آسان خوان حقوق مدنی

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪259‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1119‬ﺷﺮوط ﺿﻤﻦ ﻋﻘﺪ‪ /‬ﺗﻮﮐﯿﻞ ﺑﻪ زن ﺑﺮاي ﻃﻼق‬
‫ﻃﺮﻓﯿﻦ ﻋﻘﺪ ازدواج ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻫﺮ ﺷﺮﻃﯽ ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺑﺎ ﻣﻘﺘﻀﺎي ﻋﻘﺪ ﻣﺰﺑﻮر ﻧﺒﺎﺷﺪ در ﺿﻤﻦ ﻋﻘﺪ ازدواج‬
‫ﯾﺎ ﻋﻘﺪ ﻻزم دﯾﮕﺮ ﺑﻨﻤﺎﯾﻨﺪ ﻣﺜﻞ اﯾﻨﮑﻪ ﺷﺮط ﺷﻮد ﻫﺮﮔﺎه ﺷﻮﻫﺮ زن دﯾﮕﺮ ﺑﮕﯿﺮد ﯾﺎ در ﻣﺪت ﻣﻌﯿﻨﯽ ﻏﺎﯾﺐ‬
‫ﺷﻮد ﯾﺎ ﺗﺮك اﻧﻔﺎق ﻧﻤﺎﯾﺪ ﯾﺎ ﺑﺮﻋﻠﯿﻪ ﺣﯿﺎت زن ﺳﻮءﻗﺼﺪ ﮐﻨﺪ ﯾﺎ ﺳﻮءرﻓﺘﺎري ﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ زﻧﺪﮔﺎﻧﯽ آنﻫﺎ ﺑﺎ‬
‫ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﻏﯿﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺤﻤﻞ ﺷﻮد زن وﮐﯿﻞ و وﮐﯿﻞ در ﺗﻮﮐﯿﻞ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﭘﺲ از اﺛﺒﺎت ﺗﺤﻘﻖ ﺷﺮط در‬

‫ﻣﺤﮑﻤﻪ و ﺻﺪور ﺣﮑﻢ ﻧﻬﺎﯾﯽ ﺧﻮد را ﻣﻄ ّﻠﻘﻪ ﺳﺎزد‪.‬‬

‫ﻣﺎده‪ - 1120‬ﺟﻬﺎت اﻧﺤﻼل‬

‫ﻓﺴﺦ ﯾﺎ ﺑﻪ‬

‫ﻣﻨﺤﻞ ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﻃﻼق ﯾﺎ ﺑﻪ‬ ‫ﻋﻘﺪ ﻧﮑﺎح ﺑﻪ‬
‫ﺑﺬل ﻣﺪت در ﻋﻘﺪ اﻧﻘﻄﺎع‬

‫ﻣﺴﺘﻤﺮ ﯾﺎ‬ ‫ﻣﺎده‪ - 1121‬ﺟﻨﻮن ﻣﺴﺘﻘﺮ‬
‫ﺟﻨﻮن ﻫﺮ ﯾﮏ از زوﺟﯿﻦ ﺑﻪ ﺷﺮط اﺳﺘﻘﺮار‪ ،‬اﻋﻢ از اﯾﻨﮑﻪ‬

‫ادواري‬

‫ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﺮاي ﻃﺮف ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻣﻮﺟﺐ ﺣﻖ ﻓﺴﺦ اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﯽ‬ ‫‪260‬‬
‫ﻣﺎده ‪ - 1122‬ﻋﯿﻮب ﻣﺎﻧﻊ از اﯾﻔﺎء وﻇﯿﻔﻪ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ در ﻣﺮد‬

‫ﻋﯿﻮب ذﯾﻞ در ﻣﺮد ﻣﻮﺟﺐ ﺣﻖ ﻓﺴﺦ ﺑﺮاي زن ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪:‬‬
‫‪ -1‬ﺧﺼﺎء‬

‫‪ -2‬ﻋﻨﻦ‪ ،‬ﺑﻪ ﺷﺮط اﯾﻨﮑﻪ وﻟﻮ ﯾﮑﺒﺎر ﻋﻤﻞ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ را اﻧﺠﺎم ﻧﺪاده ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪ -3‬ﻣﻘﻄﻮع ﺑﻮدن آﻟﺖ ﺗﻨﺎﺳﻠﯽ ﺑﻪ اﻧﺪازهاي ﮐﻪ ﻗﺎدر ﺑﻪ ﻋﻤﻞ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ ﻧﺒﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1123‬ﻋﯿﻮب زن‬
‫ﻋﯿﻮب ذﯾﻞ در زن ﻣﻮﺟﺐ ﺣﻖ ﻓﺴﺦ ﺑﺮاي ﻣﺮد ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪:‬‬

‫‪ -1‬ﻗﺮن‬
‫‪ -2‬ﺟ‪‬ﺬام‬
‫‪ -3‬ﺑ‪‬ﺮَص‬
‫ِ‪ -4‬اﻓﻀﺎء‬
‫‪ -5‬زﻣﯿﻦﮔﯿﺮي‬
‫‪ -6‬ﻧﺎﺑﯿﻨﺎﯾﯽ از ﻫﺮ دو ﭼﺸﻢ‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪261‬‬
‫ﻣﺎده ‪ - 1124‬ﻟﺰوم وﺟﻮد ﻋﯿﺐ در ﺣﺎل ﻋﻘﺪ‬

‫ﻋﯿﻮب زن در ﺻﻮرﺗﯽ ﻣﻮﺟﺐ ﺣﻖ ﻓﺴﺦ ﺑﺮاي ﻣﺮد اﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﯿﺐ ﻣﺰﺑﻮر در ﺣﺎل ﻋﻘﺪ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ‬
‫اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1125‬ﺟﻨﻮن و ﻋﻨﻦ ﺣﺎدث ﺑﻌﺪ از ﻋﻘﺪ‬
‫ﺟﻨﻮن و ﻋ‪َ ‬ﻨﻦ در ﻣﺮد ﻫﺮﮔﺎه ﺑﻌﺪاز ﻋﻘﺪ ﻫﻢ ﺣﺎدث ﺷﻮد ﻣﻮﺟﺐ ﺣﻖ ﻓﺴﺦ ﺑﺮاي زن ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1126‬ﻟﺰوم ﺟﻬﻞ ﺑﻪ ﻋﯿﺐ‬
‫ﻫﺮ ﯾﮏ از زوﺟﯿﻦ ﮐﻪ ﻗﺒﻞ از ﻋﻘﺪ ﻋﺎﻟﻢ ﺑﻪ اﻣﺮاض ﻣﺬﮐﻮره در ﻃﺮف دﯾﮕﺮ ﺑﻮده ﺑﻌﺪاز ﻋﻘﺪ ﺣﻖ ﻓﺴﺦ‬

‫ﻧﺨﻮاﻫﺪ داﺷﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1127‬اﺑﺘﻼء ﺷﻮﻫﺮ ﺑﻪ اﻣﺮاض ﻣﻘﺎرﺑﺘﯽ‬
‫ﻫﺮﮔﺎه ﺷﻮﻫﺮ ﺑﻌﺪاز ﻋﻘﺪ ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ ﯾﮑﯽ از اﻣﺮاض ﻣﻘﺎرﺑﺘﯽ ﮔﺮدد زن ﺣﻖ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ ﮐﻪ از ﻧﺰدﯾﮑﯽ ﺑﺎ‬

‫او اﻣﺘﻨﺎع ﻧﻤﺎﯾﺪ و اﻣﺘﻨﺎع ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻣﺰﺑﻮر ﻣﺎﻧﻊ ﺣﻖ ﻧﻔﻘﻪ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1128‬ﺗﺪﻟﯿﺲ و ﺗﺨﻠﻒ از ﺷﺮط ﺻﻔﺖ‬

‫ﻫﺮﮔﺎه در ﯾﮑﯽ از ﻃﺮﻓﯿﻦ ﺻﻔﺖ ﺧﺎﺻﯽ ﺷﺮط ﺷﺪه و ﺑﻌﺪ از ﻋﻘﺪ ﻣﻌﻠﻮم ﺷﻮد ﮐﻪ ﻃﺮف‬
‫ﻣﺬﮐﻮر ﻓﺎﻗﺪ وﺻﻒ ﻣﻘﺼﻮد ﺑﻮده‪ ،‬ﺑﺮاي ﻃﺮف ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺣﻖ ﻓﺴﺦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪ ،‬ﺧﻮاه‬
‫وﺻﻒ ﻣﺬﮐﻮر در ﻋﻘﺪ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﺷﺪه ﯾﺎ‬

‫ﻋﻘﺪ ﻣﺘﺒﺎﻧﯿﺎً ﺑﺮ آن واﻗﻊ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1129‬ﻃﻼق ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎي اﻣﺘﻨﺎع ﯾﺎ ﻋﺠﺰ از دادن ﻧﻔﻘﻪ‬
‫در ﺻﻮرت اﺳﺘﻨﮑﺎف ﺷﻮﻫﺮ از دادن ﻧﻔﻘﻪ و ﻋﺪم اﻣﮑﺎن اﺟﺮاي ﺣﮑﻢ ﻣﺤﮑﻤﻪ و اﻟﺰام او ﺑﻪ دادن ﻧﻔﻘﻪ زن‬
‫ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮاي ﻃﻼق ﺑﻪ ﺣﺎﮐﻢ رﺟﻮع ﮐﻨﺪ و ﺣﺎﮐﻢ ﺷﻮﻫﺮ او را اﺟﺒﺎر ﺑﻪ ﻃﻼق ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ اﺳﺖ‬

‫ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﯽ‬ ‫‪262‬‬
‫در ﺻﻮرت ﻋ‪‬ﺠﺰ ﺷﻮﻫﺮ از دادن ﻧﻔﻘﻪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده‪ - 1130‬ﻋﺴﺮ و ﺣﺮج زوﺟﻪ‬
‫در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ دوام زوﺟﯿﺖ ﻣﻮﺟﺐ ﻋﺴﺮ و ﺣﺮج زوﺟﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬وي ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺣﺎﮐﻢ ﺷﺮع ﻣﺮاﺟﻌﻪ و‬
‫ﺗﻘﺎﺿﺎي ﻃﻼق ﮐﻨﺪ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻋ‪‬ﺴﺮ و ﺣﺮج ﻣﺬﮐﻮر در ﻣﺤﮑﻤﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﻮد‪ ،‬دادﮔﺎه ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ زوج را اﺟﺒﺎر‬

‫ﺑﻪ ﻃﻼق ﻧﻤﺎﯾﺪ و در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ اﺟﺒﺎر ﻣﯿﺴﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ زوﺟﻪ ﺑﻪ ‪‬اذن ﺣﺎﮐﻢ ﺷﺮع ﻃﻼق داده ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده‪ - 1131‬ﻓﻮري ﺑﻮدن ﺧﯿﺎر ﻓﺴﺦ‬
‫ﺧﯿﺎر ﻓﺴﺦ ﻓﻮري اﺳﺖ و اﮔﺮ ﻃﺮﻓﯽ ﮐﻪ ﺣﻖ ﻓﺴﺦ دارد ﺑﻌﺪاز اﻃﻼع ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻓﺴﺦ ﻧﮑﺎح را ﻓﺴﺦ ﻧﮑﻨﺪ‬
‫ﺧﯿﺎر او ﺳﺎﻗﻂ ﻣﯽﺷﻮد ﺑﻪ ﺷﺮط اﯾﻨﮑﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻪ ﺣﻖ ﻓﺴﺦ و ﻓﻮرﯾﺖ آن داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺸﺨﯿﺺ ﻣﺪﺗﯽ ﮐﻪ‬

‫ﺑﺮاي اﻣﮑﺎن اﺳﺘﻔﺎده از ﺧﯿﺎر ﻻزم ﺑﻮده ﺑﻨﻈﺮ ﻋﺮف و ﻋﺎدت اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1132‬رﺿﺎﯾﯽ ﺑﻮدن ﻓﺴﺦ‬
‫در ﻓﺴﺦ ﻧﮑﺎح رﻋﺎﯾﺖ ﺗﺮﺗﯿﺒﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﻃﻼق ﻣﻘﺮر اﺳﺖ ﺷﺮط ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1133‬اﺧﺘﯿﺎر ﺷﻮﻫﺮ در ﻃﻼق‬
‫ﻣﺮد ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ رﻋﺎﯾﺖ ﺷﺮاﯾﻂ ﻣﻘﺮر در اﯾﻦ ﻗﺎﻧﻮن ﺑﺎ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺑﻪ دادﮔﺎه ﺗﻘﺎﺿﺎي ﻃﻼق ﻫﻤﺴﺮش را‬

‫ﺑﻨﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1134‬ﺷﺮاﯾﻂ ﺻﻮري ﺻﺤﺖ ﻃﻼق‬
‫ﻃﻼق ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺻﯿﻐﻪ ﻃﻼق و در ﺣﻀﻮر ﻻاﻗﻞ دو ﻧﻔﺮ ﻣﺮد ﻋﺎدل ﮐﻪ ﻃﻼق را ﺑﺸﻨﻮﻧﺪ واﻗﻊ ﮔﺮدد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1135‬ﺑﻄﻼن ﻃﻼق ﻣﻌﻠﻖ‬
‫ﻃﻼق ﺑﺎﯾﺪ ﻣﻨﺠ‪‬ﺰ ﺑﺎﺷﺪ و ﻃﻼق ﻣﻌ ﱠﻠﻖ ﺑﻪ ﺷﺮط‪ ،‬ﺑﺎﻃﻞ اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪263‬‬
‫ﻣﺎده ‪ - 1136‬اﻫﻠﯿﺖ ﻃﻼق دﻫﻨﺪه‬

‫ﺑﺎﻟﻎ و‬

‫ﻋﺎﻗﻞ و‬
‫ﻃﻼق دﻫﻨﺪه ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻗﺎﺻﺪ و‬

‫ﻣﺨﺘﺎر‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1137‬ﻃﻼق دادن زن ﻣﺠﻨﻮن ﺑﻪ وﻻﯾﺖ‬
‫وﻟ ‪‬ﯽ ﻣﺠﻨﻮن داﺋﻤﯽ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ در ﺻﻮرت ﻣﺼﻠﺤﺖ ﻣﻮ ّﻟﯽﻋﻠﯿﻪ‪ ،‬زن او را ﻃﻼق دﻫﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1138‬اﺟﺮاي ﺻﯿﻐﻪ ﻃﻼق ﺗﻮﺳﻂ وﮐﯿﻞ‬
‫ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﺻﯿﻐﻪ ﻃﻼق را ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻂ وﮐﯿﻞ اﺟﺮا ﻧﻤﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1139‬اﻧﻘﻀﺎء و ﺑﺬل ﻣﺪت در ﻧﮑﺎح اﻧﻘﻄﺎع‬
‫ﻃﻼق ﻣﺨﺼﻮص ﻋﻘﺪ داﯾﻢ اﺳﺖ و زن ﻣﻨﻘﻄﻌﻪ ﺑﺎ اﻧﻘﻀﺎي ﻣﺪت ﯾﺎ ﺑﺬل آن از ﻃﺮف ﺷﻮﻫﺮ از‬

‫زوﺟﯿﺖ ﺧﺎرج ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﯽ‬ ‫‪264‬‬
‫ﻣﺎده‪ - 1140‬ﻃﻼق در ﻣﺪت ﻋﺎدت و ﻧﻔﺎس‬

‫ﻃﻼق زن در ﻣﺪت ﻋﺎدت زﻧﺎﻧﮕﯽ ﯾﺎ در ﺣﺎل ﻧﻔﺎس ﺻﺤﯿﺢ ﻧﯿﺴﺖ ﻣﮕﺮ اﯾﻨﮑﻪ‬

‫زن ﺣﺎﻣﻞ ﺑﺎﺷﺪ ﯾﺎ‬

‫ﻃﻼق ﻗﺒﻞ از ﻧﺰدﯾﮑﯽ ﺑﺎ زن واﻗﻊ ﺷﻮد ﯾﺎ‬
‫ﺷﻮﻫﺮ ﻏﺎﯾﺐ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪﻃﻮري ﮐﻪ اﻃﻼع از ﻋﺎدت زﻧﺎﻧﮕﯽ ﺑﻮدن زن ﻧﺘﻮاﻧﺪ ﺣﺎﺻﻞ ﮐﻨﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده‪ - 1141‬ﺑﻄﻼن ﻃﻼق در ﻃﻬﺮ ﻣﻮاﻗﻌﻪ‬
‫ﻃﻼق در ُﻃﻬﺮ ﻣﻮاﻗﻌﻪ ﺻﺤﯿﺢ ﻧﯿﺴﺖ ﻣﮕﺮ اﯾﻨﮑﻪ زن ﯾﺎﺋﺴﻪ ﯾﺎ ﺣﺎﻣﻞ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1142‬ﻃﻼق زﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ وﺟﻮد اﻗﺘﻀﺎي ﺳﻦ ﻋﺎدت ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻃﻼق زﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ وﺟﻮد اﻗﺘﻀﺎي ﺳﻦ ﻋﺎدت زﻧﺎﻧﮕﯽ ﻧﻤﯽﺷﻮد وﻗﺘﯽ ﺻﺤﯿﺢ اﺳﺖ ﮐﻪ از ﺗﺎرﯾﺦ آﺧﺮﯾﻦ‬

‫ﻧﺰدﯾﮑﯽ ﺑﺎ زن ﺳﻪ ﻣﺎه ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1143‬اﻧﻮاع ﻃﻼق‬

‫ﻃﻼق ﺑﺮ دو ﻗﺴﻢ اﺳﺖ‪ :‬ﺑﺎﯾﻦ و‬

‫رﺟﻌﯽ‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪265‬‬
‫ﻣﺎده ‪ - 1144‬ﻋﺪم اﻣﮑﺎن رﺟﻮع در ﻃﻼق ﺑﺎﯾﻦ‬
‫در ﻃﻼق ﺑﺎﯾﻦ ﺑﺮاي ﺷﻮﻫﺮ ﺣﻖ رﺟﻮع ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1145‬ﻃﻼقﻫﺎي ﺑﺎﯾﻦ‬

‫در ﻣﻮارد ذﯾﻞ ﻃﻼق ﺑﺎﯾﻦ اﺳﺖ‪:‬‬

‫‪ -1‬ﻃﻼﻗﯽ ﮐﻪ ﻗﺒﻞ از ﻧﺰدﯾﮑﯽ واﻗﻊ ﺷﻮد‪.‬‬

‫‪ -2‬ﻃﻼق ﯾﺎﺋﺴﻪ‬

‫‪ -3‬ﻃﻼق ﺧﻠﻊ و ﻣﺒﺎرات ﻣﺎدام ﮐﻪ زن رﺟﻮع ﺑﻪ ﻋﻮض ﻧﮑﺮده ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫‪ -4‬ﺳﻮﻣﯿﻦ ﻃﻼق ﮐﻪ ﺑﻌﺪاز ﺳﻪ وﺻﻠﺖ ﻣﺘﻮاﻟﯽ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﯾﺪ اﻋﻢ از اﯾﻨﮑﻪ وﺻﻠﺖ در‬
‫ﻧﺘﯿﺠﻪ رﺟﻮع ﺑﺎﺷﺪ ﯾﺎ در ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻧﮑﺎح ﺟﺪﯾﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1146‬ﻃﻼق ﺧﻠﻊ‬
‫ﻃﻼق ﺧُﻠﻊ آن اﺳﺖ ﮐﻪ زن ﺑﻪ واﺳﻄﻪ ﮐﺮاﻫﺘﯽ ﮐﻪ از ﺷﻮﻫﺮ ﺧﻮد دارد در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺷﻮﻫﺮ‬
‫ﻣﯽدﻫﺪ ﻃﻼق ﺑﮕﯿﺮد اﻋﻢ از اﯾﻨﮑﻪ ﻣﺎل ﻣﺰﺑﻮر ﻋﯿﻦ ‪‬ﻣﻬﺮ ﯾﺎ ﻣﻌﺎدل آن و ﯾﺎ ﺑﯿﺸﺘﺮ و ﯾﺎ ﮐﻤﺘﺮ از ‪‬ﻣﻬﺮ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1147‬ﻃﻼق ﻣﺒﺎرات‬
‫ﻃﻼق ﻣﺒﺎرات آن اﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﺮاﻫﺖ از ﻃﺮﻓﯿﻦ ﺑﺎﺷﺪ وﻟﯽ در اﯾﻦ ﺻﻮرت ﻋﻮض ﺑﺎﯾﺪ زاﯾﺪ ﺑﺮ ﻣﯿﺰان ﻣ‪‬ﻬﺮ‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1148‬اﺧﺘﯿﺎر رﺟﻮع‬
‫در ﻃﻼق رﺟﻌﯽ ﺑﺮاي ﺷﻮﻫﺮ در ﻣﺪت ﻋﺪه ﺣﻖ رﺟﻮع اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﯽ‬ ‫‪266‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1149‬وﻗﻮع رﺟﻮع‬
‫رﺟﻮع در ﻃﻼق ﺑﻪ ﻫﺮ ﻟﻔﻆ ﯾﺎ ﻓﻌﻠﯽ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ رﺟﻮع ﮐﻨﺪ ﻣﺸﺮوط ﺑﺮ اﯾﻨﮑﻪ ﻣﻘﺮون‬

‫ﺑﻪ ﻗﺼﺪ رﺟﻮع ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده‪ - 1150‬ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻋﺪه‬
‫ﻋﺪه ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از ﻣﺪﺗﯽ ﮐﻪ ﺗﺎ اﻧﻘﻀﺎي آن زﻧﯽ ﮐﻪ ﻋﻘﺪ ﻧﮑﺎح او ﻣﻨﺤﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﻮﻫﺮ‬

‫دﯾﮕﺮ اﺧﺘﯿﺎر ﮐﻨﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده‪ - 1151‬ﻋﺪه ﻃﻼق و ﻓﺴﺦ ﻧﮑﺎح‬
‫ﻋﺪه ﻃﻼق و ﻋﺪه ﻓﺴﺦ ﻧﮑﺎح ﺳﻪ ﻃﻬﺮ اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﮕﺮ اﯾﻨﮑﻪ زن ﺑﺎ اﻗﺘﻀﺎي ﺳﻦ ﻋﺎدت زﻧﺎﻧﮕﯽ ﻧﺒﯿﻨﺪ ﮐﻪ‬

‫در اﯾﻦ ﺻﻮرت ﻋﺪه او ﺳﻪ ﻣﺎه اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1152‬ﻋﺪه ﺑﺬل و اﻧﻘﻀﺎي ﻣﺪت و ﻓﺴﺦ ﻧﮑﺎح ﻣﻨﻘﻄﻊ‬

‫ﻃﻼق و‬ ‫ﻋﺪه‬

‫ﻓﺴﺦ ﻧﮑﺎح و‬

‫ﺑﺬل ﻣﺪت و‬

‫اﻧﻘﻀﺎي آن در ﻣﻮرد ﻧﮑﺎح ﻣﻨﻘﻄﻊ‬

‫در ﻏﯿﺮ ﺣﺎﻣﻞ دو ﻃُﻬﺮ اﺳﺖ ﻣﮕﺮ اﯾﻨﮑﻪ زن ﺑﺎ اﻗﺘﻀﺎي ﺳﻦ ﻋﺎدت زﻧﺎﻧﮕﯽ ﻧﺒﯿﻨﺪ‬
‫ﮐﻪ در اﯾﻦ ﺻﻮرت ‪ 45‬روز اﺳﺖ‪.‬‬

‫‪267‬‬ ‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ‬
‫در ﻣﻮرد زن ﺣﺎﻣﻠﻪ وﺿﻊ ﺣﻤﻞ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﺎده ‪ - 1153‬ﻋﺪه زن ﺣﺎﻣﻞ‬

‫ﻃﻼق و‬

‫ﻓﺴﺦ ﻧﮑﺎح و‬ ‫ﻋﺪه‬
‫ﺑﺬل ﻣﺪت و‬

‫اﻧﻘﻀﺎي آن‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1154‬ﻋﺪه وﻓﺎت‬

‫ﭼﻪ در داﺋﻢ و‬ ‫ﻋﺪه وﻓﺎت‪،‬‬

‫ﭼﻪ در ﻣﻨﻘﻄﻊ‬

‫در ﻫﺮ ﺣﺎل ﭼﻬﺎر ﻣﺎه و ده روز اﺳﺖ ﻣﮕﺮ اﯾﻨﮑﻪ زن ﺣﺎﻣﻞ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ در اﯾﻦ ﺻﻮرت ﻋﺪه وﻓﺎت‬
‫ﺗﺎ ﻣﻮﻗﻊ وﺿﻊ ﺣﻤﻞ اﺳﺖ ﻣﺸﺮوط ﺑﺮ اﯾﻨﮑﻪ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﯿﻦ ﻓﻮت ﺷﻮﻫﺮ و وﺿﻊ ﺣﻤﻞ از ﭼﻬﺎرﻣﺎه و‬

‫ده روز ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ واﻻ ﻣﺪت ﻋﺪه ﻫﻤﺎن ﭼﻬﺎر ﻣﺎه و ده روز ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1155‬ﻋﺪه در ﻣﻮرد زن ﯾﺎﺋﺴﻪ و اﻧﺤﻼل ﻧﮑﺎح ﻗﺒﻞ از ﻧﺰدﯾﮑﯽ‬
‫زﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﯿﻦ او و ﺷﻮﻫﺮ ﺧﻮد ﻧﺰدﯾﮑﯽ واﻗﻊ ﻧﺸﺪه و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ زن ﯾﺎﺋﺴﻪ ﻧﻪ ﻋﺪه ﻃﻼق دارد و ﻧﻪ ﻋﺪه‬

‫ﻓﺴﺦ ﻧﮑﺎح وﻟﯽ ﻋﺪه وﻓﺎت در ﻫﺮ دو ﻣﻮرد ﺑﺎﯾﺪ رﻋﺎﯾﺖ ﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﯽ‬ ‫‪268‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1156‬ﻋﺪه ﻃﻼق در ﻏﺎﯾﺐ ﻣﻔﻘﻮداﻻﺛﺮ‬
‫زﻧﯽ ﮐﻪ ﺷﻮﻫﺮ او ﻏﺎﯾﺐ ﻣﻔﻘﻮداﻻﺛﺮ ﺑﻮده و ﺣﺎﮐﻢ او را ﻃﻼق داده ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﯾﺪ از ﺗﺎرﯾﺦ ﻃﻼق ﻋﺪه وﻓﺎت‬

‫ﻧﮕﺎه دارد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1157‬ﻋﺪه ﻧﺰدﯾﮑﯽ ﺑﻪ ﺷﺒﻬﻪ‬
‫زﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺷﺒﻬﻪ ﺑﺎ ﮐﺴﯽ ﻧﺰدﯾﮑﯽ ﮐﻨﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﻋﺪه ﻃﻼق ﻧﮕﺎه دارد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1158‬اﻣﺎره ﻓﺮاش‬

‫ﻃﻔﻞ ﻣﺘﻮﻟﺪ در زﻣﺎن زوﺟﯿﺖ ﻣﻠﺤﻖ ﺑﻪ ﺷﻮﻫﺮ اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﺸﺮوط ﺑﺮ اﯾﻨﮑﻪ از ﺗﺎرﯾﺦ ﻧﺰدﯾﮑﯽ ﺗﺎ زﻣﺎن ﺗﻮﻟﺪ‬

‫ﻧﮕﺬﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﮐﻤﺘﺮ از ﺷﺶ ﻣﺎه و‬
‫ﺑﯿﺸﺘﺮ از ده ﻣﺎه‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1159‬ﻧﺴﺐ ﻃﻔﻠﯽ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ از اﻧﺤﻼل ﻧﮑﺎح ﺑﻪ دﻧﯿﺎ آﻣﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻫﺮ ﻃﻔﻠﯽ ﮐﻪ ﺑﻌﺪاز اﻧﺤﻼل ﻧﮑﺎح ﻣﺘﻮﻟﺪ ﺷﻮد ﻣ‪‬ﻠﺤﻖ ﺑﻪ ﺷﻮﻫﺮ اﺳﺖ ﻣﺸﺮوط ﺑﺮ اﯾﻨﮑﻪ ﻣﺎدر ﻫﻨﻮز ﺷﻮﻫﺮ‬
‫ﻧﮑﺮده و از ﺗﺎرﯾﺦ اﻧﺤﻼل ﻧﮑﺎح ﺗﺎ روز وﻻدت ﻃﻔﻞ ﺑﯿﺶ از ده ﻣﺎه ﻧﮕﺬﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﮕﺮ آﻧﮑﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﻮد‬

‫ﮐﻪ از ﺗﺎرﯾﺦ ﻧﺰدﯾﮑﯽ ﺗﺎ زﻣﺎن وﻻدت ﮐﻤﺘﺮ از ﺷﺶ ﻣﺎه و ﯾﺎ ﺑﯿﺶ از ده ﻣﺎه ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده‪ - 1160‬ﺗﺰاﺣﻢ دو اﻣﺎره ﻓﺮاش‬
‫در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﻋﻘﺪ ﻧﮑﺎح ﭘﺲ از ﻧﺰدﯾﮑﯽ ﻣﻨﺤﻞ ﺷﻮد و زن ﻣﺠﺪد ًا ﺷﻮﻫﺮ ﮐﻨﺪ و ﻃﻔﻠﯽ از او ﻣﺘﻮﻟﺪ‬
‫ﮔﺮدد ﻃﻔﻞ ﺑﻪ ﺷﻮﻫﺮي ﻣﻠﺤﻖ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻣﻮاد ﻗﺒﻞ اﻟﺤﺎق او ﺑﻪ آن ﺷﻮﻫﺮ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ در‬
‫ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻣﻮاد ﻗﺒﻞ اﻟﺤﺎق ﻃﻔﻞ ﺑﻪ ﻫﺮ دو ﺷﻮﻫﺮ ﻣﻤﮑﻦ ﺑﺎﺷﺪ ﻃﻔﻞ ﻣﻠﺤﻖ ﺑﻪ ﺷﻮﻫﺮ دوم اﺳﺖ‬

‫ﻣﮕﺮ آﻧﮑﻪ اﻣﺎرات ﻗﻄﻌﯿﻪ ﺑﺮﺧﻼف آن دﻻﻟﺖ ﮐﻨﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪269‬‬

‫ﻣﺎده‪ - 1161‬ﻋﺪم اﺳﺘﻤﺎع دﻋﻮي ﻧﻔﯽ وﻟﺪ ﺑﻌﺪ از اﻗﺮار‬
‫در ﻫﺮ دو ﻣﻮرد ﻣﻮاد ﻗﺒﻞ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺷﻮﻫﺮ ﺻﺮﯾﺤ ًﺎ ﯾﺎ ﺿﻤﻨﺎً اﻗﺮار ﺑﻪ اﺑﻮ‪‬ت ﺧﻮد ﻧﻤﻮده ﺑﺎﺷﺪ دﻋﻮي ﻧﻔﯽِ ‪‬و َﻟﺪ‬

‫از او ﻣﺴﻤﻮع ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1162‬ﻓﻮري ﺑﻮدن دﻋﻮاي ﻧﻔﯽ وﻟﺪ‪ /‬دﻻﻟﺖ ﺳﮑﻮت ﺑﺮ اﻗﺮار ﺿﻤﻨﯽ‬
‫در ﻣﻮرد ﻣﻮاد ﻗﺒﻞ دﻋﻮي ﻧﻔﯽ وﻟﺪ ﺑﺎﯾﺪ در ﻣﺪﺗﯽ ﮐﻪ ﻋﺎدﺗ ًﺎ ﭘﺲ از ﺗﺎرﯾﺦ اﻃﻼع ﯾﺎﻓﺘﻦ ﺷﻮﻫﺮ از ﺗﺎرﯾﺦ‬
‫ﺗﻮﻟﺪ ﻃﻔﻞ ﺑﺮاي اﻣﮑﺎن اﻗﺎﻣﻪ دﻋﻮي ﮐﺎﻓﯽ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ اﻗﺎﻣﻪ ﮔﺮدد و در ﻫﺮ ﺣﺎل دﻋﻮي ﻣﺰﺑﻮر ﭘﺲ از‬

‫اﻧﻘﻀﺎي دو ﻣﺎه از ﺗﺎرﯾﺦ اﻃﻼع ﯾﺎﻓﺘﻦ ﺷﻮﻫﺮ از ﺗﻮﻟﺪ ﻃﻔﻞ ﻣﺴﻤﻮع ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1163‬اﺛﺮ ﺧﺪﻋﻪ و آﻏﺎز ﻣﻬﻠﺖ اﻗﺎﻣﻪ دﻋﻮي‬
‫در ﻣﻮردي ﮐﻪ ﺷﻮﻫﺮ ﻣﻄﻠﻊ از ﺗﺎرﯾﺦ ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺗﻮﻟﺪ ﻃﻔﻞ ﻧﺒﻮده و ﺗﺎرﯾﺦ ﺗﻮﻟﺪ را ﺑﺮ او ﻣﺸﺘﺒﻪ ﻧﻤﻮده ﺑﺎﺷﻨﺪ‬
‫ﺑﻪ ﻧﻮﻋﯽ ﮐﻪ ﻣﻮﺟﺐ اﻟﺤﺎق ﻃﻔﻞ ﺑﻪ او ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺷﻮﻫﺮ از ﺗﺎرﯾﺦ ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺗﻮﻟﺪ ﻣﻄﻠﻊ ﺷﻮد ﻣﺪت ﻣﺮور‬

‫زﻣﺎن دﻋﻮي ﻧﻔﯽ دو ﻣﺎه از ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﺸﻒ ﺧﺪﻋﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1164‬اﻣﺎره ﻓﺮاش در ﻧﺰدﯾﮑﯽ ﺑﻪ ﺷﺒﻬﻪ‬
‫اﺣﮑﺎم ﻣﻮاد ﻗﺒﻞ در ﻣﻮرد ﻃﻔﻞ ﻣﺘﻮﻟﺪ از ﻧﺰدﯾﮑﯽ ﺑﻪ ﺷﺒﻬﻪ ﻧﯿﺰ ﺟﺎري اﺳﺖ اﮔﺮﭼﻪ ﻣﺎدر ﻃﻔﻞ ﻣﺸﺘﺒﻪ‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1165‬اﻟﺤﺎق ﻃﻔﻞ ﺑﻪ ﻣﺸﺘﺒﻪ‬
‫ﻃﻔﻞ ﻣﺘﻮﻟﺪ از ﻧﺰدﯾﮑﯽ ﺑﻪ ﺷﺒﻬﻪ ﻓﻘﻂ ﻣﻠﺤﻖ ﺑﻪ ﻃﺮﻓﯽ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ در اﺷﺘﺒﺎه ﺑﻮده‪ ،‬در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﻫﺮ‬

‫دو در اﺷﺘﺒﺎه ﺑﻮدهاﻧﺪ ﻣﻠﺤﻖ ﺑﻪ ﻫﺮ دو ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1166‬ﻧﺴﺐ ﻃﻔﻞ ﻧﺎﺷﯽ از ﻧﮑﺎح ﺑﺎﻃﻞ‬
‫ﻫﺮﮔﺎه ﺑﻪ واﺳﻄﻪ وﺟﻮد ﻣﺎﻧﻌﯽ ﻧﮑﺎح ﺑﯿﻦ اﺑﻮﯾﻦ ﻃﻔﻞ ﺑﺎﻃﻞ ﺑﺎﺷﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﻃﻔﻞ ﺑﻪ ﻫﺮﯾﮏ از اﺑﻮﯾﻦ ﮐﻪ‬

‫ﺟﺎﻫﻞ ﺑﺮ وﺟﻮد ﻣﺎﻧﻊ ﺑﻮده ﻣﺸﺮوع و ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ دﯾﮕﺮي ﻧﺎﻣﺸﺮوع ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪.‬‬
‫در ﺻﻮرت ﺟﻬﻞ ﻫﺮ دو ﻧَ ‪‬ﺴﺐ ﻃﻔﻞ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻫﺮ دو ﻣﺸﺮوع اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﯽ‬ ‫‪270‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1167‬ﻃﻔﻞ ﻣﺘﻮﻟﺪ از زﻧﺎ‬
‫ﻃﻔﻞ ﻣﺘﻮﻟﺪ از زﻧﺎ ﻣ‪‬ﻠﺤﻖ ﺑﻪ زاﻧﯽ ﻧﻤﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1168‬ﺣﻖ و ﺗﮑﻠﯿﻒ ﭘﺪر و ﻣﺎدر‬
‫ﻧﮕﺎﻫﺪاري اﻃﻔﺎل ﻫﻢ ﺣﻖ و ﻫﻢ ﺗﮑﻠﯿﻒ اﺑﻮﯾﻦ اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1169‬ﺣﻖ ﺗﻘﺪم ﭘﺪر و ﻣﺎدر در ﺑﺮاﺑﺮ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ‬

‫ﻣﺎدر ﺗﺎ ﺳﻦ ﻫﻔﺖ ﺳﺎﻟﮕﯽ اوﻟﻮﯾﺖ دارد‬ ‫ﺑﺮاي ﺣﻀﺎﻧﺖ و ﻧﮕﻬﺪاري ﻃﻔﻠﯽ ﮐﻪ اﺑﻮﯾﻦ‬
‫و ﭘﺲ از آن ﺑﺎ ﭘﺪر اﺳﺖ‪.‬‬ ‫او ﺟﺪا از ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ زﻧﺪﮔﯽ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪،‬‬

‫ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ ﺟﻨﻮن ﺷﻮد ﯾﺎ‬ ‫ﻣﺎده‪ - 1170‬ﺳﻘﻮط ﺣﻖ ﻣﺎدر ﺑﻪ ﺟﻨﻮن ﯾﺎ ازدواج‬
‫ﺑﻪ دﯾﮕﺮي ﺷﻮﻫﺮ ﮐﻨﺪ‬ ‫اﮔﺮ ﻣﺎدر در ﻣﺪﺗﯽ ﮐﻪ ﺣﻀﺎﻧﺖ ﻃﻔﻞ ﺑﺎ او اﺳﺖ‬
‫ﺣﻖ ﺣﻀﺎﻧﺖ ﺑﺎ ﭘﺪر ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده‪ - 1171‬ﺣﻀﺎﻧﺖ در ﺻﻮرت ﻓﻮت ﯾﮑﯽ از اﺑﻮﯾﻦ‬
‫در ﺻﻮرت ﻓﻮت ﯾﮑﯽ از اﺑﻮﯾﻦ ﺣﻀﺎﻧﺖ ﻃﻔﻞ ﺑﺎ آﻧﮑﻪ زﻧﺪه اﺳﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻫﺮﭼﻨﺪ ﻣﺘﻮﻓﯽ ﭘﺪر ﻃﻔﻞ‬

‫ﺑﻮده و ﺑﺮاي او ﻗﯿﻢ ﻣﻌﯿﻦ ﮐﺮده ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1172‬اﻟﺰام ﺑﻪ ﺣﻀﺎﻧﺖ ‪ /‬ﻫﺰﯾﻨﻪ ﻧﮕﺎﻫﺪاري‬
‫ﻫﯿﭻ ﯾﮏ از اﺑﻮﯾﻦ ﺣﻖ ﻧﺪارﻧﺪ در ﻣﺪﺗﯽ ﮐﻪ ﺣﻀﺎﻧﺖ ﻃﻔﻞ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه آنﻫﺎ اﺳﺖ از ﻧﮕﺎﻫﺪاري او اﻣﺘﻨﺎع‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪271‬‬

‫ﮐﻨﻨﺪ‪ ،‬در ﺻﻮرت اﻣﺘﻨﺎع ﯾﮑﯽ از اﺑﻮﯾﻦ ﺣﺎﮐﻢ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺗﻘﺎﺿﺎي دﯾﮕﺮي ﯾﺎ ﺑﻪ ﺗﻘﺎﺿﺎي ﻗﯿﻢ ﯾﺎ ﯾﮑﯽ از اﻗﺮﺑﺎ‬
‫و ﯾﺎ ﺑﻪ ﺗﻘﺎﺿﺎي ﻣﺪﻋﯽاﻟﻌﻤﻮم ﻧﮕﺎﻫﺪاري ﻃﻔﻞ را ﺑﻪ ﻫﺮﯾﮏ از اﺑﻮﯾﻦ ﮐﻪ ﺣﻀﺎﻧﺖ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه اوﺳﺖ اﻟﺰام‬
‫ﮐﻨﺪ و در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ اﻟﺰام ﻣﻤﮑﻦ ﯾﺎ ﻣﺆﺛﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺣﻀﺎﻧﺖ را ﺑﻪ ﺧﺮج ﭘﺪر و ﻫﺮﮔﺎه ﭘﺪر ﻓﻮت ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺑﻪ ﺧﺮج ﻣﺎدر ﺗﺄﻣﯿﻦ ﮐﻨﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1173‬دﻓﻊ ﺧﻄﺮ ﺟﺴﻤﯽ و اﺧﻼﻗﯽ ﮐﻮدك‬

‫ﻫﺮﮔﺎه در اﺛﺮ ﻋﺪم ﻣﻮاﻇﺒﺖ ﯾﺎ اﻧﺤﻄﺎط اﺧﻼﻗﯽ ﭘﺪر ﯾﺎ ﻣﺎدري ﮐﻪ ﻃﻔﻞ ﺗﺤﺖ ﺣﻀﺎﻧﺖ اوﺳﺖ ﺻﺤﺖ‬

‫در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺤﮑﻤﻪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ‬ ‫ﺟﺴﻤﺎﻧﯽ و ﯾﺎ‬
‫ﺗﺮﺑﯿﺖ اﺧﻼﻗﯽ ﻃﻔﻞ‬

‫ﻫﺮ ﺗﺼﻤﯿﻤﯽ را ﮐﻪ ﺑﺮاي ﺣﻀﺎﻧﺖ ﻃﻔﻞ ﻣﻘﺘﻀﯽ‬ ‫ﺑﻪ ﺗﻘﺎﺿﺎي اﻗﺮﺑﺎي ﻃﻔﻞ ﯾﺎ‬
‫ﺑﺪاﻧﺪ‪ ،‬اﺗﺨﺎذ ﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻪ ﺗﻘﺎﺿﺎي ﻗﯿﻢ او ﯾﺎ‬

‫ﺑﻪ ﺗﻘﺎﺿﺎي رﺋﯿﺲ ﺣﻮزه ﻗﻀﺎﯾﯽ‬

‫ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﯽ‬ ‫‪272‬‬

‫ﻣﻮارد ذﯾﻞ از ﻣﺼﺎدﯾﻖ ﻋﺪم ﻣﻮاﻇﺒﺖ و ﯾﺎ اﻧﺤﻄﺎط اﺧﻼﻗﯽ ﻫﺮﯾﮏ از واﻟﺪﯾﻦ اﺳﺖ‪:‬‬
‫‪ -1‬اﻋﺘﯿﺎد زﯾﺎنآور ﺑﻪ اﻟﮑﻞ‪ ،‬ﻣﻮادﻣﺨﺪر و ﻗﻤﺎر‬
‫‪ -2‬اﺷﺘﻬﺎر ﺑﻪ ﻓﺴﺎد اﺧﻼق و ﻓﺤﺸﺎ‬

‫‪ -3‬اﺑﺘﻼ ﺑﻪ ﺑﯿﻤﺎريﻫﺎي رواﻧﯽ ﺑﺎ ﺗﺸﺨﯿﺺ ﭘﺰﺷﮑﯽ ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ‬
‫‪ -4‬ﺳﻮءاﺳﺘﻔﺎده از ﻃﻔﻞ ﯾﺎ اﺟﺒﺎر او ﺑﻪ ورود در ﻣﺸﺎﻏﻞ ﺿﺪاﺧﻼﻗﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ‬

‫ﻓﺴﺎد و ﻓﺤﺸﺎ‪ ،‬ﺗﮑﺪيﮔﺮي و ﻗﺎﭼﺎق‪.‬‬
‫‪ -5‬ﺗﮑﺮار ﺿﺮب و ﺟﺮح ﺧﺎرج از ﺣﺪ ﻣﺘﻌﺎرف‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1174‬ﺣﻖ ﻣﻼﻗﺎت‬
‫در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻃﻼق ﯾﺎ ﺑﻪ ﻫﺮ ﺟﻬﺖ دﯾﮕﺮ اﺑﻮﯾﻦ ﻃﻔﻞ در ﯾﮏ ﻣﻨﺰل ﺳﮑﻮﻧﺖ ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‬
‫ﻫﺮﯾﮏ از اﺑﻮﯾﻦ ﮐﻪ ﻃﻔﻞ ﺗﺤﺖ ﺣﻀﺎﻧﺖ او ﻧﻤﯽﺑﺎﺷﺪ ﺣﻖ ﻣﻼﻗﺎت ﻃﻔﻞ ﺧﻮد را دارد‪ .‬ﺗﻌﯿﯿﻦ زﻣﺎن و‬

‫ﻣﮑﺎن ﻣﻼﻗﺎت و ﺳﺎﯾﺮ ﺟﺰﯾﯿﺎت ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺑﻪ آن در ﺻﻮرت اﺧﺘﻼف ﺑﯿﻦ اﺑﻮﯾﻦ ﺑﺎ ﻣﺤﮑﻤﻪ اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1175‬ﻟﺰوم رﻋﺎﯾﺖ ﺣﻖ ﺣﻀﺎﻧﺖ‬
‫ﻃﻔﻞ را ﻧﻤﯽﺗﻮان از اﺑﻮﯾﻦ و ﯾﺎ از ﭘﺪر و ﯾﺎ از ﻣﺎدري ﮐﻪ ﺣﻀﺎﻧﺖ ﺑﺎ اوﺳﺖ ﮔﺮﻓﺖ ﻣﮕﺮ در ﺻﻮرت وﺟﻮد‬

‫ﻋﻠﺖ ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1176‬ﻋﺪم اﺟﺒﺎر ﻣﺎدر ﺑﻪ ﺷﯿﺮدادن‬
‫ﻣﺎدر ﻣﺠﺒﻮر ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻃﻔﻞ ﺧﻮد ﺷﯿﺮ ﺑﺪﻫﺪ ﻣﮕﺮ در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﺗﻐﺬﯾﻪ ﻃﻔﻞ ﺑﻪ ﻏﯿﺮ ﺷﯿﺮ ﻣﺎدر‬

‫ﻣﻤﮑﻦ ﻧﺒﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪273‬‬
‫ﻣﺎده ‪ - 1177‬ﻟﺰوم اﻃﺎﻋﺖ از ﭘﺪر و اﺣﺘﺮام ﺑﻪ آﻧﺎن‬

‫ﻃﻔﻞ ﺑﺎﯾﺪ ﻣﻄﯿﻊ اﺑﻮﯾﻦ ﺧﻮد ﺑﻮده و در ﻫﺮ ﺳﻨﯽ ﮐﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ آنﻫﺎ اﺣﺘﺮام ﮐﻨﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1178‬ﺗﮑﻠﯿﻒ ﭘﺪر و ﻣﺎدر در ﺗﺮﺑﯿﺖ ﻓﺮزﻧﺪان‬
‫اﺑﻮﯾﻦ ﻣﮑ ّﻠﻒ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ در ﺣﺪود ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽ ﺧﻮد ﺑﻪ ﺗﺮﺑﯿﺖ اﻃﻔﺎل ﺧﻮﯾﺶ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻣﻘﺘﻀﯽ اﻗﺪام ﮐﻨﻨﺪ‬

‫و ﻧﺒﺎﯾﺪ آنﻫﺎ را ﻣ‪‬ﻬﻤ‪‬ﻞ ﺑﮕﺬارﻧﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1179‬ﺣﻖ ﺗﻨﺒﯿﻪ ﻃﻔﻞ‬
‫اﺑﻮﯾﻦ ﺣﻖ ﺗﻨﺒﯿﻪ ﻃﻔﻞ ﺧﻮد را دارﻧﺪ‪ ،‬وﻟﯽ ﺑﻪ اﺳﺘﻨﺎد اﯾﻦ ﺣﻖ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻃﻔﻞ ﺧﻮد را ﺧﺎرج از ﺣﺪود‬

‫ﺗﺄدﯾﺐ ﺗﻨﺒﯿﻪ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده‪ - 1180‬ﻣﻮﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ‬

‫ﻃﻔﻞ ﺻﻐﯿﺮ ﺗﺤﺖ وﻻﯾﺖ ﻗﻬﺮي ﭘﺪر و ﺟﺪ ﭘﺪري ﺧﻮد ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ اﺳﺖ‬

‫ﻃﻔﻞ ﻏﯿﺮ رﺷﯿﺪ ﯾﺎ‬

‫ﻣﺠﻨﻮن در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﻋﺪم رﺷﺪ ﯾﺎ ﺟﻨﻮن او ﻣﺘﺼﻞ ﺑﻪ ﺻﻐﺮ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده‪ - 1181‬وﻻﯾﺖ ﭘﺪر و ﺟﺪ ﭘﺪري‬
‫ﻫﺮﯾﮏ از ﭘﺪر و ﺟﺪ ﭘﺪري ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اوﻻد ﺧﻮد وﻻﯾﺖ دارﻧﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1182‬ﺗﻌﻠﯿﻖ وﻻﯾﺖ در اﺛﺮ ﺣﺠﺮ‬
‫ﻫﺮﮔﺎه ﻃﻔﻞ ﻫﻢ ﭘﺪر و ﻫﻢ ﺟﺪ ﭘﺪري داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و ﯾﮑﯽ از آنﻫﺎ ﻣﺤﺠﻮر ﯾﺎ ﺑﻪ ﻋﻠﺘﯽ ﻣﻤﻨﻮع از ﺗﺼﺮف‬

‫در اﻣﻮال ﻣﻮﻟّﯽﻋﻠﯿﻪ ﮔﺮدد وﻻﯾﺖ ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ او ﺳﺎﻗﻂ ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﯽ‬ ‫‪274‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1183‬ﻗﻠﻤﺮو ﻋﺎم وﻻﯾﺖ در اﻣﻮر ﻣﺎﻟﯽ‬
‫در ﮐﻠﯿﻪ اﻣﻮر ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺑﻪ اﻣﻮال و ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﯽ ﻣﻮ ّﻟﯽﻋﻠﯿﻪ‪ ،‬وﻟﯽ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪه ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ او ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1184‬ﻣﻮاﻧﻊ وﻻﯾﺖ‬

‫ﻫﺮﮔﺎه وﻟﯽ ﻗﻬﺮي ﻃﻔﻞ رﻋﺎﯾﺖ ﻏﺒﻄﻪ ﺻﻐﯿﺮ را ﻧﻨﻤﺎﯾﺪ و ﻣﺮﺗﮑﺐ اﻗﺪاﻣﺎﺗﯽ ﺷﻮد ﮐﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺿﺮر‬
‫ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ ﮔﺮدد ﺑﻪ ﺗﻘﺎﺿﺎي‬

‫ﯾﮑﯽ از اﻗﺎرب وي و ﯾﺎ‬

‫ﺑﻪ درﺧﻮاﺳﺖ رﯾﯿﺲ ﺣﻮزه ﻗﻀﺎﯾﯽ‬

‫ﭘﺲ از اﺛﺒﺎت‪ ،‬دادﮔﺎه وﻟﯽ ﻣﺬﮐﻮر را ﻋﺰل و از ﺗﺼﺮف در اﻣﻮال ﺻﻐﯿﺮ ﻣﻨﻊ و ﺑﺮاي اداره اﻣﻮر ﻣﺎﻟﯽ‬
‫ﻃﻔﻞ ﻓﺮد ﺻﺎﻟﺤﯽ را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻗﯿﻢ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬

‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ اﮔﺮ وﻟﯽ ﻗﻬﺮي ﺑﻪ واﺳﻄﻪ ﮐ‪ ‬ﺒﺮ ﺳﻦ و ﯾﺎ ﺑﯿﻤﺎري و اﻣﺜﺎل آن ﻗﺎدر ﺑﻪ اداره اﻣﻮال ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ‬
‫ﻧﺒﺎﺷﺪ و ﺷﺨﺼﯽ را ﻫﻢ ﺑﺮاي اﯾﻦ اﻣﺮ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻧﻨﻤﺎﯾﺪ ﻃﺒﻖ ﻣﻘﺮرات اﯾﻦ ﻣﺎده ﻓﺮدي ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اَﻣﯿﻦ ﺑﻪ‬

‫وﻟﯽ ﻗﻬﺮي ﻣﻨﻀﻢ ﻣﯽﮔﺮدد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1185‬ﺣﺠﺮ وﻟﯽ و ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻗﯿﻢ‬
‫ﻫﺮﮔﺎه وﻟﯽ ﻗﻬﺮي ﻃﻔﻞ ﻣﺤﺠﻮر ﺷﻮد ‪‬ﻣﺪﻋﯽاﻟﻌﻤﻮم ﻣ‪‬ﮑﻠﻒ اﺳﺖ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻣﻘﺮرات راﺟﻌﻪ ﺑﻪ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻗﯿﻢ‪،‬‬

‫ﻗﯿﻤﯽ ﺑﺮاي ﻃﻔﻞ ﻣﻌﯿﻦ ﮐﻨﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1186‬ﺿﻢ اﻣﯿﻦ ﺑﻪ وﻟﯽ ﺧﺎﺋﻦ‬
‫در ﻣﻮاردي ﮐﻪ ﺑﺮاي ﻋﺪم اﻣﺎﻧﺖ وﻟﯽ ﻗﻬﺮي ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ داراﯾﯽ ﻃﻔﻞ اﻣﺎرات ﻗﻮﯾﻪ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎﺷﺪ‬
‫ﻣ‪‬ﺪﻋﯽاﻟﻌﻤﻮم ﻣﮑﻠﻒ اﺳﺖ از ﻣﺤﮑﻤﻪ اﺑﺘﺪاﯾﯽ رﺳﯿﺪﮔﯽ ﺑﻪ ﻋﻤﻠﯿﺎت او را ﺑﺨﻮاﻫﺪ‪ .‬ﻣﺤﮑﻤﻪ در اﯾﻦ ﻣﻮرد‬

‫رﺳﯿﺪﮔﯽ ﮐﺮده‪ ،‬در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﻋﺪم اﻣﺎﻧﺖ او ﻣﻌﻠﻮم ﺷﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻣﺎده ‪ 1184‬رﻓﺘﺎر ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪275‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1187‬ﺗﻌﯿﯿﻦ اﻣﯿﻦ ﻣﻮﻗﺖ در ﻣﻮرد ﻏﯿﺒﺖ ﯾﺎ ﺣﺒﺲ ﯾﺎ ﻧﺎﺗﻮاﻧﯽ وﻟﯽ ﻗﻬﺮي‬
‫ﻫﺮﮔﺎه وﻟﯽ ﻗﻬﺮي ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ واﺳﻄﻪ ﻏﯿﺒﺖ ﯾﺎ ﺣﺒﺲ ﺑﻪ ﻫﺮ ﻋﻠﺘﯽ ﮐﻪ ﻧﺘﻮاﻧﺪ ﺑﻪ اﻣﻮر ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ رﺳﯿﺪﮔﯽ‬
‫ﮐﻨﺪ و ﮐﺴﯽ را ﻫﻢ از ﻃﺮف ﺧﻮد ﻣﻌﯿﻦ ﻧﮑﺮده ﺑﺎﺷﺪ ﺣﺎﮐﻢ ﯾﮏ ﻧﻔﺮ اﻣﯿﻦ ﺑﻪ ﭘﯿﺸﻨﻬﺎد ﻣﺪﻋﯽاﻟﻌﻤﻮم ﺑﺮاي‬

‫ﺗﺼﺪي و اداره اﻣﻮال ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ و ﺳﺎﯾﺮ اﻣﻮر راﺟﻌﻪ ﺑﻪ او ﻣﻮﻗﺘﺎً ﻣﻌﯿﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﮐﺮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1188‬اﺧﺘﯿﺎر ﺗﻌﯿﯿﻦ وﺻﯽ از ﺳﻮي ﺟﺪ و ﺟﺪ ﭘﺪري‬
‫ﻫﺮﯾﮏ از ﭘﺪر و ﺟﺪ ﭘﺪري ﺑﻌﺪاز وﻓﺎت دﯾﮕﺮي ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮاي اوﻻد ﺧﻮد ﮐﻪ ﺗﺤﺖ وﻻﯾﺖ او ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ‬
‫وﺻﯽ ﻣﻌﯿﻦ ﮐﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﻌﺪاز ﻓﻮت ﺧﻮد در ﻧﮕﺎﻫﺪاري و ﺗﺮﺑﯿﺖ آنﻫﺎ ﻣﻮاﻇﺒﺖ ﮐﺮده و اﻣﻮال آنﻫﺎ را اداره‬

‫ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬
‫ﻣﺎده ‪ - 1189‬ﺗﻌﯿﯿﻦ وﺻﯽ ﺑﺎ وﺟﻮد وﻟﯽ ﻗﻬﺮي‬
‫ﻫﯿﭻ ﯾﮏ از ﭘﺪر و ﺟﺪ ﭘﺪري ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ ﺣﯿﺎت دﯾﮕﺮي ﺑﺮاي ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ ﺧﻮد وﺻﯽ ﻣﻌﯿﻦ ﮐﻨﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده‪ - 1190‬ﺗﻔﻮﯾﺾ ﺣﻖ اﯾﺼﺎء ﺑﻪ وﺻﯽ‬
‫ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﭘﺪر ﯾﺎ ﺟﺪ ﭘﺪري ﺑﻪ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ وﺻﺎﯾﺖ ﻣﻌﯿﻦ ﮐﺮده اﺧﺘﯿﺎر ﺗﻌﯿﯿﻦ وﺻﯽ ﺑﻌﺪاز‬

‫ﻓﻮت ﺧﻮد را ﺑﺮاي ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ ﺑﺪﻫﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده‪ - 1191‬اﻧﻌﺰال وﺻﯽ‬

‫ﻣﻨﻌﺰِل ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﺑﻪ ﻧﮕﺎﻫﺪاري ﯾﺎ ﺗﺮﺑﯿﺖ ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ و ﯾﺎ‬ ‫اﮔﺮ وﺻﯽ ﻣﻨﺼﻮب‬
‫اداره اﻣﻮر او اﻗﺪام ﻧﮑﻨﺪ ﯾﺎ‬ ‫از ﻃﺮف وﻟﯽ ﻗﻬﺮي‬

‫اﻣﺘﻨﺎع از اﻧﺠﺎم وﻇﺎﯾﻒ ﺧﻮد ﻧﻤﺎﯾﺪ‬

‫ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﯽ‬ ‫‪276‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1192‬ﻣﻨﻊ وﻻﯾﺖ ﮐﺎﻓﺮ ﺑﺮ ﻣﺴﻠﻢ‬
‫وﻟﯽ ﻣﺴﻠﻢ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮاي اﻣﻮر ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ ﺧﻮد وﺻﯽ ﻏﯿﺮ ﻣﺴﻠﻢ ﻣﻌﯿﻦ ﮐﻨﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1193‬ﺧﺮوج از ﺣﺠﺮ‪ /‬ﺣﺠﺮ ﻏﯿﺮﻣﺘﺼﻞ‬
‫ﻫﻤﯿﻦ ﮐﻪ ﻃﻔﻞ ﮐﺒﯿﺮ و رﺷﯿﺪ ﺷﺪ از ﺗﺤﺖ وﻻﯾﺖ ﺧﺎرج ﻣﯽﺷﻮد و اﮔﺮ ﺑﻌﺪاً ﺳﻔﯿﻪ ﯾﺎ ﻣﺠﻨﻮن ﺷﻮد‬

‫ﻗﯿﻤﯽ ﺑﺮاي او ﻣﻌﯿﻦ ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1194‬اوﻟﯿﺎء ﺧﺎص‬
‫ﭘﺪر و‬

‫وﻟﯽ ﺧﺎص ﻃﻔﻞ ﻧﺎﻣﯿﺪه ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬ ‫ﺟﺪ ﭘﺪري و‬

‫وﺻﯽ ﻣﻨﺼﻮب از ﻃﺮف ﯾﮑﯽ از آﻧﺎن‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1195‬اﺣﮑﺎم ﻧﻔﻘﻪ‬
‫اﺣﮑﺎم ﻧﻔﻘﻪ زوﺟﻪ ﻫﻤﺎن اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ از ﺑﺎب اول از ﮐﺘﺎب ﻫﻔﺘﻢ ﻣﻘﺮر ﺷﺪه و ﯾﺎ ﺑﺮ‬

‫ﻃﺒﻖ ﻫﻤﯿﻦ ﻓﺼﻞ ﻣﻘﺮر ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﺻﻌﻮدي ﯾﺎ‬ ‫ﻣﺎده ‪ - 1196‬اﻟﺰام ﺑﻪ اﻧﻔﺎق اﻗﺎرب ﻧﺴﺒﯽ‬
‫ﻧﺰوﻟﯽ‬ ‫در رواﺑﻂ ﺑﯿﻦ اﻗﺎرب ﻓﻘﻂ اَﻗﺎرِب ﻧﺴﺒﯽ در ﺧﻂ ﻋﻤﻮدي اﻋﻢ از‬

‫ﻣﻠﺰم ﺑﻪ اﻧﻔﺎق ﯾﮑﺪﯾﮕﺮﻧﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪277‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1197‬ﺷﺮاﯾﻂ اﺳﺘﺤﻘﺎق ﻧﻔﻘﻪ‬
‫ﮐﺴﯽ ﻣﺴﺘﺤﻖ ﻧﻔﻘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺪار ﺑﻮده و ﻧﺘﻮاﻧﺪ ﺑﻪ وﺳﯿﻠﻪ اﺷﺘﻐﺎل ﺑﻪ ﺷﻐﻠﯽ وﺳﺎﯾﻞ ﻣﻌﯿﺸﺖ ﺧﻮد را‬

‫ﻓﺮاﻫﻢ ﺳﺎزد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1198‬ﺷﺮاﯾﻂ اﻟﺰام ﺑﻪ اﻧﻔﺎق‬
‫ﮐﺴﯽ ﻣﻠﺰم ﺑﻪ اﻧﻔﺎق اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺘﻤﮑﻦ از دادن ﻧﻔﻘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﯾﻌﻨﯽ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﻧﻔﻘﻪ ﺑﺪﻫﺪ ﺑﺪون اﯾﻨﮑﻪ از اﯾﻦ‬
‫ﺣﯿﺚ در وﺿﻊ ﻣﻌﯿﺸﺖ ﺧﻮد دﭼﺎر ﻣﻀﯿﻘﻪ ﮔﺮدد‪ .‬ﺑﺮاي ﺗﺸﺨﯿﺺ ﺗﻤﮑﻦ ﺑﺎﯾﺪ ﮐﻠﯿﻪ ﺗﻌﻬﺪات و وﺿﻊ‬

‫زﻧﺪﮔﺎﻧﯽ ﺷﺨﺼﯽ او در ﺟﺎﻣﻌﻪ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1199‬ﺧﻮﯾﺸﺎن ﻣﻠﺰم ﺑﻪ اﻧﻔﺎق‪ /‬ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺗﻘﺪم و ﺗﺄﺧﺮ‬

‫ﺑﺮﻋﻬﺪه ﭘﺪر اﺳﺖ‪،‬‬ ‫ﻧﻔﻘﻪ اوﻻد‬

‫ﭘﺲ از ﻓﻮت ﭘﺪر ﯾﺎ ﻋﺪم ﻗﺪرت او ﺑﻪ اﻧﻔﺎق‪ ،‬ﺑﻪ ﻋﻬﺪه اﺟﺪاد ﭘﺪري اﺳﺖ ﺑﺎ‬
‫رﻋﺎﯾﺖ اﻻﻗﺮب ﻓﺎﻻﻗﺮب‪،‬‬

‫در ﺻﻮرت ﻧﺒﻮدن ﭘﺪر و اﺟﺪاد و ﯾﺎ ﻋﺪم ﻗﺪرت آنﻫﺎ‪ ،‬ﻧﻔﻘﻪ ﺑﺮﻋﻬﺪه ﻣﺎدر اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻫﺮﮔﺎه ﻣﺎدر ﻫﻢ زﻧﺪه و ﻗﺎدر ﺑﻪ اﻧﻔﺎق ﻧﺒﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﺎ رﻋﺎﯾﺖ اﻻﻗﺮب ﻓﺎﻻﻗﺮب‪ ،‬ﺑﻪ‬
‫ﻋﻬﺪه اﺟﺪاد و ﺟﺪات ﻣﺎدري و ﺟﺪات ﭘﺪري واﺟﺐاﻟﻨﻔﻘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده‪ - 1200‬ﻧﻔﻘﻪ اﺑﻮﯾﻦ اﺟﺪاد‬

‫ﻧﻔﻘﻪ اﺑﻮﯾﻦ ﺑﺎ رﻋﺎﯾﺖ اﻻﻗﺮب ﻓﺎﻻﻗﺮب ﺑﻪ ﻋﻬﺪه اوﻻد و‬
‫اﺳﺖ‪.‬‬

‫اوﻻ ‪‬د اوﻻد‬

‫ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﯽ‬ ‫‪278‬‬
‫ﻣﺎده‪ - 1201‬ﺗﻌﺪد اﻧﻔﺎق ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن‬

‫ﻫﻢ در ﺧﻂ ﻋﻤﻮدي ﺻﻌﻮدي‬ ‫ﻫﺮﮔﺎه ﯾﮏ ﻧﻔﺮ‬

‫و ﻫﻢ در ﺧﻂ ﻋﻤﻮدي ﻧﺰوﻟﯽ‬

‫اﻗﺎرب داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ از ﺣﯿﺚ اﻟﺰام ﺑﻪ اﻧﻔﺎق در درﺟﻪ ﻣﺴﺎوي ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻧﻔﻘﻪ او را ﺑﺎﯾﺪ اﻗﺎرب‬
‫ﻣﺰﺑﻮر ﺑﻪ ﺣﺼﻪ ﻣﺘﺴﺎوي ﺗﺄدﯾﻪ ﮐﻨﻨﺪ ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ‪ ،‬اﮔﺮ ﻣﺴﺘﺤﻖ ﻧﻔﻘﻪ‬

‫داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻧﻔﻘﻪ او را ﺑﺎﯾﺪ ﭘﺪر و اوﻻد او ﻣﺘﺴﺎوﯾﺎً ﺗﺄدﯾﻪ‬ ‫ﭘﺪر و ﻣﺎدر‬
‫ﮐﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺑﺪون اﯾﻨﮑﻪ ﻣﺎدر ﺳﻬﻤﯽ ﺑﺪﻫﺪ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ‪ ،‬اﮔﺮ‬ ‫و اوﻻد ﺑﻼﻓﺼﻞ‬

‫ﻣﺴﺘﺤﻖ ﻧﻔﻘﻪ‬

‫داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻧﻔﻘﻪ او را ﺑﺎﯾﺪ ﻣﺎدر و اوﻻد‬ ‫ﻣﺎدر‬
‫ﻣﺘﺴﺎوﯾﺎً ﺑﺪﻫﻨﺪ‪.‬‬ ‫و اوﻻد ﺑﻼﻓﺼﻞ‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1202‬ﺗﻘﺪم اﻗﺎرب ﻧﺰوﻟﯽ ﺑﺮ ﺻﻌﻮدي در ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻧﻔﻘﻪ‬
‫اﮔﺮ اَﻗﺎرِب واﺟﺐاﻟﻨﻔﻘﻪ ﻣﺘﻌﺪد ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﻣﻨﻔﻖ ﻧﺘﻮاﻧﺪ ﻧﻔﻘﻪ ﻫﻤﻪ آنﻫﺎ را ﺑﺪﻫﺪ‪،‬‬

‫اﻗﺎرِب در ﺧﻂ ﻋﻤﻮدي ﻧﺰوﻟﯽ‬
‫ﻣﻘﺪم ﺑﺮ‬

‫اﻗﺎرب در ﺧﻂ ﻋﻤﻮدي ﺻﻌﻮدي ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪279‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1203‬ﺗﻘﺪم زوﺟﻪ ﺑﺮ دﯾﮕﺮان‬
‫در ﺻﻮرت ﺑﻮدن زوﺟﻪ و ﯾﮏ ﯾﺎ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ واﺟﺐاﻟﻨﻔﻘﻪ دﯾﮕﺮ زوﺟﻪ ﻣﻘﺪم ﺑﺮ ﺳﺎﯾﺮﯾﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1204‬ارﮐﺎن ﻧﻔﻘﻪ‬

‫ﻣﺴﮑﻦ و‬

‫ﺑﻪ ﻗﺪر رﻓﻊ ﺣﺎﺟﺖ ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ‬ ‫اﻟﺒﺴﻪ و‬ ‫ﻧﻔﻘﻪ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از‬
‫درﺟﻪ اﺳﺘﻄﺎﻋﺖ ﻣﻨﻔﻖ‪.‬‬ ‫ﻏﺬا و‬

‫اﺛﺎثاﻟﺒﯿﺖ‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1205‬اﺟﺒﺎر ﻏﺎﯾﺐ و ﻣﺴﺘﻨﮑﻒ‬
‫در ﻣﻮارد ﻏﯿﺒﺖ ﯾﺎ اﺳﺘﻨﮑﺎف از ﭘﺮداﺧﺖ ﻧﻔﻘﻪ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﻟﺰام ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﭘﺮداﺧﺖ ﻧﻔﻘﻪ ﺑﺮﻋﻬﺪه اوﺳﺖ‬
‫ﻣﻤﮑﻦ ﻧﺒﺎﺷﺪ دادﮔﺎه ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﺒﻪ اﻓﺮاد واﺟﺐاﻟﻨﻔﻘﻪ ﺑﻪ ﻣﻘﺪار ﻧﻔﻘﻪ از اﻣﻮال ﻏﺎﯾﺐ ﯾﺎ ﻣﺴﺘﻨﮑﻒ در‬
‫اﺧﺘﯿﺎر آﻧﻬﺎ ﯾﺎ ﻣﺘﮑﻔﻞ ﻣﺨﺎرج آﻧﺎن ﻗﺮار دﻫﺪ و در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ اﻣﻮال ﻏﺎﯾﺐ ﯾﺎ ﻣﺴﺘﻨﮑﻒ در اﺧﺘﯿﺎر ﻧﺒﺎﺷﺪ‬
‫ﻫﻤﺴﺮ وي ﯾﺎ دﯾﮕﺮي ﺑﺎ اﺟﺎزه دادﮔﺎه ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻧﻔﻘﻪ را ﺑﻪﻋﻨﻮان ﻗﺮض ﺑﭙﺮدازﻧﺪ و از ﺷﺨﺺ ﻏﺎﯾﺐ ﯾﺎ‬

‫ﻣﺴﺘﻨﮑﻒ ﻣﻄﺎﻟﺒﻪ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1206‬ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ ﻣﻄﺎﻟﺒﻪ ﻧﻔﻘﻪ ﮔﺬﺷﺘﻪ زوﺟﻪ‪ /‬ﻧﻔﻘﻪ اﻗﺎرب ﺑﺮاي آﯾﻨﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫زوﺟﻪ در ﻫﺮ ﺣﺎل ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮاي ﻧﻔﻘﻪ زﻣﺎن ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺧﻮد اﻗﺎﻣﻪ دﻋﻮي ﻧﻤﺎﯾﺪ و ﻃﻠﺐ او از ﺑﺎﺑﺖ ﻧﻔﻘﻪ‬
‫ﻣﺰﺑﻮر ﻃﻠﺐ ﻣﻤﺘﺎز ﺑﻮده و در ﺻﻮرت ‪‬اﻓﻼس ﯾﺎ ورﺷﮑﺴﺘﮕﯽ ﺷﻮﻫﺮ‪ ،‬زن ﻣﻘﺪم ﺑﺮ ُﻏﺮﻣﺎ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪،‬‬

‫وﻟﯽ اﻗﺎرب ﻓﻘﻂ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آﺗﯿﻪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻣﻄﺎﻟﺒﻪ ﻧﻔﻘﻪ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪.‬‬

‫ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﯽ‬ ‫‪280‬‬
‫ﻣﺎده ‪ - 1207‬ﻣﺤﺠﻮران‬

‫اﺷﺨﺎص ذﯾﻞ ﻣﺤﺠﻮر و از ﺗﺼﺮف در اﻣﻮال و ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﯽ ﺧﻮد ﻣﻤﻨﻮع ﻫﺴﺘﻨﺪ‪:‬‬

‫‪ -1‬ﺻﻐﺎر‬

‫‪ -2‬اﺷﺨﺎص ﻏﯿﺮ رﺷﯿﺪ‬

‫‪ -3‬ﻣﺠﺎﻧﯿﻦ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1208‬ﻏﯿﺮرﺷﯿﺪ‬
‫ﻏﯿﺮ رﺷﯿﺪ ﮐﺴﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﺼﺮﻓﺎت او در اﻣﻮال و ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﯽ ﺧﻮد ﻋﻘﻼﯾﯽ ﻧﺒﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1209‬ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﻗﺎﻧﻮن اﺻﻼﺣﯽ ‪ 1370/8/14‬ﺣﺬف ﺷﺪ‪.‬‬

‫ﺟﻨﻮن ﯾﺎ‬ ‫ﻣﺎده‪ - 1210‬رﺷﺪ و اﺛﺒﺎت آن‪ /‬ﺳﻦ ﺑﻠﻮغ‬
‫ﻋﺪم رﺷﺪ‬ ‫ﻫﯿﭻ ﮐﺲ را ﻧﻤﯽﺗﻮان ﺑﻌﺪ از رﺳﯿﺪن ﺑﻪ ﺳﻦ ﺑﻠﻮغ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان‬

‫ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﻋﺪم رﺷﺪ ﯾﺎ‬ ‫ﻣﺤﺠﻮر ﻧﻤﻮد ﻣﮕﺮ آﻧﮑﻪ‬
‫ﺟﻨﻮن او‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪281‬‬
‫ﺗﺒﺼﺮه‪- 1‬‬

‫در ﭘﺴﺮ ‪ 15‬ﺳﺎل ﺗﻤﺎم ﻗﻤﺮي‬ ‫ﺳﻦ ﺑﻠﻮغ‬

‫اﺳﺖ‪.‬‬
‫و در دﺧﺘﺮ ‪ 9‬ﺳﺎل ﺗﻤﺎم ﻗﻤﺮي‬

‫ﺗﺒﺼﺮه ‪- 2‬‬
‫اﻣﻮال ﺻﻐﯿﺮي را ﮐﻪ ﺑﺎﻟﻎ ﺷﺪه اﺳﺖ در ﺻﻮرﺗﯽ ﻣﯽﺗﻮان ﺑﻪ او داد ﮐﻪ رﺷﺪ او ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده‪ - 1211‬ﺟﻨﻮن‬
‫ﺟﻨﻮن ﺑﻪ ﻫﺮ درﺟﻪ ﮐﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻮﺟﺐ ﺣﺠﺮ اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﻃﻞ و ﺑﻼاﺛﺮ اﺳﺖ‬ ‫اﻣﻮال و‬ ‫ﻣﺎده ‪ - 1212‬ﺣﺠﺮ ﺻﻐﯿﺮ‬
‫ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﯽ او‬ ‫اﻋﻤﺎل و اﻗﻮال ﺻﻐﯿﺮ ﺗﺎ ﺣﺪي ﮐﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ‬

‫ﻗﺒﻮل ﻫ‪‬ﺒﻪ و‬ ‫ﻣﻊذﻟﮏ ﺻﻐﯿﺮ ﻣﻤﯿﺰ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺗﻤﻠﮏ‬
‫‪‬ﺻﻠﺢ ﺑﻼ ﻋ‪ ‬ﻮض و‬ ‫ﺑﻼ ‪‬ﻋﻮ‪‬ض ﮐﻨﺪ ﻣﺜﻞ‬
‫‪‬ﺣﯿﺎزت ﻣﺒﺎﺣﺎت‪.‬‬

‫ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﯽ‬ ‫‪282‬‬
‫ﻣﺎده ‪ - 1213‬ﺣﺠﺮ ﻣﺠﻨﻮن داﯾﻤﯽ و ادواري‬

‫ﻣﺠﻨﻮن داﺋﻤﯽ ﻣﻄﻠﻘ ًﺎ‬
‫و ﻣﺠﻨﻮن ادواري در ﺣﺎل ﺟﻨﻮن‬

‫ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﻫﯿﭻ ﺗﺼﺮﻓﯽ در اﻣﻮال و ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﯽ ﺧﻮد ﺑﻨﻤﺎﯾﺪ وﻟﻮ ﺑﺎ اﺟﺎزه وﻟﯽ ﯾﺎ ﻗﯿﻢ ﺧﻮد‪،‬‬
‫ﻟﮑﻦ اﻋﻤﺎل ﺣﻘﻮﻗﯽ ﮐﻪ ﻣﺠﻨﻮن ادواري در ﺣﺎل اﻓﺎﻗﻪ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﻧﺎﻓﺬ اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﺸﺮوط ﺑﺮ آﻧﮑﻪ اﻓﺎﻗﻪ‬

‫او ﻣﺴﻠﻢ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1214‬ﻋﺪم ﻧﻔﻮذ ﻣﻌﺎﻣﻼت ﻏﯿﺮرﺷﯿﺪ‬

‫ﺑﺎ اﺟﺎزه وﻟﯽ ﯾﺎ‬ ‫ﻣﻌﺎﻣﻼت و ﺗﺼﺮﻓﺎت ﻏﯿﺮ رﺷﯿﺪ در اﻣﻮال ﺧﻮد ﻧﺎﻓﺬ ﻧﯿﺴﺖ ﻣﮕﺮ‬
‫ﻗﯿﻢ او‬

‫ﻗﺒ ًﻼ داده ﺷﺪه‬ ‫اﻋﻢ از اﯾﻨﮑﻪ اﯾﻦ اﺟﺎزه‬
‫ﺑﺎﺷﺪ ﯾﺎ‬

‫ﺑﻌﺪ از اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻞ‪.‬‬

‫ﻣﻊذﻟﮏ ﺗﻤﻠﮑﺎت ﺑﻼ ‪‬ﻋ ‪‬ﻮض از ﻫﺮ ﻗﺒﯿﻞ ﮐﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺪون اﺟﺎزه ﻫﻢ ﻧﺎﻓﺬ اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1215‬ﻋﺪم ﻣﺴﺆوﻟﯿﺖ ﺻﻐﯿﺮ ﻏﯿﺮﻣﻤﯿﺰ و ﻣﺠﻨﻮن در ﻣﻮرد ﻣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ او داده ﺷﺪه‬
‫اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻫﺮﮔﺎه ﮐﺴﯽ ﻣﺎﻟﯽ را ﺑﻪ ﺗﺼﺮف ﺻﻐﯿﺮ ﻏﯿﺮ ﻣﻤﯿﺰ و ﯾﺎ ﻣﺠﻨﻮن ﺑﺪﻫﺪ ﺻﻐﯿﺮ ﯾﺎ ﻣﺠﻨﻮن ﻣﺴﺆول ﻧﺎﻗﺺ ﯾﺎ‬
‫ﺗﻠﻒ ﺷﺪن آن ﻣﺎل ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪283‬‬
‫ﻣﺎده ‪ - 1216‬ﻣﺴﺆوﻟﯿﺖ ﻣﺪﻧﯽ ﻣﺤﺠﻮر‬

‫ﻫﺮﮔﺎه ﺻﻐﯿﺮ ﯾﺎ ﻣﺠﻨﻮن ﯾﺎ ﻏﯿﺮ رﺷﯿﺪ ﺑﺎﻋﺚ ﺿﺮر ﻏﯿﺮ ﺷﻮد ﺿﺎﻣﻦ اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1217‬اداره اﻣﻮال ﻣﺤﺠﻮر‬
‫اداره اﻣﻮال ‪‬ﺻﻐﺎر و ﻣﺠﺎﻧﯿﻦ و اﺷﺨﺎص ﻏﯿﺮ رﺷﯿﺪ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه وﻟﯽ ﯾﺎ ﻗﯿﻢ آﻧﺎن اﺳﺖ ﺑﻪ ﻃﻮري ﮐﻪ در ﺑﺎب‬

‫ﺳﻮم از ﮐﺘﺎب ﻫﺸﺘﻢ و ﻣﻮاد ﺑﻌﺪ ﻣﻘﺮر اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1218‬اﺷﺨﺎص ﺗﺤﺖ ﻗﯿﻤﻮﻣﺖ‬

‫ﺑﺮاي اﺷﺨﺎص ذﯾﻞ ﻧﺼﺐ ﻗﯿﻢ ﻣﯽﺷﻮد‪:‬‬

‫ﺑﺮاي ﺻﻐﺎري ﮐﻪ وﻟﯽ ﺧﺎص ﻧﺪارﻧﺪ‪.‬‬

‫ﺑﺮاي ﻣﺠﺎﻧﯿﻦ و اﺷﺨﺎص ﻏﯿﺮ رﺷﯿﺪ ﮐﻪ ﺟﻨﻮن ﯾﺎ ﻋﺪم رﺷﺪ آنﻫﺎ ﻣﺘﺼﻞ ﺑﻪ زﻣﺎن ‪‬ﺻ َﻐﺮ‬
‫آنﻫﺎ ﺑﻮده و وﻟﯽ ﺧﺎص ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬

‫ﺑﺮاي ﻣﺠﺎﻧﯿﻦ و اﺷﺨﺎص ﻏﯿﺮ رﺷﯿﺪ ﮐﻪ ﺟﻨﻮن ﯾﺎ ﻋﺪم رﺷﺪ آنﻫﺎ ﻣﺘﺼﻞ ﺑﻪ زﻣﺎن ‪‬ﺻﻐﺮ‬
‫آنﻫﺎ ﻧﺒﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1219‬ﺗﮑﻠﯿﻒ ﭘﺪر و ﻣﺎدر در اﻋﻼم ﺑﻪ دادﺳﺘﺎن‬
‫ﻫﺮﯾﮏ از اﺑﻮﯾﻦ ﻣﮑﻠﻒ اﺳﺖ در ﻣﻮاردي ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﻣﺎده ﻗﺒﻞ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺮاي اوﻻد آنﻫﺎ ﻗﯿﻢ ﻣﻌﯿﻦ ﺷﻮد‬
‫ﻣﺮاﺗﺐ را ﺑﻪ دادﺳﺘﺎن ﺣﻮزه اﻗﺎﻣﺖ ﺧﻮد و ﯾﺎ ﺑﻪ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪه او اﻃﻼع داده‪ ،‬از او ﺗﻘﺎﺿﺎ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ اﻗﺪام ﻻزم‬

‫ﺑﺮاي ﻧﺼﺐ ﻗﯿﻢ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آورد‪.‬‬

‫ﻣﺎده‪ - 1220‬ﺗﮑﻠﯿﻒ اﻗﺮﺑﺎي ﻣﺤﺠﻮر‬
‫در ﺻﻮرت ﻧﺒﻮدن ﻫﯿﭻ ﯾﮏ از اﺑﻮﯾﻦ ﯾﺎ ﻋﺪم اﻃﻼع آنﻫﺎ اﻧﺠﺎم ﺗﮑﻠﯿﻒ ﻣﻘﺮر در ﻣﺎده ﻗﺒﻞ ﺑﻪ ﻋﻬﺪه‬

‫َاﻗﺮﺑﺎﯾﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺷﺨﺺ ﻣﺤﺘﺎج ﺑﻪ ﻗﯿﻢ در ﯾﮏ ﺟﺎ زﻧﺪﮔﯽ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪.‬‬

‫ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﯽ‬ ‫‪284‬‬

‫ﻣﺎده‪ - 1221‬ﺗﮑﻠﯿﻒ ﻫﻤﺴﺮ ﻣﺤﺠﻮر‬
‫اﮔﺮ ﮐﺴﯽ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﻣﺎده ‪ 1218‬ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺮاي او ﻧﺼﺐ ﻗﯿﻢ ﺷﻮد زن ﯾﺎ ﺷﻮﻫﺮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ زوج ﯾﺎ زوﺟﻪ‬

‫ﻧﯿﺰ ﻣﮑﻠﻒ ﺑﻪ اﻧﺠﺎم ﺗﮑﻠﯿﻒ ﻣﻘﺮر در ﻣﺎده ‪ 1219‬ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1222‬دادﮔﺎه ﺻﺎﻟﺢ ﺑﺮاي ﻧﺼﺐ ﻗﯿﻢ‬
‫در ﻫﺮ ﻣﻮردي ﮐﻪ دادﺳﺘﺎن ﺑﻪ ﻧﺤﻮي از اﻧﺤﺎء ﺑﻪ وﺟﻮد ﺷﺨﺼﯽ ﮐﻪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻣﺎده ‪ 1218‬ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺮاي او‬
‫ﻧﺼﺐ ﻗﯿﻢ ﺷﻮد ﻣﺴﺒﻮق ﮔﺮدﯾﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ دادﮔﺎه ﻣﺪﻧﯽ ﺧﺎص رﺟﻮع و اﺷﺨﺎﺻﯽ را ﮐﻪ ﺑﺮاي ﻗﯿﻤﻮﻣﺖ‬

‫ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﯽداﻧﺪ ﺑﻪ آن دادﮔﺎه ﻣﻌﺮﻓﯽ ﮐﻨﺪ‪.‬‬
‫دادﮔﺎه ﻣﺪﻧﯽ ﺧﺎص از ﻣﯿﺎن اﺷﺨﺎص ﻣﺰﺑﻮر ﯾﮏ ﯾﺎ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ را ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻗﯿﻢ ﻣﻌﯿﻦ و ﺣﮑﻢ ﻧﺼﺐ او را‬
‫ﺻﺎدر ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﻧﯿﺰ دادﮔﺎه ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻗﯿﻢ ﯾﮏ ﯾﺎ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ را ﺑﻪﻋﻨﻮان ﻧﺎﻇﺮ ﻣﻌﯿﻦ ﻧﻤﺎﯾﺪ در اﯾﻦ‬
‫ﺻﻮرت دادﮔﺎه ﺑﺎﯾﺪ ﺣﺪود اﺧﺘﯿﺎرات ﻧﺎﻇﺮ را ﺗﻌﯿﯿﻦ ﮐﻨﺪ‪ .‬اﮔﺮ دادﮔﺎه ﻣﺪﻧﯽ ﺧﺎص اﺷﺨﺎﺻﯽ را ﮐﻪ ﻣﻌﺮﻓﯽ‬

‫ﺷﺪهاﻧﺪ ﻣﻌﺘﻤﺪ ﻧﺪﯾﺪ‪ ،‬اﺷﺨﺎص دﯾﮕﺮي را از دادﺳﺮا ﺧﻮاﻫﺪ ﺧﻮاﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1223‬آﯾﯿﻦ دادرﺳﯽ ﺑﻪ ﺟﻨﻮن و ﺳﻔﻪ‬
‫در ﻣﻮرد ﻣﺠﺎﻧﯿﻦ دادﺳﺘﺎن ﺑﺎﯾﺪ ﻗﺒ ًﻼ رﺟﻮع ﺑﻪ ﺧﺒﺮه ﮐﺮده ﻧﻈﺮﯾﺎت ﺧﺒﺮه را ﺑﻪ دادﮔﺎه ﻣﺪﻧﯽ ﺧﺎص‬
‫ارﺳﺎل دارد در ﺻﻮرت اﺛﺒﺎت ﺟﻨﻮن دادﺳﺘﺎن ﺑﻪ داﮔﺎه رﺟﻮع ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺗﺎ ﻧﺼﺐ ﻗﯿﻢ ﺷﻮد در ﻣﻮرد‬
‫اﺷﺨﺎص ﻏﯿﺮ رﺷﯿﺪ ﻧﯿﺰ دادﺳﺘﺎن ﻣﮑﻠﻒ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻗﺒﻼً ﺑﻪ وﺳﯿﻠﻪ ﻣﻄﻠﻌﯿﻦ اﻃﻼﻋﺎت ﮐﺎﻓﯿﻪ در ﺑﺎب‬
‫ﺳﻔﺎﻫﺖ او ﺑﺪﺳﺖ آورده و در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﺳﻔﺎﻫﺖ را ﻣﺴﻠﻢ دﯾﺪ در دادﮔﺎه ﻣﺪﻧﯽ ﺧﺎص اﻗﺎﻣﻪ دﻋﻮي‬

‫ﻧﻤﺎﯾﺪ و ﭘﺲ از ﺻﺪور ﺣﮑﻢ ﻋﺪم رﺷﺪ ﺑﺮاي ﻧﺼﺐ ﻗﯿﻢ ﺑﻪ دادﮔﺎه رﺟﻮع ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1224‬وﻇﯿﻔﻪ دادﺳﺘﺎن در ﺣﻔﻆ و ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ اﻣﻮال ﻣﺤﺠﻮران‬

‫ﻣﺎدام ﮐﻪ ﺑﺮاي آنﻫﺎ ﻗﯿﻢ ﻣﻌﯿﻦ ﻧﺸﺪه‬ ‫ﺻﻐﺎر و‬ ‫ﺣﻔﻆ و ﻧﻈﺎرت در اﻣﻮال‬
‫ﻣﺠﺎﻧﯿﻦ و‬

‫اﺷﺨﺎص ﻏﯿﺮ رﺷﯿﺪ‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪285‬‬

‫ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﻣﺪﻋﯽاﻟﻌﻤﻮم ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻃﺮز ﺣﻔﻆ و ﻧﻈﺎرت ﻣﺪﻋﯽاﻟﻌﻤﻮم ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﻧﻈﺎﻣﻨﺎﻣﻪ وزارت‬
‫ﻋﺪﻟﯿﻪ ﻣﻌﯿﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1225‬اﻋﻼن ﺣﺠﺮ‬
‫ﻫﻤﯿﻦ ﮐﻪ ﺣﮑﻢ ﺟﻨﻮن ﯾﺎ ﻋﺪم رﺷﺪ ﯾﮏ ﻧﻔﺮ ﺻﺎدر و ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺤﮑﻤﻪ ﺷﺮع ﺑﺮاي او ﻗﯿﻢ ﻣﻌﯿﻦ ﮔﺮدﯾﺪ‬
‫ﻣﺪﻋﯽاﻟﻌﻤﻮم ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺣﺠﺮ او را ‪‬اﻋﻼن ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ .‬اﻧﺘﺸﺎر ‪‬ﺣﺠﺮ ﻫﺮﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﻧﻈﺮ ﺑﻪ وﺿﻌﯿﺖ داراﯾﯽ او‬

‫ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﻃﺮف ﻣﻌﺎﻣﻼت ﺑﺎﻟﻨﺴﺒﻪ ﻋﻤﺪه واﻗﻊ ﮔﺮدد اﻟﺰاﻣﯽ اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1226‬دﻓﺘﺮ ﺛﺒﺖ ﻣﺤﺠﻮران‬
‫اﺳﺎﻣﯽ اﺷﺨﺎﺻﯽ ﮐﻪ ﺑﻌﺪاز ‪‬ﮐ ‪‬ﺒﺮ و رﺷﺪ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺟﻨﻮن ﯾﺎ ﺳ‪َ ‬ﻔﻪ ‪‬ﻣﺤﺠﻮر ﻣﯽﮔﺮدﻧﺪ ﺑﺎﯾﺪ در دﻓﺘﺮ ﻣﺨﺼﻮص‬

‫ﺛﺒﺖ ﺷﻮد‪ .‬ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺑﻪ دﻓﺘﺮ ﻣﺰﺑﻮر ﺑﺮاي ﻋﻤﻮم آزاد اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1227‬ﻟﺰوم ﻧﺼﺐ ﻗﯿﻢ از ﺳﻮي دادﮔﺎه‬
‫ﻓﻘﻂ ﮐﺴﯽ را ﻣﺤﺎﮐﻢ و ادارات و دﻓﺎﺗﺮ اﺳﻨﺎد رﺳﻤﯽ ﺑﻪ ﻗﯿﻤﻮﻣﺖ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﮐﻪ ﻧﺼﺐ او ﻣﻄﺎﺑﻖ‬

‫ﻗﺎﻧﻮن ﺗﻮﺳﻂ دادﮔﺎه ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻣﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1228‬ﻧﺼﺐ ﻗﯿﻢ در ﺧﺎرج از ﮐﺸﻮر‬
‫در ﺧﺎرج اﯾﺮان ﮐﻨﺴﻮل اﯾﺮان و ﯾﺎ ﺟﺎﻧﺸﯿﻦ وي ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﯾﺮاﻧﯿﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻣﺎده‬
‫‪ 1218‬ﺑﺮاي آنﻫﺎ ﻗﯿﻢ ﻧﺼﺐ ﺷﻮد و در ﺣﻮزه ﻣﺄﻣﻮرﯾﺖ او ﺳﺎﮐﻦ ﯾﺎ ﻣﻘﯿﻢاﻧﺪ ﻣﻮﻗﺘﺎً ﻧﺼﺐ ﻗﯿﻢ ﮐﻨﺪ و ﺑﺎﯾﺪ‬
‫ﺗﺎ ده روز ﭘﺲ از ﻧﺼﺐ ﻗﯿﻢ ﻣﺪارك ﻋﻤﻞ ﺧﻮد را ﺑﻪ وﺳﯿﻠﻪ وزارت اﻣﻮر ﺧﺎرﺟﻪ ﺑﻪ وزارت دادﮔﺴﺘﺮي‬
‫ﺑﻔﺮﺳﺘﺪ‪ .‬ﻧﺼﺐ ﻗﯿﻢ ﻣﺰﺑﻮر وﻗﺘﯽ ﻗﻄﻌﯽ ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ دادﮔﺎه ﻣﺪﻧﯽ ﺧﺎص ﺗﻬﺮان ﺗﺼﻤﯿﻢ ﮐﻨﺴﻮل ﯾﺎ‬

‫ﺟﺎﻧﺸﯿﻦ او را ﺗﻨﻔﯿﺬ ﮐﻨﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1229‬وﻇﺎﯾﻒ و اﺧﺘﯿﺎرات ﻣﺄﻣﻮران ﮐﻨﺴﻮﻟﯽ‬
‫وﻇﺎﯾﻒ و اﺧﺘﯿﺎراﺗﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﻗﻮاﻧﯿﻦ و ﻧﻈﺎﻣﺎت ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ در ﻣﻮرد دﺧﺎﻟﺖ ﻣﺪﻋﯿﺎن ﻋﻤﻮﻣﯽ در اﻣﻮر‬
‫ﺻﻐﺎر و ﻣﺠﺎﻧﯿﻦ و اﺷﺨﺎص ﻏﯿﺮرﺷﯿﺪ ﻣﻘﺮر اﺳﺖ در ﺧﺎرج اﯾﺮان ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﻣﺄﻣﻮرﯾﻦ ﻗﻨﺴﻮﻟﯽ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪.‬‬

‫ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﯽ‬ ‫‪286‬‬

‫ﻣﺎده‪ - 1230‬ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻗﺮاردادﻫﺎي ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ‬
‫اﮔﺮ در ﻋﻬﻮد و ﻗﺮاردادﻫﺎي ﻣﻨﻌﻘﺪه ﺑﯿﻦ دوﻟﺖ اﯾﺮان و دوﻟﺘﯽ ﮐﻪ ﻣﺄﻣﻮر ﻗﻨﺴﻮﻟﯽ ﻣﺄﻣﻮرﯾﺖ ﺧﻮد را در‬
‫ﻣﻤﻠﮑﺖ آن دوﻟﺖ اﺟﺮا ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺗﺮﺗﯿﺒﯽ ﺑﺮﺧﻼف ﻣﻘﺮرات دو ﻣﺎده ﻓﻮق اﺗﺨﺎذ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺄﻣﻮرﯾﻦ ﻣﺬﮐﻮر‬

‫ﻣﻔﺎد آن دو ﻣﺎده را ﺗﺎ ﺣﺪي ﮐﻪ ﺑﺎ ﻣﻘﺮرات ﻋﻬﺪﻧﺎﻣﻪ ﯾﺎ ﻗﺮارداد ﻣﺨﺎﻟﻒ ﻧﺒﺎﺷﺪ اﺟﺮا ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﮐﺮد‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪287‬‬
‫ﻣﺎده‪ - 1231‬ﻣﺤﺮوﻣﺎن از ﻗﯿﻤﻮﻣﺖ‬

‫اﺷﺨﺎص ذﯾﻞ ﻧﺒﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻗﯿﻤﻮﻣﺖ ﻣﻌﯿﻦ ﺷﻮﻧﺪ‪:‬‬

‫‪ -1‬ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺧﻮد ﺗﺤﺖ وﻻﯾﺖ ﯾﺎ ﻗﯿﻤﻮﻣﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬

‫‪ -2‬ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ارﺗﮑﺎب ﺟﻨﺎﯾﺖ ﯾﺎ ﯾﮑﯽ از ﺟﻨﺤﻪﻫﺎي ذﯾﻞ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺣﮑﻢ‬
‫ﻗﻄﻌﯽ ﻣﺤﮑﻮم ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺳﺮﻗﺖ‪،‬‬
‫ﺧﯿﺎﻧﺖ در اﻣﺎﻧﺖ‪،‬‬
‫ﮐﻼﻫﺒﺮداري‪،‬‬
‫اﺧﺘﻼس‪،‬‬
‫ﻫﺘﮏ ﻧﺎﻣﻮس ﯾﺎ‬
‫ﻣﻨﺎﻓﯿﺎت ﻋﻔﺖ‪،‬‬

‫ﺟﻨﺤﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻃﻔﺎل‪،‬‬
‫ورﺷﮑﺴﺘﮕﯽ ﺑﻪ ﺗﻘﺼﯿﺮ‪.‬‬
‫‪ -3‬ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺣﮑﻢ ورﺷﮑﺴﺘﮕﯽ آﻧﻬﺎ ﺻﺎدر و ﻫﻨﻮز ﻋﻤﻞ ورﺷﮑﺴﺘﮕﯽ آﻧﻬﺎ ﺗﺼﻔﯿﻪ‬

‫ﻧﺸﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ -4‬ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ ﻓﺴﺎد اﺧﻼق ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬

‫‪ -5‬ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺧﻮد ﯾﺎ اﻗﺮﺑﺎي ﻃﺒﻘﻪ اول او دﻋﻮاﯾﯽ ﺑﺮ ﻣﺤﺠﻮر داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﯽ‬ ‫‪288‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1232‬ﺗﻘﺪم ﺧﻮﯾﺸﺎن ﻣﺤﺠﻮر‬
‫ﺑﺎ داﺷﺘﻦ ﺻﻼﺣﯿﺖ ﺑﺮاي ﻗﯿﻤﻮﻣﺖ َاﻗﺮﺑﺎي ‪‬ﻣﺤﺠﻮر ﻣﻘﺪم ﺑﺮ ﺳﺎﯾﺮﯾﻦ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1233‬ﻟﺰوم اﺟﺎزه ﺷﻮﻫﺮ ﺑﺮاي ﻗﯿﻤﻮﻣﺖ زن‬
‫زن ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺪون رﺿﺎﯾﺖ ﺷﻮﻫﺮ ﺧﻮد ﺳﻤﺖ ﻗﯿﻤﻮﻣﺖ را ﻗﺒﻮل ﮐﻨﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1234‬اﻣﮑﺎن ﺗﻔﮑﯿﮏ وﻇﺎﯾﻒ ﻗﯿﻤﺎن‬
‫در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﻣﺤﮑﻤﻪ ﺑﯿﺶ از ﯾﮏ ﻧﻔﺮ را ﺑﺮاي ﻗﯿﻤﻮﻣﺖ ﻣﻌﯿﻦ ﮐﻨﺪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ وﻇﺎﯾﻒ آنﻫﺎ را ﺗﻔﮑﯿﮏ‬

‫ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1235‬ﺻﻼﺣﯿﺖ ﻋﺎم‬
‫ﻣﻮاﻇﺒﺖ ﺷﺨﺺ ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ و ﻧﻤﺎﯾﻨﺪﮔﯽ ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ او در ﮐﻠﯿﻪ اﻣﻮر ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺑﻪ اﻣﻮال و ﺣﻘﻮق ﻣﺎﻟﯽ او ﺑﺎ‬

‫ﻗﯿﻢ اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1236‬دادن ﺻﻮرت ﺟﺎﻣﻊ از داراﯾﯽ ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ‬
‫ﻗﯿﻢ ﻣﮑﻠﻒ اﺳﺖ ﻗﺒﻞ از ﻣﺪاﺧﻠﻪ در اﻣﻮر ﻣﺎﻟﯽ ﻣﻮﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺻﻮرت ﺟﺎﻣﻌﯽ از ﮐﻠﯿﻪ داراﯾﯽ او ﺗﻬﯿﻪ ﮐﺮده‬
‫ﯾﮏ ﻧﺴﺨﻪ از آن را ﺑﻪ اﻣﻀﺎي ﺧﻮد ﺑﺮاي دادﺳﺘﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ در ﺣﻮزه آن ﺳﮑﻮﻧﺖ دارد ﺑﻔﺮﺳﺘﺪ و‬

‫دادﺳﺘﺎن ﯾﺎ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪه او ﺑﺎﯾﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﯿﺰان داراﯾﯽ ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﻻزﻣﻪ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آورد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1237‬ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﺨﺎرج ﺳﺎﻟﯿﺎﻧﻪ ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ‬

‫ﻣﺪﻋﯽاﻟﻌﻤﻮم ﯾﺎ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪه او ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻌﺪاز ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺻﻮرت داراﯾﯽ ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ‬

‫ﻣﺒﻠﻐﯽ را ﮐﻪ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﻣﺨﺎرج ﺳﺎﻟﯿﺎﻧﻪ ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻟﻎ ﺑﺮ آن ﮔﺮدد و‬

‫ﻣﺒﻠﻐﯽ را ﮐﻪ ﺑﺮاي اداره ﮐﺮدن داراﯾﯽ ﻣﺰﺑﻮر ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﻻزم ﺷﻮد ﻣﻌﯿﻦ ﻧﻤﺎﯾﺪ‬

‫ﻗﯿﻢ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﯿﺶ از ﻣﺒﺎﻟﻎ ﻣﺰﺑﻮر ﺧﺮج ﮐﻨﺪ ﻣﮕﺮ ﺑﺎ ﺗﺼﻮﯾﺐ ﻣﺪﻋﯽاﻟﻌﻤﻮم‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪289‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1238‬ﺿﻤﺎن ﻗﯿﻢ‬
‫ﻗﯿﻤﯽ ﮐﻪ ﺗﻘﺼﯿﺮ در ﺣﻔﻆ ﻣﺎل ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ ﺑﻨﻤﺎﯾﺪ ﻣﺴﺆول ﺿﺮر و ﺧﺴﺎرﺗﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ از ﻧﻘﺼﺎن ﯾﺎ ﺗﻠﻒ آن‬

‫ﻣﺎل ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪه اﮔﺮ ﭼﻪ ﻧﻘﺼﺎن ﯾﺎ ﺗﻠﻒ ﻣﺴﺘﻨﺪ ﺑﻪ ﺗﻔﺮﯾﻂ ﯾﺎ ﺗﻌﺪي ﻗﯿﻢ ﻧﺒﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1239‬ﻣﺴﺆوﻟﯿﺖ ﻧﺎﺷﯽ از ﻧﻘﺺ ﺻﻮرت داراﯾﯽ‬
‫ﻫﺮﮔﺎه ﻣﻌﻠﻮم ﺷﻮد ﮐﻪ ﻗﯿﻢ ﻋﺎﻣﺪ ًا ﻣﺎﻟﯽ را ﮐﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ ﺑﻮده ﺟﺰو ﺻﻮرت داراﯾﯽ او ﻗﯿﺪ‬
‫ﻧﮑﺮده و ﯾﺎ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ آن ﻣﺎل در ﺻﻮرت ﻣﺰﺑﻮر ﻗﯿﺪ ﻧﺸﻮد ﻣﺴﺆول ﻫﺮ ﺿﺮر و ﺧﺴﺎرﺗﯽ‬
‫ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﮐﻪ از اﯾﻦ ﺣﯿﺚ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ وارد ﺷﻮد ﺑﻪ ﻋﻼوه در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﻋﻤﻞ‬

‫ﻣﺰﺑﻮر از روي ﺳﻮءﻧﯿﺖ ﺑﻮده‪ ،‬ﻗﯿﻢ ﻣﻌﺰول ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده‪ - 1240‬ﻣﻨﻊ ﻗﯿﻢ از ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﺑﺎ ﺧﻮد‬
‫ﻗﯿﻢ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻗﯿﻤﻮﻣﺖ از ﻃﺮف ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎ ﺧﻮد ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﮐﻨﺪ اﻋﻢ از اﯾﻨﮑﻪ ﻣﺎل ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ را‬

‫ﺑﻪ ﺧﻮد ﻣﻨﺘﻘﻞ ﮐﻨﺪ ﯾﺎ ﻣﺎل ﺧﻮد را ﺑﻪ او اﻧﺘﻘﺎل دﻫﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده‪ - 1241‬ﻣﻌﺎﻣﻼﺗﯽ ﮐﻪ ﻧﯿﺎز ﺑﻪ ﺗﺼﻮﯾﺐ دادﺳﺘﺎن دارد‪.‬‬

‫ﺑﻔﺮوﺷﺪ و ﯾﺎ‬ ‫ﻗﯿﻢ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ اﻣﻮال ﻏﯿﺮ ﻣﻨﻘﻮل ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ‬
‫رﻫﻦ ﮔﺬارد ﯾﺎ‬ ‫را‬
‫ﻣﻌﺎﻣﻠﻪاي ﮐﻨﺪ‬

‫ﮐﻪ در ﻧﺘﯿﺠﻪ آن ﺧﻮد ﻣﺪﯾﻮن ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ ﺷﻮد ﻣﮕﺮ ﺑﺎ ﻟﺤﺎظ ﻏﺒﻄﻪ ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ و ﺗﺼﻮﯾﺐ‬
‫ﻣﺪﻋﯽاﻟﻌﻤﻮم در ﺻﻮرت اﺧﯿﺮ‪ ،‬ﺷﺮط ﺣﺘﻤﯽ ﺗﺼﻮﯾﺐ ﻣﺪﻋﯽاﻟﻌﻤﻮم ﻣﻼﺋﺖ ﻗﯿﻢ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻧﯿﺰ‬

‫ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮاي ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ ﺑﺪون ﺿﺮورت و اﺣﺘﯿﺎج ﻗﺮض ﮐﻨﺪ‪ ،‬ﻣﮕﺮ ﺑﺎ ﺗﺼﻮﯾﺐ ﻣﺪﻋﯽاﻟﻌﻤﻮم‪.‬‬

‫ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﯽ‬ ‫‪290‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1242‬ﺻﻠﺢ دﻋﺎوي‬
‫ﻗﯿﻢ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ دﻋﻮي ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ را ﺑﻪ ﺻﻠﺢ ﺧﺎﺗﻤﻪ دﻫﺪ ﻣﮕﺮ ﺑﺎ ﺗﺼﻮﯾﺐ ﻣﺪﻋﯽاﻟﻌﻤﻮم‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1243‬ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺗﻀﻤﯿﻦ از ﻗﯿﻢ‬
‫در ﺻﻮرت وﺟﻮد ﻣﻮﺟﺒﺎت ﻣﻮﺟﻪ دادﺳﺘﺎن ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ از دادﮔﺎه ﻣﺪﻧﯽ ﺧﺎص ﺗﻘﺎﺿﺎ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ از ﻗﯿﻢ‬
‫ﺗﻀﻤﯿﻨﺎﺗﯽ راﺟﻊ ﺑﻪ اداره اﻣﻮال ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ ﺑﺨﻮاﻫﺪ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻧﻮع ﺗﻀﻤﯿﻦ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ دادﮔﺎه اﺳﺖ‪ .‬ﻫﺮﮔﺎه ﻗﯿﻢ‬

‫ﺑﺮاي دادن ﺗﻀﻤﯿﻦ ﺣﺎﺿﺮ ﻧﺸﺪ از ﻗﯿﻤﻮﻣﺖ ﻋﺰل ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1244‬دادن ﺣﺴﺎب ﺗﺼﺪي ﺳﺎﻟﯿﺎﻧﻪ ﺑﻪ دادﺳﺘﺎن‬
‫ﻗﯿﻢ ﺑﺎﯾﺪ ﻻاﻗﻞ ﺳﺎﻟﯽ ﯾﮏ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺣﺴﺎب ﺗﺼﺪي ﺧﻮد را ﺑﻪ ﻣﺪﻋﯽاﻟﻌﻤﻮم ﯾﺎ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪه او ﺑﺪﻫﺪ و ﻫﺮﮔﺎه در‬

‫ﻇﺮف ﯾﮏ ﻣﺎه از ﺗﺎرﯾﺦ ﻣﻄﺎﻟﺒﻪ ﻣﺪﻋﯽاﻟﻌﻤﻮم ﺣﺴﺎب ﻧﺪﻫﺪ ﺑﻪ ﺗﻘﺎﺿﺎي ﻣﺪﻋﯽاﻟﻌﻤﻮم ﻣﻌﺰول ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1245‬دادن ﺣﺴﺎب ﺗﺼﺪي ﺑﻪ ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ ﺳﺎﺑﻖ و ﻗﯿﻢ ﺑﻌﺪي‬
‫ﻗﯿﻢ ﺑﺎﯾﺪ ﺣﺴﺎب زﻣﺎن ﺗﺼﺪي ﺧﻮد را ﭘﺲ از ‪‬ﮐ ‪‬ﺒﺮ و رﺷﺪ ﯾﺎ رﻓﻊ ﺣ‪‬ﺠﺮ ﺑﻪ ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ ﺳﺎﺑﻖ ﺧﻮد ﺑﺪﻫﺪ‪.‬‬

‫ﻫﺮﮔﺎه ﻗﯿﻤﻮﻣﺖ او ﻗﺒﻞ از رﻓﻊ ﺣﺠﺮ ﺧﺎﺗﻤﻪ ﯾﺎﺑﺪ ﺣﺴﺎب زﻣﺎن ﺗﺼﺪي ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﻗﯿﻢ ﺑﻌﺪي داده ﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1246‬اﺟﺮت ﻗﯿﻢ‬
‫ﻗﯿﻢ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮاي اﻧﺠﺎم اﻣﺮ ﻗﯿﻮﻣﺖ ﻣﻄﺎﻟﺒﻪ اﺟﺮت ﮐﻨﺪ‪ ،‬ﻣﯿﺰان اﺟﺮت ﻣﺰﺑﻮر ﺑﺎ رﻋﺎﯾﺖ ﮐﺎر ﻗﯿﻢ و ﻣﻘﺪار‬
‫اﺷﺘﻐﺎﻟﯽ ﮐﻪ از اﻣﺮ ﻗﯿﻤﻮﻣﺖ ﺑﺮاي او ﺣﺎﺻﻞ ﻣﯽﺷﻮد و ﻣﺤﻠﯽ ﮐﻪ ﻗﯿﻢ در آﻧﺠﺎ اﻗﺎﻣﺖ دارد و ﻣﯿﺰان‬

‫ﻋﺎﯾﺪي ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﯽﮔﺮدد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1247‬اﻣﮑﺎن ﺗﻌﯿﯿﻦ اﺷﺨﺎص ﻃﺒﯿﻌﯽ و ﺣﻘﻮﻗﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﺎﻇﺮ‬
‫ﻣﺪﻋﯽاﻟﻌﻤﻮم ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ اﻋﻤﺎل ﻧﻈﺎرت در اﻣﻮر ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ را ﮐﻼً ﯾﺎ ﺑﻌﻀ ًﺎ ﺑﻪ اﺷﺨﺎص ﻣﻮﺛﻖ ﯾﺎ ﻫﯿﺄت ﯾﺎ‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ واﮔﺬار ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬
‫ﺷﺨﺺ ﯾﺎ ﻫﯿﺄت ﯾﺎ ﻣﺆﺳﺴﻪ ﮐﻪ ﺑﺮاي اﻋﻤﺎل ﻧﻈﺎرت ﺗﻌﯿﯿﻦ ﺷﺪه در ﺻﻮرت ﺗﻘﺼﯿﺮ ﯾﺎ ﺧﯿﺎﻧﺖ ﻣﺴﺆول‬

‫ﺿﺮر و ﺧﺴﺎرت وارده ﺑﻪ ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪291‬‬
‫ﻣﺎده ‪ - 1248‬ﻋﺰل ﻗﯿﻢ‬

‫در ﻣﻮارد ذﯾﻞ ﻗﯿﻢ ﻣﻌﺰول ﻣﯽﺷﻮد‪:‬‬

‫‪ -1‬اﮔﺮ ﻣﻌﻠﻮم ﺷﻮد ﮐﻪ ﻗﯿﻢ ﻓﺎﻗﺪ ﺻﻔﺖ اﻣﺎﻧﺖ ﺑﻮده و ﯾﺎ اﯾﻦ ﺻﻔﺖ از او ﺳﻠﺐ ﺷﻮد‪.‬‬

‫‪ -2‬اﮔﺮ ﻗﯿﻢ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺟﻨﺎﯾﺖ و ﯾﺎ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﯾﮑﯽ از ﺟﻨﺤﻪﻫﺎي ذﯾﻞ ﺷﺪه و ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ‬
‫ﺣﮑﻢ ﻗﻄﻌﯽ ﻣﺤﮑﻮم ﮔﺮدد‪ :‬ﺳﺮﻗﺖ‪ ،‬ﺧﯿﺎﻧﺖ در اﻣﺎﻧﺖ‪ ،‬ﮐﻼﻫﺒﺮداري‪ ،‬اﺧﺘﻼس‪،‬ﻫﺘﮏ‬

‫ﻧﺎﻣﻮس‪ ،‬ﻣﻨﺎﻓﯿﺎت ﻋﻔﺖ‪ ،‬ﺟﻨﺤﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻃﻔﺎل‪ ،‬ورﺷﮑﺴﺘﮕﯽ ﺑﻪ ﺗﻘﺼﯿﺮ ﯾﺎ ﺗﻘﻠﺐ‪.‬‬
‫‪ -3‬اﮔﺮ ﻗﯿﻢ ﺑﻪ ﻋﻠﺘﯽ ﻏﯿﺮ از ﻋﻠﻞ ﻓﻮق ﻣﺤﮑﻮم ﺑﻪ ﺣﺒﺲ ﺷﻮد و ﺑﺪﯾﻦ ﺟﻬﺖ ﻧﺘﻮاﻧﺪ اﻣﻮر‬

‫ﻣﺎﻟﯽ ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ را اداره ﮐﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ -4‬اﮔﺮ ﻗﯿﻢ ورﺷﮑﺴﺘﻪ ا‪‬ﻋﻼن ﺷﻮد‪.‬‬

‫‪ -5‬اﮔﺮ ﻋﺪم ﻟﯿﺎﻗﺖ ﯾﺎ ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽ ﻗﯿﻢ در اداره اﻣﻮال ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ ﻣﻌﻠﻮم ﺷﻮد‪.‬‬

‫‪ -6‬در ﻣﻮرد ﻣﻮاد ‪ 1239‬و ‪ 1243‬و ‪ 1244‬ﺑﺎ ﺗﻘﺎﺿﺎي ﻣﺪﻋﯽاﻟﻌﻤﻮم‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1249‬اﻧﻌﺰال ﻗﯿﻢ‬
‫اﮔﺮ ﻗﯿﻢ ﻣﺠﻨﻮن ﯾﺎ ﻓﺎﻗﺪ رﺷﺪ ﮔﺮدد ﻣﻨﻌﺰل ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﯽ‬ ‫‪292‬‬

‫ﻣﺎده‪ - 1250‬ﺗﻌﻠﯿﻖ ﻗﯿﻮﻣﻤﺖ‪ /‬ﻗﯿﻢ ﻣﻮﻗﺖ‬
‫اﻣﻮر ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺑﻪ اﻣﻮال ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ ﯾﺎ‬

‫ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺷﺨﺺ او ﻣﻮرد‬ ‫ﺟﻨﺤﻪ ﯾﺎ‬ ‫ﻫﺮﮔﺎه ﻗﯿﻢ در‬

‫ﺟﻨﺎﯾﺖ‬

‫ﺗﻌﻘﯿﺐ ﻣﺪﻋﯽاﻟﻌﻤﻮم واﻗﻊ ﺷﻮد ﻣﺤﮑﻤﻪ ﺑﻪ ﺗﻘﺎﺿﺎي ﻣﺪﻋﯽاﻟﻌﻤﻮم ﻣﻮﻗﺘﺎً ﻗﯿﻢ دﯾﮕﺮي ﺑﺮاي اداره اﻣﻮال‬
‫ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ ﻣﻌﯿﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﮐﺮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده‪ - 1251‬ﺷﻮﻫﺮ ﮐﺮدن ﻗﯿﻢ‬
‫ﻫﺮﮔﺎه زن ﺑﯽﺷﻮﻫﺮي وﻟﻮ ﻣﺎدر ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻗﯿﻤﻮﻣﺖ ﻣﻌﯿﻦ ﺷﺪه اﺳﺖ اﺧﺘﯿﺎر ﺷﻮﻫﺮ ﮐﻨﺪ‬
‫ﺑﺎﯾﺪ ﻣﺮاﺗﺐ را در ﻇﺮف ﯾﮏ ﻣﺎه از ﺗﺎرﯾﺦ اﻧﻌﻘﺎد ﻧﮑﺎح ﺑﻪ ﻣﺪﻋﯽاﻟﻌﻤﻮم ﺑﺪاﯾﺖ ﺣﻮزه اﻗﺎﻣﺖ ﺧﻮد ﯾﺎ‬
‫ﻧﻤﺎﯾﻨﺪه او اﻃﻼع دﻫﺪ در اﯾﻦ ﺻﻮرت ﻣﺪﻋﯽاﻟﻌﻤﻮم ﯾﺎ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪه او ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ رﻋﺎﯾﺖ وﺿﻌﯿﺖ ﺟﺪﯾﺪ آن‬

‫زن ﺗﻘﺎﺿﺎي ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻗﯿﻢ ﺟﺪﯾﺪ و ﯾﺎ ﺿَﻢ ﻧﺎﻇﺮ ﮐﻨﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1252‬ﺿﻤﺎﻧﺖ اﺟﺮاي ﺷﻮﻫﺮ ﮐﺮدن ﻗﯿﻢ‬
‫در ﻣﻮرد ﻣﺎده ﻗﺒﻞ اﮔﺮ ﻗﯿﻢ ازدواج ﺧﻮد را در ﻣﺪت ﻣﻘﺮر ﺑﻪ ﻣﺪﻋﯽاﻟﻌﻤﻮم ﯾﺎ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪه او اﻃﻼع ﻧﺪﻫﺪ‬

‫ﻣﺪﻋﯽاﻟﻌﻤﻮم ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺗﻘﺎﺿﺎي ﻋﺰل او را ﺑﮑﻨﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1253‬زوال ﺣﺠﺮ‬
‫ﭘﺲ از زوال ﺳﺒﺒﯽ ﮐﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻗﯿﻢ ﺷﺪه ﻗﯿﻤﻮﻣﺖ ﻣﺮﺗﻔﻊ ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1254‬درﺧﻮاﺳﺖ ﺧﺮوج از ﻗﯿﻤﻮﻣﺖ‬
‫ﺧﺮوج از ﻗﯿﻤﻮﻣﺖ را ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﺧﻮد ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ ﯾﺎ ﻫﺮ ﺷﺨﺺ ذيﻧﻔﻊ دﯾﮕﺮي ﺗﻘﺎﺿﺎ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ ،‬ﺗﻘﺎﺿﺎﻧﺎﻣﻪ‬
‫ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﻣﺴﺘﻘﯿﻤ ًﺎ ﯾﺎ ﺗﻮﺳﻂ دادﺳﺘﺎن ﺣﻮزهاي ﮐﻪ ﻣﻮﻟﯽﻋﻠﯿﻪ در آﻧﺠﺎ ﺳﮑﻮﻧﺖ دارد ﯾﺎ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪه او ﺑﻪ‬

‫دادﮔﺎه ﻣﺪﻧﯽ ﺧﺎص ﻫﻤﺎن ﺣﻮزه داده ﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪293‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1255‬ﺗﺤﻘﯿﻖ درﺑﺎره رﻓﻊ ﺣﺠﺮ‪ /‬اﻋﻼن رﻓﻊ ﺣﺠﺮ‬
‫در ﻣﻮرد ﻣﺎده ﻗﺒﻞ ﻣﺪﻋﯽاﻟﻌﻤﻮم ﯾﺎ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪه او ﻣﮑﻠﻒ اﺳﺖ ﻗﺒﻼً ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ رﻓﻊ ﻋﻠﺖ ﺣﺠﺮ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت‬

‫ﻻزﻣﻪ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آورده ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺣﺎﺻﻠﻪ از ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت در ﻣﺤﮑﻤﻪ اﻇﻬﺎر ﻋﻘﯿﺪه ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬
‫در ﻣﻮرد ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺣﺠﺮ آنﻫﺎ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻣﺎده ‪ 1225‬ا‪‬ﻋﻼن ﻣﯽﺷﻮد رﻓﻊ ﺣﺠﺮ ﻧﯿﺰ ﺑﺎﯾﺪ ‪‬اﻋﻼن ﮔﺮدد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1256‬ﺛﺒﺖ رﻓﻊ ﺣﺠﺮ‬
‫رﻓﻊ ﺣﺠﺮ ﻫﺮ ﻣﺤﺠﻮر ﺑﺎﯾﺪ در دﻓﺘﺮ ﻣﺬﮐﻮر در ﻣﺎده ‪ 1226‬و در ﻣﻘﺎﺑﻞ اﺳﻢ آن ﻣﺤﺠﻮر ﻗﯿﺪ ﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1257‬اﺛﺒﺎت ﺣﻖ‬
‫ﻫﺮﮐﺲ ﻣﺪﻋﯽ ﺣﻘﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﯾﺪ آن را اﺛﺒﺎت ﮐﻨﺪ و ﻣﺪﻋﯽﻋﻠﯿﻪ‪ ،‬ﻫﺮﮔﺎه در ﻣﻘﺎم دﻓﺎع ﻣﺪﻋﯽ اﻣﺮي‬

‫ﺷﻮد ﮐﻪ ﻣﺤﺘﺎج ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬اﺛﺒﺎت اﻣﺮ ﺑﺮ ﻋﻬﺪه اوﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1258‬دﻻﯾﻞ اﺛﺒﺎت دﻋﻮا‬

‫‪ -1‬اﻗﺮار‬

‫‪ -2‬اﺳﻨﺎد ﮐﺘﺒﯽ‬

‫‪ -3‬ﺷﻬﺎدت‬ ‫دﻻﯾﻞ اﺛﺒﺎت دﻋﻮي از ﻗﺮار ذﯾﻞ اﺳﺖ‪:‬‬

‫‪ -4‬اﻣﺎرات‬

‫‪ -5‬ﻗﺴﻢ‪.‬‬

‫ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﯽ‬ ‫‪294‬‬
‫ﻣﺎده ‪ - 1259‬ﺗﻌﺮﯾﻒ اﻗﺮار‬
‫ﺑﺮاي ﻏﯿﺮ‬
‫ﺑﺮ ﺿﺮر ﺧﻮد‪.‬‬ ‫اﻗﺮار ﻋﺒﺎرت از اﺧﺒﺎر ﺑﻪ ﺣﻘﯽ اﺳﺖ‬

‫ﻣﺎده‪ - 1260‬وﻗﻮع اﻗﺮار ﺑﺎ ﺑﯿﺎن اﻟﻔﺎظ‬
‫اِﻗﺮار واﻗﻊ ﻣﯽﺷﻮد ﺑﻪ ﻫﺮ ﻟﻔﻈﯽ ﮐﻪ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ آن ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده‪ - 1261‬وﻗﻮع اﻗﺮار ﺑﻪ اﺷﺎره‬
‫اﺷﺎره ﺷﺨﺺ ﻻل ﮐﻪ ﺻﺮﯾﺤﺎً ﺣﺎﮐﯽ از اﻗﺮار ﺑﺎﺷﺪ ﺻﺤﯿﺢ اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1262‬ﺷﺮاﯾﻂ ‪‬ﻣ ‪‬ﻘﺮ‬

‫ﺑﺎﻟﻎ و‬

‫ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ اﻗﺮار‬ ‫ﻋﺎﻗﻞ و‬ ‫اﻗﺮار ﮐﻨﻨﺪه ﺑﺎﯾﺪ‬
‫ﺻﻐﯿﺮ و‬ ‫ﻗﺎﺻﺪ و‬
‫ﻣﺨﺘﺎر‬
‫ﻣﺠﻨﻮن در ﺣﺎل دﯾﻮاﻧﮕﯽ و‬
‫ﻏﯿﺮ ﻗﺎﺻﺪ و‬ ‫ﻣﺆﺛﺮ ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬

‫ﻣﮑﺮه‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪295‬‬
‫ﻣﺎده ‪ - 1263‬اﻗﺮار ﺳﻔﯿﻪ‬

‫اﻗﺮار ﺳﻔﯿﻪ در اﻣﻮر ﻣﺎﻟﯽ ﻣﺆﺛﺮ ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1264‬اﻗﺮار ﻣﻔﻠﺲ و ورﺷﮑﺴﺘﻪ‬
‫اﻗﺮار ﻣﻔﻠﺲ و ورﺷﮑﺴﺘﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻣﻮال ﺧﻮد ﺑﺮ ﺿﺮر دﯾﺎن ﻧﺎﻓﺬ ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1265‬اﻗﺮار ﻣﺪﻋﯽ اﻓﻼس و ورﺷﮑﺴﺘﮕﯽ‬
‫اﻗﺮار ﻣﺪﻋﯽاﻓﻼس و ورﺷﮑﺴﺘﮕﯽ در اﻣﻮر راﺟﻌﻪ ﺑﻪ اﻣﻮال ﺧﻮد ﺑﻪ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺣﻔﻆ ﺣﻘﻮق دﯾﮕﺮان ﻣﻨﺸﺎء‬

‫اﺛﺮ ﻧﻤﯽﺷﻮد‪ .‬ﺗﺎ اﻓﻼس ﯾﺎ ﻋﺪم اﻓﻼس او ﻣﻌﯿﻦ ﮔﺮدد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1266‬اﻫﻠﯿﺖ و اﻣﮑﺎن ﺗﻤﻠﮏ در ﻣﻘﺮﻟﻪ‬
‫در ﻣﻘﺮّﻟﻪ اَﻫﻠﯿﺖ ﺷﺮط ﻧﯿﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻗﺎﻧﻮن ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺘﻮاﻧﺪ داراي آﻧﭽﻪ ﺑﻪ ﻧﻔﻊ او اﻗﺮار ﺷﺪه اﺳﺖ‬

‫ﺑﺸﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1267‬اﻗﺮار ﺑﻪ ﻧﻔﻊ ﻣﺘﻮﻓﯽ‬
‫اﻗﺮار ﺑﻪ ﻧﻔﻊ ﻣﺘﻮﻓﺎ درﺑﺎره ورﺛﻪ او ﻣﺆﺛﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1268‬اﻗﺮار ﻣﻌﻠﻖ‬
‫اﻗﺮار ﻣﻌﻠّﻖ ﻣﺆﺛﺮ ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1269‬اﻗﺮار ﺑﻪ ﻣﻤﻨﻮع ﻋﻘﻠﯽ دﻋﺎوي و ﺷﺮﻋﯽ‬

‫ﻋﻘ ًﻼ ﯾﺎ ﻋﺎدﺗﺎً ﻣﻤﮑﻦ ﻧﺒﺎﺷﺪ و ﯾﺎ‬ ‫اﻗﺮار ﺑﻪ اﻣﺮي ﮐﻪ‬
‫ﺑﺮﺣﺴﺐ ﻗﺎﻧﻮن ﺻﺤﯿﺢ ﻧﯿﺴﺖ‬
‫اﺛﺮي ﻧﺪارد‪.‬‬

‫ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﯽ‬ ‫‪296‬‬

‫ﻣﺎده‪ - 1270‬اﻗﺮار ﺑﻪ ﺳﻮد ﺣﻤﻞ‬
‫اﻗﺮار ﺑﺮاي ﺣﻤﻞ در ﺻﻮرﺗﯽ ﻣﺆﺛﺮ اﺳﺖ ﮐﻪ زﻧﺪه ﻣﺘﻮﻟﺪ ﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده‪ - 1271‬اﻗﺮار ﺑﻪ ﺳﻮد ﻣﺠﻬﻮل‬
‫ﻣﻘﺮﻟﻪ اﮔﺮ ﺑﻪ ﮐﻠﯽ ﻣﺠﻬﻮل ﺑﺎﺷﺪ اﻗﺮار اﺛﺮي ﻧﺪارد و اﮔﺮ ﻓﯽاﻟﺠﻤﻠﻪ ﻣﻌﻠﻮم ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺜﻞ اﻗﺮار ﺑﺮاي ﯾﮑﯽ از‬

‫دو ﻧﻔﺮ ﻣﻌﯿﻦ ﺻﺤﯿﺢ اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1272‬ﺗﮑﺬﯾﺐ ﻣﻔﺎد اﻗﺮار‬
‫در ﺻﺤﺖ اﻗﺮار ﺗﺼﺪﯾﻖ ﻣﻘﺮﻟﻪ ﺷﺮط ﻧﯿﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ اﮔﺮ ﻣﻔﺎد اﻗﺮار را ﺗﮑﺬﯾﺐ ﮐﻨﺪ اﻗﺮار ﻣﺰﺑﻮر در ﺣﻖ او‬

‫اﺛﺮي ﻧﺨﻮاﻫﺪ داﺷﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1273‬اﻗﺮار ﺑﻪ ﻧﺴﺐ‬

‫اﻗﺮار ﺑﻪ ﻧﺴﺐ در ﺻﻮرﺗﯽ ﺻﺤﯿﺢ اﺳﺖ ﮐﻪ‬

‫اوﻻً ﺗﺤﻘﻖ ﻧﺴﺐ ﺑﺮﺣﺴﺐ ﻋﺎدت و ﻗﺎﻧﻮن ﻣﻤﮑﻦ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺛﺎﻧﯿﺎً ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﺴﺐ او اﻗﺮار ﺷﺪه ﺗﺼﺪﯾﻖ ﮐﻨﺪ‪ ،‬ﻣﮕﺮ در ﻣﻮرد ﺻﻐﯿﺮي ﮐﻪ اﻗﺮار ﺑﺮ‬
‫ﻓﺮزﻧﺪي او ﺷﺪه ﺑﻪ ﺷﺮط آﻧﮑﻪ ﻣﻨﺎزﻋﯽ در ﺑﯿﻦ ﻧﺒﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1274‬اﺧﺘﻼف در ﺳﺒﺐ اﻗﺮار‬
‫اﺧﺘﻼف ‪‬ﻣﻘ‪ّ ‬ﺮ و ‪‬ﻣ ‪‬ﻘ ّﺮﻟﻪ در ﺳﺒﺐ ‪‬اﻗﺮار ﻣﺎﻧﻊ ﺻﺤﺖ ‪‬اﻗﺮار ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1275‬اﻟﺘﺰام ﺑﻪ ﻣﻔﺎد اﻗﺮار‬
‫ﻫﺮﮐﺲ اﻗﺮار ﺑﻪ ﺣﻘﯽ ﺑﺮاي ﻏﯿﺮ ﮐﻨﺪ ﻣﻠﺰم ﺑﻪ اﻗﺮار ﺧﻮد ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪297‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1276‬اﺛﺒﺎت ﮐﺬب اﻗﺮار‬
‫اﮔﺮ ‪‬ﮐﺬب اﻗﺮار ﻧﺰد ﺣﺎﮐﻢ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﻮد آن اﻗﺮار اﺛﺮي ﻧﺨﻮاﻫﺪ داﺷﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1277‬ﻋﺪم اﺳﺘﻤﺎع اﻧﮑﺎر ﺑﻌﺪ از اﻗﺮار‪ /‬اﻗﺮار ﻓﺎﺳﺪ‬

‫ﻓﺎﺳﺪ ﯾﺎ‬

‫ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ اﺷﺘﺒﺎه ﯾﺎ‬ ‫اﻧﮑﺎر ﺑﻌﺪاز اﻗﺮار ﻣﺴﻤﻮع ﻧﯿﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ اﮔﺮ ﻣﻘﺮ ادﻋﺎ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ اﻗﺮار او‬

‫ﻏﻠﻂ‬

‫ﺑﻮده ﺷﻨﯿﺪه ﻣﯽﺷﻮد و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ اﺳﺖ در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﺑﺮاي اﻗﺮار ﺧﻮد ﻋﺬري ذﮐﺮ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻗﺎﺑﻞ‬
‫ﻗﺒﻮل ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺜﻞ اﯾﻨﮑﻪ ﺑﮕﻮﯾﺪ اﻗﺮار ﺑﻪ ﮔﺮﻓﺘﻦ وﺟﻪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﻨﺪ ﯾﺎ ﺣﻮاﻟﻪ ﺑﻮده ﮐﻪ وﺻﻮل ﻧﺸﺪه ﻟﯿﮑﻦ‬

‫دﻋﺎوي ﻣﺬﮐﻮره ﻣﺎداﻣﯽ ﮐﻪ اﺛﺒﺎت ﻧﺸﺪه ﻣﻀﺮ ﺑﻪ اﻗﺮار ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1278‬ﻧﺴﺒﯽ ﺑﻮدن اﻋﺘﺒﺎر اﻗﺮار‬

‫و در ﺣﻖ دﯾﮕﺮي ﻧﺎﻓﺬ ﻧﯿﺴﺖ ﻣﮕﺮ‬ ‫ﺑﻪ ﺧﻮد آن ﺷﺨﺺ و‬ ‫اﻗﺮار ﻫﺮﮐﺲ ﻓﻘﻂ ﻧﺴﺒﺖ‬
‫ﻗﺎﺋﻢﻣﻘﺎم او ﻧﺎﻓﺬ اﺳﺖ‬

‫در ﻣﻮردي ﮐﻪ ﻗﺎﻧﻮن آن را ﻣﻠﺰم ﻗﺮار داده ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1279‬اﻗﺮار ﺷﻔﺎﻫﯽ ﺧﺎرج از دادﮔﺎه‬
‫اﻗﺮار ﺷﻔﺎﻫﯽ واﻗﻊ در ﺧﺎرج از ﻣﺤﮑﻤﻪ را در ﺻﻮرﺗﯽ ﻣﯽﺗﻮان ﺑﻪ ﺷﻬﺎدت ﺷﻬﻮد اﺛﺒﺎت ﮐﺮد ﮐﻪ اﺻﻞ‬

‫دﻋﻮي ﺑﻪ ﺷﻬﺎدت ﺷﻬﻮد ﻗﺎﺑﻞ اﺛﺒﺎت ﺑﺎﺷﺪ و ﯾﺎ ادﻟﻪ و ﻗﺮاﯾﻨﯽ ﺑﺮ وﻗﻮع اﻗﺮار ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﯽ‬ ‫‪298‬‬

‫ﻣﺎده‪ - 1280‬اﻗﺮار ﮐﺘﺒﯽ‬
‫اﻗﺮار ﮐﺘﺒﯽ در ﺣﮑﻢ اﻗﺮار ﺷﻔﺎﻫﯽ اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده‪ - 1281‬اﻗﺮار در دﻓﺘﺮ ﺗﺠﺎرﺗﯽ‬
‫ﻗﯿﺪ ‪‬دﯾ‪‬ﻦ در دﻓﺘﺮ ﺗﺠﺎر ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻟﻪ اﻗﺮار ﮐﺘﺒﯽ اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1282‬ﺗﺠﺰﯾﻪﻧﺎﭘﺬﯾﺮي اﻗﺮار ﻣﻘﯿﺪ‬
‫اﮔﺮ ﻣﻮﺿﻮع اﻗﺮار در ﻣﺤﮑﻤﻪ ﻣﻘﯿﺪ ﺑﻪ ﻗﯿﺪ ﯾﺎ وﺻﻔﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻘﺮﻟﻪ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ آن را ﺗﺠﺰﯾﻪ ﮐﺮده از ﻗﺴﻤﺘﯽ‬

‫از آن ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﻔﻊ او اﺳﺖ ﺑﺮ ﺿﺮر ﻣﻘﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﺎﯾﺪ و از ﺟﺰء دﯾﮕﺮ آن ﺻﺮفﻧﻈﺮ ﮐﻨﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1283‬اﻗﺮار ﻣﺮﮐﺐ‬
‫اﮔﺮ اﻗﺮار داراي دو ﺟﺰء ﻣﺨﺘﻠﻒاﻻﺛﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ارﺗﺒﺎط ﺗﺎﻣﯽ ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻣﺜﻞ اﯾﻨﮑﻪ‬

‫ﻣﺪﻋﯽﻋﻠﯿﻪ اﻗﺮار ﺑﻪ اﺧﺬ وﺟﻪ از ﻣﺪﻋﯽ ﻧﻤﻮده و ﻣﺪﻋﯽ رد ﺷﻮد ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻣﺎده ‪ 1334‬اﻗﺪام ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1284‬ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺳﻨﺪ‬
‫ﺳﻨﺪ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از ﻫﺮ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﮐﻪ در ﻣﻘﺎم دﻋﻮي ﯾﺎ دﻓﺎع ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻨﺎد ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1285‬ﺷﻬﺎدتﻧﺎﻣﻪ‬
‫ﺷﻬﺎدتﻧﺎﻣﻪ ﺳﻨﺪ ﻣﺤﺴﻮب ﻧﻤﯽﺷﻮد و ﻓﻘﻂ اﻋﺘﺒﺎر ﺷﻬﺎدت را ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1286‬اﻧﻮاع ﺳﻨﺪ‬

‫ﺳﻨﺪ ﺑﺮ دو ﻧﻮع اﺳﺖ‪ :‬رﺳﻤﯽ‬

‫و ﻋﺎدي‪.‬‬

‫‪299‬‬ ‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ‬
‫رﺳﻤﯽ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﺎده ‪ - 1287‬ﺳﻨﺪ رﺳﻤﯽ‬

‫اداره ﺛﺒﺖ اﺳﻨﺎد و اﻣﻼك و ﯾﺎ‬

‫دﻓﺎﺗﺮ اﺳﻨﺎد رﺳﻤﯽ ﯾﺎ‬ ‫اﺳﻨﺎدي ﮐﻪ در‬

‫در ﻧﺰد ﺳﺎﯾﺮ ﻣﺄﻣﻮرﯾﻦ رﺳﻤﯽ در ﺣﺪود ﺻﻼﺣﯿﺖ‬
‫آنﻫﺎ و ﺑﺮﻃﺒﻖ ﻣﻘﺮرات ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ ﺗﻨﻈﯿﻢ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1288‬ﺳﻨﺪ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﻗﺎﻧﻮن‬
‫ﻣﻔﺎد ﺳﻨﺪ در ﺻﻮرﺗﯽ ﻣﻌﺘﺒﺮ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﻗﻮاﻧﯿﻦ ﻧﺒﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1289‬اﺳﻨﺎد ﻋﺎدي‬
‫ﻏﯿﺮ از اﺳﻨﺎد ﻣﺬﮐﻮره در ﻣﺎده ‪ 1287‬ﺳﺎﯾﺮ اﺳﻨﺎد ﻋﺎدي اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده‪ - 1290‬اﻋﺘﺒﺎر اﺳﻨﺎد رﺳﻤﯽ‬

‫ﻣﻌﺘﺒﺮ اﺳﺖ و اﻋﺘﺒﺎر آنﻫﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﺷﺨﺎص‬ ‫ﻃﺮﻓﯿﻦ و‬ ‫اﺳﻨﺎد رﺳﻤﯽ درﺑﺎره‬
‫ﺛﺎﻟﺚ در ﺻﻮرﺗﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻗﺎﻧﻮن ﺗﺼﺮﯾﺢ ﮐﺮده‬ ‫وراث و‬

‫ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻘﺎم آﻧﺎن‬

‫ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﯽ‬ ‫‪300‬‬
‫ﻣﺎده‪ - 1291‬اﺳﻨﺎد ﻋﺎدي ﮐﻪ در ﺣﮑﻢ ﺳﻨﺪ رﺳﻤﯽ اﺳﺖ‪.‬‬

‫اﺳﻨﺎد ﻋﺎدي در دو ﻣﻮرد اﻋﺘﺒﺎر اﺳﻨﺎد رﺳﻤﯽ را داﺷﺘﻪ درﺑﺎره ﻃﺮﻓﯿﻦ و وراث و ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻘﺎم آﻧﺎن‬
‫ﻣﻌﺘﺒﺮ اﺳﺖ‪:‬‬

‫‪ -1‬اﮔﺮ ﻃﺮﻓﯽ ﮐﻪ ﺳﻨﺪ ﺑﺮ ﻋﻠﯿﻪ او اﻗﺎﻣﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ﺻﺪور آن را از ﻣﻨﺘﺴﺐاﻟﯿﻪ ﺗﺼﺪﯾﻖ‬
‫ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬

‫‪ -2‬ﻫﺮﮔﺎه در ﻣﺤﮑﻤﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﻮد ﮐﻪ ﺳﻨﺪ ﻣﺰﺑﻮر را ﻃﺮﻓﯽ ﮐﻪ آن را ﺗﮑﺬﯾﺐ ﯾﺎ ﺗﺮدﯾﺪ‬
‫ﮐﺮده ﻓﯽاﻟﻮاﻗﻊ اﻣﻀﺎ ﯾﺎ ﻣﻬﺮ ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1292‬اﻧﮑﺎر و ﺗﺮدﯾﺪ اﺳﻨﺎد رﺳﻤﯽ و داراي اﻋﺘﺒﺎر اﺳﻨﺎد رﺳﻤﯽ‬
‫در ﻣﻘﺎﺑﻞ اﺳﻨﺎد رﺳﻤﯽ ﯾﺎ اﺳﻨﺎدي ﮐﻪ اﻋﺘﺒﺎر اﺳﻨﺎد رﺳﻤﯽ را دارد اﻧﮑﺎر و ﺗﺮدﯾﺪ ﻣﺴﻤﻮع ﻧﯿﺴﺖ و ﻃﺮف‬
‫ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ادﻋﺎي ﺟﻌﻠﯿﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﺳﻨﺎد ﻣﺰﺑﻮر ﮐﻨﺪ ﯾﺎ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ اﺳﻨﺎد ﻣﺰﺑﻮر ﺑﻪ ﺟﻬﺘﯽ از ﺟﻬﺎت‬

‫ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ از اﻋﺘﺒﺎر اﻓﺘﺎده اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1293‬ﺳﻨﺪ ﺗﻨﻈﯿﻢ ﺷﺪه ﺑﻪ وﺳﯿﻠﻪ ﻣﺄﻣﻮر رﺳﻤﯽ ﺧﺎرج از ﺻﻼﺣﯿﺖ او‬
‫ﻫﺮﮔﺎه ﺳﻨﺪ ﺑﻪ وﺳﯿﻠﻪ ﯾﮑﯽ از ﻣﺄﻣﻮرﯾﻦ رﺳﻤﯽ ﺗﻨﻈﯿﻢ اﺳﻨﺎد ﺗﻬﯿﻪ ﺷﺪه ﻟﯿﮑﻦ ﻣﺄﻣﻮر ﺻﻼﺣﯿﺖ ﺗﻨﻈﯿﻢ‬
‫آن ﺳﻨﺪ را ﻧﺪاﺷﺘﻪ و ﯾﺎ رﻋﺎﯾﺖ ﺗﺮﺗﯿﺒﺎت ﻣﻘﺮره ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ را در ﺗﻨﻈﯿﻢ ﺳﻨﺪ ﻧﮑﺮده ﺑﺎﺷﺪ ﺳﻨﺪ ﻣﺰﺑﻮر در‬

‫ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ داراي اﻣﻀﺎ ﯾﺎ ﻣﻬﺮ ﻃﺮف ﺑﺎﺷﺪ ﻋﺎدي اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1294‬ﻋﺪم رﻋﺎﯾﺖ ﻣﻘﺮرات ﺗﻤﺒﺮ‬
‫ﻋﺪم رﻋﺎﯾﺖ ﻣﻘﺮرات راﺟﻌﻪ ﺑﻪ ﺣﻖ ﺗَﻤ‪ ‬ﺒﺮ ﮐﻪ ﺑﻪ اﺳﻨﺎد ﺗﻌﻠﻖ ﻣﯽﮔﯿﺮد ﺳﻨﺪ را از رﺳﻤﯿﺖ ﺧﺎرج ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪301‬‬
‫ﻣﺎده ‪ - 1295‬اﺳﻨﺎد ﺗﻨﻈﯿﻢ ﺷﺪه در ﺧﺎرج از ﮐﺸﻮر‬

‫ﻣﺤﺎﮐﻢ اﯾﺮان ﺑﻪ اﺳﻨﺎد ﺗﻨﻈﯿﻢ ﺷﺪه در ﮐﺸﻮرﻫﺎي ﺧﺎرﺟﻪ ﻫﻤﺎن اﻋﺘﺒﺎري را ﺧﻮاﻫﻨﺪ داد ﮐﻪ آن‬
‫اﺳﻨﺎد ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻗﻮاﻧﯿﻦ ﮐﺸﻮري ﮐﻪ در آﻧﺠﺎ ﺗﻨﻈﯿﻢ ﺷﺪه دارا ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻣﺸﺮوط ﺑﺮ اﯾﻨﮑﻪ‪:‬‬

‫اوﻻً( اﺳﻨﺎد ﻣﺰﺑﻮره ﺑﻪ ﻋﻠﺘﯽ از ﻋﻠﻞ ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ از اﻋﺘﺒﺎر ﻧﯿﻔﺘﺎده ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﺛﺎﻧﯿﺎً( ﻣﻔﺎد آﻧﻬﺎ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺑﺎ ﻗﻮاﻧﯿﻦ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺑﻪ ﻧﻈﻢ ﻋﻤﻮﻣﯽ ﯾﺎ اﺧﻼق ﺣﺴﻨﻪ اﯾﺮان ﻧﺒﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﺛﺎﻟﺜ ًﺎ( ﮐﺸﻮري ﮐﻪ اﺳﻨﺎد در آﻧﺠﺎ ﺗﻨﻈﯿﻢ ﺷﺪه ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﻗﻮاﻧﯿﻦ ﺧﻮد ﯾﺎ ﻋﻬﻮد اﺳﻨﺎد‬
‫ﺗﻨﻈﯿﻢ ﺷﺪه در اﯾﺮان را ﻧﯿﺰ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺑﺸﻨﺎﺳﺪ‪.‬‬

‫راﺑﻌﺎً( ﻧﻤﺎﯾﻨﺪه ﺳﯿﺎﺳﯽ و ﯾﺎ ﻗﻨﺴﻮﻟﯽ اﯾﺮان در ﮐﺸﻮري ﮐﻪ ﺳﻨﺪ در آﻧﺠﺎ ﺗﻨﻈﯿﻢ ﺷﺪه ﯾﺎ‬
‫ﻧﻤﺎﯾﻨﺪه ﺳﯿﺎﺳﯽ و ﯾﺎ ﻗﻨﺴﻮﻟﯽ ﮐﺸﻮر ﻣﺰﺑﻮر در اﯾﺮان ﺗﺼﺪﯾﻖ ﮐﺮده ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺳﻨﺪ ﻣﻮاﻓﻖ‬

‫ﻗﻮاﻧﯿﻦ ﻣﺤﻞ ﺗﻨﻈﯿﻢ ﯾﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1296‬ﻟﺰوم ﺗﺼﺪﯾﻖ اﻣﻀﺎ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪه ﺳﯿﺎﺳﯽ ﯾﺎ ﮐﻨﺴﻮﻟﯽ‬
‫ﻫﺮﮔﺎه ﻣﻮاﻓﻘﺖ اﺳﻨﺎد ﻣﺰﺑﻮر در ﻣﺎده ﻗﺒﻞ ﺑﺎ ﻗﻮاﻧﯿﻦ ﻣﺤﻞ ﺗﻨﻈﯿﻢ ﺧﻮد ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪه ﺳﯿﺎﺳﯽ ﯾﺎ‬
‫ﻗﻨﺴﻮﻟﯽ ﺧﺎرﺟﻪ در اﯾﺮان ﺗﺼﺪﯾﻖ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﻗﺒﻮل ﺷﺪن ﺳﻨﺪ در ﻣﺤﺎﮐﻢ اﯾﺮان ﻣﺘﻮﻗﻒ ﺑﺮ اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ‬
‫وزارت اﻣﻮر ﺧﺎرﺟﻪ و ﯾﺎ در ﺧﺎرج ﺗﻬﺮان ﺣﮑﺎم اﯾﺎﻻت و وﻻﯾﺎت اﻣﻀﺎي ﻧﻤﺎﯾﻨﺪه ﺧﺎرﺟﻪ را ﺗﺼﺪﯾﻖ ﮐﺮده‬

‫ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1297‬اﻋﺘﺒﺎر دﻓﺘﺮ ﺗﺠﺎرﺗﯽ در دﻋﺎوي ﺑﺎزرﮔﺎﻧﯽ‬
‫دﻓﺎﺗﺮ ﺗﺠﺎرﺗﯽ در ﻣﻮارد دﻋﻮاي ﺗﺎﺟﺮي ﺑﺮ ﺗﺎﺟﺮ دﯾﮕﺮ در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ دﻋﻮي از ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت و ﻣﻄﺎﻟﺒﺎت‬
‫ﺗﺠﺎرﺗﯽ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ دﻟﯿﻞ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽﺷﻮد ﻣﺸﺮوط ﺑﺮ اﯾﻨﮑﻪ دﻓﺎﺗﺮ ﻣﺰﺑﻮره ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻗﺎﻧﻮن ﺗﺠﺎرت‬

‫ﺗﻨﻈﯿﻢ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﯽ‬ ‫‪302‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1298‬دﻓﺘﺮ ﺗﺎﺟﺮ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻏﯿﺮﺗﺎﺟﺮ‬
‫دﻓﺘﺮ ﺗﺎﺟﺮ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻏﯿﺮ ﺗﺎﺟﺮ ﺳﻨﺪﯾﺖ ﻧﺪارد ﻓﻘﻂ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﺟﺰء ﻗَﺮاﯾﻦ و اﻣﺎرات ﻗﺒﻮل ﺷﻮد ﻟﯿﮑﻦ‬
‫اﮔﺮ ﮐﺴﯽ ﺑﻪ دﻓﺘﺮ ﺗﺎﺟﺮ اﺳﺘﻨﺎد ﮐﺮد ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺗﻔﮑﯿﮏ ﮐﺮده آﻧﭽﻪ را ﮐﻪ ﺑﺮ ﻧﻔﻊ او اﺳﺖ ﻗﺒﻮل و آﻧﭽﻪ‬

‫ﮐﻪ ﺑﺮ ﺿﺮر او اﺳﺖ رد ﮐﻨﺪ ﻣﮕﺮ آﻧﮑﻪ ﺑﯽاﻋﺘﺒﺎري آﻧﭽﻪ را ﮐﻪ ﺑﺮ ﺿﺮر اوﺳﺖ ﺛﺎﺑﺖ ﮐﻨﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1299‬ﻣﻮارد ﺑﯽ اﻋﺘﺒﺎري دﻓﺘﺮ ﺗﺠﺎرﺗﯽ‬

‫دﻓﺘﺮ ﺗﺠﺎرﺗﯽ در ﻣﻮارد ﻣﻔﺼﻠﻪ ذﯾﻞ دﻟﯿﻞ ﻣﺤﺴﻮب ﻧﻤﯽﺷﻮد‪:‬‬

‫‪ -1‬در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﻣﺪﻟﻞ ﺷﻮد اوراق ﺟﺪﯾﺪي ﺑﻪ دﻓﺘﺮ داﺧﻞ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﯾﺎ دﻓﺘﺮ‬
‫ﺗﺮاﺷﯿﺪﮔﯽ دارد‪.‬‬

‫‪ -2‬وﻗﺘﯽ ﮐﻪ در دﻓﺘﺮ ﺑﯽﺗﺮﺗﯿﺒﯽ و اﻏﺘﺸﺎﺷﯽ ﮐﺸﻒ ﺷﻮد ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﻔﻊ ﺻﺎﺣﺐ دﻓﺘﺮ‬
‫ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫‪ -3‬وﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﯽاﻋﺘﺒﺎري دﻓﺘﺮ ﺳﺎﺑﻘ ًﺎ ﺑﻪ ﺟﻬﺘﯽ ﮐﻪ از ﺟﻬﺎت در ﻣﺤﮑﻤﻪ ﻣﺪﻟﻞ ﺷﺪه‬
‫ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده‪ - 1300‬ﺳﻨﺪﯾﺖ دﻓﺘﺮ ﺗﺠﺎرﺗﯽ ﺑﻪ ﺿﺮر ﺻﺎﺣﺐ آن‬
‫در ﻣﻮاردي ﮐﻪ دﻓﺘﺮ ﺗﺠﺎرﺗﯽ ﺑﺮ ﻧﻔﻊ ﺻﺎﺣﺐ آن دﻟﯿﻞ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﺮ ﺿﺮر او ﺳﻨﺪﯾﺖ دارد‪.‬‬

‫ﻣﺎده‪ - 1301‬دﻟﯿﻞ ﺑﻮدن اﻣﻀﺎ ﺑﻪ ﺿﺮر اﻣﻀﺎ ﮐﻨﻨﺪه‬
‫اﻣﻀﺎﯾﯽ ﮐﻪ در روي ﻧﻮﺷﺘﻪ ﯾﺎ ﺳﻨﺪي ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺮ ﺿﺮر اﻣﻀﺎ ﮐﻨﻨﺪه دﻟﯿﻞ اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪303‬‬
‫ﻣﺎده ‪ - 1302‬ﻣﻨﺪرﺟﺎت ﺣﺎﺷﯿﻪ و ﻇﻬﺮ و ذﯾﻞ ﺳﻨﺪ‬

‫ذﯾﻞ ﯾﺎ‬

‫ﺣﺎﺷﯿﻪ ﯾﺎ‬ ‫ﻫﺮﮔﺎه در‬

‫ﻇﻬﺮ ﺳﻨﺪي‬

‫ﺗﻤﺎم ﯾﺎ‬ ‫ﺑﯽاﻋﺘﺒﺎري ﯾﺎ‬ ‫ﮐﻪ در دﺳﺖ اﺑﺮاز ﮐﻨﻨﺪه ﺑﻮده‬
‫از اﻋﺘﺒﺎر اﻓﺘﺎدن‬ ‫ﻣﻨﺪرﺟﺎﺗﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺣﮑﺎﯾﺖ از‬
‫ﻗﺴﻤﺘﯽ از ﻣﻔﺎد‬
‫ﺳﻨﺪ ﻧﻤﺎﯾﺪ‬

‫ﻣﻨﺪرﺟﺎت ﻣﺰﺑﻮره ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻣﺤﺴﻮب اﺳﺖ اﮔﺮﭼﻪ ﺗﺎرﯾﺦ و اﻣﻀﺎء ﻧﺪاﺷﺘﻪ و ﯾﺎ ﺑﻪ وﺳﯿﻠﻪ ﺧﻂ ﮐﺸﯿﺪن و ﯾﺎ‬
‫ﻧﺤﻮ دﯾﮕﺮ ﺑﺎﻃﻞ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﻤﻀﯽ ﺑﻪ اﻣﻀﺎي ﻃﺮف ﺑﻮده و ﯾﺎ‬ ‫ﻣﺎده ‪ - 1303‬اﺛﺒﺎت ﺑﻄﻼن ﺣﻮاﺷﯽ‬
‫ﻃﺮف ﺑﻄﻼن آن را ﻗﺒﻮل ﮐﻨﺪ و ﯾﺎ‬ ‫در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ‪‬ﺑﻄﻼن ﻣﻨﺪرﺟﺎت ﻣﺬﮐﻮره در ﻣﺎده ﻗﺒﻞ‬
‫آﻧﮑﻪ ﺑﻄﻼن آن در ﻣﺤﮑﻤﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﻮد‬

‫ﻣﻨﺪرﺟﺎت ﻣﺰﺑﻮره ﺑﻼاﺛﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1304‬اﻣﻀﺎء ﺧﺎرج از ﺳﻨﺪ‬
‫ﻫﺮﮔﺎه اﻣﻀﺎي ﺗﻌﻬﺪي در ﺧﻮد ﺗﻌﻬﺪﻧﺎﻣﻪ ﻧﺸﺪه و در ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻋﻠﯽﺣﺪه ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬آن ﺗﻌﻬﺪﻧﺎﻣﻪ ﺑﺮﻋﻠﯿﻪ‬
‫اﻣﻀﺎءﮐﻨﻨﺪه دﻟﯿﻞ اﺳﺖ در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ در ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻣﺼﺮح ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﮐﺪام ﺗﻌﻬﺪ ﯾﺎ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﻣﺮﺑﻮط اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﯽ‬ ‫‪304‬‬
‫ﻣﺎده ‪ - 1305‬ﺗﺎرﯾﺦ ﺗﻨﻈﯿﻢ در اﺳﻨﺎد رﺳﻤﯽ و ﻋﺎدي‬

‫ﻣﻌﺘﺒﺮ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺷﺮﮐﺖ در ﺗﻨﻈﯿﻢ‬ ‫در اﺳﻨﺎد رﺳﻤﯽ ﺗﺎرﯾﺦ ﺗﻨﻈﯿﻢ ﻣﻌﺘﺒﺮ اﺳﺖ ﺣﺘﯽ‬
‫آنﻫﺎ داﺷﺘﻪ و‬ ‫ﺑﺮﻋﻠﯿﻪ اﺷﺨﺎص ﺛﺎﻟﺚ وﻟﯽ در اﺳﻨﺎد ﻋﺎدي ﺗﺎرﯾﺦ‬
‫ورﺛﻪ آﻧﺎن و‬
‫ﻓﻘﻂ درﺑﺎره اﺷﺨﺎﺻﯽ ﮐﻪ‬
‫ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﻔﻊ او‬
‫وﺻﯿﺖ ﺷﺪه‬

‫ﻣﻮاد ‪ - 1306‬ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﻗﺎﻧﻮن اﺻﻼﺣﯽ ‪ 1370/8/14‬ﺣﺬف ﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﻮاد ‪ - 1307‬ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﻗﺎﻧﻮن اﺻﻼﺣﯽ ‪ 1370/8/14‬ﺣﺬف ﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﻮاد ‪ - 1308‬ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﻗﺎﻧﻮن اﺻﻼﺣﯽ ‪ 1370/8/14‬ﺣﺬف ﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1309‬دﻋﻮا در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﻨﺪ رﺳﻤﯽ‬

‫در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﻨﺪ رﺳﻤﯽ ﯾﺎ ﺳﻨﺪي ﮐﻪ اﻋﺘﺒﺎر آن در ﻣﺤﮑﻤﻪ ﻣﺤﺮز ﺷﺪه دﻋﻮي ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺑﺎ ﻣﻔﺎد ﯾﺎ‬
‫ﻣﻨﺪرﺟﺎت آن ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ ﺷﻬﺎدت اﺛﺒﺎت ﻧﻤﯽﮔﺮدد‪.‬‬

‫ﻧﻈﺮﯾﻪ ‪ 2655‬ﻣﻮرخ ‪ 1367/8/8‬ﺷﻮراي ﻧﮕﻬﺒﺎن‪ :‬ﭘﯿﺮو ﺳﺆاﻟﯽ ﮐﻪ در ﻣﻮرد ﻣﺸﺮوﻋﯿﺖ ﻣﺎده )‪(1309‬‬

‫ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﯽ از ﺷﻮراي ﻧﮕﻬﺒﺎن ﺷﺪه ﺑﻮد‪ ،‬ﻣﻮﺿﻮع در ﺟﻠﺴﻪ ﺷﻮراي ﻧﮕﻬﺒﺎن ﻣﻄﺮح و ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ و‬
‫ﺑﺮرﺳﯽ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ‪ ،‬ﻧﻈﺮ ﻓﻘﻬﺎي ﺷﻮراي ﻧﮕﻬﺒﺎن ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﺻﻞ )‪ (4‬ﻗﺎﻧﻮن اﺳﺎﺳﯽ ﺑﻪ ﺷﺮح ذﯾﻞ‬

‫اﻋﻼم ﻣﯽﮔﺮدد‪:‬‬
‫»ﻣﺎده ‪ 1309‬ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﯽ از اﯾﻦﻧﻈﺮ ﮐﻪ ﺷﻬﺎدت ﺑﯿﻨﻪ ﺷﺮﻋﯿﻪ را در ﺑﺮاﺑﺮ اﺳﻨﺎد ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻓﺎﻗﺪ ارزش‬

‫داﻧﺴﺘﻪ ﺧﻼف ﻣﻮازﯾﻦ ﺷﺮع و ﺑﺪﯾﻦ وﺳﯿﻠﻪ اﺑﻄﺎل ﻣﯽﮔﺮدد«‪.‬‬

‫ﻣﺎده‪ - 1310‬ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﻗﺎﻧﻮن اﺻﻼﺣﯽ‪ 1370/8/10‬ﺣﺬف ﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده‪ - 1311‬ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﻗﺎﻧﻮن اﺻﻼﺣﯽ‪ 1370/8/10‬ﺣﺬف ﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪305‬‬
‫ﻣﺎده ‪ - 1312‬در ﻣﻮارد ﺷﻬﺎدت‬

‫اﺣﮑﺎم ﻣﺬﮐﻮر در ﻓﻮق در ﻣﻮارد ذﯾﻞ ﺟﺎري ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪:‬‬

‫‪ -1‬در ﻣﻮاردي ﮐﻪ اﻗﺎﻣﻪ ﺷﺎﻫﺪ ﺑﺮاي ﺗﻘﻮﯾﺖ ﯾﺎ ﺗﮑﻤﯿﻞ دﻟﯿﻞ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺜﻞ اﯾﻨﮑﻪ دﻟﯿﻠﯽ ﺑﺮ‬
‫اﺻﻞ دﻋﻮي ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻮده وﻟﯽ ﻣﻘﺪار ﯾﺎ ﻣﺒﻠﻎ ﻣﺠﻬﻮل ﺑﺎﺷﺪ و ﺷﻬﺎدت ﺑﺮ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﻘﺪار ﯾﺎ‬

‫ﻣﺒﻠﻎ اﻗﺎﻣﻪ ﮔﺮدد‪.‬‬

‫‪ -2‬در ﻣﻮاردي ﮐﻪ ﺑﻪ واﺳﻄﻪ ﺣﺎدﺛﻪ‪ ،‬ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺳﻨﺪ ﻣﻤﮑﻦ ﻧﯿﺴﺖ از ﻗﺒﯿﻞ ﺣﺮﯾﻖ و ﺳﯿﻞ‬
‫و زﻟﺰﻟﻪ و ﻏﺮق ﮐﺸﺘﯽ ﮐﻪ ﮐﺴﯽ ﻣﺎل ﺧﻮد را ﺑﻪ دﯾﮕﺮي ﺳﭙﺮده و ﺗﺤﺼﯿﻞ ﺳﻨﺪ ﺑﺮاي‬

‫ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺎل در آن ﻣﻮﻗﻊ ﻣﻤﮑﻦ ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬

‫‪ -3‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﮐﻠﯿﻪ ﺗﻌﻬﺪاﺗﯽ ﮐﻪ ﻋﺎدﺗﺎً ﺗﺤﺼﯿﻞ ﺳﻨﺪ ﻣﻌﻤﻮل ﻧﻤﯽﺑﺎﺷﺪ ﻣﺜﻞ اﻣﻮاﻟﯽ ﮐﻪ‬
‫اﺷﺨﺎص در ﻣﻬﻤﺎﻧﺨﺎﻧﻪﻫﺎ و ﻗﻬﻮهﺧﺎﻧﻪﻫﺎ و ﮐﺎرواﻧﺴﺮاﻫﺎ و ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎهﻫﺎ ﻣﯽﺳﭙﺎرﻧﺪ و ﻣﺜﻞ‬
‫ﺣﻖاﻟﺰﺣﻤﻪ اﻃﺒﺎ و ﻗﺎﺑﻠﻪ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ اﻧﺠﺎم ﺗﻌﻬﺪاﺗﯽ ﮐﻪ ﺑﺮاي آن ﻋﺎدﺗﺎً ﺗﺤﺼﯿﻞ ﺳﻨﺪ‬
‫ﻣﻌﻤﻮل ﻧﯿﺴﺖ ﻣﺜﻞ ﮐﺎرﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻃﻌﻪ و ﻧﺤﻮ آن ﺗﻌﻬﺪ ﺷﺪه اﮔﺮﭼﻪ اﺻﻞ ﺗﻌﻬﺪ ﺑﻪ‬

‫ﻣﻮﺟﺐ ﺳﻨﺪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫‪ -4‬در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﺳﻨﺪ ﺑﻪ واﺳﻄﻪ ﺣﻮادث ﻏﯿﺮﻣﻨﺘﻈﺮه ﻣﻔﻘﻮد ﯾﺎ ﺗﻠﻒ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫‪ -5‬در ﻣﻮارد َﺿﻤﺎن ﻗﻬﺮي و اﻣﻮر دﯾﮕﺮي ﮐﻪ داﺧﻞ در ﻋﻘﻮد و اﯾﻘﺎﻋﺎت ﻧﺒﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﯽ‬ ‫‪306‬‬
‫ﺷﺮط اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﺎده ‪ - 1313‬ﺷﺮاﯾﻂ ﺷﺎﻫﺪ‬
‫در ﺷﺎﻫﺪ ﺑﻠﻮغ‪،‬‬
‫ﻋﻘﻞ‪،‬‬
‫ﻋﺪاﻟﺖ‪،‬‬
‫اﯾﻤﺎن و‬
‫ﻃﻬﺎرت ﻣﻮﻟﺪ‬

‫ﺗﺒﺼﺮه‪- 1‬‬
‫ﻋﺪاﻟﺖ ﺷﺎﻫﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺎ ﯾﮑﯽ از ﻃﺮق ﺷﺮﻋﯽ ﺑﺮاي دادﮔﺎه اﺣﺮاز ﺷﻮد‪.‬‬

‫ﺗﺒﺼﺮه ‪- 2‬‬

‫ﻋﯿﻦ ﯾﺎ‬ ‫ﺷﻬﺎدت ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﻧﻔﻊ ﺷﺨﺼﯽ ﺑﻪ ﺻﻮرت‬
‫ﻣﻨﻔﻌﺖ ﯾﺎ‬
‫ﺣﻖ رد دﻋﻮا‬

‫داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و ﻧﯿﺰ ﺷﻬﺎدت ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺗﮑﺪي را ﺷﻐﻞ ﺧﻮد ﻗﺮار دﻫﻨﺪ ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻪ ﻧﻤﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻃﺮح ﻧﻮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸﻪ ‪307‬‬
‫ﻣﺎده ‪ - 1314‬ﺳﻦ اداء ﺷﻬﺎدت‬

‫ﺷﻬﺎدت اﻃﻔﺎﻟﯽ را ﮐﻪ ﺑﻪ ﺳﻦ ﭘﺎﻧﺰده ﺳﺎل ﺗﻤﺎم ﻧﺮﺳﯿﺪهاﻧﺪ ﻓﻘﻂ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﺑﺮاي ﻣﺰﯾﺪ اﻃﻼع اﺳﺘﻤﺎع‬
‫ﻧﻤﻮد‪ ،‬ﻣﮕﺮ در ﻣﻮاردي ﮐﻪ ﻗﺎﻧﻮن ﺷﻬﺎدت اﯾﻦ ﻗﺒﯿﻞ اﻃﻔﺎل را ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1315‬داﺷﺘﻦ ﻗﻄﻊ و ﯾﻘﯿﻦ‬
‫ﺷﻬﺎدت ﺑﺎﯾﺪ از روي ﻗﻄﻊ و ﯾﻘﯿﻦ ﺑﺎﺷﺪ ﻧﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺷﮏ و ﺗﺮدﯾﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1316‬ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﺷﻬﺎدت ﺑﺎ دﻋﻮا‬
‫ﺷﻬﺎدت ﺑﺎﯾﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ دﻋﻮي ﺑﺎﺷﺪ وﻟﯽ اﮔﺮ در ﻟﻔﻆ ﻣﺨﺎﻟﻒ و در ﻣﻌﻨﯽ ﻣﻮاﻓﻖ ﯾﺎ ﮐﻤﺘﺮ از ادﻋﺎ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺿﺮري ﻧﺪارد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1317‬اﺗﺤﺎد ﻣﻔﺎد ﺷﻬﺎدت ﺷﻬﻮد‬
‫ﺷﻬﺎدت ﺷﻬﻮد ﺑﺎﯾﺪ ﻣﻔﺎداً ﻣﺘﺤﺪ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ اﮔﺮ ﺷﻬﻮد ﺑﻪ اﺧﺘﻼف ﺷﻬﺎدت دﻫﻨﺪ ﻗﺎﺑﻞ اﺛﺮ ﻧﺨﻮاﻫﺪ‬

‫ﺑﻮد ﻣﮕﺮ در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ از ﻣﻔﺎد اﻇﻬﺎرات آنﻫﺎ ﻗﺪر ﻣﺘﯿﻘﻨﯽ ﺑﺪﺳﺖ آﯾﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1318‬اﺧﺘﻼف در ﺧﺼﻮﺻﯿﺖﻫﺎ‬
‫اﺧﺘﻼف ﺷﻬﻮد در ﺧﺼﻮﺻﯿﺎت اﻣﺮ اﮔﺮ ﻣﻮﺟﺐ اﺧﺘﻼف در ﻣﻮﺿﻮع ﺷﻬﺎدت ﻧﺒﺎﺷﺪ اﺷﮑﺎﻟﯽ ﻧﺪارد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1319‬رﺟﻮع از ﺷﻬﺎدت‬
‫در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﺷﺎﻫﺪ از ﺷﻬﺎدت ﺧﻮد رﺟﻮع ﮐﻨﺪ ﯾﺎ ﻣﻌﻠﻮم ﺷﻮد ﺑﺮﺧﻼف واﻗﻊ ﺷﻬﺎدت داده اﺳﺖ ﺑﻪ‬

‫ﺷﻬﺎدت او ﺗﺮﺗﯿﺐ اﺛﺮ داده ﻧﻤﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده‪ - 1320‬ﺷﻬﺎدت ﺑﺮ ﺷﻬﺎدت‬
‫ﺷﻬﺎدت ﺑﺮ ﺷﻬﺎدت در ﺻﻮرﺗﯽ ﻣﺴﻤﻮع اﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﺎﻫﺪ اﺻﻞ وﻓﺎت ﯾﺎﻓﺘﻪ ﯾﺎ ﺑﻪ واﺳﻄﻪ ﻣﺎﻧﻊ دﯾﮕﺮي ﻣﺜﻞ‬

‫ﺑﯿﻤﺎري و ﺳﻔﺮ و ﺣﺒﺲ و ﻏﯿﺮه ﻧﺘﻮاﻧﺪ ﺣﺎﺿﺮ ﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﯽ‬ ‫‪308‬‬
‫ﻣﺎده‪ - 1321‬ﺗﻌﺮﯾﻒ اﻣﺎره‬
‫ﺑﻪ ﺣﮑﻢ ﻗﺎﻧﻮن ﯾﺎ‬
‫در ﻧﻈﺮ ﻗﺎﺿﯽ‬ ‫اﻣﺎره ﻋﺒﺎرت از اوﺿﺎع و اﺣﻮاﻟﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ‬

‫دﻟﯿﻞ ﺑﺮ اﻣﺮي ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1322‬اﻣﺎرات ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ‬
‫َاﻣﺎرات ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ اَﻣﺎراﺗﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻗﺎﻧﻮن آن را دﻟﯿﻞ ﺑﺮ اﻣﺮي ﻗﺮار داده ﻣﺜﻞ اﻣﺎرات ﻣﺬﮐﻮره در اﯾﻦ ﻗﺎﻧﻮن‬

‫از ﻗﺒﯿﻞ ﻣﻮاد ‪ 35‬و ‪ 109‬و ‪110‬و ‪1158‬و ‪ 1159‬و ﻏﯿﺮ آنﻫﺎ و ﺳﺎﯾﺮ اﻣﺎرات ﻣﺼﺮﺣﻪ در ﻗﻮاﻧﯿﻦ دﯾﮕﺮ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1323‬اﻋﺘﺒﺎر اﻣﺎرات ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ در دﻋﺎوي‬
‫اﻣﺎرات ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ در ﮐﻠﯿﻪ دﻋﺎوي اﮔﺮﭼﻪ از دﻋﺎوي ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺷﻬﺎدت ﺷﻬﻮد ﻗﺎﺑﻞ اﺛﺒﺎت ﻧﯿﺴﺖ ﻣﻌﺘﺒﺮ‬

‫اﺳﺖ ﻣﮕﺮ آﻧﮑﻪ دﻟﯿﻞ ﺑﺮ ﺧﻼف آن ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1324‬اﻣﺎرات از ﻧﻈﺮ ﻗﺎﺿﯽ‬
‫اﻣﺎراﺗﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻗﺎﺿﯽ واﮔﺬار ﺷﺪه ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از اوﺿﺎع و اﺣﻮاﻟﯽ در ﺧﺼﻮص ﻣﻮرد و در ﺻﻮرﺗﯽ‬

‫ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻨﺎد اﺳﺖ ﮐﻪ دﻋﻮي ﺑﻪ ﺷﻬﺎدت ﺷﻬﻮد ﻗﺎﺑﻞ اﺛﺒﺎت ﺑﺎﺷﺪ ﯾﺎ ادﻟﻪ دﯾﮕﺮ را ﺗﮑﻤﯿﻞ ﮐﻨﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1325‬ارﺟﺎع ﺳﻮﮔﻨﺪ‬
‫در دﻋﺎوي ﮐﻪ ﺑﻪ ﺷﻬﺎدت ﺷﻬﻮد ﻗﺎﺑﻞ اﺛﺒﺎت اﺳﺖ ﻣﺪﻋﯽ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺣﮑﻢ ﺑﻪ دﻋﻮي ﺧﻮد را ﮐﻪ ﻣﻮرد اﻧﮑﺎر‬

‫ﻣﺪﻋﯽﻋﻠﯿﻪ اﺳﺖ ﻣﻨﻮط ﺑﻪ ﻗﺴﻢ او ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺎده ‪ - 1326‬ﻗﯿﺪ ﻣﺒﺎﺷﺮت در ﺳﻮﮔﻨﺪ‬
‫در ﻣﻮرد ﻣﺎده ﻓﻮق ﻣﺪﻋﯽﻋﻠﯿﻪ ﻧﯿﺰ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﻣﺪﻋﯽ ﺳﻘﻮط دﯾﻦ ﯾﺎ ﺗﻌﻬﺪ ﯾﺎ ﻧﺤﻮ آن ﺑﺎﺷﺪ‬