คู่มือครู เอกสารประกอบการสอนวิชาชีพ ช่วงชั้นที่ 2 (ป.4-ป.6) เล่ม 2

หลักสูตรวิชาชพี 162

ประเภทวชิ าเทคโนโลยีสารสนเทศและการสอื่ สาร

สาขาวชิ า เทคโนโลยีสารสนเทศ

ช่อื วิชา การสรา้ งหนงั สืออเิ ล็กทรอนิกส์มีเสียง Talking E-book
สมรรถนะรายวิชา

1. แสดงความรเู้ กยี่ วกับการสร้างหนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนิกส์มีเสียงบรรยายได้
2. แสดงความสามารถก่ียวกับการสรา้ งหนงั สืออิเล็กทรอนกิ สม์ ีเสียงบรรยายได้
คำอธิบายรายวิชา

ศกึ ษาและปฏิบัติการเกี่ยวกบั หลักการสร้างหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ ออกแบบหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ การบันทึกเสียง
ดว้ ยโปรแกรมทางคอมพวิ เตอร์ การตัดต่อเสียง การผสมสัญญาณเสียงต่าง ๆ

การเตรยี มการ/อปุ กรณ์
อปุ กรณค์ รู
1. คอมพิวเตอร์โน๊ตบุ๊ก ติดตง้ั ระบบปฏบิ ัติวนิ โดวน์ 10 และโปรแกรมทจ่ี ำเป็น จำนวน 1 ชุด

2. เคร่ืองฉานโปรเจคเตอร์ ความสว่างไมต่ ่ำกวา่ 3000 ANSI lumens จำนวน 1 เครอ่ื ง

163

3. ไมโครโฟนคอมพวิ เตอร์ จำนวน 1 ชุด

อปุ กรณ์นกั เรียน
1. คอมพิวเตอร์โน๊ตบุ๊ก ติดตั้งระบบปฏิบตั วิ นิ โดวน์ 10 และโปรแกรมจำเปน็ จำนวน 40 ชุด

2. ไมโครโฟนคอมพิวเตอร์ จำนวน 40 ชดุ

164

วธิ กี ารสอน/ข้นั ตอนปฎบิ ตั ิการ
1. ครผู ้สู อนบรรยายและสาธติ ปฏบิ ัติการสรา้ งหนังสืออเิ ล็กทรอนิกส์
2. นกั เรียนปฏบิ ัตตาม ปฏบิ ตั กิ ารสร้างหนังสอื อิเล็กทรอนิกส์
3. ครูผู้สอนและนักเรยี นรว่ มกนั ปฏิบตั ิการสรา้ งหนงั สืออเิ ล็กทรอนิกส์ เริม่ ตั้งแต่การคดิ หวั เร่อื ง การออกแบบ
หนงั สอื การบันทึกเสียง การผสมเสยี ง

ตัวอยา่ งการสรา้ ง Talking E-book ตวั อย่าง
คำสั่ง

การคิดหวั ข้อเรอ่ื งหนังสอื

การออกแบบหนังสือ
การบันทกึ เสียงลงในคอมพิวเตอร์

การนำเสียงบรรยายลงในหนังสืออิเลก็ ทรอนิกส์

Talking E-book มปี ุ่มเปิดปดิ เสียง

165

การประเมินผล

จุดที่ รายการสรรถนะที่ประเมนิ วิธกี ารและ คำส่งั ทำงาน คำสัง่ ไมท่ ำงาน
เครอื่ งมือประเมิน

1. การคดิ หัวข้อเรือ่ งหนังสือ แบบประเมนิ การปฏบิ ัติงาน

2. การออกแบบหนงั สือ แบบประเมนิ การปฏิบัตงิ าน

3. การบันทกึ เสยี งลงใน แบบประเมนิ การปฏิบัติงาน

คอมพิวเตอร์

4 การนำเสยี งบรรยายลงใน แบบประเมินการปฏบิ ัตงิ าน

หนังสืออิเลก็ ทรอนิกส์

5 Talking E-book มีปมุ่ เปิดปิด แบบประเมนิ การปฏิบตั งิ าน

เสียง

ผลการประเมนิ ดีมาก ดี ปานกลาง ควรปรบั ปรุง

หมายเหตุ

1. สามารถปฏิบัติได้ 6 ข้อ อยใู่ นระดับดีมาก

2. สามารถปฏิบตั ิได้ได้ 4-5 ข้อ อยู่ในระดับดี

3. สามารถปฏิบตั ไิ ด้ 1-3 ข้อ อยู่ในระดับปานกลาง

4. สามารถปฏิบตั ไิ ด้ 1-2 ข้อ อยู่ในระดบั ควรปรบั ปรงุ

166

หลักสตู รฝกึ อบรมวิชาชพี

สถานศึกษา .............วิทยาลยั เทคนิคเชยี งใหม่.................. จงั หวดั ...........เชยี งใหม่...........
ประเภทวิชา ..เทคโนโลยีสารสนเทศและการส่ือสาร... สาขาวิชา ....เทคโนโลยสี ารสนเทศ...
ช่ือวิชา การสรา้ งเคร่ืองกรองอากาศ
(ชื่อภาษาองั กฤษ) Air filter
สมรรถนะของหลกั สูตร
1. มคี วามรคู้ วามเข้าใจในหลกั การใช้เคร่ืองกรองอากาศ
2. ปฏิบัตสิ รา้ งเครื่องกรองอากาศ
คำอธิบายของหลกั สูตร
ศกึ ษาและปฏิบตั ิเก่ียวกบั วธิ ีทาเครื่องฟอกอากาศแบบง่าย ๆ นี้ ขนั้ ตอนการทาเคร่ืองกรองอากาศ DIY
คือ การนาพัดลมดูดอากาศไปวางไวด้ า้ นบนไสก้ รองอากาศ โดยคว่าหนา้ ลง จากนั้นเสียบปล๊กั และเปิด
สวิตช์ เพียงเท่านีก้ ็สามารถใชง้ านไดแ้ ลว้ ซ่ึงเครื่องกรองอากาศดงั กล่าวนี้ สามารถใชไ้ ดผ้ ลดีกับหอ้ งท่ีปิด
มิดชิด ขนาดพืน้ ท่ี 20 -30 ตารางเมตร หรือขนาดเท่ากบั 1 หอ้ งนอน โดยหากหอ้ งใหญ่กว่านีจ้ าเป็นตอ้ งใช้
หลายเครื่องเพิ่มตามสดั ส่วน อย่างไรก็ตาม มีขอ้ ระวังคือไม่ควรเปิดทิง้ ไวท้ ัง้ วันทั้งคืน หรือปิดทิง้ ไวน้ าน
ต่อเน่อื ง เพ่อื ใหเ้ คร่อื งไดพ้ กั ตามความเหมาะสม
การเตรียมการ/อุปกรณ์
อุปกรณ์ครู

2

1 วสั ดอุ ปุ กรณ์

1. แผ่นกรองอากาศ จำนวน 1 ชุด
2. พดั ลมดดู อากาศ จำนวน 1 เครือ่ ง

167

อปุ กรณน์ ักเรียน

วิธกี ารสอน/ข้นั ตอนการสอนปฏบิ ัติการ
1. ครผู ู้สอนบรรยายและสาธิต ปฏิบตั ิการ ดงั ตอ่ ไปนี้
1.1 การทำงานของพดั ลม ทศิ ทางลม การวัดค่าฝุ่น
1.3 วธิ กี ารออกแบบและสร้างเครือ่ งกรองอากาศ
2. นักเรยี นปฏิบัติตาม ปฏิบตั กิ ารสรา้ งเคร่ืองกรองอากาศ

ตัวอยา่ งสรา้ งเครอ่ื งกรองอากาศ

168

การประเมนิ

ที่ รายการสรรถนะท่ีประเมนิ วิธีการและ คะแนน เกณฑก์ ารผา่ น
เครื่องมือประเมนิ เตม็
แบบทดสอบ/สมั ภาษณ์
1. หลักและวิธีการสรา้ งเครื่องกรองอากาศ แบบสงั เกต 10
แบบประเมนิ การปฏบิ ตั งิ าน
2. ข้นั ตอนและความปลอดภัย แบบประเมนิ ผลงาน 40

3. การใช้เครอื่ งมือทใี่ ช้ในการทำ ควรปรับปรุง 30

4. ทศิ ทางการทำงานของเกมความน่าสนใจ 20

รวม 100

ผลการประเมิน ดีมาก ดี ปานกลาง

169 ประเภทวิชา คหกรรม
หลกั สูตรวิชาชพี ระยะส้นั

สาขาวิชา คหกรรมศาสตร์ทั่วไป จำนวน 3 ช่ัวโมง
ชื่อวิชา ศลิ ปะผา้ ขนหนู
เรือ่ ง คพั เค้กผา้ ขนหนู

คำอธิบายรายวิชา

ในปัจจุบันงานประดิษฐไ์ ม่เพยี งแต่สามารถสร้างรายได้เท่าน้ัน แตย่ งั สามารถฝกึ สมาธใิ หผ้ ทู้ ำ
ด้วย เพราะสามารถทำไดท้ ง้ั ที่บา้ น ทท่ี ำงาน หรอื ท่ีโรงเรียนเพอ่ื กระตุ้นการสร้างกิจกรรมในใช้เวลา
วา่ งให้เกิดประโยชน์สูงสุด

การเตรียมการ/อุปกรณ์
อุปกรณ์ครู
- ผา้ ขนหนขู นาด12x12 คละสี

- ลกู ปัด
- รบิ บ้ิน

170 ประเภทวิชา คหกรรม
จำนวน 3 ช่วั โมง
หลกั สตู รวิชาชีพระยะสนั้

สาขาวชิ า คหกรรมศาสตรท์ วั่ ไป
ชอ่ื วิชา ศลิ ปะผา้ ขนหนู
เรอื่ ง คัพเคก้ ผ้าขนหนู

- ปนื กาวและแท่งกาวยาง

- ถว้ ยคัพเคก้
- แผ่นดอลล่ี

171 ประเภทวชิ า คหกรรม
จำนวน 3 ชว่ั โมง
หลักสตู รวิชาชีพระยะสั้น

สาขาวิชา คหกรรมศาสตรท์ วั่ ไป
ชือ่ วิชา ศิลปะผ้าขนหนู
เรื่อง คพั เคก้ ผ้าขนหนู

อุปกรณ์นักเรยี น
- ผา้ ขนหนขู นาด12x12 คละสี

- ลูกปัด
- ริบบิ้น
- ปนื กาว/แทง่ กาวยาง

172 ประเภทวชิ า คหกรรม
หลักสตู รวิชาชพี ระยะสั้น จำนวน 3 ชั่วโมง

สาขาวชิ า คหกรรมศาสตรท์ ั่วไป
ช่อื วิชา ศิลปะผ้าขนหนู
เรือ่ ง คพั เคก้ ผ้าขนหนู

- ถว้ ยคัพเคก้

- แผ่นดอลล่ี

วธิ ีการสอน/ขน้ั ตอนการปฏิบัติ
1. เริม่ พบั ผา้ ขนหนู โดยวางผ้าขนหนูบนพ้นื เรยี บ จากนนั้ พับผ้าขนหนเู ขา้ มาจากดา้ นบนมากงึ่ กลาง
และจากด้านล่างมากงึ่ กลางผ้า ถัดมาให้พบั ตรงกลางเข้าหากัน ถัดมาให้พับสามเหล่ยี มบรเิ วณปลาย
ผ้า แล้วพบั ขึ้นไปด้านบน

173 ประเภทวิชา คหกรรม
หลักสูตรวิชาชีพระยะสน้ั จำนวน 3 ช่วั โมง

สาขาวชิ า คหกรรมศาสตรท์ ่วั ไป
ชื่อวิชา ศลิ ปะผา้ ขนหนู
เรื่อง คพั เคก้ ผ้าขนหนู

2. จากนั้นให้มว้ นผา้ เขา้ มาสกั หน่งึ รอบ แล้วมว้ นไปเร่ือย ๆ

3. จากน้นั จดั แต่งดว้ ยรบิ บิ้นและลกู ปดั โดยใชก้ าวร้อนติด
4. จดั ใสถ่ ้วยคัพเค้ก

174 ประเภทวิชา คหกรรม
จำนวน 3 ชั่วโมง
หลกั สูตรวิชาชีพระยะสั้น
สาขาวิชา คหกรรมศาสตร์ท่วั ไป
ชื่อวิชา ศลิ ปะผ้าขนหนู
เร่ือง คพั เค้กผ้าขนหนู

แบบทดสอบหลังเรยี น

1. จงบอกอุปกรณ์ในการทำคัพเค้กผา้ ขนหนู

2. ใหน้ กั เรียนอธิบายข้นั ตอนในการทำคัพเค้กผา้ ขนหนู

175 ประเภทวิชา คหกรรม
จำนวน 3 ชั่วโมง
หลกั สูตรวิชาชพี ระยะสั้น

สาขาวชิ า คหกรรมศาสตรท์ ่ัวไป
ชอื่ วิชา ศลิ ปะผ้าขนหนู
เร่ือง คพั เคก้ ผ้าขนหนู

แบบประเมินความสามารถในการปฏิบตั งิ าน
เร่ือง คพั เคก้ ผ้าขนหนู

ชือ่ ผู้ปฏบิ ัติ............................................................................

ข้ันปฏิบัตกิ าร คะแนน เกณฑ์ คะแนนท่ไี ด้
1. เตรียมวสั ดุ อปุ กรณ์ท่ีใช้ในการปฏบิ ตั ิงาน 10 เกณฑการใหคะแนน
2. การวางแผนออกแบบชิน้ งาน 10 แตละข้อ
3. อธบิ ายข้นั ตอนในการทำงานได้ 10 (5) ปฏิบัตไิ ดดีมาก
4. ดาํ เนินการตามขน้ั ตอนการทํางาน 10 (4) ปฏิบตั ิได
5. ความมงุ มน่ั ขยนั และอดทน 10 (3) ปฏบิ ตั ิพอใช
6. มคี วามคลองแคลวในการทํางาน 10 (2) ปฏบิ ัตปิ รับปรงุ
7. มคี วามรบั ผิดชอบในการทํางาน 10 (1) ปฏบิ ัตไิ มได
8. ปฏิบัตงิ านดว้ ยการคำนึงถึงความปลอดภยั 10
9. ผลงานมีความริเร่ิมสรางสรรค์ 10 คะแนนรวมท้ังสิน้
10. การประยุกตใ์ ชช้ นิ้ งานในชวี ิตประจำวนั 10 รอ้ ยละ
100
รวมทง้ั ส้ิน

ลงช่ือ
................................................

ผู้ประเมนิ

176 ประเภทวิชา คหกรรม
หลกั สตู รวิชาชพี ระยะสั้น

สาขาวิชา คหกรรมธุรกิจ จำนวน 30 ช่ัวโมง
ชื่อวิชา การจับจีบผา้ ประอาคาร และ ประดับโตะ๊
เรื่อง การจับจบี ผ้าประดับอาคาร

คำอธิบายรายวิชา

“ผา้ ”เป็นวัสดุสังเคราะหท์ ่มี ีความคงทนมีสีสันสวยงามและมคี ุณสมบัติทางกายภาพดา้ นอนื่ ๆ
ทสี่ ามารถชดเชย วสั ดธุ รรมชาติไดอ้ ย่างสอดคล้องและเหมาะสมกบั สภาพปัจจุบนั ด้วยผ้าจงึ จัดเปน็
วัสดุ จำเป็นทีถ่ กู นำมาใช้แทนวสั ดุธรรมชาตดิ ังนนั้ การเรยี นร้เู กีย่ วกบั โอกาสทใี่ ช้การผูกผ้าประดับ
อาคารการเลือกใช้สีให้เหมาะสมกับงานจึงมีความสำคัญที่ช่างตอ้ งเรียนรู้นอกจากน้ันยงั ต้องมีความรู้
เกีย่ วกับรปู แบบและเทคนิค วิธีการผูกผ้าดว้ ยชา่ งจำเป็นต้องศึกษาและเรยี นรู้ไว้เพ่ือนำไปใช้ให้
สอดคล้องและเหมาะสมกับสภาพความ ตอ้ งการของผู้วา่ จ้าง ดังน้ัน “การจบั จีบผ้า”จึงเป็นศิลปะการ
สรา้ งสรรค“์ ผา้ ” ใหเ้ ปน็ ลวดลายตา่ งๆ เพ่ือใชต้ กแตง่ เก้าอ้ี เวที และ สถานที่ให้มสี ีสนั และบรรยากาศ
ชวนมอง ศลิ ปะการจับจีบผ้า เลม่ นี้ ใหร้ ายละเอียดครบครันทั้งวสั ดุอุปกรณ์ทใ่ี ช้ แสดงขั้นตอนการจบั
จบี ผ้าใหเ้ ปน็ ลวดลายตา่ งๆต้ังแต่ลวดลายพ้นื ฐานไปจนถึงลวดลายทลี่ ะเอยี ดซบั ซอ้ น เทคนิค วิธีท่ี
เปดิ เผยในเลม่ เขา้ ใจง่าย นำไปตอ่ ยอดและเพ่ิมความชำนาญเพื่อยึดเปน็ งานอาชีพได้

การเตรยี มการ/อุปกรณ์
อปุ กรณ์ครู
- ผ้าปา่ น ผา้ ใยธรรมชาติ มนี ำ้ หนกั ยับงา่ ย จบั จบี คงรูปได้ถาวร มคี วามมันนอ้ ย ใยผ้า
ยดื หยนุ่ ตัวน้อย ได้แก่ ผ้าฝ้าย ผา้ ลินนิ ผ้าปา่ น
- ผ้าใยสงั เคราะห์ มีน้ำหนกั เบา ผวิ สมั ผัสอ่อนนุม่ เรยี บมัน สะท้อนแสงได้ดี ทำให้ดูแพรว
พราวระยบิ ระยับ เหนียวและยืดหยนุ่ ได้ดี ไมย่ ับง่าย แตจ่ ับจบี ไมค่ ่อยอยู่ตัว ได้แก่ผา้ ไน
ลอ่ น ผ้าอาชิเตด ผ้าโพลเี อสเตอร์ ผ้าไฮเกรด

177 ประเภทวชิ า คหกรรม
หลักสูตรวิชาชีพระยะสน้ั

สาขาวิชา คหกรรมธรุ กจิ จำนวน 30 ช่วั โมง
ช่อื วิชา การจบั จบี ผา้ ประอาคาร และ ประดบั โต๊ะ
เรอ่ื ง การจับจีบผา้ ประดบั อาคาร

- ลวด ใชผ้ กู รัดผ้าให้คงรูปหลังจบั จบี ตลอดจนมันแขวนประกอบเขา้ กันกบั โครงสรา้ งที่
ตกแต่งนนั้

- เข็มหมุดหวั มุกใชส้ ำหรบั ยดึ ผลงานใหค้ งรูป เช่นยึดกลีบดอก ยดึ ระยา้

- คอ้ น เป็นอุปกรณ์ใชส้ ำหรบั ตอกตะปู ให้ยดึ ตดิ กับอาคาร หรือโครงสร้างท่ีต้องการตกแตง่
นั้นๆ

178 ประเภทวชิ า คหกรรม
หลกั สตู รวิชาชพี ระยะสนั้

สาขาวชิ า คหกรรมธุรกจิ จำนวน 30 ช่ัวโมง
ชอื่ วิชา การจบั จบี ผ้าประอาคาร และ ประดับโต๊ะ
เร่ือง การจับจีบผา้ ประดับอาคาร

- คีมตัดลวด เป็นอุปกรณใ์ ชส้ ำหรับตัดลวด และคบี ลวดบิดพันเกลียวใหก้ ระชบั ในกรณที ี่มือ
ไม่สามารถทำได้

- ตลบั เมตรใชส้ ำหรบั วัดความยาวความกว้างของโครงสร้างท่ีจะตกแตง่ และแบง่ เนอ้ื ทค่ี วาม
ยาวหรอื ความกวา้ งใหเ้ ปน็ ส่วนย่อยขนาดเทา่ ๆ กัน

- ตะปู แบงออกเป็น ๒ ประเภท คือ ตะปูตอกไม้ และ ตะปูตอกคอนกรตี ตะปูท้ัง ๒
ประเภท ใชต้ อกยดึ ตดิ อาคารท่ีใช้ เพ่ือยึดผา้ ใหแ้ ขวนกับโครงสร้างทต่ี อ้ งการตกแตง่ นน้ั ๆ
ในกรณีท่ีไมส่ ามารถใชล้ วดยดึ ติดกบั โครงสรา้ งได้ ขนาดที่ใช้ 1 .1/2 นิว้ หรือ 2 นว้ิ

179 ประเภทวิชา คหกรรม
หลกั สตู รวิชาชีพระยะส้นั จำนวน 30 ช่ัวโมง

สาขาวชิ า คหกรรมธุรกิจ
ชือ่ วิชา การจับจบี ผา้ ประอาคาร และ ประดับโต๊ะ
เร่ือง การจบั จบี ผ้าประดบั อาคาร

อุปกรณ์นักเรียน
- ผา้

- ลวด
- เขม็ หมดุ หัวมุก

- ค้อน

180 ประเภทวชิ า คหกรรม
หลักสตู รวิชาชพี ระยะสั้น จำนวน 30 ช่วั โมง

สาขาวชิ า คหกรรมธรุ กจิ
ชอื่ วิชา การจับจบี ผ้าประอาคาร และ ประดับโตะ๊
เรือ่ ง การจบั จีบผ้าประดบั อาคาร

- คมี ตัดลวด

- ตลับเมตร

- ตะปู

วธิ กี ารสอน/ขัน้ ตอนการปฏิบัติ
องค์ประกอบผลงาน

องคป์ ระกอบผลงาน มี 3 ประเภท คือ ดอก เฟ่ือง และ ระยา้ เม่อื นำมาประกอบเข้าด้วยกนั
จะเป็นรูปแบบผลงานลักษณะตา่ งๆ ตามแตช่ ่างจะคิดสรา้ งสรรค์ และจินตนาการของผทู้ ำ
1. ดอก คือ ส่วนที่สำคญั ทีส่ ุดขององค์ประกอบทัง้ หมด ฉะนั้นการวางตำแหน่องดอกโดยทั่วไป เนน้

ให้โครงสรา้ งทป่ี ระดบั น้ันเดน่ และสะดุดตา

181 ประเภทวชิ า คหกรรม
หลักสูตรวิชาชีพระยะสั้น

สาขาวชิ า คหกรรมธรุ กจิ จำนวน 30 ช่วั โมง
ช่อื วิชา การจับจบี ผ้าประอาคาร และ ประดบั โต๊ะ
เร่ือง การจับจบี ผ้าประดับอาคาร

การกำหนดจดุ เน้นของดอก มีเกณฑ์ดังน้ี
- สี กรณีทใ่ี ช้สเี ดียวกันตลอดขนาดและรปู ทรงสลับลายเหมือนกนั จะเนน้ ควรใช้ตั้งแต่ 2 สี
ข้ันไป
- ขนาด กรณีผ้ามจี ำกดั ดอกท่ีจะเนน้ ควรมขี นาดใหญ่กว่าดอกรองและมจี ำนวนชัน้ มากกวา่
1 ชั้นขึน้ ไป
- รปู ทรง ดอกที่จะเนน้ ควรมรี ปู ทรงท่ีแตกตา่ งจากดอกรอง และ ดอกรองควรมีรปู ทรง

เหมอื นกัน

2. ระย้า คือสว่ นท่ีห้อยยอ้ ยมลี กั ษณะเปน็ พวงหรืรอพูปู่ ภใชาค้ พนั่ ประกอบระหวา่ งเฟื่องแต่ละช่วง หรือใช้

เสรมิ อยใู่ ตด้ อก ระยา้ มีลกั ษณะแตกตา่ งกันดงั ภาพ

รปู ภาพ

182 ประเภทวชิ า คหกรรม
จำนวน 30 ชั่วโมง
หลักสูตรวิชาชพี ระยะส้ัน

สาขาวชิ า คหกรรมธรุ กจิ
ชอื่ วิชา การจบั จบี ผา้ ประอาคาร และ ประดบั โตะ๊
เรอ่ื ง การจบั จีบผ้าประดับอาคาร

3. เฟ่อื ง เปน็ องค์ประกอบสว่ นหน่งึ ของการรปูประภดาบั พตกแต่งผ้ามีลกั ษณะโยงเปน็ สว่ นๆ ระยะแต่

ละชว่ งเทา่ กันตามแนวความยาวของผา้ เฟ่อื งเปน็ องค์ประกอบรองจากดอกและระย้า

วิธีการสอน/ขั้นตอนการปฏบิ ัติ รูปภาพ

1.การจบั จบี ประกอบดอก

การจับจีบและการประกอบดอกเป็นขน้ั ตอนเริ่มตน้ ในการทำดอก ซึ่งดอกเปน็ ผลงานสำคัญ

เปน็ จดุ สนใจของการผูกผ้า สามารถแบ่งออกเป็นลักษณะต่างๆ ดังนี้

ดอกชัน้ เดียวมี 1 แบบ

1. ดอกชัน้ เดยี ว สีเดียว ดอกเล็ก จำนวนกลบี 4 กลีบ

ดอกใหญ่ จำนวนกลีบ 8 กลีบ

รปู ภาพ

183 ประเภทวชิ า คหกรรม
หลักสูตรวิชาชีพระยะสั้น จำนวน 30 ชัว่ โมง

สาขาวชิ า คหกรรมธุรกจิ
ชือ่ วิชา การจับจบี ผ้าประอาคาร และ ประดับโต๊ะ
เร่อื ง การจบั จบี ผ้าประดับอาคาร

2. ดอกช้นั เดยี วสลับสี จำนวน 8 กลบี

ดอกหลายชนั้
1. ดอก 2 ชนั้ สเี ดียว กลีบช้นั ใน จำนวน 4 กลีบ
กลีบช้ันนอก จำนวน 8 กลบี

รูปภาพ

2. ดอก 2 ชน้ั 2 สี กลีบชนั้ ใน จำนวน 4 กลีบ
กลีบชนั้ นอก จำนวน 8 กลีบ

184 ประเภทวชิ า คหกรรม
จำนวน 30 ช่ัวโมง
หลักสูตรวิชาชพี ระยะสน้ั

สาขาวิชา คหกรรมธรุ กิจ
ชอื่ วิชา การจับจบี ผา้ ประอาคาร และ ประดับโตะ๊
เรื่อง การจับจีบผ้าประดบั อาคาร

ดอก 3 ช้นั
1. ดอก 3 ชน้ั สีเดียว กลีบช้นั ใน จำนวน 4 กลบี
กลบี ช้นั กลาง จำนวน 8 กลีบ
กลีบชั้นนอก จำนวน 12 กลบี

2. ดอก 3 ช้ัน 3 สี กลบี ช้ันใน จำนวน 4 กลบี
กลีบชน้ั กลาง จำนวน 8 กลบี
กลีบช้ันนอก จำนวน 12 กลบี

วิธกี ารสอน/ขน้ั ตอนการปฏิบตั ิ การจบั จีบ และกราปู รปภราะพกอบดอก

ดอกเกิดจากการจับจีบผา้ ในแตล่ ะชว่ ง
*พับทบผา้ ทจี่ ับจีบแลว้ นัน้ เปน็ รปู ลักษณะกลีบดอกกลบี หน่ึง ใชล้ วดมดั โคนกลบี แล้วจึงเร่มิ จบั จีบผา้
ชว่ งถัดไป พบั ทบใช้ลวดมัดกลีบเป็นกลบี ท่ี 2 ทำอยา่ งนเี้ รื่อยไปจนครบจำนวนความต้องการ
* รวบกลีบสดุ ท้ายเขา้ กลบี แรกและใช้ลวดท่ีเหลอื มัดอกี ครั้ง จะได้ 1 ดอก

185
ขน้ั ตอนที่ 1 จับจีบปลายด้านกว้าง ปะมาน 1 1/2 ผา้ ทบไปทบมาจนหมดหนา้ ผ้าตามความกวา้ ง ใช้
ลวดมัดปลายผา้ ท่จี ับจีบแล้วมดั ติดกับโครงสร้าง

ขนั้ ตอนที่ 2 จับจีบผา้ ส่วนถดั ไป ทบไปทบมาจนรหูปมดภหานพ้าผา้ พับทบผ้าท่จี บั จีบแล้วเปน็ รูปลกั ษณะ

ดอก แล้วใช้ลวดมดั โคนกลบี ดอกให้แนน่

ข้ันตอนท่ี 3 จบั จบี ผา้ ในส่วนถดั ไปทบไปมา จนหรมูปดภหนา้าพผ้าตามความกวา้ ง พบั ผ้าที่จีบแลว้ เพ่อื ทำ

กลบี ดอกท่ี 2 แล้วใช้ลวดมัดกลบี ที่ 2 ตดิ กบั กลีบท่ี 1

ขั้นตอนที่ 4 ในการทำกลบี ที่ 3, 4, 5, 6, 7 ทำเชร่นูปเภดียาวพกับขัน้ ตอนที่ 3

กลบี ดอกที่ 3 มัดติดกับ กลีบดอกที่ 2
กลีบดอกท่ี 4 มัดติดกับ กลีบดอกที่ 3
กลีบดอกที่ 5 มดั ติดกับ กลีบดอกที่ 4
กลีบดอกที่ 6 มัดตดิ กบั กลีบดอกที่ 5

186 ประเภทวิชา คหกรรม
จำนวน 30 ชว่ั โมง
หลักสูตรวิชาชีพระยะสน้ั

สาขาวชิ า คหกรรมธุรกิจ
ชอื่ วิชา การจับจบี ผา้ ประอาคาร และ ประดบั โตะ๊
เรอื่ ง การจบั จบี ผ้าประดบั อาคาร

กลีบดอกท่ี 7 มัดติดกับ กลีบดอกที่ 6

ขัน้ ตอนท่ี 5 รวบกลบี สุดท้ายเข้าหากลบี แรก ใช้ลรวูปดสภว่ านพท่ีเหลือมัดรวมกันทัง้ หมด

ขน้ั ตอนท่ี 6 คลีก่ ลีบแตล่ ะกลับ โดยดงึ ชายผา้ ทีอ่ ย่ชู ้ันในออกมา แล้วพับทบไปทบมา ให้เหมอื นรปู ใส้
หมู และจบั จบี ตกแต่งใหส้ วยงาม

รูปภาพ

187 ประเภทวิชา คหกรรม
หลักสตู รวิชาชีพระยะสน้ั

สาขาวชิ า คหกรรมธรุ กิจ จำนวน 30 ช่ัวโมง
ชอ่ื วิชา การจับจบี ผา้ ประอาคาร และ ประดับโตะ๊
เรอื่ ง การจบั จบี ผา้ ประดบั อาคาร

วธิ กี ารสอน/ขน้ั ตอนการปฏบิ ัติ
การจัดประกอบดอกผา้ ช้ันเดียวสลบั สี เป็นการจบั จบี ประกอบดอกดว้ ยผา้ 2 ผนื ต่างสี ขน้ั ตอน

การทำเชน่ เดียวกับการจับจีบประกอบดอกช้ันเดียว เพียงแตเ่ พ่มิ ผ้าได้อีก 1 ผืน สีตา่ งกัน แล้วมัด
รวมกันในจุดที่ต้องการ แตล่ ะกลีบจะต้องใช้ลวดมัดโคนทุกครงั้ จนครบจำนวนกลีบสลบั สีตามความ
ตอ้ งการ จึงรวบกลีบสดุ ท้ายเขา้ หากลีบแรกและมัดลวดรวมกันอีกครง้ั จะได้ดอกช้ันเดยี วสลบั สีตามท่ี
ต้องการ
ขนั้ ตอนที่ 1 จับจบี ปลายผ้าผืนที่ 1 ตามความกว้าง ทบไปทบมาประมาน 2 1/2 นวิ้ จนหมดดา้ น
กว้างของผา้ ใชล้ วดมดั ผนื ที่สองตดั กบั ผา้ ผนื ท่ี 1 และ ทบไปทบมาเปน็ พลีท ทำเชน่ เดยี วกบั ผืนที่ 1
แล้วจบั มดั รวมกนั

ขน้ั ตอนที่ 2 จบั จีบผ้าผนื ที่ 2 ในส่วนที่ถัดไปพบั ทบผา้ ทจ่ี ับจบี แลว้ เปน็ รูปลักษณะกลีบดอกท่ีต้องการ
แล้วมดั โคนกลบี ดอกให้แน่

188 ประเภทวิชา คหกรรม
หลักสตู รวิชาชีพระยะสน้ั

สาขาวชิ า คหกรรมธรุ กจิ จำนวน 30 ชั่วโมง
ชอ่ื วิชา การจับจีบผา้ ประอาคาร และ ประดับโต๊ะ
เรือ่ ง การจับจบี ผา้ ประดับอาคาร

ขั้นตอนที่ 3 จับจบี ผา้ ผนื ท่ี 1 ในส่วนถดั ไปแลว้ พบั ทบผา้ ทจ่ี ับจีบเปน็ รปู ลกั ษณะกลีบดอก แล้วมัดตดิ
กบั กลับท่ี 1

ขนั้ ตอนท่ี 4 จบั จบี ในส่วนถดั ไปของผ้าผืนที่ 2 ทบไปทบมาจนหมดหน้ากว้างของผ้า แล้วใช้ลวดมัดให้
ติดกับกลีบที่ 2

ขน้ั ตอนที่ 5 ทำเช่นเดียวกบั การทำกลบี ท่ี 1 และ ร2ูปเพภียางพแต่ให้สีผา้ สลับกัน ดงั นี้

ผา้ ผืนที่ 1 ทำกลบี ต้องเปน็ กลบี ที่ 1 3 5 7
ผ้าผืนท่ี 2 ทำกลบี ที่ ตอ้ งเป็นกลบี 2 4 6 8 ตามภาพ

รูปภาพ

189 ประเภทวิชา คหกรรม
จำนวน 30 ช่ัวโมง
หลักสูตรวิชาชีพระยะสนั้

สาขาวชิ า คหกรรมธุรกจิ
ช่ือวิชา การจับจีบผ้าประอาคาร และ ประดับโต๊ะ
เร่อื ง การจับจีบผ้าประดับอาคาร

ข้ันตอนที่ 6 รวบกลบี สุดทา้ ยเข้าหากลบี แรก ใช้ลวดมัดรวมกนั ใหแ้ น่น

รูปภาพ

ขน้ั ตอนที่ 7 คลีแ่ ต่ละกลบี โดยดงึ ชายผา้ จากดา้ นในทบ พบั ทบไปมาเหมอื นไสห้ มู และตกแต่งให้

สวยงาม

กกาารรจทบัำดจอบี กดอ2กชด้ันว้ ย2ผ้าสีก2าผรจนื บั ชจั้นีบใผนา้ และชัน้ นอกสีตราู่ปงภกนั าพข้ันตอนการทำ เช่นเดียวกบั ดอกชัน้ เดยี ว

เพยี งแต่เพม่ิ อกี 1 ผืน ใช้ผ้า ต่างสีกนั เพ่ือทำเปน็ ใจดอกและ รอบใจดอก
ขน้ั ตอนที่ 1 นำผา้ ทเ่ี ตรยี มไว้ 2 ผนื มาจบั จบี ผนื ท่ี 1 ทบไปทบมาจนหมดด้านกวา้ งของผ้า ใชล้ วดมดั
ตดิ ตรงจดุ ท่ีต้องการ โดยต่ำจากปลายผ้าเลก็ น้อย และนำผา้ ผนื ท่ี 2 มาทบและจีบเช่นเดยี วกันแลว้
นำไปมดั ประกบกบั ผ้าผนื ท่ี 1 ดังภาพ

190 ประเภทวชิ า คหกรรม
จำนวน 30 ชัว่ โมง
หลกั สูตรวิชาชพี ระยะส้นั

สาขาวิชา คหกรรมธุรกิจ
ช่อื วิชา การจับจบี ผ้าประอาคาร และ ประดบั โต๊ะ
เรอื่ ง การจับจีบผ้าประดบั อาคาร

ขนั้ ตอนท่ี 2 จบั จบี ผ้าสว่ นถดั ไปของผนื ที่ 2 ทบไปทบมา เป็นพลีท จนหมดหน้ากว้างของผา้ พบั ทบ
เป็นใจดอกช้ันใน เท่าทตี่ ้องการ

ข้ันตอนท่ี 3 จับจีบผ้าผนื ที่ 2 ทำเช่นเดียวกบั ข้นั ตอนที่ 2 จนได้กลีบดอกครบตามจำนวนท่ตี ้องการ
เสรจ็ แลว้ ใหร้ วบกลบี สุดทา้ ยเขา้ หากลบี ท่ี 1 แลว้ มดั รวมกันให้แนน่

ขั้นตอนท่ี ๔ จับจีบผ้าผืนท่ี ๑ โดยผ้าผืนที่ ๑ จะเรปูปน็ กภลาีบพด้านนอกของดอก ในสว่ นถัดไป จบั ทบไป

ทบมาเป็นพลที กวา้ งประมา ๒ ๑/๒ นิว้ ทบให้ยางกวา่ กลีบในเลก็ นอ้ ย

ขั้นตอนท่ี 5 จบั จีบผา้ สว่ นถดไป ทบไปทบมาตามรดปู ้าภนากวพา้ งของผา้ ทำเชน่ นี้ จนครบ 8 กลบี

191

ข้ันตอนที่ 6 มดั กลีบดอกชัน้ นอกโอบล้อมดอกชนั้รใปู นภใาช้ลพวดมดั โคนใหแ้ น่น

ขนั้ ตอนที่ 7 การคลี่ดอก คลี่ดอกชน้ั ในกอ่ นโดยกราูปรดภงึ าชพายผ้าด้านในสนั ทบออกมาแลว้ จัดระเบียบให้

เหมอื นไสห้ มู เสรจ็ แล้วใหค้ ลก่ี ลบี ดอกชั้นนอกต่อ ทำแบบเดยี วกบั การดงึ กลบี ดอกชน้ั ใน เสรจ็ แลว้ จัด
กลบี ให้สวยงาม

การจัดกลีบดอก 3 ชนั้ 3 สี รปู ภาพ

เป็นการจบั จีบผ้า 3 ผนื 3 สี เปน็ ดอก 3 ชน้ั ดอกชัน้ ใน ดอกช้นั กลาง ดอกชน้ั นอก ขน้ั ตอนการทำ

เชน่ เดียวกับการทำดอก 2 สี 2 ชน้ั เพียงแต่ เพ่ิมผา้ สีอีก 1 ผนื จบั จีบกลบี ดอก ชนั้ ใน 4 กลบี ช้ัน

กลาง 8 กลีบ ช้นั นอก 12 – 15 กลบี โดยการ ทบผา้ ช้ันกลางยาวกว่าช้ันใน ช้ันนอกสดุ ยาวกวา่ ช้นั

กลางเลก็ น้อย

192 ประเภทวิชา คหกรรม
หลกั สูตรวิชาชีพระยะสั้น

สาขาวิชา คหกรรมธรุ กจิ จำนวน 30 ชัว่ โมง
ชอื่ วิชา การจับจีบผ้าประอาคาร และ ประดับโต๊ะ
เรอื่ ง การจับจีบผา้ ประดับอาคาร

ขัน้ ตอนท่ี 1 นำผ้าทเ่ี ตรยี มไว้ทัง้ 3 ผนื ใช้ลวดมัดติดจุดท่ตี ้องการ แล้วนำผ้าจบี ทบไปทบจนหมดผา้
ตามแนวดา้ นกว้าง ผนื ที่ 1 มัดติดจุดทต่ี ้องการ ผนื ท่ี 2 มัดตดิ ผืนที่ 1 ผนื ท่ี 3 มดั ติดผืนท่ี 2

ข้ันตอนท่ี 2 ใหจ้ ับจีบผา้ ทอี่ ยู่ด้านบนสดุ ในสว่ นทรีเ่ ูปปน็ ภกาลพบี ช้นั ในกอ่ น โดยการทบไปทบมา แลว้ ใชล้ วด

มัด จำนวน 4 กลีบ

ขน้ั ตอนท่ี 3 จบั ผา้ ผนื ถดั ไป ซึ่งเปน็ กลีบท่ี 2 ทบรไปปู ทภบามพา แล้วพบั มัดดว้ ยลวด จำนวน 8 กลบี

รูปภาพ

193 ประเภทวิชา คหกรรม
หลักสตู รวิชาชีพระยะสนั้

สาขาวิชา คหกรรมธุรกิจ จำนวน 30 ช่ัวโมง
ชอ่ื วิชา การจบั จีบผ้าประอาคาร และ ประดบั โต๊ะ
เร่ือง การจบั จีบผา้ ประดับอาคาร

ข้นั ตอนท่ี 4 จับจีบผ้าผืนล่างสดุ ซงึ่ เป็นกลีบนอก ทบไปทบมา แล้วใชล้ วดมัด ทำกลีบจำนวน 12 -
15 กลีบ

ข้ันตอนที่ 5 นำปลาบของ กลีบท้งั 3 ชั้น มามดั เรขูป้าหภนาา้ พกลีบ ที่ 1 ของผา้ แตล่ ะช้ัน แต่ละสี โดยการ

มดั ชน้ั ในสดุ ก่อน เสรจ็ แลว้ มันกลับกลางลอ้ ม กลีบใน เสรจ็ แล้วมัดกลีบนอกล้อมกลบี กลาง

ขั้นตอนที่ 5 คลีกลีบดอก โดยการคล่ี กลีบดอกชั้นในสุดก่อน เสรจ็ แล้วตามด้วย ชน้ั กลาง และ
ช้นั นอกตามลำดับ วิธกี ารดึง จะตอ้ งดงึ ชายผ้าดา้ นในทบก่อนทกุ ครงั้ แลว้ จดั จบี กลีบรูไส้หมู ให้
สวยงาม

รปู ภาพ

194 ประเภทวชิ า คหกรรม
หลักสตู รวิชาชีพระยะสน้ั

สาขาวชิ า คหกรรมธุรกิจ จำนวน 30 ชั่วโมง
ชือ่ วิชา การจับจีบผ้าประอาคาร และ ประดับโตะ๊
เร่อื ง การจบั จีบผ้าประดบั อาคาร

เฟอื่ ง
เฟื่องเป็นสว่ นประกอบสำคญั ในการจบั จบี ผา้ เฟื่องคือสว่ นผ้าที่ย้อยจาก ระหวา่ ง ดอก หรือ

ระย้า รูปแบบ ต่างของเฟ่ือง
1. เฟ่ืองท้องชา้ ง

2. เฟ่อื งเกล็ดปลา รปู ภาพ
3. เฟื่องเชงิ สาน รปู ภาพ