜œ“ˆÊ˜i}>À>ʅˆ˜>Ê«>`>ÊÌ>…՘ʣ™{™ÊqÊ£™Çn° (b) Bezakan ciri di (a) dengan Hong Kong. (c) Apakah perubahan yang telah berlaku ke atas sistem ekonomi negara China selepas akhir tahun 1978? (d) Adakah anda bersetuju dengan pembaharuan yang dijalankan oleh negara China? Berikan ÕÃ̈wŽ>Èʍ>Ü>«>˜Ê>˜`>°Ê g AKTIVITI AKTIVITI 1.2.2

24 Kelebihan Sistem Ekonomi Pasaran Bebas Kelemahan Sistem Ekonomi Pasaran Bebas 24 1 1 2 2 3 3 4 4 5 Kepuasan individu dan masyarakat dapat dimaksimumkan Setiap individu dalam sistem ekonomi ini merupakan pembuat keputusan yang bijak. Mereka akan berusaha untuk memaksimumkan kepuasan masing-masing. Oleh itu, kepuasan masyarakat adalah pada tahap maksimum juga. Mewujudkan masyarakat materialistik Individu dalam masyarakat cenderung untuk mementingkan kebendaan dan mencari kekayaan tanpa batasan. Kebebasan yang luas untuk melakukan kegiatan ekonomi Pengguna bebas memilih barang dan perkhidmatan yang dikehendaki. Pengeluar pula bebas mengeluarkan barang dan perkhidmatan yang diminta oleh pengguna. Mewujudkan ketidakstabilan ekonomi Turun naik harga pasaran akibat perubahan permintaan dan penawaran menyebabkan ketidakstabilan ekonomi sehingga membawa kepada masalah inflasi dan kemelesetan ekonomi. Kecekapan dalam penggunaan sumber Setiap pengeluar akan cuba menggunakan sumber secara optimum iaitu menghasilkan output maksimum pada kos minimum supaya boleh terus kekal dalam pasaran. Agihan pendapatan yang tidak setara Jurang pendapatan antara golongan kaya dan miskin semakin besar kerana yang kaya menjadi semakin kaya dan yang miskin menjadi semakin miskin. Menggalakkan perkembangan teknologi dan inovasi Persaingan menggalakkan peningkatan teknologi dan reka cipta baharu agar kos pengeluaran dapat dikurangkan dan daya pengeluaran meningkat. Mewujudkan kuasa monopoli korporat besar Persaingan hebat menyebabkan firma kecil dan firma baharu tidak dapat bersaing dengan firma besar. Keadaan ini menggalakkan firma besar menguasai pasaran dan mendapatkan keuntungan besar. Kesan luaran negatif Untuk memaksimumkan keuntungan, firma tidak mengambil kira kesan negatif yang akan wujud. Contohnya pencemaran. Kelebihan dan Kelemahan Sistem Ekonomi Pasaran Bebas Bab 1 Patung Liberty, New York, Amerika Syarikat

25 Kelebihan Sistem Ekonomi Perancangan Pusat Kelemahan Sistem Ekonomi Perancangan Pusat Agihan pendapatan yang seimbang Semua barang dan perkhidmatan diagihkan secara sama rata. Ini menyebabkan jurang pendapatan menjadi kecil. Pilihan individu terhad Masyarakat tidak mempunyai kebebasan. Semua pilihan dan keputusan dibuat oleh kerajaan. Barang awam dan kebajikan masyarakat diutamakan Kerajaan bermotifkan kebajikan masyarakat maksimum. Kerajaan hanya akan mengeluarkan barang dan perkhidmatan yang diperlukan oleh masyarakat. Kurang motivasi dan insentif bekerja kuat Individu tidak dibenarkan mengumpulkan kekayaan secara bebas. Keadaan ini tidak menggalakkan mereka untuk terus bekerja dan berusaha keras. Peruntukan sumber ke arah kebajikan rakyat Ini kerana faktor pengeluaran diagihkan melalui badan perancangan pusat dan mengambil kira kos sosial yang mungkin berlaku. Keusahawanan individu terhad Tanpa persaingan, keusahawanan dan inovasi tidak dapat berkembang pesat dan menyebabkan ekonomi dalam sistem ini tidak berkembang maju. Pengeluaran secara berskala besar Sebagai pemilik faktor dan pengeluar tunggal dalam pasaran, kerajaan dapat melakukan aktiviti pengeluaran secara besar-besaran dan menikmati ekonomi bidangan iaitu kos pengeluaran menjadi rendah dan harga barangan turut rendah. Risiko kesilapan dalam membuat keputusan Keputusan ekonomi ditentukan oleh sekumpulan kecil pemerintah di peringkat pusat. Risiko membuat keputusan yang tidak tepat adalah tinggi dan boleh menjejaskan kebajikan rakyat. 4 4 3 3 2 2 1 1 Kelebihan dan Kelemahan Sistem Ekonomi Perancangan Pusat Pengenalan kepada Ekonomi José Martí Memorial, Havana , Cuba

Bab 1 26 1. Bezakan sistem ekonomi pasaran bebas dan sistem ekonomi perancangan pusat. 2. Apakah kelebihan sistem e k o n o m i c a m p u r a n berbanding dengan sistem ekonomi (a) perancangan pusat (b) pasaran bebas JOM 26 Sistem Ekonomi Campuran Kelemahan-kelemahan yang wujud dalam sistem ekonomi pasaran bebas dan sistem ekonomi perancangan pusat telah menyebabkan wujudnya sistem ekonomi campuran. Sistem ekonomi campuran ialah satu sistem ekonomi yang menggabungkan pelbagai ciri kebaikan sistem ekonomi pasaran bebas dan sistem ekonomi perancangan pusat. Dalam sistem ekonomi campuran, pihak kerajaan dan kuasa pasaran atau mekanisme pasaran bersama-sama memainkan peranan yang penting dalam memperuntukkan faktor pengeluaran dan menyelesaikan masalah asas ekonomi untuk menjamin aktiviti ekonomi berjalan dengan lancar dan produktif. Kerajaan akan campur tangan jika berlaku ketidakstabilan dan penyelewengan dalam aktiviti ekonomi. Berikut adalah tujuan campur tangan kerajaan dalam ekonomi: Menstabilkan ekonomi Merapatkan jurang pendapatan Mengurangkan kesan eksternaliti Mengawal harga barang dan perkhidmatan Melaksanakan program ekonomi awam Membekalkan barangan awam Bandaraya Kuala Lumpur, Malaysia Setujukah anda dengan campur tangan kerajaan dalam aktiviti ekonomi sistem ekonomi campuran? Beri alasan. Cabaran KBAT

Pengenalan kepada Ekonomi 27 Jadual 1.5 Ciri-ciri utama sistem ekonomi campuran Ciri-ciri Penerangan Pemilikan faktor pengeluaran t
*OEJWJEV
EBO
QJIBL
TXBTUB
CFCBT
NFNJMJLJ
GBLUPS
QFOHFMVBSBO
TFQFSUJ
CVSVI
UBOBI
NPEBM
EBO
VTBIBXBO
*OEJWJEV
EBO
QJIBL
TXBTUB
KVHB
CFCBT
NFNJMJLJ
IBSUB
QFSTFOEJSJBO
EBO
NFOHVCBI
QFNJMJLBO
GBLUPS
QFOHFMVBSBO
CFSEBTBSLBO
NBUMBNBU
QFOHFMVBSBO t
/BNVO
UFSEBQBU
GBLUPS
QFOHFMVBSBO
UFSUFOUV
ZBOH
IBOZB
EJNJMJLJ
PMFI
QJIBL
LFSBKBBO
VOUVL
NFOHFMVBSLBO
CBSBOH
BXBN t
,FSBKBBO
KVHB
NFOHBXBM
QFNJMJLBO
GBLUPS
QFOHFMVBSBO
NFMBMVJ
VOEBOHVOEBOH
EBO
QFSBUVSBO
VOUVL
NFOKBHB
LFCBKJLBO
NBTZBSBLBU
Penentu kehendak t
1FOHHVOB
EBO
QJIBL
QFOHFMVBS
CFSIBL
EBMBN
NFNCVBU
LFQVUVTBO
FLPOPNJ
VOUVL
NFOZFMFTBJLBO
NBTBMBI
BTBT
FLPOPNJ
TFQFSUJ
BQB
ZBOH
IFOEBL
EJLFMVBSLBO
CFSBQB
IFOEBL
EJLFMVBSLBO
CBHBJNBOB
IFOEBL
EJLFMVBSLBO
EBO
VOUVL
TJBQB
EJLFMVBSLBO
t
1FOHHVOB
NFNQVOZBJ
LVBTB
NFOFOUVLBO
DPSBL
QFSNJOUBBO
CBSBOH
EBO
QFSLIJENBUBO t
1FOHFMVBS
CFCBT
CFSTBJOH
EBMBN
QFOHFMVBSBO
CBSBOH
FLPOPNJ
VOUVL
NFNQFSPMFI
LFVOUVOHBO
ZBOH
NBLTJNVN
t
,FSBKBBO
BLBO
NFNCVBU
LFQVUVTBO
EBO
NFOHFMVBSLBO
CBSBOH
BXBN
ZBOH
UJEBL
EJLFMVBSLBO
BUBV
UJEBL
NBNQV
EJLFMVBSLBO
PMFI
QJIBL
TXBTUB 1FNCVBU
pilihan t
*OEJWJEV
CFCBT
EBMBN
NFNCVBU
QJMJIBO
UFSIBEBQ
CBSBOHBO
ZBOH
JOHJO
EJCFMJ
CFSEBTBSLBO
LFNBNQVBO
EBO
KVHB
CFCBT
NFNJMJI
KFOJT
QFLFSKBBO
ZBOH
JOHJO
EJDFCVSJ
t
1FOHFMVBS
CFCBT
EBMBN
QFNJMJLBO
EBO
QFOHHVOBBO
GBLUPS
QFOHFMVBSBO
VOUVL
NFOHFMVBSLBO
CBSBOHBO
ZBOH
NFNBLTJNVNLBO
LFVOUVOHBO
1FOHFMVBS
KVHB
CFCBT
NFNJMJI
UFLOJL
QFOHFMVBSBO
ZBOH
QBMJOH
DFLBQ
VOUVL
NFNJOJNVNLBO
LPT
QFOHFMVBSBO t
,FCFCBTBO
JOEJWJEV
EBO
QJIBL
TXBTUB
EJLBXBM
PMFI
LFSBKBBO
NFMBMVJ
VOEBOHVOEBOH
EBO
QFSBUVSBO
,FSBKBBO
BLBO
NFNJMJI
UFLOJL
QFOHFMVBSBO
ZBOH
NFNBLTJNVNLBO
LFCBKJLBO
NBTZBSBLBU $POUPI
negara t
/FHBSB
ZBOH
NFOHBNBMLBO
TJTUFN
FLPOPNJ
DBNQVSBO
JBMBI
.BMBZTJB
5IBJMBOE
EBO
4JOHBQVSB 1. 6LVWHPHNRQRPLPHUXMXNNHSDGDVDWXFDUDDWDXSHUDWXUDQ\DQJGLDPDONDQROHK sesebuah negara dalam menguruskan ekonominya. 2. 7HUGDSDWWLJDMHQLVVLVWHPHNRQRPLXWDPDLDLWXffl D 6LVWHP HNRQRPL SDVDUDQ EHEDVffl VHJDOD NHSXWXVDQ HNRQRPL GLEXDW ROHK LQGLYLGX GDQSLKDN VZDVWDPHODOXL VLVWHPPHNDQLVPHSDVDUDQGDQNHUDMDDQWLGDNFDPSXU tangan dalam kegiatan ekonomi. E 6LVWHPHNRQRPLSHUDQFDQJDQSXVDWfflNHUDMDDQPHPEXDWVHJDODNHSXWXVDQHNRQRPL secara mutlak. F 6LVWHP HNRQRPL FDPSXUDQffl SLKDN VZDVWD GDQ NHUDMDDQ VDPDVDPD PHPEXDW keputusan ekonomi. F O K U S

Bab 1 28 1.2.3 Penyelesaian Masalah Asas Ekonomi oleh Sistem Ekonomi Sistem Ekonomi Pasaran Bebas Apa yang hendak dikeluarkan Diselesaikan melalui kuasa permintaan pengguna dan kuasa penawaran firma di pasaran yang menentukan tingkat harga dan kuantiti barang atau perkhidmatan. Pengguna mempunyai kebebasan memilih dan membeli barangan yang diingini bagi mencapai kepuasan yang maksimum. Pengeluar akan mengeluarkan barangan yang mempunyai permintaan yang tinggi dalam pasaran untuk memperoleh keuntungan yang maksimum. Berapa yang hendak dikeluarkan Diselesaikan melalui mekanisme pasaran atau kuasa pasaran iaitu berdasarkan jumlah permintaan dan penawaran di pasaran. Interaksi antara kuasa permintaan dan penawaran dalam pasaran akan menentukan jumlah kuantiti barangan yang akan dikeluarkan. Bagaimana hendak dikeluarkan Diselesaikan melalui pemilihan cara pengeluaran yang paling cekap atau cara yang dapat meminimumkan kos pengeluaran. Pengeluar akan memilih cara pengeluaran yang berintensifkan modal atau berintensifkan buruh berdasarkan harga relatif yang lebih rendah dan kuantiti faktor pengeluaran yang sedia ada. Kombinasi faktor pengeluaran yang paling cekap pada kos pengeluaran yang minimum biasanya akan dipilih oleh pengeluar. Untuk siapa dikeluarkan Diselesaikan melalui corak agihan pendapatan wang masyarakat dalam sistem ekonomi pasaran bebas. Golongan yang berpendapatan tinggi mempunyai kuasa beli yang lebih tinggi dan akan memperoleh lebih banyak barang berbanding dengan golongan yang berpendapatan rendah. Agihan kekayaan dalam masyarakat adalah tidak sama rata. Kebajikan masyarakat bukan yang diutamakan. 1. Bagaimanakah kerajaan Amerika Syarikat menyelesaikan masalah (a) apa yang hendak dikeluarkan (b) untuk siapa dikeluarkan 2. Bagaimanakah mekanisme harga menyelesaikan masalah asas ekonomi dalam sistem ekonomi pasaran bebas? JOM Mekanisme pasaran ialah suatu proses penentuan tingkat harga berdasarkan kekuatan kuasa permintaan dan kuasa penawaran.

Pengenalan kepada Ekonomi 29 Sistem Ekonomi Perancangan Pusat Apa yang hendak dikeluarkan Diselesaikan melalui badan perancangan pusat atau kerajaan. Kerajaan mempunyai kuasa mutlak dalam menentukan jenis barangan yang akan dikeluarkan. Pengguna tidak mempunyai kebebasan memilih dan membeli barangan yang diingini oleh mereka. Pengeluar juga tidak mempunyai kebebasan untuk mengeluarkan barangan yang mempunyai permintaan yang tinggi dalam pasaran untuk memperoleh keuntungan yang maksimum. Berapa yang hendak dikeluarkan Diselesaikan melalui kuasa mutlak kerajaan. Badan perancangan pusat akan menentukan jumlah kuantiti barangan yang akan dikeluarkan mengikut keperluan rakyat. Ini adalah untuk memastikan kuantiti barangan adalah sentiasa mencukupi dalam pasaran dan tidak wujud masalah lebihan atau kurangan. Bagaimana hendak dikeluarkan Diselesaikan oleh kerajaan melalui pemilihan cara pengeluaran yang paling cekap atau meminimumkan kos pengeluaran. Kerajaan yang bermatlamatkan pengeluaran output yang maksimum akan mengelakkan berlakunya pembaziran dan sebaliknya meningkatkan kebajikan rakyat. Biasanya, kerajaan akan memilih kaedah pengeluaran yang berintensifkan buruh agar lebih banyak peluang pekerjaan dapat dijana untuk mengurangkan kadar pengangguran. Untuk siapa dikeluarkan Diselesaikan oleh kerajaan. Pengguna tidak mempunyai kuasa dalam menentukan corak agihan barang dalam masyarakat. Kerajaan akan memastikan barangan diagihkan secara adil, saksama dan sama rata untuk setiap individu dalam masyarakat. Kerajaan akan mengawal tingkat harga barangan dalam pasaran supaya semua individu mendapat hak yang sama dan kebajikan masyarakat sentiasa diutamakan. Kadang-kadang kerajaan akan menjalankan sistem catuan atau kupon bagi memastikan semua rakyat dapat menikmati barang dan perkhidmatan dalam ekonomi. Bagaimanakah kerajaan Korea Utara menyelesaikan masalah (a) apa yang hendak dikeluarkan (b) bagaimana hendak dikeluarkan JOM Bangunan Parlimen di Havana, Cuba Di Cuba, segala keputusan ekonomi tentang apa, berapa, bagaimana, dan untuk siapa dikeluarkan ditentukan oleh kerajaan.

Bab 1 30 Sistem Ekonomi Campuran Apa yang hendak dikeluarkan Diselesaikan melalui kuasa pasaran dan kuasa kerajaan. Pengguna mempunyai kebebasan memilih dan membeli barangan yang diingini untuk mencapai kepuasan yang maksimum. Pengeluar swasta akan mengeluarkan barangan yang mempunyai permintaan yang tinggi dalam pasaran untuk memperoleh keuntungan yang maksimum. Kerajaan akan mengeluarkan barang awam yang tidak disediakan oleh pengeluar swasta untuk menjaga kebajikan masyarakat. Berapa yang hendak dikeluarkan Diselesaikan melalui mekanisme pasaran untuk barang ekonomi. Interaksi antara kuasa permintaan dan penawaran dalam pasaran akan menentukan jumlah kuantiti barang ekonomi yang akan dikeluarkan. Kuantiti barang awam akan ditentukan oleh kerajaan mengikut keperluan rakyat melalui parlimen. Bagaimana hendak dikeluarkan Diselesaikan melalui pemilihan cara pengeluaran yang paling cekap atau meminimumkan kos pengeluaran bagi barang ekonomi. Pengeluar akan memilih cara pengeluaran yang berintensifkan modal atau berintensifkan buruh berdasarkan harga relatif yang lebih rendah dan kuantiti faktor pengeluaran yang sedia ada. Cara pengeluaran yang dapat memaksimumkan keuntungan akan dipilih untuk barang ekonomi. Kerajaan akan memilih cara pengeluaran yang paling cekap bagi pengeluaran barang awam untuk memaksimumkan kebajikan masyarakat. Untuk siapa dikeluarkan Diselesaikan melalui corak agihan pendapatan wang masyarakat bagi barang ekonomi. Golongan yang berpendapatan tinggi mempunyai kuasa beli yang lebih tinggi dan akan memperoleh lebih banyak barang berbanding dengan golongan yang berpendapatan rendah. Kerajaan akan campur tangan dalam agihan barang melalui sistem percukaian dan subsidi supaya golongan yang berpendapatan rendah memperoleh barang keperluan yang mencukupi. Kerajaan akan mengagihkan barang awam kepada semua individu untuk menjaga kebajikan rakyat. Parlimen Malaysia yang terdiri daripada Dewan Rakyat dan Dewan Negara akan membahaskan dan meluluskan per untukan kewangan dalam belanjawan negara. Belanjawan negara ber fungsi sebagai satu alat perancangan dan pengurusan sumber ekonomi negara untuk memenuhi keperluan rakyat dan memajukan ekonomi negara. Polis Diraja Malaysia dan pengawal keselamatan swasta menjaga keamanan masyarakat

Pengenalan kepada Ekonomi 31 Bincang dalam kumpulan penyelesaian masalah asas ekonomi antara negara (a) Korea Utara dengan Korea Selatan (b) Cuba dengan Amerika Syarikat AKTIVITI AKTIVITI 1.2.3 F O K U S 3HUEDQGLQJDQSHQ\HOHVDLDQPDVDODKDVDVHNRQRPLROHKVHWLDSVLVWHPHNRQRPLffl Masalah asas ekonomi Sistem ekonomi pasaran bebas Sistem ekonomi perancangan pusat Sistem ekonomi campuran Apa yang hendak dikeluarkan Mekanisme pasaran .HUDMDDQ ‡ %DUDQJHNRQRPLffl melalui mekanisme pasaran ‡ %DUDQJDZDPffl  ROHKNHUDMDDQ Berapa yang hendak dikeluarkan Jumlah permintaan dan SHQDZDUDQGLSDVDUDQ atau mekanisme pasaran .HUDMDDQ ‡ %DUDQJHNRQRPLffl melalui mekanisme pasaran ‡ %DUDQJDZDPffl mengikut keperluan rakyat Bagaimana hendak dikeluarkan Cara yang paling cekap (meminimumkan kos pengeluaran atau memaksimumkan untung) .HUDMDDQ ‡ %DUDQJHNRQRPLffl cara yang dapat memaksimumkan untung ‡ %DUDQJDZDPffl cara yang dapat memaksimumkan NHEDMLNDQPDV\DUDNDW Untuk siapa dikeluarkan Corak agihan pendapatan ZDQJDWDXNXDVDEHOL LQGLYLGX .HUDMDDQ ‡ %DUDQJHNRQRPLffl corak agihan  SHQGDSDWDQZDQJ ‡ %DUDQJDZDPffl untuk semua masyarakat

32 1.2.4 Ekonomi Islam Selain sistem-sistem ekonomi yang diterangkan sebelum ini, terdapat satu doktrin ekonomi yang berdasarkan nilai-nilai dan ajaran Islam yang dikenal sebagai ekonomi Islam. Ekonomi Islam merupakan sistem ekonomi campuran yang berlandaskan Al-Quran dan Hadis. Segala aktiviti dan keputusan ekonomi haruslah berdasarkan syariat Islam. Dalam ekonomi Islam, pihak kerajaan, mekanisme pasaran, dan pihak swasta memainkan peranan yang penting untuk memastikan aktiviti ekonomi berjalan dengan lancar, produktif, adil dan saksama. Kerajaan akan campur tangan jika berlaku penipuan, ketidakadilan, dan penyelewengan dalam aktiviti ekonomi. Kejayaan seseorang individu di dunia dan di akhirat adalah bergantung kepada tahap kebajikan dan kesejahteraan yang dilakukan di dunia ini. Setiap individu berhak untuk hidup dan terjamin haknya dalam memperoleh keperluan asas masing-masing. Setiap individu bebas mencari kekayaan tetapi terikat dengan batasan-batasan tertentu agar tidak menjejaskan kebajikan individu yang lain dan kepentingan masyarakat umum. Bab 1 Doktrin merupakan satu p e m i k i r a n e k o n o m i , prinsip atau kepercayaan yang dianggap benar dan satu-satunya yang dapat diterima pakai oleh sesebuah negara secara mantap. Arca Ibn Khaldun, Tunis, Tunisia Ibn Khaldun merupakan seorang tokoh Islam yang unggul. Hasil kerja beliau merangkumi bidang sosiologi, astronomi, numerologi, kimia, sejarah dan ekonomi. Ibn Khaldun tidak melihat fungsi utama manusia dalam aktiviti perekonomiannya seumpama haiwan ekonomi (economic animal). Sebaliknya beliau menganggap manusia itu sebagai manusia Islam (Islamic man) yang memerlukan pengetahuan ekonomi untuk memenuhi misinya di atas muka bumi ini. Dalam hal ini, Ibn Khaldun menekankan perlunya manusia menjauhi perbuatan jahat. Sebaliknya manusia wajib mengikuti ajaran Islam sebagai model untuk memperbaiki dirinya dan mesti memberikan keutamaan kepada kehidupan akhirat. (Sumber: http://www.islamgrid.gov.my/ilmu-islam/21-tokoh-islam/53-ibn-khaldun)

Pengenalan kepada Ekonomi Konsep pembangunan ekonomi dalam ekonomi Islam meliputi pembangunan insan secara menyeluruh iaitu dari segi pembangunan fizikal (kebendaan) dan kerohanian. Kegiatan ekonomi yang dijalankan dalam ekonomi Islam merupakan sebahagian daripada keseluruhan sistem hidup seorang Islam. Oleh itu, wujudnya persaingan yang adil dan saksama antara individu untuk pengeluaran barang yang halal agar pembaziran sumber dan penindasan terhadap individu lain tidak berlaku. Contoh negara yang mengamalkan ekonomi Islam ialah Arab Saudi dan Brunei. Arab Saudi merupakan tempat asal agama Islam dan tempat lahir Nabi Muhammad SAW. Bendera Arab Saudi mempunyai dua kalimat syahadat yang bererti “Tidak ada Tuhan selain Allah dan Nabi Muhammad SAW ialah utusan-Nya’. Arab Saudi juga dikenali sebagai “Tanah Dua Masjid Suci” yang merujuk kepada Makkah dan Madinah, dua tempat paling suci dalam Islam. Arab Saudi merupakan pengeksport petroleum dan negara yang mempunyai simpanan petroleum terbesar di dunia. (Sumber: https://www.cia.gov/library/publications/ the-world-factbook/geos/sa.html) Masjid al-Haram, Makkah, Arab Saudi Masjid Sultan Omar Ali Saifuddin, Bandar Seri Begawan, Brunei Darussalam Laut Hitam Laut Mediterranean Laut Kaspia Laut Arab Arab Saudi 33

Bab 1 34 Ciri-ciri Utama Ekonomi Islam Pada dasarnya, ekonomi Islam merupakan satu cabang dalam sistem ekonomi campuran. Oleh itu, ekonomi Islam mempunyai ciri-ciri yang mirip dengan sistem ekonomi campuran. Namun, ekonomi Islam juga mempunyai beberapa unsur unik dan tersendiri seperti berikut: 4FCBHBJ
TFCBIBHJBO
EBSJQBEB
LFTFMVSVIBO
TJTUFN
IJEVQ
*TMBN ,FTFJNCBOHBO
BOUBSB
LFQFOUJOHBO
JOEJWJEV
EBO
NBTZBSBLBU 8VKVE
QFSTBJOHBO
ZBOH
BEJM
EBO
TBLTBNB
BOUBSB
JOEJWJEV Sebagai sebahagian daripada keseluruhan sistem hidup Islam Matlamat ekonomi Islam adalah untuk mencapai al-Falah iaitu mencapai keseimbangan antara kebahagian individu dan masyarakat di dunia dan akhirat. Segala kegiatan ekonomi yang berlandaskan syariat Islam dianggap sebagai ibadah dan akan diberi ganjaran pada hari akhirat. Keputusan ekonomi haruslah berdasarkan prinsip dan hukum Islam iaitu Al-Quran dan Hadis. Pengeluaran barang dan perkhidmatan adalah untuk umat dan aktiviti ekonomi yang dijalankan mencerminkan keseluruhan hidup Islam. Aktiviti ekonomi yang tidak halal seperti penyeludupan, perjudian, pengedaran dadah dan penipuan adalah diharamkan sama sekali. Wujud persaingan yang adil dan saksama antara individu Individu dan pihak swasta adalah bebas mencari dan memiliki kekayaan di dunia demi kebajikan dan kesejahteraan di dunia dan akhirat asalkan tidak bertentangan dengan hukum Islam. Pengguna dan pihak pengeluar berhak dalam membuat keputusan ekonomi untuk menyelesaikan masalah asas ekonomi. Pengguna mempunyai kebebasan memilih barang dan perkhidmatan yang halal dan jenis pekerjaan yang ingin diceburi. Pengeluar bebas bersaing dalam pengeluaran barangan untuk memperoleh keuntungan. Kerajaan akan mengawal kebebasan pengguna dan pengeluar melalui undang-undang dan peraturan. 1. Apakah perbezaan antara bentuk persaingan yang wujud dalam sistem ekonomi pasaran bebas dan ekonomi Islam? 2. Bagaimanakah perbezaan bentuk persaingan tersebut memberi kesan kepada ekonomi masing-masing? JOM Dalam ekonomi Islam, faktor pengeluaran adalah hak milik mutlak Allah S.W.T. Setiap individu hanya mer upakan pemegang amanah atau khalifah Allah untuk mengusahakan sumber ekonomi tersebut untuk kebaikan manusia sejagat. Pembaziran faktor pengeluaran adalah ditegah.

Pengenalan kepada Ekonomi 35 Keseimbangan antara kepentingan individu dan masyarakat Kepentingan awam adalah lebih diutamakan berbanding dengan kepentingan individu. Kerajaan akan membuat keputusan ekonomi dalam pengeluaran barang awam untuk memastikan kestabilan ekonomi dan kebajikan masyarakat terjamin. Sasaran pengeluaran adalah untuk semua masyarakat. Setiap individu dijamin memperoleh barang keperluan asas. Prinsip kesederhanaan amat dipentingkan dalam aspek penggunaan dan pengeluaran sesuatu barang dan perkhidmatan. Individu yang cukup syarat dikehendaki membayar zakat untuk diagihkan kekayaan mereka kepada golongan yang kurang kemampuan. Bahagikan pelajar kepada beberapa kumpulan. 1. Setiap kumpulan dikehendaki membuat perbandingan ekonomi Islam dengan sistem ekonomi yang diamalkan oleh Amerika Syarikat dari aspek yang berikut: (a) Pemilikan harta ­L®Ê fi>̏>“>ÌÊ«i˜}iÕ>À>˜ 2. Wakil kumpulan perlu membuat pembentangan di depan kelas. 3. Kumpulkan semua hasil kerja kumpulan dalam bentuk folio. AKTIVITI AKTIVITI 1.2.4 1. Ekonomi Islam merupakan salah satu sistem ekonomi campuran yang berlandaskan $O4XUDQGDQ+DGLV 2. $QWDUDFLULXWDPDHNRQRPL,VODPLDODKffl  D 6HEDJDLVHEDKDJLDQGDULSDGDNHVHOXUXKDQVLVWHPKLGXS,VODP  F :XMXGSHUVDLQJDQ\DQJDGLOGDQVDNVDPDDQWDUDLQGLYLGX  E .HVHLPEDQJDQDQWDUDNHSHQWLQJDQLQGLYLGXGDQPDV\DUDNDW 3. 6HJDOD DNWLYLWLGDQNHSXWXVDQ HNRQRPL WHQWDQJ DSDEHUDSDEDJDLPDQDGDQXQWXN siapa barang dikeluarkan haruslah berdasarkan syariat Islam. F O K U S Zakat berasal daripada perkataan Arab ‘zaka’ yang bererti penambahan atau kesucian. Dari segi bahasa, zakat membawa makna kesuburan, kesucian, keberkatan, dan kedamaian. Dari segi syarak pula, zakat merupakan cukai ke atas harta yang diberikan kepada orang yang berhak menerimanya. Antara kepentingan zakat ialah: UÊfii˜ÞÕVˆŽ>˜Ê`>˜Ê“i˜>ՅŽ>˜Ê…>̈ʫi“ˆˆŽÊ…>À Ì>Ê`>Àˆ«>`>ÊÈv>ÌÊÌ>“>ŽÊ`>˜ÊŽi`iŽÕÌ UÊfii>…ˆÀŽ>˜Ê}œœ˜}>˜Ê“Õψ“ÊÞ>˜}ÊÃ>˜}}Õ«ÊLiÀŽœÀL>˜Ê՘ÌՎʎiÃi>…ÌiÀ>>˜ÊœÀ>˜}ʏ>ˆ˜ UÊfiiÀ>«>̎>˜Ê ÕÀ>˜}Ê «iÀLiâ>>˜Ê «i˜`>«>Ì>˜Ê }œœ˜}>˜Ê Þ>˜}Ê Ž>Þ>Ê `i˜}>˜Ê }œœ˜}>˜Ê Þ>˜}Ê ŽÕÀ>˜}Ê berkemampuan UÊfii“Õ«ÕŽÊ«iÀ>Ã>>˜ÊÃ>Þ>˜}‡“i˜Þ>Þ>˜}ˆ]ÊLi>Ãʎ>ȅ>˜]Ê`>˜Ê ̜œ˜}‡“i˜œœ˜}Ê ÌiÀ…>`>«Ê}œœ˜}>˜ÊÞ>˜}Ê kurang bernasib baik

36 Penyelesaian masalah asas ekonomi Masalah asas ekonomi Firma Kerajaan Isi rumah ‡ $SD²MHQLVEDUDQJ ‡ %HUDSD²NXDQWLWLEDUDQJ ‡ %DJDLPDQD²WHNQLN SHQJHOXDUDQ ‡ 6LDSD²FRUDNDJLKDQ EDUDQJDQ ‡ .HNXUDQJDQ²SHQGDSDWDQ ZDQJ ‡ 3LOLKDQ²PHPDNVLPXPNDQ NHSXDVDQ ‡ .RVOHSDV²EDUDQJDQNHGXD WHUEDLN\DQJGLOHSDVNDQ ‡ .HNXUDQJDQ²IDNWRU SHQJHOXDUDQ ‡ 3LOLKDQ²PHPDNVLPXPNDQ NHXQWXQJDQ ‡ .RVOHSDV²NHOXDUDQNHGXD WHUEDLN\DQJGLOHSDVNDQ ‡ .HNXUDQJDQ²VXPEHUKDVLO NHUDMDDQFXNDL ‡ 3LOLKDQ²PHPDNVLPXPNDQ NHEDMLNDQPDV\DUDNDW ‡ .RVOHSDV²SURMHN SHPEDQJXQDQNHGXDWHUEDLN \DQJGLOHSDVNDQ Keluk kemungkinan pengeluaran ‡ 3DVDUDQEHEDV²WLDGD FDPSXUWDQJDQNHUDMDDQ ‡ 3HUDQFDQJDQSXVDW² NXDVDPXWODNNHUDMDDQ ‡ &DPSXUDQ²SLKDNVZDVWD GDQNHUDMDDQEHNHUMDVDPD Pengenalan kepada Ekonomi Masalah ekonomi ‡ .HNXUDQJDQ ‡ 3LOLKDQ ‡ .RVOHSDV Sistem ekonomi Campuran Ekonomi Islam Pasaran bebas Perancangan pusat ‡ 6XPEHUWHUKDGEXUXK WDQDKPRGDOGDQXVDKDZDQ ‡ .HKHQGDNWLGDNWHUKDG Ilmu ekonomi ‡ $SD²NXDVDSDVDUDQEDUDQJHNRQRPLGDQNHUDMDDQEDUDQJ DZDP ‡ %HUDSD²PHNDQLVPHSDVDUDQEDUDQJHNRQRPLGDQNHUDMDDQ EDUDQJDZDP ‡ %DJDLPDQD²FDUD\DQJPHPDNVLPXPNDQXQWXQJEDUDQJ HNRQRPLDWDXNHEDMLNDQPDV\DUDNDWEDUDQJDZDP ‡ 6LDSD²FRUDNDJLKDQSHQGDSDWDQEDUDQJHNRQRPLGDQ NHUDMDDQEDUDQJDZDP &LULFLULXWDPDffl ‡ 6HEDJDLVHEDKDJLDQGDULSDGDNHVHOXUXKDQVLVWHPKLGXS ,VODP ‡ .HVHLPEDQJDQDQWDUDNHSHQWLQJDQLQGLYLGXGDQPDV\DUDNDW ‡ :XMXGQ\DSHUVDLQJDQDGLOGDQVDNVDPDDQWDUDLQLGYLGX ‡ $SD²NHUDMDDQ ‡ %HUDSD²ELODQJDQ NHSHUOXDQUDN\DW ‡ %DJDLPDQD²FDUD \DQJPHPDNVLPXPNDQ NHEDMLNDQPDV\DUDNDW ‡ 6LDSD²GLDJLKNDQNHSDGD VHPXDUDN\DW ‡ $SD²SHUPLQWDDQ SHQJJXQD ‡ %HUDSD²PHNDQLVPH SDVDUDQ ‡ %DJDLPDQD²FDUD \DQJPHPDNVLPXPNDQ XQWXQJ ‡ 6LDSD²FRUDNDJLKDQ SHQGDSDWDQ Bab 1 Peta Konsep

Pengenalan kepada Ekonomi 37 Faktor Pengeluaran Pengenalan kepada Ekonomi Penyelesaian Masalah Ekonomi Isi rumah Firma Kerajaan Tanah Konsep Kekurangan, Pilihan, dan Kos Lepas Sistem Ekonomi dan Penyelesaian Masalah Asas Ekonomi Buruh Usahawan Modal t
4VNCBOHBO
UFOBHB


ö[JLBM

NFOUBM


manusia t
#VSVI
NBIJS

UJEBL

mahir t
,FLVSBOHBO
o
TVNCFS
QFOEBQBUBOXBOH t
1JMJIBO
o
NFNJMJI
CBSBOHBO
ZBOH
NFNBLTJNVNLBO
LFQVBTBO t
,PT
MFQBT
o
LFQVBTBO
ZBOH
NVOHLJO
EBSJQBEB
CBSBOHBO
LFEVB
UFSCBJL
ZBOH

terpaksa dilepaskan t
,FLVSBOHBO
o
LFLVSBOHBO
GBLUPS
QFOHFMVBSBO t
1JMJIBO
o
NFNJMJI
PVUQVU
ZBOH
NFNBLTJNVNLBO
LFVOUVOHBO t
,PT
MFQBT
o
LFVOUVOHBO
ZBOH
NVOHLJO
EBSJQBEB
PVUQVU
LFEVB
UFSCBJL
ZBOH

terpaksa dilepaskan t
,FLVSBOHBO
o
LFLVSBOHBO
TVNCFS
IBTJMLVUJQBO
DVLBJ t
1JMJIBO
o
NFNJMJI
QSPKFL
QFNCBOHVOBO
ZBOH
NFNBLTJNVNLBO



LFCBKJLBO
NBTZBSBLBU t
,PT
MFQBT
o
LFCBKJLBO
NBTZBSBLBU
ZBOH
NVOHLJO
EBSJQBEB
QSPKFL



QFNCBOHVOBO
LFEVB
UFSCBJL
ZBOH
EJMFQBTLBO t
"OVHFSBI
5VIBO








BMBN
TFNVMB
KBEJ t
1FOBXBSBO
UFSIBE t
4VNCFS
EJ
BUBT






QFSNVLBBO

EBMBN


QFSVU
CVNJ t
.BTBMBI
BTBT
FLPOPNJ t
$JSJDJSJ
VUBNB
TJTUFN
FLPOPNJ
QBTBSBO
CFCBT


QFSBODBOHBO
QVTBU
EBO
DBNQVSBO t
1FOZFMFTBJBO
NBTBMBI
BTBT
FLPOPNJ
PMFI

setiap sistem ekonomi t
$JSJDJSJ
VUBNB
FLPOPNJ
*TMBN t
"MBU

KFOUFSB

NPEBM


XBOH
EBMBN
QSPTFT

pengeluaran t
.FOJOHLBULBO



QSPEVLUJWJUJ
EBO



LFDFLBQBO
QFOHFMVBSBO t
.FOZFMBSBTLBO
GBLUPS

pengeluaran yang lain t
4BOHHVQ
NFOBOHHVOH

risiko perniagaan t
,SFBUJG
JOPWBUJG
EBO

tidak mudah putus asa a Faktor Pengeluaran b Penyelesaian Masalah Ekonomi oleh Unit Ekonomi t
*MNV
FLPOPNJ t
'BLUPS
QFOHFMVBSBO

a t
,POTFQ
LFLVSBOHBO
EBO
QJMJIBO
b t
,POTFQ
LPT
MFQBT

b t
,FMVL
LFNVOHLJOBO
QFOHFMVBSBO

Bab 1 38 Refleksi  Selepas mempelajari bab ini, anda dapat: 1.1 Konsep Kekurangan, Pilihan, dan Kos Lepas Mentakrif ilmu ekonomi Menjelaskan konsep kekurangan dan pilihan Menerangkan faktor pengeluaran buruh, modal, tanah, dan usahawan Mendefinisikan kos lepas dan menerangkan konsep kos lepas melalui analisis satu situasi Menjelaskan implikasi pilihan individu, firma, dan kerajaan dari aspek kos lepas Menjelaskan konsep kos lepas melalui analisis keluk kemungkinan pengeluaran 1.2 Sistem Ekonomi dan Penyelesaian Masalah Asas Ekonomi Menyatakan maksud sistem ekonomi Menyatakan masalah asas ekonomi Menjelaskan masalah asas ekonomi apa, berapa, bagaimana, dan untuk siapa barang dikeluarkan Memberi maksud ringkas tentang sistem ekonomi pasaran bebas, sistem ekonomi perancangan pusat, sistem ekonomi campuran, dan ekonomi Islam Menghuraikan ciri-ciri sistem ekonomi pasaran bebas, sistem ekonomi perancangan pusat, sistem ekonomi campuran, dan ekonomi Islam Membandingkan ciri-ciri utama antara setiap sistem ekonomi Menjelaskan penyelesaian masalah asas ekonomi oleh setiap sistem ekonomi Membandingkan penyelesaian masalah asas ekonomi antara setiap sistem ekonomi Istilah BM - BI 1.1 Konsep Kekurangan, Pilihan, dan Kos Lepas Ê UÊ Buruh (Labour) Ê UÊ Ekonomi (Economics) Ê UÊ Faktor pengeluaran (Factors of production) Ê UÊ Firma (Firm) Ê UÊ Hukum kos lepas yang semakin meningkat (Increasing opportunity costs of production) Ê UÊ Isi rumah (Household) Ê UÊ Kehendak tidak terhad (Unlimited desires) Ê UÊ Kekurangan (Scarcity) Ê UÊ Keluk kemungkinan pengeluaran (Production possibility curve) Ê UÊ Kerajaan (Government) Ê UÊ Kos lepas (Opportunity cost) Ê UÊ Masalah ekonomi (Economic problem) Ê UÊ Modal (Capital) Ê UÊ Pilihan (Choice) Ê UÊ Sumber ekonomi terhad (Limited economic resources) Ê UÊ Tanah (Land) Ê UÊ Usahawan (Entrepreneur) 1.2 Sistem Ekonomi dan Penyelesaian Masalah Asas Ekonomi Ê UÊ Masalah asas ekonomi (Basic economic problem) Ê UÊ Sistem ekonomi (Economic system) Ê UÊ Sistem ekonomi campuran (Mixed economy) Ê U Ekonomi Islam (Islamic economy) Ê UÊ Sistem ekonomi pasaran bebas (Free-market economy) Ê UÊ Sistem ekonomi perancangan pusat (Centrally-planned or command economy)

Pengenalan kepada Ekonomi 39 Soalan Objektif Arahan: Tiap-tiap soalan diikuti oleh empat jawapan pilihan. Pilih satu jawapan yang paling tepat. 3. Maklumat di bawah adalah berkaitan dengan masalah ekonomi. Nasrul menggunakan wang saku hariannya RM12.00 untuk makan nasi ayam di Restoran Mydin dan tidak membeli buku cerita kesukaannya. Apakah kos lepas yang dihadapi oleh Nasrul? A Nasi ayam B Buku cerita C Restoran Mydin D Wang belanja harian RM12.00 4. Jadual di bawah berkaitan dengan masalah ekonomi yang dihadapi oleh Syarikat Seri. Teknik pengeluaran Sos tomato (botol) Sos cili (botol) P 0 100 Q 20 80 R 60 50 S 80 20 Jika Syarikat Seri menukar teknik pengeluaran daripada Q kepada S, kos lepas untuk mengeluarkan 80 botol sos tomato ialah A 20 botol sos tomato B 40 botol sos tomato C 60 botol sos cili D 80 botol sos cili 1. Masalah kekurangan berlaku kerana A faktor pengeluaran adalah tidak terhad dalam ekonomi B kadar pertambahan penduduk yang tidak terkawal C kehausan dan kepupusan sumber alam semula jadi D faktor pengeluaran adalah terhad berbanding dengan kehendak yang pelbagai 2. Gambar di bawah menunjukkan sejenis faktor pengeluaran. .FTJO
QFODFUBL
% Pernyataan manakah yang menggambarkan sumber ekonomi tersebut? A Mempunyai penawaran yang tidak terhad B Tidak mempunyai kos lepas C Membantu meningkatkan tingkat kecekapan pengeluaran D Menggabungkan faktor pengeluaran yang lain Latihan Sumatif 1

Bab 1 40 5. Gambar di bawah berkaitan dengan masalah asas ekonomi yang dihadapi oleh sebuah syarikat perabot. g Syarikat akan mengeluarkan satu siri perabot sofa yang dikenal sebagai ‘Comfortable’ pada tahun hadapan untuk memenuhi permintaan yang tinggi daripada golongan atasan yang berpendapatan antara RM12 000 hingga RM18 000 sebulan. Pilih masalah asas ekonomi yang sudah diselesaikan oleh syarikat tersebut. I Apa yang hendak dikeluarkan II Berapa yang hendak dikeluarkan III Bagaimana hendak dikeluarkan IV Untuk siapa dikeluarkan A I dan II C II dan III B I dan IV D III dan IV 6. Apakah yang digambarkan oleh keluk kemungkinan pengeluaran motosikal dan roti? A Menunjukkan hubungan antara kuantiti output dengan jumlah faktor pengeluaran untuk mengeluarkan motosikal dan roti B Menunjukkan jumlah motosikal dan roti yang dapat dikeluarkan dalam suatu tempoh masa tertentu C Menunjukkan kos pengeluaran yang ditanggung untuk mengeluarkan motosikal dan roti D Menunjukkan kuantiti motosikal dan roti yang boleh dikeluarkan apabila menggunakan semua faktor yang ada 7. Maklumat di bawah berkaitan dengan satu sistem ekonomi. Persaingan adalah secara bebas antara pengeluar untuk mencari keuntungan tanpa kawalan daripada kerajaan. Pernyataan manakah menggambarkan sistem ekonomi di atas? A Harga barangan ditetapkan oleh badan perancangan pusat B Keputusan ekonomi adalah selaras dengan hukum syariat C Pilihan individu terhadap barang dan perkhidmatan adalah terhad D Individu bebas memiliki kekayaan dan mengagihkan faktor pengeluaran 8. Pasangan manakah benar tentang perbezaan antara sistem ekonomi perancangan pusat dengan sistem ekonomi pasaran bebas? Ciri-ciri Sistem ekonomi perancangan pusat Sistem ekonomi pasaran bebas I 1FNCVBU
keputusan ,FSBKBBO
BUBV
CBEBO
QFSBODBOHBO
pusat Pihak TXBTUB
EBO
JOEJWJEV II .PUJG .FOKBHB
LFCBKJLBO
masyarakat .FOHBVU
keuntungan yang maksimum III Penentu harga .FLBOJTNF
pasaran ,FSBKBBO IV Persaingan 8VKVE
persaingan CFCBT
BOUBSB
pengeluar Pengeluar UJEBL
CFCBT
CFSTBJOH
untuk menguasai pasaran A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV

Pengenalan kepada Ekonomi 41 9. Masalah asas ekonomi ‘apa yang hendak dikeluarkan’ diselesaikan oleh ekonomi Islam melalui A corak agihan pendapatan masyarakat B permintaan yang tinggi dalam pasaran C keperluan masyarakat yang berlandaskan hukum syariat D sistem catuan yang berdasarkan kepada keperluan masyarakat 10. Pilih padanan yang tepat mengenai cara penyelesaian masalah asas ekonomi antara sistem ekonomi perancangan pusat dan sistem ekonomi campuran. Masalah asas ekonomi Sistem ekonomi perancangan pusat Sistem ekonomi campuran I Apa yang hendak dikeluarkan %JUFOUVLBO
PMFI
QFSNJOUBBO
ZBOH
tinggi dalam pasaran %JUFOUVLBO
PMFI
QJIBL
QFOHFMVBS II Berapa yang hendak dikeluarkan %JUFOUVLBO
PMFI
QJIBL
QFOHHVOB
dan pengeluar %JUFOUVLBO
PMFI
LFSBKBBO III Bagaimana hendak dikeluarkan %JUFOUVLBO
PMFI
LFSBKBBO
CFSEBTBSLBO
NBUMBNBU
VOUVL
NFOKBHB
LFCBKJLBO
SBLZBU 5FLOJL
QFOHFMVBSBO
ZBOH
memaksimumkan keuntungan IV Untuk siapa dikeluarkan %JUFOUVLBO
PMFI
LFSBKBBO
TFQFOVIOZB .FOHJLVU
DPSBL
BHJIBO
QFOEBQBUBO
XBOH
A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV  Soalan Esei Arahan: Jawab soalan-soalan yang berikut. 1. (a) Gambar berikut berkaitan dengan faktor pengeluaran. (i) Terangkan empat ciri faktor pengeluaran ini. (ii) Dengan contoh yang sesuai, jelaskan konsep kekurangan dan pilihan bagi unit ekonomi ini. 2. (a) Dengan contoh yang sesuai, jelaskan konsep kos lepas bagi unit firma. (b) (i) Apakah maksud keluk kemungkinan pengeluaran? (ii) Nyatakan tiga andaian untuk analisis keluk kemungkinan pengeluaran.