คู่มือครู เอกสารประกอบการสอนวิชาชีพ ช่วงชั้นที่ 2 (ป.4-ป.6) เล่ม 2

46

หลกั สูตรวิชาชพี ประเภทวชิ าอุตสาหกรรม
สาขาวิชา ชา่ งเชื่อมโลหะ เร่ือง การตัดโค้ง

ชอื่ วิชา งานโลหะแผ่น

วิธกี ารสอน/ข้ันตอนการปฏิบตั ิ
1. เตรียมกระดาษ ที่ใช้ในการเขียนแบบงานข้นึ มา พร้อมอปุ กรณ์ในการเขียนแบบ

2. วาดรูปสเ่ี หล่ียมจตั รุ ัส ขนาด 110 mm. X 110 mm. พร้อมทาเสน้ ทแยงมมุ

3. กางวงเวียน ขนาด รัศมี 20 mm. 30 mm. 40mm. 50 mm. ตามแบบงานแล้ววาดลงบนกระดาษ
เขยี นแบบตามลาดับจนเสรจ็

47

หลกั สูตรวิชาชีพ ประเภทวชิ าอตุ สาหกรรม
สาขาวชิ า ชา่ งเชอื่ มโลหะ เรือ่ ง การตดั โคง้

ช่อื วิชา งานโลหะแผน่

วิธีการสอน/ขน้ั ตอนการปฏิบัติ
4. ใช้กรรไกรตัดกระดาษ ตัดชิ้นงานตัดโค้ง ตามแบบที่กาหนด

5. ชน้ิ งานทถี่ กู ตดั ตามแบบงานเสรจ็ เรยี บรอ้ ย

48

หลักสตู รวิชาชีพ ประเภทวิชาอุตสาหกรรม
สาขาวชิ า ชา่ งเชอื่ มโลหะ

ชื่อวิชา งานโลหะแผ่น เร่อื ง การตดั โค้ง

การประเมนิ ผล

- ปฏบิ ตั ิขั้นตอนการเขียนแบบ

- ปฏิบตั ติ ามขนั้ ตอนการตัดกระดาษรูปจาลอง งานตดั โค้ง

การปฏิบตั ิตามการประเมินผล

จดุ ที่ ขอ้ กาหนด ปฏบิ ตั ิ ไม่ปฏบิ ตั ิ

1. เตรยี มอปุ กรณใ์ นการเขยี นแบบมาครบ

2. เขียนแบบตามขั้นตอนทีก่ าหนด

3. ตัดกระดาษตามแบบท่ีกาหนด

4. ชิ้นงานมคี วามเรยี บร้อยสมบรู ณ์ตามแบบ

คะแนนรวม

ผลการประเมนิ ดีมาก ดี พอใช้ ควรปรบั ปรงุ

หมายเหตุ

5. สามารถปฏบิ ัติได้ 5 ขอ้ กาหนด อยู่ในระดบั ดีมาก

6. สามารถปฏบิ ัติได้ 4 ข้อกาหนด อยใู่ นระดับ ดี

7. สามารถปฏิบัติได้ 2 – 3 ข้อกาหนด อยูใ่ นระดับ พอใช้

8. สามารถปฏบิ ตั ิได้ 0 – 1 ขอ้ กาหนด อยูใ่ นระดับ ควรปรบั ปรุง

49 ประเภทวิชาอุตสาหกรรม
เรือ่ ง พับกลอ่ งสเ่ี หลี่ยมผนื ผ้า
หลกั สตู รวิชาชพี
สาขาวชิ า ช่างเชอื่ มโลหะ

ช่อื วิชา งานโลหะแผ่น
วชิ า งานโลหะแผ่น

เรอื่ ง พบั กล่องสี่เหลี่ยมผนื ผา้
คาสง่ั : ให้นกั เรียนเขยี นแบบตามแบบท่ีกาหนด

50

หลักสูตรวิชาชีพ ประเภทวชิ าอุตสาหกรรม
สาขาวชิ า ช่างเชอ่ื มโลหะ

ชือ่ วิชา งานโลหะแผ่น เร่อื ง พับกล่องสีเ่ หลี่ยมผืนผา้

วิธีการสอน/ขน้ั ตอนการปฏิบัติ

1. นากระดาษเขยี นแบบ ติดบนโตะ๊ เขียนแบบโดยวางให้ได้แนวระดับ

2. ลากเส้นร่างรูปงานตามแบบที่กาหนด
3. เขยี นเสน้ เตม็ ทับเส้นร่างให้มีความเข้มดาเป็นรูปชนิ้ งาน

51

หลักสตู รวิชาชีพ ประเภทวิชาอุตสาหกรรม
สาขาวิชา ช่างเช่ือมโลหะ

ช่อื วิชา งานโลหะแผน่ เรื่อง พับกล่องส่ีเหลี่ยมผืนผา้

วิธีการสอน/ขน้ั ตอนการปฏิบัติ

4. นาแบบท่ีเขียนเสร็จแลว้ มาทาการตัด โดยตัดตามแบบที่ได้เขียนไว้

52

หลักสูตรวิชาชพี ประเภทวิชาอตุ สาหกรรม
สาขาวชิ า ชา่ งเชือ่ มโลหะ

ชื่อวิชา งานโลหะแผน่ เร่อื ง พับกลอ่ งสี่เหลีย่ มผนื ผ้า

วิธีการสอน/ขั้นตอนการปฏิบัติ

5. พบั ขึน้ รปู กลอ่ งสเ่ี หล่ยี มผืนผ้า โดยใชเ้ ทปใสติดบรเิ วณขอบของงาน

6. ตรวจสอบความถูกต้อง ความเรยี บร้อย ความสะอาดของชิ้นงาน

53

หลกั สตู รวิชาชีพ ประเภทวิชาอตุ สาหกรรม
สาขาวชิ า ชา่ งเชอ่ื มโลหะ

ชื่อวิชา งานโลหะแผ่น เรอ่ื ง พับกล่องสเ่ี หลย่ี มผนื ผ้า

การประเมนิ ผล

- ปฏิบตั ขิ น้ั ตอนการเขียนแบบ

- ปฏิบัติตามข้นั ตอนการตัดกระดาษรูปจาลอง งานพบั กลอ่ งสี่เหล่ยี มผนื ผา้

การปฏิบตั ิตามการประเมนิ ผล

จดุ ที่ ขอ้ กาหนด ปฏบิ ตั ิ ไมป่ ฏิบัติ

1. เตรียมอุปกรณ์ในการเขียนแบบมาครบ

2. เขียนแบบตามขัน้ ตอนท่ีกาหนด

3. ตัดกระดาษตามแบบที่กาหนด

4. พับข้นึ รปู ช้นิ งาน

5. ช้ินงานมคี วามเรียบร้อยสมบรู ณ์ตามแบบ

คะแนนรวม

ผลการประเมนิ ดมี าก ดี พอใช้ ควรปรับปรงุ

หมายเหตุ

9. สามารถปฏบิ ัตไิ ด้ 5 ขอ้ กาหนด อยใู่ นระดบั ดมี าก

10. สามารถปฏบิ ัติได้ 4 ข้อกาหนด อยใู่ นระดบั ดี

11. สามารถปฏบิ ตั ไิ ด้ 2 – 3 ขอ้ กาหนด อยู่ในระดับ พอใช้

12. สามารถปฏิบัติได้ 0 – 1 ข้อกาหนด อยใู่ นระดบั ควรปรบั ปรุง















61

หลักสตู รวิชาชพี ประเภทวชิ าอตุ สาหกรรม

สาขาวชิ าชางไฟฟา เรอื่ งการใชงานมัลตมิ เิ ตอรวดั ความพรอมอุปกรณ
ชอ่ื วิชาการใชงานมลั ติมเิ ตอร

จดุ ประสงครายวชิ า

1. ศกึ ษาการใชมลั ตมิ เิ ตอรสํารวจสภาพความพรอมในการใชงานของอุปกรณตาง ๆ
2. ปฏบิ ัตงิ านวัดคาอุปกรณตาง ๆ
3. มกี ิจนสิ ยั ในการทํางานดวยความเปนระเบียบเรียบรอย ประณตี รอบคอบ ปลอดภยั

บทนํา
มัลติมิเตอร (Multimeters) คือ เคร่ืองมือที่สามารถทําหนาท่ีวัดปริมาณไฟฟาไดหลายหนาท่ี

เชน ทําหนาที่วัดแรงดันไฟฟา กระแสไฟฟา ความตานทานไฟฟา นอกจากน้ีมิเตอรยังสามารถเช็ค
อปุ กรณวาดีหรอื ไม เชนหลอดไฟ หรอื สายไฟ

การเตรียมการ/อุปกรณ

1. มัลติมเิ ตอร

2. หลอดไฟ

62

หลกั สูตรวิชาชพี ประเภทวิชาอตุ สาหกรรม

สาขาวชิ าชางไฟฟา เรอื่ งการใชงานมลั ติมิเตอรวัดความพรอมอุปกรณ
ชอื่ วิชาการใชงานมลั ติมเิ ตอร

ชอื่ วิชาการใชงานมัลติมิเตอร
เร่อื ง การใชงานมลั ติมิเตอรวัดความพรอมในการใชงานของอปุ กรณตาง ๆ

1. ปรบั ตัง้ สวิตซมลั ตมิ เิ ตอรยานวดั โอหมมเิ ตอร ต้ังยาน x10

2. การตรวจสอบหลอดแบบไสหลอด ใชมลั ตมิ เิ ตอรตัง้ ยานการวดั โอหม มิเตอร x 10 แลวทดสอบวาไส
หลอดขาด หรอื ไม ถาไสหลอดปกติ ความตานทานนอยสดุ ถาขดลวดขาดความ ตานทานมากสดุ (เข็ม
จะชีท้ ี่ ∞ โอหม)

3. การตรวจสอบหลอดแบบฟลูออเรสเซนส ใชมัลติมเิ ตอรตงั้ ยานการวดั โอหม มิเตอร x 10 แลว
ทดสอบวาไสหลอดขาด หรือไม ถาไสหลอดปกติ ความตานทานนอยสดุ ถาขดลวดขาด ความ
ตานทานมากสดุ (เขม็ จะช้ที ี่ ∞ โอหม)

หลกั สตู รวชิ าชีพ 63

สาขาวิชาชางไฟฟา ประเภทวิชาอุตสาหกรรม
ชือ่ วิชาการใชงานมัลติมเิ ตอร
เรือ่ งการใชงานมลั ติมเิ ตอรวัดความพรอมอปุ กรณ

ตารางการทดลอง

หลอดท่ี คาความตานทานท่อี านได
1
2
3
4
5

สรปุ ผลการทดลอง
...............................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................

การประเมนิ ผล

จดุ ที่ ขอกาํ หนด ปฏบิ ัติ ไมปฏิบตั ิ

1 เตรยี มเครือ่ งมือ/อุปกรณ

2 วัดคาความตานทานแบบหลอดไส

3 วดั คาความตานทานแบบฟลูออเรสเซนต

คะแนน

ผลการประเมนิ ดมี าก ดี ควรปรบั ปรุง

หมายเหตุ

1. สามารถปฏิบัติได 3 ขอกําหนด อยูในระดับ ดมี าก

2. ปฏบิ ัตไิ ด 2 ขอกาํ หนด อยใู นระดับ ดี

3. ปฏิบัตไิ ด 1 ขอกําหนด อยใู นระดับ ควรปรับปรงุ

หลักสูตรวิชาชีพ 64

สาขาวชิ าชางไฟฟา ประเภทวชิ าอุตสาหกรรม
ชื่อวิชาการใชงานมลั ติมเิ ตอร
เรือ่ งการใชอานมัลติมเิ ตอรยานวดั โอหมมิเตอร

ช่ือวิชาการใชงานมลั ติมเิ ตอร
เร่อื ง การอานมัลติมเิ ตอรยานวดั โอหมมิเตอร

1. ปรบั สวิตซมัลติมิเตอรไปที่ยานวดั โอหมมเิ ตอร

2. สเกลในการอานคาความตานทาน
3. การอานสเกลโอหมมเิ ตอร

หลักสตู รวิชาชีพ 65

สาขาวิชาชางไฟฟา ประเภทวิชาอุตสาหกรรม
ช่อื วิชาการใชงานมัลติมิเตอร
เรอ่ื งการใชอานมัลติมเิ ตอรยานวัดโอหมมิเตอร
4. การแบงสเกลโอหมมิเตอร

หลักสตู รวิชาชีพ 66

สาขาวิชาชางไฟฟา ประเภทวิชาอตุ สาหกรรม
ช่อื วิชาการใชงานมลั ติมิเตอร
เรอ่ื งการใชอานมลั ติมิเตอรยานวดั โอหมมเิ ตอร
5. การอานคาความตานทาน

หลกั สตู รวิชาชีพ 67
สาขาวิชาชางไฟฟา
ชือ่ วิชาการใชงานมัลติมเิ ตอร ประเภทวิชาอุตสาหกรรม

จงอานคาปรมิ าณคาความตานทานตอไปนี้ เรื่องการใชอานมัลติมิเตอรยานวัดโอหมมเิ ตอร

ยานการวัด ตาํ แหนงของเขม็ มิเตอร คาทอี่ านได
(ตําแหนงของสวิตซเลือกยานวดั )
1
X 10 2
X 100 3
X 10 4
X 100 5
X1 6
X 1k 7
X1 8
X 100 9
X 1k 10
X1

หลกั สตู รวชิ าชีพ 68

สาขาวิชาชางไฟฟา ประเภทวชิ าอุตสาหกรรม
ชื่อวิชาการใชงานมลั ติมิเตอร
เรื่องการใชอานมลั ติมเิ ตอรยานวดั โอหมมเิ ตอร

การประเมินผล

จดุ ที่ ขอกาํ หนด ปฏบิ ัติ ไมปฏบิ ตั ิ

1 เตรียมเครือ่ งมอื /อุปกรณ

2 เลือกยานวัดโอหมมิเตอรได

3 อานคาความความตานทานได

คะแนน

ผลการประเมิน ดมี าก ดี ควรปรบั ปรงุ

หมายเหตุ

1. สามารถปฏิบตั ิได 3 ขอกําหนด อยูในระดบั ดมี าก

2. ปฏบิ ตั ิได 2 ขอกําหนด อยใู นระดับ ดี

3. ปฏิบตั ิได 1 ขอกําหนด อยใู นระดับ ควรปรับปรงุ

69

หลกั สตู รวชิ าชีพ ประเภทวชิ าอตุ สาหกรรม

สาขาวิชา ไฟฟา้ กำลงั

ช่อื วิชา แสงสว่างจากพลงั งานแสงอาทิตย์

จุดประสงรายวิชา

1. ศึกษาการทำงานของโซล่าเซลล์

2. ปฏิบตั ิงานต่อวงจรโซล่าเซลล์
3. มกี ิจนิสยั ในการทำงานดว้ ยความเปน็ ระเบียบเรียบร้อย ประณตี รอบคอบและปลอดภัย

บทนำ

โซลาเซลลเปนอุปกรณสำหรับเปลีย่ นพลังงานแสงอาทิตยใหเปนพลังงานไฟฟา โดยมีสารก่ึงตัวนำ เชน
ซิลิกอนซ่ึงเปนสารชนิดเดยี วกับท่ีใชทำชิพคอมพิวเตอรและอุปกรณอิเล็กทรอนิกส ไมเปนพษิ มรี าคาถูก และคงทน

จากนนั้ นำมาผานกระบวนการท่ีจะนำไปทำเซลลเเสงอาทติ ยได เมื่อแสงอาทิตยมากระทบกบั เซลลพลงั งานแสงซึ่งมี
อนุภาคของ โปรตอน ซึ่งประจุบวก (+) ไปกระทบกับสารกึ่งตัวนำบนเซลลที่มีอนุภาคเปนอิเล็กตรอนซึ่งเปนประจุ

ลบ (-) เกิดการถายเทพลงั งานระหวางกัน ทำใหอนุภาคอิเล็กตรอนหลุดออกจากนิวเคลียสของอะตอมและเคลื่อนที่
ไดอยางอสิ ระ เม่ืออิเล็กตรอนเคลื่อนท่ีครบวงจร จงึ สามารถตอกระแสไฟฟาดงั กลาวไปใชงานได้

หลักการทำงานทั่วไปของเซลลแ์ สงอาทิตย์

เมื่อมีแสงอาทิตย์ตกกระทบเซลล์แสงอาทิตย์ จะเกิดการสร้างพาหะนำไฟฟ้าประจุลบและบวกขึ้น ได้แก่
อเิ ล็กตรอนและ โฮล โครงสร้างรอยต่อพีเอ็นจะทำหน้าท่ีสร้างสนามไฟฟ้าภายในเซลล์ เพอื่ แยกพาหะนำไฟฟ้าชนิด

อิเล็กตรอนไปที่ขั้วลบ และพาหะนำไฟฟ้าชนิดโฮลไปที่ขั้วบวก (ปกติที่ฐานจะใช้สารกึ่งตัวนำชนิดพี ขั้วไฟฟ้า
ดา้ นหลังจึงเปน็ ข้ัวบวก สว่ นดา้ นรับแสงใช้สารก่ึงตัวนำชนิดเอ็น ขัว้ ไฟฟา้ จึงเป็นข้ัวลบ) ทำให้เกิดแรงดันไฟฟ้าแบบ
กระแสตรงทีข่ ้วั ไฟฟ้าท้ังสอง เม่ือตอ่ ใหค้ รบวงจรไฟฟ้าจะเกิดกระแสไฟฟ้าไหลขึน้

70

วสั ดุ/อุปกรณ์
1. Photovoltaic (PV) หรอื แผ่นโซล่าเซลล์
2. Charge Controller ตัวควบคุมการชาร์ต
3. Batteries แบตเตอรร์ ชี่ นดิ Deep Discharge.
4. Over Current Protection & Accessaries ตวั ปอ้ งกนั กระแสเกนิ และอุปกรณ์ประกอบ
5. Inverter ตวั แปลงไฟจากแบตเตอร์รี่เปน็ ไฟฟา้ กระสลับ D.C to A.C.
6. หลอดไฟเอลอีดี

71

การประเมนิ ผล
- การถาม-ตอบระหว่างครผู ู้สอนกับนกั เรียน

- การทำใบงานของนกั เรยี น

การปฏบิ ัตติ ามการประเมินผล ปฏบิ ัติ ไมป่ ฏิบัติ
จดุ ท่ี ข้อกำหนด
1. บอกหลกั การทำงานของวงจรได้
2. ปฏบิ ตั ิการตอ่ วงจรได้

คะแนนรวม

หมายเหตุ
1. สามารถปฏบิ ัติได้ 2 ข้อกำหนด อยู่ในระดับ ดีมาก

2. สามารถปฏิบตั ไิ ด้ 1 ข้อกำหนด อยู่ในระดับ ดี
3. ไมส่ ามารถปฏบิ ตั ิตามขอ้ ที่กำหนดได้ อยู่ในระดับ ควรปรับปรุง

72

หลกั สูตรวิชาชีพ ประเภทวชิ าอุตสาหกรรม
สาขาวิชา อเิ ลก็ ทรอนิกส เรื่อง วงจรไฟฟ้าเบอ้ื งต้น

ชื่อวิชา แสงสวา่ งจากพลังงานแสงอาทิตย์

จดุ ประสงครายวิชา
1. ศกึ ษาองค์ประกอบของวงจรไฟฟ้าเบือ้ งตน้
2. ปฏบิ ัตงิ านต่อวงจรไฟฟา้ เบือ้ งต้น
3. มีกจิ นิสัยในการทํางานดวยความเปนระเบียบเรยี บรอย ประณีต รอบคอบและปลอดภัย

บทนํา
การนำเอาสายไฟฟ้าหรือตัวนำไฟฟ้าที่เปน็ เส้นทางเดินให้กระแสไฟฟ้าสามารถไหลผ่านถึงกนั ได้นน้ั เราเรียกว่า

วงจรไฟฟ้า หมายถึงการเคลื่อนที่ของอิเล็กตรอนที่อยู่ภายในวงจร เริ่มจากแหล่งจ่ายไฟไปยังอุปกรณ์ไฟฟ้า ดังการ

แสดงการต่อวงจรไฟฟ้าเบ้ืองต้นโดยการต่อแบตเตอร่ีต่อเข้ากับหลอดไฟ เมื่อเราทำการเปิดสวิตช์ หลอดไฟฟ้าสว่างได้

เพราะวา่ กระแสไฟฟ้าสามารถไหลครบทั้งวงจรและเม่ือปิดสวติ ช์ หลอดไฟฟ้ากจ็ ะดับ เพราะว่ากระแสไฟฟา้ ไมส่ ามารถ

ไหลได้ครบวงจร

การเตรียมการ/อุปกรณ์ จำนวน 1 กอ้ น
อปุ กรณค์ รู จำนวน 1 อนั
1. แบตเตอร่ีขนาด AAA จำนวน 1 ตัว
จำนวน 1 มว้ น
2. รางถ่านขนาด 1.5V จำนวน 1 หลอด

3. สวติ ช์เปิด-ปิด

4. สายไฟ AWG

5. หลอดไฟแอลอีดี

73

หลักสตู รวิชาชพี ประเภทวิชาอุตสาหกรรม
สาขาวิชา อเิ ลก็ ทรอนกิ ส เรื่อง วงจรไฟฟ้าเบือ้ งต้น

ชื่อวิชา แสงสว่างจากพลังงานแสงอาทติ ย์

วชิ า แสงสว่างจากพลังงานแสงอาทติ ย์
เร่ือง วงจรไฟฟา้ เบอ้ื งต้น

คำสง่ั : ให้นกั เรยี นปฏิบัตติ ามคำสง่ั อย่างละเอยี ด
1. ทำความรู้จกั องค์ประกอบของวงจรไฟฟา้ เบ้ืองต้น

รปู รา่ ง สญั ลกั ษณ์

2. จากวงจรไฟฟ้าเบื้องต้น จงเขียนหมายเลข 1-3 ตามสัญลักษณ์ของอุปกรณ์

หมายเลข สวติ ช์
หมายเลข แบตเตอร่ี
หมายเลข หลอดแอลอีดี

ภาพที่ 1.1

74 ประเภทวชิ าอุตสาหกรรม
เรื่อง วงจรไฟฟ้าเบอื้ งต้น
หลกั สูตรวิชาชพี
สาขาวชิ า อเิ ลก็ ทรอนกิ ส
ช่ือวิชา แสงสวา่ งจากพลังงานแสงอาทติ ย์

3. จากวงจรไฟฟ้าเบื้องตน้ ดังภาพที่ 1.1 จงลากเส้นการตอ่ วงจรไฟฟ้าเบื้องต้นใหถ้ ูกต้อง

4. ต่อวงจรดังภาพที่ 1.1 สงั เกตและบันทึกผลการทดลอง • หลอดดับ (ไม่ระบายสี)
4.1 ขณะปิดสวิตช์ สงั เกตหลอดแอลอีดี • หลอดตดิ (ระบายสี)

4.2 ขณะเปิดสวิตช์ สงั เกตหลอดแอลอดี ี • หลอดดบั (ไม่ระบายสี)
• หลอดติด (ระบายส)ี

5. จากการทดลองต่อวงจรไฟฟ้าเบอื้ งตน้ พบวา่ เมอ่ื สวิตช์อยู่ที่ตำแหน่ง..................(ON/OFF) กระแสสามารถ
ไหลได้ครบวงจร สง่ ผลให้หลอดแอลอีดี...........................(สว่าง/ดับ)

75

หลกั สูตรวิชาชพี ประเภทวิชาอตุ สาหกรรม
สาขาวชิ า อเิ ลก็ ทรอนิกส เร่ือง วงจรไฟฟ้าเบอื้ งตน้

ชื่อวิชา แสงสวา่ งจากพลังงานแสงอาทิตย์

การประเมนิ ผล
- การถาม-ตอบระหวางครผู ูสอนกบั นักเรยี น
- การทําใบงานของนกั เรียน

การปฏบิ ตั ติ ามการประเมินผล

จดุ ท่ี ขอกําหนด ปฏิบัติ ไมปฏิบตั ิ

1 บอกองค์ประกอบของวงจรไฟฟ้าได้

2 ปฏิบตั กิ ารต่อวงจรไฟฟา้ ได้

คะแนนรวม

ผลการประเมิน ดีมาก ดี ควรปรับปรงุ

หมายเหตุ

1. สามารถปฏิบัติได 2 ขอกําหนด อยูในระดับ ดมี าก
2. สามารถปฏบิ ตั ไิ ด 1 ขอกําหนด อยูในระดบั ดี
3. สามารถปฏิบัติได 0 ขอกําหนด อยูในระดับ ควรปรบั ปรุง

76

หลกั สตู รวิชาชีพ ประเภทวิชาอุตสาหกรรม
สาขาวชิ า อิเล็กทรอนกิ ส เร่ือง พลังงานแสงอาทิตย์

ช่ือวิชา แสงสวา่ งจากพลังงานแสงอาทติ ย์

จดุ ประสงครายวิชา
1. ศกึ ษาการทำงานของโซลา่ เซลล์
2. ปฏบิ ัติงานตอ่ วงจรโซล่าเซลล์
3. มกี จิ นิสัยในการทํางานดวยความเปนระเบยี บเรยี บรอย ประณีต รอบคอบและปลอดภัย

บทนาํ
โซล่าเซลล์เป็นอุปกรณ์สำหรับเปลี่ยนพลังงานแสงอาทิตย์ให้เป็นพลังงานไฟฟ้า โดยมีสารกึ่งตัวนำ เช่น

ซิลิกอนซึ่งเป็นสารชนิดเดียวกับที่ใช้ทำชิพคอมพิวเตอร์และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ไม่เป็นพิษ มีราคาถูก และคงทน

จากนั้นนำมาผ่านกระบวนการที่จะนำไปทำเซลล์เเสงอาทิตย์ได้ เมื่อแสงอาทิตย์มากระทบกับเซลล์พลังงานแสงซึ่งมี

อนุภาคของ โปรตอน ซึ่งประจุบวก (+) ไปกระทบกับสารกึ่งตัวนำบนเซลลท์ ี่มีอนุภาคเป็นอิเล็กตรอนซึ่งเป็นประจุลบ

(-) เกิดการถ่ายเทพลังงานระหว่างกัน ทำให้อนุภาคอิเล็กตรอนหลุดออกจากนิวเคลียสของอะตอมและเคลื่อนที่ได้

อย่างอิสระ เมือ่ อเิ ล็กตรอนเคล่ือนท่คี รบวงจร จึงสามารถต่อกระแสไฟฟ้าดังกล่าวไปใช้งานได้

การเตรียมการ/อุปกรณ์ จำนวน 1 แผง
อุปกรณค์ รู จำนวน 1 มว้ น
1. แผงโซล่าเซลล์ จำนวน 1 หลอด

2. สายไฟ AWG

3. หลอดไฟแอลอีดี

77 ประเภทวิชาอุตสาหกรรม
เร่ือง พลังงานแสงอาทิตย์
หลกั สูตรวิชาชีพ
สาขาวิชา อเิ ลก็ ทรอนิกส

ช่ือวิชา แสงสว่างจากพลังงานแสงอาทิตย์

วิชา แสงสวา่ งจากพลังงานแสงอาทิตย์
เรอ่ื ง พลังงานแสงอาทติ ย์

คำสัง่ : ใหน้ กั เรยี นปฏิบตั ิตามคำสงั่ อย่างละเอียด
1. ตอ่ วงจรโซลา่ เซลลต์ ามภาพท่ี 2.1

ภาพท่ี 2.1 วงจรโซลา่ เซลล์
2. ทำการทดลองปิดและเปดิ แผ่นบงั แสงทแ่ี ผงโซล่าเซลล์ สังเกตหลอดแอลอีดีและบันทกึ ผลลงในตารางท่ี 2.1

2.1 ขณะปิดแผ่น สังเกตหลอดแอลอดี ี • หลอดดับ (ไมร่ ะบายสี)
• หลอดติด (ระบายสี)
2.2 ขณะเปดิ ครง่ึ แผน่ สงั เกตหลอดแอลอดี ี
• หลอดดับ (ไม่ระบายสี)
2.3 ขณะเปิดเตม็ แผ่น สังเกตหลอดแอลอีดี • หลอดติด (ระบายสี)

• หลอดดับ (ไมร่ ะบายสี)
• หลอดติด (ระบายสี)

78

หลกั สตู รวิชาชีพ ประเภทวชิ าอตุ สาหกรรม
สาขาวิชา อิเล็กทรอนกิ ส เรื่อง พลังงานแสงอาทิตย์

ชื่อวิชา แสงสว่างจากพลังงานแสงอาทิตย์

การประเมนิ ผล
- การถาม-ตอบระหวางครูผูสอนกับนักเรียน
- การทําใบงานของนักเรียน

การปฏิบัตติ ามการประเมนิ ผล

จดุ ที่ ขอกําหนด ปฏิบตั ิ ไมปฏบิ ัติ

1 บอกหลักการทำงานของโซล่าเซลล์ได้

2 ปฏิบัติการตอ่ วงจรโซลา่ เซลล์ได้

คะแนนรวม

ผลการประเมิน ดีมาก ดี ควรปรับปรงุ

หมายเหตุ

1. สามารถปฏิบตั ิได 2 ขอกําหนด อยูในระดบั ดมี าก
2. สามารถปฏิบตั ิได 1 ขอกําหนด อยูในระดบั ดี
3. สามารถปฏิบตั ไิ ด 0 ขอกําหนด อยูในระดบั ควรปรับปรุง

79

หลักสูตรวิชาชพี ประเภทวชิ าอุตสาหกรรม
สาขาวิชา อเิ ล็กทรอนกิ ส เร่ือง วงจรชาร์จพลังงาน

ช่ือวิชา แสงสว่างจากพลังงานแสงอาทิตย์

จุดประสงครายวิชา
1. ศกึ ษาการทำงานของวงจรชารจ์ พลังงาน
2. ปฏิบตั ิการต่อวงจรชารจ์ พลงั งาน
3. มกี ิจนิสยั ในการทํางานดวยความเปนระเบยี บเรียบรอย ประณีต รอบคอบและปลอดภัย

บทนาํ
โซล่าเซลล์ คืออุปกรณ์สำหรับเปลี่ยนพลังงานแสงอาทิตย์ให้เป็นพลังงานไฟฟ้า โซล่าเซลล์จะมีประสิทธิภาพ

การผลิตไฟฟ้าสูงที่สุดในช่วงเวลากลางวัน พลังงานไฟฟ้าที่เหลือจากการใช้ สามารถเก็บสะสมไว้ในแบตเตอร่ีเพ่อื ไว้ใช้

ในเวลากลางคืนได้ แผงโซลา่ เซลล์ ที่มีกำลังวัตต์สงู สามารถชาร์จได้เรว็ วตั ต์ตำ่ ชาร์จไดช้ ้า

การเตรียมการ/อปุ กรณ์ จำนวน 1 บอร์ด
อปุ กรณค์ รู จำนวน 1 ม้วน
1. วงจรชาร์จพลังงาน จำนวน 1 หลอด
จำนวน 1 แผง
2. สายไฟ AWG

3. หลอดไฟแอลอีดี

4. แผงโซลา่ เซลล์

80 ประเภทวิชาอตุ สาหกรรม
เรื่อง วงจรชาร์จพลังงาน
หลักสูตรวิชาชพี
สาขาวชิ า อิเล็กทรอนิกส

ช่ือวิชา แสงสวา่ งจากพลังงานแสงอาทิตย์

วชิ า แสงสวา่ งจากพลังงานแสงอาทติ ย์
เรือ่ ง วงจรชาร์จพลังงาน

คำส่งั : ใหน้ กั เรยี นปฏบิ ตั ิตามคำสัง่ อยา่ งละเอียด
1. ทดลองต่อวงจรตามภาพที่ 3.1

1.1 สงั เกตหลอดแอลอีดี ภาพที่ 3.1
2. ทดลองต่อวงจรตามภาพท่ี 3.2
• หลอดดับ (ไม่ระบายสี)
• หลอดตดิ (ระบายสี)

2.1 สังเกตหลอดแอลอีดี ภาพท่ี 3.2

• หลอดดับ (ไมร่ ะบายสี)
• หลอดตดิ (ระบายสี)

81 ประเภทวิชาอุตสาหกรรม
เรื่อง วงจรชาร์จพลงั งาน
หลกั สูตรวิชาชพี
สาขาวิชา อิเล็กทรอนิกส
ช่ือวิชา แสงสวา่ งจากพลังงานแสงอาทติ ย์
3. ทดลองต่อวงจรตามภาพที่ 3.3

ภาพที่ 3.3 • หลอดดับ (ไม่ระบายสี)
• หลอดตดิ (ระบายส)ี
3.1 ขณะท่โี ซลา่ เซลลไ์ ด้รับแสง สงั เกตหลอดแอลอีดี
• หลอดดบั (ไม่ระบายสี)
X • หลอดตดิ (ระบายสี)

3.2 ขณะท่ีโซลา่ เซลล์ไม่ไดร้ ับแสง สังเกตหลอดแอลอีดี

82

หลักสตู รวิชาชีพ ประเภทวชิ าอตุ สาหกรรม
สาขาวิชา อิเลก็ ทรอนิกส เรื่อง วงจรชาร์จพลังงาน

ชื่อวิชา แสงสวา่ งจากพลังงานแสงอาทิตย์

การประเมนิ ผล
- การถาม-ตอบระหวางครผู ูสอนกบั นักเรียน
- การทาํ ใบงานของนักเรียน

การปฏบิ ัตติ ามการประเมินผล

จดุ ท่ี ขอกําหนด ปฏิบัติ ไมปฏิบัติ

1 บอกหลักการทำงานของวงจรชาร์จพลังงานได้

2 ปฏบิ ัตกิ ารตอ่ วงจรชาร์จพลังงานได้

คะแนนรวม

ผลการประเมิน ดีมาก ดี ควรปรับปรงุ

หมายเหตุ

1. สามารถปฏบิ ตั ิได 2 ขอกําหนด อยูในระดับ ดมี าก
2. สามารถปฏิบตั ิได 1 ขอกําหนด อยูในระดับ ดี
3. สามารถปฏิบตั ไิ ด 0 ขอกําหนด อยูในระดับ ควรปรับปรุง

83

หลกั สูตรวิชาชีพ ประเภทวิชาอตุ สาหกรรม
สาขาวิชา อเิ ลก็ ทรอนกิ ส เร่ือง โครงงานแสงสว่างจากพลังงานแสงอาทิตย์

ช่ือวิชา แสงสว่างจากพลังงานแสงอาทิตย์

จดุ ประสงครายวชิ า
1. ออกแบบโครงงานแสงสว่างจากพลังงานแสงอาทิตย์
2. ปฏิบตั ิการสรา้ งโครงงานแสงสว่างจากพลังงานแสงอาทิตย์
3. มีกิจนสิ ยั ในการทํางานดวยความเปนระเบียบเรียบรอย ประณีต รอบคอบและปลอดภัย

บทนํา
การนำแผงเซลล์แสงอาทิตย์ (Solarcell) นั้นสามารถประยุกต์ใช้งานได้หลากหลาย เป็นการใช้พลังงาน จาก

ธรรมชาติจากแสงแดด โดยผ่านแผงเซลล์แสงอาทิตย์ ในการเปลี่ยนพลังงานแสงแดดให้เป็นพลังงานไฟฟ้าเพื่อนำไป

ประยุกต์ใช้งานในด้านต่างๆ เช่น ระบบแสงสว่างภายในบ้าน, ระบบแสงสว่างนอกบ้าน (ไฟสนาม, ไฟโรงจอดรถ และ

โคมไฟรั้วบ้าน ฯลฯ), อุปกรณ์ไฟฟ้าชนิดต่างๆ , ระบบเปิด-ปิดประตูบ้าน, ระบบรักษาความปลอดภัย, ระบบระบาย

อากาศ, เครือ่ งสบู นำ้ , เครอ่ื งกรองนำ้ และไฟสำรองยามฉกุ เฉนิ ฯลฯ

การเตรียมการ/อปุ กรณ์ จำนวน 1 ชุด
อุปกรณค์ รู จำนวน 1 ม้วน
1. พสาตกิ หรือวัสดุเหลอื ใช้ จำนวน 1 หลอด
จำนวน 1 แผง
2. สายไฟ AWG จำนวน 1 บอร์ด
จำนวน 1 ชดุ
3. หลอดไฟแอลอีดี

4. แผงโซล่าเซลล์

5. บอร์ดวงจรชาร์จพลงั งาน

6. รางถา่ นขนาด AAA 1 กอ้ น

84 ประเภทวิชาอุตสาหกรรม
เร่ือง โครงงานแสงสว่างจากพลังงาน
หลักสูตรวิชาชีพ
สาขาวิชา อเิ ลก็ ทรอนิกส

ชื่อวิชา แสงสว่างจากพลังงานแสงอาทติ ย์

วชิ า แสงสว่างจากพลังงานแสงอาทติ ย์
เรื่อง โครงงานแสงสว่างจากพลังงานแสงอาทติ ย์

คำส่งั : ให้นักเรยี นปฏิบัตติ ามคำสง่ั อย่างละเอยี ด
1. วาดแบบรา่ งโครงงานแสงสว่างจากพลงั งานแสงอาทติ ย์

ภาพตัวอย่าง โคมไฟสปั ปะรดจากวัสดเุ หลือใช้
ประยุกตร์ ะบบโซลา่ เซลลเ์ ข้าไปในชุดโคม ก็สามารถใช้แสงสวา่ งยามค่ำคนื ได้

ดว้ ยพลงั งานจากธรรมชาติ

85

หลกั สูตรวิชาชพี ประเภทวชิ าอุตสาหกรรม
สาขาวิชา อเิ ล็กทรอนิกส เร่ือง โครงงานแสงสว่างจากพลังงานแสงอาทิตย์

ชื่อวิชา แสงสว่างจากพลังงานแสงอาทติ ย์

2. ติดตั้งวงจรตามภาพท่ี 4.1 เข้าไปในโครงงานแสงสว่างจากพลงั งานแสงอาทติ ย์ทอ่ี อกแบบไว้

ภาพที่ 4.1 • หลอดดับ (ไมร่ ะบายสี)
• หลอดตดิ (ระบายส)ี
2.1 ขณะทโี่ ซล่าเซลล์ได้รบั แสง สงั เกตหลอดแอลอีดี
• หลอดดบั (ไม่ระบายสี)
X • หลอดตดิ (ระบายสี)

2.2 ขณะทโี่ ซล่าเซลลไ์ ม่ได้รับแสง สงั เกตหลอดแอลอีดี

หลกั สตู รวิชาชพี 86
สาขาวิชา อเิ ลก็ ทรอนิกส ประเภทวิชาอุตสาหกรรม

ช่ือวิชา แสงสวา่ งจากพลังงานแสงอาทติ ย์ เรื่อง โครงงานแสงสว่างจากพลังงานแสงอาทิตย์

การประเมินผล
- การถาม-ตอบระหวางครผู ูสอนกับนักเรยี น
- การทําใบงานของนักเรยี น

การปฏิบตั ิตามการประเมินผล

จดุ ท่ี ขอกําหนด ปฏิบตั ิ ไมปฏบิ ัติ

1 บอกหลักการออกแบบโครงงาน

2 ปฏบิ ตั กิ ารตอ่ ระบบโซล่าเซลล์เขา้ กับโครงงาน

คะแนนรวม

ผลการประเมิน ดีมาก ดี ควรปรับปรุง

หมายเหตุ

1. สามารถปฏบิ ตั ไิ ด 2 ขอกําหนด อยูในระดบั ดมี าก
2. สามารถปฏบิ ัติได 1 ขอกําหนด อยูในระดบั ดี
3. สามารถปฏบิ ัติได 0 ขอกําหนด อยูในระดับ ควรปรับปรุง