آسان خوان قانون تجارت

‫آسان خوان قانون تجارت ‪50‬‬

‫ماقدانهون‪3‬ت‪7‬ج‪1‬ا‪:‬رپتذنيمروهندارويیسي سه‪0‬ا‪5‬م جديد در سهامي عام‪:‬‬
‫شركتهاي سهامي عام بايد قبل از عرضه سهام جديد براي پذيرهنويسي‪ ،‬طرح اعلاميه‬

‫پذيرهنويسي را به مرجع ثبت شركتها بدهند‪.‬‬
‫ماده ‪ :174‬طرح اعلاميه پذيره نويسي مذكور در ماده ‪ 173‬بايد به امضاي دارندگان امضاي‬

‫مجاز شركت رسيده و مشتمل بر نكات زير باشد ‪:‬‬
‫‪ -1‬نام و شماره ثبت شركت‬

‫‪ -2‬موضوع شركت و نوع فعاليتهاي آن‬
‫‪ -3‬مركز اصلي شركت و در صورتي كه شركت شعبي داشته باشد نشاني شعب آن‬
‫‪ -4‬در صورتي كه شركت براي مدت محدود تشكيل شده باشد تاريخ انقضاء مدت آن‬

‫‪ -5‬مبلغ سرمايه شركت قبل از افزايش سرمايه‬
‫‪ -6‬اگر سهام ممتاز منتشر شده باشد تعداد و امتيازات آن‬

‫‪ -7‬هويت كامل اعضاء هيأت مديره و مديرعامل شركت‬
‫‪ -8‬شرايط حضور و حق رأي صاحبان سهام در مجامع عمومي‬
‫‪ -9‬مقررات اساسنامه راجع به تقسيم سود و تشكيل اندوخته و تقسيم دارايي بعد از تصفيه‬
‫‪ -11‬مبلغ و تعداد اوراق قرضه قابل تبديل به سهم كه شركت منتشر كرده است و مهلت و‬

‫شرايط تبديل اوراق قرضه به سهم‬
‫‪ -11‬مبلغ بازپرداخت نشده انواع ديگر اوراق قرضهاي كه شركت منتشر كرده است و‬

‫تضمينات مربوط به آن‬
‫‪ -12‬مبلغ ديون شركت و همچنين مبلغ ديون اشخاص ثالث كه توسط شركت تضمين شده‬

‫است‪.‬‬
‫‪ -13‬مبلغ افزايش سرمايه‬
‫‪ -14‬تعداد و نوع سهام جديدي كه صاحبان سهام با استفاده از حق تقدم خود تعهد كردهاند‪.‬‬
‫‪ -15‬تاريخ شروع و خاتمه مهلت پذيرهنويسي‬
‫‪ -16‬مبلغ اسمي و نوع سهامي كه بايد تعهد شود و حسب مورد مبلغ اضافه ارزش سهم‬
‫‪ -17‬حداقل تعداد سهامي كه هنگام پذيرهنويسي بايد تعهد شود‪.‬‬
‫‪ -18‬نام بانك و مشخصات حساب سپرده اي كه وجوه لازم بايد در آن پرداخته شود‪.‬‬
‫‪ -19‬ذكر نام روزنامه كثيرالانتشاري كه اطلاعيهها و آگهي هاي شركت در آن نشر ميشود‪.‬‬

‫ماده ‪ :175‬مدارك لازم براي ثبت شركتها‪:‬‬
‫‪1‬ـ آخرين ترازنامه و حساب سود و زيان كه به تصويب‬

‫ضمائم طرح اعلاميه پذيرهنويسي مجمع عمومي عادي رسيده باشد‪.‬‬
‫كه به ثبت شركتها تسليم ميشود‪2 .‬ـ اگر تا آن موقع ترازنامه و حساب سود و زيان تنظيم‬
‫نكرده باشد بايد در طرح اعلاميه پذيرهنويسي قيد شود‪.‬‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪51‬‬

‫ماقدانهون‪ 6‬ت‪7‬ج‪1‬ا‪:‬راتج نازموهداانرتیشار آگه‪51‬ي پذيرهنويسي‪:‬‬
‫مجوز انتشار آگهي پذيرهنويسي مرجع ثبت شركتها‬

‫* البته در اين مرحله نيز اجازه سازمان بورس اوراق بهادار الزامي است‪.‬‬

‫ماده ‪ :177‬آگهي پذيرهنويسي‪:‬‬
‫‪1‬ـ روزنامه كثيرالانتشار شركت‬

‫و‬
‫چاپ آگهي پذيرهنويسي ‪2‬ـ حداقل دو روزنامه كثيرالانتشار ديگر‬

‫افزايش سرمايه و‬
‫‪3‬ـ در بانك محل تعهد سهام در معرض ديد علاقمندان قرار گيرد‪.‬‬
‫در آگهي پذيرهنويسي بايد قيد شود كه آخرين ترازنامه و حساب سود و زيان مصوب مجمع‬

‫عمومي در مركز شركت و مرجع ثبت شركتها براي مراجعه علاقمندان آماده است‪.‬‬

‫ماده ‪ :178‬مهلت پذيرهنويسي سهام جديد‪:‬‬
‫مهلت پذيرهنويسي سهام جديد در اعلاميه ذكر ميشود كه حداقل دو ماه است‪.‬‬
‫ماده ‪ :179‬پذيرهنويسي سهام جديد به موجب ورقه تعهد خريد سهم كه بايد شامل نكات زير‬

‫باشد به عمل خواهد آمد‪.‬‬
‫‪ -1‬نام و موضوع و مركز اصلي و شماره ثبت شركت‬

‫‪ -2‬سرمايه شركت قبل از افزايش سرمايه‬
‫‪ -3‬مبلغ افزايش سرمايه‬

‫‪ -4‬شماره و تاريخ اجازه انتشار اعلاميه پذيرهنويسي سهام جديد و مرجع صدور آن‬
‫‪ -5‬تعداد و نوع سهامي كه مورد تعهد واقع ميشود و مبلغ اسمي آن‬
‫‪ -6‬نام بانك و شماره حسابي كه بهاي سهم در آن پرداخته ميشود‪.‬‬
‫‪ -7‬هويت و نشاني كامل پذيرهنويس‬

‫ماده ‪ :181‬مقررات ماده ‪ 14‬و ‪ 15‬در خصوص ورقه تعهد سهم‪:‬‬
‫مقررات ماده ‪ 14‬و ‪ 15‬اين قانون يعني آثار امضاي ورقه سهم و شرايط شكلي آن‪ ،‬در مورد ورقه‬

‫تعهد سهم ناشي از افزايش سرمايه نيز صادق است‪.‬‬

‫ماده ‪ :181‬رسيدگي به تعهدات پذيرهنويسان‪:‬‬
‫رسيدگي به تعهدات پذيرهنويسان بعد از پايان مهلت پذيرهنويسي توسط‬
‫هيأتمديره حداكثر يك ماهه و تعيين سهام هر يك و اعلام به ثبت شركتها جهت ثبت و‬
‫آگهي اگر بيش از مقدار مقرر پذيرهنويسي شده باشد دستور استرداد وجه سهام اضافه‬

‫خريداري شده را ميدهد‪.‬‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪51‬‬

‫ماقدانهون‪ 2‬ت‪8‬ج‪1‬ا‪:‬رضت نمامنوداترایجراي ع‪1‬د‪5‬م ثبت افزايش سرمايه‪:‬‬
‫عدم ثبت افزايش سرمايه ظرف ‪ 9‬ماه از تاريخ تسليم طرح اعلاميه پذيرهنويسي‬
‫مرجع ثبت شركتها به درخواست هر يك از پذيرهنويسان گواهي عدم ثبت افزايش‬
‫سرمايه صادر و به بانك محل پذيرهنويسي ارسال ميكند تا پذيرهنويسان مراجعه و وجوه خود را‬

‫مسترد دارند‪.‬‬
‫هزينه افزايش سرمايه در صورت عدم ثبت برعهده شركت‬

‫ماده ‪ :183‬ثبت افزايش سرمايه در شركت سهامي خاص‪:‬‬
‫‪1‬ـ اظهارنامه فروش كليه سهام جديد به همراه امتيازات احتمالي‬

‫به امضاي كليه اعضاي هيأتمديره‬
‫مدارك لازم براي ثبت ‪2‬ـ صورتجلسه مجمع عمومي فوقالعاده در خصوص افزايش سرمايه‬
‫افزايش سرمايه در ‪3‬ـ صورتجلسه هيأتمديره در خصوص افزايش سرمايه (اگر هيأت مديره‬
‫با شركت سهامي خاص اختيارات تفويضي از سوي مجمع عمومي فوقالعاده افزايش سرمايه‬

‫داده‬
‫باشد)‬
‫‪4‬ـ يك نسخه روزنامهاي كه آگهي ماده ‪ 169‬در آن چاپ شده است‪.‬‬
‫‪5‬ـ اگر قسمتي از افزايش سرمايه غيرنقد باشد بايد تماماً تحويل شده و‬
‫با ارزيابي كارشناس رسمي دادگستري به تصويب مجمع عمومي‬
‫فوقالعاده رسيده باشد و صورتجلسه آن ضميمه مدارك باشد‪.‬‬
‫‪6‬ـ اظهارنامه افزايش سرمايه شركت به امضاي كليه اعضاي هيأتمديره‬

‫ماده ‪ :184‬تأمين و توقيف وجوه افزايش سرمايه‪:‬‬
‫تأمين‪ ،‬توقيف و انتقال وجوه سپرده شده در حساب افزايش سرمايه ممنوع است مگر پس از‬

‫به ثبت رسيدن افزايش سرمايه‬

‫ماده ‪ :185‬افزايش سرمايه از طريق تبديل مطالبات نقدي حال شده به سهم‪:‬‬
‫افزايش سرمايه از طريق تبديل مطالبات نقدي حال شده اشخاص امضاي ورقه خريد‬

‫سهم توسط طلبكاران كه مايل به پذيرهنويسي سهام جديد هستند‪.‬‬

‫ماده ‪ :186‬شرايط شكلي ورقه خريد سهام‬
‫در ورقه خريد سهم مذكور در ماده ‪ 185‬نكات مندرج در بندهاي ‪ 1‬و ‪ 2‬و ‪ 3‬و ‪ 5‬و ‪ 7‬و ‪ 8‬ماده‬

‫‪ 179‬بايد قيد شود‪.‬‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪51‬‬

‫ماقدانهون‪7‬ت‪8‬ج‪1‬ا‪:‬رثتب نمتوادافرزایيش سر‪1‬م‪5‬ايه از طريق تبديل مطالبات حال شده‪:‬‬

‫مدارك لازم براي ثبت ‪1‬ـ صورت كامل مطالبات نقدي حال شده طلبكاران پذيرهنويس‬

‫افزايش سرمايه از طريق كه تبديل به سهام شده است‪.‬‬

‫‪2‬ـ رونوشت اسناد و مدارك حاكي از تصفيه اينگونه مطالبات كه‬ ‫تبديل مطالبات نقدي‬

‫به تأييد بازرسان شركت رسيده باشد‪.‬‬ ‫حال شده در ثبت‬

‫‪3‬ـ صورتجلسه مجمع عمومي فوقالعاده‬ ‫شركتها‬

‫‪4‬ـ اظهارنامه هيأتمديره مشعر بر خريد كليه سهام و دريافت‬

‫بهاي آن‬

‫ماده ‪ :188‬افزايش سرمايه از طريق بالا بردن مبلغ اسمي سهم‪:‬‬

‫در افزايش سرمايه از طريق بالا بردن مبلغ اسمي سهم كليه افزايش سرمايه بايد نقد ًا‬

‫پرداخت شود و در صورت صدور سهام جديد‪ ،‬هنگام پذيرهنويسي بايد كامل ًا پرداخت شده يا‬

‫تهاتر شود‪.‬‬

‫ماده ‪ :189‬كاهش سرمايه‪:‬‬

‫اجباري‪ :‬موضوع ماده ‪ 141‬اين قانون با تصويب مجمع عمومي‬

‫فوقالعاده‬

‫انواع كاهش سرمايه‬

‫اختياري‪ :‬با تصويب مجمع عمومي فوقالعاده به پيشنهاد هيأت‬

‫مديره به شرط رعايت تساوي حقوق سهامداران و عدم كاهش به‬

‫كمتر از حداقل مقرر در قانون‬

‫‪1‬ـ اجباري ‪ 2‬روش كاهش تعداد سهام‬

‫كاهش مبلغ اسمي سهام به طور مساوي‬ ‫طرق كاهش سرمايه‬

‫‪ )2‬اختياري ‪ 1‬روش كاهش بهاي اسمي سهام به طور مساوي و رد‬

‫مبلغ كاهش يافته هر سهم به صاحب آن‬

‫ماده ‪ :191‬شرايط پيشنهاد كاهش سرمايه توسط هيأتمديره‪:‬‬
‫شرايط پيشنهاد هيأتمديره ‪1‬ـ بايد حداقل ‪ 45‬روز قبل از تشكيل مجمع عمومي‬

‫در خصوص كاهش سرمايه فوقالعاده به بازرس يا بازرسان تسليم شود‬
‫‪2‬ـ بايد متضمن لزوم كاهش سرمايه و مشتمل بر گزارش امور‬

‫شركت از اول سال مالي شركت باشد‬

‫ماده ‪ :191‬گزارش بازرسان به مجمع عمومي فوقالعاده‪:‬‬
‫بازرسان نيز پيشنهاد هيأتمديره را بررسي و گزارش خود را به مجمع عمومي فوقالعاده تسليم‬

‫مينمايند و مجمع بعد از استماع گزارش بازرس تصميمگيري ميكند‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪55‬‬

‫ماقدانهون‪ 2‬ت‪19‬ج‪:‬ارآگت نهمويداكراهیش سر‪5‬م‪5‬ايه‪:‬‬
‫هيأتمديره بايد قبل از كاهش اختياري سرمايه تصميم مجمع را در اين خصوص حداكثر‬

‫ظرف يك ماه در روزنامه رسمي و كثيرالانتشار شركت منتشر كند‪.‬‬

‫ماده ‪ :193‬اعتراض به كاهش سرمايه اختياري‪:‬‬
‫افراد مجاز به اعتراض به ‪1‬ـ دارندگان اوراق قرضه‬
‫كاهش سرمايه اختياري ‪2‬ـ بستانكاراني كه منشأ طلب ايشان قبل از تاريخ نشر آخرين آگهي‬

‫كاهش سرمايه باشد‪.‬‬
‫مهلت اعتراض ظرف دو ماه از تاريخ نشر آخرين آگهي‬

‫مرجع اعتراض دادگاه‬

‫ماده ‪ :194‬نتيجه اعتراض و آثار آن‪:‬‬
‫اگر دادگاه اعتراض را وارد بداند و شركت جهت پرداخت مطالبات معترض وثيقه ندهد دين‬

‫حال شده و دادگاه حكم به پرداخت ميدهد‪.‬‬

‫ماده ‪ :195‬توقف كاهش سرمايه‪:‬‬
‫در مهلت دو ماهه اعتراض و پس از اعتراض تا اجراي حكم دادگاه شركت از كاهش سرمايه‬

‫ممنوع است‪.‬‬

‫ماده ‪ :196‬كاهش سرمايه از طريق كاهش بهاي اسمي سهام‪:‬‬
‫‪1‬ـ هيأتمديره بايد مراتب را طي اطلاعيهاي به اطلاع كليه‬

‫كاهش سرمايه از طريق صاحبان سهام برساند‪.‬‬
‫كاهش اسمي بهاي سهام ‪2‬ـ اطلاعيه بايد در روزنامه كثيرالانتشار شركت منتشر شود‪.‬‬

‫‪3‬ـ اطلاعيه براي صاحبان سهام با نام پست سفارشي شود‪.‬‬
‫ماده ‪ :197‬اطلاعيه مذكور در ماده ‪ 196‬بايد مشتمل بر نكات زير باشد ‪:‬‬
‫‪ -1‬نام و نشاني مركز اصلي شركت‬
‫‪ -2‬مبلغ سرمايه شركت قبل از اتخاذ تصميم در مورد كاهش سرمايه‬

‫‪ -3‬مبلغي كه هر سهم به آن ميزان كاهش مييابد يا بهاي اسمي هر سهم پس از كاهش‬
‫‪ -4‬نحوه پرداخت و مهلتي كه براي بازپرداخت مبلغ كاهش يافته هر سهم در نظر گرفته‬

‫شده و محلي كه در آن اين بازپرداخت انجام ميگيرد‪.‬‬

‫ماده ‪ :198‬خريد سهام توسط خود شركت‪:‬‬
‫خريد سهام شركت توسط همان شركت ممنوع است‪.‬‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪56‬‬

‫بخقانوشننتهجام‪:‬ر انت نحملوادالرویتصفيه‪56:‬‬
‫ماده ‪ :199‬موارد انحلال شركت سهامي‪:‬‬

‫‪1‬ـ شركت موضوعي را كه براي آن تشكيل شده انجام داده است‪.‬‬ ‫موارد انحلال‬
‫‪2‬ـ انجام موضوع شركت غيرممكن شده باشد‪.‬‬ ‫شركت سهامي‬

‫‪3‬ـ شركت براي مدت معين تشكيل شده و مدت منقضي شده باشد و قبل‬
‫از انقضاء تمديد نشده باشد‬
‫‪4‬ـ ورشكستگي شركت‬

‫‪5‬ـ رأي به انحلال توسط مجمع عمومي فوقالعاده‬
‫‪6‬ـ حكم قطعي دادگاه مبني بر انحلال‬

‫ماده ‪:211‬‬
‫انحلال شركت در صورت ورشكستگي تابع مقررات مربوط به ورشكستگي است‪.‬‬

‫ماده ‪ :211‬موارد انحلال شركت توسط دادگاه به درخواست ذينفع‪:‬‬
‫‪1‬ـ تا يك سال پس از ثبت شركت هيچ اقدامي جهت انجام موضوع آن‬

‫موارد درخواست صورت نگرفته باشد‪ .‬يا فعاليتهاي شركت در مدت بيش از يك سال‬
‫انحلال از دادگاه متوقف شده باشد‪.‬‬

‫توسط ذينفع ‪2‬ـ مجمع عمومي سالانه تا ده ماه از تاريخ مقرر در اساسنامه تشكيل‬
‫نشده باشد‪.‬‬

‫‪3‬ـ سمت تمام يا بعضي از اعضاي هيأتمديره يا مديرعامل در مدت بيش‬
‫از شش ماه بلا متصدي مانده باشد‬

‫‪4‬ـ در صورت انجام موضوع شركت يا غيرممكن شدن آن‪ ،‬مجمع عمومي‬
‫فوقالعاده تشكيل نشود يا در صورت تشكيل رأي به انحلال ندهد‪.‬‬
‫ماده ‪ :212‬مهلت رفع موجبات انحلال‪:‬‬

‫در مورد بندهاي ‪ 1‬تا ‪ 3‬ماده ‪ 211‬دادگاه به مراجع مقرر در اساسنامه و قانون حداكثر ‪ 6‬ماه‬
‫مهلت ميدهد تا موجبات انحلال را برطرف كنند در غير اينصورت رأي به انحلال ميدهد‪.‬‬
‫ماده ‪ :213‬تصفيه شركت سهامي‪:‬‬

‫‪1‬ـ انحلال عادي‪ :‬مطابق مقررات لايحه اصلاح قسمتي از قانون تجارت‬
‫تصفيه شركت سهامي در خصوص تصفيه شركتها‬

‫‪2‬ـ انحلال ناشي از ورشكستگي‪ :‬مطابق مقررات مربوط به ورشكستگي‬
‫قانون تجارت و قانون اداره تصفيه امور ورشكستگي‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪57‬‬

‫ماقدانهون‪ 4‬ت‪21‬ج‪:‬ارمأتمنومرودتارصیفيه‪57 :‬‬

‫اساسنامه‬

‫مگر آنكه يا فرد ديگري را مقرر كرده باشد‪.‬‬ ‫امر تصفيه با مديران شركت است‬

‫مجمع عمومي فوقالعاده كه رأي به انحلال داده است‬

‫ماده ‪ :215‬تعيين مدير تصفيه توسط دادگاه‪:‬‬

‫‪1‬ـ مدير تصفيه تعيين نشده ا ست (به تقاضاي ذينفع)‬

‫موارد تعيين مدير ‪2‬ـ مدير تصفيه به وظايف خود عمل نكند (به تقاضاي ذينفع)‬

‫تصفيه توسط دادگاه ‪3‬ـ دادگاه رأي به انحلال ميدهد (ضمن حكم‪ ،‬دادگاه مدير تصفيه‬

‫تعيين ميكند)‬

‫ماده ‪ :216‬شركت در حال تصفيه‪:‬‬

‫شركت به محض انحلال‪ ،‬در حال تصفيه محسوب ميشود و بايد در دنبال نام شركت در همه‬

‫اوراق‪ ،‬عبارت «در حال تصفيه» و نام مدير تصفيه قيد گردد‪.‬‬

‫ماده ‪ :217‬اقامتگاه مدير تصفيه‪:‬‬

‫اقامتگاه مدير يا مديران تصفيه نشاني مركز اصلي شركت مگر آنكه به موجب تصميم‬

‫مجمع عمومي فوقالعاده يا دادگاه‪ ،‬نشاني ديگري معين شده باشد‪.‬‬

‫ماده ‪ :218‬شخصيت حقوقي شركت پس از انحلال و وظايف مديران تصفيه‪:‬‬

‫شخصيت حقوقي شركت پس از انحلال تا خاتمه امر تصفيه باقي است‪.‬‬

‫‪1‬ـ خاتمه كارهاي جاري‬

‫‪2‬ـ اجراي تعهدات‬

‫وظايف مديران تصفيه ‪3‬ـ وصول مطالبات‬

‫‪4‬ـ تقسيم دارايي شركت‬

‫‪5‬ـ اگر براي اجراي تعهدات معاملات جديدي لازم شود‪ ،‬مديران‬

‫تصفيه انجام خواهند داد‪.‬‬

‫ماده ‪ :219‬ثبت و آگهي انحلال شركت‪:‬‬

‫تصميم به انحلال و اسامي مدير يا مديران تصفيه و نشاني آنها ظرف ‪ 5‬روز بايد از طرف‬

‫مديران تصفيه به ثبت شركتها اعلام شود تا پس از ثبت‪ ،‬در روزنامه رسمي و روزنامه‬

‫كثيرالانتشار شركت آگهي شود‪.‬‬

‫منظور از روزنامه كثيرالانتشار شركت در هنگام تصفيه روزنامهاي است كه آخرين مجمع‬

‫عمومي عادي تعيين كرده است‪.‬‬

‫ماده ‪ :211‬ضمانت اجراي عدم ثبت و آگهي‪:‬‬
‫انحلال شركت قبل از ثبت و آگهي نسبت به اشخاص ثالث بلااثر‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪58‬‬

‫ماقدانهو ‪1‬ن‪1‬ت‪2‬ج‪:‬ارمبت ندأموشداررویع وظاي‪8‬ف‪ 5‬مدير تصفيه‪:‬‬
‫از تاريخ تعيين مدير يا مديران تصفيه اختيارات مديران شركت خاتمه يافته و تصفيه‬
‫شركت شروع ميشود‪ .‬و مديران تصفيه بايد كليه اموال و دفاتر و اوراق و اسناد شركت را تحويل‬

‫گرفته و امر تصفيه را عهدهدار شوند‪.‬‬
‫ماده ‪ :212‬اختيارات مديران تصفيه‪:‬‬
‫‪1‬ـ نماينده شركت در حال تصفيه هستند‪.‬‬
‫‪2‬ـ كليه اختيارات تصفيه را دارند‪.‬‬
‫‪3‬ـ ميتوانند طرح دعوي كنند‬
‫اختيارات مديران تصفيه ‪4‬ـ ميتوانند موضوع را به داوري ارجاع دهند‪.‬‬
‫‪5‬ـ حق سازش دعاوي را دارند‪.‬‬
‫‪6‬ـ ميتوانند براي طرح دعوي و دفاع از آنها وكيل تعيين كنند‪.‬‬

‫محدود كردن اختيارات مديران تصفيه باطل و كانلميكن است‬

‫ماده ‪ :213‬انتقال دارايي شركت در حال تصفيه‪:‬‬

‫‪1‬ـ به مديران تصفيه‬

‫‪2‬ـ به اقارب مديران تصفيه از طبقه اول و دوم تا درجه چهارم‬ ‫انتقال دارايي شركت‬

‫ممنوع‬

‫و باطل است‬

‫ماده ‪ :214‬مدت مأموريت مديران تصفيه‪:‬‬
‫مدت مأموريت مدير يا مديران تصفيه حداكثر دو سال‬
‫اگر پس از دو سال تصفيه خاتمه نيافته باشد مديران تصفيه بايد تمديد مدت مأموريت را تا‬
‫ميزاني كه براي خاتمه تصفيه لازم ميدانند با ذكر علل و جهات آن از مجمع عمومي خواستار‬

‫شوند‪.‬‬

‫ماده ‪ :215‬تمديد مدت مأمويت مديران تصفيه توسط دادگاه‪:‬‬
‫اگر مدير يا مديران تصفيه توسط دادگاه تعيين شده باشند تمديد مدت هم با دادگاه است‪.‬‬

‫ماده ‪ :216‬عزل مديران تصفيه‪:‬‬
‫مرجع عزل مدير يا مديران تصفيه همان مرجع نصب مدير يا مديران تصفيه‬

‫ماده ‪ :217‬وظايف ساليانه مديران تصفيه‪:‬‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪59‬‬

‫تا قزانمواننيت كجاهر تتصنفميوهدارخایتمه پيدا‪ 9‬ن‪5‬كرده است مديران تصفيه بايد‪:‬‬
‫‪1‬ـ هر سال مجمع عمومي عادي را با رعايت قانون و اساسنامه دعوت كند‪.‬‬
‫‪2‬ـ صورت دارايي منقول و غيرمنقول و ترازنامه و حساب سود و زيان عمليات خود‬

‫را به انضمام گزارش اقدامات انجام شده به مجمع تسليم كند‪.‬‬

‫ماده ‪ :218‬ناظر تصفيه‪:‬‬
‫در صورتي كه به موجب اساسنامه يا تصميم مجمع عمومي فوقالعاده براي دوران تصفيه ناظر‬
‫تعيين شده باشد ناظر بايد به عمليات مديران تصفيه رسيدگي و گزارش خود را به مجمع‬

‫عمومي عادي تسليم كند‪.‬‬

‫ماده ‪ :219‬دعوت مجامع عمومي در دوران تصفيه‪:‬‬
‫دعوت مجامع عمومي در دوران تصفيه با مدير تصفيه است در غير اينصورت ناظر مكلف‬
‫به دعوت است و اگر ناظر دعوت نكند يا اصل ًا ناظر تعيين نشده باشد دادگاه به تقاضاي هر‬

‫ذينفع حكم به تشكيل مجمع خواهد داد‪.‬‬

‫ماده ‪ :221‬حقوق صاحبان سهام در دوران تصفيه‪:‬‬
‫صاحبان سهام حق دارند مانند قبل از انحلال شركت از عمليات و حسابهاي شركت در دوران‬

‫تصفيه كسب اطلاع كنند‪.‬‬

‫ماده ‪ :221‬مقررات دعوت مجامع در دوران تصفيه از حيث دعوت و حد نصاب و ‪:...‬‬
‫مقررات و تشريفات دعوت مجامع در دوران تصفيه مانند قبل از انحلال است و دعوت بايد‬

‫از طريق روزنامه كثيرالانتشار شركت باشد‪.‬‬

‫ماده ‪ :222‬وظيفه مديران تصفيه در صورت عدم تشكيل مجمع‪:‬‬
‫اگر مجمع عمومي با رعايت تشريفات دومرتبه دعوت شده و تشكيل نگردد يا پس از تشكيل‬
‫نتواند تصميم بگيرد‪ ،‬مديران تصفيه بايد گزارش خود و صورتحسابها را در روزنامه‬

‫كثيرالانتشار شركت منتشر كنند‪.‬‬

‫ماده ‪ :223‬تقسيم موقت دارايي‪:‬‬
‫آن قسمت از دارايي نقدي شركت كه در طول تصفيه مورد احتياج نيست بين صاحبان سهام‬

‫به نسبت سهام تقسيم ميشود‪.‬‬
‫شرايط تقسيم موقت ‪1‬ـ حقوق بستانكاران ملحوظ شود‪.‬‬
‫دارايي نقدي شركت ‪2‬ـ معادل ديوني كه هنوز موعد تأديه آن نرسيده موضوع شده باشد‪.‬‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪61‬‬

‫ماقدانهون‪ 4‬ت‪2‬ج‪2‬ا‪:‬رتترنتيمودبارتقیسيم د‪1‬ار‪6‬ايي شركت‪:‬‬
‫مراحل تصفيه ‪1‬ـ انجام تعهدات و تأديه كليه ديون‬

‫‪2‬ـ بازپرداخت مبلغ اسمي سهام به سهامداران‬

‫‪3‬ـ مازاد مبلغ به ترتيب مقرر در اساسنامه و در صورت سكوت اساسنامه به‬
‫نسبت سهام بين سهامداران تقسيم ميشود‪.‬‬
‫ماده ‪ :225‬تشريفات تقسيم بين سهامداران‪:‬‬

‫تشريفات تقسيم دارايي ‪1‬ـ شروع تصفيه و دعوت بستانكاران سه مرتبه و هر مرتبه به فاصله‬
‫بين سهامداران يك ماه در روزنامه رسمي و كثيرالانتشار شركت آگهي شده است‪.‬‬

‫‪2‬ـ حداقل شش ماه از تاريخ نشر اولين آگهي گذشته باشد‪.‬‬
‫ـ رعايت تشريفات فوق هنگام تقسيم دارايي اعم از آنكه در مدت تصفيه بوده (تقسيم موقت‬

‫موضوع ماده ‪ )213‬يا اينكه تقسيم پس از خاتمه تصفيه باشد لازمالرعايه است‪.‬‬
‫ماده ‪ :226‬مسئوليت مدير تصفيه در خصوص ماده ‪:225‬‬

‫تخلف از ماده ‪ 225‬مسئوليت مدير تصفيه در خصوص خسارت بستانكاراني كه طلب خود را‬
‫دريافت نكردهاند‪.‬‬

‫ماده ‪ :227‬ثبت ختم تصفيه‪:‬‬
‫مديران تصفيه مكلفند ظرف يكماه از ختم تصفيه مراتب را به مرجع ثبت شركتها اعلام‬
‫كنند تا به ثبت رسيده و جهت اطلاع عموم در روزنامه رسمي و كثيرالانتشار شركت آگهي شود‬

‫و اسم شركت از دفتر ثبت شركتها حذف شود‪.‬‬

‫ماده ‪ :228‬اقدامات مديران تصفيه پس از ختم تصفيه‪:‬‬
‫‪1‬ـ وجوه باقيمانده را در حساب مخصوص نزد يكي از بانكهاي‬

‫اقدامات مديران تصفيه ايران توديع كنند‪.‬‬
‫بعد از خاتمه تصفيه ‪2‬ـ صورت اسامي بستانكاران و صاحبان سهامي كه حقوق خود را‬

‫استيفاء نكردهاند به بانك تسليم كنند‪.‬‬
‫‪3‬ـ مراتب فوق را طي آگهي به اطلاع اشخاص ذينفع برساند‪.‬‬
‫ـ پس از انقضاء ده سال از آگهي ختم تصفيه مبالغ باقيمانده در بانك در حكم مال‬
‫بلاصاحب است و از طرف بانك با اطلاع دادستان شهرستان به خزانه دولت منتقل ميشود‪.‬‬

‫ماده ‪ :229‬نگهداري دفاتر و اسناد شركت تصفيه شده‪:‬‬
‫مديران تصفيه بايد مقارن اعلام ختم تصفيه دفاتر و اسناد و مدارك شركت را به مرجع ثبت‬

‫شركتها تحويل دهند و اين دفاتر بايد تا ده سال پس از اعلام ختم تصفيه محفوظ بماند‪.‬‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪60‬‬

‫ماقدانهو‪1‬ن ت‪3‬ج‪2‬ا‪:‬رتتشنمريوفداارتی استعفا‪0‬ء‪6‬مدير تصفيه‪:‬‬

‫‪1‬ـ مدير تصفيه منتخب دادگاه‪ :‬استعفاي خود را به دادگاه اعلام ميكند و تعيين‬

‫مدير جديد را ميخواهد‬

‫‪1‬ـ استعفاي خود را به مجمع عمومي عادي ميدهد و‬ ‫استعفاء مدير‬

‫اگر مجمع تشكيل نشود و يا نتواند مدير تصفيه جديد‬ ‫تصفيه‬

‫‪2‬ـ مدير تصفيه منتخب انتخاب كند‬

‫مجمع عمومي فوقالعاده آنگاه‬

‫‪2‬ـ استعفاي خود را به دادگاه تقديم ميكند‪.‬‬

‫ـ استعفاي مدير تصفيه تا هنگام انتخاب جانشين و ثبت و آگهي آن كان لم يكن است‪.‬‬

‫ماده ‪ :231‬حجر و فوت ورشكستگي مدير تصفيه‪:‬‬

‫مديران تصفيه متعدد‪ :‬مديران باقيمانده بايد مجمع‬

‫‪ )1‬مدير تصفيه منتخب عمومي عادي را براي تعيين جانشين دعوت كنند و اگر‬

‫مجمع عمومي فوقالعاده مجمع تشكيل نشود يا در صورت تشكيل انتخاب نكند‬

‫مديران باقيمانده بايد تعيين جانشين را از دادگاه بخواهند‬

‫حجر و‬

‫مدير تصفيه واحد‪ :‬هر ذينفع ميتواند از مرجع ثبت‬ ‫فوت و‬

‫شركتها بخواهد مجمع عمومي عادي را جهت تعيين‬ ‫ورشكستگي‬

‫جانشين دعوت كند و اگر مجمع تشكيل نشود يا نتواند‬ ‫مدير‬

‫انتخاب كند هر ذينفع ميتواند تعيين جانشين را از دادگاه‬ ‫تصفيه‬

‫بخواهد‪.‬‬

‫‪ )2‬مدير تصفيه منتخب مدير تصفيه متعدد‪ :‬مديران باقيمانده تعيين جانشين را‬

‫از دادگاه ميخواهند‬ ‫دادگاه‬

‫مدير تصفيه واحد‪ :‬هر ذينفع ميتواند تعيين جانشين را از‬

‫دادگاه بخواهد‪.‬‬

‫بخش هفتم‪ :‬حسابهاي شركت‬

‫ماده ‪ :232‬تنظيم حسابهاي شركت‪:‬‬

‫هيأتمديره بايد پس از انقضاي سال مالي صورت دارايي و ديون شركت و همچنين ترازنامه و‬

‫حساب سود و زيان را به ضميمه گزارش فعاليت و وضع عمومي شركت طي سال مالي مزبور‬

‫تنظيم كند و اين اسناد را حداقل بيست روز قبل از تشكيل مجمع عمومي عادي سالانه‬

‫در اختيار بازرسان بگذارد‪.‬‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪61‬‬

‫ماقدانهون‪3‬ت‪3‬جا‪:2‬ر رتونموشداترنیظيم ترا‪1‬زن‪6‬امه و ‪: ...‬‬
‫هيأتمديره بايد در تنظيم ترازنامه و حساب سود و زيان و ‪ ...‬همان شكل و روش ارزيابي سال‬

‫قبل را به كار گيرد و اگر تغييري مورد نظر باشد بايد به هر دو شكل و روش تنظيم گردد‪.‬‬

‫ماده ‪ :234‬نحوه تنظيم ترازنامه‪:‬‬
‫موارد الزامي ‪1‬ـ استهلاكات‪ :‬خواه به دليل استعمال خواه تغييرات فني يا علل ديگر‬

‫پيشبيني ارزش دارايي ثابت پايين آمده باشد‪.‬‬
‫در ترازنامه ‪2‬ـ ذخيرههاي لازم‪ :‬جهت جبران كاهش احتمالي ارزش ساير اقلام دارايي و‬

‫زيانها و هزينههاي احتمالي‬
‫* پيشبيني موارد فوق هر چند باعث شود سود قابل تقسيم باقي نماند لازم است‪.‬‬

‫ماده ‪ :235‬قيد تعهدات تضيمن شده توسط شركت‪:‬‬
‫تعهداتي كه توسط شركت تضيمن شده است بايد با قيد مبلغ در ذيل ترازنامه آورده شود‪.‬‬

‫ماده ‪ :236‬محاسبه هزينهها‪:‬‬
‫هزينههاي تأسيس شركت قبل از تقسيم هر گونه سود بايد مستهلك شود‪.‬‬
‫هزينههاي افزايش سرمايه بايد حداكثر ‪ 5‬سال از تاريخ صرف هزينه مستهلك شود‪.‬‬

‫ـ هزينه افزايش سرمايه را ميتوان از محل اضافه ارزش سهم مستهلك كرد‪.‬‬

‫ماده ‪ :237‬سود خالص‪:‬‬
‫كليه استهلاكات و هزينهها و ذخيرهها ـ درآمد سال مالي = سود خالص‬

‫ماده ‪ :238‬اندوخته قانوني‪:‬‬
‫(زيانهاي وارده سال قبل ـ سود خالص) × يكبيستم = اندوخته قانوني‬

‫تصميم در خصوص اندوخته قانوني برخلاف فرمول فوق باطل است‪.‬‬

‫ماده ‪ :239‬سود قابل تقسيم‪:‬‬

‫ماده ‪ :241‬تشريفات تقسيم سود‪:‬‬

‫تقسيم سود با تصويب مجمع عمومي عادي پس از تصويب حسابهاي سال مالي و‬
‫احراز وجود سود قابل تقسيم‬

‫تقسيم اندوخته با تصويب مجمع عمومي عادي و ذكر صريح اينكه مبالغ از كداميك از‬
‫اندوختهها تقسيم ميشود «تقسيم اندوخته قانوني ممنوع است»‬
‫تقسيم سود و اندوخته بدون رعايت موارد فوق = منافع موهوم‬

‫نحوه پرداخت سود توسط مجمع عمومي عادي و اگر تصميم نگرفته باشد هيأتمديره‬
‫تصميم ميگيرد‪.‬‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪61‬‬

‫مهقلانوتنپ تردجاارختتنمسوودادری ظر‪1‬ف‪ 86‬ماه از تاريخ تصميم مجمع عمومي درباره تقسيم سود‬

‫ماده ‪ :241‬پاداش مديران‪:‬‬
‫سهامي عام‪ :‬به نسبت معيني از سود خالص كه نبايد از ‪%5‬‬
‫ميزان پاداش هيأتمديره سودي كه همان سال به صاحبان سهام پرداخته ميشود بيشتر‬

‫باشد‪.‬‬
‫سهامي خاص‪ :‬به نسبت معيني از سود خالص كه نبايد از ‪%11‬‬
‫سودي كه همان سال به صاحبان سهام پرداخته ميشود بيشتر‬

‫باشد‪.‬‬
‫ـ مقررات اساسنامه يا مصوبات مجمع خلاف اين ماده باطل است‪.‬‬

‫ماده ‪ :242‬لزوم گزارش حسابداران رسمي‪:‬‬
‫در شركت سهامي عام هيأتمديره مكلف است گزارش حسابداران رسمي را ضميمه‬
‫ترازنامه و حساب سود و زيان كند و اين حسابداران بايد گواهي كنند كليه دفاتر و اسناد و‬
‫صورتحسابها و توضيحات در اختيار آنها بوده و حسابهاي سود و زيان و ترازنامه تنظيمي‬

‫هيأتمديره به نحو صحيح و روشن وضع مالي شركت را نشان ميدهد‪.‬‬

‫بخش يازدهم مقررات جزايي‪:‬‬

‫از مواد ‪ 243‬تا ‪ 269‬لايحه اصلاح قسمتي از قانون تجارت به مقررات جزائي و جرائم موضوع‬
‫اين قانون ميپردازد از آنجا كه تاكنون سؤالي از اين بخش در آزمونهاي حقوقي مطرح نشده‬
‫است لذا از بيان نموداري آن اجتناب ميشود ولي توصيه ميشود نگاهي هر چند اجمالي به اين‬

‫قسمت از قانون داشته باشيد‪.‬‬

‫مقررات جزايي شركتهاي سهامي‪:‬‬
‫ماده ‪:243‬‬

‫اشخاص زير به حبس تأديبي از سه ماه تا دو سال يا به جزاي نقدي از بيستهزار ريال تا‬
‫دويستهزار ريال يا به هر دو مجازات محكوم خواهند شد‪.‬‬

‫‪1‬ـ هر كس كه عالم ًا و برخلاف واقع پذيرهنويسي سهام را تصديق كند و يا برخلاف مقررات اين‬
‫قانون اعلاميه پذيرهنويسي منتشر نمايد و يا مدارك خلاف واقع حاكي از تشكيل شركت به‬

‫مرجع ثبت شركتها تسليم كند و يا در تعيين ارزش آورده غيرنقد تقلب اعمال كند‪.‬‬
‫‪2‬ـ هر كس در ورقه سهم بانام يا گواهينامه موقت سهم مبلغ پرداخت شده را بيش از آنچه كه‬

‫واقعاً پرداخت شده است قيد كند‪.‬‬
‫‪3‬ـ هر كس از اعلام مطالبي كه طبق مقررات اين قانون بايد به مرجع ثبت شركتها اعلام كند‬

‫بعض ًا يا كلاً خودداري نمايد و يا مطالب خلاف واقع به مرجع مزبور اعلام دارد‪.‬‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪61‬‬

‫‪4‬ـقانهورن تكجارستسنهماومدايرایقطعات‪1‬س‪6‬هام را قبل از به ثبت رسيدن شركت و يا در صورتي كه ثبت‬
‫شركت مزورانه انجام گرفته باشد صادر كند‪.‬‬

‫‪5‬ـ هر كس سهام يا قطعات سهام را بدون پذيرهنويسي كليه سرمايه و تأديه حداقل سيوپنج‬
‫درصد آن و نيز تحويل كليه سرمايه غيرنقد صادر كند‪.‬‬

‫‪6‬ـ هر كس قبل از پرداخت كليه مبالغ سهم سهام بينام يا گواهينامه موقت بينام صادر كند‪.‬‬

‫ماده ‪:244‬‬
‫اشخاص زير به حبس تأديبي از سه ماه تا يك سال يا به جزاي نقدي از پنجاههزار ريال تا‬

‫پانصدهزار ريال يا به هر دو مجازات محكوم خواهند شد‪:‬‬
‫‪1‬ـ هر كس عالماً سهام يا گواهينامه موقت سهام بدون ذكر مبلغ اسمي صادر كند يا بفروشد يا‬

‫به معرض فروش گذارد‪.‬‬
‫‪2‬ـ هر كس سهام بينام را قبل از آنكه تمام مبلغ اسمي آن پرداخت شده باشد بفروشد يا به‬

‫معرض فروش گذارد‪.‬‬
‫‪3‬ـ هر كس سهام بانام را قبل از آنكه اقلاً سي و پنج درصد مبلغ رسمي آن پرداخت شده باشد‬

‫صادر كند يا بفروشد يا به معرض فروش گذارد‪.‬‬

‫ماده ‪:245‬‬
‫هر كس عالماً در هر يك از عمليات مذكور در ماده ‪ 244‬شركت كند يا انجام آن عمليات را‬

‫تسهيل نمايد برحسب مورد به مجازات شريك يا معاون محكوم خواهد شد‪.‬‬

‫ماده ‪:246‬‬
‫رئيس و اعضاء هيأتمديره هر شركت سهامي در صورت ارتكاب هر يك از جرائم زير به حبس‬
‫تأديبي از دو ماه تا شش ماه يا به جزاي نقدي از سيهزار تا سيصدهزار ريال يا به هر دو‬

‫مجازات محكوم خواهند شد‪:‬‬
‫‪1‬ـ در صورتي كه ظرف مهلت مقرر در اين قانون قسمت پرداخت نشده مبلغ اسمي سهام‬
‫شركت را مطالبه نكنند و يا دو ماه قبل از پايان مهلت مذكور مجمع عمومي فوقالعاده را جهت‬

‫تقليل سرمايه شركت تا ميزان مبلغ پرداخت شده دعوت ننمايند‪.‬‬
‫‪2‬ـ در صورتي كه قبل از پرداخت كليه سرمايه شركت به صدور اوراق قرضه مبادرت كرده يا‬

‫صدور آن را اجازه دهند‪.‬‬

‫ماده ‪:247‬‬
‫در مورد بند يك ماده ‪ 246‬در صورتي كه هر يك از اعضاء هيأتمديره قبل از انقضاء مهلت‬
‫مقرر در جلسه هيأت مزبور صريح ًا اعلام كند كه بايد به تكليف قانوني براي سلب مسئوليت‬
‫جزائي عمل شود و به اين اعلام از طرف ساير اعضاء هيأتمديره توجه نشود و جرم تحقق پيدا‬
‫كند عضو هيأتمديره كه تكليف قانوني را اعلام كرده است مجرم شناخته نخواهد شد‪ .‬سلب‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪65‬‬

‫م قسائنوولين تتجارجزتاينميو ادازر عیضو هيأ‪65‬تمديره منوط به اين است كه عضو هيأتمديره علاوهبر اعلام‬
‫تكليف قانوني در جلسه هيأت مزبور مراتب را از طريق ارسال اظهارنامه رسمي به هر يك از‬
‫اعضاء هيأتمديره اعلام نمايد‪ .‬در صورتي كه جلسات هيأتمديره به هر علت تشكيل نگردد‬
‫اعلام از طريق ارسال اظهارنامه رسمي براي سلب مسئوليت جزايي از عضو هيأتمديره كافي‬

‫است‪.‬‬

‫ماده ‪:248‬‬
‫هر كس اعلاميه پذيرهنويسي سهام يا اطلاعيه انتشار اوراق قرضه شركت سهامي را بدون‬
‫امضاهاي مجاز و نام و نشاني مؤسسين يا مديران شركت منتشر كند به جزاي نقدي از دههزار‬

‫تا سيهزار ريال محكوم خواهد شد‪.‬‬

‫ماده ‪:249‬‬
‫هر كس با سوءنيت براي تشويق مردم به تعهد خريد اوراق بهادار شركت سهامي به صورت‬
‫اعلاميه پذيره نويسي سهام يا اطلاعيه انتشار اوراق قرضه كه متضمن اطلاعات نادرست يا ناقص‬
‫باشد مبادرت نمايد و يا از روي سوءنيت جهت تهيه اعلاميه يا اطلاعيه مزبور اطلاعات نادرست‬
‫يا ناقص داده باشد به مجازات شروع به كلاهبرداري محكوم خواهد شد و هر گاه اثري بر اين‬
‫اقدامات مترتب شده باشد مرتكب در حكم كلاهبردار بوده و به مجازات مقرر محكوم خواهد‬

‫شد‪.‬‬

‫ماده ‪:251‬‬
‫رئيس و اعضاء هيأتمديره هر شركت سهامي عام كه قبل از تأديه كليه سرمايه ثبت شده‬
‫شركت و قبل از انقضاء دو سال تمام از تاريخ ثبت شركت و تصويب دو ترازنامه آن توسط‬
‫مجمع عمومي مبادرت به صدور اوراق قرضه نمايند به جزاي نقدي از بيستهزار تا دويستهزار‬

‫ريال محكوم خواهند شد‪.‬‬

‫ماده ‪:251‬‬
‫رئيس و اعضاء هيأتمديره هر شركت سهامي عام كه بدون رعايت مقررات ماده ‪ 56‬اين قانون‬
‫مبادرت به صدور اوراق قرضه بنمايند به حبس تأديبي از سه ماه تا دو سال و جزاي نقدي از‬

‫بيستهزار ريال تا دويستهزار ريال محكوم خواهند شد‪.‬‬

‫ماده ‪:252‬‬
‫رئيس و اعضاء هيأتمديره و مديرعامل هر شركت سهامي عمومي كه نكات مندرج در ماده ‪61‬‬
‫اين قانون را در اوراق قرضه قيد ننمايند به جزاي نقدي از بيستهزار ريال تا دويستهزار ريال‬

‫محكوم خواهند شد‪.‬‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪66‬‬

‫ماقدانهون‪3‬ت‪5‬جا‪:2‬رت نموداری ‪66‬‬
‫اشخاص زير به حبس تأديبي از سه ماه تا يك سال يا به جزاي نقدي از بيستهزار ريال تا‬

‫دويستهزار ريال محكوم خواهند شد‪:‬‬
‫‪1‬ـ هر كس عامد ًا مانع حضور دارنده سهم شركت در جلسات مجامع عمومي صاحبان سهام بشود‪.‬‬
‫‪2‬ـ هر كس با خدعه و نيرنگ خود را دارنده سهم يا قطعات سهم معرفي كند و يا به اين طريق‬
‫در اخذ رأي در مجمع عمومي صاحبان سهام شركت نمايد اعم از آنكه اين كار را شخص ًا يا‬

‫توسط ديگري انجام دهد‪.‬‬

‫ماده ‪:254‬‬
‫رئيس و اعضاء هيأتمديره شركت سهامي كه حداكثر تا ‪ 6‬ماه پس از پايان هر سال مالي مجمع‬
‫عمومي عادي صاحبان سهام را دعوت نكنند يا مدارك مقرر در ماده ‪ 232‬را به موقع تنظيم و‬
‫تسليم ننمايند به حبس از دو تا شش ماه يا به جزاي نقدي از بيستهزار ريال تا دويستهزار‬

‫ريال محكوم خواهند شد‪.‬‬

‫ماده ‪ :255‬رئيس و اعضا هيأت مديره هر شركت سهامي كه صورت حاضرين در مجمع را‬
‫مطابق ماده ‪ 99‬تنظيم نكنند به جزاي نقدي از بيست هزار تا دويست هزار ريال محكوم‬

‫خواهند شد‪.‬‬

‫ماده ‪:256‬‬
‫هيأت رئيسه هر مجمع عمومي كه صورتجلسه مذكور در ماده ‪ 115‬را تنظيم نكند‪ ،‬به مجازات‬

‫مذكور در ماده قبل محكوم خواهد شد‪.‬‬

‫ماده ‪:257‬‬
‫رئيس و اعضاء هيأترئيسه هر مجمع عمومي كه مقررات راجع به حق رأي صاحبان سهام را‬

‫رعايت نكرده باشند به مجازات مذكور در ماده ‪ 255‬محكوم خواهند شد‪.‬‬

‫ماده ‪:258‬‬
‫اشخاص زير به حبس تأديبي از يك سال تا سه سال محكوم خواهند شد‪:‬‬
‫‪1‬ـ رئيس و اعضاء هيأتمديره و مديرعامل شركت كه بدون صورت دارايي و ترازنامه يا به‬
‫استناد صورت دارايي و ترازنامه مزور منافع موهومي را بين صاحبان سهام تقسيم كرده باشند‪.‬‬
‫‪2‬ـ رئيس و اعضاء هيأتمديره و مديرعامل شركت كه ترازنامه غيرواقع به منظور پنهان داشتن‬

‫وضعيت واقعي شركت به صاحبان سهام ارائه يا منتشر كرده باشند‪.‬‬
‫‪3‬ـ رئيس و اعضاء هيأتمديره و مديرعامل شركت كه اموال يا اعتبارات شركت را برخلاف منافع‬
‫شركت براي مقاصد شخصي يا براي شركت يا مؤسسه ديگري كه خود به طور مستقيم يا غير‬

‫مستقيم در آن ذينفع ميباشند مورد استفاده قرار دهند‪.‬‬
‫‪4‬ـ رئيس و اعضاء هيأتمديره و مديرعامل شركت كه با سوءنيت از اختيارات خود برخلاف‬
‫منافع شركت براي مقاصد شخصي يا به خاطر شركت يا مؤسسه ديگري كه خود به طور‬

‫مستقيم يا غيرمستقيم در آن ذينفع ميباشند استفاده كنند‪.‬‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪67‬‬

‫ماقدانهون‪ 9‬ت‪5‬ج‪2‬ا‪:‬رت نموداری ‪67‬‬
‫رئيس و اعضاء هيأتمديره شركت كه متعمد ًا مجمع عمومي صاحبان سهام را در هر موقع كه‬
‫انتخاب بازرسان شركت بايد انجام پذيرد به اين منظور دعوت ننمايند و يا بازرسان شركت را به‬
‫مجامع عمومي صاحبان سهام دعوت نكنند به حبس از دو تا شش ماه يا جزاي نقدي از‬

‫بيستهزار ريال تا دويستهزار ريال يا به هر دو مجازات محكوم خواهند شد‪.‬‬

‫ماده ‪:261‬‬
‫رئيس و اعضاء هيأتمديره و مديرعامل كه عامداً مانع يا مخلّ انجام وظايف بازرسان شركت‬
‫بشوند يا اسناد و مداركي را كه براي انجام وظايف آنها لازم است در اختيار بازرسان قرار ندهند‬
‫به حبس تأديبي از سه ماه تا دو سال يا به جزاي نقدي از بيستهزار ريال تا دويستهزار ريال‬

‫يا به مورد مجازات محكوم خواهند شد‪.‬‬

‫ماده ‪:261‬‬
‫رئيس و اعضاء هيأتمديره و مديرعامل هر شركت سهامي كه قبل از به ثبت رسيدن افزايش‬
‫سرمايه يا در صورتي كه ثبت افزايش سرمايه مزورانه يا بدون رعايت تشريفات لازم انجام گرفته‬
‫باشد سهام يا قطعات سهام جديد صادر و منتشر كنند به جزاي نقدي از دههزار تا يكصدهزار‬
‫ريال محكوم خواهند شد و در صورتي كه قبل از پرداخت تمامي مبلغ اسمي سهام مبادرت به‬
‫صدور و انتشار سهام جديد يا قطعات سهام جديد بنمايند به حبس تأديبي از دو ماه تا شش‬

‫ماه و به جزاي نقدي از بيستهزار ريال تا دويستهزار ريال محكوم خواهند شد‪.‬‬

‫ماده ‪:262‬‬
‫رئيس و اعضاء هيأتمديره و مديرعامل هر شركت سهامي كه مرتكب جرائم زير بشوند به جزاي‬

‫نقدي از بيستهزار ريال تا دويستهزار ريال محكوم خواهند شد‪:‬‬
‫‪1‬ـ در صورتي كه در موقع افزايش سرمايه شركت به استثناي مواردي كه در اين قانون‬
‫پيشبيني شده است حق تقدم صاحبان سهام را نسبت به پذيرهنويسي و خريد سهام جديد‬
‫رعايت نكنند و يا مهلتي را كه جهت پذيرهنويسي سهام جديد بايد در نظر گرفته شود به‬

‫صاحبان سهام ندهند‪.‬‬
‫‪2‬ـ در صورتي كه شركت قبل ًا اوراق قرضه قابل تعويض با سهم منتشر كرده باشد حقوق‬
‫دارندگان اين گونه اوراق قرضه را نسبت به تعويض اوراق آنها با سهام شركت در نظر نگرفته يا‬
‫قبل از انقضاء مدتي كه طي آن اين قبيل اوراق قرضه قابل تعويض با سهام شركت است اوراق‬
‫قرضه قابل تعويض يا قابل تبديل با سهام منتشر كننده يا قبل از تبديل يا تعويض اوراق قرضه‬
‫يا بازپرداخت مبلغ آنها سرمايه شركت را مستهلك سازند يا آن را از طريق بازخريد سهام‬

‫كاهش دهند يا اقدام به تقسيم اندوخته كنند يا در نحوه تقسيم منافع تغييراتي بدهند‪.‬‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪68‬‬

‫ماقدانهون‪3‬ت‪6‬جا‪:2‬رت نموداری ‪68‬‬
‫رئيس و اعضاء هيأتمديره و مديرعامل هر شركت سهامي كه عالماً براي سلب حق تقدم از‬
‫صاحبان سهام نسبت به پذيرهنويسي سهام جديد به مجمع عمومي اطلاعات نادرست بدهند يا‬
‫اطلاعات نادرست را تصديق كنند به حبس از شش ماه تا سه سال يا به جزاي نقدي از يكصد‬

‫هزار ريال تا يكميليون ريال يا به هر دو مجازات محكوم خواهند شد‪.‬‬

‫ماده ‪:264‬‬
‫رئيس و اعضاء هيأتمديره هر شركت سهامي كه در مورد كاهش سرمايه عالماً مقررات زير را‬

‫رعايت نكنند به جزاي نقدي از از بيستهزار ريال تا دويستهزار ريال محكوم خواهند شد‪:‬‬
‫‪1‬ـ در صورت عدم رعايت تساوي حقوق صاحبان سهام‪.‬‬

‫‪2‬ـ در صورتي كه پيشنهاد راجع به كاهش سرمايه حداقل چهلوپنج روز قبل از تشكيل مجمع‬
‫عمومي فوقالعاده به بازرس شركت تسليم نشده باشد‪.‬‬

‫‪3‬ـ در صورتي كه تصميم مجمع عمومي دائر بر تصويب كاهش سرمايه و مهلت و شرايط آن در‬
‫روزنامه كثيرالانتشاري كه اعلانات مربوط به شركت در آن نشر ميگردد آگهي نشده باشد‪.‬‬

‫ماده ‪:265‬‬
‫رئيس و اعضاء هيأتمديره هر شركت سهامي كه در صورت از ميان رفتن بيش از نصف سرمايه‬
‫شركت بر اثر زيانهاي وارده حداكثر تا دو ماه مجمع عمومي فوقالعاده صاحبان سهام را دعوت‬
‫ننمايند تا موضوع انحلال يا بقاء شركت مورد شور و رأي واقع شود و حداكثر تا يك ماه نسبت‬
‫به ثبت و آگهي تصميم مجمع مذكور اقدام ننمايند به حبس از دو ماه تا شش ماه يا به جزاي‬

‫نقدي از دههزار تا يكصدهزار ريال يا به هر دو مجازات محكوم خواهند شد‪.‬‬

‫ماده ‪:266‬‬
‫هر كس با وجود منع قانوني عالماً سمت بازرسي را در شركت سهامي بپذيرد و به آن عمل كند‬
‫به حبس تأديبي از دو ماه تا شش ماه يا به جزاي نقدي از بيستهزار تا يكصدهزار ريال يا به‬

‫هر دو مجازات محكوم خواهد شد‪.‬‬

‫ماده ‪:267‬‬
‫هر كس در سمت بازرسي شركت سهامي كه عالم ًا راجع به اوضاع شركت به مجمع عمومي در‬
‫گزارشهاي خود اطلاعات خلاف حقيقت بدهد و يا اينگونه اطلاعات را تصديق كند به حبس‬

‫تأديبي از سه ماه تا دو سال محكوم خواهد شد‪.‬‬

‫ماده ‪:268‬‬
‫مدير يا مديران تصفيه هر شركت سهامي كه عالماً مرتكب جرائم زير بشوند به حبس تأديبي از‬
‫دو ماه تا شش ماه يا به جزاي نقدي از بيستهزار ريال تا دويستهزار ريال يا به هر دو مجازات‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪69‬‬

‫محقانكوومن تخجواارهنتدنمشوددا‪:‬ری ‪69‬‬
‫‪1‬ـ در صورتي كه ظرف يك ماه پس از انتخاب‪ ،‬تصميم راجع به انحلال شركت و نام و نشاني‬

‫خود را به مرجع ثبت شركتها اعلام نكنند‪.‬‬
‫‪2‬ـ در صورتي كه تا شش ماه پس از شروع به امر تصفيه مجمع عمومي عادي صاحبان سهام‬
‫شركت را دعوت نكرده وضعيت اموال و مطالبات و قروض شركت و نحوه تصفيه امور شركت و‬

‫مدتي را كه جهت پايان دادن به امر تصفيه لازم ميداند به اطلاع مجمع عمومي نرسانند‪.‬‬
‫‪3‬ـ در صورتي كه قبل از خاتمه امر تصفيه همهساله مجمع عمومي عادي صاحبان سهام شركت‬
‫را با رعايت شرايط و تشريفاتي كه در اين قانون اساسنامه شركت پيشبيني شده است دعوت‬
‫نكرده صورت دارايي منقول و غيرمنقول و ترازنامه و حساب سود و زيان عمليات خود را به‬

‫ضميمه گزارشي حاكي از اعمالي كه تا آن موقع انجام دادهاند به مجمع مذكور تسليم نكنند‪.‬‬
‫‪4‬ـ در صورتي كه در خاتمه دوره تصدي خود بدون آنكه تمديد مدت مأموريت خود را خواستار‬

‫شوند به عمليات خود ادامه دهند‪.‬‬
‫‪5‬ـ در صورتي كه ظرف يك ماه پس از ختم تصفيه مراتب را به مرجع ثبت شركتها اعلام‬

‫ننمايند‪.‬‬
‫‪6‬ـ در صورتي كه پس از اعلام ختم تصفيه وجوهي را كه باقيمانده است در حساب مخصوصي‬
‫در يكي از بانكهاي ايراني توديع ننمايند و صورت اسمي بستانكاران و صاحبان سهامي را كه‬
‫حقوق خود را استيفاء نكردهاند به آن بانك تسليم نكرده مراتب را طي آگهي ختم تصفيه به‬

‫اطلاع اشخاص ذينفع نرسانند‪.‬‬

‫ماده ‪:269‬‬
‫مدير تصفيه يا مديران هر شركت سهامي كه مرتكب جرائم زير شوند به حبس تأديبي از يك‬

‫سال تا سه سال محكوم خواهند شد‪:‬‬
‫‪1‬ـ در صورتي كه اموال يا اعتبارات شركت در حال تصفيه را برخلاف منافع شركت يا براي‬
‫مقاصد شخصي يا براي شركت يا مؤسسه ديگري كه خود به طور مستقيم يا غيرمستقيم در آن‬

‫ذينفع ميباشند مورد استفاده قرار دهند‪.‬‬
‫‪2‬ـ در صورتي كه برخلاف ماده ‪ 213‬به انتقال دارايي شركت مبادرت كنند يا بدون رعايت‬
‫حقوق بستانكاران و موضوع كردن قروضي كه هنوز موعد تأديه آن نرسيده دارايي شركت را بين‬

‫صاحبان سهام تقسيم نمايند‪.‬‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪71‬‬

‫بخقانوشن تدوجاازردتهنمم‪:‬ودمارقریرات مخ‪1‬ت‪7‬لف مربوط به شركتهاي سهامي‪:‬‬
‫ماده ‪ :271‬ابطال شركت و عمليات آن‪:‬‬

‫‪1‬ـ ابطال شركت سهامي در صورت عدم رعايت مقررات قانوني در خصوص تشكيل‬
‫شركت سهامي بنا به درخواست ذينفع و به حكم دادگاه‬

‫‪2‬ـ ابطال عمليات و تصميمات شركت سهامي در صورت عدم رعايت مقررات اتخاذ‬
‫تصميم بنابه درخواست ذينفع و به حكم دادگاه‬

‫ـ مؤسسين‪ ،‬مديران‪ ،‬بازرسان‪ ،‬سهامداران نميتوانند در مقابل اشخاص ثالث به اين بطلان‬
‫استناد كنند‪.‬‬

‫ماده ‪ :271‬رسيدگي دادگاه و مرتفع شدن موجبات بطلان‪:‬‬
‫اگر قبل از صدور حكم بطلان شركت يا تصميمات در مرحله بدوي موجبات بطلان مرتفع‬

‫شود دادگاه قرار سقوط دعواي بطلان را صادر ميكند‬

‫ماده ‪ :272‬مهلت رفع موجبات بطلان‪:‬‬
‫مهلت رفع موجبات بطلان حداكثر شش ماه بنابه درخواست خوانده و با اختيار‬

‫دادگاه از تاريخ وصول پرونده از دفتر به دادگاه‬

‫عامل يا عاملين‬ ‫ماده ‪ :273‬مسئوليت عامل بطلان‪:‬‬
‫در صورت صدور حكم قطعي بر بطلان شركت يا تصميمات يا عمليات‬
‫بطلان متضامن ًا مسئول خسارات صاحبان سهام و اشخاص ثالث هستند‪.‬‬

‫ماده ‪ :274‬مدير تصفيه در بطلان شركت‪:‬‬
‫دادگاه ضمن صدور حكم بطلان شركت بايد يك يا چند نفر مدير تصفيه انتخاب كند‪.‬‬

‫ماده ‪ :275‬امتناع مدير تصفيه‪:‬‬
‫عدم قبول سمت از طرف مدير تصفيه منتخب دادگاه در حكم بطلان يا انحلال ارجاع امر‬

‫به اداره تصفيه امور ورشكستگي‬
‫تبصره‪ :‬تعيين حقالزحمه مدير يا مديران تصفيه منتخب دادگاه توسط دادگاه‬

‫ماده ‪ :276‬دعواي سهامداران عليه مديران‪:‬‬
‫دارندگان يكپنجم سهام شركت ميتوانند عليه رئيس يا اعضاء هيأتمديره يا‬
‫مديرعامل بابت تخلف يا تقصير ايشان به نام و از طرف شركت و به هزينه خود طرح دعوي‬

‫كنند و جبران خسارت وارده به شركت را مطالبه كنند‪.‬‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪70‬‬

‫قانو‪)1‬ن تدرجارصوترنمتوداصردیور حكم‪0‬م‪7‬حكوميت مديران حكم به نفع شركت اجرا ميشود و‬
‫هزينه دادرسي به اقامه كننده دعوا مسترد ميشود‪.‬‬

‫‪ )2‬در صورت محكوميت اقامهكنندگان دعوي هزينه و خسارات به عهده خودشان‬
‫است‪.‬‬

‫ماده ‪ :277‬محدود كردن اقامه دعوي‪:‬‬
‫اساسنامه و تصميمات مجامع عمومي نبايد تحت هيچ عنوان حق صاحبان سهام در مورد اقامه‬

‫دعوي مسئوليت مدني عليه مديران شركت را محدود كند‪.‬‬

‫ماده ‪ :278‬تبديل سهامي خاص به سهامي عام‪:‬‬

‫‪1‬ـ موضوع به تصويب مجمع عمومي فوقالعاده شركت سهامي خاص‬
‫برسد‪.‬‬

‫شرايط تبديل ‪2‬ـ حداقل سرمايه مقرر براي شركت سهامي عام موجود بوده يا تا آن ميزان‬

‫شركت سهامي افزايش سرمايه دهد‪.‬‬

‫خاص به شركت ‪3‬ـ دو سال تمام از تأسيس و ثبت شركت سهامي خاص گذشته و ‪2‬‬

‫ترازنامه به تصويب مجمع عمومي عادي رسيده باشد‪.‬‬ ‫سهامي عام‬

‫‪4‬ـ اساسنامه آن با رعايت قوانين شركت سهامي عام تنظيم و يا اصلاح شده‬

‫باشد‪.‬‬

‫‪5‬ـ ظرف يكماه از تاريخ تصويب مجمع عمومي فوقالعاده‪ ،‬صورتجلسه آن‬

‫را به مرجع ثبت شركتها بدهد‪.‬‬

‫ماده ‪:279‬‬
‫شركت سهامي خاص بايد ظرف يك ماه از تاريخي كه مجمع عمومي فوقالعاده صاحبان سهام‬
‫تبديل شركت را تصويب كرده است‪ .‬صورت جلسه مجمع عمومي فوقالعاده را به ضميمه‬

‫مدارك زير به مرجع ثبت شركتها تسليم كند ‪:‬‬
‫‪ -1‬اساسنامهاي كه براي شركت سهامي عام تنظيم شده و به تصويب مجمع عمومي فوقالعاده‬

‫رسيده است‪.‬‬
‫‪ -2‬دو ترازنامه حساب سود و زيان مذكور در ماده ‪ 278‬كه به تأييد حسابدار رسمي رسيده باشد‪.‬‬
‫‪ -3‬صورت دارايي شركت در موقع تسليم مدارك به مرجع ثبت شركتها كه متضمن تقويم كليه اموال‬

‫منقول و غيرمنقول شركت بوده و به تأييد كارشناس رسمي وزارت دادگستري رسيده باشد‪.‬‬
‫‪ -4‬اعلاميه تبديل شركت كه بايد به امضاء دارندگان امضاي مجاز شركت رسيده و مشتمل بر‬

‫نكات زير باشد ‪:‬‬
‫الف – نام و شماره ثبت شركت‬

‫ب‪ -‬موضوع شركت و نوع فعاليتهاي آن‬

‫ج‪ -‬مركز اصلي شركت و در صورتي كه شركت شعبي داشته باشد نشاني شعب آن‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪71‬‬

‫د‪-‬قاندورن تصوجارتريت نكمهوداشرریكت براي‪71‬مدت محدود تشكيل شده باشد تاريخ انقضاء مدت آن‬
‫ه – سرمايه شركت و مبلغ پرداخت شده آن‬

‫و‪ -‬اگر سهام ممتاز منتشر شده باشد تعداد و امتيازات آن‬
‫ز‪ -‬هويت كامل رئيس و اعضاء هيأت مديره و مديرعامل شركت‬
‫ح‪ -‬شرايط حضور و حق رأي صاحبان سهام در مجامع عمومي‬

‫ط‪ -‬مقررات اساسنامه راجع به تقسيم سود و تشكيل اندوخته‬
‫ي‪ -‬مبلغ ديون شركت و همچنين مبلغ ديون اشخاص ثالث كه توسط شركت تضمين شده است‪.‬‬
‫ك‪ -‬ذكر نام روزنامه كثيرالانتشاري كه اطلاعيهها و آگهيهاي شركت در آن درج ميگردد‪.‬‬

‫‪:‬‬

‫ماده ‪:281‬‬
‫مرجع ثبت شركتها پس از وصول مدارك مذكور در ماده ‪ 279‬و تطبيق مندرجات آنها با اين‬

‫قانون تبديل شركت را ثبت و مراتب را به هزينه شركت آگهي خواهد نمود‪.‬‬

‫ماده ‪:281‬‬
‫در آگهي تبديل شركت بايد كليه مندرجات اعلاميه تبديل شركت ذكر گردد و قيد شود كه‬
‫اساسنامه شركت و دو ترازنامه و حساب سود و زيان آن مربوط به دو سال قبل از اتخاذ تصميم‬
‫نسبت به تبديل شركت و همچنين صورت دارايي شركت و اموال منقول آن در مرجع ثبت‬
‫شركتها و در مركز شركت براي مراجعه علاقمندان آماده ميباشد آگهي تبديل شركت بايد‬
‫علاوه بر روزنامه كثيرالانتشاري كه آگهيهاي شركت در آن درج ميگردد اقل ًا در يك روزنامه‬

‫كثيرالانتشار ديگر نيز آگهي شود‪.‬‬

‫ماده ‪ :282‬شرط تبديل شركت سهامي خاص به عام‪:‬‬
‫شركت سهامي خاص كه بخواهد با افزايش سرمايه به شركت سهامي عام تبديل شود بايد سهام‬

‫جديد خود را براي پذيرهنويسي عمومي عرضه كند‪.‬‬

‫ماده ‪ :283‬عدم تحقق افزايش سرمايه‪:‬‬
‫در صورت عدم تأديه سهام جديد عرضه شده‪ ،‬شركت نميتواند به سهامي عام تبديل شود‪.‬‬

‫مواد ‪ 284‬تا ‪ 299‬در خصوص شركتهايي است كه در زمان تصويب قانون (سال ‪ )1347‬به‬
‫صورت شركت سهامي بوده و در اين مواد ملزم به رعايت ساير اصلاح قسمتي از قانون تجارت‬

‫شدهاند لذا با توجه به موضوعيت نداشتن اين مواد در حال حاضر از ذكر آن اجتناب ميشود‪.‬‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪71‬‬

‫ماقدانهو‪1‬ن‪1‬ت‪3‬ج‪:‬ارمقت نررماوداتریشركتها‪71‬ي دولتي‪:‬‬
‫شركتهاي دولتي تابع قوانين تأسيس و اساسنامه خود هستند مگر در موارد سكوت قوانين و‬

‫اساسنامه آنها كه در آن صورت تابع اين قانون هستند‪.‬‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪71‬‬

‫نمقواندوانر تتجطابريتق نيمومدارجایمع عمو‪1‬م‪7‬ي صاحبان سهام (در خصوص صلاحيت و اختيارات)‬

‫مجمع عمومي فوقالعاده‬ ‫مجمع عمومي مادي‬ ‫مجمع عمومي مؤسس‬

‫‪1‬ـ تغيير در اساسنامه‬ ‫‪1‬ـ تصويب ترازنامه و‬ ‫‪1‬ـ رسيدگي به گزارش‬
‫‪2‬ـ افزايش سرمايه‬ ‫حسابهاي مالي شركت‬ ‫مؤسسين‬
‫‪3‬ـ كاهش سرمايه‬ ‫‪2‬ـ تصويب حساب سود و زيان‬
‫و رسيدگي به گزارش مديران‬ ‫‪2‬ـ تصويب گزارش مؤسسين‬
‫‪4‬ـ انتشار اوراق قرضه‬ ‫‪3‬ـ احراز پذيرهنويسي كليه‬
‫‪5‬ـ انحلال شركت‬ ‫و بازرسان‬ ‫سهام شركت و تأديه آن‬
‫‪3‬ـ تقسيم سود‬ ‫‪4‬ـ تصويب طرح اساسنامه‬
‫‪6‬ـ تبديل سهام بانام به بينام‬ ‫‪4‬ـ تقسيم اندوخته (غير از‬ ‫‪5‬ـ انتخاب اولين مديران و‬
‫و بالعكس‬ ‫اندوخته قانوني)‬ ‫بازرسان‬
‫‪5‬ـ تصويب نحوه پرداخت سود‬ ‫‪6‬ـ اصلاح طرح اساسنامه‬
‫‪7‬ـ تصويب سرمايه غيرنقد در‬ ‫‪6‬ـ تعيين حقالزحمه مديران‬
‫افزايش سرمايه شركت سهامي‬ ‫‪7‬ـ تعيين روزنامه كثيرالانتشار‬
‫غير موظف‬ ‫شركت تا تشكيل اولين مجمع‬
‫خاص‬ ‫‪7‬ـ نصب و عزل بازرسان‬
‫‪8‬ـ تبديل شركت‬ ‫‪8‬ـ تعيين حقالزحمه بازرس‬ ‫عمومي عادي‬
‫‪9‬ـ اجازه افزايش سرمايه به‬ ‫‪9‬ـ نصب و عزل مديران‬ ‫‪8‬ـ تصويب آوردههاي غيرنقد‬
‫‪11‬ـ تصويب انتخاب رئيس‬
‫هيأت مديره‬ ‫هيأت مديره به سمت مدير‬ ‫در هنگام تشكيل شركت‬
‫‪11‬ـ سلب حق تقدم دارندگان‬ ‫عامل با سهچهارم آراء حاضر‬ ‫‪9‬ـ تصويب مزاياي مطالبه شده‬

‫سهام‬ ‫‪11‬ـ تصويب معاملات‬ ‫در هنگام تشكيل شركت‬
‫هيأتمديره و مديرعامل با‬
‫شركت يا به حساب شركت‬
‫‪12‬ـ تصويب پاداش اعضاء‬

‫هيأت مديره‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪75‬‬

‫موقااندون‪ 4‬ت‪9‬جتاار‪1‬ت‪1‬ن‪6‬موقداانروین تجار‪5‬ت‪7‬‬

‫مبحث دوم‪ :‬شركت با مسئوليت محدود‪:‬‬

‫ماده ‪ :94‬تعريف شركت با مسئوليت محدود‪:‬‬

‫‪1‬ـ بين دو يا چند نفر تشكيل شده است‬

‫‪2‬ـ براي امور تجارتي تشكيل شده است‬ ‫شركت با مسئوليت‬

‫محدود شركتي است كه ‪3‬ـ هر يك از شركاء بدون اينكه سرمايه به سهام يا قطعات سهام‬

‫تقسيم شده باشد فقط تا ميزان سرمايه خود در شركت مسئول‬

‫قروض و تعهدات شركت است‪.‬‬

‫ماده ‪ :95‬نام شركت‪:‬‬

‫در اسم شركت بايد حتماً عبارت «با مسئوليت محدود» قيد شود و گرنه شركت در مقابل‬

‫اشخاص ثالث تضامني محسوب ميشود‪.‬‬

‫در اسم شركت نبايد نام هيچيك از شركاء قيد شود و گرنه شريكي كه نام او در اسم شركت‬

‫قيد شده در مقابل اشخاص ثالث در حكم شريك ضامن در شركت تضامني است‪.‬‬

‫ماده ‪ :96‬شرايط تشكيل شركت‪:‬‬
‫شرايط تشكيل شركت ‪1‬ـ تمام سرمايه نقدي تأديه شده باشد‬
‫با مسئوليت محدود ‪2‬ـ سهمالشركه غيرنقدي تقويم و تسليم شده باشد‪.‬‬

‫ماده ‪ :97‬تقويم سهمالشركه غيرنقدي‪:‬‬
‫در شركت نامه بايد صراحتاً ميزان تقويم سهمالشركههاي غيرنقدي قيد شده باشد‪.‬‬

‫ماده ‪ :98‬مسئوليت شركاء در خصوص آورده غيرنقدي‪:‬‬
‫شركاء در مقابل اشخاص ثالث در خصوص قيمتي كه در حين تشكيل شركت براي‬

‫سهمالشركههاي غيرنقدي تعيين شده مسئوليت تضامني دارند‪.‬‬

‫ماده ‪ :99‬مرور زمان مسئوليت شركاء‪:‬‬
‫مرور زمان دعاوي ناشي از مواد فوق ده سال از تاريخ تشكيل شركت است‪.‬‬

‫ماده ‪ :111‬بطلان شركت‪:‬‬
‫جهات بطلان شركت ‪1‬ـ تمام سرمايه نقدي تأديه نشده يا سهمالشركه نقدي تقويم و‬

‫تسليم‬
‫با مسئوليت محدود نشده باشد‪.‬‬
‫شركت باطل و از درجه اعتبار ساقط است‪.‬‬

‫‪2‬ـ در شركت نامه ميزان تقويم سهمالشركه غيرنقدي قيد نشده باشد‪.‬‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪76‬‬

‫ش قرانكاوءندترجامرقابت نلماودشارخایص ثال ‪6‬ث‪7‬حق استناد به اين بطلان را ندارند‪.‬‬

‫ماده ‪ :111‬مسئوليت بطلان شركت‪:‬‬
‫‪1‬ـ شركائي كه بطلان مستند به فعل آنهاست‬

‫مسئوليت حكم ‪2‬ـ هيأت نظار‬
‫بطلان شركت ‪3‬ـ مديراني كه در حين حدوث سبب بطلان يا بلافاصله پس از آن سر كار‬

‫بوده و انجام وظيفه نكردهاند‪.‬‬
‫افراد فوق در مقابل شركاء ديگر و اشخاص ثالث نسبت به خسارات ناشي از بطلان‬

‫مسئوليت تضامني دارند‪.‬‬
‫مرور زمان اين مسئوليت ده سال از تاريخ حدوث سبب بطلان است‪.‬‬

‫ماده ‪ :112‬انتقال سهمالشركه‪:‬‬
‫‪3‬‬
‫انتقال سهمالشركه با رضايت دارندگان حداقل ‪ 4‬سرمايه كه اكثريت عددي هم داشته‬

‫باشند‪.‬‬
‫ـ سهمالشركه مسئوليت محدود نميتواند به شكل اوراق تجارتي قابل انتقال اعم از بانام يا بينام‬

‫و غيره در آيد‪.‬‬

‫ماده ‪ :113‬تشريفاتي بودن انتقال سهمالشركه‪:‬‬
‫انتقال سهمالشركه شركت با مسئوليت محدود فقط با سند رسمي است‪.‬‬

‫* انتقال سهمالشركه شركت با مسئوليت محدود از معدود عقود تشريفاتي در حقوق ايران است‪.‬‬

‫ماده ‪ :114‬مديريت شركت با مسئوليت محدود‪:‬‬
‫‪1‬ـ يك يا چند نفر ميتواند باشد‬
‫مدير شركت با ‪2‬ـ مدير ميتواند موظف يا غيرموظف باشد‬
‫مسئوليت محدود ‪3‬ـ مدير ميتواند از بين شركاء يا از خارج شركاء باشد‬
‫‪4‬ـ مدت مديريت مدير ميتواند محدود يا غيرمحدود باشد‪.‬‬

‫ماده ‪ :115‬اختيارات مديران‪:‬‬
‫مديران شركت كليه اختيارات لازم براي اداره شركت را خواهند داشت مگر اينكه در اساسنامه‬

‫خلاف آن مقرر شده باشد‪.‬‬
‫هر قراردادي در خصوص محدود كردن اختيارات مديران كه در اساسنامه تصريح نشده در‬

‫مقابل اشخاص ثالث باطل و كانلميكن است‪.‬‬
‫ماده ‪ :116‬تصميمگيري در شركت با مسئوليت محدود‪:‬‬
‫مفهوم مخالف این ماده آن است که چناانچه اختیارات میدان در اساسنامه محدوده شده‬

‫باشد در مقابل اشخاص ثالث قابل استفاده است‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪77‬‬

‫‪717‬ـ جلسه اول‪ :‬اكثريت لااقل نصف سرمايه‬ ‫تصقانميومنگتيجراريتدنرموشدارركیت‬
‫‪2‬ـ جلسه دوم‪ :‬كليه شركاء دعوت ميشوند در اين صورت تصميمات به‬ ‫با مسئوليت محدود‬

‫اكثريت عددي اتخاذ ميشود هر چند داراي نصف سرمايه‬
‫نباشند‪.‬‬

‫* اساسنامه ميتواند جهت تصميمگيري در شركت با مسئوليت محدود اكثريت ديگري مقرر دارد‪.‬‬

‫ماده ‪ :117‬ميزان رأي هر شريك‪:‬‬
‫ميزان رأي هر شريك به نسبت سهم مگر آنكه اساسنامه ترتيب ديگري مقرر كرده باشد‪.‬‬

‫ماده ‪ :118‬روابط شركاء‪:‬‬
‫روابط شركاء تابع اساسنامه‬
‫تقسيم سود و زيان اگر اساسنامه مقررات خاصي نداشته باشد به نسبت سرمايه شركاء‬

‫تقسيم ميشود‪.‬‬

‫ماده ‪ :119‬هيأت نظار‪:‬‬

‫هر شركت مسئوليت محدود كه تعداد شركاء آن بيش از ‪ 12‬نفر باشد بايد داراي هيأت نظار‬

‫باشد‪.‬‬

‫‪ )1‬لااقل سالي يكبار مجمع عمومي شركاء را دعوت كند‪.‬‬

‫وظايف هيأت نظار‪ )2‬بلافاصله بعد از انتخاب تحقيق كند كه دستور مواد ‪ 96‬و ‪( 97‬تأديه‬

‫سرمايه نقدي و تقويم غيرنقدي و تصريح در شركتنامه) رعايت شده باشد‪.‬‬

‫‪ )3‬ميتواند شركاء را براي انعقاد مجمع عمومي فوقالعاده دعوت كند‪.‬‬

‫‪ )4‬كليه اسناد و مدارك شركت را بررسي كرده و هر ساله گزارش به مجمع‬

‫عمومي بدهد و در صورت مخالفت با پيشنهاد مدير در خصوص تقسيم‬

‫سود دلائل خود را بيان كنند‪.‬‬

‫ويژگيهاي هيأت ‪ )1‬حداقل مركب از سه نفر از شركاء ميباشد و توسط شركاء انتخاب‬

‫ميشوند‪.‬‬ ‫نظار‬

‫‪ )2‬مدت مأموريت آنها يك سال است‪.‬‬

‫‪ )3‬از جهت اعمال اداري و نتايج آن هيچ مسئوليتي ندارند ولي در قبال‬

‫اعمال ناشي از مأموريت خود مسئوليت مدني دارند‪.‬‬

‫ـ هر صاحب سهمي ميتواند تا ‪ 15‬روز قبل از تشكيل مجمع در مركز شركت حاضر شده و از‬

‫صورت بيلان و دارايي و گزارش هيأت نظار اطلاع حاصل كند‪.‬‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪78‬‬

‫ماقدانهو ‪1‬ن‪1‬ت‪:1‬جاترغيتينمروتداابرعيیت‪78 :‬‬
‫شركت نميتواند تغيير تابعيت دهد مگر با اتفاق آراء شركاء‬

‫ماده ‪ :111‬تغيير اساسنامه‪:‬‬
‫‪3‬‬
‫تغيير در اساسنامه اكثريت عددي و دارندگان حداقل ‪ 4‬سرمايه مگر آنكه اساسنامه‬

‫ترتيب ديگري مقرر كرده باشد‪.‬‬

‫ماده ‪ :112‬الزام به ازدياد سرمايه‪:‬‬
‫در هيچ موردي نميتوان شركاء را مجبور به ازدياد سهمالشركه نمود‪.‬‬

‫* البته اين امر چنانچه به تصويب كليه شركاء برسد بلامانع است‪.‬‬

‫ماده ‪ :113‬اندوخته قانوني‪:‬‬
‫در مورد شركتهاي با مسئوليت محدود نيز ذخيره اندوخته قانوني الزامي است‪.‬‬

‫ماده ‪ :114‬انحلال شركت‪:‬‬
‫‪1‬ـ شركت مقصودي را كه براي آن تشكيل شده انجام داده يا انجام آن غيرممكن‬

‫شده باشد‪.‬‬
‫جهات ‪2‬ـ شركت براي مدت معيني تشكيل شده و مدت منقضي شده باشد‪.‬‬

‫انحلال ‪3‬ـ ورشكستگي شركت‬
‫شركت ‪4‬ـ تصميم دارندگان بيش از نصف سرمايه شركت‬
‫‪5‬ـ از بين رفتن نصف سرمايه شركت به دليل ضررهاي وارده و تقاضاي انحلال از‬
‫سوي يكي از شركاء و موجه بودن دلايل از نظر دادگاه و ساير شركاء حاضر‬
‫نباشد سهم متقاضي انحلال را پرداخت كرده و او را از شركت خارج كنند‪.‬‬
‫‪6‬ـ در صورت فوت يكي از شركاء به شرط پيشبيني اساسنامه‬

‫ماده ‪ :115‬مسئوليت كيفري شركاء‪:‬‬
‫در شركت مسئوليت محدود اشخاص ذيل كلاهبردار تلقي ميشوند‪:‬‬
‫‪1‬ـ مؤسسين و مديراني كه برخلاف واقع پرداخت تمام سهمالشركه نقدي و تقويم و‬
‫تسليم سهمالشركه غيرنقدي را در اوراق و اسناد ارائه شده به ثبت شركتها اظهار‬

‫كرده باشند‪.‬‬
‫‪2‬ـ كساني كه به وسيله متقلبانه سهمالشركه غيرنقدي را بيش از قيمت واقعي‬

‫تقويم كرده باشد‪.‬‬
‫‪3‬ـ مديراني كه با فقدان صورت دارايي يا به استناد صورت دارايي جعلي منافع‬

‫موهوم تقسيم كرده باشند‪.‬‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪79‬‬

‫نمقواندوارن تتجطابريتق نيمودشارركیت با م‪9‬س‪7‬ئوليت محدود و شركت سهامي خاص‬

‫شركت با مسئوليت محدود‬ ‫شركت سهامي خاص‬ ‫موضوع‬

‫شركت با مسئوليت محدود با‬ ‫حداقل سه نفر بايد باشند‬ ‫حداقل تعداد شركاء‬
‫دو نفر هم قابل تشكيل است‬

‫در شركت با مسئوليت محدود با‬ ‫تشكيل مجمع عمومي عادي‬ ‫مجامع عمومي‬
‫تعداد شركاي ‪ 12‬نفر يا كمتر تشكيل‬ ‫الزامي است و همچنين تشكيل‬

‫مجامع عمومي الزامي نيست‬ ‫مجامع تشريفات خاص دارد‬

‫شركت مسئوليت محدود حتم ًا بايد‬ ‫موضوع شركت سهامي خاص‬ ‫هدف شركت‬
‫با هدف امور تجارتي تشكيل شود‬ ‫ميتواند غيرتجارتي باشند‬ ‫شكل سرمايه‬
‫تأديه سرمايه نقدي‬
‫تشكيل شود‬ ‫حتماً بايد به صورت قطعات‬
‫مساوي سهام باشد‬
‫نيازي به تقسيم به صورت‬
‫قطعات سهام نيست‬ ‫قسمتي از سرمايه سهامي خاص‬
‫ميتواند تعهد شود و الزامي به‬
‫تمامي سرمايه نقدي بايد نقد ًا‬
‫تأديه شود و نميتوان آن را‬ ‫تأديه ‪ %111‬آن نيست‬

‫تعهد نمود‪.‬‬

‫تقويم سهمالشركه غيرنقدي در‬ ‫در شركت سهامي خاص تقويم‬ ‫تقويم سرمايه غيرنقدي‬
‫شركت با مسئوليت محدود‬ ‫سرمايه غيرنقدي توسط مجمع‬ ‫انتقال سهمالشركه يا سهام‬
‫توسط شركاء صورت گرفته و‬ ‫عمومي مؤسس يا اتفاق كليه‬
‫نظر كارشناس رسمي‬ ‫شركاء است كه اين تقويم نبايد از‬
‫دادگستري الزامي نيست‬
‫ارزيابي كارشناس رسمي‬
‫دادگستري پائينتر باشد‬

‫انتقال سهمالشركه فقط با‬ ‫انتقال سهام در شركت سهامي‬
‫تصويب اكثريت عددي شركاء‬ ‫خاص ممكن است منوط به‬
‫كه داراي سهچهارم سرمايه‬ ‫موافقت مديران يا تصويب مجامع‬
‫عمومي باشد و يا ممكن است‬
‫هستند ممكن است‬ ‫آزادانه قابل نقل و انتقال باشد‬

‫نبايد به صورت اوراق تجارتي قابل‬ ‫بايد به صورت اوراق تجارتي‬ ‫سهام يا سهمالشركه‬
‫نقل و انتقال اعم از با اسم يا‬ ‫باشد‬
‫بياسم باشد‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪81‬‬

‫انتقال فقط با سند رسمي‬ ‫انتقال سهام بينام با قبض و‬ ‫قانون تجارت نموداری ‪81‬‬
‫معتبر است‬ ‫قباض و سهام بانام با ثبت در‬
‫تشريفات انتقال سهمالشركه يا‬
‫مديران شركت ميتوانند خارج از‬ ‫دفتر سهام شركت است‬ ‫سهام‬
‫شركاء باشند مدت مديريت‬
‫مديران شركت فقط بايد‬ ‫مديريت شركت‬
‫ميتواند محدود يا نامحدود باشد‬ ‫سهامدار باشند مدت مديريت‬

‫تحديد اختيارات مديران چنانچه‬ ‫دو سال است‬
‫در اساسنامه تصريح شده باشد در‬
‫مقابل اشخاص ثالث معتبر است‬ ‫تحديد اختيارات مديران حتي در‬ ‫تحديد اختيارات مديران‬
‫صورت تصريح در اساسنامه در‬
‫مقابل اشخاص ثالث بلااثر است‬

‫فقط در شركتهايي با مسئوليت‬ ‫در تمامي شركتهاي سهامي‬ ‫بازرس‬
‫محدود با شركاء بيش از ‪ 12‬نفر‬ ‫خاص حضور بازرس الزامي‬ ‫تغيير اساسنامه‬
‫فوت شريك يا سهامدار‬
‫حضور هيأت نظار متشكل از‬ ‫است‬
‫حداقل سه نفر از شركاء الزامي‬
‫فقط توسط مجمع عمومي‬
‫است‬ ‫فوقالعاده با حد نصابهاي قانوني‬

‫با اكثريت عددي شركاء كه حداقل‬ ‫تشكيل و تصويب ميشود‬

‫سرمايه را دارا ميباشند‬

‫چنانچه در اساسنامه پيشبيني‬ ‫هيچگونه تأثيري بر شركت‬
‫شده باشد از موجبات انحلال‬ ‫ندارد‬

‫شركت است‪.‬‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪80‬‬

‫مبقانحونث تسجاورم‪:‬ت نشموردكارتی تضامن‪0‬ي‪8‬‬
‫ماده ‪ :116‬تعريف شركت تضامني‪:‬‬
‫‪1‬ـ در تحت اسم مخصوص تشكيل شده است‪.‬‬
‫شركت تضامني شركتي است كه ‪2‬ـ براي امور تجارتي تشكيل شده است‬
‫‪3‬ـ بين دو يا چند نفر با مسئوليت تضامني تشكيل‬
‫شده است‪.‬‬
‫مسئوليت تضامني در شركت تضامني اگر دارايي شركت براي تأديه قروض آن كافي‬
‫نباشد هر يك از شركاء مسئول پرداخت تمام قروض شركت است‪.‬‬
‫ـ هر قراري بين شركاء برخلاف ترتيب فوق در مقابل اشخاص ثالث كانلميكن است‪.‬‬

‫ماده ‪ :117‬نام شركت‪:‬‬
‫در نام شركت تضامني بايد عبارت «شركت تضامني» ‪ +‬حداقل نام يكي از شركاء ذكر شود‪.‬‬
‫اگر در نام شركت تضامني نام تمام شركاء ذكر نشود بايد پس از نام شريك ذكر شده عباراتي‬

‫مثل و شركاء يا و برادران قيد شود‪.‬‬

‫ماده ‪ :118‬تشكيل شركت تضامني‪:‬‬
‫شرايط تشكيل شركت تضامني ‪1‬ـ تمام سرمايه نقدي تأديه شده باشد‪.‬‬
‫‪2‬ـ سهمالشركه غيرنقدي تقويم و تسليم شده باشد‪.‬‬

‫ماده ‪ :119‬تقسيم سود‪:‬‬
‫تقسيم سود در شركت تضامني به نسبت سهمالشركه مگر آنكه شركتنامه ترتيب‬

‫ديگري مقرر كرده باشد‪.‬‬

‫ماده ‪ :121‬مدير شركت تضامني‪:‬‬
‫مديريت شركت تضامني حداقل يك نفر توسط شركاء انتخاب ميشود كه ميتواند از بين‬

‫خود شركاء يا خارج از شركاء باشد‪.‬‬

‫ماده ‪ :121‬حدود مسئوليت مديران‪:‬‬
‫مسئوليت مدير شركت تضامني مسئوليت وكيل در مقابل موكل‬

‫ماده ‪ :122‬تقويم سهمالشركه غيرنقدي‪:‬‬
‫تقويم سهمالشركه غيرنقدي با تراضي تمام شركاء‬

‫ماده ‪ :123‬انتقال سهمالشركه‪:‬‬
‫انتقال سهمالشركه به ديگري رضايت تمام شركاء‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪81‬‬

‫ماقدانهون‪ 4‬ت‪2‬ج‪:1‬ارمتطنالمبوهدارقریوض‪81 :‬‬
‫مطالبه قروض از ‪1‬ـ قبل از انحلال‪ :‬فقط از خود شركت‬
‫شركت تضامني ‪2‬ـ بعد از انحلال‪ :‬طلبكاران ميتوانند به هر يك از شركاء به دلخواه خود يا‬

‫به تمام آنها رجوع كنند‪.‬‬
‫ـ شركاء مكلفند ديون شركت را حتي اگر بيش از سهمالشركه آنان باشد بپردازند‪.‬‬
‫مسئوليت شركاء در ‪1‬ـ در مقابل طلبكاران‪ :‬تضامني است و نميتوانند به عدم‬

‫پرداخت ديون شركت مسئوليت يا تحديد مسئوليت خود استناد كنند‪.‬‬
‫‪2‬ـ در روابط بين شركاء‪ :‬به نسبت سهمالشركه مگر آنكه در‬

‫شركتنامه ترتيب ديگري مقرر شده باشد‪.‬‬

‫ماده ‪ :125‬ورود شريك جديد به شركت تضامني‪:‬‬
‫ورود شريك جديد به شركت تضامني مسئوليت تضامني شريك جديد با ساير شركاء در‬
‫خصوص ديون شركت اعم از ديون جديد يا ديون قبل از ورود وي هر قراري برخلاف فوق بين‬

‫شركاء در مقابل اشخاص ثالث كان لم يكن است‪.‬‬

‫ماده ‪ :126‬تأديه قروض شركت از دارايي شركاء پس از انحلال شركت‪:‬‬
‫تأديه قروض ‪1‬ـ قبل از تأديه قروض شركت‪ :‬طلبكاران شركت حق تقدم داشته و‬

‫شركت پس طلبكاران شخصي شركاء حقي بر دارايي شركت ندارند‪.‬‬
‫از انحلال ‪2‬ـ بعد از اتمام دارايي شركت‪ :‬طلبكاران شركت ميتوانند به شركاء رجوع كنند‬

‫شركت (اعم از تمام يا تعدادي از آنها) ولي ديگر حق تقدمي بر طلبكاران شخصي‬
‫شركاء ندارند‪.‬‬

‫ماده ‪ :127‬ورشكستگي شركت تضامني بعد از انحلال‪:‬‬
‫به ورشكستگي شركت تضامني بعد از انحلال هم ميتوان رأي داد مشروط به عدم تقسيم‬

‫دارايي شركت‬

‫ماده ‪ :128‬عدم تلازم بين ورشكستگي شركت و شركاء‪:‬‬
‫ورشكستگي شركت ملازمهاي با ورشكستگي شركاء و ورشكستگي بعضي از شركاء موجب‬

‫ورشكستگي شركت نخواهد بود‪.‬‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪81‬‬

‫ماقدانهون‪ 9‬ت‪12‬ج‪:‬ارمترانمجوعداهرطیلبكارا‪1‬ن‪8‬شخصي شركاء به دارايي شركت‪:‬‬
‫‪1‬ـ حق تأمين يا وصول طلب خود را از دارايي شركت ندارند‪.‬‬
‫‪2‬ـ ميتوانند نسبت به سهم مديون خود (شريك) از منافع شركت يا‬
‫حق طلبكاران شخصي سهمي كه در صورت انحلال به شريك تعلق ميگيرد اقدام قانوني‬

‫شركاء به شركت به عمل آورند‪.‬‬
‫‪3‬ـ در صورتي كه سهم شريك از سود يا دارايي شخصي وي براي‬
‫تأديه طلب آنها كافي نباشد ميتوانند تقاضاي انحلال شركت نمايند‬
‫مشروط بر اينكه حداقل ‪ 6‬ماه قبل قصد خود را مبني بر تقاضاي‬

‫انحلال به وسيله اظهارنامه رسمي به شركت اطلاع دهند‪.‬‬
‫‪4‬ـ شركت يا بعضي از شركاء ميتوانند تا قبل از حكم نهايي انحلال‬

‫با تأديه طلب طلبكاران تا سقف دارايي شريك در شركت يا‬
‫جلب رضايت آنان به هر طريق ديگر از انحلال شركت جلوگيري‬
‫كنند‪.‬‬
‫ماده ‪ :131‬تهاتر‪:‬‬

‫تهاتر طلب طلبكار شركت در مقابل دين به يكي از شركاء طلبكار پس از انحلال شركت و‬
‫لاوصول ماندن طلب در مقابل شريك حق استناد به تهاتر دارد‬

‫تهاتر دين مديون شركت در مقابل طلب از يكي از شركاء نه شريك و نه مديون حق‬
‫استناد به تهاتر ندارند (اعم از قبل يا بعد انحلال)‬

‫ماده ‪ :131‬اخراج شريك از شركت‪:‬‬
‫طرق اخراج شريك ‪1‬ـ يكي از شركاء ورشكست شود توسط ساير شركاء اخراج مي شود‪.‬‬
‫از شركت ‪2‬ـ يكي از طلبكاران شخصي شركاء به موجب ماده ‪ 129‬انحلال شركت را‬
‫بخواهد ساير شركاء ميتوانند با پرداخت نقدي سهم شريك از‬

‫دارايي شركت او را از شركت اخراج كنند‬
‫ماده ‪ :132‬تأديه منفعت‪:‬‬

‫اگر در نتيجه ضررهاي وارده سهمالشركه شركاء كم شود تا زماني كه كمبود جبران نشده تأديه‬
‫هر نوع منفعت ممنوع است‪.‬‬

‫ماده ‪ :133‬الزام شركاء به افزايش سرمايه‪:‬‬
‫فقط در مورد فوق (كاهش سرمايه به دليل ضررهاي وارده) ميتوان شركاء را ملزم به تكميل‬
‫سرمايه كرد و در غير اين صورت نميتوان شركاء را مجبور كرد كه بيش از آنچه در شركتنامه‬

‫مقرر شده به شركت سرمايه دهند‪.‬‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪81‬‬

‫ماقدانهون‪ 4‬ت‪3‬ج‪1‬ا‪:‬رمتمننمووعدايریت رقابت‪81‬شريك با شركت‪:‬‬
‫هيچ شريكي نميتواند بدون رضايت ساير شركاء به حساب خود يا شخص ثالث تجارتي از‬
‫نوع تجارت شركت نموده يا به عنوان شريك ضامن يا مسئوليت محدود در شركت ديگري كه‬

‫نظير آن تجارت را دارد داخل شود‪.‬‬

‫ماده ‪ :135‬تبديل شركت‪:‬‬
‫تبديل شركت تضامني به سهامي تصويب تمام شركاء و رعايت قواعد شركت سهامي‬

‫ماده ‪ :136‬انحلال شركت تضامني‪:‬‬
‫‪1‬ـ شركت مقصودي را كه براي آن تشكيل شده انجام داده يا‬

‫انجام آن غير ممكن شده باشد‪.‬‬
‫‪2‬ـ شركت براي مدت معيني تشكيل شده و مدت منقضي شده‬

‫باشد‪.‬‬
‫جهات انحلال شركت تضامني ‪3‬ـ شركت ورشكسته شده باشد‪.‬‬

‫‪4‬ـ تراضي تمام شركاء‬
‫‪5‬ـ درخواست انحلال از طرف يكي از شركاء از دادگاه و موجه‬

‫بودن دلايل و رأي دادگاه مبني بر انحلال‬
‫‪6‬ـ فسخ يكي از شركاء مطابق ماده ‪137‬‬
‫‪7‬ـ ورشكستگي يكي از شركاء مطابق ماده ‪138‬‬
‫‪8‬ـ فوت يا محجوريت يكي از شركاء مطابق ماده ‪ 139‬و ‪141‬‬
‫تبصره‪ :‬در مورد درخواست انحلال از طرف يكي از شركاء چنانچه دلائل انحلال مربوط به‬
‫شريك يا شركاء معين باشد دادگاه ميتواند به تقاضاي ساير شركاء به جاي انحلال حكم اخراج‬

‫شريك يا شركاء را بدهد‪.‬‬

‫ماده ‪ :137‬فسخ شركت تضامني‪:‬‬
‫‪1‬ـ حق فسخ در اساسنامه از شركاء سلب نشده باشد‪.‬‬

‫شرايط فسخ شركت ‪2‬ـ فسخ ناشي از قصد اضرار نباشد‪.‬‬
‫‪3‬ـ تقاضاي فسخ ‪ 6‬ماه قبل از فسخ كتب ًا به شركاء اعلام شود‪.‬‬
‫اگر مطابق اساسنامه بايد سال به سال به حساب شركت رسيدگي شود فسخ در موقع ختم‬

‫محاسبه ساليانه به عمل ميآيد‪.‬‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪85‬‬

‫ماقدانهون‪8‬ت‪3‬ج‪1‬ا‪:‬روترنشموكدارستیگي يك‪5‬ي‪ 8‬از شركاء و انحلال شركت‪:‬‬
‫‪1‬ـ يكي از شركاء ورشكست شده باشد‪.‬‬

‫شرايط انحلال به ‪2‬ـ مدير تصفيه كتب ًا تقاضاي انحلال شركت را نموده باشد‪.‬‬
‫دليل ورشكستگي ‪3‬ـ ‪ 6‬ماه از تقاضاي مدير تصفيه گذشته باشد‪.‬‬

‫يكي از شركاء ‪4‬ـ شركت مدير تصفيه را از تقاضاي انحلال منصرف نكرده باشد‪.‬‬

‫ماده ‪ :139‬فوت شريك‪:‬‬

‫در صورت فوت يكي از شركاء بقاء شركت موقوف به رضايت ساير شركاء ‪ +‬قائممقام متوفي‬

‫است‪.‬‬

‫اگر ساير شركاء به بقاء شركت رأي دهند قائممقام متوفي بايد ظرف يك ماه از تاريخ فوت‬

‫رضايت يا عدم رضايت خود را كتباً اعلام كند‪.‬‬

‫‪1‬ـ اگر رضايت خود را اعلام كند‪ :‬نسبت به اعمال شركت در مدت مزبور‬

‫اعم از نفع و ضرر شريك است‪.‬‬ ‫احكام‬

‫قائممقام متوفي ‪2‬ـ اگر عدم رضايت خود را اعلام كند‪ :‬فقط در منافع حاصله در مدت مزبور‬

‫شريك است و در ضرر شريك نيست‬

‫‪3‬ـ سكوت در مدت يك ماه‪ :‬در حكم اعلام رضايت‬

‫ماده ‪ :141‬محجوريت شريك‪:‬‬
‫در خصوص محجوريت شريك نيز مانند فوت عمل ميشود يعني بقاي شركت موقوف به رضايت‬

‫ساير شركاء ‪ +‬قائممقام محجور است‪.‬‬
‫مبحث چهارم‪ :‬شركت مختلط غيرسهامي‪:‬‬

‫ماده ‪ :141‬تعريف شركت مختلط غيرسهامي‪:‬‬
‫‪1‬ـ براي امور تجارتي تشكيل ميشود‪.‬‬
‫‪2‬ـ تحت اسم مخصوص تشكيل ميشود‪.‬‬
‫شركت مختلط غيرسهامي ‪3‬ـ بين يك يا چند نفر شريك ضامن و يك يا چند نفر‬
‫شريك با مسئوليت محدود تشكيل ميشود‪.‬‬
‫‪4‬ـ بدون انتشار سهام تشكيل ميشود‪.‬‬
‫‪5‬ـ در اسم شركت نام حداقل يك شريك ضامن ‪ +‬عبارت شركت‬

‫مختلط ذكر ميشود‪.‬‬
‫شريك ضامن‪ :‬مسئول كليه قروض شركت است كه ممكن است علاوهبر دارايي شركت به‬

‫وجود آيد‪.‬‬
‫شريك با مسئوليت محدود‪ :‬مسئوليت او تا ميزان سرمايهاي است كه در شركت گذاشته يا‬

‫بايد بگذارد‪.‬‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪86‬‬

‫ماقدانهون‪ 2‬ت‪4‬ج‪:1‬اررتوانبموطدارشریكاء‪86 :‬‬
‫روابط شركاء تابع شركتنامه‬

‫ماده ‪: 143‬ضمانت اجراي ذكر نام شريك با مسئوليت محدود در نام شركت‪:‬‬
‫ذكر نام شريك با مسئوليت محدود در اسم شركت در مقابل طلبكاران شركت شريك‬

‫ضامن محسوب ميشود‪.‬‬
‫هر ترتيبي بين شركاء برخلاف فوق‪ ،‬در مقابل اشخاص ثالث بياثر است‪.‬‬

‫ماده ‪ :144‬مديريت شركت‪:‬‬
‫مديريت شركت مختلط غيرسهامي شريك يا شركاي ضامن‬
‫حدود اختيارات مدير شركت حدود اختيارات مدير شركت تضامني‬

‫ماده ‪ :145‬وظايف شريك با مسئوليت محدود‪:‬‬
‫شريك با مسئوليت محدود نه حق اداره كردن شركت را دارد نه وظيفه اداره امور شركت به‬

‫عهده اوست‪.‬‬

‫ماده ‪ :146‬معامله شريك با مسئوليت محدود‪:‬‬
‫معامله شريك با مسئوليت محدود براي شركت در مقابل طرف معامله در خصوص تعهدات‬
‫ناشي از معامله در حكم شريك ضامن است مگر آنكه تصريح كند معامله را به وكالت از شركت‬

‫انجام ميدهد‪.‬‬

‫ماده ‪ :147‬نظارت بر شركت‪:‬‬
‫هر شريك با مسئوليت محدود حق نظارت بر امور شركت را داشته و ميتواند از روي دفاتر و‬
‫اسناد شركت صورت خلاصه ترتيب دهد و هر قراردادي بين شركاء برخلاف اين ترتيب بياعتبار‬

‫است‪.‬‬

‫ماده ‪ :148‬انتقال سهمالشركه شريك با مسئوليت محدود‪:‬‬
‫انتقال سهمالشركه شريك با مسئوليت محدود رضايت ساير شركاء اعم از اينكه انتقال‬

‫به صورت تمام يا قسمتي از سهمالشركه باشد‪.‬‬

‫ماده ‪ :149‬ضمانت اجراي انتقال بدون رضايت‪:‬‬
‫انتقال سهمالشركه شريك با مسئوليت محدود بدون رضايت ساير شركاء شخص منتقلاليه‬

‫حق دخالت و نظارت در شركت را ندارد‪.‬‬
‫ماده ‪ :151‬تعهدات قبل از ثبت شركت‪:‬‬
‫مسئوليت تعهدات قبل از ثبت شركت مسئوليت تضامني شريك با مسئوليت محدود در مقابل‬
‫اشخاص ثالث مگر آنكه ثابت كند اشخاص ثالث از محدود بودن مسئوليت وي مطلع بودهاند‪.‬‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪87‬‬

‫ماقدانهو‪1‬ن ت‪15‬ج‪:‬ارتعتقنيموبدارشیريك ض‪7‬ام‪8‬ن‪:‬‬
‫شريك ضامن را وقتي ميتوان شخصاً براي قروض شركت تعقيب نمود كه شركت منحل شده‬

‫باشد‪.‬‬

‫ماده ‪ :152‬مسئوليت شريك با مسئوليت محدود پس از انحلال‪:‬‬
‫اگر شركت به دليلي غير از ورشكستگي منحل شود و شريك با مسئوليت محدود سهمالشركه‬
‫خود را تماماً نپرداخته يا پس از تأديه مسترد كرده باشد طلبكاران حق دارند معادل باقيمانده‬
‫سهمالشركه وي مستقيماً عليه خود او طرح دعوي كنند و در صورت ورشكستگي شركت حق‬

‫طرح دعوي با مدير تصفيه است‪.‬‬

‫* از فحواي اين ماده و ماده ‪ 141‬چنين برميآيد كه براي تشكيل شركت مختلط غيرسهامي برخلاف شركت‬

‫تضامني و مسئوليت محدود نيازي به تأديه تمام سرمايه نقدي نيست و شركاء با مسئوليت محدود در شركت‬
‫مختلط غيرسهامي ميتوانند تمام يا قسمتي از سهمالشركه خود را بعداً تأديه كنند‪.‬‬

‫ماده ‪ :153‬ثبت كاهش سرمايه‪:‬‬
‫اگر شريك با مسئوليت محدود در نتيجه قرارداد با شركاء ضامن يا برداشت از سرمايه از‬
‫سهمالشركه خود كه به ثبت رسيده بكاهد تا زماني كه اين كاهش ثبت نشده و در روزنامه‬
‫رسمي آگهي نشده باشد در مقابل طلبكاران معتبر نيست و طلبكاران ميتوانند براي تعهداتي‬
‫كه از طرف شركت قبل از ثبت و انتشار تقليل سرمايه به عمل آمده است تأديه همان سرمايه‬

‫اوليه شريك با مسئوليت محدود را مطالبه نمايند‪.‬‬

‫ماده ‪ :154‬شرط پرداخت سود به شريك با مسئوليت محدود‪:‬‬
‫پرداخت سود به شريك با مسئوليت محدود مشروط بر آنكه موجب كسر سرمايه او در‬

‫شركت نشود‪.‬‬
‫اگر در نتيجه ضررهاي وارده سهمالشركه شريك با مسئوليت محدود كسر شود تا زماني كه اين‬

‫كمبود جبران نشده تأديه هر نوع سود ممنوع است‪.‬‬
‫تأديه هر نوع وجهي برخلاف فوق مسئوليت شريك با مسئوليت محدود در مقابل تعهدات‬
‫شركت تا سقف وجه دريافتي مگر آنكه با حسننيت و به اعتبار بيلان مرتب دريافت كرده باشد‪.‬‬

‫ماده ‪ :155‬ورود شريك با مسئوليت محدود به شركت‪:‬‬
‫ورود شريك با مسئوليت محدود به شركت‬

‫مختلط غيرسهامي مسئول قروض شركت تا معادل سهمالشركه خود اعم از قروض قبل يا‬
‫بعد از ورود به شركت‬

‫ـ هر شرطي برخلاف فوق در مقابل اشخاص ثالث كان لم يكن است‪.‬‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪88‬‬

‫ماقدانهون‪ 6‬ت‪5‬ج‪1‬ا‪:‬روترنشموكدارستیگي شر‪8‬ك‪8‬ت‪:‬‬
‫ورشكستگي شركت مختلط غيرسهامي تقسيم دارايي شركت بين طلبكاران شركت‪.‬‬

‫سهمالشركه شركاي با مسئوليت محدود نيز جزو دارايي شركت است‪.‬‬
‫ـ طلبكاران شخصي شركاء حقي بر دارايي شركت ندارند‪.‬‬

‫ماده ‪ :157‬مسئوليت شركاي ضامن‪:‬‬
‫عدم كفايت دارايي شركت براي پرداخت ديون شركت حق رجوع طلبكاران به شركاي‬

‫ضامن و در اين حالت تفاوتي بين طلبكاران شركت و طلبكاران شخصي شركاء وجود ندارد‪.‬‬

‫ماده ‪ :158‬ورشكستگي يكي از شركاي با مسئوليت محدود‪:‬‬
‫ورشكستگي شريك با مسئوليت محدود متساوي حقوق شركت يا طلبكاران شركت با‬

‫طلبكاران شخصي شريك با مسئوليت محدود‪.‬‬

‫ماده ‪ :159‬مقررات مواد ‪ 129‬و ‪:131‬‬
‫رعايت مواد ‪ 129‬و ‪ 131‬در خصوص تهاتر ديون و ترتيب مراجعه طلبكاران در خصوص‬

‫شركتهاي مختلط غيرسهامي نيز لازمالرعايه است‪.‬‬

‫ماده ‪ :161‬مسئوليت چند شريك ضامن‪:‬‬
‫اگر شريك ضامن بيشتر از يك نفر باشد مسئوليت آنها در مقابل طلبكاران و بين خودشان‬
‫تابع مقررات شركت تضامني است‪ .‬يعني در مقابل طلبكاران مسئوليت تضامني دارند و در‬

‫روابط خودشان اگر قراردادي موجود نباشد به نسبت سهمالشركه مسئولند‪.‬‬

‫ماده ‪ :161‬انحلال شركت مختلط غيرسهامي‪:‬‬
‫جهات انحلال شركت مختلط غيرسهامي دقيقاً همان جهات انحلال شركت تضامني درماده‬

‫‪136‬‬
‫رعايت مواد ‪ 139 ،138 ،137‬و ‪ 141‬در مورد شركتهاي مختلط غيرسهامي لازم است‪ .‬ولي‬

‫مرگ يا حجر يا ورشكستگي شركاء با مسئوليت محدود موجب انحلال شركت نميشود‪.‬‬

‫مبحث پنجم‪ :‬شركت مختلط سهامي‪:‬‬
‫ماده ‪ :162‬تعريف شركت مختلط سهامي‪:‬‬
‫‪1‬ـ تحت اسم مخصوص تشكيل ميشود‪.‬‬
‫شركت مختلط غيرسهامي ‪2‬ـ بين يك عده شركاي سهامي و يك يا چند نفر شركاي‬
‫ضامن تشكيل ميشود‪.‬‬
‫شركاي سهامي‪ :‬سرمايه آنها به صورت قطعات مساوي سهم يا سهام در آمده و مسئوليت‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪89‬‬

‫آنقاهناوتنا تميجازارنت نسمرومداايرهیآنها در‪89‬شركت است‪.‬‬
‫شركاي ضامن‪ :‬سرمايه او به صورت سهام در نيامده و مسئول كليه قروض شركت است حتي‬

‫اگر اين قروض مازاد دارايي باشد‪.‬‬
‫ـ در صورت تعدد شركاي ضامن‪ ،‬مسئوليت آنها در برابر طلبكاران و روابط آنها با يكديگر تابع‬
‫مقررات شركتهاي تضامني است‪ .‬يعني در مقابل طلبكاران مسئوليت تضامني مي باشند و در‬

‫روابط بين شركاء اگر توافقي وجود نداشته باشد به نسبت سهمالشركه مسئولند‪.‬‬

‫ماده ‪ :163‬نام شركت‪:‬‬
‫در نام شركت بايد عبارت مختلط و حداقل نام يكي از شركاي ضامن قيد شود‪.‬‬

‫ماده ‪ :164‬مديريت شركت‪:‬‬
‫مديريت شركت مختلط سهامي با شريك يا شركاي ضامن است‪.‬‬

‫ماده ‪ :165‬هيأت نظار‪:‬‬

‫در شركت مختلط سهامي وجود هيأت نظار الزامي است‪.‬‬

‫‪1‬ـ حداقل مركب از سه نفر از شركاء است‪.‬‬

‫ويژگيهاي هيأت نظار ‪2‬ـ هيأت نظار توسط مجمع عمومي شركاء انتخاب ميشود‪.‬‬

‫در شركت هاي مختلط ‪3‬ـ هيأت نظار بايد بلافاصله بعد از تشكيل قطعي شركت و قبل‬

‫از هر اقدام تعيين شود‪.‬‬ ‫سهامي و شركت‬

‫‪4‬ـ انتخاب هيأت نظار برحسب قواعد اساسنامه تجديد ميشود‪.‬‬ ‫مسئوليت محدود‬

‫‪5‬ـ اولين هيأت نظار براي يك سال انتخاب ميشود‪.‬‬

‫ماده ‪ :166‬وظايف اولين هيأت نظار‪:‬‬
‫اولين هيأت نظار بايد بلافاصله بعد از انتخاب شدن تحقيق كند كه مواد ‪41 ،39 ،38 ،29 ،28‬‬

‫و ‪ 51‬اين قانون رعايت شده باشد يعني‪:‬‬
‫‪ )1‬اگر سرمايه سهامداران بيشتر از ‪ 211/111‬ريال نيست قطعات سهام كمتر از ‪ 51‬ريال نباشد‬

‫و اگر بيشتر از ‪ 211/111‬ريال است قطعات سهام كمتر از ‪ 111‬ريال نباشد‪.‬‬
‫‪ )2‬تا زمان تشكيل قطعي شركت اوراق سهام منتشر نشده باشد و تا زماني كه ‪ %51‬قيمت‬

‫اسمي تأديه نشده سهام بينام منتشر نشده باشد‪.‬‬
‫‪ )3‬شركت مختلط سهامي تا زماني كه كليه سرمايه آن تعهد نشده باشد تشكيل نميشود و اگر‬

‫قطعات سهام بيشتر از ‪ 51‬ريال باشد بايد حداقل يكسوم را نقد ًا بپردازند‪.‬‬
‫‪ )4‬كليه سرمايه غيرنقدي تسليم شده باشد‪.‬‬

‫‪ )5‬مقررات ماده ‪ 41‬در خصوص مجمع عمومي تصويب سهم غيرنقدي و مزاياي خاص رعايت‬
‫شده باشد‪.‬‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪91‬‬

‫‪)6‬قانمودنيرتجاشرركت نتموودقاروعی تعهد و‪1‬ت‪9‬أديه سرمايه را به ثبت شركتها اعلام كرده باشد و يك نسخه‬
‫اساسنامه و شركتنامه را به آن منضم نموده باشد‪.‬‬

‫ماده ‪ :167‬مسئوليت هيأت نظار‪:‬‬
‫هيأت نظار در خصوص اعمال اداري و نتايج حاصله آن هيچ مسئوليتي ندارد ولي در خصوص‬

‫اقدامات خود مطابق مقررات‪ ،‬مسئوليت مدني دارند‪.‬‬

‫ماده ‪ :168‬وظايف هيأت نظار‪:‬‬
‫‪1‬ـ دفاتر و صندوق و اسناد شركت را بررسي كند‪.‬‬

‫‪2‬ـ هر سال گزارشي به مجمع عمومي بدهد‪.‬‬
‫وظايف هيأت نظار ‪3‬ـ اگر در تنظيم صورتهاي مالي بيترتيبي و خطا مشاهده كند در‬

‫گزارش ذكر كند‪.‬‬
‫‪4‬ـ اگر مخالفت با پيشنهاد مدير در خصوص تقسيم سود داشته باشند‬

‫دلائل خود را بيان كنند‪.‬‬

‫ماده ‪ :169‬اختيارات هيأت نظار‪:‬‬
‫اختيارات هيأت نظار ‪1‬ـ دعوت مجمع عمومي شركاء‬
‫‪2‬ـ انحلال شركت با تصويب مجمع عمومي فوق‬

‫ماده ‪ :171‬كسب اطلاع از سوي صاحب سهم‪:‬‬
‫تا ‪ 15‬روز قبل از انعقاد مجمع عمومي هر صاحب سهم يا نماينده او ميتواند به مركز شركت‬

‫مراجعه كرده و از صورت بيلان‪ ،‬صورت دارايي و گزارش هيأت نظار اطلاع حاصل كند‪.‬‬

‫ماده ‪ :171‬ورشكستگي شركاء ضامن‪:‬‬
‫ورشكستگي هيچيك از شركاء ضامن موجب ورشكستگي شركت نيست مگر آنكه مدير تصفيه‬
‫او تقاضاي انحلال شركت را نموده و شش ماه گذشته و شركت‪ ،‬مدير تصفيه را از تقاضاي خود‬

‫منصرف نكرده باشد‪.‬‬

‫ماده ‪ :172‬اعمال مقررات مواد ‪ 124‬و ‪:134‬‬
‫مقررات مواد ‪ 124‬و ‪ 134‬در مورد شركت مختلط سهامي و شركاء ضامن لازمالرعايه است‪.‬‬

‫يعني‪:‬‬
‫‪1‬ـ شركاء نميتوانند بدون رضايت ساير شركاء تجارتي از نوع تجارت شركت كنند يا به عنوان‬

‫شريك در شركت با تجارت مشابه وارد شوند‪.‬‬
‫‪2‬ـ مطالبه قروض قبل از انحلال شركت فقط از خود شركت به عمل ميآيد و پس از انحلال‬

‫ميتوانند به شركاي ضامن مراجعه كنند‪.‬‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪90‬‬

‫ماقدانهون‪3‬ت‪7‬ج‪1‬ا‪:‬روترنشموكدارستیگي شر‪0‬ك‪9‬ت و مسئوليت شركاء سهامدار‪:‬‬
‫ورشكستگي شركت مختلط سهامي اگر شركاء سهامي قيمت سهام خود را نپرداخته باشند‬

‫مدير تصفيه آنچه را برعهده آنهاست وصول ميكند‪.‬‬

‫ماده ‪ :174‬انحلال شركت‪:‬‬
‫انحلال شركت به دليل غير از ورشكستگي هر يك از طلبكاران ميتواند به شركاء سهامي‬
‫كه از بابت قيمت سهام خود به شركت مديون است رجوع كند تا قبل از انحلال شركت هيچ‬

‫طلبكاري حق رجوع به شركاء را جهت وصول طلب خود ندارد‪.‬‬

‫ماده ‪ :175‬طلبكاران شخصي شركاء‪:‬‬
‫در صورت ورشكستگي شركت طلبكاران شخصي شركاء ضامن تا قبل از تأديه قروض شركت‬

‫نسبت به دارايي شركت هيچ حقي ندارند‪.‬‬

‫ماده ‪ 176‬و ‪ :177‬اعمال برخي مقررات قانون تجارت‪:‬‬
‫مواد ‪ 41 ،39 ،38 ،29 ،28‬و ‪ 51‬در خصوص شركتهاي مختلط سهامي لازمالرعايه است‪.‬‬
‫عدم رعايت مواد ‪ 39 ،29 ،28‬و ‪ 51‬موجب بطلان شركت است ولي شركاء حق استناد به اين‬

‫بطلان را ندارند‪.‬‬

‫ماده ‪ :178‬مسئوليت بطلان‪:‬‬

‫‪1‬ـ شركائي كه بطلان مستند به عمل آنهاست‬

‫در قبال شركاء ديگر و اشخاص‬ ‫مسئوليت بطلان شركت‬

‫ثالث مسئوليت تضامني دارند‬ ‫‪ -2‬هيأت نظار‬

‫‪3‬ـ مديراني كه در حين حدوث سبب بطلان يا بلافاصله پس از آن‬

‫سركار بوده و انجام وظيفه نكردهاند‬

‫مدت مرور زمان مسئوليت فوق ‪ 11‬سال است‪.‬‬

‫ماده ‪179‬و ‪ :181‬رعايت برخي موارد و شركتهاي مختلط‪:‬‬
‫رعايت مواد ‪ 91 ،91 ،89 ،87 ،86 ،85 ،84‬و ‪ 92‬در شركتهاي مختلط سهامي لازمالرعايه‬

‫است‪.‬‬

‫* مواد ‪ 91 ،91 ،89 ،87 ،86 ،85 ،84 ،72 ،51 ،41 ،39 ،38 ،29 ،28‬و ‪ 92‬در خصوص شركتهاي سهامي‬

‫سابق است كه با تصويب لايحه اصلاح قسمتي از قانون تجارت منسوخ شده است ليكن با توجه به رعايت آنها در‬
‫شركتهاي مختلط سهامي‪ ،‬اين مواد در انتهاي مبحث شركتها آورده خواهد شد‪.‬‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪91‬‬

‫ماقدانهو ‪1‬ن ت‪18‬ج‪:‬ارجتهناموتداانرحیلال ش‪1‬رك‪9‬ت‪:‬‬

‫‪1‬ـ شركت مقصودي را كه براي آن تشكيل شده انجام داده يا‬

‫انجام آن غيرممكن شده باشد‪.‬‬

‫‪2‬ـ شركت براي مدت معيني تشكيل شده و مدت منقضي شده‬

‫باشد‪.‬‬

‫‪3‬ـ ورشكستگي شركت‬ ‫جهات انحلال شركت‬

‫‪4‬ـ با تصويب مجمع عمومي به شرطي كه حق انحلال براي‬

‫مجمع در اساسنامه تصريح شده باشد‪.‬‬

‫‪5‬ـ تصويب مجمع عمومي و رضايت كليه شركاء ضامن‬

‫‪6‬ـ در صورت فوت يا محجوريت يكي از شركاء ضامن‬

‫مشروط بر اينكه در اساسنامه پيشبيني شده باشد‪.‬‬

‫* حد نصاب در مجامع عمومي شركتهاي مختلط سهامي اكثريت آراء است‪.‬‬

‫مواد ‪ :182‬اختلافنظر در انحلال‪:‬‬
‫اگر اساسنامه براي مجمع حق انحلال پيشبيني نكرده باشد و بين مجمع عمومي و شركاء‬
‫ضامن براي انحلال موافقت حاصل نشود و دادگاه دلايل طرفداران انحلال را موجه ببيند حكم‬
‫به انحلال ميدهد‪ .‬همين حكم در موردي نيز كه يكي از شركاء ضامن انحلال شركت را از‬

‫دادگاه تقاضا كند و دادگاه آن دلايل را موجه ببيند جاري است‪.‬‬
‫نمودار تطبيقي شركتهاي مختلط سهامي و غيرسهامي‬

‫مختلط غيرسهامي‬ ‫مختلط سهامي‬ ‫موضوع‬

‫سه نفر دو نفر‬ ‫حداقل تعداد شركاء‬
‫هيأت نظار‬
‫وجود هيأت نظار الزامي نيست‬ ‫وجود هيأت نظار الزامي است‬

‫سرمايه شركاي با مسئوليت‬ ‫سرمايه شركاي سهامي به‬ ‫تقسيم سهام‬
‫محدود به قطعات مساوي سهام‬ ‫قطعات مساوي تقسيم شده‬

‫تقسيم نشده است‬ ‫است‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪91‬‬

‫مبقانحونث تشجارشتم‪:‬نمشودراركیت نسبي‪91‬‬
‫ماده ‪ :183‬تعريف شركت نسبي‪:‬‬
‫‪1‬ـ تحت اسم مخصوص تشكيل شده است‪.‬‬
‫شركت نسبي ‪2‬ـ براي امور تجاري تشكيل شده است‪.‬‬
‫‪3‬ـ بين دو يا چند نفر تشكيل شده است‪.‬‬
‫‪4‬ـ مسئوليت هر يك از شركاء به نسبت سرمايهاي است كه در شركت‬

‫گذاشتهاند‪.‬‬

‫ماده ‪ :184‬نام شركت‪:‬‬
‫نام شركت نسبي بايد حاوي عبارت شركت نسبي و حداقل نام يكي از شركاء باشد‪ .‬در صورتي‬
‫كه نام شركت اسم همه شركاء ذكر نشود بعد از اسم شريك ذكر شده عبارتي از قبيل (و‬

‫شركاء) يا (و برادران) بايد ذكر شود‪.‬‬

‫ماده ‪ :185‬رعايت قواعد شركت تضامني در شركت نسبي‪:‬‬
‫رعايت مواد ‪ 122 ،121 ،121 ،119 ،118‬و ‪ 123‬در شركتهاي نسبي الزامي است يعني‪:‬‬
‫‪ )1‬براي تشكيل شركت بايد تمام سرمايه نقدي تأديه و سرمايه غيرنقدي تقويم و تسليم شده‬

‫باشد‪.‬‬
‫‪ )2‬منافع شركت نسبي به نسبت سهمالشركه است مگر آنكه در شركتنامه ترتيب ديگري مقرر‬

‫شده باشد‪.‬‬
‫‪ )3‬در شركت نسبي حداقل يك نفر از ميان شركاء يا از خارج به سمت مدير انتخاب ميشود‪.‬‬

‫‪ )4‬مسئوليت مدير شركت نسبي مسئوليت وكيل در برابر موكل است‪.‬‬
‫‪ )5‬تقويم سهمالشركه غيرنقدي به تراضي تمام شركاء صورت ميگيرد‪.‬‬

‫‪ )6‬انتقال سهمالشركه فقط با رضايت تمام شركاء ممكن است‪.‬‬

‫ماده ‪ :186‬ميزان مسئوليت شركاء‪:‬‬
‫اگر دارايي شركت براي پرداخت ديون شركت كافي نباشد هر يك از شركاء به نسبت سرمايه‬

‫مسئول پرداخت قروض شركت هستند‪.‬‬

‫ماده ‪ :187‬مطالبه قروض شركت‪:‬‬
‫مطالبه قروض شركت قبل از انحلال‪ :‬فقط از خود شركت و نميتوانند به شركاء رجوع كنند‪.‬‬

‫بعد از انحلال‪ :‬طلبكاران ميتوانند به فردفرد شركاء رجوع كنند‪.‬‬

‫ماده ‪ :188‬مسئوليت شريك تازهوارد‪:‬‬
‫ورود شريك جديد به شركت نسبي به نسبت سرمايه مسئول قروض شركت است اعم از‬

‫قروض جديد يا قروض قبل از ورود‪ .‬هر ترتيبي خلاف فوق نسبت به اشخاص ثالث بلااثر است‪.‬‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪91‬‬

‫ماقدانهون‪ 9‬ت‪8‬ج‪1‬ا‪:‬ررتعنايمودتارقیواعد ش‪1‬ر‪9‬كت تضامني در شركت نسبي‪:‬‬
‫رعايت مواد ‪ 126‬تا ‪( 136‬به جز مسئوليت تضامني كه در شركت نسبي به صورت مسئوليت‬

‫نسبي است) در شركت نسبي لازمالرعايه است‪.‬‬

‫* شركت نسبي و شركت تضامني شباهت بسيار زيادي به يكديگر دارند و تنها تفاوت آنها در مسئوليت شركاء‬

‫است يعني در شركت تضامني ميتوان به هر يك از شركاء بابت كليه ديون شركت رجوع نمود ولي در شركت‬
‫نسبي هر شريك به نسبت سرمايه خود (نه به اندازه سرمايه) مسئول است‪.‬‬

‫مبحث هفتم‪ :‬شركت تعاوني توليد و مصرف‪:‬‬
‫با توجه به اينكه با تصويب قانون بخش تعاون‪ ،‬اين بخش از قانون تجارت نسخ ضمني شده‬
‫است لذا از آوردن مواد آن اجتناب ميشود و براي شركتهاي تعاوني بايد از قانون مذكور‬

‫استفاده گردد‪.‬‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪95‬‬

‫ف قصانولندتوجما‪:‬ردترنمموقدارررایت ثبت‪95‬شركتها و نشر شركت نامهها‪:‬‬
‫ماده ‪ :195‬ثبت شركت‪:‬‬

‫ثبت كليه شركتهاي مذكور در اين قانون الزامي است‪.‬‬

‫ماده ‪ :196‬اسناد لازم براي ثبت شركت‪:‬‬
‫اسناد لازم براي ثبت شركت در نظامنامه وزارت دادگستري تعيين ميشود‪.‬‬

‫ماده ‪ :197‬اعلان شركتنامه‪:‬‬
‫در ظرف ماه اول تشكيل شركت خلاصه شركتنامه و منضمات آن اعلان خواهد شد‪.‬‬

‫ماده ‪ :198‬غيرقابل استناد بودن بطلان شركت‪:‬‬
‫اگر به علت عدم رعايت مواد ‪ 196‬و ‪ 197‬بطلان عمليات شركت اعلام شود هيچيك از شركاء‬

‫نميتوانند در مقابل اشخاص ثالث كه با آنها معامله كردهاند به اين بطلان استناد كنند‪.‬‬

‫ماده ‪ :199‬لزوم ثبت شعب شركتها‪:‬‬
‫اگر شركت در چندين حوزه شعبه داشته باشد بايد مواد ‪ 195‬و ‪ 197‬را در هر حوزه جداگانه‬

‫رعايت كند‪.‬‬

‫ماده ‪ :211‬تصميماتي كه ثبت و آگهي آنها اجباري است‪:‬‬
‫‪ )1‬تغيير اساسنامه شركت‬

‫‪ )2‬تمديد مدت شركت زائد بر مدت مقرر اوليه‬
‫تصميماتي كه ثبت و ‪ )3‬انحلال شركت به هر دليل‬

‫آگهي آنها الزامي است ‪ )4‬تعيين كيفيت تفريغ حسابها‬
‫‪ )5‬تبديل شركاء (به جز شركتهاي سهامي)‬
‫‪ )6‬خروج بعضي از شركاء (به جز شركتهاي سهامي)‬

‫‪ )7‬تغيير اسم شركت‬

‫ماده ‪ :211‬ذكر سرمايه شركت‪:‬‬

‫الزامي است و اگر قسمتي از سرمايه‬ ‫‪ )1‬اسناد‬ ‫ذكر سرمايه شركت‬
‫پرداخته نشده‪ ،‬قسمت پرداخت شده بايد‬ ‫‪ )2‬صورتحسابها‬ ‫به طور صريح در‬
‫صريحاً معين شود و گرنه شركت متخلف‬
‫‪ )3‬اعلانات‬
‫به جزاي نقدي محكوم ميشود‬ ‫‪ )4‬نشريات‬

‫و ‪...‬‬

‫تبصره‪ :‬نمايندگي يا شعب شركتهاي خارجي فعال در ايران نيز ملزم به رعايت اين ماده‬

‫هستند‪.‬‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪96‬‬

‫ف قصانولن تسوجامر‪ :‬تت نصمفويداهریشركته‪6‬ا‪9‬‬
‫ماده ‪ :212‬مقررات تصفيه‪:‬‬

‫تصفيه امور شركتها پس از انحلال مطابق اين قانون است به جز در مورد ورشكستگي كه‬
‫تصفيه آن تابع مقررات خاص ورشكستگي است‪.‬‬

‫ماده ‪ :213‬مسئوليت تصفيه در شركتهاي اشخاص و مختلط‪:‬‬

‫مسئولين تصفيه در ‪ )1‬شركت تضامني‬

‫با مدير يا مديران شركت است مگر آنكه‬ ‫‪ )2‬شركت نسبي‬

‫‪ )3‬شركت مختلط سهامي شركاء ضامن اشخاص ديگري را از خارج‬

‫‪ )4‬شركت مختلط غيرسهامي يا بين خود معين نمايند‪.‬‬

‫ماده ‪ :214‬تعيين مسئول تصفيه متوسط دادگاه‪:‬‬
‫اگر برخي شركاء ضامن اشخاص مخصوصي را براي تصفيه معين كردند و برخي ديگر آن را‬

‫نپذيرفتند دادگاه مسئول تصفيه را معين ميكند‪.‬‬

‫ماده ‪ :215‬ثبتنام مدير تصفيه‪:‬‬
‫در صورتي كه مدير تصفيه غير از مديران شركت باشند نام آنها بايد در اداره ثبت اسناد ثبت‬

‫و آگهي شود‪.‬‬

‫ماده ‪ :216‬نظارت بر تصفيه‪:‬‬

‫در شركتهاي مختلط سهامي و غيرسهامي شركاء غيرضامن حق تعيين ناظر يا ناظرين براي‬
‫تصفيه را دارند‪.‬‬

‫ماده ‪ :217‬وظايف متصديان تصفيه‪:‬‬
‫وظايف مديران تصفيه ‪ )1‬خاتمه دادن به كارهاي جاري‬

‫‪ )2‬اجراي تعهدات‬
‫‪ )3‬وصول مطالبات‬
‫‪ )4‬تقسيم دارايي شركت‬

‫مدير تصفيه انجام خواهد‬ ‫ماده ‪ :218‬معامله جديد در دوران تصفيه‪:‬‬
‫اگر براي اجراي تعهدات شركت انجام معامله جديدي لازم شود‬

‫داد‪.‬‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪97‬‬

‫ماقدانهون‪19‬ت‪2‬ج‪:‬ارطترنمحوددارعویا توسط‪97‬مديران تصفيه‪:‬‬
‫متصديان تصفيه حق دارند شخصاً يا توسط وكيل و از طرف شركت طرح دعوا كنند‪.‬‬

‫ماده ‪ :211‬حق صلح و تعيين داور توسط مدير تصفيه‪:‬‬
‫مدير تصفيه وقتي اجازه صلح يا تعيين داور را دارد كه شركاء ضامن اجازه داده باشند به جز‬

‫مواردي كه ارجاع به داور الزامي است‪.‬‬

‫ماده ‪ :211‬تقسيم موقت دارايي‪:‬‬
‫‪1‬ـ آن قسمت از دارايي كه در مدت تصفيه مورد احتياج نيست‬

‫تقسيم ميشود‬
‫شرايط تقسيم موقت دارايي ‪2‬ـ تقسيم به طور موقت و بين شركاء صورت ميگيرد‬
‫‪3‬ـ متصديان تصفيه بايد معادل قروض مؤجل كه موعد آن‬
‫نرسيده و معادل مبلغي كه در حساب بين شركاء اختلاف است‬

‫موضوع نمايند‪.‬‬

‫ماده ‪ :212‬تعيين سهم شركاء توسط مديران تصفيه‪:‬‬
‫مديران تصفيه حساب شركاء نسبت به هم و سهم هر يك از شركاء را از سود و ضرر معين‬

‫ميكنند و در صورت بروز اختلاف در تقسيم‪ ،‬به دادگاه مراجعه ميشود‪.‬‬

‫ماده ‪ :213‬مسئول تصفيه در شركتهاي سرمايه‪:‬‬

‫‪1‬ـاساسنامه‬
‫مسئول ‪1‬ـ شركت با مسئوليت محدود با مديران شركت است مگر آنكه يا‬

‫‪2‬ـ مجمع عمومي شركت‬ ‫تصفيه در‬

‫ترتيب ديگري مقرر كرده باشد‬ ‫‪ -2‬شركت تعاوني‬

‫* با توجه به تصويب لايحه اصلاح قسمتي از قانون تجارت در خصوص شركتهاي سهامي‪ ،‬امر تصفيه اين‬

‫شركتها تابع مواد ‪ 199‬تا ‪ 231‬لايحه مذكور بوده و قواعد تصفيه در مورد شركتهاي سهامي در اين بخش از‬
‫قانون نسخ ضمني شده است‪.‬‬

‫ماده ‪ :214‬وظايف مدير تصفيه‪:‬‬
‫‪1‬ـ خاتمه كارهاي جاري‬

‫وظايف مدير تصفيه در شركت ‪2‬ـ اجراي تعهدات‬
‫با مسئوليت محدود و تعاوني ‪3‬ـ وصول مطالبات‬
‫‪4‬ـ تقسيم دارايي شركت‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪98‬‬

‫حقاقنوصنلتحجاور تتعنييموندارداویر براي ‪8‬م‪9‬ديران تصفيه فقط زماني است كه اساسنامه يا مجمع عمومي‬
‫اين حق را به آنها داده باشند‪.‬‬

‫ماده ‪ :215‬شرايط تقسيم دارايي‪:‬‬
‫‪1‬ـ تقسيم بين شركاء ميتواند ضمن مدت تصفيه يا پس از ختم آن‬

‫باشد‪.‬‬
‫شرايط تقسيم دارايي ‪2‬ـ حتم ًا بايد قبل از تقسيم سه مرتبه در روزنامه رسمي و يكي از‬

‫جرايد آگهي شده باشد و يك سال از تاريخ نشر اولين آگهي‬
‫گذشته باشد‪.‬‬

‫ماده ‪ :216‬ضمانت اجراي عدم رعايت ماده ‪:215‬‬
‫تخلف از ماده قبل موجب ميشود متصديان تصفيه مسئول خسارت طلبكاراني شوند كه به‬

‫طلب خود نرسيدهاند‪.‬‬

‫ماده ‪ :217‬دفاتر شركت منحل شده‪:‬‬
‫دفاتر شركتهاي منحل شده بايد تا ده سال از تاريخ ختم تصفيه با نظر مدير ثبت اسناد در‬

‫محل معيني نگهداري شوند‪.‬‬
‫ماده ‪ :218‬مقررات آمره تصفيه‪:‬‬
‫شركتها ميتوانند براي تصفيه ترتيب ديگري در اساسنامه مقرر كنند ولي اين توافقات نبايد‬
‫مخالف مواد ‪ 216 ،215 ،211 ،219 ،218 ،217‬و ‪ 217‬و قسمت اخير ماده ‪ 211‬باشد‪.‬‬

‫‪ 5‬سال است‬ ‫فصل چهارم‪ :‬مقررات مختلف‬

‫ماده ‪ :219‬مرور زمان‪:‬‬
‫دعاوي مشمول ‪1‬ـ دعاوي اشخاص ثالث عليه شركاء راجع به معاملات شركت‬
‫مرور زمان ‪2‬ـ دعاوي اشخاص ثالث عليه ورات شركاء راجع به معاملات شركت‬

‫مبدأ روز ثبت و آگهي انحلال شركت‬
‫شروع يا‬

‫مرور روز ثبت و آگهي كنارهگيري شريك‬
‫زمان يا‬

‫روز ثبت و آگهي اخراج شريك‬

‫* اگر طلب بعد از ثبت و آگهي پديد آمده باشد مبدأ مرور زمان از روزي است كه طلبكار حق مطالبه پيدا كرده‬
‫است‪.‬‬

‫* مرور زمان در دعاوي تجاري برخلاف دعاوي مدني لازمالاجرا است‪.‬‬

‫آسان خوان قانون تجارت ‪99‬‬

‫ماقدانهو‪1‬ن‪2‬ت‪2‬ج‪:‬ارشترنكمودتارعیملي‪99 :‬‬
‫شركت عملي شركتي كه تشكيل شده يا بشود و با اشتغال به امور تجارتي به صورت يكي‬

‫از اشكال شركتهاي مذكور در اين قانون در نيامده باشد شركت تضامني محسوب ميشود‪.‬‬
‫درج شماره ثبت در تمام اسناد و صورتحسابها الزامي است در غير اينصورت شركت به جزاي‬

‫نقدي محكوم خواهد شد‪.‬‬

‫ماده ‪ :221‬اوراق قرضه و سهام شركت‪:‬‬
‫اگر شركتي سهام يا اوراق قرضه داشته باشد مطابق اساسنامه يا تصميم مجمع عمومي قيمت‬
‫آنها بايد از طريق قرعه تأديه شود و قبل از تأديه قيمت آن سهام يا اوراق منافعي كه به آنها‬
‫تعلق گرفته پرداخته شده باشد شركت نميتواند در موقع تأديه اصل قيمت منافع تأديه شده را‬

‫مسترد نمايد‪.‬‬

‫ماده ‪ :222‬افزايش يا كاهش سرمايه شركت‪:‬‬
‫افزايش سرمايه‪ :‬به وسيله تأديه اقساط بعدي از طرف‬

‫هر شركت تجاري ميتواند در اساسنامه شركاء يا قبول شريك جديد‬
‫قيد كند كه سرمايه خود را تغيير دهد كاهش سرمايه‪ :‬به وسيله برداشت از سرمايه‬
‫ـ در اساسنامه حداقلي كه تا آن ميزان ميتوان سرمايه اوليه را كاهش داد صراحتاً تعيين‬

‫ميشود‪.‬‬

‫* كمتر از يكدهم سرمايه اوليه شركت را‪ ،‬حداقل قرار دادن ممنوع است‪.‬‬

‫مواد منسوخ نشده از بخش سهامي قانون تجارت (مواد ‪ 21‬تا ‪)93‬‬
‫ماده ‪ :51‬مسئوليت مدير در برابر شركاء در شركتهاي تجارتي‪:‬‬

‫مسئوليت مدير شركت در مقابل شركاء همان مسئوليتي است كه وكيل در مقابل موكل دارد‪.‬‬

‫ماده ‪ :93‬موارد انحلال شركتهاي تجاري‪:‬‬

‫موارد انحلال شركتهاي ‪1‬ـ وقتي كه شركت مقصودي را كه براي آن تشكيل شده بود‪ ،‬انجام‬

‫داده يا انجام آن غيرممكن شده باشد‬ ‫تجارتي‬

‫‪2‬ـ وقتي كه شركت براي مدت معيني تشكيل و مدت منقضي شده‬

‫باشد‬

‫‪3‬ـ در صورتي كه شركت ورشكست شده باشد‪.‬‬

‫* البته به اين ماده در شركتهاي مختلف مواردي افزوده ميشود‪.‬‬

‫ماده ‪:21‬‬
‫شركت سهامي شركتي است كه براي امور تجارتي تشكيل و سرمايه آن به سهام تقسيم شده و‬

‫موسسه فرهنگی طرح نوین اندیشه‬ ‫‪011‬‬

‫م قسائنوولين تتجارصاتحنباموندارسهیام محد‪1‬و‪1‬د‪0‬به سهام آنها است‪.‬‬

‫ماده ‪:22‬‬
‫در اسم شركت سهامي نام هيچ يك از شركاء قيد نخواهد شد‪ .‬در اسم شركت بايد كلمه‬

‫(سهامي) قيد شود‪.‬‬

‫ماده ‪:23‬‬
‫سهام ممكن است با اسم يا بياسم باشد‪.‬‬

‫ماده ‪:24‬‬
‫سهام بياسم بصورت سند در وجه حامل مرتب و دارنده آن مالك شناخته ميشود مگر آنكه‬

‫خلاف آن قانون ًا ثابت گردد‪ .‬نقل و انتقال اين نوع سهام به قبض و اقباض به عمل ميآيد‪.‬‬

‫ماده ‪:25‬‬
‫انتقال سهام با اسم بايد در دفتر شركت به ثبت برسد‪.‬‬
‫صاحب سهم بايد شخص ًا يا به توسط وكيل انتقال را در دفتر شركت تصديق و امضاء نمايد‪.‬‬

‫ماده ‪:26‬‬
‫سهام ممكن است نقدي باشد يا غيرنقدي‪ -‬سهام غيرنقدي سهامي است كه در ازاء آن به جاي‬

‫وجه نقد چيز ديگري از قبيل كارخانه و امتيازنامه و غيره داده شود‪.‬‬

‫ماده ‪:27‬‬
‫قيمت سهام و همچنين قيمت قطعات سهام (در صورت تجزيه) متساوي خواهد بود‪.‬‬

‫قواعد حاكم بر شركتهاي مختلط سهامي‪:‬‬
‫ماده ‪ :28‬قطعات سهام در شركتهاي مختلط سهامي‪:‬‬
‫در صورتي كه سرمايه شركتهاي سهامي (مختلط سهامي) تشكيل نشده سهام يا گواهي موقت‬
‫اعم از بانام يا بينام نميتوان صادر كرد هر سهم يا تصديق موقت كه قبل از تشكيل شركت به‬
‫كسي داده شده باشد باطل است و صادركنندگان متضامناً مسئول خسارت دارندگان اين اوراق‬
‫هستند‪ .‬تا زماني كه ‪ %51‬قيمت اسمي سهام تأديه نشده نميتوان سهام يا گواهي موقت بينام‬

‫صادر كرد‪.‬‬

‫ماده ‪:29‬‬
‫مادام كه شركت سهامي تشكيل نشده سهام يا تصديق موقتي (اعم از بااسم و بياسم) نميتوان‬
‫صادر كرد هر سهم يا تصديق موقتي كه قبل از تشكيل شركت به كسي داده شده باشد باطل و‬

‫صادركنندگان متضامناً مسئول خساراتي هستند كه به دارندگان اين قبيل اوراق وارد شده است‪.‬‬