آسان خوان قانون تجارت

b

‫ﺳﺮﺷﻨﺎﺳﻪ‪ :‬اﺣﻤﺪ زاده‪ ،‬ﻣﻬﺪي‪-1361 ،‬‬
‫ﻋﻨﻮان ﻗﺮاردادي‪ :‬اﻳﺮان‪.‬ﻗﻮاﻧﻴﻦ و اﺣﻜﺎم‬
‫ﻋﻨﻮان و ﻧﺎم ﭘﺪﻳﺪآور‪ :‬آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﺗﺠﺎرت‪ /‬ﺗﺪوﻳﻦ و ﺗﺎﻟﻴﻒ ﻣﻬﺪي اﺣﻤﺪزاده‪.‬‬
‫ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻧﺸﺮ‪ :‬ﺗﻬﺮان‪ :‬ﻃﺮح ﻧﻮﻳﻦ اﻧﺪﻳﺸﻪ‪.1394 ،‬‬
‫ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻇﺎﻫﺮي‪ 176 :‬ص‪ :.‬ﻧﻤﻮدار‪.‬‬

‫ﺷﺎﺑﻚ‪978-600-6284-80-4 :‬‬
‫وﺿﻌﻴﺖ ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻧﻮﻳﺴﻲ‪ :‬ﻓﻴﭙﺎ‬
‫ﻣﻮﺿﻮع‪ :‬ﺣﻘﻮق ﺗﺠﺎرت—اﻳﺮان‬
‫رده ﺑﻨﺪي ﻛﻨﮕﺮه‪ 5 1394 :‬آ ‪ 3‬اﻟﻒ ‪KMH 920/‬‬

‫رده ﺑﻨﺪي دﻳﻮﻳﻲ‪346/5507 :‬‬
‫ﺷﻤﺎره ﻛﺘﺎب ﺷﻨﺎﺳﻲ ﻣﻠﻲ‪4183936 :‬‬

‫اﻧﺘﺸﺎرات ﻃﺮح ﻧﻮﻳﻦ اﻧﺪﻳﺸﻪ‬

‫ﺗﻬﺮان‪ :‬ﺧﻴﺎﺑﺎن ﻓﻠﺴﻄﻴﻦ‪ ،‬ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ از ﺑﻠﻮار ﻛﺸﺎورز‪ ،‬ﺧﻴﺎﺑﺎن ﺷﻬﻴﺪ ﺣﺠﺖ دوﺳﺖ‪ ،‬ﭘﻼك ‪29‬‬

‫ﺗﻠﻔﻦ ‪88986277 - 88986278 :‬‬
‫‪www.tnovin.com‬‬

‫ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ‬

‫آﺳﺎن ﺧﻮان ﻗﺎﻧﻮن ﺗﺠﺎرت‬

‫ﻣﻬﺪي اﺣﻤﺪزاده‬
‫ﺗﻴﺮاژ ‪ 2000 :‬ﺟﻠﺪ‬
‫ﭼﺎپ اول‪ :‬زﻣﺴﺘﺎن ‪1394‬‬
‫ﺣﺮوفﻧﮕﺎري و ﺻﻔﺤﻪ آراﻳﻲ‪ :‬ﻣﺠﻴﺪ ﻛﺮﻳﻤﻲ ﻓﺮ‬
‫ﻧﺎﻇﺮ ﭼﺎپ و اﻣﻮر ﻓﻨﻲ‪ :‬ﻣﺤﺴﻦ ﻛﺎرﺑﺨﺶ‬

‫‪66971578-9‬‬
‫ﺣﻖ ﭼﺎپ ﻣﺤﻔﻮظ اﺳﺖ‬
‫ﻗﻴﻤﺖ‪ 130000 :‬رﻳﺎل‬
‫ﺷﺎﺑﻚ‪978-600-6284-80-4 :‬‬
‫‪ISBN: 978-600-6284-80-4‬‬

‫‪#$%‬ن‪*.‬ان‪*+,‬ن)(‪#‬رت‬

‫ﺗﺪوﻳﻦ و ﺗﺎﻟﻴﻒ‪ :‬ﻣﻬﺪي اﺣﻤﺪزاده‬

‫ﻣﻮﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻃﺮح ﻧﻮﻳﻦ اﻧﺪﻳﺸﻪ‬

‫‪www.tnovin.com‬‬

‫ﺻﻔﺤﻪ‬ ‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ‬
‫‪5‬‬ ‫ﺑﺎب اول ‪ :‬ﺗﺠﺎر و ﻣﻌﺎﻣﻼت ﺗﺠﺎري‪..............................................................................................................‬‬
‫‪6‬‬ ‫ﺑﺎب دوم ‪ :‬دﻓﺎﺗﺮ ﺗﺠﺎرﺗﻲ و دﻓﺘﺮ ﺛﺒﺖ ﺗﺠﺎرﺗﻲ ‪.........................................................................................‬‬
‫‪10‬‬ ‫ﺑﺎب ﺳﻮم ‪ :‬ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎي ﺗﺠﺎرﺗﻲ‪..................................................................................................................‬‬
‫‪10‬‬ ‫ﺑﺨﺶ اول ‪ :‬ﺗﻌﺮﻳﻒ و ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺮﻛﺖ ﺳﻬﺎﻣﻲ‪...........................................................................................‬‬
‫‪18‬‬ ‫ﺑﺨﺶ دوم ‪ :‬ﺳﻬﺎم‪...........................................................................................................................................‬‬
‫‪23‬‬ ‫ﺑﺨﺶ ﺳﻮم ‪ :‬ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺳﻬﺎم‪.............................................................................................................................‬‬
‫‪26‬‬ ‫ﺑﺨﺶ ﭼﻬﺎرم ‪ :‬اوراق ﻗﺮﺿﻪ‪...........................................................................................................................‬‬
‫‪30‬‬ ‫ﺑﺨﺶ ﭘﻨﺠﻢ ‪ :‬ﻣﺠﺎﻣﻊ ﻋﻤﻮﻣﻲ‪.......................................................................................................................‬‬
‫‪36‬‬ ‫ﺑﺨﺶ ﺷﺸﻢ ‪ :‬ﻫﻴﺎت ﻣﺪﻳﺮه‪...........................................................................................................................‬‬
‫‪45‬‬ ‫ﺑﺨﺶ ﻫﻔﺘﻢ ‪ :‬ﺑﺎزرﺳﺎن‪...................................................................................................................................‬‬
‫‪47‬‬ ‫ﺑﺨﺶ ﻫﺸﺘﻢ ‪ :‬ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺷﺮﻛﺖ‪.....................................................................................................‬‬
‫‪56‬‬ ‫ﺑﺨﺶ ﻧﻬﻢ ‪ :‬اﻧﺤﻼل و ﺗﺼﻔﻴﻪ‪........................................................................................................................‬‬
‫‪61‬‬ ‫ﺑﺨﺶ دﻫﻢ ‪ :‬ﺣﺴﺎب ﻫﺎي ﺷﺮﻛﺘﻲ‪..............................................................................................................‬‬
‫‪63‬‬ ‫ﺑﺨﺶ ﻳﺎزدﻫﻢ ‪ :‬ﻣﻘﺮرات ﺟﺰاﻳﻲ‪....................................................................................................................‬‬
‫‪70‬‬ ‫ﺑﺨﺶ دوازدﻫﻢ ‪ :‬ﻣﻘﺮرات ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎي ﺳﻬﺎﻣﻲ‪........................................................‬‬
‫‪111‬‬ ‫ﺑﺎب ﭼﻬﺎرم ‪ :‬ﺑﺮات – ﻓﺘﻨﻪ ﻃﻠﺐ – ﭼﻚ‪....................................................................................................‬‬
‫‪127‬‬ ‫ﺑﺎب ﭘﻨﺠﻢ ‪ :‬اﺳﻨﺎد در وﺟﻪ ﺣﺎﻣﻞ‪................................................................................................................‬‬
‫‪132‬‬ ‫ﺑﺎب ﻫﻔﺘﻢ ‪ :‬ﺣﻖ اﻟﻌﻤﻞ ﻛﺎري‪.......................................................................................................................‬‬
‫‪136‬‬ ‫ﺑﺎب ﻫﺸﺘﻢ ‪ :‬ﻗﺮارداد ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ‪................................................................................................................‬‬
‫‪140‬‬ ‫ﺑﺎب ﻧﻬﻢ ‪ :‬ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻘﺎم ﺗﺠﺎرﺗﻲ و ﺳﺎﻳﺮ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎن ﺗﺠﺎرﺗﻲ‪.........................................................................‬‬
‫‪141‬‬ ‫ﺑﺎب دﻫﻢ ‪ :‬ﺿﻤﺎﻧﺖ‪.........................................................................................................................................‬‬
‫‪143‬‬ ‫ﺑﺎب ﻳﺎزدﻫﻢ ‪ :‬در ورﺷﻜﺴﺘﮕﻲ‪......................................................................................................................‬‬
‫‪166‬‬ ‫ﺑﺎب دوازدﻫﻢ ‪ :‬در ورﺷﻜﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﺗﻘﺼﻴﺮ و ورﺷﻜﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﺗﻘﻠﺐ‪........................................................‬‬
‫‪169‬‬ ‫ﺑﺎب ﺳﻴﺰدﻫﻢ ‪ :‬در اﻋﺎده اﻋﺘﺒﺎر ‪...................................................................................................................‬‬
‫‪172‬‬ ‫ﺑﺎب ﭼﻬﺎردﻫﻢ ‪ :‬اﺳﻢ ﺗﺠﺎرﺗﻲ‪........................................................................................................................‬‬
‫‪173‬‬ ‫ﺑﺎب ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ ‪ :‬ﺷﺨﺼﻴﺖ ﺣﻘﻮﻗﻲ‪.................................................................................................................‬‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪5‬‬

‫با قابنواون تل‪:‬جاترجتا نرموودمارعایملات ت‪5‬جاري‬
‫ماده ‪ :1‬تعريف تاجر‪:‬‬

‫تاجر كسي است كه شغل معمولي خود را معاملات تجارتي قرار دهد‪.‬‬

‫فروش‬ ‫ماده ‪ :2‬اعمال تجارتي ذاتي و حكمي‪:‬‬

‫يا اعم از اينكه تصرفاتي در‬ ‫خريد‬
‫اجاره آن شده يا نشده باشد‬ ‫‪ )1‬يا هر نوع مال منقول به قصد‬

‫تحصيل‬

‫خشكي‬ ‫‪ )2‬تصدي به حمل و نقل از راه‬

‫يا‬ ‫دلالي‬
‫آب به هر نحو‬ ‫يا‬

‫‪ )3‬هر قسم عمليات حقالعملكاري يا‬

‫يا هوا‬
‫عاملي‬
‫تسهيل معاملات ملكي‬

‫يا‬ ‫‪ )4‬تصدي به هر نوع تأسيساتي كه براي‬
‫پيدا كردن خدمه‬
‫انجام بعضي امور است از قبيل يا‬

‫تهيه و رساندن ملزومات‬ ‫اعمال تجارتي ذاتي‬
‫و غيره‬

‫‪ )5‬تأسيس و به كار انداختن هر قسم كارخانه مشروط بر اينكه براي‬
‫رفع حوائج شخصي نباشد‬
‫‪ )6‬تصدي به عمليات حراجي‬

‫‪ )7‬تصدي به هر قسم نمايشگاههاي عمومي‬

‫صرافي‬ ‫‪ )8‬هر قسم عمليات‬
‫يا‬

‫بانكي‬

‫‪ )9‬عمليات بيمه بحري و غيربحري‬
‫‪ )11‬كشتيسازي و‬

‫خريدوفروش كشتي‬
‫كشتيراني داخلي و خارجي و‬

‫معاملات مراجعه به آنها‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪6‬‬

‫اعقامناولن تتججااررتت نيموداحركیمي ‪6‬‬
‫معاملات برواتي‬
‫معاملات شركتهاي سهامي‬

‫ماده ‪ :3‬اعمال تجارتي تبعي‪:‬‬
‫‪ )1‬كليه معاملات بين تجار و كسبه و صرافان و بانكها‬
‫‪ )2‬كليه معاملات تجار با غيرتجار براي رفع حوائج تجارتي‬
‫اعمال تجارتي تبعي ‪ )3‬كليه معاملات اجزاء يا خدمه يا شاگرد تاجر براي امور تجارتي‬

‫ارباب خود‬
‫‪ )4‬كليه معاملات شركتهاي تجارتي‬

‫ماده ‪ :4‬معاملات غيرمنقول‪:‬‬
‫معاملات غيرمنقول به هيچوجه تجارتي محسوب نميشود‪.‬‬

‫* البته ماده ‪ 5‬قانون تملك آپارتمانها استثنائي بر اين ماده است و آن هم در خصوص شركتهايي است كه به‬
‫منظور ساخت آپارتمان و ‪ ...‬تشكيل ميشوند و معاملات آنها تجاري محسوب ميشود‪.‬‬

‫ماده ‪ :5‬اماره تجارتي بودن اعمال تاجر‪:‬‬
‫كليه معاملات تاجر تجارتي محسوب ميشود مگراينكه ثابت شود كه معامله مربوط به امور‬

‫تجارتي نيست‬

‫باب دوم‪ :‬دفاتر تجارتي و دفتر ثبت تجارتي‬

‫فصل اول‪ :‬دفاتر تجارتي‬

‫ماده ‪ :6‬اقسام دفتر تجارتي‬

‫‪ )1‬دفتر روزنامه‬

‫اقسام دفتر تجارتي ‪ )2‬دفتر كل‬

‫‪ )3‬دفتر دارايي‬

‫‪ )4‬دفتر كپيه‬

‫هر تاجري به جز كسبه جزء مكلف است اين دفاتر و دفاتر ديگري را كه وزارت دادگستري مقرر‬

‫ميكند داشته باشد‪.‬‬

‫كليه مطالبات و ديون و دادوستد‬ ‫ماده ‪ :7‬دفتر روزنامه‬
‫دفتر روزنامه دفتري است كه تاجر بايد‬
‫خريد و‬ ‫تجارتي و مطالعات رايج به اوراق‬ ‫همهروزه موارد ذيل را در آن ثبت نمايد‬
‫فروش و‬ ‫تجارتي از قبيل‬
‫ظهرنويسي‬ ‫و كليه واردات و صادرات تجارتي‬
‫به هر اسم و رسم و برداشتهاي‬

‫وجوه براي مخارج شخصي‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪7‬‬

‫ماقدانهون‪:8‬تجدافرتتر نكمولد‪:‬اری ‪7‬‬
‫دفتري است كه تاجر بايد كليه معاملات را لااقل هفتهاي يكبار از دفتر روزنامه استخراج‬

‫و انواع مختلف را تشخيص و جدا كرده و هر نوع را در صفحه مخصوص به طور خلاصه ثبت كند‪.‬‬

‫ماده ‪ :9‬دفتر دارايي‪:‬‬

‫دفتر دارايي دفتري است كه تاجر بايد هر سال موارد ‪1‬ـ كليه دارايي منقول و غيرمنقول سال گذشته‬
‫ذيل را در آن ثبت و امضاء نمايد و اين كار بايد تا ‪2‬ـ كليه ديون سال گذشته‬

‫‪3‬ـ كليه مطالبات سال گذشته‬
‫پانزدهم فروردين سال بعد انجام شود‪.‬‬

‫مراسلات و‬ ‫ماده ‪ :11‬دفتر كپيه‪:‬‬

‫دفتري است كه تاجر بايد كليه مخابرات و صادره خود را در آن به ترتيب تاريخ ثبت نمايد‪.‬‬

‫صورتحسابهاي‬

‫مراسلات و مخابرات و صورتحسابهاي وارده نيازي به دفتر نداشته و به ترتيب تاريخ ورود در‬

‫لفاف مخصوص ضبط ميشود‪.‬‬

‫ماده ‪ :11‬امضاي دفتر تجارتي توسط نماينده اداره ثبت‪:‬‬

‫دفاترمذكور در مواد قبل به جز دفتر كپيه قبل از آنكه چيزي در آن نوشته شود توسط‬

‫نماينده اداره ثبت امضا ميشود‪ .‬هر چند براي دفتر كپيه امضاء لازم نيست اما وجود آن دفتر‬

‫‪1‬ـ صفحات دفتر را بشمارد‬ ‫و ترتيب صفحات آن براي تجار الزامي است‪.‬‬

‫‪2‬ـ در صفحه اول و آخر هر‬ ‫ماده ‪ :12‬تنظيم دفاتر تجارتي براي امضاء‪:‬‬
‫دفتر مجموع عدد صفحات‬

‫را با تصريح به اسم و رسم‬ ‫وظايف متصدي امضاء‬ ‫وظايف ارائه ‪ )1‬داراي نحوه ترتيبي باشد‬
‫صاحب دفتر بنويسد و با‬ ‫در امضاي دفتر‬ ‫كننده دفتر ‪ )2‬قيطان كشيده شده باشد‬

‫قيد تاريخ امضاء كند‬
‫‪3‬ـ دو طرف قيطان را با‬

‫مهر سربي وزارت‬ ‫* كليه اعداد حتي تاريخ بايد به تمام حروف باشد‬
‫دادگستري منگنه كند‬ ‫ماده ‪ :13‬نحوه تنظيم دفاتر تجارتي توسط تاجر بعد از امضاء‪:‬‬

‫‪1‬ـ نوشتن كليه معاملات و صادرات و واردات‬ ‫وظايف تاجر هنگام‬
‫در دفاتر به ترتيب تاريخ‬ ‫تنظيم دفاتر تجاري‬

‫‪2‬ـ نگهداري دفاتر تا حداقل ‪ 11‬سال پس از‬
‫ختم سال‬

‫‪3‬ـ اجتناب از تراشيدن‪ ،‬حك كردن‪ ،‬جاي‬
‫سفيد گذاشتن بيش از حد معمول‪ ،‬در‬

‫حاشيه و يا بين سطور نوشتن‬

‫ماده ‪ :14‬سنديت دفاتر تجارتي‪:‬‬
‫دفاتر مذكور در ماده ‪ 6‬و ساير دفاتري كه تجار براي امور تجارتي خود به كار ميبرند سنديت‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪8‬‬

‫دارقاندوبهن تشجرارطتينمكوه‪:‬داری ‪8‬‬
‫‪1‬ـ مطابق مقررات اين قانون مرتب شده باشد‪.‬‬

‫‪2‬ـ بين تجار در امور تجارتي باشد‪.‬‬

‫در صورت عدم رعايت هر يك از دو شرط فوق فقط بر عليه صاحب دفتر معتبر است‪.‬‬
‫ماده ‪ :15‬ضمانت اجراي عدم رعايت مقررات در خصوص دفاتر تجارتي‪:‬‬

‫چنانچه تاجر دفاتر لازمه را نداشته و يا تنظيم آن مطابق مقررات انجام نشده باشد مستحق‬
‫مجازاتهاي ذيل خواهد بود‪:‬‬

‫‪ )1‬جزاي نقدي دويست تا دههزار ريال توسط دادگاه حقوقي و بدون تقاضاي دادستان‬
‫‪ )2‬محاسبه عليالرأس ماليات‬

‫‪ )3‬احتمال ورشكستگي به تقصير‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪9‬‬

‫ف قصانولندتوجما‪:‬ردتفنتمروثدابریت تجارت‪9‬ي‬

‫ماده ‪ :16‬ثبتنام تاجر در دفتر ثبت تجارتي‪:‬‬
‫در نقاطي كه وزارت دادگستري مقتضي بداند و دفتر ثبت تجارتي تأسيس كند كليه تجار ايراني‬

‫و خارجي به استثناء كسبه جزء بايد در مدت مقرر اسم خود را در دفتر ثبت تجارتي ثبت‬
‫كنند وگر نه به جزاي نقدي از دويست تا دوهزار ريال محكوم ميشوند‪.‬‬

‫ماده ‪ :17‬مقررات مربوطه به دفتر ثبت تجارتي را وزارت عدليه با تصريح به موضوعاتي كه بايد‬
‫به ثبت برسد به موجب نظامنامه معين خواهد كرد‪.‬‬

‫ماده ‪ :18‬تكليف تاجر در خصوص درج شماره ثبت‪:‬‬
‫هر تاجري كه مكلف به ثبت است بايد در كليه (اسناد‪ ،‬صورتحسابها‪ ،‬نشريات خطي يا چاپي)‬

‫در ايران به شماره ثبت خود تصريح كند و گرنه به مجازات دويست تا دوهزار ريال جزاي نقدي‬
‫علاوهبر مجازاتهاي فوق محكوم ميشود‪.‬‬
‫ماده ‪ :19‬تعيين كسبه جزء‪:‬‬

‫در ماده ‪ 19‬تعيين كسبه جزء به نظامنامه وزارت دادگستري محول شده است كه در آن‬
‫نظامنامه اشخاص ذيل به عنوان كسبه جزء شناخته ميشوند (هر چند اين تعريف داراي‬

‫اشكالات زيادي است)‬

‫‪ )1‬شخص حقيقي باشد‬ ‫خصوصيات كسبه جزء‬
‫‪ )2‬كسبه‪ ،‬پيشهوران‪ ،‬توليدكنندگان و نظائر آن كه ميزان فروش‬

‫سالانه آنها از يكصد ميليون ريال تجاوز نكند‪.‬‬
‫‪ )3‬ارائهكنندگان خدمات در هر زمينهاي كه مبلغ دريافتي آنها در‬

‫قبال خدمات در سال از پنجاهميليون ريال فراتر نرود‬

‫نمودار تطبيقي تاجر و كسبه جزء‪:‬‬

‫كسبه جزء‬ ‫تاجر‬

‫مشمول تعريف تاجر است‬ ‫مشمول تعريف تاجر است‬ ‫تعريف تاجر‬

‫تكليفي به نگهداري و امضاي دفاتر‬ ‫موظف به نگهداري و امضاي‬ ‫نگهداري و امضاي‬
‫تجارتي ندارد‬ ‫دفاتر است‬ ‫دفاتر تجاري‬

‫تكليفي به ثبتنام تجارتي ندارد‬ ‫مكلف به ثبتنام تجارتي در دفتر‬ ‫ثبتنام تجارتي در‬
‫ثبت تجارتي است‬ ‫دفتر ثبت تجارتي‬
‫ميتواند مدعي اعسار از هزينه دادرسي‬
‫باشد‬ ‫نميتواند مدعي اعسار از هزينه‬ ‫اعسار از هزينه دادرسي‬
‫دادرسي باشد‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪01‬‬

‫با قانبوسن تومج‪:‬ارشترنكمودتارهایي تجار‪1‬ت‪0‬ي‬
‫فصل اول‪ :‬در اقسام مختلف شركتها و قواعد راجع به آنها‬

‫ماده ‪ :21‬اقسام شركتهاي تجارتي‪:‬‬

‫‪ )1‬شركتهاي سهامي‬ ‫انواع شركتهاي‬
‫‪ )2‬شركت با مسئوليت محدود‬ ‫تجارتي‬

‫‪ )3‬شركت تضامني‬
‫‪ )4‬شركت مختلط غيرسهامي‬

‫‪ )5‬شركت مختلط سهامي‬
‫‪ )6‬شركت نسبي‬

‫‪ )7‬شركتهاي تعاوني‬

‫** البته بعضي از شركتهاي فوق هر كدام به چند دسته تقسيم ميشوند مثل شركت تعاوني و شركت سهامي‬

‫كه انواع مختلفي دارند‪.‬‬

‫*** مواد ‪ 21‬تا ‪ 93‬قانون تجارت در خصوص شركتهاي سهامي‪ ،‬با تصويب لايحه اصلاح قسمتي از قانون‬

‫تجارت در سال ‪ 1347‬منسوخ شده است لذا در خصوص اين شركتها در اين مبحث لايحه اصلاح قسمتي از‬
‫قانون تجارت ارائه ميشود‪ .‬البته تعدادي از مواد منسوخ شده همچنان در برخي از شركتها لازمالاجرا است و به‬

‫همين دليل در انتهاي مبحث شركتها آورده ميشود‪.‬‬

‫مبحث اول‪ :‬شركتهاي سهامي‬
‫بخش اول‪ :‬تعريف و تشكيل شركت سهامي‬

‫ماده ‪ :1‬تعريف شركت سهامي‪:‬‬

‫‪ )1‬سرمايه آن به سهام تقسيم شده است‪.‬‬ ‫شركت‬
‫‪ )2‬مسئوليت صاحبان سهام‪ ،‬محدود به مبلغ اسمي سهام آنهاست‪.‬‬ ‫سهامي‬

‫ماده ‪ :2‬حكم تجارتي بودن شركت سهامي‪:‬‬
‫شركت سهامي شركت بازرگاني محسوب ميشود ولو اينكه موضوع عمليات آن امور‬

‫بازرگاني نباشد (تجارتي حكمي)‬
‫ماده ‪ :3‬حداقل تعداد سهامداران‪:‬‬
‫در شركت سهامي تعداد شركاء نبايد از سه نفر كمتر باشد‪.‬‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪00‬‬

‫قانون تجارت نموداری ‪00‬‬

‫** قانونگذار در ماده ‪ 117‬همين لايحه در خصوص شركتهاي سهامي عام مقرر ميدارد كه تعداد مديران نبايد‬

‫كمتر از پنج نفر باشد و از طرفي مديران همگي بايد سهامدار باشند بنابراين قاعده صحيح آن است كه براي‬
‫تشكيل شركت سهامي تعداد شركاء به شرح ذيل باشد‪:‬‬

‫حداقل تعداد شركاء شركت سهامي عام‪ :‬حداقل پنج نفر‬
‫خاص‪ :‬حداقل سه نفر‬

‫ماده ‪ :4‬انواع شركتهاي سهامي‪:‬‬

‫‪ )1‬سهامي عام‪ :‬شركت سهامي كه مؤسسين آنها قسمتي از سرمايه شركت را از طريق‬ ‫اقسام‬
‫شركت‬
‫فروش سهام به مردم تأمين ميكنند‪.‬‬ ‫سهامي‬
‫‪ )2‬سهامي خاص‪ :‬شركت سهامي كه تمام سرمايه آن در موقع تأسيس منحصر ًا توسط‬

‫مؤسسين تأمين گرديده است‪.‬‬

‫تبصره‪ :‬در شركتهاي سهامي‪ ،‬نوع آنها يعني عبارت «سهامي عام» يا «سهامي خاص» بايد‬

‫قبل از نام شركت يا بعد از آن بدون فاصله با نام شركت در كليه اوراق‪ ،‬اطلاعيهها و آگهيهاي‬

‫شركت به طور خوانا و روشن قيد شود‪.‬‬

‫ماده ‪ :5‬حداقل سرمايه شركت سهامي عام و خاص‪:‬‬

‫حداقل سرمايه شركت ‪ )1‬شركت سهامي عام‪ :‬حداقل ‪5‬ميليون ريال‬
‫سهامي در هنگام‬
‫‪ )2‬شركت سهامي خاص‪ :‬حداقل يكميليون ريال‬ ‫تأسيس‬

‫**‪ :‬قانونگذار صرف ًا در خصوص شركتهاي سهامي نسبت به تعيين حداقل سرمايه اقدام نموده است و در‬

‫خصوص ساير شركتها چنين قيدي وجود ندارد و ساكت است‪.‬‬

‫ضمانت اجرا وجود حداقل سرمايه در شركتهاي سهامي‪ :‬در صورتي كه سرمايه شركت‬

‫به هر علت بعد از تأسيس‪ ،‬از حداقل فوق كمتر شود بايد ظرف يكسال در خصوص‪:‬‬

‫‪ )1‬افزايش سرمايه تا حداقل مقرر‬

‫اقدام شود در غير اينصورت هر ذينفع ميتواند‬ ‫يا‬

‫انحلال شركت را از دادگاه درخواست كند‪.‬‬ ‫‪ )2‬تبديل شركت به نوع ديگر‬

‫ماده ‪ :6‬تأسيس شركت سهامي عام توسط مؤسسين‪:‬‬
‫‪ %21‬سرمايه شركت را خود تعهد كرده‬
‫براي تأسيس شركت سهامي عام مؤسسين اقلاً بايد و‬

‫لااقل ‪ %35‬مبلغ تعهد شده را‬
‫در حسابي به نام شركت در شرف تأسيس نزد يكي از بانكها سپرده‪ ،‬سپس اظهارنامهاي به‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪01‬‬

‫ضقمانيومنه تطجاررحتانسماوسدانرامیه شرك ‪1‬ت‪0‬و طرح اعلاميه پذيرهنويسي سهام كه به امضاء كليه مؤسسين‬
‫رسيده باشد‪.‬‬

‫در تهران به اداره ثبت شركتها و‬

‫تسليم و رسيد دريافت كنند‬ ‫در شهرستانها به دايره ثبت شركتها‬

‫در نقاطي كه دايره ثبت شركتها وجود ندارد به اداره ثبت اسناد و املاك محل‬
‫عين آن‬
‫تبصره‪ :‬هر گاه قسمتي از تعهد مؤسسين به صورت غيرنقد باشد بايد يا را در‬
‫مدارك مالكيت آن‬
‫همان بانكي كه براي پرداخت نقدي حساب باز شده است توديع و گواهي بانك را به ضميمه‬

‫اظهارنامه و ضمائم آن به مرجع ثبت شركتها تسليم نمايند‪.‬‬

‫ماده ‪ :7‬مندرجات الزامي اظهارنامه ثبت شركتها‪:‬‬
‫اظهارنامه مذكور در ماده ‪ 6‬بايد با قيد تاريخ به امضاء كليه مؤسسين رسيده و موضوعات زير‬

‫مخصوص ًا در آن ذكر شده باشد‪.‬‬
‫‪1‬ـ نام شركت‬

‫‪2‬ـ هويت كامل و اقامتگاه مؤسسين‬
‫‪3‬ـ موضوع شركت‬

‫‪4‬ـ مبلغ سرمايه شركت و تعيين مقدار نقد و غيرنقد آن به تفكيك‬
‫‪5‬ـ تعداد سهام بانام و بينام و مبلغ اسمي آنها و در صورتي كه سهام ممتاز نيز مورد نظر باشد‬

‫تعيين تعداد و خصوصيات و امتيازات اين گونه سهام‪.‬‬
‫‪6‬ـ ميزان تعهد هر يك از مؤسسين و مبلغي كه پرداخت كردهاند با تعيين شماره حساب و نام‬
‫بانكي كه وجوه پرداختي در آن واريز شده است‪ .‬در مورد آورده غيرنقد تعيين اوصاف و‬

‫مشخصات و ارزش آن به نحوي كه بتوان از كموكيف آورده غيرنقد اطلاع حاصل نمود‪.‬‬
‫‪7‬ـ مركز اصلي شركت‬
‫‪8‬ـ مدت شركت‬

‫ماده ‪ :8‬مندرجات الزامي طرح اساسنامه شركت‪:‬‬
‫طرح اساسنامه بايد با قيد تاريخ به امضاء مؤسسين رسيده و مشتمل بر مطالب زير باشد‪:‬‬

‫‪1‬ـ نام شركت‬
‫‪2‬ـ موضوع شركت به طور صريح و منجز‬

‫‪3‬ـ مدت شركت‬
‫‪4‬ـ مركز اصلي شركت و محل شعب آن اگر تأسيس شعبه مورد نظر باشد‪.‬‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪01‬‬

‫‪5‬ـقانموبلنغتجساررماتينهموشدارركیت و تعيي‪01‬ن مقدار نقد و غيرنقد آن به تفكيك‬
‫‪6‬ـ تعداد سهام بينام و با نام و مبلغ اسمي آنها و در صورتي كه ايجاد سهام ممتاز مورد نظر‬

‫باشد تعيين تعداد و خصوصيات و امتيازات اينگونه سهام‬
‫‪7‬ـ تعيين مبلغ پرداختشده هر سهم و نحوه مطالبه بقيه مبلغ اسمي هر سهم و مدتي كه‬

‫ظرف آن بايد مطالبه شود‪ ،‬كه به هر حال از پنج سال متجاوز نخواهد بود‪.‬‬

‫‪8‬ـ نحوه انتقال سهام با نام‬
‫‪9‬ـ طريقه تبديل سهام با نام به سهام بينام و بالعكس‬
‫‪11‬ـ در صورت پيشبيني امكان صدور اوراق قرضه‪ ،‬ذكر شرايط و ترتيب آن‬
‫‪11‬ـ شرايط و ترتيب افزايش و كاهش سرمايه شركت‬

‫‪12‬ـ مواقع و ترتيب دعوت مجامع عمومي‬
‫‪13‬ـ مقررات راجع به حد نصاب لازم جهت تشكيل مجامع عمومي و ترتيب ادارة آنها‬
‫‪14‬ـ طريقه شور و اخذ رأي و اكثريت لازم براي معتبر بودن تصميمات مجامع عمومي‬
‫‪15‬ـ تعداد مديران و طرز انتخاب و مدت مأموريت آنها و نحوه تعيين جانشين براي مديراني‬

‫كه فوت يا استعفا ميكنند يا محجور يا معزول يا به جهات قانوني ممنوع ميگردند‪.‬‬
‫‪16‬ـ تعيين وظايف و حدود اختيارات مديران‬

‫‪17‬ـ تعداد سهام تضميني كه مديران بايد به صندوق شركت بسپارند‪.‬‬
‫‪18‬ـ قيد اينكه شركت يك بازرس خواهد داشت يا بيشتر و نحوه انتخاب و مدت مأموريت‬

‫بازرس‬
‫‪19‬ـ تعيين آغاز و پايان سالهاي شركت و موعد تنظيم ترازنامه و حساب سود و زيان و تسليم‬

‫آن به بازرسان و به مجمع عمومي سالانه‬
‫‪21‬ـ نحوه انحلال اختياري شركت و ترتيب تصفيه امور آن‬

‫‪21‬ـ نحوه تغيير اساسنامه‪.‬‬
‫ماده ‪ :9‬مندرجات الزامي طرح اعلاميه پذيرهنويسي شركت سهامي عام‪:‬‬

‫طرح اعلاميه پذيرهنويسي مذكور در ماده ‪ 6‬بايد مشتمل بر نكات زير باشد‪:‬‬
‫‪1‬ـ نام شركت‬

‫‪2‬ـ موضوع شركت و نوع فعاليتهاي كه شركت به منظور آن تشكيل ميشود‪.‬‬
‫‪3‬ـ مركز اصلي شركت و شعب آن در صورتي كه تأسيس شعبه موردنظر باشد‪.‬‬

‫‪4‬ـ مدت شركت‬
‫‪5‬ـ هويت كامل و اقامتگاه و شغل مؤسسين‪ ،‬در صورتي كه تمام يا بعضي از مؤسسين در امور‬
‫مربوطه به موضوع شركت يا امور مشابه با آن سوابق يا اطلاعات يا تجاربي داشته باشند ذكر آن‬

‫به اختصار‪.‬‬
‫‪6‬ـ مبلغ سرمايه شركت و تعيين مقدار نقد و غيرنقد آن به تفكيك و تعداد و نوع سهام در مورد‬
‫سرمايه غيرنقد شركت و تعيين تعداد و مشخصات و اوصاف و ارزش آن به نحوي كه از كم و‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪01‬‬

‫كيقانفونس ترمجاايرهتغنيمرنوقدادر ایطلاع حا‪1‬ص‪0‬ل نمود‪.‬‬
‫‪7‬ـ در صورتي كه مؤسسين مزايايي براي خود در نظر گرفتهاند تعيين چگونگي و موجبات آن‬

‫مزايا به تفصيل‪.‬‬
‫‪8‬ـ تعيين مقداري از سرمايه كه مؤسسين تعهد كرده و مبلغي كه پرداخت كردهاند‪.‬‬
‫‪9‬ـ ذكر هزينههايي كه مؤسسين تا آن موقع جهت تدارك مقدمات تشكيل شركت و مطالعاتي‬
‫كه انجام گرفته است پرداخت كردهاند و برآورد هزينههاي لازم تا شروع فعاليتهاي شركت‪.‬‬
‫‪11‬ـ در صورتي كه انجام موضوع شركت قانون ًا مستلزم موافقت مرجع خاصي باشد ذكر‬

‫مشخصات اجازهنامه يا موافقت اصولي آن مراجع‬
‫‪11‬ـ ذكر حداقل تعداد سهامي كه هنگام پذيرهنويسي بايد توسط پذيرهنويس تعهد شود و‬

‫تعيين مبلغي از آن كه بايد مقارن پذيرهنويسي نقد ًا پرداخت گردد‪.‬‬
‫‪12‬ـ ذكر شماره و مشخصات صاحب بانكي كه مبلغ نقدي سهام مورد تعهد بايد به آن حساب‬
‫پرداخت شود و تعيين مهلتي كه طي آن اشخاص ذيعلاقه ميتوانند براي پذيرهنويسي و‬

‫پرداخت مبلغ نقدي به بانك مراجعه كنند‪.‬‬
‫‪13‬ـ تصريح به اينكه اظهارنامه مؤسسين به انضمام طرح اساسنامه براي مراجعه علاقمندان به‬

‫مرجع ثبت شركتها تسليم شده است‪.‬‬
‫‪14‬ـ ذكر نام روزنامه كثيرالانتشاري كه هر گونه دعوت و اطلاعيه بعدي تا تشكيل مجمع‬

‫عمومي مؤسس منحصر ًا در آن منتشر خواهد شد‪.‬‬
‫‪15‬ـ چگونگي تخصيص سهام به پذيرهنويسان‬

‫ماده ‪ :11‬مجوز انتشار اعلاميه پذيرهنويسي‪:‬‬
‫مرجع صدور ‪ )1‬مرجع ثبت شركتها پس از مطالعه اظهارنامه و ضمائم آن (قانون تجارت)‬

‫مجوز انتشار علاميه و‬
‫پذيرهنويسي ‪ )2‬سازمان بورس اوراق بهادار (قانون بورس اوراق بهادار)‬

‫** در زمان تصويب قانون تجارت مرجع صدور مجوز پذيرهنويسي‪ ،‬اداره ثبت شركتها بوده است اما با تصويب‬
‫قانون بورس اوراق بهادار پس از اجازه ثبت شركتها‪ ،‬بورس اوراق بهادار مجوز نهايي پذيرهنويسي را صادر خواهد‬

‫كرد‪.‬‬

‫ماده ‪ :11‬آگهي اعلاميه پذيرهنويسي شركت سهامي عام‪:‬‬

‫انتشار آگهي اعلاميه ‪ )1‬توسط مؤسسين آگهي ميگردد‬

‫‪ )2‬الف) در جرايد منتشر ميشود‬ ‫پذيرهنويسي‬

‫ب) در بانكي كه تعهد سهام در آنجا صورت ميگيرد در معرض ديد‬

‫قرار ميگيرد‬

‫ماده ‪ :12‬نحوه پذيرهنويسي شركت سهامي عام‪:‬‬
‫ظرف مهلتي كه در اعلاميه پذيرهنويسي معين شده است علاقمندان به بانك مراجعه و ورقه‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪05‬‬

‫تعقهاندونستهاجامرراتانممضواداءرویمبلغي ر‪5‬ا‪0‬كه نقد ًا بايد پرداخت شود تأديه و رسيد دريافت خواهند كرد‪.‬‬
‫ماده ‪ :13‬مندرجات الزامي ورقه تعهد سهم‪:‬‬
‫ورقه تعهد سهم بايد مشتمل بر نكات زير باشد‪:‬‬
‫‪ )1‬نام و موضوع و مركز اصلي و مدت شركت‬
‫‪ )2‬سرمايه شركت‬

‫‪ )3‬شماره و تاريخ اجازه انتشار اعلاميه پذيرهنويسي و مرجع صدور آن‬
‫‪ )4‬تعداد سهامي كه مورد تعهد واقع ميشود و مبلغ اسمي آن و همچنين مبلغي كه از آن بابت‬

‫نقداً در موقع پذيرهنويسي بايد پرداخت شود‪.‬‬
‫‪ )5‬نام بانك و شماره حسابي كه مبلغ لازم توسط پذيرهنويسان بايد به آن حساب پرداخت شود‪.‬‬

‫‪6‬ـ هويت و نشاني كامل پذيرهنويس‬
‫‪7‬ـ قيد اينكه پذيرهنويس متعهد است مبلغ پرداخت نشده سهام مورد تعهد را طبق مقررات‬

‫اساسنامه شركت پرداخت نمايد‪.‬‬
‫ماده ‪ :14‬نحوه تنظيم ورقه تعهد سهم شركت سهامي عام‪:‬‬

‫‪ )1‬در دو نسخه تنظيم ميشود‬
‫تنظيم ورقه ‪ )2‬تاريخ قيد ميشود‬

‫تعهد سهم ‪ )3‬به امضاي پذيرهنويس يا قائممقام قانوني وي ميرسد‬
‫‪ )4‬نسخه اول نزد بانك و نسخه دوم با قيد رسيد وجه و مهر و امضاء بانك به‬

‫پذيرهنويس تسليم ميشود‪.‬‬
‫‪ )1‬هويت و نشاني كامل نماينده قيد ميشود‬

‫تبصره‪ :‬چنانچه امضاي ورقه تعهد سهم را ‪ )2‬سمت امضاءكننده قيد ميشود‪.‬‬
‫نماينده پذيرهنويس امضاء ميكند ‪ )3‬مدرك سمت اخذ و ضميمه ميشود‪.‬‬

‫ماده ‪ :15‬آثار امضاي ورقه تعهد سهم شركت سهامي‪:‬‬
‫آثار امضاي ورقه ‪ )1‬به خوديخود مستلزم قبول اساسنامه شركت است‬
‫تعهد سهم ‪ )2‬به خوديخود مستلزم قبول تمامي تصميمات مجامع عمومي سهام است‪.‬‬

‫** يعني پس از امضاء ورقه‪ ،‬پذيرهنويس تمامي تصميمات مجامع عمومي را قبول كرده و اساسنامه شركت را نيز‬
‫مورد قبول قرار داده است‪.‬‬

‫ماده ‪ :16‬تعيين سهام پذيرهنويسان در شركت سهامي عام‪:‬‬
‫پس از مهلت تعيين شده براي پذيرهنويسي و در صورت تمديد مدت‪ ،‬پس از پايان مهلت تمديد‬

‫شده تعهد پذيرهنويسان بررسي خواهد شد‪:‬‬
‫بررسي تعهد ‪ )1‬توسط مؤسسين صورت ميگيرد‪.‬‬
‫پذيرهنويسان ‪ )2‬اين بررسي حداكثر يكماه زمان ميبرد‪.‬‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪06‬‬

‫تعداد سهام هر يك از‬ ‫قانون تجارت نموداری ‪06‬‬
‫پذيرهنويسان اعلام و‬
‫‪ )1‬احراز اينكه تمام سرمايه صحيح ًا تعهد گرديده است‪.‬‬ ‫شرايط دعوت مجمع‬
‫عمومي مؤسس از‬
‫سوي مؤسسين ‪ )2‬اقلاً ‪ %35‬سرمايه تعهد شده نقد ًا پرداخت شده است‪ .‬مجمع عمومي مؤسس‬
‫دعوت خواهد شد‬

‫دعوت مجمع عمومي مؤسس توسط مؤسسين و پس از احراز صحت پذيرهنويسي و تعيين‬
‫سهام هر يك از پذيرهنويسان‬

‫ماده ‪ :17‬تشكيل شركت سهامي عام‪:‬‬

‫‪ )1‬پذيرهنويسي كليه سهام شركت‬ ‫تشكيل مجمع عمومي مؤسس‬

‫موارد رسيدگي و احراز و ‪ )2‬تأديه مبالغ لازم (‪ )%35‬به صورت نقد‬
‫تصويب مجمع عمومي ‪ )3‬شور درباره اساسنامه و تصويب اساسنامه‬

‫‪ )4‬انتخاب اولين مديران و بازرسان و قبول كتبي آنان‬ ‫مؤسس‬

‫تاريخ قبول كتبي اولين مديران و بازرس يا بازرسان تاريخ تشكيل شركت سهامي عام‬
‫قبول مديران و بازرسان الزام ًا بايد كتبي بوده و قبول سمت به خوديخود دليل بر اين‬

‫است كه مدير و بازرس با علم به تكاليف و مسئوليتهاي خود عهدهدار مسئوليت شدهاند‪.‬‬
‫تبصره‪ :‬هر گونه دعوت و اطلاعيه براي صاحبان سهام «پذيرهنويسان» تا تشكيل مجمع عمومي‬

‫عادي بايد در ‪ 2‬روزنامه كثيرالانتشار باشد‪.‬‬

‫دو روزنامه كثيرالانتشار ‪ )1‬روزنامه تعيين شده توسط مجمع عمومي مؤسس‬
‫شركت سهامي تا قبل از‬
‫‪ )2‬روزنامه تعيين شده توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي‬ ‫تشكيل مجمع عمومي عادي‬

‫ماده ‪ :18‬مدارك لازم براي ثبت شركت سهامي عام‪:‬‬

‫‪ )1‬اساسنامه تصويب شده توسط مجمع عمومي مؤسس‬

‫ارائه به ثبت‬ ‫مدارك ثبت شركت سهامي عام ‪ )2‬صورتجلسه مجمع عمومي مؤسس‬

‫‪ )3‬اعلاميه قبولي مديران و بازرسان‬ ‫شركتها‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪07‬‬

‫ماقدانهون‪19‬ت‪:‬جارضمتاننمتوداارجیراي عد‪7‬م‪0‬ثبت شركت‪:‬‬

‫‪ )1‬هر يك از مؤسسين يا پذيرهنويسان ميتوانند به مرجع‬ ‫ضمانت اجراي عدم ثبت شركت‬
‫ثبت شركتهايي كه اظهارنامه به آن تسليم شده مراجعه‬

‫و درخواست گواهي عدم ثبت شركت نمايند‪.‬‬
‫‪ )2‬مرجع ثبت شركتها گواهي عدم ثبت شركت صادر و به‬
‫بانكي كه تعهد سهام و تاويه وجوه در آن به عمل آمده‬

‫ارسال ميكند تا مؤسسين و پذيرهنويسان به بانك‬
‫مراجعه و تعهدنامه و وجوه پرداختي خود را مسترد‬

‫دارند‪.‬‬
‫‪ )3‬در صورت وقوع ضمانت اجراي فوق تمام هزينههاي‬
‫تأسيس شركت به صورت تضامني به عهده مؤسسين‬

‫خواهد بود‪.‬‬

‫**‬
‫ضمانت اجراي عدم ثبت ‪ )1‬صدور گواهينامه عدم ثبت شركت و استرداد مبالغ پرداختي مؤسسين و پذيرهنويسان‬
‫شركت در مهلت مقرر به ‪ )2‬مسئوليت تضامني مؤسسين در خصوص هزينههاي صرف شده جهت تأسيس شركت‬

‫طور خلاصه‬

‫ماده ‪ :21‬تأسيس و ثبت شركت سهامي خاص‪:‬‬
‫* براي تشكيل شركت سهامي خاص تشكيل مجمع عمومي مؤسس الزامي نيست و‬

‫صرف ًا مدارك ذيل به مرجع ثبت شركتها تسليم ميشود‪:‬‬

‫‪ )1‬اظهارنامه ثبت شركت‬
‫‪ )2‬اساسنامه امضاء شده توسط كليه سهامداران‬

‫‪ )3‬اظهارنامه مبني بر تعهد كليه سهام و گواهي تأديه حداقل ‪ %35‬از‬ ‫شرايط و مدارك‬
‫كل سهام به صورت نقد توسط بانك‪ ،‬امضاء شده توسط كليه‬ ‫تأسيس و ثبت شركت‬
‫سهامداران‬
‫سهامي خاص‬
‫‪ )4‬چنانچه تمام يا قسمتي از سرمايه غيرنقد باشد تأديه تمام آن‬
‫و صورت تقويم آن به تفكيك در اظهارنامه موجود باشد‪.‬‬

‫‪ )5‬چنانچه شركت داراي سهام ممتاز باشد در اظهارنامه ذكر شده‬
‫باشد‪.‬‬

‫‪ )6‬صورتجلسه انتخاب اولين مديران و بازرسان امضاءشده توسط كليه‬
‫سهامداران و قبول كتبي آنان‬

‫‪ )7‬معرفي روزنامه كثيرالانتشار شركت تا زمان تشكيل اولين مجمع‬
‫عمومي عادي‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪08‬‬

‫تبقانصورنه‪:‬ت قجيارودت نديمگورداترشیكيل شر‪8‬ك‪0‬ت سهامي عام براي شركت سهامي خاص لازمالرعايه نيست‪.‬‬
‫ماده ‪ :21‬محدوديتهاي شركت سهامي خاص‪:‬‬

‫‪ )1‬ممنوعيت انتشار اوراق قرضه (ماده ‪)52‬‬
‫محدوديت و و‬

‫ممنوعيت ‪ )2‬ممنوعيت عرضه سهام براي پذيرهنويسي يا فروش در بورس اوراق بهادار‬
‫شركت يا توسط بانكها‬
‫سهامي خاص و‬

‫‪ )3‬ممنوعيت انتشار آگهي و اطلاعيه و يا هر نوع اقدام تبليغاتي براي‬
‫فروش سهام شركت‬

‫* چنانچه شركت سهامي خاص بخواهد از موارد فوق استفاده كند بايد از مقررات مربوط به شركتهاي سهامي‬

‫عام تبعيت كند‪.‬‬

‫ماده ‪ :22‬استفاده از وجوه تأديه شده‪:‬‬

‫‪ )1‬پس از به ثبت رسيدن شركت‬ ‫استفاده از وجوه تأديه شده‬
‫يا‬ ‫به نام شركتهاي در شرف‬
‫تأسيس ممنوع است مگر‬
‫‪ )2‬مورد ماده ‪( 19‬عدم ثبت ظرف شش ماه و صدور گواهي عدم‬
‫تشكيل شركت و استرداد وجوه به مؤسسين و پذيرهنويسان)‬

‫ماده ‪ :23‬مسئوليت مؤسسين در خصوص تأسيس شركت‪:‬‬
‫نوع مسئوليت مؤسسين در خصوص كليه اقدامات و اعمال انجام شده به منظور تأسيس و ثبت‬

‫شركت مسئوليت تضامني‬

‫بخش دوم‪ :‬سهام‬
‫ماده ‪ :24‬تعريف سهام‪ ،‬ورقه سهم‪ ،‬سهام ممتاز و انواع سهم‪:‬‬
‫‪ )1‬ميزان مشاركت صاحب سهم‬
‫سهم‪ :‬قسمتي از سرمايه شركت سهامي كه معرف ‪ )2‬تعهدات صاحب سهم است‪.‬‬
‫‪ )3‬منافع صاحب سهم‬
‫ورقه سهم‪ :‬سند قابل معاملهاي كه نماينده تعداد سهامي است كه صاحب آن در شركت‬

‫سهامي دارد‪.‬‬
‫تبصره‪ :‬انواع سهام‪ )1 :‬سهام بانام‬
‫‪ )2‬سهام بينام‬
‫تبصره ‪ :2‬سهام ممتاز‪ :‬در صورتي كه براي بعضي از سهام شركت با رعايت مقررات مزايايي‬

‫قائل شوند سهام ممتاز نام دارند‪.‬‬

‫این امتیازات می تواند مواردی از قبیل سود تضمینی‪ ،‬حق رأی بیشتر ‪ .....‬باشد‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪09‬‬

‫ماقدانهون‪ 5‬ت‪:2‬جارشترانيموطدارشیكلي اورا‪09‬ق سهام‪:‬‬
‫شرايط شكلي ‪ )1‬متحدالشكل و چاپي باشند‪.‬‬
‫اوراق سهام ‪ )2‬داراي شماره ترتيب باشند‪.‬‬
‫‪ )3‬به امضاي حداقل دو نفر كه در اساسنامه تعيين شده رسيده باشند‪.‬‬

‫ماده ‪ :26‬نكات مندرج در ورقه سهم‪:‬‬
‫‪ )1‬نام شركت و شماره ثبت آن‬
‫‪ )2‬مبلغ سرمايه ثبت شده و مقدار پرداخت شده آن‬

‫نكات مذكور در ورقه سهم ‪ )3‬نوع سهم‬
‫‪ )4‬مبلغ اسمي سهم و مبلغ پرداخت شده آن به عدد و حروف‬

‫‪ )5‬تعداد سهامي كه هر ورقه سهم معرف آن است‬

‫ماده ‪ :27‬تعريف گواهينامه موقت سهم‪:‬‬

‫تعداد و‬ ‫تا قبل از صدور اوراق سهام شركت بايد به‬

‫صاحبان سهام گواهينامه موقت سهم بدهد كه معرف نوع سهام و است‪.‬‬

‫مبلغ پرداختشده‬

‫گواهينامه موقت سهام در حكم سهم است‪.‬‬

‫شركت مكلف است ظرف يك سال پس از پرداخت تمامي مبلغ سهام توسط پذيرهنويس‬

‫ورقه سهم اصلي را صادر و به صاحب سهام تسليم و گواهينامه موقت سهام را مسترد و باطل‬

‫كند‪.‬‬

‫ماده ‪ :28‬صدور گواهينامه موقت يا ورقه سهم قبل از ثبت شركت‪:‬‬

‫صدور گواهينامه موقت سهم يا ورقه سهم قبل از ثبت شركت ممنوع است در غير اينصورت‬

‫امضاءكنندگان گواهينامه يا ورقه در قبال اشخاص ثالث مسئول پرداخت خسارات هستند‪.‬‬

‫**‪ :‬قانونگذار در اين ماده به نوع مسئوليت امضاءكنندگان اشاره نكرده است ولي از آنجا كه مسئوليت تضامني‬

‫خلاف اصل است بايد قائل به مسئوليت اشتراكي بود‪.‬‬

‫ماده ‪ :29‬حداكثر مبلغ اسمي در شركت سهامي عام‪:‬‬
‫در شركت سهامي عام مبلغ اسمي هر سهم نبايد از دههزار ريال بيشتر باشد‪.‬‬

‫**‪ :‬اين محدوديت صرف ًا در خصوص شركتهاي سهامي عام است و در شركت سهامي خاص حداكثري براي‬

‫مبلغ اسمي سهم در نظر گرفته نشده است‪ .‬لازم به ذكر است كه در شركت سهامي (اعم از خاص و عام) براي مبلغ‬
‫اسمي حداقلي در نظر گرفته نشده است‪.‬‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪11‬‬

‫ماقدانهو ‪1‬ن ت‪:3‬جارشرتانيمطودارصدیور سه‪1‬م‪1‬بينام يا گواهينامه موقت بينام‪:‬‬
‫شرايط صدور سهم بينام ‪ )1‬تمام مبلغ اسمي سهم پرداخت شده باشد‬

‫يا و‬
‫گواهينامه موقت بينام ‪ )2‬شركت به ثبت رسيده باشد‬
‫چنانچه شركت به ثبت رسيده باشد ولي تمام مبلغ اسمي سهام پرداخت نشده باشد به‬

‫تعهدكننده آن گواهينامه موقت با نام داده خواهد شد‪.‬‬
‫نقل و انتقال گواهينامه موقت با نام تابع مقررات نقل و انتقال سهام با نام‬

‫ماده ‪ :31‬شرايط گواهينامه موقت سهم‪:‬‬
‫شرايط گواهينامه موقت سهم دقيق ًا بايد شرايط شكلي و مندرجات سهم را رعايت كند‬

‫يعني‪ )1 :‬متحدالشكل و چاپي باشد‬
‫‪ )2‬داراي شماره ترتيب باشد‬
‫‪ )3‬به امضاي حداقل دو نفر كه در اساسنامه تعيين شده برسد‬
‫‪ )4‬نام شركت و شماره ثبت داشته باشد‬
‫‪ )5‬سرمايه ثبت شده شركت و مقدار پرداخت شده آن درج شده باشد‬
‫‪ )6‬نوع سهام مشخص باشد‬
‫‪ )7‬مبلغ اسمي سهم و مبلغ پرداخت شده آن به عدد و حروف درج شده باشد‬
‫‪ )8‬تعداد سهام معرف آن برگ مشخص شده باشد‪.‬‬
‫ماده ‪ :32‬قطعات سهام در شركت سهامي‪:‬‬
‫در شركت سهامي مبلغ اسمي و همچنين قطعات سهام در صورت تجزيه بايد متساوي باشد‪.‬‬

‫** اين قاعده در خصوص شركتهاي سهامي عام و خاص لازمالرعايه است‪.‬‬

‫ماده ‪ :33‬مطالبه مبلغ پرداخت نشده سهم‪:‬‬
‫مبلغ پرداختنشده سهام بايد ظرف مدت مقرر در اساسنامه (حداكثر پنج سال ميتواند‬

‫باشد) مطالبه شود در غير اين صورت هيأتمديره شركت بايد مجمع عمومي فوقالعاده‬
‫سهام را به منظور تقليل سرمايه تا ميزان پرداخت شده دعوت كند و گرنه‬

‫هر ذينفع ميتواند براي تقليل سرمايه شركت تا ميزان پرداخت شده به دادگاه رجوع‬
‫كند‪.‬‬

‫تبصره‪ :‬مطالبه مبلغ پرداخت نشده بايد بدون تبعيض و از كليه صاحبان سهام باشد‪.‬‬

‫**‪ :‬قانونگذار در اين ماده حق درخواست انحلال براي ذينفع قائل نشده است‪.‬‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪10‬‬

‫ماقدانهون‪ 4‬ت‪:3‬جاارنتتق ناملوداسرهیام تعهد‪10‬شده‪:‬‬
‫فردي كه تعهد خريد سهام را كرده مسئول پرداخت تمام مبلغ اسمي آن است و در صورت‬

‫انتقال‪ ،‬دارنده جديد مسئول پرداخت بقيه مبلغ اسمي است‪.‬‬

‫**‪ :‬سهامي كه به طور كامل پرداخت نشده به صورت بانام صادر ميشود بنابراين انتقال آن در دفاتر سهام شركت‬

‫ثبت ميشود و منتقلاليه جديد توسط شركت قابل شناسايي است‪.‬‬

‫ماده ‪ :35‬نحوه مطالبه مبلغ پرداخت نشده سهم‪:‬‬

‫‪ )1‬نشر آگهي در روزنامه كثيرالانتشاري كه آگهيهاي شركت در آن منتشر‬

‫ميشود و اطلاع به صاحبان فعلي سهام‬

‫‪ )2‬مهلت معقول و مناسبي براي پرداخت مقرر دارد (اين مهلت به نظر‬

‫شركت واگذار شده است اما بايد عرف ًا مناسب باشد)‬

‫‪ )3‬در صورت انقضاء مهلت‪ ،‬هر مبلغ كه تأديه نشده باشد نسبت به آن‬

‫خسارت ديركرد نرخ رسمي بهره ‪ %4 +‬در سال تعلق ميگيرد‪.‬‬

‫‪ )4‬به صاحب سهم اخطار داده ميشود و اگر يك ماه از اخطار بگذرد و‬
‫نحوه مطالبه مبلغ صاحب سهم اصل و خسارت را نپردازد‪ ،‬شركت سهام را به فروش‬

‫پرداختنشده سهم ميرساند‪.‬‬

‫بورس اوراق بهادار (در صورتي كه شركت در‬ ‫توسط شركت‬
‫بورس پذيرفته شده باشد‬

‫‪ )5‬طرق فروش سهام مزايده (اگر شركت در بورس پذيرفته نشده‬

‫باشد)‬

‫‪ )6‬از حاصل فروش ابتدا كليه هزينهها برداشته ميشود و اگر پس از‬

‫پرداخت هزينهها و بدهي صاحب سهم بابت اصل و خسارات مبلغي باقي‬

‫بماند به صاحب سهم پرداخته ميشود‪.‬‬

‫ماده ‪ :36‬نحوه فروش سهام موضوع ماده ‪:35‬‬

‫‪ )1‬آگهي فروش سهام مورد مزايده با قيد مشخصات در روزنامه‬

‫كثيرالانتشار شركت يك نوبت چاپ ميشود‪.‬‬

‫‪ )2‬يك نسخه آگهي به وسيله پست سفارشي براي صاحب سهم ارسال‬

‫نحوه فروش سهام ميشود‪.‬‬

‫‪ )3‬اگر قبل از تاريخ فروش‪ ،‬كليه بدهي سهام (اصل‪ ،‬خسارت‪ ،‬هزينه‬ ‫مطالبه شده و‬
‫مزايده و ‪ )...‬پرداخت شود شركت از فروش سهام خودداري ميكند‪.‬‬ ‫پرداختنشده‬
‫‪ )4‬پس از فروش‪ ،‬نام صاحب سهام از دفاتر سهام شركت حذف و اوراق‬

‫سهام قبلي باطل ميشود و نام خريدار جديد ثبت و اوراق سهام جديد با‬

‫قيد كلمه المثني صادر ميشود‪.‬‬

‫‪ )5‬مراتب فوق براي اطلاع عموم آگهي ميشود‪.‬‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪11‬‬

‫ماقدانهون‪7‬ت‪3‬ج‪:‬ارمتح ندمووددايریت دارندگ‪1‬ا‪1‬ن سهام موضوع ماده ‪:35‬‬

‫الف) حق حضور و رأي در مجامع عمومي سهام ندارند و در احتساب حد نصاب‬

‫محدوديتهاي تشكيل مجامع‪ ،‬تعداد اينگونه سهام از كل تعداد سهام كسر ميشود‪.‬‬

‫‪ )1‬حق دريافت سود قابل تقسيم‬ ‫دارندگان سهام‬

‫مطالبه شده و و‬

‫پرداخت نشده ب) ‪ )2‬حق رجحان در خريد سهام جديد (حق تقدم) معلق خواهد ماند‬

‫و‬

‫‪ )3‬حق دريافت اندوخته قابل تقسيم‬

‫ماده ‪ :38‬حضور و رأي سهامداران موضوع ماده ‪:35‬‬
‫اگر دارندگان سهام موضوع ماده ‪ 37‬قبل از فروش سهام كليه بدهي خود را به شركت پرداخت‬

‫كنند دوباره حق حضور و رأي در مجامع عمومي خواهند يافت و ميتوانند حقوق مالي سهام‬

‫خود را كه مشمول مرور زمان نشده مطالبه كنند‪.‬‬

‫ماده ‪ :39‬صدور و انتقال سهام بينام‪:‬‬

‫سهم بينام به صورت سند در وجه حامل صادر ميشود و دارنده آن مالك شناخته ميشود‬

‫مگر آنكه خلاف آن ثابت شود (اماره يد)‬

‫نقل و انتقال سهام بينام بهوسيله قبض و اقباض‬

‫گواهينامه موقت بينام در حكم سهام بينام‬

‫ماليات بر درآمد گواهينامه موقت بينام مشمول مقررات ماليات بر درآمد سهام بينام‬

‫ماده ‪ :41‬انتقال سهام بانام‪:‬‬

‫انتقال سهام با نام‪ )1 :‬در دفتر ثبت سهام شركت ثبت شود‪.‬‬

‫‪ )2‬انتقالدهنده يا وكيل و نماينده قانوني او‪ ،‬اين انتقال را در دفتر ثبت‬

‫سهام شركت امضاء كند‪.‬‬

‫در موردي كه تمام مبلغ اسمي سهم پرداخت نشده است نشاني كامل انتقالگيرنده نيز در دفتر‬

‫ثبت سهام شركت قيد و به امضاي انتقالگيرنده يا وكيل و نماينده وي ميرسد‪ .‬هر گونه تغيير‬

‫اقامتگاه بايد به همين ترتيب ثبت و امضاء شود (رجوع شود به ماده ‪ 34‬همين قانون)‬

‫شركت‬

‫بياعتبار است‪.‬‬ ‫انتقال بدون رعايت شرايط فوق از نظر و‬

‫اشخاص ثالث‬

‫** انتقال فوق بدون رعايت شرايط قانوني بين انتقالدهنده و انتقالگيرنده مؤثر است و صرف ًا از نظر شركت و‬

‫اشخاص ثالث بياعتبار خواهد بود‪.‬‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪11‬‬

‫ماقدانهو‪1‬ن‪4‬ت‪:‬جامرشترنوموطداركریدن انتق‪1‬ا‪1‬ل سهام در شركتهاي سهامي‪:‬‬

‫‪ )1‬شركت سهامي عام‪ :‬نقل و انتقال سهام نميتواند مشروط به موافقت‬ ‫مشروط كردن‬
‫مديران شركت يا مجامع عمومي شود‬ ‫انتقال سهام در‬
‫شركت سهامي‬
‫‪ )2‬شركت سهامي خاص‪ :‬نقل و انتقال سهام ميتواند مشروط به موافقت‬
‫مديران شركت يا مجامع عمومي باشد‪.‬‬

‫با ذكر دقيق امتيازات و‬ ‫ماده ‪ :42‬سهام ممتاز‪:‬‬
‫نحوه استفاده از آنها‬
‫‪ )1‬به موجب اساسنامه‬
‫ترتيب سهام يا‬

‫ممتاز در شركت ‪ )2‬تصويب مجمع عمومي فوقالعاده‬
‫سهامي سهام‬

‫‪ )1‬تصويب مجمع عمومي فوقالعاده‬ ‫تغيير در‬
‫و‪+‬‬ ‫امتيازات سهام‬

‫‪ )2‬جلب موافقت دارندگان نصف ‪ +‬يك سهام ممتاز‬ ‫ممتاز‬

‫بخش سوم‪ :‬تبديل سهام‬
‫ماده ‪ :43‬تبديل سهام‪:‬‬

‫تصويب تبديل سهام ‪ )1‬مقررات اساسنامه‬
‫بانام به بينام و بالعكس ‪ )2‬تصويب مجمع عمومي فوقالعاده صاحبان سهام‬

‫ماده ‪ :44‬تبديل سهام بينام به بانام‪:‬‬
‫‪ )1‬انتشار مراتب در سه نوبت آگهي در روزنامه كثيرالانتشار مربوط به‬
‫تبديل سهام شركت به فاصله پنج روز با تصريح به اينكه در صورت عدم مراجعه كليه‬

‫سهام بينام شركت باطل شده تلقي ميشود‪.‬‬
‫بينام به بانام ‪ )2‬اعطا مهلت حداقل ‪ 6‬ماه از تاريخ اولين آگهي به صاحبان سهام تا‬

‫براي تبديل سهام به شركت مراجعه كنند‪.‬‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪11‬‬

‫ماقدانهون‪5‬ت‪4‬ج‪:‬ارضتمنامنوداترایجراي ع‪1‬د‪1‬م مراجعه دارنده سهام بينام جهت تبديل آن به سهام‬

‫بانام‪:‬‬

‫‪ )1‬سهام باطل شده محسوب ميشود و برابر آن سهام بانام صادر ميشود‪.‬‬ ‫ضمانت اجراي عدم‬
‫اگر در بورس پذيرفته شده باشد توسط بورس به‬ ‫مراجعه دارنده سهام‬
‫فروش ميرسد‪.‬‬ ‫بينام براي تبديل سهام‬
‫‪ )2‬توسط شركت‬ ‫ظرف مهلت مقرر‬
‫اگر در بورس پذيرفته نشده باشد از طريق حراج‬

‫فروخته ميشود‪.‬‬

‫‪ )1‬آگهي حراج حداكثر تا يك ماه پس از انقضاي مهلت مراجعه (شش ماه)‬

‫نحوه حراج سهام فقط يك نوبت در روزنامه كثيرالانتشار مربوط به شركت چاپ ميشود‪.‬‬
‫‪ )2‬فاصله بين آگهي حراج و تاريخ حراج حداقل ده روز و حداكثر يك‬

‫ماه است‪.‬‬

‫‪ )3‬در صورتي كه در تاريخ تعيين شده تمام يا قسمتي از سهام مورد حراج‬

‫به فروش نرسد حراج تا دو نوبت به شرح فوق تجديد ميشود‪.‬‬

‫ماده ‪ :46‬حاصل فروش سهام بي نام تبديل شده‪:‬‬

‫‪ )1‬ابتدا هزينههاي مربوط به فروش (مثل هزينه حراج يا كارمزد كارگزار‬

‫بورس) كسر ميشود و مازاد آن در حساب بانكي بهرهدار توسط شركت‬

‫سپرده ميشود‪.‬‬ ‫نحوه محاسبه‬

‫‪ )2‬اگر ظرف ده سال از تاريخ فروش‪ ،‬سهام بينام باطل شده به شركت‬ ‫حاصل فروش سهام‬
‫ارائه شود مبلغ سپرده و بهره آن به دستور شركت از طرف بانك به دارنده‬ ‫بانام جديدالصدور‬

‫سهم پرداخت ميشود‪.‬‬

‫‪ )3‬چنانچه ظرف ده سال از تاريخ فروش‪ ،‬سهام بينام باطل شده به‬

‫شركت مسترد نشد‪ ،‬وجوه باقيمانده در حكم مال بلاصاحب بوده و بايد با‬

‫اطلاع دادستان و از طرف بانك به خزانه دولت واريز گردد‪.‬‬

‫تبصره‪ :‬ممكن است پس از سه نوبت حراج‪ ،‬تمامي سهام بانام جديدالصدور به فروش نرسد‬

‫بنابراين دارندگان سهام بينام تبديل شده به ترتيب مراجعه اختيار دارند كه از وجوه سهام‬

‫فروخته شده وجه نقد دريافت كنند يا اينكه سهام بانام باقيمانده را برابر سهام بينام خود‬

‫دريافت كنند‪.‬‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪15‬‬

‫ماقدانهون‪7‬ت‪4‬ج‪:‬ارترتتنيموبداتربیديل س‪5‬ها‪1‬م بانام يا گواهينامه موقت سهم به سهام بينام و ضمانت‬
‫اجراي آن‪:‬‬

‫‪ )1‬انتشار مراتب در يك نوبت آگهي در روزنامه كثيرالانتشار مربوط به‬
‫شركت‬

‫تبديل سهام بانام به ‪ )2‬اعطا مهلت حداقل دو ماه به صاحبان سهام بانام جهت مراجعه به‬
‫بينام يا گواهينامه شركت‬

‫موقت بانام به بينام ‪ )3‬در صورت عدم مراجعه ظرف مهلت مقرر‪ ،‬برابر تعداد سهام تبديل‬
‫نشده سهام بينام صادر و در صندوق شركت نگهداري ميشود‪.‬‬

‫‪ )4‬دارندگان سهام بانام فوق هر زمان به شركت مراجعه كنند سهام بانام‬
‫آنان اخذ و ابطال و سهام بينام به آنها داده ميشود‪.‬‬

‫ماده ‪ :48‬لزوم ثبت تبديل سهام توسط شركت‪:‬‬
‫پس از تبديل سهام (اعم از بانام به بينام يا بالعكس) و يا پس از انقضاي مهلتهاي ماده ‪ 44‬و‬
‫‪( 47‬حداقل شش ماه و حداقل دو ماه) شركت بايد مرجع ثبت شركتها را از تبديل سهام خود‬

‫مطلع كند تا مراتب ثبت و آگهي شود‪.‬‬
‫ماده ‪ :49‬ضمانت اجراي عدم تبديل سهام‪:‬‬
‫حق حضور‬
‫ضمانت اجراي عدمتبديلسهام دارندگان اينگونه سهام و ندارند‪.‬‬
‫رأي در مجامع عمومي‬

‫در تبدیل سهام بی نام به با نام‪ ،‬شرکت در صورت عدم مراجعه سهامدار وی را از طریق بورس‬
‫یا مزایده می فروشد ولی در تبدیل سهام با نام به بی نام شرکت اجازه فروش سهام تبدیل‬

‫شده را نخواهد داشت‬

‫ماده ‪ :51‬در مورد تعويض گواهينامه موقت سهام با اوراق سهام بانام يا بينام برطبق مفاد مواد‬
‫‪ 47‬و ‪ 49‬عمل خواهد شد‪.‬‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪16‬‬

‫بخقانوشن تچجهااررتم‪:‬ن اموورداارقیقرضه ‪16‬‬
‫ماده ‪ :51‬انتشار اوراق قرضه‪:‬‬
‫شركت سهامي عام ميتواند اوراق قرضه منتشر كند‪.‬‬

‫** طبق نظر شوراي نگهبان اوراق قرضه ربوي محسوب و انتشار آن در تمامي شركتها ممنوع است و در حال‬

‫حاضر شركتهاي سهامي عام و خاص ميتوانند اوراق مشاركت كه ماهيت ًا با اوراق قرضه متفاوت است‪ ،‬منتشر‬

‫نمايند‪.‬‬

‫ماده ‪ :52‬تعريف اوراق قرضه‪:‬‬
‫‪ )1‬ورقه قابل معامله‬
‫اوصاف ورقه ‪ )2‬معرف مبلغي وام‬
‫قرضه ‪ )3‬داراي بهره معين‬
‫‪ )4‬داراي موعد معين براي استرداد‬
‫ممكن است براي اوراق قرضه به جز بهره‪ ،‬حقوق ديگري نيز شناخته شود‪.‬‬

‫ماده ‪ :53‬حقوق دارندگان اوراق قرضه‪:‬‬
‫دارنده اوراق قرضه فقط و فقط بستانكار شركت محسوب ميشود و در هيچيك از مراجع‬

‫تصميمگيري در شركت‪ ،‬حق دخالت ندارد‪.‬‬
‫ماده ‪ :54‬تجارتي نبودن اوراق قرضه‪:‬‬

‫پذيرهنويسي و خريد اوراق قرضه عمل تجارتي نيست‪.‬‬
‫ماده ‪ :55‬شرايط صدور اوراق قرضه‪:‬‬

‫‪ )1‬شركت سهامي عام باشد‬
‫شرايط صدور ‪ )2‬كليه سرمايه ثبت شده شركت تأديه شده باشد‬

‫اوراق قرضه ‪ )3‬دو سال از تاريخ ثبت شركت گذشته باشد‬
‫‪ )4‬دو ترازنامه شركت به تصويب مجمع عمومي رسيده باشد‪.‬‬

‫ماده ‪ :56‬مرجع صدور مجوز انتشار اوراق قرضه‪:‬‬
‫مرجع صدور مجوز ‪ )1‬اساسنامه شركت‬

‫انتشار اوراق قرضه ‪ )2‬مجمع عمومي فوقالعاده صاحبان سهام بنابه پيشنهاد هيأتمديره‬

‫اساسنامه يا مجمع عمومي فوقالعاده ميتواند به هيأتمديره اجازه دهد در طي مدت حداكثر‬

‫دو سال يك يا چند بار اوراق قرضه منتشر كند‪.‬‬

‫بايد متساوي باشد‬ ‫مبلغ اسمي اوراق قرضه‬
‫تبصره و‬

‫قطعات اوراق قرضه در صورت تجزيه‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪17‬‬

‫ماقدانهون‪7‬ت‪:5‬جاارعلتانمموتدارصمیيم فرو‪17‬ش اوراق قرضه‪:‬‬
‫شركت سهامي مكلف است طرح اطلاعيه انتشار اوراق قرضه و تصميم انتشار اوراق قرضه و‬
‫شرايط صدور و انتشار را كتباً به مرجع ثبت شركتها اطلاع دهد تا مرجع مذكور مفاد تصميم‬
‫را ثبت و خلاصه تصميم و اطلاعيه انتشار اوراق قرضه را در روزنامه رسمي منتشر كند‪ ،‬قبل از‬

‫انجام اين تشريفات انتشار آگهي فروش اوراق قرضه ممنوع است‪.‬‬

‫** ماده ‪ 58‬تا ‪ 61‬اين قانون در خصوص مندرجات اوراق قرضه بوده كه با توجه به ممنوعيت انتشار آن از بيان‬

‫آن اجتناب ميشود‪.‬‬

‫ماده ‪ :61‬شرايط صدور اوراق قرضه قابل تعويض يا سهام‪:‬‬

‫شرايط صدور اوراق قرضه قابل تعويض با سهام‬
‫مجمع عمومي فوقالعاده مقارن اجازه انتشار اوراق قرضه‪ ،‬افزايش سرمايه شركت را حداقل برابر‬

‫با گزارش خاص بازرسان‬
‫مبلغ قرضه تصويب كند البته و‬

‫پيشنهاد هيأتمديره‬

‫ماده ‪ :62‬پذيرهنويسي افزايش سرمايه مقارن انتشار اوراق قرضه‪:‬‬
‫افزايش سرمايه ماده قبل بايد قبل از صدور اوراق قرضه پذيرهنويسي شود‪ .‬در اين حالت‬

‫پذيرهنويس تعهد ميكند كه اين گونه سهام را به دارندگان اوراق قرضه بدهد و البته تمام اين‬

‫شرايط و قرارداد پذيرهنويسي نيز بايد به تصويب مجمع عمومي فوقالعاده برسد‪.‬‬

‫تعيين بانكهاي مجاز به پذيرهنويسي افزايش سرمايه شركتها شوراي پول و اعتبار‬

‫ماده ‪ :63‬عدم وجود حق تقدم در خريد سهام قابل تعويض اوراق قرضه‪:‬‬

‫سهامداران شركت در خريد سهام قابل تعويض با اوراق قرضه حق تقدم ندارند‪.‬‬

‫ماده ‪ :64‬تعويض ورقه قرضه با سهم‪:‬‬

‫شرايط و ترتيب تعويض ورقه قرضه با سهم بايد در ورقة قرضه قيد شود‪.‬‬

‫تعويض ورقه قرضه با سهم تابع ميل و اراده دارنده آن است و در هر موقع قبل از‬

‫سررسيد ميتواند تحت شرايطي كه در آن قيد شده‪ ،‬ورقة قرضه را با سهام تعويض كند‪.‬‬

‫ماده ‪ :65‬محدوديتهاي انتشار اوراق قرضه قابل تعويض با سهام‪:‬‬

‫‪ )1‬ممنوعيت انتشار اوراق قرضه قابل تبديل يا تعويض با سهام‬ ‫موارد محدوديت شركت‬
‫سهامي از زمان انتشار‬
‫‪ )2‬ممنوعيت مستهلك ساختن سرمايه‬

‫اوراق قرضه قابل تعويض ‪ )3‬ممنوعيت كاهش سرمايه از طريق بازخريد سهام‬

‫با سهام تا پايان موعد ‪ )4‬ممنوعيت تقسيم اندوخته‬

‫اوراق قرضه ‪ )5‬ممنوعيت تغيير در تقسيم منافع‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪18‬‬

‫نكقتانهو‪:‬ن اتگجرارسترنمماويدهاریشركت د‪8‬ر‪ 1‬اثر زيانهاي وارده منتهي به كاهش تعداد سهام يا مبلغ‬

‫سهام(كاهش لجبازي) شود‪ ،‬اين كاهش شامل اوراق قرضه قابل تعويض به سهام هم ميشود و‬

‫چنين تلقي ميشود كه اينگونه دارندگان اوراق قرضه از همان ابتداي انتشار اوراق مزبور‪،‬‬

‫سهامدار شركت بودهاند‪.‬‬

‫ماده ‪ :66‬ممنوعيتهاي مشروط انتشار اوراق قرضه قابل تعويض با سهام‪:‬‬

‫ممنوعيتهاي مشروط ‪ )1‬ممنوعيت صدور سهام جديد ناشي از انتقال ذخيره به سرمايه‬
‫انتشار اوراق قرضه قابل ‪ )2‬ممنوعيت دادن سهم يا تخصيص يا پرداخت وجه به سهامداران تحت‬
‫تعويض با سهام عنوان جايزه يا منافع انتشار سهام مگر آنكه حقوق دارندگان اوراق‬

‫قرضه قابل تعويض با سهام حفظ شود‪.‬‬

‫ماده ‪ :67‬خصوصيات سهام پذيرهنويسي شده جهت تعويض با اوراق قرضه‪:‬‬

‫‪ )1‬بانام است‪.‬‬

‫‪ )2‬تا انقضاي موعد يا مواعد اوراق قرضه وثيقه تعهد پذيرهنويسان در برابر‬ ‫خصوصيات سهام‬
‫صادر شده جهت‬
‫دارندگان اوراق قرضه مبني بر تعويض سهام با اوراق است‪.‬‬

‫تعويض با اوراق قرضه ‪ )3‬نزد شركت نگهداري ميشود‪.‬‬

‫‪ )4‬تا انقضاء موعد يا مواعد اوراق قرضه فقط قابل انتقال به دارندگان اوراق‬

‫قرضه است و نقل و انتقال آن در غير اين صورت ثبت نخواهد شد‪.‬‬

‫ماده ‪ :68‬غيرقابل توقيف يا تأمين بودن سهام منتشر شده جهت تعويض با اوراق‬
‫قرضه‪:‬‬

‫سهام صادر شده جهت تعويض با اوراق قرضه تا قبل از تعويض آن و تا انقضاي موعد يا مواعد‬
‫اوراق قرضه قابل تأمين و توقيف نيست‪.‬‬

‫ماده ‪ :69‬اوراق قرضه قابل تبديل به سهام‪:‬‬
‫شرايط صدور اوراق قرضه‪:‬‬

‫قابل تبديل با سهام تصويب مجمع عمومي فوقالعاده در خصوص انتشار اين نوع اوراق و‬

‫شرايط و مهلت تبديل آن با سهام و همچنين اجازه افزايش سرمايه را به هيأتمديره خواهد‬
‫داد‪.‬‬

‫ماده ‪ :71‬نحوه تبديل اوراق قرضه به سهام‪:‬‬
‫هيأتمديره در پايان مهلت مقرر شده توسط مجمع عمومي فوقالعاده معادل مبلغ‬
‫بازپرداخت نشده اوراق قرضه قابل تبديل به سهام افزايش سرمايه ميدهد و معادل آن سهام‬
‫صادر ميكند و به دارندگان اوراق قرضه قابل تبديل به سهام (كه تا پايان مهلت بازپرداخت‬

‫نشده) ميدهد‪.‬‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪19‬‬

‫ماقدانهو‪1‬ن ت‪:7‬جامرقتر نراموتداارویراق قر ‪9‬ض‪1‬ه قابل تبديل به سهام‪:‬‬

‫‪ )1‬مجمع عمومي بايد تصميم خود را بر مبناي پيشنهاد هيأتمديره و‬

‫گزارش خاص بازرسان اتخاذ كند‪.‬‬ ‫مقررات اوراق قرضه‬
‫قابل تبديل به سهم‬
‫‪ )2‬سهامداران شركت در خريد سهام صادر شده براي تبديل با اوراق قرضه‬

‫حق تقدم ندارد‪.‬‬

‫‪ )3‬شرايط تبديل ورقة قرضه با سهام بايد در ورقه قرضه قيد شود و تبديل‬

‫آن تابع ميل و رضايت دارنده آن است‪.‬‬

‫نمودار تطبيقي اوراق قرضه قابل تعويض و قابل تبديل به سهام‬

‫اوراق قرضه قابل‬ ‫اوراق قرضه قابل‬
‫تبديل با سهام‬ ‫تعويض با سهام‬

‫نياز به گزارش خاص‬ ‫نياز به گزارش خاص‬ ‫گزارش بازرسان و‬
‫بازرسان و هيأتمديره دارد‬ ‫بازرسان و پيشنهاد‬ ‫هيأتمديره‬
‫هيأتمديره دارد‬

‫سهامداران سابق حق تقدم‬ ‫سهامداران سابق حق تقدم‬ ‫حق تقدم سهامداران‬
‫ندارند‪.‬‬ ‫ندارند‬ ‫سابق در خريد سهام‬

‫مجمع عمومي فوقالعاده‬ ‫مجمع عمومي فوقالعاده‬ ‫مرجع تصويب و نحوه‬
‫اجازه افزايش سرمايه را به‬ ‫مقارن اجازه انتشار اوراق‬ ‫آن‬
‫هيأتمديره ميدهد تا در‬ ‫قرضه افزايش سرمايه را نيز‬
‫پايان مهلت اوراق قرضه‪،‬‬
‫اگر مبلغ بازپرداخت نشده‬ ‫تصويب ميكند‪.‬‬

‫باقي ماند به آن ميزان‬
‫افزايش سرمايه دهد‪.‬‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪11‬‬

‫بخقانوشنپتنجاجرم‪:‬ت نممجوادامرعیعمومي‪11‬‬
‫ماده ‪ :72‬تشكيل مجمع عمومي‪:‬‬
‫مجامع عمومي از صاحبان سهام تشكيل ميشود و مقررات مربوط به عهدة لازم براي تشكيل و‬
‫آراء لازم براي تصويب تصميمات در اساسنامه معين ميشود مگر آنكه قانون تكليف خاص‬

‫قائل شده باشد‪.‬‬
‫ماده ‪ :73‬اقسام مجامع عمومي‪:‬‬
‫‪ )1‬مجمع عمومي مؤسس‬
‫انواع مجامع عمومي ‪ )2‬مجمع عمومي مادي‬
‫‪ )3‬مجمع عمومي فوقالعاده‬

‫** البته لازم به ذكر است كه دو مجمع ديگر نيز وجود دارد كه عبارتند از مجمع خاص موضوع ماده ‪ 93‬و مجمع‬
‫عمومي عادي به طور فوقالعاده‬

‫ماده ‪ :74‬وظايف مجمع عمومي مؤسس‪:‬‬

‫‪ )1‬رسيدگي به گزارش مؤسسين و تصويب آن‬

‫‪ )2‬احراز پذيرهنويسي كليه سهام شركت و تأديه مبالغ لازم و تعيين سهم‬
‫صلاحيت و وظايف هر پذيرهنويس‬

‫‪ )3‬تصويب طرح اساسنامه‬ ‫مجمع عمومي‬
‫‪ )4‬اصلاح طرح اساسنامه‬ ‫مؤسس‬
‫‪ )5‬انتخاب اولين مديران و بازرسان‬

‫‪ )6‬تعيين روزنامه كثيرالانتشار شركت تا تشكيل اولين مجمع عمومي عادي‬

‫تبصره‪ :‬گزارش مؤسسين بايد حداقل پنج روز قبل از تشكيل مجمع عمومي مؤسس در محلي‬

‫كه آگهي دعوت مجمع تعيين شده است براي مراجعه پذيرهنويسان آماده باشد‪.‬‬

‫ماده ‪ :75‬حد نصاب تشكيل و تصميمگيري در مجمع عمومي مؤسس‪:‬‬

‫تشكيل مجمع عمومي مؤسس حضور حداقل تعهدكنندگان نصف سرمايه شركت‬

‫در صورت عدم حضور اكثريت فوق آگهي دعوت فقط دو نوبت توسط مؤسسين و حداقل‬

‫بيست روز قبل از انعقاد مجمع منتشر ميشود اين آگهي حاوي دعوت ‪ +‬قيد دستور جلسه‬

‫قبل و نتيجة آن و در روزنامه كثيرالانتشار مذكور در آگهي پذيرهنويسي است‪.‬‬

‫حد نصاب مجمع عمومي مؤسس جلسه دوم و سوم حداقل يكسوم سرمايه شركت‬

‫ـ در صورت عدم حضور در جلسه سوم مؤسسين عدم تشكيل شركت را اعلام مينمايند‪.‬‬

‫تصميمگيري در مجمع عمومي مؤسس اكثريت دوسوم آراء حاضرين‬

‫تبصره‪ :‬اجازه حضور و تعداد آراي حاضرين در مجمع عمومي مؤسس كليه‬

‫پذيرهنويسان و مؤسسين اجازه حضور دارند و هر سهم يك رأي دارد‪.‬‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪10‬‬

‫ماقدانهون‪ 6‬ت‪:7‬جاآروتر نهمغويداررنقیدي و ا‪0‬ر‪1‬زيابي آن‪:‬‬
‫اگر مؤسسين آوره غيرنقدي داشته باشند بايد قبل از تشكيل مجمع عمومي مؤسس‬

‫توسط كارشناس رسمي دادگستري ارزيابي شود و اين ارزيابي را به مجمع عمومي مؤسس‬
‫اعلام كنند‪.‬‬

‫اگر مؤسسين براي خود مطالبه مزايا كردهاند بايد توجيه در خواست مزايا را ضمن گزارش اقدامات خود‬
‫به مجمع عمومي مؤسس تقديم كنند‪.‬‬

‫ماده ‪ :77‬گزارش آورده غيرنقدي و مزاياي مطالبه شده در مجمع عمومي مؤسس‪:‬‬
‫‪1‬ـ گزارش ارزيابي آورده غيرنقد مؤسسين‬

‫بايد در مجمع عمومي مؤسس‬
‫‪2‬ـ علل و توجيه مزاياي مطالبه شده توسط مؤسسين مطرح شود‬

‫دارندگان آورده غيرنقد و مطالبهكنندگان امتياز در هنگام‬ ‫تصميمگيري در مورد‬
‫ارزيابي و مزاياي مؤسسين‬
‫رأيگيري در آن خصوص حق رأي ندارند و سرمايه غيرنقد‬
‫موضوع رأي از حيث حد نصاب‪ ،‬جزء سرمايه شركت محسوب‬

‫نيست‪.‬‬

‫ماده ‪ :78‬قبول آورده غيرنقدي‪:‬‬
‫مجمع عمومي مؤسس نميتواند آورده غيرنقد را بيش از ارزيابي كارشناس رسمي‬

‫دادگستري قبول كند‪.‬‬

‫** مفهوم مخالف ماده فوق اين است كه مجمع عمومي مؤسس ميتواند كمتر از ارزيابي كارشناس رسمي‬

‫دادگستري قبول كند يا اصل ًا قبول نكند‪.‬‬

‫ماده ‪ :79‬عدم تصويب آورده غيرنقد و مزاياي مطالبه شده‪:‬‬

‫اگر آورده غيرنقد يا مزاياي مطالبه شده تصويب نشود جلسه دوم مجمع به فاصله كمتر از‬

‫يك ماه تشكيل ميشود‪.‬‬

‫در جلسه دوم‪ :‬اشخاص مطالبهكننده مزايا يا آورندگان غيرنقد ميتوانند با انصراف از مزايا يا‬

‫تبديل تعهد غيرنقد به نقد و تأديه مبلغ به صورت نقدي در شركت باقي بمانند در غير‬

‫اينصورت تعهد آنها نسبت به سهام خود باطل محسوب و ساير پذيرهنويسان ميتوانند به جاي‬

‫آنها سهام را تعهد و مبالغ را تأديه كنند‪.‬‬

‫ماده ‪ :81‬حد نصاب جلسه دوم مجمع عمومي مؤسس‪:‬‬

‫حد نصاب جلسه دوم تشكيل شده‬

‫حضور بيش از نصف پذيرهنويسان هر مقدار‬ ‫به دليل عدم قبول آورده غيرنقد‬

‫سهام‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪11‬‬

‫شركت (اكثريت عددي)‬ ‫قانويان تمزجاايارتي نممطوادلابرهیشده ‪11‬‬

‫ماده ‪ :81‬ضمانت اجراي خروج مطالبهكنندگان مزايا يا آورندگان سرمايه غيرنقد و‬

‫عدم تعهد سايرين‪:‬‬
‫ضمانت اجراي ابطال سهام مطالبهكنندگان مزاياي سهم مؤسس يا آورندگان سرمايه غيرنقد و‬
‫عدم تعهد ساير پذيرهنويسان عدم تشكيل شركت مؤسسين بايد ظرف ده روز از‬
‫تاريخ تشكيل مجمع دوم به مرجع ثبت شركتها اعلام كنند تا پذيرهنويسان و مؤسسين به‬

‫استناد ماده ‪ 19‬همين قانون مبالغ پرداختي را مسترد دارند‪.‬‬
‫ماده ‪ :82‬اختياري بودن تشكيل مجمع عمومي مؤسس در شركت سهامي خاص‪:‬‬

‫‪ )1‬تشكيل مجمع عمومي مؤسس الزامي نيست‪.‬‬

‫شركت سهامي خاص ‪ )2‬جلبنظر كارشناس رسمي دادگستري در خصوص تقويم آوردههاي‬

‫غيرنقد و تصويب آن تا سقف ارزيابي كارشناس الزامي است‪.‬‬

‫ماده ‪ :83‬صلاحيت مجمع عمومي فوقالعاده‪:‬‬

‫‪ )1‬تغيير در اساسنامه يا اصلاح آن‬

‫صلاحيت و وظايف ‪ )2‬افزايش يا كاهش سرمايه شركت‬

‫مجمع عمومي فوقالعاده ‪ )3‬انحلال شركت قبل از موعد‬

‫‪ )4‬تصويب انتشار اوراق قرضه «در صورت عدم پيشبيني در اساسنامه»‬

‫‪ )5‬تبديل سهام بانام به بينام و بالعكس‬

‫ماده ‪ :84‬تشكيل مجمع عمومي فوقالعاده‪:‬‬

‫جلسه اول‪ :‬حضور دارندگان بيش از نصف سهامي كه حق رأي دارند‬

‫و در صورت عدم تشكيل‬ ‫تشكيل مجمع‬
‫عمومي فوقالعاده جلسه دوم‪ :‬حضور دارندگان بيش از يكسوم سهام داراي حق رأي‬

‫بايد در دعوت دوم نتيجه دعوت اول يعني عدم تشكيل به‬

‫دليل عدم حضور تعداد لازم قيد شده باشد‪.‬‬

‫ماده ‪ :85‬تصميمگيري در مجمع عمومي فوقالعاده‪:‬‬

‫تصميمات مجمع عمومي فوقالعاده بايد به تصويب اكثريت دوسوم آراء حاضر برسد‪.‬‬

‫ماده ‪ : 86‬صلاحيت مجمع عمومي عادي‪:‬‬

‫صلاحيت وظايف مجمع عمومي عادي كليه امور شركت به جز آنچه در صلاحيت مجمع‬

‫عمومي فوقالعاده و مؤسس است‪.‬‬

‫ماده ‪ :87‬تشكيل مجمع عمومي مادي‪:‬‬

‫جلسه اول‪ :‬حضور دارندگان حداقل بيش از نصف سهام داراي‬

‫تشكيل مجمع عمومي عادي حق رأي در صورت عدم تشكيل‬

‫جلسه دوم‪ :‬حضور هر عده صاحب سهام داراي حق رأي‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪11‬‬

‫بايقادنودرن تدجعاورتت ندموومدانرتيیجه دعو‪1‬ت‪ 1‬اول يعني عدم تشكيل به دليل عدم حضور تعداد لازم قيد شده‬
‫باشد‪.‬‬

‫ماده ‪ :88‬تصميمگيري در مجمع عمومي عادي‪:‬‬
‫حد نصاب تصميمگيري در مجمع عمومي عادي انتخاب مديران و بازرسان‪ :‬اكثريت نسبي‬
‫ساير تصميمات‪ :‬اكثريت نصف ‪ +‬يك آراء حاضر‬
‫‪ )1‬تعداد آراء رأيدهنده × تعداد مديران مورد نظر = حق رأي رأيدهنده‬
‫نحوه انتخاب ‪ )2‬رأيدهنده ميتواند نتيجه حاصلضرب فوق را اختصاص به يك نفر‬

‫مديران بدهد يا بين نفرات مورد تمايل خود تقسيم كند‪.‬‬
‫‪ )3‬اساسنامه نميتواند فرمول فوق را تغيير دهد‪.‬‬

‫ماده ‪ :89‬زمان تشكيل و برخي وظايف مجمع عمومي عادي‪:‬‬
‫زمان تشكيل مجمع عمومي مادي بايد سالي يكبار و در موقع تعيين شده در‬

‫اساسنامه تشكيل شود‪.‬‬
‫‪1‬ـ رسيدگي به ترازنامه و حساب سود و زيان سال مال قبلي‬
‫وظايف مجمع عمومي ‪2‬ـ رسيدگي صورت دارايي و مطالبات و ديون شركت و صورتحساب‬

‫عادي در جلسات سالانه دوره عملكرد ساليانه شركت‬
‫‪3‬ـ رسيدگي به گزارش مديران و بازرسان‬
‫‪4‬ـ رسيدگي به ساير حسابهاي سال مالي شركت‬
‫تبصره‪ :‬تصميمگيري در خصوص ترازنامه و حساب سود و زيان سال مالي بدون قرائت‬

‫گزارش بازرس يا بازرسان معتبر نيست‬

‫ماده ‪ :91‬شرايط تقسيم سود اندوخته‪:‬‬
‫تقسيم سود و اندوخته اختياري بين صاحبان سهام فقط پس از تصويب مجمع عمومي‬

‫عادي‬
‫در صورت وجود منافع‪ ،‬تقسيم ‪ %11‬سود ويژه سالانه بين صاحبان سهام الزامي است‪.‬‬

‫ماده ‪ :91‬تكليف بازرسان در دعوت مجمع‪:‬‬
‫اگر هيأتمديره مجمع عمومي مادي سالانه را دعوت نكند‪ ،‬بازرسان مكلفند رأس ًا مجمع را‬

‫دعوت كنند‪.‬‬
‫ماده ‪ :92‬مجمع عمومي عادي به طور فوقالعاده‪:‬‬
‫دعوت مجمع عمومي عادي به طور فوقالعاده ميتواند توسط هيأتمديره يا بازرس يا‬

‫بازرسان در مواقع مقتضي صورت گيرد‪.‬‬
‫ـ دستور جلسه مجمع بايد در آگهي قيد شود‪.‬‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪11‬‬

‫ماقدانهون‪3‬ت‪:9‬جاترغتيينمرودحارقویق سها‪1‬م‪1‬مؤسس‪:‬‬

‫اول ًا‪ :‬جلسه مجمع خاص دارندگان اينگونه سهام تشكيل شود‪.‬‬
‫نحوه تغيير در ثاني ًا‪ :‬دارندگان لااقل نصف اينگونه سهام حاضر شوند (جلسه اول) در صورت‬

‫حقوق نوع عدم تشكيل در جلسه دوم دارندگان لااقل يكسوم اينگونه سهام حاضر‬
‫مخصوص سهام شوند‪.‬‬

‫ثالث ًا‪ :‬تصميمات به تصويب دوسوم آراء حاضر برسد‪.‬‬

‫** به نظر ميرسد منظور از سهام خاص در اين ماده‪ ،‬سهام مؤسسين است كه در مجمع عمومي مؤسس خواستار‬
‫امتياز شدهاند‪ .‬هر چند نظرات مخالف نيز وجود دارد‪.‬‬

‫ماده ‪ :94‬تغيير تابعيت و افزايش تعهدات‪:‬‬

‫هيچ مجمع عمومي ‪ )1‬تابعيت شركت را تغيير دهند‬

‫‪ )2‬يا هيچ اكثريتي نميتواند تعهدات صاحبان سهام را افزايش دهد‪.‬‬ ‫نميتواند‬

‫** افزايش تعهدات صاحبان سهام با اتفاق آراء ممكن است‪.‬‬

‫ماده ‪ :95‬تشكيل مجمع عمومي به درخواست صاحبان سهام‪:‬‬
‫‪ )1‬مالكين يكپنجم سهام شركت ميتوانند دعوت مجمع عمومي را از هيأتمديره‬

‫بخواهند‪.‬‬
‫‪ )2‬هيأتمديره مكلف است ظرف حداكثر بيست روز مجمع را دعوت كند (با‬

‫رعايت تشريفات و آگهي)‬
‫روند تشكيل ‪ )3‬در صورت عدم دعوت توسط هيأتمديره درخواستكنندگان ميتوانند‬

‫مجمع به دعوت مجمع را از بازرس يا بازرسان بخواهند‪.‬‬
‫درخواست ‪ )4‬بازرس يا بازرسان مكلفند ظرف حداكثر ده روز مجمع را دعوت كنند (با‬

‫صاحبان سهام رعايت تشريفات و آگهي)‬
‫‪ )5‬در صورت عدم دعوت توسط بازرس يا بازرسان دارندگان يكپنجم سهام‬
‫ميتوانند رأس ًا مجمع را دعوت كنند‪( .‬با رعايت تشريفات و آگهي و ذكر عدم‬

‫اجابت درخواست توسط هيأتمديره و بازرسان)‬

‫ماده ‪ :96‬هيأترئيسه مجمع عمومي ماده ‪:95‬‬
‫هيأترئيسه مجمع دعوت شده به درخواست صاحبان سهام از بين صاحبان سهام انتخاب‬

‫ميشود و دستور مجمع فقط همان موضوع مذكور در تقاضاي ايشان است‪.‬‬

‫ماده ‪ :97‬تشريفات دعوت مجامع‪:‬‬
‫هر گونه دعوت از صاحبان سهام براي تشكيل مجامع بايد در روزنامه كثيرالانتشار تعيين‬

‫شده براي نشر آگهي شركت منتشر شود‪.‬‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪15‬‬

‫قانوتنعيتيجانررتو نزناممودهاری‪1‬ـ مجم‪5‬ع‪1‬عمومي مؤسس در جلسه تشكيل شركت تعيين ميكند‪.‬‬
‫كثيرالانتشار ‪2‬ـ بعد از تعيين مجمع عمومي مؤسس‪ ،‬همهساله در مجمع عمومي عادي‬

‫شركت اين روزنامه تعيين ميشود و تصميم در خصوص تعيين روزنامه در‬
‫روزنامه قبلي منتشر ميشود‪.‬‬

‫تبصره‪ :‬در صورتي كه كلية صاحبان سهام در مجمع حاضر باشد نشر آگهي و تشريفات‬

‫دعوت لازم نيست‪.‬‬

‫ماده ‪ :98‬فاصله نشر دعوتنامه و تاريخ تشكيل مجمع‪:‬‬
‫ده روز > فاصله نشر دعوتنامه تا تشكيل جلسه مجمع > ‪ 41‬روز‬

‫ماده ‪ :99‬لزوم دريافت مجوز ورود به جلسه مجمع‪:‬‬

‫قبل از تشكيل جلسه مجمع عمومي هر صاحب سهم كه تمايل به حضور در جلسه را داشته‬

‫باشد با ارائه ورقه سهم يا تصديق موقت سهم به شركت مراجعه و ورقه (مجوز) ورود به مجمع‬

‫را دريافت ميكند و صرف ًا دارندگان اين ورقه اجازه ورود به مجمع را دارند‪.‬‬

‫‪ )1‬هويت كامل حاضرين‬ ‫محتواي صورتجلسه‬
‫‪ )2‬اقامتگاه حاضرين‬ ‫كه در جلسه مجمع‬

‫تهيه ميشود ‪ )3‬تعداد سهام حاضرين‬
‫‪ )4‬تعداد آراء حاضرين‬

‫‪ )5‬امضاي حاضرين‬

‫ماده ‪ :111‬مندرجات آگهي دعوت صاحبان سهام‪:‬‬

‫مندرجات الزامي در ‪ )1‬دستور جلسه‬

‫آگهي دعوت صاحبان ‪ )2‬تاريخ تشكيل جلسه‬

‫سهام براي تشكيل ‪ )3‬محل تشكيل مجمع با قيد نشاني كامل‬

‫‪ )4‬ساعت تشكيل مجمع‬ ‫مجمع‬

‫ماده ‪ :111‬اداره جلسه مجمع عمومي و تركيب هيأترئيسه مجمع‪:‬‬
‫‪ )1‬يك رئيس اگر در اساسنامه خلاف آن پيشبيني نشده باشد‬
‫تركيب هيأت رئيس هيأتمديره است مگر در زمان انتخاب يا عزل بعضي يا كليه مديران‬

‫رئيسه مجمع ‪ )2‬يك منشي ممكن است صاحب سهم نباشد‬
‫‪ )3‬دو ناظر از بين صاحبان سهام‬

‫چنانچه در دستور جلسه مجمع انتخاب يا عزل بعضي از مديران يا كليه آنها باشد‪ ،‬رئيس‬

‫مجمع از بين سهامداران حاضر به اكثريت نسبي انتخاب ميشود‪.‬‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪16‬‬

‫ماقدانهون‪ 2‬ت‪11‬ج‪:‬ارحت نضموورداوركیيل يا نم‪6‬ا‪1‬ينده قانوني صاحب سهم‪:‬‬
‫در كليه مجامع عمومي حضور وكيل يا نماينده قانوني اشخاص حقيقي يا حقوقي (صاحب‬
‫سهم) مشروط به ارائه مدرك مثبت سمت نمايندگي يا وكالت به منزله حضور صاحبان‬

‫سهم است‪.‬‬

‫ماده ‪ :113‬اكثريت آراء‪:‬‬
‫اكثريت آراء در مجامع عمومي اكثريت آراء حاضرين در جلسه مجمع‬

‫ماده ‪ :114‬اعلام تنفس‪:‬‬
‫اعلام تنفس به دليل ‪ )1‬هيأترئيسه مجمع با تصويب مجمع اعلام تنفس مينمايد‪.‬‬

‫مورد تصميم واقع ‪ )2‬تاريخ جلسه بعدي نبايد ديرتر از دو هفته باشد‪.‬‬
‫نشدن برخي از ‪ )3‬نياز به آگهي و دعوت مجدد نيست‪.‬‬

‫دستورات جلسه ‪ )4‬در جلسه بعد‪ ،‬مجمع با همان حد نصاب جلسه اول رسميت خواهد داشت‪.‬‬

‫ماده ‪ :115‬صورتجلسه مجمع‪:‬‬
‫از مذاكرات تصميمات مجمع عمومي توسط منشي صورتجلسه تهيه ميشود و به امضاي‬

‫هيأترئيسه مجمع ميرسد و يك نسخه در مركز شركت نگهداري ميشود‪.‬‬

‫ماده ‪ :116‬موارد الزامي ارسال صورتجلسه مجمع به ثبت شركتها‪:‬‬
‫مواردي كه تصميمات ‪ )1‬انتخاب مديران يا بازرس يا بازرسان‬
‫مجمع بايد طي صورت ‪ )2‬تصويب ترازنامه‬
‫جلسه مجمع به ثبت ‪ )3‬كاهش يا افزايش سرمايه‬
‫شركتها ارسال شود ‪ )4‬هر نوع تغيير در اساسنامه‬
‫‪ )5‬انحلال شركت و نحوه تصفيه آن‬

‫بخش ششم (هيأتمديره)‪:‬‬
‫ماده ‪ :117‬شرايط و تعداد امضاي هيأتمديره‪:‬‬
‫شركت سهامي به وسيله هيأتمديرهاي كه از صاحبان سهام تشكيل شده اداره ميشود‬

‫هيأتمديره كلاً يا بعضاً قابل عزل هستند‬
‫حداقل تعداد اعضاي هيأتمديره شركت سهامي عام ‪ 5‬نفر‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪17‬‬

‫ماقدانهون‪8‬ت‪11‬ج‪:‬ارانتت نخماودبارمیديران‪17:‬‬

‫اولين مديران‪ :‬مجمع عمومي مؤسس‬

‫شركت سهامي عام‬

‫ساير مديران‪ :‬مجمع عمومي عادي‬ ‫انتخاب مديران‬

‫اولين مديران‪ :‬مجمع عمومي مؤسس (در‬

‫صورت تشكيل) و در غير اينصورت با‬

‫اتفاق آراء سهامداران‬ ‫شركت سهامي خاص‬

‫ساير مديران‪ :‬مجمع عمومي عادي‬

‫ماده ‪ :119‬مدت مديريت مديران‪:‬‬

‫مدت مديريت مديران در اساسنامه معين ميشود كه نميتواند از دو سال بيشتر باشد‪.‬‬

‫انتخاب مجدد مديران بلامانع است‪.‬‬

‫ماده ‪ :111‬انتخاب اشخاص حقوقي به سمت مديريت‪:‬‬
‫انتخاب اشخاص حقوقي به عضويت هيأتمديره بلامانع است كه در اين صورت يك نفر نماينده‬
‫دائمي جهت انجام وظايف مديريت معرفي ميكند و شخص حقوقي عضو هيأتمديره همان‬

‫مسئوليت مدني شخص حقيقي مدير را دارد‪.‬‬
‫مسئوليت نماينده شخص حقوقي همان شرايط و تعهدات و مسئوليتهاي مدني و جزايي‬

‫عضو هيأتمديره و از نظر مدني با شخص حقوقي اصيل‪ ،‬مسئوليت تضامني دارد‪.‬‬

‫شخص حقوقي ميتواند هر زمان بخواهد نماينده خود را با معرفي كتبي جانشين عزل كند‬
‫در صورت عدم معرفي جانشين فرد معزول‪ ،‬شخص حقوقي در جلسه هيأتمديره غايب‬

‫محسوب ميشود‪.‬‬

‫ماده ‪ :111‬اشخاص ممنوع از مديريت شركت سهامي‪:‬‬

‫‪1‬ـ محجورين‬

‫‪2‬ـ كساني كه حكم ورشكستگي آنها صادر شده است‪.‬‬

‫‪3‬ـ كساني كه به علت ارتكاب جرائم ذيل به موجب حكم قطعي از حقوق‬

‫اجتماعي كل ًا يا بعض ًا محروم شدهاند البته تا پايان مدت محروميت‬ ‫موارد ممنوعيت‬
‫مذكور در حكم قطعي‪:‬‬ ‫انتخاب افراد به‬
‫الف) سرقت‬ ‫سمت مديريت‬
‫ب) خيات در امانت‬ ‫شركت سهامي‬
‫ج) كلاهبرداري‬

‫د) جرائم در حكم كلاهبرداري و خيانت در امانت‬

‫ه) اختلاس‬

‫و) تدليس‬

‫ز) تصرف غيرقانوني در اموال عمومي‬

‫بنابراین محجورین و اشخاص ورشکسته مطلق ًا از مدیریت شرکت ممنوع هستند‪ .‬ولی در‬
‫موارد مذکور در بند ‪ 1‬چنانچه مدت محرومیت اجتماعی منقضی شده باشد می توانند به‬

‫عنوان مدیر شرکت منصوب شوند‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪18‬‬

‫تبقانصورنه‪:‬تجدااردگتانهموشداهرریستان ب‪8‬ه‪1‬تقاضاي هر ذينفع حكم عزل هر مديري كه برخلاف اين ماده‬
‫انتخاب شود يا پس از انتخاب مشمول اين ماده شود صادر ميكند‪.‬‬

‫ماده ‪ :112‬اعضاي عليالبدل هيأتمديره‪:‬‬
‫در صورتي كه بر اثر فوت يا استعفا يا سلب شرايط‪ ،‬تعداد مديران از حداقل مقرر در قانون‬
‫كمتر شود اعضاي عليالبدل به ترتيب مقرر در اساسنامه يا توسط مجمع عمومي جاي آنها‬
‫را ميگيرند و اگر اعضاي عليالبدل انتخاب نشده يا تعدادشان كافي نباشد مديران باقيمانده‬

‫بايد بلافاصله مجمع عمومي عادي را جهت تكميل اعضاي هيأتمديره دعوت كنند‪.‬‬

‫ماده ‪ :113‬تكليف بازرسان به دعوت مجمع عمومي جهت تكميل اعضاء هيأتمديره‪:‬‬
‫چنانچه هيأتمديره از دعوت مجمع عمومي براي تكميل اعضاي هيأتمديره خودداري كند هر‬
‫ذينفع حق دارد از بازرس يا بازرسان شركت بخواهد كه مجمع عمومي عادي را براي تكميل‬

‫عده مديران دعوت كنند و بازرسان مكلف به انجام چنين درخواستي هستند‪.‬‬

‫ماده ‪ :114‬سهام وثيقه و ميزان آن‪:‬‬

‫‪ )1‬تعداد سهامي كه در اساسنامه مشخص شده و مديران بايد دارا باشند‬

‫اين تعداد حداقل تعدادي است كه براي دادن رأي در مجامع لازم است‪.‬‬

‫خصوصيات سهام ‪ )2‬اين سهام تضمين خسارات احتمالي ناشي از تقصيرات مديران (انفرادي‬
‫يا مشترك ًا) است‪.‬‬
‫وثيقه‬

‫‪ )3‬بانام بوده و قابل انتقال نيست‪.‬‬

‫‪ )4‬تا زماني كه مدير تصفيه حساب دوره تصدي مديريت خود را دريافت‬

‫نكرده به عنوان وثيقه در صندوق شركت نگهداري ميشود‪.‬‬

‫ماده ‪ :115‬ضمانت اجراي نداشتن سهام وثيقه‪:‬‬
‫مدير در هنگام انتخاب يا در صورت انتقال قهري سهام وثيقه يا افزايش تعداد لازم براي‬
‫وثيقه بايد داراي تعداد سهام لازم باشد و گرنه بايد ظرف مدت يكماه تعداد سهام لازم را‬

‫تهيه كند و به صندوق شركت بسپارد و گرنه مستعفي محسوب ميشود‪.‬‬

‫ماده ‪ :116‬مفاصاحساب مديران‪:‬‬
‫مفاصاحساب مديران تصويب ترازنامه و حساب سود و زيان هر دوره مالي شركت به منزله‬
‫مفاصاحساب مديران در آن دوره مالي است كه پس از آن در صورت سلب سمت يا انقضاء مدت‬

‫هيأتمديره سهام وثيقه خودبهخود از قيد وثيقه آزاد ميشود‪.‬‬

‫ماده ‪ :117‬تكليف بازرسان در خصوص سهام وثيقه‪:‬‬
‫بازرسان مكلفند هر گونه تخلف از قانون يا اساسنامه در خصوص سهام وثيقه را به مجمع‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪19‬‬

‫عمقانوومنيتجعااردتينمگوزادارریش دهند‪19.‬‬

‫‪ )1‬از موضوعات و تصميمات در صلاحيت خاص‬ ‫ماده ‪ :118‬اختيارات هيأتمديره‪:‬‬
‫مجامع عمومي نباشد‬ ‫مديران شركت داراي كليه اختيارات‬

‫‪ )2‬در حدود موضوع شركت باشد‪.‬‬ ‫شركت ميباشد مشروط بر آنكه‬

‫محدود كردن اختيارات مديران در اساسنامه ‪ )1‬در مقابل اشخاص ثالث باطل و كانلميكن است‪.‬‬
‫يا به موجب تصميمات مجامع عمومي ‪ )2‬از لحاظ روابط بين مديران و صاحبان سهام‬
‫معتبر است‪.‬‬
‫ماده ‪ :119‬تركيب اعضاي هيأتمديره‪:‬‬

‫هيأتمديره در اولين جلسه خود يك رئيس و يك نائب رئيس كه حتماً بايد شخص حقيقي‬
‫باشند انتخاب ميكند‪.‬‬

‫حداكثر تا مدت عضويت آن ها در هيأتمديره‬ ‫مدت رياست و نيابت رئيس هيأت‬
‫مديره‬

‫هيأتمديره‬ ‫عزل و نصب رئيس و نائب رئيس‬
‫هيأتمديره‬

‫هر ترتيبي خلاف اين ماده در خصوص انتخاب و عزل رياست و نيابت رياست هيأتمديره مقرر‬
‫شود كانلميكن است‪.‬‬

‫تبصره ‪ :1‬نماينده حقيقي شخص حقوقي عضو هيأتمديره نيز ميتواند به عنوان رئيس يا نائب‬
‫رئيس انتخاب شود‪.‬‬

‫تبصره ‪ :2‬هر گاه رئيس هيأتمديره موقت ًا نتواند وظايف خود را به هر علت انجام دهد‪ ،‬وظايف‬
‫او را نائب رئيس انجام ميدهد‪.‬‬

‫ماده ‪ :121‬وظايف رئيس هيأتمديره‪:‬‬
‫‪ )1‬دعوت و اداره جلسات هيأتمديره‬

‫وظايف رئيس هيأتمديره‬
‫‪ )2‬دعوت مجامع عمومي صاحبان سهام در موارد تكليف هيأتمديره به‬

‫دعوت‬

‫ماده ‪ :121‬حد نصاب رأيگيري در جلسات هيأتمديره‪:‬‬
‫حد نصاب تشكيل جلسات هيأتمديره بيش از نصف اعضاي هيأتمديره‬
‫اتخاذ تصميم در جلسات هيأتمديره اكثريت آراي حاضرين مگر آنكه اساسنامه‬

‫ترتيب ديگري مقرر كرده باشد‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪11‬‬

‫ماقدانهون‪ 2‬ت‪12‬ج‪:‬اردتعنوموتدارجلیسات ه‪1‬ي‪1‬أتمديره‪:‬‬
‫‪ )1‬ترتيب دعوت و تشكيل جلسات هيأتمديره اساسنامه‬

‫‪ )2‬ترتيب دعوت از طرف مديران در مواردي غير از اساسنامه‪:‬‬
‫‪ )1‬از تاريخ تشكيل آخرين جلسه هيأتمديره حداقل يكماه گذشته باشد‬

‫‪ )2‬دستور جلسه ذكر شود‬
‫‪ )3‬عدهاي از مديران كه حداقل يكسوم اعضاء هيأتمديره هستند دعوت نمايند‪.‬‬

‫ماده ‪ :123‬صورتجلسه هيأتمديره‪:‬‬
‫براي هر يك از جلسات هيأتمديره بايد صورتجلسه تنظيم شود كه داراي خصائص زير است‪:‬‬

‫‪ )1‬نام مديران حاضر و غايب ذكر شود‪.‬‬
‫خصوصيات صورت ‪ )2‬خلاصهاي از مذاكرات و تصميمات متخذه با قيد تاريخ ذكر ميشود‪.‬‬

‫جلسه هيأتمديره ‪ )3‬نظر مديران مخالف با تصميمات متخذه قيد شود‪.‬‬
‫‪ )4‬حداقل به امضاي اكثريت مديران حاضر برسد‪.‬‬
‫ماده ‪ :124‬مديرعامل‪:‬‬

‫هيأتمديره بايد حداقل يك نفر شخص حقيقي را به مديريت عاملي شركت برگزيند‪.‬‬

‫اختيارات هيأت ‪1‬ـ عزل و نصب مديرعامل‬
‫مديره درخصوص ‪2‬ـ تعيين حدود و اختيارات و مدت تصدي مديرعامل‬

‫مديرعامل ‪3‬ـ تعيين حقالزحمه مديرعامل‬
‫اگر مديرعامل عضو هيأتمديره باشد دوره مديريت عاملي وي بيشتر از عضويت هيأتمديره وي‬

‫نخواهد بود‪.‬‬
‫مديرعامل نميتواند همزمان رئيس هيأتمديره شركت باشد مگر با تصويب سهچهارم آراء‬

‫حاضر در مجمع عمومي عادي‬

‫ماده ‪ :125‬اختيارات مديرعامل‪:‬‬
‫حدود اختيارات مديرعامل در حدود اختيارات تفويض شده از سوي هيأتمديره‬

‫ماده ‪ :126‬اشخاص ممنوع از مديريتعاملي‪:‬‬
‫اشخاص داراي ممنوعيت ‪ )1‬اشخاص مذكور در ماده ‪ 111‬همين قانون‬
‫مديرعاملي شركت ‪ )2‬هر شخصي كه مديرعامل شركت ديگري باشد‪.‬‬
‫تصميمات و اقدامات مديرعاملي كه برخلاف فوق انتخاب شده در برابر صاحبان سهام و اشخاص‬

‫ثالث معتبر است و مسئوليت دارد‪.‬‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪10‬‬

‫ماقدانهون‪7‬ت‪2‬ج‪1‬ا‪:‬رضت نمامنوداترایجراي م‪0‬من‪1‬وعيت از مديرعاملي‪:‬‬
‫هر شخصي كه برخلاف ماده ‪ 126‬انتخاب شود يا پس از انتخاب مشمول ماده ‪ 126‬شود‬

‫دادگاه به تقاضاي هر ذينفع حكم عزل وي را صادر ميكند‪.‬‬

‫ماده ‪ :128‬اعلام مشخصات مديرعامل به ثبت شركتها‪:‬‬

‫موارد الزامي پس از ‪1‬ـ صورتجلسه هيأتمديره مبني بر انتخاب مديرعامل كه در آن نام و‬

‫انتخاب مديرعامل مشخصات و حدود اختيارات مديرعامل قيد شده به ثبت شركتها‬

‫ارسال شود‪.‬‬

‫‪2‬ـ پس از ثبت صورتجلسه‪ ،‬مراتب در روزنامه رسمي آگهي شود‪.‬‬

‫ماده ‪ :129‬معاملات ممنوعه‪:‬‬

‫‪1‬ـ اعضاي هيأتمديره‬

‫مستقيم‬ ‫با شركت‬ ‫نميتوانند بدون اجازه هيأتمديره در معاملات‬ ‫‪2‬ـ مديرعامل شركت‬
‫يا‬ ‫‪3‬ـ مؤسسات و شركتهايي كه‬

‫به حساب شركت يا غيرمستقيم‬ ‫اعضاي هيأتمديره يا‬

‫مديرعامل شركت شريك‬

‫يا عضو هيأتمديره يا‬

‫مديرعامل آنها هستند‪.‬‬

‫سهيم‬

‫واقع شوند‪.‬‬ ‫يا‬

‫طرف معامله‬

‫در صورت اجازه نيز‪ ،‬هيأت مديره مكلف است بازرس را مطلع كند و گزارش آن را به اولين‬

‫مجمع عمومي عادي بدهد و بازرس هم بايد نظر خود را طي گزارشي خاص در مورد معامله‬
‫اجازه داده شده به مجمع بدهد‪ ،‬تا در مجمع تصويب شود‪.‬‬

‫عضو هيأتمديره يا مديرعامل ذينفع در معامله در جلسه هيأتمديره و در مجمع عمومي‬
‫عادي در خصوص اجازه و تصويب معامله مذكور حق رأي ندارند‪.‬‬

‫ماده ‪ :131‬اعتبار معاملات ممنوعه با اجازه هيأتمديره‪:‬‬
‫معاملات ماده ‪ 129‬بدون تصويب مجمع عمومي عادي در هر حالت در مقابل اشخاص ثالث‬

‫معتبر است مگر در موارد تدليس و تقلب كه شخص ثالث در آن شركت كرده باشد‪.‬‬
‫در صورتي كه در اثر ‪1‬ـ مديرعامل يا مديران ذينفع‬

‫معامله فوق به شركت ‪2‬ـ هيأتمديره اين علامت هم همينطور به صورت تضامني مسئول‬
‫جبران خسارت هستند‬

‫خسارتي وارد آيد ‪3‬ـ مديراني كه اجازه معامله را دادهاند‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪11‬‬

‫ماقدانهو ‪1‬ن ت‪13‬ج‪:‬اراعتتنبماوردامرعایملات م‪1‬م‪1‬نوعه بدون اجازه هيأتمديره‪:‬‬
‫معاملات بدون اجازه هيأتمديره و بدون تصويب مجمع عمومي عادي قابل ابطال‬

‫شرايط ابطال ‪1‬ـ شركت تقاضاي ابطال معامله را نمايد‪.‬‬
‫معاملات ممنوعه ‪2‬ـ اين تقاضا تا سه سال از تاريخ انعقاد يا در صورت مخفي بودن معامله تا‬

‫بدون تصويب مجمع سه سال از تاريخ كشف آن از دادگاه صلاحيتدار درخواست شود‪.‬‬
‫و اجازه هيأتمديره ‪3‬ـ تصميم به درخواست اعلام بطلان معامله توسط مجمع عمومي عادي‬

‫تصويب شود (پس از استماع گزارش بازرسان)‬

‫* در صورت بطلان نيز مسئوليت مدير يا مديران يا مديرعامل ذينفع در مقابل شركت باقي است‪.‬‬

‫ترتيب جلسه مجمع عمومي عادي ‪1‬ـ به دعوت هيأتمديره يا بازرس شركت تشكيل ميشود‪.‬‬
‫در خصوص درخواست ابطال معامله ‪2‬ـ مديرعامل يا مديران ذينفع در معامله حق رأي ندارند‪.‬‬

‫*‬

‫با اجازه‬ ‫با اجازه‬ ‫بدون اجازه‬ ‫معامله موضوع‬
‫هيأتمديره و‬ ‫هيأتمديره و‬ ‫هيأتمديره و‬ ‫ماده ‪129‬‬
‫بدون تصويب‬ ‫بدون تصويب‬
‫با تصويب‬ ‫مجمع عمومي‬ ‫مجمع عمومي‬
‫مجمع عمومي‬ ‫عادي صحيح‬ ‫عادي قابل‬
‫و به همراه‬ ‫ابطال به همراه‬
‫عادي‬ ‫مسئوليت تضامني‬ ‫مسئوليت تضامني‬
‫صحيح و بدون‬
‫مديران‬ ‫مديران‬
‫مسئوليت‬
‫مديران‬

‫ماده ‪ :132‬تحصيل وام يا اعتبار از شركت توسط مديران‪:‬‬
‫تحصيل وام يا اعتبار از شركت توسط مديرعامل يا اعضاي هيأتمديره به جز اشخاص حقوقي‬

‫عضو هيأتمديره باطل‬
‫تضمين يا تعهد ديون اعضاي هيأتمديره يا مديرعامل به جز اشخاص حقوقي عضو‬

‫هيأتمديره باطل‬
‫استثنائاً در مورد بانكها و مؤسسات مالي و اعتباري چنانچه معاملات فوق تحت قيود و‬

‫شرايط عادي و جاري انجام شود معتبر است‪.‬‬

‫* ممنوعيت فوق شامل اشخاص حقيقي نماينده شخص حقوقي عضو هيأتمديره ‪ +‬همسر و پدر و مادر و اجداد و‬

‫برادر و خواهر و اولاد و اولاد اولاد اعضاي هيأتمديره و نيز ميشود‪.‬‬

‫ماده ‪ :133‬منع رقابت مديران با شركت‪:‬‬
‫مديران يا مديرعامل نميتوانند معاملات شبيه معاملات شركت كه متضمن رقابت باشد انجام‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪11‬‬

‫دهقناندوندترجغايررتاينمنوداصروریت مسئ‪1‬و‪1‬ل جبران خسارات هستند‪ .‬خسارات موضوع اين ماده اعم است از‬
‫ورود ضرر يا تفويت منفعت (عدم النفع)‬

‫ماده ‪ :134‬حق حضور و حقالزحمه مديران‪:‬‬

‫* اعضاي غيرموظف هيأتمديره‪ :‬اعضايي كه غير از عضويت هيأتمديره شغل ديگري در شركت ندارند‪.‬‬

‫اعضاي موظف هيأتمديره‪ :‬اعضايي كه غير از عضويت هيأتمديره بابت شغل ديگري از شركت حقوق دريافت‬
‫ميكنند‪.‬‬

‫تعيين حقالزحمه اعضاي غيرموظف هيأتمديره مجمع عمومي عادي به طور مقطوع بابت‬
‫حق حضور در جلسات به تعداد ساعات و اوقات حضور در جلسات هيأتمديره‬

‫تصويب پاداش اعضاي هيأتمديره مجمع عمومي عادي به صورت نسبت معيني از سود‬
‫خالص سالانه‬

‫ـ اعضاي غيرموظف هيأتمديره حق ندارند به جز حقالزحمه و پاداش مقرر در اين ماده‬
‫هيچگونه وجهي حتي به صورت غيرمستمر از شركت دريافت كنند‪.‬‬

‫ماده ‪ :135‬ضمانت اجراي عدم رعايت تشريفات انتخاب مدير‪:‬‬
‫كليه اعمال و اقدامات مديران يا مديرعامل در هر صورت اعم از اينكه تشريفات انتخاب‬

‫آنها رعايت شده يا نشده باشد در مقابل اشخاص ثالث نافذ و معتبر است‬

‫ماده ‪ :136‬مسئوليت مديران سابق تا انتخاب مديران لاحق‪:‬‬
‫در صورت انقضاء مدت مديريت مديران‪ ،‬تا زمان انتخاب مديران جديد‪ ،‬مديران سابق همچنان‬

‫مسئول امور شركت و اداره آن خواهند بود‪.‬‬
‫هر گاه مراجع مقرر در قانون جهت انتخاب مديران‪ ،‬مجمع عمومي عادي را دعوت نكنند هر‬

‫ذينفع ميتواند از مرجع ثبت شركتها دعوت مجمع عمومي عادي را درخواست كند‪.‬‬

‫ماده ‪ :137‬صورت دارايي‪:‬‬
‫هيأتمديره مكلف است هر شش ماه يكبار خلاصه صورت دارايي و قرض شركت را تنظيم و‬

‫به بازرسان بدهد‬

‫ماده ‪ :138‬دعوت مجمع عمومي سالانه (عادي)‪:‬‬
‫هيأتمديره مكلف است بعد از انقضاي سال مالي ظرف مهلت مقرر در اساسنامه مجمع‬

‫عمومي عادي را دعوت كند‪.‬‬
‫‪1‬ـ تصويب عمليات سال مالي قبل‬

‫موضوعات جلسه مجمع عمومي عادي سالانه ‪2‬ـ تصويب ترازنامه‬
‫‪3‬ـ تصويب حساب سود و زيان شركت‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪11‬‬

‫ماقدانهون‪ 9‬ت‪3‬ج‪1‬ا‪:‬راتط نلاموعداارزیحساب‪1‬ها‪1‬ي شركت‪:‬‬

‫هر صاحب سهم ميتواند ‪ 15‬روز قبل از تشكيل مجمع عمومي عادي به مركز شركت مراجعه‬

‫كرده و از‪1 :‬ـ ترازنامه‬

‫‪2‬ـ حساب سود و زيان‬

‫رونوشت بگيرد‪.‬‬ ‫‪3‬ـ گزارش عمليات مديران‬

‫‪4‬ـ گزارش بازرسان‬

‫ماده ‪ :141‬اندوخته قانوني و اختياري‪:‬‬

‫ترتيب اندوخته قانوني هيأتمديره‬

‫ميزان اندوخته قانوني يكبيستم از سود خالص شركت تا رسيدن به يكدهم سرمايه شركت‬

‫ادامه كسر اندوخته پس از رسيدن به يكدهم سرمايه شركت‬ ‫اندوخته اختياري‬

‫ـ چنانچه سرمايه شركت افزايش يابد كسر اندوخته بايد تا زمان رسيدن به يكدهم سرمايه‬

‫جديد ادامه يابد‪.‬‬

‫ماده ‪ :141‬انحلال به دليل كاهش سرمايه‪:‬‬

‫اگر بر اثر زيانهاي وارده‪ ،‬حداقل نيمي از سرمايه شركت از بين برود هيأتمديره مكلف‬

‫است مجمع عمومي فوقالعاده را دعوت كند تا در مورد بقاء يا انحلال شركت تصميم گرفته‬

‫شود و اگر تصميم بر بقاء شركت شد بايد در همان جلسه سرمايه شركت تا ميزان سرمايه‬

‫موجود كاهش يابد‪ .‬در صورت عدم دعوت از سوي هيأتمديره يا عدم تشكيل مجمع فوق هر‬

‫ذينفع ميتواند انحلال شركت را از دادگاه بخواهد‪.‬‬

‫ماده ‪ :142‬مسئوليت مديران در خصوص تخلف از مقررات و اساسنامه و مصوبات‬

‫مجامع عمومي‪:‬‬

‫مسئوليت مديران در خصوص‬

‫دادگاه حدود مسئوليت‬ ‫منفرد ًا يا مشتركاً‬ ‫در مقابل اشخاص‬ ‫تخلف از مقررات قانوني اساسنامه‬
‫را مشخص ميكند‪.‬‬ ‫ثالث در شركت‬
‫و يا مصوبات مجمع عمومي‬

‫ماده ‪ :143‬مسئوليت مديران در خصوص ورشكستگي شركت‪:‬‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪15‬‬

‫ورشكستگي يا كافي‬ ‫تخلف از مقررات و‬ ‫* قانون تجارت نموداری ‪15‬‬
‫نبودن دارايي در برابر‬ ‫اساسنامه و مصوبات‬ ‫مسئوليت مديران شركت‬
‫بدهي پس از انحلال‬
‫مجامع عمومي‬

‫منفرداً‪ ،‬متضامناً‬ ‫منفرد ًا‪ ،‬مشتركاً‬

‫بخش هفتم‪ :‬بازرسان‪:‬‬
‫ماده ‪ :144‬انتخاب بازرس يا بازرسان‪:‬‬
‫نصب و عزل بازرس مجمع عمومي عادي هر ساله انتخاب ميكند و انتخاب مجدد آنها‬

‫بلامانع است‪.‬‬
‫تبصره‪ :‬بازرسان شركت سهامي عام از انجمن حسابداران قسمخورده انتخاب ميشوند‪.‬‬

‫ماده ‪ :145‬انتخاب اولين بازرسان‪:‬‬

‫سهامي عام‪ :‬مجمع عمومي مؤسس‬

‫در صورت تشكيل مجمع عمومي مؤسس‪ :‬انتخاب‬ ‫انتخاب اولين بازرسان‬

‫سهامي خاص بازرس انجام ميشود‬

‫در صورت عدم تشكيل مجمع عمومي مؤسس‪ :‬با‬

‫اتفاق آراء تمام سهامداران‬

‫ماده ‪ :146‬بازرس عليالبدل‪:‬‬

‫انتخاب بازرس عليالبدل مجمع عمومي عادي‬

‫‪1‬ـ معذوريت بازرس اصلي‬

‫‪2‬ـ فوت بازرس اصلي‬

‫موارد دعوت از بازرس عليالبدل ‪3‬ـ استعفاء بازرس اصلي‬

‫‪4‬ـ سلب شرايط بازرس اصلي‬

‫‪5‬ـ عدم قبول سمت توسط بازرس اصلي‬

‫ماده ‪ :147‬اشخاص ممنوع از سمت بازرسي‪:‬‬

‫‪1‬ـ اشخاص مذكور در ماده ‪ 111‬اين قانون‬

‫‪2‬ـ مديران و مديرعامل شركت‬

‫اشخاص ممنوع از بازرسي شركت سهامي ‪3‬ـ اقرباء سببي و نسبي مديران و مديرعامل شركت‬

‫تا درجه سوم از طبقه اول و دوم‬

‫‪4‬ـ هر كس كه خود يا همسرش از مديرعامل يا‬

‫مديران شركت موظفاً حقوق دريافت ميكند‪.‬‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪16‬‬

‫ماقدانهون‪8‬ت‪4‬ج‪1‬ا‪:‬ربتر نخمويداورظیايف باز‪6‬ر‪1‬سان‪:‬‬
‫‪1‬ـ اظهارنظر درباره صحت صورت دارايي‬
‫‪2‬ـ اظهارنظر درباره صورتحساب دوره عملكرد‬
‫‪3‬ـ اظهارنظر درباره حساب سود و زيان‬
‫برخي وظايف بازرسان ‪4‬ـ اظهارنظر درباره ترازنامه ارائه شده توسط مديران‬
‫شركتهاي سهامي ‪5‬ـ اظهارنظر درباره صحت مطالب و اطلاعات ارائه شده توسط مديران‬
‫‪6‬ـ اطمينان يافتن از رعايت حقوق صاحبان سهام در حدود اساسنامه و‬

‫قوانين‬
‫‪7‬ـ گزارش به مجمع در صورت مشاهده ارائه اطلاعات خلاف واقع‬

‫توسط مديران‬

‫ماده ‪ :149‬اختيارات بازرسان‪:‬‬
‫‪1‬ـ هر موقع ميتوانند هر گونه رسيدگي و بازرسي انجام داده و اسناد و‬

‫مدارك شركت را مطالبه و رسيدگي كنند‪.‬‬
‫اختيارات بازرسان ‪2‬ـ جهت انجام وظايف خود ميتوانند از كارشناسان استفاده كنند‬

‫مشروط بر اينكه قبل ًا به شركت معرفي كرده باشند‪.‬‬
‫‪3‬ـ كارشناسان منتخب بازرسان مانند خود بازرس حق هر گونه تحقيق‬

‫و رسيدگي را دارند‪.‬‬

‫ماده ‪ :151‬گزارش بازرسان در مورد وضع شركت‪:‬‬
‫بازرس يا بازرسان موظفند گزارش موضوع ماده ‪ 148‬اين قانون را به مجمع عمومي عادي‬
‫تسليم كنند اين گزارش بايد حداقل ده روز قبل از تشكيل مجمع عمومي عادي جهت‬

‫مراجعه صاحبان سهام در مركز شركت آماده باشد‪.‬‬
‫تبصره‪ :‬در صورت تعدد بازرسان هر يك به تنهايي ميتوانند وظايف خود را انجام دهند ولي‬
‫كليه بازرسان بايد گزارش واحد تهيه كنند در صورت وجود اختلافنظر‪ ،‬موارد اختلاف بايد با‬

‫ذكر دليل در گزارش قيد شود‪.‬‬

‫ماده ‪ :151‬گزارش تخلفات و جرايم‪:‬‬
‫گزارش ‪1‬ـ اگر بازرسان هر گونه تخلف و تقصيري از ناحيه مديران و مديرعامل مشاهده‬

‫تخلفات و كنند بايد به اولين مجمع عمومي عادي اطلاع دهند‪.‬‬
‫جرايم ‪2‬ـ اگر بازرسان ضمن انجام وظيفه خود از وقوع جرم مطلع شوند بايد به مرجع‬
‫قضايي صلاحيتدار اعلام نمايند و به اولين مجمع عمومي عادي اطلاع‬

‫دهند‪.‬‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪17‬‬

‫ماقدانهون‪ 2‬ت‪5‬ج‪1‬ا‪:‬رارتزنموشداگرزایرش باز‪7‬ر‪1‬سان‪:‬‬
‫تصويب صورت دارايي و ترازنامه و حساب سود و زيان بدون گزارش بازرس يا با گزارش بازرس‬

‫غيرصالح باطل و از درجه اعتبار ساقط است‪.‬‬

‫ماده ‪ :153‬انتخاب بازرس به وسيله دادگاه‪:‬‬
‫‪1‬ـ مجمع عمومي بازرس معين نكرده باشد‪.‬‬
‫‪2‬ـ يك يا چند نفر از بازرسان از دادن گزارش امتناع‬

‫موارد انتخاب بازرس به وسيله دادگاه كنند‪.‬‬
‫‪3‬ـ يك يا چند نفر از بازرسان به عللي نتوانند گزارش‬

‫دهند‪.‬‬
‫نحوه انتخاب بازرس توسط دادگاه به تقاضاي هر ذينفع و به تعداد مقرر در اساسنامه‬

‫ماده ‪ :154‬مسئوليت مدني بازرس‪:‬‬
‫مسئوليت بازرس در خصوص تخلفات وي در انجام وظايف در مقابل شركت و اشخاص ثالث‬

‫تابع قواعد عام مسئوليت مدني است‪.‬‬

‫ماده ‪ :155‬حقالزحمه بازرس‪:‬‬
‫تعيين حقالزحمه بازرس مجمع عمومي عادي‬

‫ماده ‪ :156‬معاملات ممنوعه بازرس‪:‬‬
‫بازرس در هيچ حالتي (حتي با تصويب مجمع) نميتواند در معامله با شركت يا به حساب‬

‫شركت اعم از مستقيم يا غيرمستقيم ذينفع شود‪.‬‬

‫بخش هشتم (تغييرات سرمايه شركت)‪:‬‬
‫ماده ‪ :157‬انواع افزايش سرمايه‪:‬‬

‫‪1‬ـ بالا بردن مبلغ اسمي سهام موجود (با رضايت شركاء)‬
‫طرق افزايش سرمايه‬

‫‪2‬ـ صدور سهام جديد‬
‫ماده ‪ :158‬روشهاي پرداخت مبلغ اسمي سهام جديدالصدور‪:‬‬

‫روشهاي پرداخت ‪1‬ـ پرداخت مبلغ اسمي سهم به صورت نقدي‬
‫مبلغ اسمي ‪2‬ـ تبديل مطالبات نقدي حال شده اشخاص از شركت به سهام جديد‬
‫سهام جديدالصدور ‪3‬ـ انتقال سود تقسيمنشده يا اندوخته اختياري يا عوايد حاصل از اضافه‬

‫ارزش سهام جديد به سرمايه شركت‬
‫‪4‬ـ تبديل اوراق قرضه به سهام‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪18‬‬

‫در شركت سهامي عام‪ :‬ممنوع است‬ ‫قانون تجارت نموداری ‪18‬‬
‫در شركت سهامي خاص‪ :‬مجاز است‪.‬‬
‫تبصره ‪ :1‬در افزايش سرمايه تأديه مبلغ اسمي سهام به‬
‫صورت غيرنقدي‬

‫‪1‬ـ اندوخته قانوني‪ :‬ممنوع است‪.‬‬ ‫تبصره ‪ :2‬انتقال اندوخته به سرمايه‬
‫‪2‬ـ اندوخته اختياري‪ :‬مجاز است‪.‬‬

‫ماده ‪ :159‬افزايش سرمايه از طريق بالا بردن مبلغ اسمي‪:‬‬
‫افزايش سرمايه از طريق افزايش مبلغ اسمي سهام موجود فقط با رضايت كليه صاحبان‬

‫سهام ممكن است‪.‬‬

‫ماده ‪ :161‬فروش سهام جديد و اضافه ارزش سهم‪:‬‬
‫شركت ميتواند سهام جديد را به مبلغ اسمي سهام قبلي يا با افزايش مبلغي تحت عنوان اضافه‬

‫ارزش سهم بفروشد‪.‬‬
‫‪1‬ـ انتقال به اندوخته‬
‫طرق مصرف اضافه ارزش سهم ‪2‬ـ تقسيم به صورت نقدي بين سهامدارن سابق‬
‫‪3‬ـ دادن سهام جديد به سهامدارن سابق‬

‫ماده ‪ :161‬تصميم افزايش سرمايه‪:‬‬

‫الف) پيشنهاد هيأتمديره‬

‫ب) قرائت گزارش بازرس يا بازرسان در مجمع عمومي فوقالعاده‬ ‫تصميم در خصوص‬
‫ج) تصويب مجمع عمومي فوقالعاده‬ ‫افزايش سرمايه‪:‬‬

‫د) تعيين شرايط مربوط به سهام جديد و تأديه قيمت آن يا‬
‫واگذاري اين اختيار به هيأتمديره توسط مجمع عمومي‬
‫فوقالعاده‬

‫پيشنهاد هيأتمديره بايد متضمن لزوم افزايش سرمايه و گزارش از امور شركت از ابتداي‬
‫سال مالي تا زمان تشكيل مجمع باشد‪.‬‬

‫گزارش بازرسان بايد شامل اظهارنظر در خصوص پيشنهاد هيأتمديره باشد‪.‬‬

‫ماده ‪ :162‬اجازه افزايش سرمايه به هيأتمديره‪:‬‬

‫مجمع عمومي فوقالعاده ميتواند به هيأتمديره اجازه دهد كه ظرف مدت حداكثر پنج‬

‫سال سرمايه شركت را تا ميزان معيني به يكي از طرق فوق افزايش دهد‪.‬‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪19‬‬

‫ماقدانهون‪3‬ت‪6‬ج‪1‬ا‪:‬رتتكنليمودفارهیيأتمدي‪9‬ر‪1‬ه در افزايش سرمايه‪:‬‬
‫تكاليف هيأتمديره ‪ )1‬حداكثر ظرف يكماه اساسنامه را در بخش سرمايه اصلاح كند‪.‬‬
‫در افزايش سرمايه ‪ )2‬ظرف مهلت يك ماهه فوق مراتب را به ثبت شركتها اعلام كند تا‬

‫پس از ثبت جهت اطلاع عموم آگهي شود‪.‬‬

‫ماده ‪ :164‬افزايش سرمايه توسط هيأتمديره‪:‬‬
‫‪ )1‬اساسنامه‪ :‬نميتواند چنين اختياري به‬

‫هيأتمديره بدهد‬
‫مجوز افزايش سرمايه توسط هيأتمديره‬

‫‪ )2‬مجمع عمومي فوقالعاده‪ :‬ميتواند چنين‬
‫اختياري را حداكثر ظرف مدت پنج سال و‬

‫تا ميزان معين به هيأتمديره بدهد‪.‬‬
‫ماده ‪ :165‬شرايط افزايش سرمايه‪:‬‬

‫تا زماني كه سرمايه شركت به صورت كامل پرداخت نشده باشد افزايش سرمايه تحت هر‬
‫عنوان ممنوع است‪.‬‬

‫ماده ‪ :166‬حق تقدم در خريد سهام جديد و نقل و انتقال آن‪:‬‬
‫سهامداران سابق در خريد سهام جديدالصدور حق تقدم دارند و اين حق تقدم قابل نقل و‬

‫انتقال است‪.‬‬
‫مهلت اعمال حق تقدم حداقل ‪ 61‬روز از تاريخ پذيرهنويسي‬

‫ماده ‪ :167‬سلب حق تقدم‪:‬‬

‫سلب حق تقدم تصويب مجمع عمومي فوقالعاده پس از قرائت گزارش هيأتمديره و‬

‫گزارش بازرس نسبت به تمام يا قسمتي از سهام جديد‬

‫تصويب مجمع عمومي فوقالعاده بدون گزارش هيأتمديره و بازرسان باطل است‪.‬‬

‫‪1‬ـ توجيه لزوم افزايش سرمايه‬ ‫تبصره‪:‬‬

‫محتويات الزامي ‪2‬ـ توجيه سلب حق تقدم از سهامداران‬

‫گزارش هيأتمديره ‪3‬ـ معرفي شخص يا اشخاص كه سهام جديد براي تخصيص به‬

‫در خصوص سلب آنها در نظر گرفته شده است‪.‬‬

‫‪4‬ـ تعداد و قيمت سهام جديد‬ ‫حق تقدم‬

‫‪5‬ـ عوامل تعيينكننده قيمت سهام جديد‬

‫* گزارش بازرسان بايد حاكي از تأييد عوامل و جهات گزارش هيأتمديره باشد‪.‬‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪51‬‬

‫ماقدانهون‪8‬ت‪6‬ج‪1‬ا‪:‬ررأت نيمگويدارریي درباره‪51‬سلب حق تقدم‪:‬‬
‫اگر سلب حق تقدم از بعضي صاحبان سهام به نفع بعضي ديگر باشد‪ ،‬سهامداران ذينفع در‬
‫جلسه مجمع عمومي فوقالعاده در خصوص سلب حق تقدم حق رأي ندارند و در احتساب حد‬

‫نصاب رسميت جلسه و اكثريت لازم جهت تصويب به حساب نميآيند‪.‬‬

‫ماده ‪ :169‬افزايش سرمايه در شركت سهامي خاص از طريق صدور سهام جديد‪:‬‬

‫در شركت سهامي خاص پس از تصويب افزايش سرمايه از طريق صدور سهام جديد مراتب در‬

‫روزنامه كثير الانتشار شركت آگهي ميشود (شركتهاي سهامي خاص حق پذيرهنويسي ندارند)‬

‫‪ )1‬مبلغ افزايش سرمايه‬

‫موارد الزامي ذكر در ‪ )2‬مبلغ اسمي سهام جديد‬

‫‪ )3‬مبلغ اضافه ارزش سهم‬ ‫آگهي افزايش سرمايه‬

‫‪ )4‬تعداد سهامي كه هر صاحب سهم نسبت به آن حق تقدم دارد‪.‬‬ ‫شركت سهامي خاص‬

‫‪ )5‬مهلت و نحوه پرداخت‬

‫‪ )6‬چنانچه براي سهام جديد شرايط خاصي در نظر باشد ذكر آن‬

‫شرايط لازم است‪.‬‬

‫ماده ‪ :171‬آگهي افزايش سرمايه در شركت سهامي عام‪:‬‬
‫آگهي افزايش سرمايه شركت سهامي عام مانند آگهي ماده ‪ 169‬در خصوص شركت سهامي‬
‫خاص است به علاوه آنكه به صاحبان سهام بينام اخطار ميشود ظرف مهلت حداقل بيست‬
‫روز براي دريافت گواهي حق تقدم خريد سهام مراجعه كنند همچنين براي دارندگان سهام‬

‫بانام گواهينامه حق تقدم خريد با پست سفارشي ارسال ميشود‪.‬‬

‫ماده ‪ :171‬گواهينامه حق تقدم خريد سهام‪:‬‬
‫‪1‬ـ نام و شماره ثبت و مركز اصلي شركت‬
‫‪2‬ـ مبلغ سرمايه فعلي و مبلغ افزايش سرمايه‬
‫مندرجات ‪3‬ـ تعداد و نوع سهامي كه دارنده گواهي‪ ،‬حق خريد دارد‪.‬‬
‫الزامي ‪4‬ـ نام مالك و مشخصات حسابي كه وجوه لازم بايد در آن پرداخت شود‬
‫گواهينامه ‪5‬ـ مهلتي كه دارنده گواهي ميتواند از حق تقدم خود استفاده كند‬

‫حق تقدم ‪6‬ـ هر گونه شرايط ديگر پذيرهنويسي‬
‫‪7‬ـ امضاي لااقل دو نفر به موجب اساسنامه‬

‫ماده ‪ :172‬عرضه سهام جديد‪:‬‬
‫عرضه و فروش سهام جديد در صورت سلب حق تقدم از صاحبان سهام يا عدم استفاده‬

‫صاحبان سهام از حق تقدم خود در مهلت مقرر‬