วิชาปั๊มโลหะเบื้องต้น

สไลด์ 1/201

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 :

จุดประสงคเ์ ชงิ พฤติกรรม

8.1 การคานวณแรงและงานที่เก่ียวข องกบั การออกแบบแม พิมพ ต
8.2 การคานวณแรงและงานที่เก่ียวข องกบั การออกแบบแม พิมพ ด

8.3 การคานวณแรงและงานทเี่ กยี่ วข องกบั การออกแบบแม พมิ พ
ลากขึน้ รูป

8.1 การคานวณแรงและงานท่ีเกี่ยวข อง
กบั การออกแบบแม พิมพ ตดั ข้ึนรปู

สไลด์ 1/203

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนที่ 1 :

แรงท่ีใชต้ ดั โดยใชผ้ ิวหนา้ คมตดั แบนราบ

F F = Lt Ss

สไลด์ 1/204

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนที่ 1 :

แรงท่ีใชต้ ดั โดยพนั ชแ์ ละดายมีผิวหนา้ คมตดั แบบตดั
เฉือน

F FS = KF

สไลด์ 1/205

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 :

แรงปลดแผ่นชิ้นงานให้หลดุ ออก (Stripping

Force)

FP=CsF

สไลด์ 1/206

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 :

แรงท่ีเคร่ืองปั๊มโลหะตอ้ งใช้

FM = 1.3 F

สไลด์ 1/207

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 :

8.2 การคานวณแรงและงานทเี่ กย่ี วข อง
กบั การออกแบบแม พมิ พ ดดั งอขนึ้ รูป

สไลด์ 1/208

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนที่ 1 :

แรงท่ใี ชใ้ นการดดั งอบนวปิ ป้ิงดาย (Wipping Die)

F = 0.333RmWt 2

L

สไลด์ 1/209

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 :

แรงท่ใี ชใ้ นการดดั งอบนวปิ ป้ิงดาย (Wipping Die)

F = 0.333RmWt2

L

สไลด์ 1/210

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 :

แรงท่ีใชใ้ นการดดั งอบนยดู าย (U - Die)

F

F = 0.66R mWt2

L

สไลด์ 1/211

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนที่ 1 :

แรงท่ีใชใ้ นการดดั งอบนยดู าย (U - Die)

F

F = 0.5 t W Rm

สไลด์ 1/212

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 :

แรงท่ีใชใ้ นการดดั งอบนวีดาย

F= 1.33R mWt2
L

สไลด์ 1/213

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนที่ 1 :

แรงท่ีใชใ้ นการกดแผ่นช้ินงาน (Pad Force)

แรงท่ใี ชก้ ดแผน่ ช้นิ งานบนวิปป้ิงดาย แรงท่ใี ชก้ ดแผน่ ช้นิ งานบนยูดาย
P = 0.333 Rm Wt P = 0.67 Rm Wt

สไลด์ 1/214

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 :

แรงท่ีใชใ้ นการกดย้าข้ึนรปู (Bottoming Force)

Ft = (YS) WB

สไลด์ 1/215

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนที่ 1 :

แรงท่ีเคร่ืองปั๊มโลหะตอ้ งใช้
(1) แรงท่ีเคร่ืองปั๊มโลหะตอ้ งใชก้ รณีท่ีมีการใชแ้ รงกดย้ากระทาต่อแผน่ ชิ้นงาน

FM = P + Ft

(2) แรงท่ีเครื่องป๊ัมโลหะตอ้ งใชก้ รณีไม่มีการใชแ้ รงกดย้ากระทาต่อแผน่ ชิ้นงาน

FM = F + P

สไลด์ 1/216

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนที่ 1 :

8.3 การคานวณแรงและงานที่เกยี่ วข องกบั
การออกแบบแม พมิ พ ลากขนึ้ รูป

สไลด์ 1/217

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 :

แรงท่ีเคร่ืองปั๊มโลหะตอ้ งใช้

FZ1 = d mty s ( D  C)
d1

สไลด์ 1/218

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 :

แรงกดของแผ่นจบั ยึดช้ินงาน (Blank Holding Force)

Fn = Pr A

สไลด์ 1/219

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 :

แรงที่ใชใ้ นการลากข้ึนรปู กล่องสี่เหลี่ยม

FZ =  2re   4(a  b)  Rm t n
 2 

9. ชนิ้ ส่วนมาตรฐานงานแม่พมิ พ์

สไลด์ 1/221

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 :

จุดประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม

1.1 ช้นิ สว่ นมาตรฐานของแมพ่ มิ พป์ ั้มโลหะ
1.2 การเปิดตารางช้นิ สว่ นมาตรฐานของแมพ่ มิ พป์ ั้มโลหะ

สไลด์ 1/222

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 :

ชิ้นส วนต างๆท่ีนามาประกอบกนั เป นแม พมิ พ
น้นั สามารถแบ งออกได เป น 2 กลุ มใหญ ๆ คือ

กลุ มช้นิ ส วนมาตรฐาน (Standard Part)

กลุ มช้นิ ส วนท่ที าํ ข้ึน (Produced Part)

สไลด์ 1/223

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนที่ 1 :

ช้นิ สว่ นมาตรฐาน คือ

ช้นิ สว่ นท่มี ผี ูผ้ ลติ ออกมาจาํ หน่าย ผลติ ออกมาเป็น

จาํ นวนมาก มรี ูปร่างและขนาดเทา่ กนั นอกจากน้ียงั มใี ห้

เลือกใชห้ ลายรุ่น หลายรูปแบบ ตามวตั ถุประสงคก์ ารใช้

งานและหลายขนาดตามท่ตี อ้ งการ

สไลด์ 1/224

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 :

ดายเซท็ (Die Sets)

ชนิดของดายเซท็ โดยปกตทิ ว่ั ไปแลว้ มี 4 ชนิดหลกั ๆ

สไลด์ 1/225

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 :

ช้นิ สว่ นตา่ งๆ ของ ดายเซท็

สไลด์ 1/226

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 :

พนั้ ชเ์ จาะ (Perforator-type Punch)

พนั้ ชเ์ จาะ ในท่นี ้ีหมายถึง พน้ั ชท์ ่ใี ชเ้ จาะรูกลมขนาดโตไมเ่ กนิ
25 มม. แตห่ ากรูปร่างรูเจาะไมใ่ ชว่ งกลม ใหพ้ จิ ารณาเสน้ รอบ
รูปของรูเจาะโดยเทยี บเทา่ กบั เสน้ รอบรูปของวงกลมเสน้ ผา่ น
ศูนยก์ ลาง 25 มม.

สไลด์ 1/227

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 :

พน้ั ชก์ ลมหวั ตรงปลายลด (Step Head) ซ่ึงมรี ูปร่างลกั ษณะดงั ตอ่ ไปน้ี

สไลด์ 1/228

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนที่ 1 :

ไพลอ้ ตพนั้ ช์ (Pilot Punch)

การทาํ งานของไพลอ้ ต ในแมพ่ มิ พท์ ่ปี ้ อนแผน่ งานดว้ ยมือ

สไลด์ 1/229

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 :

การทาํ งานของไพลอ้ ต ในแมพ่ มิ พท์ ่ปี ้ อนแผน่ งานดว้ ยกลไกป้ อนอตั โนมตั ิ

สไลด์ 1/230

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนที่ 1 :

ไพลอ้ ตพน้ั ช์

สไลด์ 1/231

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนที่ 1 :

การทาํ งานของไพลอ้ ต ในแมพ่ มิ พท์ ่ใี ชส้ ตริปเปอร์ทาํ งานดว้ ยสปริงและ
ตดิ ตง้ั กบั แมพ่ มิ พช์ ุดบน

สไลด์ 1/232

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนที่ 1 :

การทาํ งานของไพลอ้ ต ในแมพ่ มิ พท์ ่ใี ชส้ ตริปเปอร์ทาํ งานดว้ ยสปริงและ
ตดิ ตง้ั กบั แมพ่ มิ พช์ ุดบน

สไลด์ 1/233

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 :

รูปร่างของปลายจมูกไพลอ้ ต (Pilot nose Contour)

รูปร่างปลายจมูกไพลอ้ ต แบบกระสุนปืน

สไลด์ 1/234

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 :

รูปร่างอ่ืนๆ ท่มี ใี ชก้ นั

รูปร่างจมูกไพลอ้ ตแบบกรวย

สไลด์ 1/235

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 :

บทั ทอ่ นดาย (Button Die)

สไลด์ 1/236

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 :

บทั ทอ่ นดาย (Button Die)

สไลด์ 1/237

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 :

ชุดยึดพน้ั ชแ์ ละดาย (Retainer for Punch and Button die)

สไลด์ 1/238

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 :

คอยลส์ ปริง (Coil Spring)

สปริงสาํ หรับแมพ่ มิ พใ์ นทอ้ งตลาดสามารถจาํ แนกประเภทไดด้ งั น้ี จาํ แนก
ตามหนา้ ตดั ลวดท่นี ํามาทาํ สปริง
มี 2 ประเภท คือ
1.) สปริงท่ที าํ จากลวดท่มี หี นา้ ตดั กลม สว่ นใหญเ่ ป็นสปริงพวกท่ใี หแ้ รง
นอ้ ยแตส่ ามารถยุบตวั ไดม้ าก
2.) สปริงท่ที าํ จากลวดท่มี หี นา้ ตวั ส่เี หล่ยี ม สว่ นใหญเ่ ป็นสปริงพวกท่ใี หแ้ รง
ปานกลาง ถึงมากแตส่ ามารถยุบตวั ไดน้ อ้ ย

สไลด์ 1/239

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 :

สปริงลวดหนา้ ตดั กลม และหนา้ ตดั เหล่ยี ม

สไลด์ 1/240

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 :

จาํ แนกตามขนาดของแรงสปริง

1.) สปริงท่ใี หแ้ รงเบามาก (Minimal Load) ซ่ึงอาจจะใชส้ ญั ลกั ษณส์ มี ว่ ง หรือ

สเี หลือง
2.) สปริงท่ใี หแ้ รงเบา (Light load) ซ่ึงจะใชส้ ญั ลกั ษณส์ นี ํ้าเงนิ
3.) สปริงท่ใี หแ้ รงปานกลาง (Medium Load) ซ่ึงจะใหส้ ญั ลกั ษณส์ แี ดง
4.) สปริงท่ใี หแ้ รงหนัก (Heavy Load) ซ่ึงจะใหส้ ญั ลกั ษณส์ เี ขยี ว
5.) สปริงท่ใี หแ้ รงหนักพเิ ศษ (Extra Heavy Load) ซ่ึงจะใหส้ ญั ลกั ษณส์ นี ้ําตาล

สไลด์ 1/241

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนที่ 1 :

สปริงยูเรเทน (Urethane Suring)

สปริงยูเรเทนท่มี จี าํ หน่าย มหี ลายแบบดงั ตอ่ ไปน้ี

1. แบบสาํ เร็จรูปเพ่ือใชง้ านร่วมกบั พนั้ ชเ์ จาะมาตรฐาน

สไลด์ 1/242

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนที่ 1 :

2. แบบก่ึงสาํ เร็จรูป เพ่ือใชง้ านแทนสปริง หรือใชง้ านกบั พนั้ ชเ์ จาะมาตรฐาน

สไลด์ 1/243

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 :

3. แบบแผน่ ดิบ เพ่ือใชง้ านในรูปท่รี ่างพเิ ศษตามความ
ตอ้ งการซ่ึงเป็นแผน่ ขนาดกวา้ งยาว ตงั้ แต่ 20 มม. ถึง
500 มม. และความหนาตา่ งๆ

สไลด์ 1/244

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 :

สกรูหกเหล่ยี มหวั จม (Socket Head Cap Screw)

สกรูท่ใี ชใ้ นแมพ่ มิ พเ์ กือบทง้ั หมดจะเป็นสกูรหกเหล่ยี มหวั จม เพ่ือทาํ
หนา้ ท่ยี ึดช้นิ สว่ นตา่ งๆของแมพ่ มิ พเ์ ขา้ ดว้ ยกนั

สกรูหกเหล่ยี มหวั จม JIS B 1176

สไลด์ 1/245

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 :

สลกั เดือย (Dowel Pin)

สลกั เดือยจะทาํ หนา้ ท่บี งั คบั ตาํ แหน่งของช้นิ สว่ น 2 ช้นิ หรือมากกวา่

สไลด์ 1/246

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนที่ 1 :

สตริปเปอรโ์ บลท์ (Stripper Bolt)

สตริปเปอรโ์ บลท์ คือ โบลทท์ ่ใี ชย้ ึดแผน่ สตริปเปอร์ หรือ แผน่ ปลดงาน

ตดิ เป็นชุดเดยี วกบั อพั เปอรช์ ู (Upper Shoe) หรือโลเวอรช์ ู (Lower
Shoe)

สไลด์ 1/247

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนที่ 1 :

1. สตริปเปอร์โบลทแ์ บบเกลยี วตวั ผู ้ (Stripper Bolt – Male Screw type)

สไลด์ 1/248

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนท่ี 1 :

2. สตริปเปอรโ์ บลท์ แบบเกลยี วตวั เมยี (Stripper Bolt – Female Screw type)

สไลด์ 1/249

วชิ า : วชิ าปั๊มโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนที่ 1 :

3. สตริปเปอร์โบลทแ์ บบปลอก (Stripper Bolt – Bushing Type)

สไลด์ 1/250

วชิ า : วชิ าป๊ัมโลหะเบอื้ งต้น (2102-2207)
หน่วยการเรียนที่ 1 :

การใชง้ านสตริปเปอร์โบลท์ แบบตา่ งๆ