วิชาปั๊มโลหะเบื้องต้น

สอื่ การเรยี นรู้

วิชา วชิ าปั๊มโลหะเบอ้ื งต้น
รหสั วชิ า 2102-2207

หลักสตู รประกาศนยี บตั รวชิ าชีพ
ประเภทวิชาอุตสาหกรรม
สาขาวชิ าชา่ งกลโรงงาน
สาขางานเครือ่ งมือกล

สอนโดย
นายชัยวฒั น์ นึกชนะ
ตาแหนง่ ครพู เิ ศษสอน

วิทยาลัยเทคนคิ รตั นบรุ ี
สานักงานคณะกรรมการการอาชีวศกึ ษา กระทรวงศึกษาธกิ าร

วววชิ ชิ ิชาาาป:ปวั๊มชิั๊มโาลโปลหั๊มหโะละเหบเะบ้ือเ้บืองอื้งตงตนต้ น้้น(๒((2๒1๑0๑๐2๐-๒2๒2-0๒-7๒)๒๒๐๐๗๗) ) สไลด์ 1/2

หน่วยการเรียนท่ี 1 :

1. อธิบายความหมายของงานป๊ัมโลหะได้
2. จาแนกประเภทเครื่องจักรกลทใี่ ช้ในงานปั๊มโลหะได้
3. เปรียบเทียบการทางานเคร่ืองจักร์กลทใ่ี ช้ในงานป๊ัมโลหะได้

ววชิ ชิ าา:ปวชิั๊มาโปล๊ัมหโละหเะบเ้บืออื้งงตตน้้น ((2๒10๑2๐-2๒20-7๒) ๒๐๗) สไลด์ 1/3

หน่วยการเรียนท่ี 1 : งานป๊ัมโลหะ

ความหมายของงานปั๊มโลหะ

หมายถงึ งานท่ีใช้แม่แบบในการสร้างผลติ ภณั ฑ์ต่าง ๆ
โดยผ่านกระบวนการ ตดั เฉือน กด อดั หรือขนึ้ รูป
ให้ได้ตามวตั ถุประสงค์ทตี่ ้องการ

ตัวอย่างชิ้นงานที่ได้จากงานป๊ัมโลหะ

ววชิ ชิ าา:ปวชิั๊มาโปลั๊มหโละหเะบเ้บืออื้งงตตน้้น ((2๒10๑2๐-2๒20-7๒) ๒๐๗) สไลด์ 1/4

หน่วยการเรียนท่ี 1 : เครื่องจกั รทใ่ี ช้ในงานป๊ัมโลหะ

ประเภทของเครื่องจกั รที่ใชใ้ นงานปั๊ม
*แยกตามระบบส่งกาลงั
ใช้ ระบบกลไกส่ งกาลงั

1.เคร่ืองป๊ัมระบบกลไก

ววชิ ชิ าา:ปวชิั๊มาโปลั๊มหโละหเะบเ้บืออื้งงตตน้้น ((2๒10๑2๐-2๒20-7๒) ๒๐๗) สไลด์ 1/5

หน่วยการเรียนที่ 1 : เคร่ืองจกั รทใ่ี ช้ในงานป๊ัมโลหะ

ประเภทของเครื่องจกั รที่ใชใ้ นงานปั๊ม
*แยกตามระบบส่งกาลงั

2.เครื่องปั๊มระบบไฮดรอลิค

ลูกสูบ
นา้ มัน

ใช้แรงดนั ของนา้ มนั เป็ นตัวส่งกาลงั

สไลด์ 1/6

ววชิ ชิ าา:ปวชิั๊มาโปล๊ัมหโละหเะบเ้บืออื้งงตตน้้น ((2๒10๑2๐-2๒20-7๒) ๒๐๗)

หน่วยการเรียนที่ 1 : เปรียบเทียบการทางานระหวา่ งเคร่ืองปั๊ม 2 ระบบ

เปรียบเทยี บการทางาน

การทางาน 1.เคร่ืองป๊ัมระบบกลไก 2.เคร่ืองปั๊มระบบ
ไฮดรอลคิ

อตั ราการผลิต เร็วกวา่ ชา้ กวา่
(การข้ึนรูป)
ค่อนขา้ งส้ัน เปรียบเทียบแลว้ ยาวกวา่
ความยาวของ (600-1,000 มม.)
ระยะช่วงชกั

สไลด์ 1/7

ววชิ ชิ าา:ปวชิั๊มาโปลั๊มหโละหเะบเ้บืออื้งงตตน้้น ((2๒10๑2๐-2๒20-7๒) ๒๐๗)

หน่วยการเรียนท่ี 1 : เปรียบเทียบการทางานระหวา่ งเครื่องป๊ัม 2 ระบบ

การทางาน เปรียบเทียบการทางาน

1.เครื่องป๊ัมระบบกลไก 2.เคร่ืองปั๊มระบบ
ไฮดรอลคิ

การปรับอตั ราการใช้ ไม่สามารถปรับได้ สามารถปรับได้
แรงกด สามารถเกิดข้ึนได้ ไม่สามารถเป็ นได้

การป๊ัมเกินกาลงั

สไลด์ 1/8

ววชิ ชิ าาป: วั๊มชิ โาลปหั๊มโะลเหบะ้ือเบงอื้ตงนต้ ้น(๒(21๑0๐2-๒22-0๒7)๒๐๗)

หน่วยการเรียนที่ 1 : ประเภทของงานปั๊มโลหะ

1. อธิบายประเภทของงานปั๊มโลหะได้
2. จาแนกประเภทประเภทของงานปั๊มโลหะได้

ววชิ ชิ าา:ปวชิั๊มาโปลั๊มหโละหเะบเ้บืออื้งงตตน้้น ((2๒10๑2๐-2๒20-7๒) ๒๐๗) สไลด์ 1/9

หน่วยการเรียนที่ 1 : ประเภทของงานปั๊มโลหะ

Shearing

งานตดั
ใบตดั

ชิ้นงาน

ววชิ ิชาา:ปวชิั๊มาโปล๊ัมหโละหเะบเ้บืออื้งงตตน้้น ((2๒10๑2๐-2๒20-7๒) ๒๐๗) สไลด์ 1/10

หน่วยการเรียนท่ี 1 : ประเภทของงานปั๊มโลหะ

Bevel Shearing

การตดั เฉือนบากมุม

ววชิ ิชาา:ปวชิั๊มาโปล๊ัมหโละหเะบเ้บืออื้งงตตน้้น ((2๒10๑2๐-2๒20-7๒) ๒๐๗) สไลด์ 1/11

หน่วยการเรียนท่ี 1 : ประเภทของงานปั๊มโลหะ

Bevel Shearing

การตดั เฉือนบากมุม

ววชิ ิชาา:ปวชิั๊มาโปล๊ัมหโละหเะบเ้บืออื้งงตตน้้น ((2๒10๑2๐-2๒20-7๒) ๒๐๗) สไลด์ 1/12

หน่วยการเรียนท่ี 1 : ประเภทของงานปั๊มโลหะ

Bevel Shearing

การตดั เฉือนบากมุม

ววชิ ิชาา:ปวชิั๊มาโปล๊ัมหโละหเะบเ้บืออื้งงตตน้้น ((2๒10๑2๐-2๒20-7๒) ๒๐๗) สไลด์ 1/13

หน่วยการเรียนที่ 1 : ประเภทของงานปั๊มโลหะ

Blanking

การตดั แผน่ เปล่า

เศษ
ชิ้นงาน

ววชิ ิชาา:ปวชิั๊มาโปล๊ัมหโละหเะบเ้บืออื้งงตตน้้น ((2๒10๑2๐-2๒20-7๒) ๒๐๗) สไลด์ 1/14

หน่วยการเรียนท่ี 1 : ประเภทของงานป๊ัมโลหะ

Piercing การตดั เจาะรู

ชิ้นงาน
เศษ

ววชิ ชิ าา:ปวชิั๊มาโปลั๊มหโละหเะบเ้บืออื้งงตตน้้น ((2๒10๑2๐-2๒20-7๒) ๒๐๗) สไลด์ 1/15

หน่วยการเรียนท่ี 1 : ประเภทของงานปั๊มโลหะ

Trimming

ววชิ ชิ าา:ปวชิั๊มาโปลั๊มหโละหเะบเ้บืออื้งงตตน้้น ((2๒10๑2๐-2๒20-7๒) ๒๐๗) สไลด์ 1/16

หน่วยการเรียนท่ี 1 : ประเภทของงานปั๊มโลหะ

Trimming

ววชิ ิชาา:ปวชิั๊มาโปลั๊มหโละหเะบเ้บืออื้งงตตน้้น ((2๒10๑2๐-2๒20-7๒) ๒๐๗) สไลด์ 1/17

หน่วยการเรียนท่ี 1 : ประเภทของงานปั๊มโลหะ

Trimming การตดั ขลิบขอบ

ตวั อยา่ งชิ้นงาน

ววชิ ชิ าา:ปวชิั๊มาโปลั๊มหโละหเะบเ้บืออื้งงตตน้้น ((2๒10๑2๐-2๒20-7๒) ๒๐๗) สไลด์ 1/18

หน่วยการเรียนท่ี 1 : ประเภทของงานปั๊มโลหะ

Notching

ววชิ ชิ าา:ปวชิั๊มาโปลั๊มหโละหเะบเ้บืออื้งงตตน้้น ((2๒10๑2๐-2๒20-7๒) ๒๐๗) สไลด์ 1/19

หน่วยการเรียนท่ี 1 : ประเภทของงานปั๊มโลหะ

Notching

ววชิ ิชาา:ปวชิั๊มาโปลั๊มหโละหเะบเ้บืออื้งงตตน้้น ((2๒10๑2๐-2๒20-7๒) ๒๐๗) สไลด์ 1/20

หน่วยการเรียนท่ี 1 : ประเภทของงานปั๊มโลหะ

Notching การตดั บาก

ตวั อยา่ งชิ้นงาน
ก่อน หลงั

ววชิ ิชาา:ปวชิั๊มาโปล๊ัมหโละหเะบเ้บืออื้งงตตน้้น ((2๒10๑2๐-2๒20-7๒) ๒๐๗) สไลด์ 1/21

หน่วยการเรียนท่ี 1 : ประเภทของงานป๊ัมโลหะ

Slitting การตดั แยก

ก่อน หลงั

สไลด์ 1/22

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 : ประเภทของงานป๊ัมโลหะ

Parting การตดั แบ่งส่วน

ก่อน หลงั

สไลด์ 1/23

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนที่ 1 : ประเภทของงานป๊ัมโลหะ

Perforating การเจาะรูเป็ นแถว

ก่อน หลงั

สไลด์ 1/24

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 : ประเภทของงานปั๊มโลหะ

Shaving การตดั ครีบ

ก่อน หลงั

ชิ้นงาน
ชิ้นงาน

สไลด์ 1/25

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 : งานพบั และป๊ัมเข้ารูป

Bending งานพบั ,งอ

ตวั อยา่ งชิ้นงาน L Z-Bending

V-Bending U-Bending

Forming วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207) สไลด์ 1/26
หน่วยการเรียนท่ี 1 : งานพบั และปั๊มเขา้ รูป
ชิ้นงาน
งานปั๊มเขา้ รูป

ก่อน หลงั

ชิ้นงาน

สไลด์ 1/27

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 : งานพบั และปั๊มเขา้ รูป

Flanging การพบั ขอบปี ก
ตวั อยา่ งชิ้นงาน

โค้งออก

เว้าเข้า

สไลด์ 1/28

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 : งานพบั และปั๊มเขา้ รูป

Burring การทาครีบ

ก่อน ตวั อยา่ งชิ้นงาน

หลงั

สไลด์ 1/29

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 : งานพบั และป๊ัมเขา้ รูป

Curling การมว้ นขอบ
หลงั ตวั อยา่ งชิ้นงาน
ก่อน

สไลด์ 1/30

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนที่ 1 : งานพบั และปั๊มเขา้ รูป

Seaming

การพบั ตะเขบ็
ตวั อยา่ งชิ้นงาน

สไลด์ 1/31

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนที่ 1 : งานพบั และป๊ัมเขา้ รูป

Beading การข้ึนรูปสนั นูน
หลงั ตวั อยา่ งชิ้นงาน
ก่อน

สไลด์ 1/32

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนที่ 1 : งานพบั และป๊ัมเขา้ รูป

Embossing การทารอยนูน

ตวั อยา่ งชิ้นงาน

ก่อน

หลงั

สไลด์ 1/33

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนที่ 1 : งานพบั และปั๊มเขา้ รูป

Necking การทาคอคอด
ตวั อยา่ งชิ้นงาน
ก่อน
หลงั

สไลด์ 1/34

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนที่ 1 : งานขนึ ้ รูป (Drawing)

Drawing การลากข้ึนรูป

ก่อน

ขบวนการข้ึนรูป ตวั อยา่ งชิ้นงาน

หลงั

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207) สไลด์ 1/35
หน่วยการเรียนท่ี 1 : งานขนึ ้ รูป (Drawing)
ข้นั ตอน
Redrawing การลากข้ึนรูปใหม่ 1
4 32
65

ตวั อยา่ งชิ้นงาน

สไลด์ 1/36

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนที่ 1 : งานขนึ ้ รูป (Drawing)

Reverse Redrawing การลากข้ึนรูปใหม่กลบั ทาง

ตวั อยา่ งชิ้นงาน

สไลด์ 1/37

Ironing วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 : งานข้ึนรูป (Drawing)

การรีด

ก่อน หลงั

สไลด์ 1/38

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนที่ 1 : งานประเภท Extrusion ,Coining

Forward Extrusion การรีดไหลไปขา้ งหนา้

ก่อน หลงั

Punch
Workpiece

Die

สไลด์ 1/39

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนที่ 1 :งานประเภท Extrusion ,Coining

Backward Extrusion การรีดไหลกลบั หลงั

ก่อน หลงั
Punch

Workpiece
Die

สไลด์ 1/40

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนที่ 1 :งานประเภท Extrusion ,Coining

Combined impact-extrusion

Punch ก่อน หลงั
Workpiece ข้ึน
ลง
Die

สไลด์ 1/41

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนที่ 1 : งานประเภท Extrusion ,Coining

Upsetting การตียน่

ก่อน หลงั

Punch ตวั อยา่ งชิ้นงาน

Workpiece
Die

สไลด์ 1/42

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนที่ 1 : งานประเภท Extrusion ,Coining

Coining การปั๊มเหรียญ

ก่อน หลงั

สไลด์ 1/43

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนที่ 1 : งานประเภท Extrusion ,Coining

Heading การป๊ัมหวั

ก่อน หลงั

ตวั อยา่ งชิ้นงาน

Workpiece

สไลด์ 1/44

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนที่ 1 : งานป๊ัมประเภทอน่ื ๆ

Bulging การอดั ใหโ้ ป่ งพอง

ก่อน Punch หลงั
Workpiece

Die

สไลด์ 1/45

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนที่ 1 : งานป๊ัมประเภทอนื่ ๆ

Stretch Draw Forming การดึงยดึ ข้ึนรูป

ก่อน Workpiece หลงั

สไลด์ 1/46

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนที่ 1 : งานป๊ัมประเภทอน่ื ๆ

Hydro Forming ไฮโดรฟอร์มิ่ง

ก่อน หลงั

Hydraulic

Rubber

Workpiece
Punch

สไลด์ 1/47

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 : ประเภทของงานป๊ัมโลหะ

1. อธิบายประเภทของงานแม่พมิ พ์ได้
2. บอกชื่อชิ้นส่วนแม่พมิ พ์โลหะได้

สไลด์ 1/48

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนที่ 1 : ประเภทของแมพ่ ิมพ์

 1.แม่พิมพเ์ ดี่ยว ( Single die)

แม่พมิ พ์ตัดแผ่นเปล่า(Blanking die)
แม่พมิ พ์เจาะรู (Piercing die)
แม่พมิ พ์ดดั (Bending die)
แม่พมิ พ์ลากขนึ้ รูป (Drawing die)

• 2. แม่พิมพผ์ สม (Compound die)

• 3. แม่พมิ พแ์ บบต่อเน่ือง (progressive die)

สไลด์ 1/49

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 : ประเภทของแม่พิมพ์

• 1.แม่พมิ พ์เดย่ี ว ( Single die)  แม่พิมพส์ ามารถทางานไดอ้ ย่างเดียว

• ชื่อชิ้นส่วน Upper plate
Backing plate ชิ้นงาน
Shank
Spring

Guide bush Punch plate

Stripper plate

Guide post Blanking Punch
Lower plate Die

สไลด์ 1/50

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 : ประเภทของแม่พมิ พ์

แม่พิมพต์ ดั เจาะ Piercing die

• ช่ือชิ้นส่วน Upper plate

Spring Backing plate

Guide bush Punch plate

Stripper plate Punch pierce
Guide post

Lower plate Die