กรอบหลักสูตรระดับท้องถิ่น

๙๗ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ - ประโยชน์ของการเข้าร่วม ในศาสนพิธี/พิธีกรรม และ วันสำคัญทางศาสนา ม.1 ส 1.2 ม.1/5 อธิบายประวัติ ความสำคัญ และ ปฏิบัติตนใน วันสำคัญทาง ศาสนา ที่ตนนับถือ ตามที่กำหนด ได้ถูกต้อง - ประวัติและความสำคัญ ของวันธรรมสวนะ วันเข้าพรรษา วันออกพรรษา วันเทโวโรหณะ - ระเบียบพิธี พิธีเวียนเทียน การปฏิบัติตนในวันมาฆบูชา วันวิสาขบูชา วันอัฏฐมีบูชา วันอาสาฬหบูชา วันธรรมสวนะ และเทศกาลสำคัญ การปฏิบัติตน ในศาสนพิธี พิธีกรรม และวันสำคัญทางศาสนา เช่น -ประเพณีตักบาตร เทโวโรหนะ ยอดเขากบ วรนารถบรรพต พระอารามหลวง -ประเพณีตักบาตร เทียนโพธิ์ วัฒนธรรม ประเพณีและ งานเทศกาล ม.2 ส 1.2 ม.2/4 อธิบายคำสอนที่ เกี่ยวเนื่องกับ วันสำคัญทาง ศาสนา และปฏิบัติ ตนได้ถูกต้อง - หลักธรรมเบื้องต้น ที่เกี่ยวเนื่องในวันมาฆบูชา วันวิสาขบูชา วันอัฏฐมีบูชา วันอาสาฬหบูชา - วันธรรมสวนะ และเทศกาล สำคัญระเบียบพิธีและ การปฏิบัติตน ในวันธรรมสวนะ วันเข้าพรรษา วันออกพรรษา วันเทโวโรหณะ การปฏิบัติตน ในศาสนพิธี พิธีกรรม และวันสำคัญทางศาสนา เช่น -ประเพณีตักบาตร เทโวโรหนะ ยอดเขากบ วรนารถบรรพต พระอารามหลวง -ประเพณีตักบาตร เทียนโพธิ์ วัฒนธรรม ประเพณีและ งานเทศกาล ม.3 ส 1.2 ม.1/5 อธิบายประวัติวัน สำคัญทางศาสนา ตามที่กำหนดและ ปฏิบัติตนได้ถูกต้อง - ประวัติวันสำคัญทาง พระพุทธศาสนาในประเทศไทย - วันวิสาขบูชา (วันสำคัญสากล) - วันธรรมสวนะและเทศกาล สำคัญ - หลักปฏิบัติตน : การฟังพระ ธรรมเทศนา การแต่งกายใน การประกอบ ศาสนพิธีที่วัด การงดเว้นอบายมุข การประพฤติปฏิบัติในวันธรรม สวนะและเทศกาลสำคัญ การปฏิบัติตน ในศาสนพิธี พิธีกรรม และวันสำคัญทางศาสนา เช่น -ประเพณีตักบาตร เทโวโรหนะ ยอดเขากบ วรนารถบรรพต พระอารามหลวง -ประเพณีตักบาตร เทียนโพธิ์ วัฒนธรรม ประเพณีและ งานเทศกาล

๙๘ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม สาระที่ ๒ หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวิตในสังคม มาตรฐาน ส ๒.๑ เข้าใจและปฏิบัติตนตามหน้าที่ของการเป็นพลเมืองดี มีค่านิยมที่ดีงาม และธำรงรักษา ประเพณีและวัฒนธรรมไทย ดำรงชีวิตอยู่ร่วมกันในสังคมไทย และสังคมโลกอย่างสันติสุข ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ ป.3 ส 2.1 ป.3/1 สรุปประโยชน์และ ปฏิบัติตนตาม ประเพณีและ วัฒนธรรมใน ครอบครัวและ ท้องถิ่น - ประเพณีและวัฒนธรรม ในครอบครัว เช่น การแสดง ความเคารพ และการเชื่อฟัง ผู้ใหญ่ การกระทำกิจกรรม ร่วมกัน ในครอบครัว - ประเพณีและวัฒนธรรม ในท้องถิ่น เช่น การเข้าร่วม ประเพณีทางศาสนา ประเพณีเกี่ยวกับการดำเนินชี วิต ประโยชน์ของการ ปฏิบัติตนตามประเพณีและ วัฒนธรรมในครอบครัวและท้ องถิ่น อำเภอเมืองนครสวรรค์ - ประเพณีแห่เจ้าพ่อเจ้าแม่ ปากน้ำโพ - การแข่งเรือ - ลอยกระทงสาย - การเลี้ยงข้าวแช่ - เทศกาลหุ่นโคมไฟ นครสวรรค์ - ตักบาตรเทโวโรหนะ ยอดเขากบวรนารถบรรพต พระอารามหลวง - ตามรอยพระพุทธเจ้า หลวงเสด็จประพาสต้น - แข่งเรือตะเข้ วัดท่าทอง อำเภอเก้าเลี้ยว - แห่เจ้าพ่อเจ้าแม่เก้าเลี้ยว - ตามรอยพระพุทธเจ้า - หลวงเสด็จประพาสต้น - ไทดำ - คณะโขนสด เกตุคณะเครือมณี อำเภอโกรกพระ - เจ้าพ่อ เจ้าแม่โกรกพระ - ข้าวแช่บางมะฝ่อ อำเภอชุมแสง - แห่เจ้าพ่อเจ้าแม่ชุมแสง -ไททรงดำ วัฒนธรรม ประเพณี และงาน เทศกาล

๙๙ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ อำเภอพยุหะคีรี - จับข้อมือสาว บ้านเขาทอง - ตามรอยพระพุทธเจ้า หลวงเสด็จประพาสต้น - ตักบาตรเทียนโพธิ์ - เผาข้าวหลาม - ผีโรง - งานวัดเขาเพ็ญ เดือน 3 วัดเขาแก้ว - รำชี้บท ป.4 ส 2.1 ป.4/3 เห็นคุณค่า วัฒนธรรมไทยที่มีผ ลต่อการดำเนิน ชีวิตในสังคมไทย - วัฒนธรรมไทย ที่มีผลต่อการดำเนินชีวิต ของคนในสังคมไทย -คุณค่าของวัฒนธรรม กับการดำเนินชีวิต อาหาร อำเภอเมืองนครสวรรค์ - ขนมอึ่งอ่าง - ขนมโมจิ - ลูกชิ้นปลากราย - กระยาสารท อำเภอเก้าเลี้ยว - ขนมข้าวฟ่างเปียก - น้ำฝรั่ง อำเภอโกรกพระ - ข้าวแช่ - ข้าวเม่าทอด อำเภอชุมแสง - น้ำตาลสด อำเภอพยุหะคีรี - ปลาร้า - นมเปี๊ยะ - ข้าวหลาม - ขนมต้มญวน การแต่งกาย อำเภอเก้าเลี้ยว - ชาวไทยทรงดำ สินค้า ผลิตภัณฑ์ (OTOP) /วัฒนธรรม ประเพณี และงาน เทศกาล

๑๐๐ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ อำเภอชุมแสง - ชาวไทยทรงดำ ประเพณี อำเภอเมืองนครสวรรค์ - แห่เจ้าพ่อเจ้าแม่ ปากน้ำโพ - การแข่งเรือ - ลอยกระทงสาย - การเลี้ยงข้าวแช่ - เทศกาลหุ่นโคมไฟ นครสวรรค์ - ตักบาตรเทโว โรหนะ ยอดเขากบวรนารถ บรรพต พระอารามหลวง - ตามรอย พระพุทธเจ้าหลวงเสด็จ ประพาสต้น - แข่งเรือตะเข้ วัดท่าทอง อำเภอเก้าเลี้ยว - แห่เจ้าพ่อเจ้าแม่ เก้าเลี้ยว - ตามรอย พระพุทธเจ้าหลวงเสด็จ ประพาสต้น - ไทดำ - คณะโขนสด เกตุคณะเครือมณี อำเภอโกรกพระ - เจ้าพ่อ เจ้าแม่โกรกพระ - ข้าวแช่บางมะฝ่อ อำเภอชุมแสง

๑๐๑ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ - แห่เจ้าพ่อเจ้าแม่ ชุมแสง - ไททรงดำ อำเภอพยุหะคีรี - จับข้อมือสาว บ้านเขาทอง - ตามรอยพระพุทธเจ้า หลวงเสด็จประพาสต้น - ตักบาตรเทียนโพธิ์ - เผาข้าวหลาม - ผีโรง - งานวัดเขาเพ็ญ เดือน 3 วัดเขาแก้ว - รำชี้บท ส 2.1 ป.4/4 อธิบาย ความแตกต่างทาง วัฒนธรรมของกลุ่ม คนในท้องถิ่น - วัฒนธรรมในภาคต่างๆ ของไทย ที่แตกต่างกัน เช่น การแต่งกาย ภาษา อาหาร อาหาร อำเภอเมืองนครสวรรค์ - ขนมอึ่งอ่าง - ขนมโมจิ - ลูกชิ้นปลากราย - กระยาสารท อำเภอเก้าเลี้ยว - ขนมข้าวฟ่างเปียก - น้ำฝรั่ง อำเภอโกรกพระ - ข้าวแช่ - ข้าวเม่าทอด อำเภอชุมแสง - น้ำตาลสด อำเภอพยุหะคีรี - ปลาร้า - นมเปี๊ยะ - ข้าวหลาม - ขนมต้มญวน สินค้า ผลิตภัณฑ์ (OTOP)

๑๐๒ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ การแต่งกาย อำเภอเก้าเลี้ยว - ชาวไทยทรงดำ อำเภอชุมแสง - ชาวไทยทรงดำ ประเพณี อำเภอเมืองนครสวรรค์ - แห่เจ้าพ่อเจ้าแม่ ปากน้ำโพ - การแข่งเรือ - ลอยกระทงสาย - การเลี้ยงข้าวแช่ - เทศกาลหุ่นโคมไฟ นครสวรรค์ - ตักบาตรเทโว โรหนะ ยอดเขากบวรนารถ บรรพต พระอารามหลวง - ตามรอย พระพุทธเจ้าหลวงเสด็จ ประพาสต้น - แข่งเรือตะเข้ วัดท่าทอง อำเภอเก้าเลี้ยว - แห่เจ้าพ่อเจ้าแม่ เก้าเลี้ยว - ตามรอยพระพุทธเจ้า หลวงเสด็จประพาสต้น - ไทดำ - คณะโขนสด เกตุคณะเครือมณี อำเภอโกรกพระ - เจ้าพ่อ เจ้าแม่โกรกพระ - ข้าวแช่บางมะฝ่อ อำเภอชุมแสง

๑๐๓ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ - แห่เจ้าพ่อเจ้าแม่ ชุมแสง - ไททรงดำ อำเภอพยุหะคีรี - จับข้อมือสาว บ้านเขาทอง - ตามรอยพระพุทธเจ้า หลวงเสด็จประพาสต้น - ตักบาตรเทียนโพธิ์ - เผาข้าวหลาม - ผีโรง - งานวัดเขาเพ็ญ เดือน 3 วัดเขาแก้ว - รำชี้บท ป.5 ส 2.1 ป.5/4 มีส่วนร่วมใน การอนุรักษ์และ เผยแพร่ภูมิปัญญา ท้องถิ่นของชุมชน - ความสำคัญของภูมิ ปัญญาท้องถิ่น - ตัวอย่างภูมิปัญญา ท้องถิ่นในชุมชนของตน - การอนุรักษ์ และเผยแพร่ภูมิปัญญา ท้องถิ่นของชุมชน ภูมิปัญญาท้องถิ่น อำเภอเมืองนครสวรรค์ - การทำเครื่องปั้นดินเผา - ฟาร์มปูนา - บ้านเขาดิน - จักสานไม้ไผ่และหวาย อำเภอเก้าเลี้ยว - การทำน้ำหมักชีวภาพ ไล่แมลง - การทำน้ำฝรั่ง - นวดแผนไทย อำเภอโกรกพระ - จักสานไม้ไผ่ - แกะสลักไม้มงคล อำเภอชุมแสง - งานจักรสานตะกร้า จากไม้ไผ่ - น้ำตาลสด - น้ำตาลปึก ภูมิปัญญา และเทคโนโลยี ท้องถิ่น

๑๐๔ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ อำเภอพยุหะคีรี -แชมพูสมุนไพรดอกอัญชัน - ไม้กวาดทางมะพร้าว -แกะสลักไม้มงคล - โคมไฟจากกะลา ป.6 ส 2.1 ป.6/4 อธิบายคุณค่าทาง วัฒนธรรมที่ แตกต่างกัน ระหว่างกลุ่มคนใน สังคมไทย - ประโยชน์และคุณค่า ทางวัฒนธรรม - ความแตกต่างทาง วัฒนธรรมระหว่างกลุ่มคน ภาคต่างๆ ในสังคมไทย - แนวทางการรักษา วัฒนธรรม อำเภอเมืองนครสวรรค์ - ประเพณีแห่เจ้าพ่อเจ้าแม่ ปากน้ำโพ - การแข่งเรือ - ลอยกระทงสาย - การเลี้ยงข้าวแช่ - เทศกาลหุ่นโคมไฟ นครสวรรค์ - ตักบาตรเทโวโรหนะ ยอดเขากบวรนารถบรรพต พระอารามหลวง - ตามรอยพระพุทธเจ้า หลวงเสด็จประพาสต้น - แข่งเรือตะเข้ วัดท่าทอง อำเภอเก้าเลี้ยว - แห่เจ้าพ่อเจ้าแม่เก้าเลี้ยว - ตามรอยพระพุทธเจ้า - หลวงเสด็จประพาสต้น - ไทดำ - คณะโขนสด เกตุคณะเครือมณี อำเภอโกรกพระ - เจ้าพ่อ เจ้าแม่โกรกพระ - ข้าวแช่บางมะฝ่อ อำเภอชุมแสง - แห่เจ้าพ่อเจ้าแม่ชุมแสง -ไททรงดำ อำเภอพยุหะคีรี วัฒนธรรม ประเพณี และงาน เทศกาล

๑๐๕ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ - จับข้อมือสาว บ้านเขาทอง - ตามรอยพระพุทธเจ้า หลวงเสด็จประพาสต้น - ตักบาตรเทียนโพธิ์ - เผาข้าวหลาม - ผีโรง - งานวัดเขาเพ็ญ เดือน 3 วัดเขาแก้ว - รำชี้บท ม.1 ส 2.1 ม.1/3 อภิปรายเกี่ยวกับ คุณค่าทางวัฒนธรร มที่เป็นปัจจัยใน การสร้าง ความสัมพันธ์ที่ดี หรืออาจนำไปสู่ ความเข้าใจผิด ต่อกัน - ความคล้ายคลึงและ ความแตกต่างระหว่าง วัฒนธรรมไทยกับวัฒนธรรม ของประเทศในภูมิภาค เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ - วัฒนธรรมที่เป็นปัจจัย ในการสร้างความสัมพันธ์ที่ดี หรืออาจนำไปสู่ ความเข้าใจผิดต่อกัน อำเภอเมืองนครสวรรค์ - ประเพณีแห่เจ้าพ่อเจ้าแม่ ปากน้ำโพ - การแข่งเรือ - ลอยกระทงสาย - การเลี้ยงข้าวแช่ - เทศกาลหุ่นโคมไฟ นครสวรรค์ - ตักบาตรเทโวโรหนะ ยอดเขากบวรนารถบรรพต พระอารามหลวง - ตามรอยพระพุทธเจ้า หลวงเสด็จประพาสต้น - แข่งเรือตะเข้ วัดท่าทอง อำเภอเก้าเลี้ยว - แห่เจ้าพ่อเจ้าแม่เก้าเลี้ยว - ตามรอยพระพุทธเจ้า - หลวงเสด็จประพาสต้น - ไทดำ - คณะโขนสด เกตุคณะเครือมณี อำเภอโกรกพระ - เจ้าพ่อ เจ้าแม่โกรกพระ วัฒนธรรม ประเพณีและงา นเทศกาล

๑๐๖ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ - ข้าวแช่บางมะฝ่อ อำเภอชุมแสง - แห่เจ้าพ่อเจ้าแม่ชุมแสง -ไททรงดำ อำเภอพยุหะคีรี - จับข้อมือสาว บ้านเขาทอง - ตามรอยพระพุทธเจ้า หลวงเสด็จประพาสต้น - ตักบาตรเทียนโพธิ์ - เผาข้าวหลาม - ผีโรง - งานวัดเขาเพ็ญ เดือน 3 วัดเขาแก้ว - รำชี้บท ม.2 ส 2.1 ม.2/4 อธิบาย ความคล้ายคลึง และความแตกต่าง ของวัฒนธรรมไทย และวัฒนธรรมของ ประเทศในภูมิภาค เอเชีย เพื่อนำไปสู่ ความเข้าใจอันดี ระหว่างกัน - ความคล้ายคลึง และความแตกต่างของ วัฒนธรรมไทย และวัฒนธรรมของประเทศ ในภูมิภาคเอเชียวัฒนธรรม เป็นปัจจัยสำคัญในการสร้างค วามเข้าใจอันดีระหว่างกัน อำเภอเมืองนครสวรรค์ - ประเพณีแห่เจ้าพ่อเจ้าแม่ ปากน้ำโพ - การแข่งเรือ - ลอยกระทงสาย - การเลี้ยงข้าวแช่ - เทศกาลหุ่นโคมไฟ นครสวรรค์ - ตักบาตรเทโวโรหนะ ยอดเขากบวรนารถบรรพต พระอารามหลวง - ตามรอยพระพุทธเจ้า หลวงเสด็จประพาสต้น - แข่งเรือตะเข้ วัดท่าทอง อำเภอเก้าเลี้ยว - แห่เจ้าพ่อเจ้าแม่เก้าเลี้ยว - ตามรอยพระพุทธเจ้า - หลวงเสด็จประพาสต้น วัฒนธรรม ประเพณี และงานเทศกาล

๑๐๗ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ - ไทดำ - คณะโขนสด เกตุคณะเครือมณี อำเภอโกรกพระ - เจ้าพ่อ เจ้าแม่โกรกพระ - ข้าวแช่บางมะฝ่อ อำเภอชุมแสง - แห่เจ้าพ่อเจ้าแม่ชุมแสง -ไททรงดำ อำเภอพยุหะคีรี - จับข้อมือสาว บ้านเขาทอง - ตามรอยพระพุทธเจ้า หลวงเสด็จประพาสต้น - ตักบาตรเทียนโพธิ์ - เผาข้าวหลาม - ผีโรง - งานวัดเขาเพ็ญ เดือน 3 วัดเขาแก้ว - รำชี้บท ม.3 ส 2.1 ม.3/3 อนุรักษ์วัฒนธรรมไ ทยและเลือกรับ วัฒนธรรมสากล ที่เหมาะสม - ความสำคัญของ วัฒนธรรมไทยภูมิปัญญา ไทยและวัฒนธรรมสากล - การอนุรักษ์วัฒนธรรมไทย และภูมิปัญญาไทยที่ เหมาะสมการเลือกรับ วัฒนธรรมสากลที่เหมาะสม อำเภอเมืองนครสวรรค์ - ประเพณีแห่เจ้าพ่อเจ้าแม่ ปากน้ำโพ - การแข่งเรือ - ลอยกระทงสาย - การเลี้ยงข้าวแช่ - เทศกาลหุ่นโคมไฟ นครสวรรค์ - ตักบาตรเทโวโรหนะ ยอดเขากบวรนารถบรรพต พระอารามหลวง - ตามรอยพระพุทธเจ้า หลวงเสด็จประพาสต้น วัฒนธรรม ประเพณีและงา นเทศกาล

๑๐๘ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ - แข่งเรือตะเข้ วัดท่าทอง อำเภอเก้าเลี้ยว - แห่เจ้าพ่อเจ้าแม่เก้าเลี้ยว - ตามรอยพระพุทธเจ้า - หลวงเสด็จประพาสต้น - ไทดำ - คณะโขนสด เกตุคณะเครือมณี อำเภอโกรกพระ - เจ้าพ่อ เจ้าแม่โกรกพระ - ข้าวแช่บางมะฝ่อ อำเภอชุมแสง - แห่เจ้าพ่อเจ้าแม่ชุมแสง -ไททรงดำ อำเภอพยุหะคีรี - จับข้อมือสาว บ้านเขาทอง - ตามรอยพระพุทธเจ้า หลวงเสด็จประพาสต้น - ตักบาตรเทียนโพธิ์ - เผาข้าวหลาม - ผีโรง - งานวัดเขาเพ็ญ เดือน 3 วัดเขาแก้ว - รำชี้บท

๑๐๙ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม สาระที่ ๒ หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวิตในสังคม มาตรฐาน ส ๒.๒ เข้าใจระบบการเมืองการปกครองในสังคมปัจจุบัน ยึดมั่น ศรัทธา และธำรงรักษา ไว้ซึ่งการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ ป.5 ส 2.2 ป.5/3 วิเคราะห์ประโยชน์ที่ ชุมชนจะได้รับ จากองค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่น องค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่นกับ บริการสาธารณ ประโยชน์ในชุมชน สถานที่สำคัญ/แหล่งท่องเที่ยว อำเภอเมืองนครสวรรค์ - หอชมเมือง - บึงบอระเพ็ด - พาสาน - สถานีรถไฟ - คลองญวณชวนรักษ์ - วัดคีรีวงศ์ - กองเสบียงฟาร์ม - อุทยานนกน้ำ อำเภอเก้าเลี้ยว - รอยพระบาทจำลอง - วัดพระหน่อธรณินทร์ฯ - วังปลาท่าน้ำ - วัดมหาโพธิเหนือ - วังปลาหน้าวัดเก้าเลี้ยว - ตลาดเจ้าค่ะ - มหาเจดีย์พุทธชยันตี - วิหารนาอีฟ - ศาลเจ้าพ่อเจ้าแม่เก้าเลี้ยว อำเภอโกรกพระ - เขาถ้ำพระ - บึงหวาย อำเภอชุมแสง -วัดพระบรมธาตุ (วัดเกยไชยเหนือ) - พิพิธภัณฑ์ราชาจระเข้ยักษ์ “พญาด่างเกยไชย” - พิพิธภัณฑ์ต้นน้ำ แหล่งท่องเที่ยว

๑๑๐ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ - ตลาดเทศบาลชุมแสง อำเภอพยุหะคีรี - เมืองโบราณโคกไม้เดน ตำบลท่าน้ำอ้อย - เสด็จประพาสต้นวัดพระปรางค์ เหลือง - วัดสระทะเล - วัดเขาแก้ว

๑๑๑ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม สาระที่ ๓ เศรษฐศาสตร์ มาตรฐาน ส ๓.๑ เข้าใจและสามารถบริหารจัดการทรัพยากรในการผลิตและการบริโภค การใช้ทรัพยากร ที่มีอยู่จำกัดได้อย่างมีประสิทธิภาพและคุ้มค่า รวมทั้งเข้าใจหลักการของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อการดำรงชีวิตอย่างมีดุลยภาพ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ ป.1 ส 3.1 ป.1/1 ระบุสินค้าและบริการที่ ใช้ประโยชน์ในชีวิตประ จำวัน - สินค้าและบริการ ที่ใช้อยู่ในชีวิตประจำวัน เช่น ดินสอ กระดาษ ยาสีฟัน - สินค้าและบริการ ที่ได้มาโดยไม่ใช้เงิน เช่น มีผู้ให้หรือการใช้ของแลกข อง - สินค้าและบริการ ที่ได้มาจากการใช้เงินซื้อ - ใช้ประโยชน์จากสินค้า และบริการให้คุ้มค่า สินค้าและบริการที่ใช้อยู่ใน ชีวิตประจำวัน เช่น อำเภอเมืองนครสวรรค์ - เกษตรกรรม การเลี้ยงไก่พันธุ์ไข่ เลี้ยงวัว เลี้ยงแพะ การปลูกดอกมะลิ การเพาะเห็ดนางฟ้า การเพาะปลูกอินผาลัม มะขามเทศ - หัตถกรรมการแปรรูป ผลิตภัณฑ์ จักสานไม้ไผ่ และหวาย อำเภอเก้าเลี้ยว - เกษตรกรรม การทำฟาร์มปูนา การเพาะปลูกดอกรัก - หัตถกรรม เครื่องปั้นดินเผา กลุ่มเครื่องปั้นดินเผาบ้าน มอญ - ผลิตภัณฑ์แปรรูป การทอพรมเช็ดเท้า การทำผลไม้แปรรูป อำเภอโกรกพระ - เกษตรกรรม การทำสวนกระท้อน สวนกล้วยไข่ อาชีพ และเศรษฐกิจ

๑๑๒ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ - หัตถกรรม การทำถุงผ้าลดโลกร้อน การทำข้าวแช่ - อาหารแปรรูป การทำข้าวเกรียบพืช อำเภอชุมแสง - เกษตรกรรม การปลูกผักไฮโดรโปรนิกส์ การทำนาบัว - หัตถกรรม การทำน้ำตาลสด การทำน้ำตาลปึก อำเภอพยุหะคีรี - หัตถกรรม การทำแชมพูสมุนไพร ดอกอัญชัน ป.2 ส 3.1 ป.2/1 ระบุทรัพยากรที่นำมาผ ลิตสินค้าและบริการที่ใ ช้ในชีวิตประจำวัน - ทรัพยากรที่นำมาใช้ใน การผลิตสินค้าและบริการ ที่ใช้ในครอบครัวและโรงเรียน เช่น ดินสอและกระดาษที่ผลิต จากไม้รวมทั้งเครื่องจักร และแรงงานการผลิต - ผลของการใช้ทรัพยากร ในการผลิตที่หลากหลายที่มี ต่อราคา คุณค่าและประโยชน์ ของสินค้าและบริการ รวมทั้งสิ่งแวดล้อม สินค้าและบริการที่ใช้อยู่ใน ชีวิตประจำวัน เช่น อำเภอเมืองนครสวรรค์ - เกษตรกรรม การเลี้ยงไก่พันธุ์ไข่ เลี้ยงวัว เลี้ยงแพะ การปลูกดอกมะลิ การเพาะเห็ดนางฟ้า การเพาะปลูกอินผาลัม มะขามเทศ - หัตถกรรมการแปรรูป ผลิตภัณฑ์ จักสานไม้ไผ่ และหวาย อำเภอเก้าเลี้ยว - เกษตรกรรม การทำฟาร์มปูนา การเพาะปลูกดอกรัก - หัตถกรรม เครื่องปั้นดินเผา อาชีพ และเศรษฐกิจ

๑๑๓ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ กลุ่มเครื่องปั้นดินเผาบ้าน มอญ - ผลิตภัณฑ์แปรรูป การทอพรมเช็ดเท้า การทำผลไม้แปรรูป อำเภอโกรกพระ - เกษตรกรรม การทำสวนกระท้อน สวนกล้วยไข่ - หัตถกรรม การทำถุงผ้าลดโลกร้อน การทำข้าวแช่ - อาหารแปรรูป การทำข้าวเกรียบพืช อำเภอชุมแสง - เกษตรกรรม การปลูกผักไฮโดรโปรนิกส์ การทำนาบัว - หัตถกรรม การทำน้ำตาลสด การทำน้ำตาลปึก อำเภอพยุหะคีรี - หัตถกรรม การทำแชมพูสมุนไพร ดอกอัญชัน ป.5 ส 3.1 ป.5/1 อธิบายปัจจัยการผลิตสิ นค้าและบริการ - ความหมายและประเภท ของปัจจัยการผลิตประกอบ ด้วย ที่ดิน แรงงาน ทุนและผู้ประกอบการ - เทคโนโลยีในการผลิต สินค้าและบริการ - ปัจจัยอื่น ๆ เช่น ราคาน้ำมัน วัตถุดิบ - พฤติกรรมของผู้บริโภค - ตัวอย่างการผลิตสินค้า และบริการที่มีอยู่ในท้องถิ่น ตัวอย่างการผลิตสินค้า และบริการที่มีอยู่ใน ท้องถิ่นหรือแหล่งผลิต สินค้าและบริการใน ชุมชน เช่น อำเภอเมืองนครสวรรค์ ขนมเปี๊ยะโมจิ ลูกชิ้นปลากราย กระยาสารท ข้าวเม่าทอด อาชีพ และเศรษฐกิจ

๑๑๔ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ หรือแหล่งผลิตสินค้าและ บริการในชุมชน อำเภอเก้าเลี้ยว ผลฝรั่ง น้ำหมักชีวภาพไล่แมลง ผลิตภัณฑ์สมุนไพร อำเภอโกรกพระ เครื่องจักรสาน แกะสลักไม้มงคล อำเภอชุมแสง น้ำตาลเกยไชย และผลิตภัณฑ์ตาล อำเภอพยุหะคีรี กลุ่มแกะสลักไม้มงคล ปลาร้าจ่าวิรัช ขนมเปี๊ยะ ส 3.1 ป.5/2 ประยุกต์ใช้แนวคิดของ ปรัชญาของเศรษฐกิจพ อเพียงในการทำ กิจกรรม ต่าง ๆ ในครอบครัว โรงเรียนและชุมชน - หลักการปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียง - การประยุกต์ใช้ปรัชญา ของเศรษฐกิจพอเพียงใน กิจกรรมต่าง ๆ ในครอบครัว โรงเรียนและชุมชน เช่นการประหยัดพลังงานแ ละค่าใช้จ่ายในบ้าน โรงเรียน การวางแผนการผลิต สินค้าและบริการเพื่อลดความสู ญเสียทุกประเภท การใช้ ภูมิปัญญาท้องถ่น - ตัวอย่างการผลิตสินค้า และบริการในชุมชน เช่น หนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์หรือโอ ท๊อป ตัวอย่างการผลิตสินค้าและ บริการที่มีอยู่ในท้องถิ่นหรือ แหล่งผลิตสินค้าและบริการ ในชุมชน เช่น อำเภอเมืองนครสวรรค์ ขนมเปี๊ยะโมจิ ลูกชิ้นปลากราย กระยาสารท ข้าวเม่าทอด อำเภอเก้าเลี้ยว ผลฝรั่ง น้ำหมักชีวภาพไล่แมลง ผลิตภัณฑ์สมุนไพร ต.เขาดิน อโรคะยาศาล อำเภอโกรกพระ เครื่องจักรสาน แกะสลักไม้มงคล อำเภอชุมแสง น้ำตาลเกยไชย และผลิตภัณฑ์ตาล อำเภอพยุหะคีรี กลุ่มแกะสลักไม้มงคล อาชีพ และเศรษฐกิจ

๑๑๕ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ ปลาร้าจ่าวิรัช ขนมเปี๊ยะ ป.6 ส 3.1 ป.6/2 อธิบายปัจจัยการผลิตสิ นค้าและบริการ และปัจจัยที่มีอิทธิพลต่ อการผลิตสินค้าและบริ การ - ความหมาย ความสำคัญ และหลักการผลิตสินค้า และบริการอย่างมีประสิทธิภาพ - สำรวจการผลิตสินค้า ในท้องถิ่นว่ามีการผลิตอะไร บ้าง ใช้วิธีการผลิตอย่างไร มีปัญหาด้านใดบ้าง -มีการนำเทคโนโลยีอะไร มาใช้ที่มีผลต่อการผลิตสินค้า และบริการ - นำหลักการผลิต มาวิเคราะห์การผลิตสินค้า และบริการในท้องถิ่น ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม อำเภอเมืองนครสวรรค์ ขนมเปี๊ยะโมจิ ลูกชิ้นปลากราย กระยาสารท ข้าวเม่าทอด อำเภอเก้าเลี้ยว ผลฝรั่ง น้ำหมักชีวภาพไล่แมลง ผลิตภัณฑ์สมุนไพร อำเภอโกรกพระ เครื่องจักรสาน แกะสลักไม้มงคล อำเภอชุมแสง น้ำตาลเกยไชย และผลิตภัณฑ์ตาล อำเภอพยุหะคีรี กลุ่มแกะสลักไม้มงคล ปลาร้าจ่าวิรัช ขนมเปี๊ยะ อาชีพ และเศรษฐกิจ

๑๑๖ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม สาระที่ ๓ เศรษฐศาสตร์ มาตรฐาน ส ๓.๒ เข้าใจระบบและสถาบันทางเศรษฐกิจต่าง ๆความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจและความจำเป็นของการร่วมมือกันทางเศรษฐกิจในสังคมโลก ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ ป.4 ส 3.2 ป.4/1 อธิบายความสัมพันธ์ทา งเศรษฐกิจของคน ในชุมชน - อาชีพ สินค้าและบริการ ต่าง ๆที่ผลิตในชุมชน - การพึ่งพาอาศัย กันภายในชุมชนทาง ด้านเศรษฐกิจ เช่น ความสัมพันธ์ระหว่างผู้ซื้อ ผู้ขาย การกู้หนี้ยืมสิน - การสร้างความเข้มแข็งให้ ชุมชนด้วยการใช้สิ่งของที่ผลิต ในชุมชน อาชีพ สินค้าและบริการต่าง ๆ ที่ผลิตในชุมชน เช่น อำเภอเมืองนครสวรรค์ 1. เกษตรกรรม -การเลี้ยงไก่พันธุ์ไข่ การเลี้ยงปลาดุกเลี้ยงวัว เลี้ยงแพะเลี้ยงแกะ เลี้ยงหมู - การเพาะเห็ดนางฟ้า การปลูกผัก ปลอดสารพิษ -การเลี้ยงปลาสวยงาม (ปลากัด) - การเพาะปลูก อินผาลัม มะขามเทศ น้อยหน่า - การทำสวนมะนาว - การปลูกมะลิ - การปลูกฝรั่ง - การขยายพันธุ์ กล้าหญ้าแฝก 2. หัตถกรรม - การแปรรูปผลิตภัณฑ์ แหล่งเรียนรู้ - จักสานไม้ไผ่ และหวาย - การทำไม้กวาด ทางมะพร้าว น้ำยาล้างจาน และน้ำยาถูพื้น 3. การพาณิชยกรรม หรือการค้าขาย ได้แก่ การซื้อขายหรือแลกเปลี่ยน สินค้าทั้งภายในและ อาชีพ และเศรษฐกิจ

๑๑๗ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ ภายนอก ซึ่งได้แก่ ร้านค้าของชำ ร้านขายเสื้อผ้า ร้านขายอาหาร และเครื่องดื่ม 4. ด้านการเงิน/ การธนาคาร 5. อาชีพบริการ พนักงานต้อนรับ โรงแรม หอพัก และอพาร์ตเมนท์ รองรับนักธุรกิจ นักศึกษา นักเดินทาง ตลอดจนผู้ใช้แรงงาน 6. โคกหนองนา -รู้เรื่องดิน การปลูก และการดูแลรักษา -การเก็บผลผลิต สีจาก ธรรมชาติสร้างสรรค์ผลงาน ขนมไทยทำง่าย ทำขายก็ได้กำไรดี น้ำสมุนไพรสดชื่นเด็กๆชอบ ผู้ใหญ่ถูกใจ อำเภอเก้าเลี้ยว 1. เกษตรกรรม - ฟาร์มปูนา - การปศุสัตว์ การเลี้ยงวัว การเลี้ยงแพะ การเลี้ยงแกะ - การเพาะปลูก ดอกมะลิ -การเพาะปลูกดอกรัก - การทำสวนฝรั่ง 2. ค้าขาย 3. หัตถกรรม - เครื่องปั้นดินเผา

๑๑๘ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ การร้อยพวงมาลัยดอกมะลิ อ่างมะลิ 4. ผลิตภัณฑ์แปรรูป - ทอพรมเช็ดเท้า - ทำปุ๋ยอินทรีย์ ปุ๋ยหมักชีวภาพ - ผลไม้แปรรูป - ทำน้ำยาเอนกประสงค์ อำเภอโกรกพระ 1. เกษตรกรรม - การทำนา - การทำสวนผักผลไม้ ได้แก่ กระท้อน กล้วยไข่ กล้วยหอม การทำสวนมะนาว แหล่งเรียนรู้ได้แก่ สวนมะนาวเกษตรพอเพียง การเพาะเห็ดนางฟ้า แหล่งเรียนรู้ได้แก่ กลุ่มอาชีพเพาะเห็ดนางฟ้า การเพาะปลูกผักสลัด ผักพื้นบ้านสวนพฤกษศาสตร์ ภูมิพัฒน์และแปลงปลูกผัก กางมุ้ง - โรงสีข้าวชุมชน เป็นแหล่งเรียนรู้ใน การศึกษาการเพาะปลูก ข้าวและการนำข้าวมาสี ข้าวสารเพื่อไว้บริโภค และขายสร้างรายได้ให้แก่ ชาวบ้านในชุมชน 2. ค้าขาย 3. หัตถกรรม - การทำขนมเครป - การทำขนมแซนด์วิช -การทำถุงผ้า

๑๑๙ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ ลดโลกร้อน - การทำขนมจีน - การทำข้าวแช่ - การทำอาหารแปรรูป อาทิ ข้าวต้มมัด ขนมกล้วย ข้าวเกรียบพืช น้ำจากผักและผลไม้ อำเภอชุมแสง 1. เกษตรกรรม - การปลูกผัก ไฮโดรโปรนิกส์ - การปลูกผัก เลี้ยงสัตว์ ประกอบด้วย ปลา เป็ด ไก่ กบ - การทำนาบัว - การทำไร่ข้าวโพด - การปลูกผลไม้ ประกอบด้วย ฝรั่ง กล้วย หม่อน อ้อย น้อยหน่า ข้าว และการแปรรูปผลิตภัณฑ์ เช่น น้ำอ้อย น้ำข้าวโพด - การปลูกดอกรัก และร้อยพวงมาลัย 2. ค้าขาย 3. หัตถกรรม - การทำน้ำตาล การทำน้ำตาลสด การทำน้ำตาลปึก - แปรรูปผลิตภัณฑ์ ได้แก่ น้ำอ้อย น้ำข้าวโพด - การทำขนมเค้ก - การทำไข่เค็ม 4. การประมง เลี้ยงปลา อำเภอพยุหะคีรี 1. เกษตรกรรม - การเลี้ยงปลา

๑๒๐ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ 2. ค้าขาย 3. หัตถกรรม - แชมพู สมุนไพรดอกอัญชัน - ทำไม้กวาด ทางมะพร้าว อำเภอพยุหะคีรี 1. การเกษตร การรวมกลุ่มเกษตรกร ปลูกข้าวทำนา 2. การค้าขาย พระพุทธรูป และแหล่งรวมวัตถุมงคล 3. อุตสาหกรรมในชุมชน ( ผลิตปลาร้า /ขนมเปี๊ยะ ) 4. ก๋วยเตี๋ยว ป.6 ส 3.2 ป.6/2 ยกตัวอย่าง การรวมกลุ่ม ทางเศรษฐกิจภายในท้ องถิ่น - การรวมกลุ่มเชิง เศรษฐกิจเพื่อประสาน ประโยชน์ในท้องถิ่น เช่น กลุ่มออมทรัพย์ กลุ่มแม่บ้าน กองทุนหมู่บ้าน ตัวอย่างการผลิตสินค้าและ บริการที่มีอยู่ใน ท้องถิ่นหรือแหล่งผลิต สินค้าและบริการใน ชุมชน เช่น อำเภอเมืองนครสวรรค์ ขนมเปี๊ยะโมจิ ลูกชิ้นปลากราย กระยาสารท ข้าวเม่าทอด อำเภอเก้าเลี้ยว ผลฝรั่ง น้ำหมักชีวภาพไล่แมลง ผลิตภัณฑ์สมุนไพร อำเภอโกรกพระ เครื่องจักรสาน แกะสลักไม้มงคล อำเภอชุมแสง น้ำตาลเกยไชย และผลิตภัณฑ์ตาล อาชีพ และเศรษฐกิจ

๑๒๑ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ อำเภอพยุหะคีรี กลุ่มแกะสลักไม้มงคล ปลาร้าจ่าวิรัช ขนมเปี๊ยะ

๑๒๒ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม สาระที่ ๔ ประวัติศาสตร์ มาตรฐาน ส ๔.๑ เข้าใจความหมาย ความสำคัญของเวลา และยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ สามารถใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์มาวิเคราะห์เหตุการณ์ต่าง ๆ อย่างเป็นระบบ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ ป.5 ส 4.1 ป.5/1 สืบค้นความเป็นมา ของท้องถิ่นโดยใช้หลัก ฐานที่หลากหลาย - หลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่มี อยู่ในท้องถิ่นที่เกิดขึ้นตามช่วง เวลาต่างๆ เช่น เครื่องมือ เครื่องใช้ อาวุธ โบราณสถาน โบราณวัตถุ -การนำเสนอความเป็นมา ของท้องถิ่นโดยอ้างอิงหลักฐาน ที่หลากหลายด้วย วิธีการ ต่าง ๆ เช่น การเล่าเรื่องการเขียนอย่าง ง่าย ๆ การจัดนิทรรศการ หลักฐานทางประวัติศาสตร์ ที่มีอยู่ในท้องถิ่นที่เกิดขึ้นตา มช่วงเวลาต่างๆ อำเภอเมืองนครสวรรค์ 1. วัดนครสวรรค์ (วัดหัวเมือง) 2. วัดวรนาถบรรพต (วัดกบ) 3. วัดคีรีวงศ์ มหาเจดีย์พระจุฬามณี เจดีย์ 4. วัดจอมคีรีนาคพรต (วัดเขา) 5. วัดศรีสวรรค์ สังฆาราม (วัดถือน้ำ) 6. วัดท่าพระเจริญพรต 7. วัดเกาะหงส์ 8. วัดศรีอุทุมพร 9. วัดช่องคีรี ศรีสิทธิวราราม 10.ศาลหลักเมือง 11. สะพานเดชาติวงศ์ 12.ศาลเจ้าพ่อเทพารักษ์ อำเภอเก้าเลี้ยว 1. วัดเก้าเลี้ยว 2. วัดพระหน่อธรณินทร์ ใกล้วารินคงคาราม (วัดเขาดินใต้) 3. วัดมหาโพธิใต้ 4. วัดหัวดงใต้ 5. อุโบสถเก่าวัดหัวดงใต้ โบราณสถาน โบราณวัตถุ

๑๒๓ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ 6. วัดเขาดินเหนือ 7. วิหารนาอีฟ อำเภอโกรกพระ 1. วัดโกรกพระเหนือ 2. วัดบางมะฝ่อ 3. วัดท่าซุด อำเภอชุมแสง 1. วัดพระบรมธาตุ (วัดเกยไชยเหนือ) 2. วัดทับกฤชเหนือ 3. โบราณสถาน วัดถ้ำเนินพระปรางค์ (วัดป่าพันลานใต้) อำเภอพยุหะคีรี 1. เมืองโบราณ โคกไม้เดน 2. วัดพระปรางค์เหลือง 3. วัดสระทะเล 4. วัดเขาแก้ว ส 4.1 ป.5/2 รวบรวมข้อมูลจาก แหล่งต่าง ๆ เพื่อตอบคำถามทาง ประวัติศาสตร์ อย่างมีเหตุผล -แหล่งข้อมูล และหลักฐานทาง ประวัติศาสตร์ในท้องถิ่นเพื่อ ตอบคำถามดังกล่าว เช่น เอกสาร เรื่องเล่า ตำนานท้องถิ่น โบราณสถาน โบราณวัตถุ ฯลฯ -การใช้ข้อมูลที่พบเพื่อ ตอบคำถามได้อย่างมีเหตุผล หลักฐานทางประวัติศาสตร์ ที่มีอยู่ในท้องถิ่นที่เกิดขึ้นตา มช่วงเวลาต่างๆ อำเภอเมืองนครสวรรค์ 1. วัดนครสวรรค์ (วัดหัวเมือง) 2. วัดวรนาถบรรพต (วัดกบ) 3. วัดคีรีวงศ์ มหาเจดีย์พระจุฬามณี เจดีย์ 4. วัดจอมคีรีนาคพรต (วัดเขา) 5. วัดศรีสวรรค์ สังฆาราม (วัดถือน้ำ) 6. วัดท่าพระเจริญพรต 7. วัดเกาะหงส์ โบราณสถาน โบราณวัตถุ

๑๒๔ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ 8. วัดศรีอุทุมพร 9. วัดช่องคีรี ศรีสิทธิวราราม 10.ศาลหลักเมือง 11. สะพานเดชาติวงศ์ 12.ศาลเจ้าพ่อเทพารักษ์ อำเภอเก้าเลี้ยว 1. วัดเก้าเลี้ยว 2. วัดพระหน่อธรณินทร์ ใกล้วารินคงคาราม (วัดเขาดินใต้) 3. วัดมหาโพธิใต้ 4. วัดหัวดงใต้ 5. อุโบสถเก่าวัดหัวดงใต้ 6. วัดเขาดินเหนือ 7. วิหารนาอีฟ อำเภอโกรกพระ 1. วัดโกรกพระเหนือ 2. วัดบางมะฝ่อ 3. วัดท่าซุด อำเภอชุมแสง 1. วัดพระบรมธาตุ (วัดเกยไชยเหนือ) 2. วัดทับกฤชเหนือ 3. โบราณสถาน วัดถ้ำเนินพระปรางค์ (วัดป่าพันลานใต้) อำเภอพยุหะคีรี 1. เมืองโบราณ โคกไม้เดน 2. วัดพระปรางค์เหลือง 3. วัดสระทะเล 4. วัดเขาแก้ว ม.1 ส 4.1 ม.1/1 วิเคราะห์ความสำคัญข -ความสัมพันธ์ และความสำคัญของอดีต ที่มีต่อปัจจุบันและอนาคต อำเภอเมืองนครสวรรค์ 1. ประเพณีแห่เจ้าพ่อ เจ้าแม่ปากน้ำโพ วัฒนธรรม ประเพณี และงานเทศกาล

๑๒๕ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ องเวลาในการศึกษาปร ะวัติศาสตร์ 2. รำกลองยาว 3. รำโทน อำเภอเก้าเลี้ยว 1. แห่เจ้าพ่อเจ้าแม่ เก้าเลี้ยว 2. งานประเพณีตามรอย พระพุทธเจ้าหลวงเสด็จ ประพาสต้น 3. งานสืบสานประเพณี ไทดำ อำเภอโกรกพระ 1. ประเพณีเจ้าพ่อ เจ้าแม่โกรกพระ 2. ประเพณีข้าวแช่ บางมะฝ่อ อำเภอชุมแสง 1. ประเพณีแห่เจ้าพ่อ เจ้าแม่ชุมแสง 2. ตำนานด่างเกยไชย 3. ผลิตภัณฑ์จาก ตาลโตนด อำเภอพยุหะคีรี 1. ประเพณีตักบาตร เทียนโพธิ์ 2. ประเพณีงานวัดเขา เพ็ญเดือน 3 วัดเขาแก้ว

๑๒๖ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม สาระที่ ๔ ประวัติศาสตร์ มาตรฐาน ส ๔.๒ เข้าใจพัฒนาการของมนุษยชาติจากอดีตจนถึงปัจจุบัน ในด้านความสัมพันธ์และ การเปลี่ยนแปลงของเหตุการณ์อย่างต่อเนื่อง ตระหนักถึงความสำคัญและสามารถ วิเคราะห์ผลกระทบที่เกิดขึ้น ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ ป.1 ส 4.2 ป.1/1 บอกความเปลี่ยนแปลง ของสภาพ แวดล้อม สิ่งของ เครื่องใช้ หรือการดำเนินชีวิตของ ตนเองกับสมัยของพ่อแ ม่ ปู่ย่า ตายาย - ความเปลี่ยนแปลงของสภาพแว ดล้อม สิ่งของ เครื่องใช้ หรือการดำเนินชีวิตของอดีตกับ ปัจจุบันที่เป็นรูปธรรมและใกล้ตั วเด็ก เช่น การใช้ควาย ไถนา รถไถนา เตารีด ถนน เกวียน รถอีแต๋น - สาเหตุและผลของการเปลี่ยนแป ลงของสิ่งต่างๆ ตามกาลเวลา ความเปลี่ยนแปลงของสภา พแวดล้อม สิ่งของ เครื่องใช้ หรือการดำเนินชีวิตของอดี ตกับปัจจุบันที่เป็นรูปธรรม และใกล้ตัวเด็ก อำเภอเมืองนครสวรรค์ อำเภอเก้าเลี้ยว อำเภอโกรกพระ อำเภอชุมแสง อำเภอพยุหะคีรี 1.ประวัติศาสตร์ 3.อาชีพและเศรษ ฐกิจ ป.2 ส 4.2 ป.2/1 สืบค้นถึง การเปลี่ยนแปลง ในวิถีชีวิตประจำวัน ของคนในชุมชน ของตนจากอดีตถึง ปัจจุบัน - วิธีการสืบค้นข้อมูล อย่างง่าย ๆ เช่น การสอบถามพ่อแม่ ผู้รู้ - วิถีชีวิตของคนในชุมชน เช่น การประกอบอาชีพ การแต่งกาย การสื่อสาร ประเพณีในชุมชนจากอดีต ถึงปัจจุบัน - สาเหตุของการเปลี่ยนแปลง วิถีชีวิตของคนในชุมชน วิถีชีวิตของคนในชุมชน และสาเหตุของ การเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิต ของคนในชุมชน อำเภอเมืองนครสวรรค์ อำเภอเก้าเลี้ยว อำเภอโกรกพระ อำเภอชุมแสง อำเภอพยุหะคีรี -ประวัติศาสตร์ -อาชีพ และเศรษฐกิจ ส 4.2 ป.2/2 อธิบายผลกระทบของก ารเปลี่ยนแปลง ที่มีต่อวิถีชีวิตของคน ในชุมชน - การเปลี่ยนแปลง ของวิถีชีวิต ของคนในชุมชนทางด้านต่างๆ - ผลกระทบของ การเปลี่ยนแปลงที่มีต่อวิถีชีวิต ของคนในชุมชน อำเภอเมืองนครสวรรค์ การทำเครื่องปั้นดินเผา อำเภอเก้าเลี้ยว การแต่งกาย ชาวไทยทรงดำ อำเภอโกรกพระ การทำจักสานไม้ไผ่ อำเภอชุมแสง การทำน้ำตาลสด น้ำตาลปึก ภูมิปัญญา และเทคโนโลยี ท้องถิ่น

๑๒๗ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ อำเภอพยุหะคีรี การละเล่นพื้นเมือง “เต้นกำรำเคียว” ป.3 ส 4.2 ป.3/1 ระบุปัจจัยที่มีอิทธิพลต่ อการตั้งถิ่นฐานและพัฒ นาการของชุมชน - ปัจจัยการตั้งถิ่นฐาน ของชุมชนซึ่งขึ้นอยู่กับปัจจัย ทางภูมิศาสตร์และปัจจัย ทางสังคม เช่น ความเจริญทางเทคโนโลยี การคมนาคม ความปลอดภัย - ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพัฒนา การของชุมชนทั้งปัจจัยทาง ภูมิศาสตร์และปัจจัยทางสังคม ปัจจัยการตั้งถิ่นฐานของชุม ชนซึ่งขึ้นอยู่กับปัจจัยทางภู มิศาสตร์ และปัจจัยทางสังคม อำเภอเมืองนครสวรรค์ อำเภอเก้าเลี้ยว อำเภอโกรกพระ อำเภอชุมแสง อำเภอพยุหะคีรี - ประวัติศาสตร์ - อาชีพ และเศรษฐกิจ ส 4.2 ป.3/2 สรุปลักษณะที่สำคัญ ของขนบธรรมเนียม ประเพณี และวัฒนธรรม ของชุมชน - ขนบธรรมเนียม ประเพณีและวัฒนธรรมชุมชน ของตนที่เกิดจากปัจจัย ทางภูมิศาสตร์และปัจจัย ทางสังคม - ขนบธรรมเนียมประเพณี และวัฒนธรรมของชุมชนอื่น ๆ ที่มีความเหมือน และความต่าง กับชุมชนของตนเอง ขนบธรรมเนียม ประเพณีและวัฒนธรรม ชุมชนของตนที่เกิดจาก ปัจจัยทางภูมิศาสตร์ และปัจจัยทางสังคม เช่น อำเภอเมืองนครสวรรค์ 1. ประเพณีแห่เจ้าพ่อ เจ้าแม่ปากน้ำโพ 2. รำกลองยาว 3. รำโทน อำเภอเก้าเลี้ยว 1. แห่เจ้าพ่อเจ้าแม่ เก้าเลี้ยว 2. งานประเพณีตามรอย พระพุทธเจ้าหลวงเสด็จ ประพาสต้น 3. งานสืบสานประเพณี ไทดำ อำเภอโกรกพระ 1. ประเพณีเจ้าพ่อ เจ้าแม่โกรกพระ 2. ประเพณีข้าวแช่ บางมะฝ่อ 5. วัฒนธรรม ประเพณีและงาน เทศกาล

๑๒๘ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ อำเภอชุมแสง 1. ประเพณีแห่เจ้าพ่อ เจ้าแม่ชุมแสง 2. ตำนานด่างเกยไชย 3. ผลิตภัณฑ์ จากตาลโตนด อำเภอพยุหะคีรี 1. ประเพณีตักบาตร เทียนโพธิ์ 2. ประเพณีงานวัดเขา เพ็ญเดือน 3 วัดเขาแก้ว ป.4 ส 4.2 ป.4/2 ยกตัวอย่างหลักฐาน ทางประวัติศาสตร์ที่ พบในท้องถิ่นที่แสดงพั ฒนาการของ มนุษยชาติ - หลักฐานทางประวัติศาสตร์ ที่พบในท้องถิ่นที่แสดงพัฒนา การของมนุษยชาติในดินแดน ไทยโดยสังเขป อำเภอเมืองนครสวรรค์ 1. วัดนครสวรรค์ (วัดหัวเมือง) 2. วัดวรนาถบรรพต (วัดกบ) 3. วัดคีรีวงศ์ มหาเจดีย์พระจุฬามณี เจดีย์ 4. วัดจอมคีรีนาคพรต (วัดเขา) 5. วัดศรีสวรรค์ สังฆาราม (วัดถือน้ำ) 6. วัดท่าพระเจริญพรต อำเภอเก้าเลี้ยว วัดมหาโพธิใต้ อำเภอโกรกพระ 1. วัดโกรกพระเหนือ 2. วัดบางมะฝ่อ 3. วัดท่าซุด อำเภอชุมแสง 1. วัดพระบรมธาตุ (วัดเกยไชยเหนือ) 2. วัดทับกฤชเหนือ อำเภอพยุหะคีรี เมืองโบราณโคกไม้เดน โบราณสถาน โบราณวัตถุ

๑๒๙ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ ป.5 ส 4.2 ป.5/2 อภิปรายอิทธิพลของ วัฒนธรรมต่างชาติที่มีต่ อสังคมไทยปัจจุบัน โดยสังเขป - การเข้ามาของวัฒนธรรม ต่างชาติในสังคมไทย เช่น อาหาร ภาษา การแต่งกาย ดนตรี โดยระบุลักษณะ สาเหตุและผล - อิทธิพลที่หลากหลายใน กระแสของวัฒนธรรมต่างชาติต่ อสังคมไทยในปัจจุบัน การเข้ามาของ วัฒนธรรมต่างชาติ ในสังคมไทย อำเภอเมืองนครสวรรค์ 1. ขนมเปี๊ยะโมจิ 2. ขนมอึ่งอ่าง บ้านแก่ง อำเภอเก้าเลี้ยว ข้าวฟ่างเปียก อำเภอโกรกพระ ข้าวแช่บางมะฝ่อ อำเภอชุมแสง ผลิตภัณฑ์จากตาลโตนด อำเภอพยุหะคีรี 1. ขนมเปี๊ยะ 2. ขนมต้มญวน 5. วัฒนธรรม ประเพณีและงานเ ทศกาล 9. สินค้าผลิตภัณฑ์ (OTOP) ม.1 ส 4.2 ม.1/2 ระบุความสำคัญของ แหล่งอารยธรรมใน ภูมิภาคเอเชียตะวัน ออกเฉียงใต้ - อิทธิพลของอารยธรรม โบราณในดินแดนไทยที่มี ต่อพัฒนาการของสังคมไทยในปั จจุบัน อำเภอเมืองนครสวรรค์ ประเพณีแห่เจ้าพ่อเจ้าแม่ ปากน้ำโพ อำเภอเก้าเลี้ยว แห่เจ้าพ่อเจ้าแม่เก้าเลี้ยว อำเภอโกรกพระ 1. ประเพณีเจ้าพ่อ เจ้าแม่โกรกพระ 2. ประเพณีข้าวแช่ บางมะฝ่อ อำเภอชุมแสง ประเพณีแห่เจ้าพ่อ เจ้าแม่ชุมแสง อำเภอพยุหะคีรี ตำนานวัดเขาแก้ว วัฒนธรรม ประเพณี และงานเทศกาล

๑๓๐ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม สาระที่ ๔ ประวัติศาสตร์ มาตรฐาน ส ๔.๓ เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภูมิใจและธำรงความเป็นไทย ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ ป.1 ส 4.3 ป.1/1 อธิบายความหมาย และความสำคัญของ สัญลักษณ์สำคัญของชา ติไทย และปฏิบัติตนได้ ถูกต้อง - เอกลักษณ์อื่น ๆ เช่น แผนที่ประเทศไทย ประเพณีไทย อาหารไทย (อาหารไทย ที่ต่างชาติยกย่อง เช่น ต้มยำกุ้ง ผัดไทย) ที่มีความภาคภูมิใจ และมีส่วนร่วม ที่จะอนุรักษ์ไว้ เอกลักษณ์อื่น ๆ (อาหาร ) เช่น - กระยาสารท - ข้าวเม่าทอด - น้ำตาลเกยไชย - ปลาร้า - ขนมอึ่งอ่าง บ้านแก่ง - ข้าวฟ่างเปียก - ข้าวแช่บางมะฝ่อ เอกลักษณ์อื่น ๆ (วัฒนธรรมประเพณี) อำเภอเมืองนครสวรรค์ 1.ประเพณีแห่เจ้าพ่อ เจ้าแม่ปากน้ำโพ 2. รำกลองยาว 3. รำโทน อำเภอเก้าเลี้ยว 1. แห่เจ้าพ่อเจ้าแม่ เก้าเลี้ยว 2. งานประเพณี ตามรอยพระพุทธเจ้าหลวงเ สด็จประพาสต้น 3. งานสืบสานประเพณี ไทดำ อำเภอโกรกพระ 1. ประเพณีเจ้าพ่อ เจ้าแม่โกรกพระ 2. ประเพณีข้าวแช่ บางมะฝ่อ อำเภอชุมแสง 1. ประเพณีแห่เจ้าพ่อ วัฒนธรรม ประเพณี และงานเทศกาล

๑๓๑ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ เจ้าแม่ชุมแสง 2. ตำนานด่างเกยไชย 3. ผลิตภัณฑ์จาก ตาลโตนด อำเภอพยุหะคีรี 1. ประเพณีตักบาตร เทียนโพธิ์ 2. ประเพณีงานวัดเขา เพ็ญเดือน 3 วัดเขาแก้ว ส 4.3 ป.1/2 บอกสถานที่สำคัญซึ่ง เป็นแหล่งวัฒนธรรม ในชุมชน - ตัวอย่างของแหล่ง วัฒนธรรมในชุมชนที่ใกล้ตัว นักเรียน เช่น วัด ตลาด พิพิธภัณฑ์ มัสยิด โบสถ์คริสต์ โบราณสถาน โบราณวัตถุ - คุณค่าและความสำคัญของ แหล่งวัฒนธรรมในชุมชน ในด้านต่างๆ เช่น เป็นแหล่งท่องเที่ยว เป็นแหล่งเรียนรู้ โบราณสถานโบราณวัตถุ - วัดนครสวรรค์ (วัดหัวเมือง - วัดวรนาถบรรพต (วัดกบ) - วัดคีรีวงศ์มหาเจดีย์ พระจุฬามณีเจดีย์ - วัดจอมคีรีนาคพรต (วัดเขา) - วัดศรีสวรรค์สังฆาราม (วัดถือน้ำ) - วัดท่าพระเจริญพรต เดิมชื่อ วัดบ้านมะเกลือ - วัดเกาะหงส์ - วัดศรีอุทุมพร - วัดช่องคีรีศรีสิทธิวรา - ศาลหลักเมือง - สะพานเดชาติวงศ์ - ศาลเจ้าพ่อเทพารักษ์ เจ้าแม่ - สถานีรถไฟ จังหวัดนครสวรรค์ - วัดเก้าเลี้ยว - วัดพระหน่อธรณินทร์ ใกล้วารินคงคาราม (วัดเขา ดินใต้) - วัดหัวดงใต้ โบราณสถาน โบราณวัตถุ

๑๓๒ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ - อุโบสถเก่า - วัดหัวดงใต้ - วัดเขาดินเหนือ - วิหารนาอีฟ - วัดโกรกพระเหนือ - วัดบางมะฝ่อ - วัดท่าซุด - วัดพระบรมธาตุ (วัดเกยไชยเหนือ) - วัดทับกฤชเหนือ - วัดถ้ำเนินพระปรางค์ (วัดป่าพันลานใต้) - เมืองโบราณ โคกไม้เดน - วัดพระปรางค์เหลือง - วัดสระทะเล - วัดเขาแก้ว - วัดเขาดินเหนือ - วิหารนาอีฟ - วัดโกรกพระเหนือ - วัดบางมะฝ่อ - วัดท่าซุด - วัดพระบรมธาตุ (วัดเกยไชยเหนือ) - วัดทับกฤชเหนือ - วัดถ้ำเนินพระปรางค์ (วัดป่าพันลานใต้) - เมืองโบราณ โคกไม้เดน - วัดพระปรางค์เหลือง - วัดสระทะเล - วัดเขาแก้ว วัฒนธรรมประเพณี

๑๓๓ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ อำเภอเมืองนครสวรรค์ 1.ประเพณีแห่เจ้าพ่อเจ้าแม่ ปากน้ำโพ 2. รำกลองยาว 3. รำโทน อำเภอเก้าเลี้ยว 1. แห่เจ้าพ่อเจ้าแม่ เก้าเลี้ยว 2. งานประเพณีตามรอย พระพุทธเจ้าหลวงเสด็จ ประพาสต้น 3. สืบสานประเพณีไทดำ อำเภอโกรกพระ 1. ประเพณีเจ้าพ่อ เจ้าแม่โกรกพระ 2. ประเพณีข้าวแช่ บางมะฝ่อ อำเภอชุมแสง 1. ประเพณีแห่เจ้าพ่อ เจ้าแม่ชุมแสง 2. ตำนานด่างเกยไชย 3. ผลิตภัณฑ์จาก ตาลโตนด อำเภอพยุหะคีรี 1. ประเพณีตักบาตร เทียนโพธิ์ 2. ประเพณีงานวัดเขา เพ็ญเดือน 3 วัดเขาแก้ว ป.2 ส 4.3 ป.2/1ระบุบุคคลที่ทำ ประโยชน์ต่อท้องถิ่น หรือประเทศชาติ - บุคคลในท้องถิ่น ที่ทำคุณประโยชน์ต่อการสร้างส รรค์วัฒนธรรม และความมั่นคงของ ท้องถิ่นและประเทศชาติใน อดีตที่ควรนำเป็น แบบอย่าง - ผลงานของบุคคลใน อำเภอเมืองนครสวรรค์ ๑. หลวงพ่อจ้อย ๒. ขุนวีวรณ์สุขวิทยา อำเภอเก้าเลี้ยว ๑. หลวงพ่อเฮง ๒. พระครูนิติธรรมคุณ (หลวงพ่อหน่อง) ๑. พระครูนิติธรรมคุต บุคคลสำคัญ

๑๓๔ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ ท้องถิ่นที่น่าภาคภูมิใจ (หลวงพ่อฉ่ำ) อำเภอโกรกพระ ๑. หลวงพ่ออ่อน จันทโชโต (พระครูนิภาสธรรมคุณ) อำเภอชุมแสง ๑. หลวงพ่ออยู่ วัดเกยไชย ๒. หลวงปู่ฮ้อ วัดชุมแสง ๓. หลวงพ่อจันทร์ ๔. หลวงพ่อสวน วัดท่าไม้ ๕. หลวงพ่อวัดพันลาน อำเภอพยุหะคีรี ๑. หลวงพ่อเดิม พุทธสโร หรือ พระครูนิวาสธรรมขันธ์ ๒. หลวงพ่อเทศ วัดสระทะเล ส 4.3 ป.2/2 ยกตัวอย่างวัฒนธรรม ประเพณี และภูมิปัญญาไทยที่ ภาคภูมิใจและ ควรอนุรักษ์ไว้ - ตัวอย่างของวัฒนธรรม ประเพณีไทย เช่น การทำความเคารพ อาหารไทย ภาษาไทย ประเพณีสงกรานต์ ฯลฯ - คุณค่าของวัฒนธรรม และประเพณีไทย ที่มีต่อสังคมไทย - ภูมิปัญญาของคนไทย ในท้องถิ่นของนักเรียน วัฒนธรรมประเพณี อำเภอเมืองนครสวรรค์ 1.ประเพณีแห่เจ้าพ่อเจ้าแม่ ปากน้ำโพ 2. รำกลองยาว 3. รำโทน อำเภอเก้าเลี้ยว 1. แห่เจ้าพ่อเจ้าแม่ เก้าเลี้ยว 2. งานประเพณีตามรอย พระพุทธเจ้าหลวงเสด็จ ประพาสต้น 3. งานสืบสานประเพณีไทดำ อำเภอโกรกพระ 1. ประเพณีเจ้าพ่อ เจ้าแม่โกรกพระ วัฒนธรรม ประเพณีและงานเ ทศกาล

๑๓๕ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ 2. ประเพณีข้าวแช่ บางมะฝ่อ อำเภอชุมแสง 1. ประเพณีแห่เจ้าพ่อ เจ้าแม่ชุมแสง 2. ตำนานด่างเกยไชย 3. ผลิตภัณฑ์ จากตาลโตนด อำเภอพยุหะคีรี 1. ประเพณีตักบาตร เทียนโพธิ์ 2. ประเพณีงานวัด เขาเพ็ญเดือน 3 วัดเขาแก้ว

๑๓๖ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม สาระที่ ๕ ภูมิศาสตร์ มาตรฐาน ส ๕.๑ เข้าใจลักษณะทางกายภาพของโลกและความสัมพันธ์ของสรรพสิ่งซึ่งมีผลต่อกัน ใช้แผนที่และเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ในการค้นหา วิเคราะห์ และสรุปข้อมูลตามกระบวนการทางภูมิศาสตร์ ตลอดจนใช้ภูมิสารสนเทศอย่างมีประสิทธิภาพ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ ป.1 ส 5.1 ป.1/1 จําแนกสิ่งแวดล้อมรอบ ตัวที่เกิดขึ้นเองตามธรร มชาติและที่มนุษย์สร้าง ขึ้น สิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นเองตาม ธรรมชาติและที่มนุษย์ สร้างขึ้นที่บ้าน และ ที่โรงเรียน สิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นเองตาม ธรรมชาติและที่มนุษย์สร้าง ขึ้นที่บ้านและที่โรงเรียน เช่น อำเภอเมืองนครสวรรค์ 1. หอชมเมือง 2. บึงบอระเพ็ด 3. พาสาน 4. สถานีรถไฟ 5. คลองญวณชวนรักษ์ 6. วัดคีรีวงศ์ 7. กองเสบียงฟาร์ม 8. อุทยานนกน้ำ 9. พิพิธภัณฑ์ค่าย จิระประวัติ 10. ศูนย์วิทยาศาสตร์ เพื่อการศึกษาจังหวัด นครสวรรค์ อำเภอเก้าเลี้ยว 1. รอยพระบาทจำลอง 2. โบสถ์เก่าแก่ 3. วัดพระหน่อธรณินทร์ฯ 4. วังปลาท่าน้ำ วัดมหาโพธิเหนือ 5. วังปลาหน้าวัดเก้าเลี้ยว 6. ตลาดเจ้าค่ะ 7. มหาเจดีย์พุทธชยันตี วัดเก้าเลี้ยว 8. วิหารนาอีฟ 9. ศาลเจ้าพ่อเจ้าแม่ เก้าเลี้ยว 7. แหล่งท่องเที่ยว

๑๓๗ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ อำเภอโกรกพระ 1. เขาถ้ำพระ 2. บึงหวาย อำเภอชุมแสง 1. วัดพระบรมธาตุ (วัดเกยไชยเหนือ) 2. พิพิธภัณฑ์ ราชาจระเข้ยักษ์ “พญาด่างเกยไชย” 3. พิพิธภัณฑ์ต้นน้ำ 4. ตลาดเทศบาลชุมแสง อำเภอพยุหะคีรี 1. เมืองโบราณโคกไม้เดน 2. เสด็จประพาสต้น วัดพระปรางค์เหลือง 3. วัดสระทะเล 4. วัดเขาแก้ว ส 5.1 ป.1/2 ระบุความสัมพันธ์ของ ตําแหน่ง ระยะ ทิศของสิ่งต่างๆ ความสัมพันธ์ของตําแหน่ง ระยะ ทิศของสิ่งต่างๆ รอบตัว เช่น ที่อยู่อาศัย บ้านของเพื่อนบ้าน ถนน ต้นไม้ ทุ่งนา ไร่ สวน ที่ราบภูเขา แหล่งนํ้า ทิศหลัก (เหนือ ตะวันออก ใต้ ตะวันตก) และที่ตั้งของสิ่งต่างๆ รอบตัว สภาพทางภูมิศาสตร์ (กายภาพและ สิ่งแวดล้อม อำเภอเมืองนครสวรรค์ อำเภอเก้าเลี้ยว อำเภอเก้าเลี้ยว อำเภอโกรกพระ อำเภอชุมแสง อำเภอพยุหะคีรี สภาพ ทางภูมิศาสตร์ (กายภาพและ สิ่งแวดล้อม ส 5.1 ป.1/3 ใช้แผนผังแสดง ตําแหน่งของสิ่งต่างๆ ในห้องเรียน แผนผังแสดงตําแหน่งของ สิ่งต่างๆ ในห้องเรียน สภาพทางภูมิศาสตร์ (กายภาพและ สิ่งแวดล้อม อำเภอเมืองนครสวรรค์ อำเภอเก้าเลี้ยว อำเภอเก้าเลี้ยว อำเภอโกรกพระ อำเภอชุมแสง อำเภอพยุหะคีรี สภาพทาง ภูมิศาสตร์ (กายภาพและ สิ่งแวดล้อม ส 5.1 ป.1/4 สังเกตและบอก การเปลี่ยนแปลงของสภาพ สภาพทางภูมิศาสตร์ (กายภาพและ สิ่งแวดล้อม สภาพทาง ภูมิศาสตร์

๑๓๘ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ การเปลี่ยนแปลง ของสภาพอากาศ ในรอบวัน อากาศในรอบวัน เช่น กลางวัน กลางคืน ความร้อนของอากาศ ฝน-เมฆ-ลม อำเภอเมืองนครสวรรค์ อำเภอเก้าเลี้ยว อำเภอเก้าเลี้ยว อำเภอโกรกพระ อำเภอชุมแสง อำเภอพยุหะคีรี (กายภาพและ สิ่งแวดล้อม ป.2 ส 5.1 ป.2/1 ระบุสิ่งแวดล้อม ทางธรรมชาติ และที่มนุษย์สร้างขึ้น ซึ่งปรากฏ ระหว่างโรงเรียน กับบ้าน สิ่งต่าง ๆ ที่เป็นธรรมชาติกับที่มนุษย์ สร้างขึ้น ซึ่งปรากฏระหว่างโรงเรียน กับบ้าน สิ่งต่าง ๆ ที่เป็นธรรมชาติกับที่มนุษย์ สร้างขึ้น ซึ่งปรากฏระหว่างโรงเรียน กับบ้าน เช่น อำเภอเมืองนครสวรรค์ 1. หอชมเมือง 2. บึงบอระเพ็ด 3. พาสาน 4. สถานีรถไฟ 5. คลองญวณชวนรักษ์ 6. วัดคีรีวงศ์ 7. กองเสบียงฟาร์ม 8. อุทยานนกน้ำ 9. พิพิธภัณฑ์ ค่ายจิระประวัติ 10. ศูนย์วิทยาศาสตร์ เพื่อการศึกษาจังหวัด นครสวรรค์ อำเภอเก้าเลี้ยว 1. รอยพระบาทจำลอง 2. โบสถ์เก่าแก่ 3. วัดพระหน่อธรณินทร์ฯ 4. วังปลาท่าน้ำ วัดมหาโพธิเหนือ 5. วังปลาหน้าวัดเก้าเลี้ยว 6. ตลาดเจ้าค่ะ 7. มหาเจดีย์พุทธชยันตี วัดเก้าเลี้ยว 8. วิหารนาอีฟ แหล่งท่องเที่ยว

๑๓๙ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ 9. ศาลเจ้าพ่อเจ้า แม่เก้าเลี้ยว อำเภอโกรกพระ 1. เขาถ้ำพระ 2. บึงหวาย อำเภอชุมแสง 1. วัดพระบรมธาตุ (วัดเกยไชยเหนือ) 2. พิพิธภัณฑ์ ราชาจระเข้ยักษ์ “พญาด่างเกยไชย” 3. พิพิธภัณฑ์ต้นน้ำ 4. ตลาดเทศบาลชุมแสง อำเภอพยุหะคีรี 1. เมืองโบราณโคกไม้เดน 2. เสด็จประพาสต้น วัดพระปรางค์เหลือง 3. วัดสระทะเล 4. วัดเขาแก้ว ป.4 ส 5.1 ป.4/1 สืบค้นและอธิบาย ข้อมูลลักษณะ ทางกายภาพของ จังหวัดตนเอง ด้วยแผนที่และรูปถ่าย - ลักษณะทางกายภาพ ของจังหวัดตนเอง สภาพทางภูมิศาสตร์ (กายภาพและ สิ่งแวดล้อม อำเภอเมืองนครสวรรค์ อำเภอเก้าเลี้ยว อำเภอเก้าเลี้ยว อำเภอโกรกพระ อำเภอชุมแสง อำเภอพยุหะคีรี สภาพทาง ภูมิศาสตร์ (กายภาพและ สิ่งแวดล้อม ส 5.1 ป.4/2 ระบุแหล่งทรัพยากร และสถานที่สำคัญ ในจังหวัดของตนด้วยแ ผนที่และ รูปถ่าย - แหล่งทรัพยากรและสถานที่ สำคัญ ในจังหวัดของตน อำเภอเมืองนครสวรรค์ 1. หอชมเมือง 2. บึงบอระเพ็ด 3. พาสาน 4. สถานีรถไฟ 5. คลองญวณชวนรักษ์ 6. วัดคีรีวงศ์ 7. กองเสบียงฟาร์ม 8. อุทยานนกน้ำ แหล่งท่องเที่ยว

๑๔๐ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ 9. พิพิธภัณฑ์ค่าย จิระประวัติ 10. ศูนย์วิทยาศาสตร์ เพื่อการศึกษาจังหวัด นครสวรรค์ อำเภอเก้าเลี้ยว 1. รอยพระบาทจำลอง 2. โบสถ์เก่าแก่ 3. วัดพระหน่อธรณินทร์ฯ 4. วังปลาท่าน้ำ วัดมหาโพธิเหนือ 5. วังปลาหน้าวัดเก้าเลี้ยว 6. ตลาดเจ้าค่ะ 7. มหาเจดีย์พุทธชยันตี วัดเก้าเลี้ยว 8. วิหารนาอีฟ 9. ศาลเจ้าพ่อเจ้า แม่เก้าเลี้ยว อำเภอโกรกพระ 1. เขาถ้ำพระ 2. บึงหวาย อำเภอชุมแสง 1. วัดพระบรมธาตุ (วัดเกยไชยเหนือ) 2. พิพิธภัณฑ์ ราชาจระเข้ยักษ์ “พญาด่างเกยไชย” 3. พิพิธภัณฑ์ต้นน้ำ 4. ตลาดเทศบาลชุมแสง อำเภอพยุหะคีรี 1. เมืองโบราณโคกไม้เดน 2. เสด็จประพาสต้น วัดพระปรางค์เหลือง 3. วัดสระทะเล 4. วัดเขาแก้ว

๑๔๑ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ ส 5.1 ป.4/3 อธิบายลักษณะทาง กายภาพที่ส่งผลต่อ แหล่งทรัพยากรและ สถานที่สำคัญ ในจังหวัด - ลักษณะทางกายภาพที่ส่งผล ต่อ แหล่งทรัพยากร และสถานที่สำคัญ ในจังหวัด อำเภอเมืองนครสวรรค์ 1. หอชมเมือง 2. บึงบอระเพ็ด 3. พาสาน 4. สถานีรถไฟ 5. คลองญวณชวนรักษ์ 6. วัดคีรีวงศ์ 7. กองเสบียงฟาร์ม 8. อุทยานนกน้ำ 9. พิพิธภัณฑ์ค่าย จิระประวัติ 10. ศูนย์วิทยาศาสตร์ เพื่อการศึกษาจังหวัด นครสวรรค์ อำเภอเก้าเลี้ยว 1. รอยพระบาทจำลอง 2. โบสถ์เก่าแก่ 3. วัดพระหน่อธรณินทร์ฯ 4. วังปลาท่าน้ำ วัดมหาโพธิเหนือ 5. วังปลาหน้าวัดเก้าเลี้ยว 6. ตลาดเจ้าค่ะ 7. มหาเจดีย์พุทธชยันตี วัดเก้าเลี้ยว 8. วิหารนาอีฟ 9. ศาลเจ้าพ่อเจ้า แม่เก้าเลี้ยว อำเภอโกรกพระ 1. เขาถ้ำพระ 2. บึงหวาย อำเภอชุมแสง 1. วัดพระบรมธาตุ (วัดเกยไชยเหนือ) 2. พิพิธภัณฑ์ ราชาจระเข้ยักษ์ “พญาด่างเกยไชย” แหล่งท่องเที่ยว

๑๔๒ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ 3. พิพิธภัณฑ์ต้นน้ำ 4. ตลาดเทศบาลชุมแสง อำเภอพยุหะคีรี 1. เมืองโบราณ โคกไม้เดน 2. เสด็จประพาสต้น วัดพระปรางค์เหลือง 3. วัดสระทะเล 4. วัดเขาแก้ว ป.5 ส 5.1 ป.5/1 สืบค้นและอธิบาย ข้อมูลลักษณะ ทางกายภาพของ ภูมิภาคของตนด้วย แผนที่และรูปถ่าย - ลักษณะทางกายภาพ ในภูมิภาคของตน สภาพทางภูมิศาสตร์ (กายภาพและ สิ่งแวดล้อม อำเภอเมืองนครสวรรค์ อำเภอเก้าเลี้ยว อำเภอเก้าเลี้ยว อำเภอโกรกพระ อำเภอชุมแสง อำเภอพยุหะคีรี สภาพทาง ภูมิศาสตร์ (กายภาพและ สิ่งแวดล้อม ส 5.1 ป.5/2 อธิบายลักษณะทาง กายภาพที่ส่งผลต่อ แหล่งทรัพยากรและ สถานที่สำคัญ ในภูมิภาคของตน ลักษณะทางกายภาพที่ส่งผล ต่อแหล่งทรัพยากร และ สถานที่สำคัญ ในภูมิภาค ของตน สภาพทางภูมิศาสตร์ (กายภาพและ สิ่งแวดล้อม อำเภอเมืองนครสวรรค์ อำเภอเก้าเลี้ยว อำเภอเก้าเลี้ยว อำเภอโกรกพระ อำเภอชุมแสง อำเภอพยุหะคีรี สภาพทาง ภูมิศาสตร์ (กายภาพและ สิ่งแวดล้อม ป.6 ส 5.1 ป.6/1 สืบค้นและอธิบาย ข้อมูลลักษณะ ทางกายภาพของ ประเทศไทยด้วยแผนที่ รูปถ่าย ทางอากาศ และภาพจากดาวเทียม เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ (แผนที่ รูปถ่าย ทางอากาศ ภาพจากดาวเทียม ) ที่แสดง ลักษณะทางกายภาพ ของประเทศไทย สภาพทางภูมิศาสตร์ (กายภาพและ สิ่งแวดล้อม อำเภอเมืองนครสวรรค์ อำเภอเก้าเลี้ยว อำเภอเก้าเลี้ยว อำเภอโกรกพระ อำเภอชุมแสง อำเภอพยุหะคีรี สภาพทาง ภูมิศาสตร์ (กายภาพและ สิ่งแวดล้อม

๑๔๓ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม สาระที่ ๕ ภูมิศาสตร์ มาตรฐาน ส ๕.๒ เข้าใจปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับสิ่งแวดล้อมทางกายภาพที่ก่อให้เกิดการสร้างสรรค์วิถีการดำเนินชีวิต มีจิตสำนึกและมีส่วนร่วมในการจัดการ ทรัพยากร และสิ่งแวดล้อมเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ ป.1 ส 5.2 ป.1/1 บอกสิ่งต่าง ๆ ที่เกิดตามธรรมชาติ ที่ส่งผลต่อความเป็น อยู่ของมนุษย์ - สิ่งแวดล้อมทางกายภาพที่มี ผลต่อ ความเป็นอยู่ของมนุษย์ เช่น ที่อยู่อาศัย เครื่องแต่งกาย และอาหาร สภาพทางภูมิศาสตร์ (กายภาพและ สิ่งแวดล้อม อำเภอเมืองนครสวรรค์ อำเภอเก้าเลี้ยว อำเภอโกรกพระ อำเภอชุมแสง อำเภอพยุหะคีรี สภาพ ทางภูมิศาสตร์ (กายภาพและ สิ่งแวดล้อม ส 5.2 ป.1/2 สังเกตและ เปรียบเทียบ การเปลี่ยนแปลงของสิ่ง แวดล้อม ที่อยู่รอบตัว เพื่อการปฏิบัติตน อย่างเหมาะสม - การเปลี่ยนแปลงของ สิ่งแวดล้อมที่อยู่รอบตัว - อิทธิพลของสิ่งแวดล้อม ที่ส่งผลต่อการปฏิบัติตน อย่างเหมาะสม อำเภอเมืองนครสวรรค์ 1. การทำเครื่องปั้น ดินเผา ได้แก่ โอ่ง อ่าง กระถางปลูกต้นไม้ เป็นต้น 2. อ่างเก็บน้ำ บางพระหลวง 3. ทวินฟาร์มปูนา บ้านเขาดิน 4. ศูนย์ศิลปหัตถกรรม และอุตสาหกรรมพื้นบ้าน จังหวัดนครสวรรค์ (จักสานไม้ไผ่และหวาย) 5. อุทยานนกน้ำ บึงบอระเพ็ด 6. ฟาร์มแกะทหารช่าง 7. บึงบอระเพ็ด 8. ศูนย์การศึกษา กลุ่มวิสาหกิจชุมชนบ้านบ่อ พะยอม อำเภอเก้าเลี้ยว 1. การทำน้ำหมัก ชีวภาพไล่แมลง 2. การทำน้ำฝรั่ง ภูมิปัญญาและ เทคโนโลยี ท้องถิ่น

๑๔๔ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ 3.การแต่งกายชาวไทย ทรงดำ 4. การทำอาหารไทย โบราณ 5.การปลูกพืชสมุนไพร ท้องถิ่น 6. อโรคะยาศาล มีนวดแผนไทย สมุนไพร รับรองโดยกระทรวง สาธารณสุข 7. ตลาดเจ้าค่ะ 8. อ่างมะลิ อำเภอโกรกพระ - จักสานไม้ไผ่ - แกะสลักไม้มงคล - ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อ การศึกษานครสวรรค์ - สวนพฤกษศาสตร์ - โรงสีข้าวชุมชน - สถานีพัฒนาที่ดิน นครสวรรค์ อำเภอชุมแสง - งานจักรสานตะกร้า จากไม้ไผ่ - การทำการเกษตร แบบพอเพียง - น้ำตาลสด น้ำตาลปึก - ศูนย์การเรียนรู้เศรษฐกิจ พอเพียง ของผู้ใหญ่พิชัย บุญโชติ เกยไชย อำเภอพยุหะคีรี - .การแสดงเต้นกำรำเคียว - สถาบันการเรียนรู้ เพื่อชุมชน หมู่ 9 บ้านหัวงิ้ว แชมพูสมุนไพรดอกอัญชัน “ศรัณยา”

๑๔๕ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ - การจัดทำไม้กวาด ทางมะพร้าว โดยผู้มีประสบการณ์ การทำไม้กวาดทาง มะพร้าวมากกว่า 30 ปี ป.3 ส 5.2 ป.3/1 เปรียบเทียบ การเปลี่ยนแปลง สิ่งแวดล้อมของชุมชน ในอดีตกับ ปัจจุบัน - สิ่งแวดล้อมของชุมชนใน อดีตกับปัจจุบัน ประวัติศาสตร์ อำเภอเมืองนครสวรรค์ อำเภอเก้าเลี้ยว อำเภอโกรกพระ อำเภอชุมแสง อำเภอพยุหะคีรี ประวัติศาสตร์ ส 5.2 ป.3/2 อธิบายการใช้ ประโยชน์จาก สิ่งแวดล้อมและ ทรัพยากรธรรมชาติ ในการสนองความต้อง การพื้นฐาน ของมนุษย์ และการประกอบอาชีพ - การใช้ประโยชน์จาก สิ่งแวดล้อม ในการดำเนินชีวิต ของมนุษย์เช่น การคมนาคม บ้านเรือน และการประกอบ อาชีพในชุมชน - การประกอบอาชีพที่เป็นผล มาจากสิ่งแวดล้อมทาง ธรรมชาติในชุมชน อำเภอเมืองนครสวรรค์ 1. เกษตรกรรม 2. หัตถกรรม 3. การพาณิชยกรรม หรือการค้าขาย 4. ด้านการเงิน/ การธนาคาร 5. อาชีพบริการ พนักงานต้อนรับ โรงแรม หอพัก และอพาร์ตเมนท์ 6. โคกหนองนาเกรียงไกร เหนือ อำเภอเก้าเลี้ยว 1. เกษตรกรรม 2. ค้าขาย 3. หัตถกรรม อำเภอโกรกพระ 1. เกษตรกรรม 2. ค้าขาย 3. หัตถกรรม การทำขนมจีน ข้าวแช่ เครป 4. การทำอาหารแปรรูป อำเภอชุมแสง 1. เกษตรกรรม อาชีพ และเศรษฐกิจ

๑๔๖ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น หมวดหมู่ 2. ค้าขาย 3. หัตถกรรม การทำน้ำตาล การทำน้ำตาลสด 4. การประมง เลี้ยงปลา อำเภอพยุหะคีรี 1. เกษตรกรรม 1.1 การเลี้ยงปลา แหล่งเรียนรู้ได้แก่ วัดเขาสามยอด 2. ค้าขาย 3. หัตถกรรม 3.1 แชมพูสมุนไพร ดอกอัญชัน “ศรัณยา” 3.2 ทำไม้กวาด ทางมะพร้าว แหล่งเรียนรู้ ส 5.2 ป.3/5 อธิบายความสัมพันธ์ ของลักษณะ ทางกายภาพกับ การดำเนินชีวิตของ คนในชุมชน - ภูมิประเทศ และภูมิอากาศ ที่มีผลต่อ การดำเนินชีวิต ของคนในชุมชน สภาพทางภูมิศาสตร์ (กายภาพและ สิ่งแวดล้อม อำเภอเมืองนครสวรรค์ อำเภอเก้าเลี้ยว อำเภอเก้าเลี้ยว อำเภอโกรกพระ อำเภอชุมแสง อำเภอพยุหะคีรี สภาพทาง ภูมิศาสตร์ (กายภาพและ สิ่งแวดล้อม ป.4 ส 5.2 ป.4/1 วิเคราะห์สิ่งแวดล้อม ทางกายภาพที่ส่งผล ต่อการดำเนินชีวิต ของคนในจังหวัด - สิ่งแวดล้อมทางกายภาพที่ ส่งผลต่อการดำเนินชีวิตของคน ในจังหวัด สภาพทางภูมิศาสตร์ (กายภาพและ สิ่งแวดล้อม อำเภอเมืองนครสวรรค์ อำเภอเก้าเลี้ยว อำเภอเก้าเลี้ยว อำเภอโกรกพระ อำเภอชุมแสง อำเภอพยุหะคีรี สภาพทาง ภูมิศาสตร์ (กายภาพและ สิ่งแวดล้อม ส 5.2 ป.4/2 อธิบายการ เปลี่ยนแปลง สิ่งแวดล้อม ในจังหวัด และผลที่เกิดจาก - การเปลี่ยนแปลงสิ่งแวดล้อม ในจังหวัด และผลที่เกิดจาก การเปลี่ยนแปลง เช่น การตั้งถิ่นฐาน การย้ายถิ่น สภาพทางภูมิศาสตร์ (กายภาพและ สิ่งแวดล้อม อำเภอเมืองนครสวรรค์ อำเภอเก้าเลี้ยว อำเภอเก้าเลี้ยว สภาพทาง ภูมิศาสตร์ (กายภาพและ สิ่งแวดล้อม