แผนการจัดการเรียนรู้ วิชาสังคมศึกษา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ภาคเรียนที่ 1

- 201 -

เฉลย ใบงานท่ี 4.6
ทรพั ยากรธรรมชาติทสี่ าคัญของทวีปแอฟรกิ า

คาชีแ้ จง ให้นักเรียนนาภาพแหล่งทรัพยากรธรรมชาตทิ ่ีสาคญั ของทวีปแอฟริกา มาวเิ คราะห์
แล้วตอบคาถาม

ภาพท่ี 1

1. ทรพั ยากรธรรมชาติประเภทใด
2. แหล่งสาคัญอยู่ในบรเิ วณใด
3. นกั เรียนคดิ วา่ ทรัพยากรดงั กล่าวมผี ลต่อเศรษฐกิจของทวปี แอฟรกิ าอยา่ งไร

(พจิ ารณาตามคาตอบของนกั เรยี น โดยใหอ้ ยใู่ นดลุ ยพนิ ิจของครผู สู้ อน)

- 202 -

ภาพท่ี 2

1. ทรัพยากรธรรมชาติประเภทใด
2. แหล่งสาคญั อยู่ในบริเวณใด
3. นักเรยี นคิดวา่ ทรัพยากรดงั กลา่ วมีผลตอ่ เศรษฐกจิ ของทวปี แอฟริกาอยา่ งไร

(พจิ ารณาตามคาตอบของนกั เรยี น โดยใหอ้ ยใู่ นดลุ ยพนิ ิจของครผู สู้ อน)

- 203 -

ภาพท่ี 3

1. ทรัพยากรธรรมชาตปิ ระเภทใด
2. แหล่งสาคญั อยู่ในบริเวณใด
3. นักเรยี นคิดวา่ ทรัพยากรดังกล่าวมผี ลตอ่ เศรษฐกิจของทวีปแอฟริกาอย่างไร

(พจิ ารณาตามคาตอบของนกั เรยี น โดยใหอ้ ยใู่ นดลุ ยพนิ ิจของครผู สู้ อน

- 204 -

ภาพที่ 4

1. ทรัพยากรธรรมชาติประเภทใด
2. แหล่งสาคญั อยู่ในบริเวณใด
3. นักเรยี นคิดวา่ ทรัพยากรดงั กลา่ วมีผลตอ่ เศรษฐกจิ ของทวปี แอฟริกาอยา่ งไร

(พจิ ารณาตามคาตอบของนกั เรยี น โดยใหอ้ ยใู่ นดุลยพนิ ิจของครผู สู้ อน)

- 205 -

ความเหน็ ของหวั หน้ากล่มุ สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม เหมาะสม ไม่เหมาะสม
ระบุการพฒั นานกั เรียนดา้ นความรู้ ทกั ษะกระบวนการและ
เจตคติ (K P A) เหมาะสม ไม่เหมาะสม
- กิจกรรมการเรียนรู้เป็ นกิจกรรมที่ส่งเสริมกระบวนการคิดและ เหมาะสม ไม่เหมาะสม
เนน้ นกั เรียนเป็ นสาคญั เหมาะสม ไม่เหมาะสม
- ความเหมาะสมของสื่อ อุปกรณ์ และแหล่งการเรียนรู้
- ความเหมาะสมของเครื่องมือวดั และประเมินผลการเรียนรู้ เหมาะสม ไม่เหมาะสม
- กิจกรรมการเรียนรู้สอดแทรกคุณธรรม จริยธรรมคา่ นิยมท่ีดีงาม
และคุณลกั ษณะที่พงึ ประสงค์

ลงชื่อ..................................................ผตู้ รวจสอบ
(นางไพรจิตร บา้ นเหลา่ )

หวั หนา้ กล่มุ สาระสงั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม

ความเห็นของหวั หน้ากล่มุ งานวชิ าการ เหมาะสม ไม่เหมาะสม
- มาตรฐานการเรียนรู้และตวั ช้ีวดั มีความเช่ือมโยงกนั อยา่ ง เหมาะสม ไม่เหมาะสม
- จุดประสงคก์ ารเรียนรู้มีความชดั เจนครอบคลมุ เน้ือหาสาระ
ระบุการพฒั นานกั เรียนดา้ นความรู้ ทกั ษะกระบวนการและ เหมาะสม ไม่เหมาะสม
เจตคติ (K P A)
- กิจกรรมการเรียนรู้เป็ นกิจกรรมที่ส่งเสริมกระบวนการคิดและ เหมาะสม ไมเ่ หมาะสม
เนน้ นกั เรียนเป็ นสาคญั เหมาะสม ไม่เหมาะสม
- ความเหมาะสมของสื่อ อุปกรณ์ และแหลง่ การเรียนรู้ เหมาะสม ไม่เหมาะสม
- ความเหมาะสมของเคร่ืองมือวดั และประเมินผลการเรียนรู้
- กิจกรรมการเรียนรู้สอดแทรกคุณธรรม จริยธรรมค่านิยมที่ดีงาม เหมาะสม ไมเ่ หมาะสม
และคุณลกั ษณะที่พงึ ประสงค์

ลงชื่อ.............................................. ผตู้ รวจสอบ
(นางพรพริ ุณ แจง้ ใจ)

หวั หนา้ กลมุ่ งานวชิ าการโรงเรียนโคกโพธ์ิไชยศึกษา

ความเหน็ ของผ้บู ริหารสถานศึกษา
..................................................................................................................................................................................................

ลงชื่อ.............................................. ผตู้ รวจสอบ
(นางลดั ดา ผาพนั ธ)์

ผอู้ านวยการโรงเรียนโคกโพธ์ิไชยศึกษา

- 206 -

บันทึกการสอน

1.ผลการจดั การเรียนรู้
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

2.ปญั หาและอปุ สรรค
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
3.แนวทางแกไ้ ข
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงช่อื .................................................ผูบ้ นั ทึก
(ครูผสู้ อน นางสาวจดิ าภรณ์ ถ่นิ ตองโขบ)
ตาแหน่ง ครูผู้ชว่ ย

- 207 -

แผนการจัดการเรียนรทู้ ่ี 16

กลมุ่ สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม ช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 2

หน่วยการเรียนรทู้ ่ี 3 เร่ือง ภูมศิ าสตรท์ วปี แอฟรกิ า ภาคเรียนท่ี 1

แผนการจดั การเรียนร้ทู ่ี 16 ลกั ษณะทางประชากร สังคมและวัฒนธรรมของทวปี แอฟริกา

เวลา 2 ชวั่ โมง ผูส้ อน นางสาวจิดาภรณ์ ถิ่นตองโขบ

1.มาตรฐานการเรียนรู้/ตวั ช้ีวดั
ส 5.1 ม.2/1 ใชเ้ ครอ่ื งมือทางภมู ิศาสตร์ในการรวบรวม วเิ คราะห์ และนาเสนอข้อมูลเกย่ี วกับ

ลักษณะทางกายภาพและสังคมของทวปี ยโุ รปและแอฟริกา
ม.2/2 วเิ คราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างลักษณะทางกายภาพและสงั คมของทวีปยโุ รปและ

แอฟริกา
ส 5.2 ม.2/1 วเิ คราะหก์ ารก่อเกิดส่ิงแวดล้อมใหม่ทางสังคม อนั เป็นผลจากการเปลีย่ นแปลงทาง

ธรรมชาติและทางสังคมของทวปี ยโุ รปและแอฟรกิ า

2. สาระสาคญั /ความคดิ รวบยอด
ลกั ษณะทางกายภาพของทวปี แอฟริกามีความสมั พันธก์ ับสภาพสังคม วฒั นธรรม และประชากร ซ่งึ

สามารถสบื ค้นข้อมลู ได้จากเคร่อื งมือทางภูมิศาสตร์

3. สาระการเรยี นรู้
3.1 สาระการเรียนรแู้ กนกลาง
1) เครือ่ งมือทางภูมิศาสตร์ทแี่ สดงลักษณะทางกายภาพและสังคมของทวปี แอฟริกา
2) ลักษณะทางกายภาพและสังคมของทวปี แอฟริกา
3) การเปล่ยี นแปลงประชากร สงั คม และวัฒนธรรมของทวีปแอฟริกา

4. สมรรถนะสาคัญของผูเ้ รยี น 3) ทกั ษะการวเิ คราะห์
4.1 ความสามารถในการสอื่ สาร 4) ทกั ษะการเชื่อมโยง
4.2 ความสามารถในการคิด
1) ทกั ษะการสารวจค้นหา
2) ทกั ษะการรวบรวมข้อมลู
4.3 ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต

5. คณุ ลักษณะอันพงึ ประสงค์

1. มีวินยั 3. ใฝ่เรยี นรู้

2. มีความรบั ผดิ ชอบ 4. มงุ่ มัน่ ในการทางาน

6. ชิน้ งาน/ภาระงาน

1) ใบงานท่ี 4.7 เร่ือง ประชากรและการเปล่ียนแปลงประชากรของทวีปแอฟริกา

2) ใบงานที่ 4.8 เร่ือง สงั คมและวัฒนธรรมของทวีปแอฟรกิ า

- 208 -

7. การวัดและการประเมินผล
7.1 การประเมนิ ระหว่างการจดั กิจกรรมการเรยี นรู้

1) ตรวจใบงานท่ี 4.7 เร่อื ง ประชากรและการเปลีย่ นแปลงประชากรของทวปี แอฟรกิ า
2) ตรวจใบงานท่ี 4.8 เรื่อง สงั คมและวฒั นธรรมของทวีปแอฟริกา
7.2 การประเมนิ หลังเรียน
- ตรวจแบบทดสอบหลังเรยี น หน่วยการเรยี นร้ทู ี่ 4 เร่ือง ภมู ศิ าสตรท์ วปี แอฟริกา 1
8. กิจกรรมการเรียนรู้

วิธสี อนตามรูปแบบ โมเดลซิปปา (CIPPA Model)
ขน้ั ท่ี 1 ทบทวนความร้เู ดิม

1.ครูทบทวนความร้เู ดิมของนักเรียนเกยี่ วกบั ทวีปแอฟริกาด้วยการตอบคาถามเกี่ยวกบั ลักษณะภูมิ
ประเทศทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสิง่ แวดล้อม

ขนั้ ที่ 2 แสวงหาความร้ใู หม่
2.ครูใหน้ กั เรียนกลุ่มเดมิ รว่ มกันศกึ ษาความรู้เรื่อง ลกั ษณะทางประชากร สังคมและวฒั นธรรมของ

ทวีปแอฟริกา จากหนังสอื เรยี น

ข้นั ท่ี 3 ศึกษาทาความเข้าใจข้อมูล/ความร้ใู หม่ และเชอื่ มโยงความรใู้ หมก่ ับความรูเ้ ดิม
3.สมาชกิ ในแตล่ ะกลมุ่ จับคู่กันเป็น 2 คู่ ให้แต่ละค่รู ่วมกนั ทาใบงาน ดังนี้

- คู่ท่ี 1 ทาใบงานท่ี 4.7 เรือ่ ง ประชากรและการเปลยี่ นแปลงประชากรของทวปี แอฟรกิ า
- คทู่ ่ี 2 ทาใบงานท่ี 4.8 เร่ือง สงั คมและวัฒนธรรมของทวปี แอฟริกา

4.สมาชิกแต่ละคตู่ รวจสอบความถูกต้องของใบงานที่ 4.7-4.8 ในส่วนทีค่ ูข่ องตนรบั ผดิ ชอบ

ข้ันท่ี 4 แลกเปลี่ยนความรูค้ วามเข้าใจกับกลุ่ม
5.สมาชิกแตล่ ะค่ผู ลดั กนั อธิบายคาตอบในใบงานท่ี 4.7-4.8 ในสว่ นทีต่ นรบั ผดิ ชอบให้เพ่ือนอีกคู่หนงึ่

ฟงั กรณที ่ยี ังมีข้อสงสัยให้ถามครผู ู้สอน
6.ครูเฉลยคาตอบในใบงานที่ 4.7-4.8 แล้วใหส้ มาชกิ แต่ละกลมุ่ ตรวจสอบความถูกต้อง พรอ้ มทง้ั

ปรบั ปรุงแก้ไขให้มีความสมบรู ณ์

ขน้ั ท่ี 5 สรปุ และจดั ระเบียบความรู้
7.สมาชกิ แต่ละกลมุ่ ร่วมกนั สรุปความรู้เก่ียวกับลักษณะทางประชากร สงั คม และวฒั นธรรมของทวปี

แอฟริกา แลว้ เขยี นเป็นแผนผังความคดิ
8.สมาชิกแต่ละกลมุ่ ร่วมกนั ตรวจสอบความถูกต้องของผลงานแผนผังความคดิ ของกลุ่ม

ข้นั ท่ี 6 ปฏบิ ัตแิ ละ/หรอื แสดงผลงาน
9.ตวั แทนกล่มุ นาเสนอแผนผงั ความคิดเกีย่ วกับลักษณะทางประชากร สังคมและวฒั นธรรมของทวปี

แอฟริกา ครูตรวจสอบความถูกตอ้ งและคัดเลอื กผลงานที่มีคุณภาพดตี ิดป้ายนิเทศ

- 209 -

การวดั และประเมนิ ผล

วิธีการ เครอื่ งมอื เกณฑ์

ตรวจใบงำนท่ี 4.7 ใบงำนท่ี 4.7 รอ้ ยละ 60 ผำ่ นเกณฑ์

ตรวจใบงำนท่ี 4.8 ใบงำนท่ี 4.8 รอ้ ยละ 60 ผ่ำนเกณฑ์

ประเมนิ กำรนำเสนอผลงำน แบบประเมนิ กำรนำเสนอผลงำน ระดบั คุณภำพ 2 ผำ่ นเกณฑ์

สงั เกตพฤตกิ รรมกำรทำงำนรำยบคุ คล แบบสงั เกตพฤตกิ รรมกำรทำงำนรำยบคุ คล ระดบั คณุ ภำพ 2 ผำ่ นเกณฑ์

สงั เกตพฤตกิ รรมกำรทำงำนกลมุ่ แบบสงั เกตพฤตกิ รรมกำรทำงำนกล่มุ ระดบั คณุ ภำพ 2 ผำ่ นเกณฑ์

ตรวจแบบทดสอบหลงั เรยี น หน่วยกำรเรยี นรทู้ ่ี 4 แบบทดสอบหลงั เรยี น หน่วยกำรเรยี นรทู้ ่ี 4 รอ้ ยละ 60 ผำ่ นเกณฑ์

สือ่ /แหลง่ การเรียนรู้
1.สื่อการเรียนรู้
1) หนงั สือเรียน ภูมศิ าสตร์ ม.2
2) แบบวดั และบนั ทกึ ผลการเรยี นรู้ ภูมศิ าสตร์ ม.2
3) ศนู ย์การเรยี นรู้ท่ี 1 เร่อื ง โซมาเลยี อันเงยี บเหงา
4) ศนู ยก์ ารเรียนรู้ท่ี 2 เร่อื ง ไสยศาสตรแ์ ละมนต์ดาของชนเผา่ ในแอฟริกา
5) ศูนย์การเรยี นรู้ท่ี 3 เรอ่ื ง เคนยา ดนิ แดนเล็กในแอฟริกา เสน่ห์อนั น่าคน้ หา
6) ใบงานท่ี 4.7 เร่ือง ประชากรและการเปลยี่ นแปลงประชากรของทวปี แอฟริกา
7) ใบงานท่ี 4.8 เรื่อง สงั คมและวัฒนธรรมของทวีปแอฟรกิ า
2.แหล่งการเรยี นรู้
1) ห้องสมุด
2) แหลง่ ข้อมูลสารสนเทศ

- http://www.th.wikipedia.org/wiki/ทวปี แอฟริกา
- http://www.bp-smakom.org/BP School/So
- http://www.mfa.go.th/web/481.php

- 210 -

เอกสารประกอบการสอน

คาชีแ้ จง ให้นักเรยี นอ่านขอ้ มลู ต่อไปน้ี แลว้ ตอบคาถามให้ถูกต้อง

ทกุ ๆ วัน พอตกบา่ ย โมฮมั เมด ชายหนมุ่ วยั 18 ปี มานง่ั ชมทิวทศั น์ที่ประภาคาร เมืองโมกาดชิ ู
ประเทศโซมาเลีย ท่คี รัง้ หนงึ่ ไดถ้ ูกสร้างขน้ึ โดยประเทศอิตาลี ท่ีในอดตี เคยคึกคัก มีโรงแรมหรู มสี ถานทูต
สหรฐั อเมริกา คลาคลา่ ไปดว้ ยพอ่ คา้ ทองคา หา้ งขายนา้ หมอ แตบ่ ดั น้ีทุกอย่างสลายลงเพราะสงครามกลาง
เมอื ง โมฮมั เมดไม่ได้เรยี นหนงั สือเพราะไมส่ ามารถจ่ายคา่ เล่าเรียนได้ อีกทงั้ เพื่อนๆ ของเขาได้ร่วมกอง
กาลงั มสุ ลิมหัวรนุ แรง สู้รบยดื เย้อื กับรัฐบาลชวั่ คราวของโซมาเลีย เขาเตบิ โตในชาตทิ ่ลี ม่ สลาย ที่ประชาชน
ตอ้ งจมปลักอยู่กับความขาดแคลน ทง้ั ความปลอดภยั ในชีวิตและทรัพยส์ นิ ประชาชนจานวนมากได้ละท้ิง
บา้ นเกดิ เมืองนอนของตน

โซมาเลียเปน็ ประเทศทีย่ ากจน พน้ื ทท่ี งั้ หมดราว 650,000 ตารางกโิ ลเมตร มแี ต่ความแห้งแล้ง
แสนสาหัส นบั ต้งั แตโ่ บราณกาล ผูค้ นทีน่ ต่ี อ้ งแย่งชงิ ทรพั ยากรอันแรน้ แคน้ ท้งั น้า ท่งุ หญ้า และสตั ว์
ซึง่ วิถีชวี ิตโดยทวั่ ไปของคนโซมาเลยี เป็นคนเล้ียงสัตว์ เช่น แพะ อูฐ และววั ควาย นบั ถือศาสนาอิสลาม
พดู ภาษาโซมาเลยี ครอบครองดินแดนสว่ นใหญ่ของแอฟริกา

บตั รคาถาม
1. ประเทศโซมำเลยี ตงั้ อยบู่ รเิ วณใดของทวปี แอฟรกิ ำ
2. สถำนทท่ี โ่ี มฮมั เมดนงั่ มอง มกี ำรเปลย่ี นแปลงอย่ำงไร
3. เพรำะเหตุใด ประชำกรในโซมำเลยี ตอ้ งเผชญิ ชะตำกรรมเหมอื นกบั โมฮมั เมด

1. อย่ทู างตะวนั ออกของทวปี แอฟรกบิ าตั รเฉลย

2. ในอดตี เคยเป็นย่านธรุ กจิ ทมี่ โี รงแรม รา้ นคา้ มสี ถานทตู แต่ในปจั จบุ นั เหลอื แต่ซากปรกั -
หกั พงั กบั รอ่ งรอยความเจรญิ ในอดตี

3. เกดิ สงครามกลางเมอื ง เกดิ จากการแยง่ ชงิ อานาจของผนู้ า นามาสกู่ ารเกดิ สงคราม
กลางเมอื ง ประชาชนลม้ ตาย และยากจน

- 211 -

ศนู ยก์ ารเรียนร้ทู ่ี 2 เรอื่ ง ไสยศาสตรแ์ ละมนตด์ าของชนเผา่ ในแอฟริกา

คาชี้แจง ใหน้ กั เรยี นอ่ำนขอ้ มลู ต่อไปน้ี แลว้ ตอบคำถำมใหถ้ ูกตอ้ ง

ชนเผา่ ในแอฟริกาทุกภูมภิ าค จะมคี วามเช่ือในเร่ืองพระเจ้าผู้สร้างโลก ซึง่ พระเจา้ ของพวกเขา
จะอย่หู า่ งไกล เหนือความเข้าใจหรือการควบคมุ ของมนษุ ย์ ดงั น้ันเมือ่ เกิดเหตุการณต์ า่ งๆ ข้นึ ทงั้ ดแี ละ
รา้ ย จะหนักหรือเบา พวกเขาจงึ มักเชอื่ ว่า น่ันเปน็ การกระทาของพระเจา้ ผูส้ รา้ งโลก

พระเจ้าของแต่ละเผ่าอาจจะมีการระบุเพศใหเ้ ปน็ หญิงหรือชายตามแต่ความเชอื่ ที่มีมา แต่ใน
บางเผ่า พระเจา้ จะไม่มีเพศ ซ่ึงบางครง้ั ความเช่อื เหลา่ นกี้ ็ปรากฏออกมาในรูปของอานาจทางวญิ ญาณ
ซึง่ มกั จะเขา้ มาเกี่ยวข้องกับส่งิ ทมี่ นุษย์ต้องสมั ผัสอยู่ในวถิ ชี ีวติ เช่น ความเชอื่ ในดิน อากาศ นา้ เป็นต้น

ผู้ประกอบพธิ กี รรมของชนเผ่าในแอฟริกาสว่ นใหญจ่ ะเปน็ พระหรือผอู้ าวโุ สของเผา่ ซงึ่ พธิ กี รรม
ทีป่ ระกอบขึน้ ในแตล่ ะเผา่ นัน้ จะอธบิ ายถึงจดุ กาเนิดของเผ่าและการเดินทางของผู้คนในการดารงชวี ิต
ของเผ่าในยุคแรกๆ รวมไปถงึ การอธิบายปญั หาทางดา้ นความคิดและความเช่ือขั้นพ้นื ฐานของทุกวฒั นธรรม
เชน่ จดุ กาเนิดของความตาย ธรรมชาตขิ องสังคม ความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งและผู้หญิง ความสมั พันธ์ระหวา่ ง
ชีวิตและความตาย เปน็ ตน้

นอกเหนือจากความเชอื่ ที่ปรากฏออกมาในรูปของพธิ ีกรรมแลว้ ชนเผ่าในแอฟรกิ ายงั แสดงออก
ถึงความเช่อื ในพ่อมด หมอผี เทพเจ้า ใหเ้ หน็ ในรปู แบบของเทพนิยายและนทิ านพนื้ บา้ นปรัมปรา ตลอดจน
สะทอ้ นผา่ นทางเคร่ืองประดับร่างกาย ซ่ึงอาจเป็นลกู ปดั หินสี เมล็ดพชื กระดูกสัตว์ แม้กระทั่งหวั กะโหลก
ของมนุษย์ รวมถงึ การเต้นระบาราฟ้อนในพธิ ีกรรมต่างๆ ลวดลายทข่ี ีดเขยี นตามรา่ งกาย หนา้ กาก และ
เครอ่ื งใชท้ ี่สืบทอด และกลายเป็นศิลปะเฉพาะตัวของชนเผ่าไป

สิง่ เหลา่ น้ี คือปริศนาที่คนภายนอกตัง้ คาถามและยากแก่การเขา้ ใจความหมายทซ่ี ่อนเรน้
แต่ท้งั หมดนี้คอื ความหมายทางดา้ นสังคมและประวตั ศิ าสตร์ของชนเผา่ ในแอฟริกา แม้จะไมส่ ามารถนา
พิธกี รรมของทุกชนเผ่ามาเล่าสู่กนั ฟังได้หมด แต่เทา่ ที่หยิบยกมากเ็ พยี งพอท่จี ะทาให้ไดก้ ลิ่นไอลกึ ลบั
จากป่าดงดิบแอฟริกาแล้ว

- 212 -

บตั รคาถาม
1. ชนเผำ่ ในแอฟรกิ ำทุกภูมภิ ำค มคี วำมเช่อื ในเรอ่ื งใดบำ้ ง
2. กำรประกอบพธิ กี รรมของชนเผำ่ เกย่ี วขอ้ งกบั อะไร
3. ชนเผ่ำในแอฟรกิ ำสะทอ้ นใหเ้ หน็ ควำมเช่อื เกย่ี วกบั เทพเจำ้ พอ่ มด หมอผี

ผ่ำนอะไรบำ้ ง

บตั รเฉลย

1. เชอื่ ในเรอื่ งเทพเจา้ ผสู้ รา้ งโลก ปรากฏการณ์ต่างๆ เกดิ จากพระเจา้ พ่อมด หมอผี
2. เกยี่ วกบั จดุ กาเนิดของเผ่า และการเดนิ ทางของผคู้ นในการดารงชวี ติ ของเผ่า จดุ กาเนิด

ของความตาย
3. เครอื่ งประดบั ร่างกาย เชน่ ลกู ปดั หนิ สี กระดกู สตั ว์ หวั กะโหลกมนุษย์

- 213 -

ศนู ยก์ ารเรียนร้ทู ี่ 3 เรอื่ ง เคนยา ดินแดนเลก็ ในแอฟริกา เสน่หอ์ นั น่าค้นหา

คาชี้แจง ใหน้ กั เรยี นอ่ำนขอ้ มลู ต่อไปน้ี แลว้ ตอบคำถำมให้ถูกตอ้ ง

เคนยา เป็นประเทศเล็กๆ ในทวีปแอฟรกิ าตะวนั ออก ท่เี หมาะสาหรับการทอ่ งเทย่ี วและมีสถานท่ี
ทอ่ งเทย่ี วท่ีน่าไปสัมผัสมากมาย

เคนยา มีเมืองหลวง คอื ไนโรบี ต้ังอยบู่ ริเวณเส้นศนู ย์สูตร แตอ่ ากาศไม่ร้อน กลบั เยน็ สบายๆ
อาจเพราะต้งั อยเู่ หนือระดบั น้าทะเลประมาณ 1,300 ฟุตขึ้นไป จงึ ทาให้มีอากาศสบายๆ กาลังดี เหมาะ
สาหรับท่องเที่ยว อีกท้ังยังมีสถานทที่ ่องเทยี่ วทีน่ ่าไปสัมผัสมากมาย

ซาฟารี หน่ึงในสถานทที่ ่องเท่ียวทด่ี ที ่สี ุดในโลก สาหรบั ทอ่ งซาฟารีชมความเปน็ อยู่ตามธรรมชาติ
ของสตั ว์ปา่ อยา่ งใกล้ชดิ ท่องเหนอื น่านฟ้ามาไซ มารา บนบอลลนู ท่ามกลางท้องฟา้ ทเี่ งยี บสงบ น่ังบอลลูน
ชมวิวแบบพาโนรามาของท้องทุ่งและฝูงสัตวป์ า่ เปน็ อกี ประสบการณค์ น้ พบแอฟริกาทีน่ ่าจดจา นอกจากนี้
ยังเปน็ แหล่งขายของทีร่ ะลกึ พ้ืนเมืองอย่างเคร่ืองหนัง เครอ่ื งประดับ งานฝมี ือ และผา้ พน้ื เมอื งหลายสีสันท่ดี ี
ทส่ี ุดอย่าง “คิคอย” (Kikoi) ผา้ นุง่ ผนื ดัง้ เดิมแบบชาวประมง และ “แฮงกา” (Khanga) ผ้านุ่งของผหู้ ญิง

อาหารพืน้ เมอื ง “ไนยามา โชอา” (Nyama Choma) หมายถึง เนอื้ ยา่ งที่ทาจากเน้อื สตั ว์ มที ัง้
บารบ์ ีคิวเน้ือกวาง เนื้อควาย เนอื้ มา้ ลาย เนื้อยรี าฟ ส่วนเครื่องดม่ื ท่ีนิยมมีท้งั กาแฟคุณภาพดีทีป่ ลกู ใน
เคนยา และ “ไช” (Chai) หรอื ชาใสน่ มและนา้ ตาลทานคกู่ ับ “แมนดาชิ” (Madazi) หรอื โดนทั

Tree-tops Lodge เม่อื ปี ค.ศ. 1952 ทนี่ เ่ี คยเป็นที่พักส่องสัตวข์ องพระนางเจา้ อลิซเบธท่ี 2 ที่
พกั กลางปา่ ท่ีอุดมสมบูรณ์แหง่ น้ี มีบึงนา้ ธรรมชาติทีส่ ตั ว์ป่าจะแวะเวยี งมาด่มื นา้ เป็นประจา บ้านพัก 3 ช้ัน
ทาจากไม้ มีระเบยี งท่ีสามารถมองเหน็ ววิ แบบพาโนรามา ห้องนอนทกุ ห้องมีกระจกใสสาหรบั มองสตั วอ์ อก
มาหากนิ ยามค่าคนื และทน่ี ย่ี ังมรี ะบบกริง่ แจ้งเวลาสัตว์มาทงั้ กลางวันและกลางคืน ดว้ ยความพิเศษเหล่าน้ี
ที่นจี่ งึ เปน็ หนึง่ ที่สาหรบั ส่องสตั วท์ ่ดี ีทส่ี ุดของโลก

Entim Mara Camp ที่พักแบบเต็นทแ์ คมป์แห่งใหมใ่ นท้องทุ่งมาไซ มารา ริมแมน่ า้ มารา ใกล้กบั
จดุ อพยพขา้ มแม่น้า ทบ่ี รรดาสตั ว์ปา่ นบั ลา้ นตวั จะพากนั อพยพหนีความแห้งแล้งเปน็ ประจาทกุ ปี ท่ีพกั
สวยหรแู สนสบาย อาหารคา่ โรแมนติก จิบไวน์แอฟริการสดี ใตแ้ สงเทียนสลวั ทเ่ี ฉลียงส่วนตวั ของเต็นท์ท่พี ัก
ให้บรกิ ารโดยพนักงานท้องถิ่นท่ีรจู้ ักท่งุ มาไซ มาราเป็นอยา่ งดี ทกุ อย่างออกแบบ เพื่อให้ผู้มาพักได้สมั ผสั
และรู้สึกเปน็ สว่ นหน่ึงของธรรมชาติอย่างแทจ้ ริง

- 214 -

บตั รคาถาม
1. เคนยำ ตงั้ อยบู่ รเิ วณใดของทวปี แอฟรกิ ำ
2. เสน่หข์ องเคนยำ ไดแ้ ก่อะไรบำ้ ง
3. อำหำรพน้ื เมอื งของเคนยำ ไดแ้ ก่อะไรบำ้ ง เพรำะเหตุใด

บตั รเฉลย

1. อย่ทู างแอฟรกิ าตะวนั ออก
2. มอี ากาศเยน็ สบาย เหมาะกบั การท่องเทยี่ ว มสี ถานทที่ ่องเทยี่ วน่าเทยี่ วระดบั โลก

คอื ซาฟารี ชมความงามของธรรมชาติ
3. เน้ือย่างทที่ าจากสตั ว์ เพราะมสี ตั วป์ า่ อุดมสมบรู ณ์

- 215 -

แบบวดั ความร้ขู องตนเอง ก่อน-หลงั เรียน

1. ประชำกรในทวปี แอฟรกิ ำ มลี กั ษณะเด่นอยำ่ งไร

สว่ นใหญ่เป็นกลุม่ ชาตพิ นั ธุน์ กิ รอยด์ มผี วิ ดา ผมหยกิ รปู รา่ งสงู ผอม

2. ลกั ษณะสำคญั ทำงสงั คม และวฒั นธรรมของทวปี แอฟรกิ ำ มลี กั ษณะอยำ่ งไร

1. เป็นสงั คมดงั้ เดมิ และสงั คมชนเผา่ มกั อาศยั อยใู่ นถนิ่ ทุรกนั ดาร ดารงชวี ติ ดว้ ยการลา่ สตั ว์ หาของปา่
ยดึ ถอื จารตี ประเพณีดงั้ เดมิ

2. สงั คมตะวนั ตก เป็นสงั คมของชาวพ้นื เมอื งทเี่ ปลยี่ นวถิ กี ารดาเนนิ ชวี ติ เนอื่ งจากมโี อกาสทางการศกึ ษา มฐี านะดี
และกลุ่มคนทอี่ พยพมาจากยโุ รป

- 216 -

ใบงานที่ 4.7
ประชากรและการเปล่ยี นแปลงประชากรของทวีปแอฟรกิ า

ตอนที่ 1
คาชี้แจง ใหน้ กั เรยี นบอกลกั ษณะทำงประชำกรของกลุม่ เชอ้ื ชำตติ ่อไปน้ี ลงในชอ่ งวำ่ งทก่ี ำหนด

กล่มุ เชื้อชาติ การตงั้ ถิ่นฐาน วิถกี ารดาเนินชีวิต

.

กล่มุ เชื้อชาติ การตงั้ ถิ่นฐาน วิถีการดาเนิ นชีวิต

- 217 -

ตอนท่ี 2
คาชี้แจง ใหน้ กั เรยี นตอบคำถำมต่อไปน้ี

1. ทำไมประชำกรในทวปี แอฟรกิ ำจงึ มกี ำรเคลอ่ื นยำ้ ยไปยงั เมอื งใหญ่เป็นจำนวนมำก

2. ทำไมประชำกรของทวปี แอฟรกิ ำจงึ อำศยั อยหู่ นำแน่นมำกบรเิ วณทำงตะวนั ตกเฉยี งเหนอื ของทวปี

3. บรเิ วณใดในทวปี แอฟรกิ ำทม่ี ปี ระชำกรอำศยั อยเู่ บำมำก

เฉลย ใบงานที่ 4.7 - 218 -

ประชากรและการเปลี่ยนแปลงประชากรของทวีปแอฟริกา

ตอนที่ 1
คาชี้แจง ใหน้ กั เรยี นบอกลกั ษณะทำงประชำกรของกลุ่มเชอ้ื ชำตติ ่อไปน้ี ลงในชอ่ งวำ่ งทก่ี ำหนด

กล่มุ เชื้อชาติ การตงั้ ถิ่นฐาน วิถีการดาเนิ นชีวิต

เป็นกลมุ่ ชาตพิ นั ธุน์ ิกรอยดม์ ผี วิ ดา เป็นชนพ้นื เมอื งดงั้ เดมิ .ตงั้ ถนิ่ ฐานอยู่ อาศยั อยทู่ วั่ ไปในทวปี มที งั้ ทเี่ ป็นสงั คม
เมอื ง สงั คมชนเผ่า และสงั คมทวั่ ๆ ไป
ผมดาหยกิ รมิ ฝีปากหนา จมกู แบนกวา้ ง ทวั่ ไปของทวปี มที งั้ ทเี่ ป็นชนเผา่ มที งั้ ยากจนและมคี วามเป็นอยทู่ ดี่ ดี า้ น
การศกึ ษา
ตาดาโต กะโหลกศรี ษะยาว . อาศยั อย่อู ย่างเรร่ ่อน และกลุม่ คนทวั่ ไป

กล่มุ เชื้อชาติ การตงั้ ถิ่นฐาน วิถกี ารดาเนินชีวิต

เป็นชาวยโุ รปทอี่ พยพเขา้ มาเพอื่ อย่ตู ามบรเิ วณชายฝงั่ ของทวปี และ มกี ารศกึ ษาดมี คี วามเป็นอยทู่ ดี่ ี ฐานะดี
แสวงหาผลประโยชน์ และเผยแผศ่ าสนา เมอื งทา่ สาคญั เช่น เมอื งโจฮนั เนสเบริ ก์ อาศยั อยใู่ นเมอื ง ใชภ้ าษาของตน
เชน่ ชาวองั กฤษ โปรตุเกส ในแอฟรกิ า นบั ถอื ศาสนาครสิ ต์

- 219 -

ตอนท่ี 2
คาชี้แจง ใหน้ กั เรยี นตอบคำถำมต่อไปน้ี

1. ทำไมประชำกรในทวปี แอฟรกิ ำจงึ มกี ำรเคล่อื นยำ้ ยไปยงั เมอื งใหญ่เป็นจำนวนมำก

เนือ่ งจากมปี ญั หาความแหง้ แลง้ ขาดแคลนอาหาร ความยากจน

2. ทำไมประชำกรของทวปี แอฟรกิ ำจงึ อำศยั อยหู่ นำแน่นมำกบรเิ วณทำงตะวนั ตกเฉยี งเหนือของทวปี

เพราะบรเิ วณนนั้ เป็นทรี่ าบลุ่มอดุ มสมบรู ณ์ เช่น บรเิ วณล่มุ แม่น้าไนลใ์ นประเทศอยี ปิ ต์

3. บรเิ วณใดในทวปี แอฟรกิ ำทม่ี ปี ระชำกรอำศยั อยเู่ บำมำก

บรเิ วณเขตทะเลทรายสะฮารา ทะเลทรายนามนิ ตอนกลางของทวปี

- 220 -

ใบงานท่ี 4.8
สังคมและวัฒนธรรมของทวีปแอฟรกิ า

คาชี้แจง ใหน้ กั เรยี นตอบคำถำมต่อไปน้ี

1. วถิ กี ำรดำรงชวี ติ ของกลุ่มชนเผ่ำมลี กั ษณะอยำ่ งไร

2. ทำไมสงั คมของชำวแอฟรกิ นั จงึ มคี วำมหลำกหลำยและแตกต่ำงกนั

3. กลุ่มวฒั นธรรมชนเผ่ำแต่ละกลุ่มมเี อกลกั ษณ์ประจำเผ่ำทเ่ี ดน่ ในเรอ่ื งใด
4. ประชำกรกลุ่มวฒั นธรรมอำหรบั จะอยบู่ รเิ วณใดของทวปี แอฟรกิ ำ และมเี อกลกั ษณ์ของกลมุ่ ในเรอ่ื งใด

5. วฒั นธรรมตะวนั ตกมผี ลต่อวถิ คี วำมเป็นอย่ขู องชำวแอฟรกิ นั ในเรอ่ื งใด

6. ทำไมบรเิ วณทวปี แอฟรกิ ำตอนเหนอื และรมิ ทะเลเมดเิ ตอรเ์ รเนยี น จงึ มกี ำรเปลย่ี นแปลงทำงสงั คม
และวฒั นธรรมมำกกว่ำบรเิ วณอ่นื

7. ปญั หำสำคญั ทเ่ี ป็นอุปสรรคต่อกำรพฒั นำประเทศในทวปี แอฟรกิ ำไดแ้ ก่อะไรบำ้ ง

- 221 -

เฉลย ใบงานที่ 4.8
สงั คมและวัฒนธรรมของทวีปแอฟริกา

คาชี้แจง ใหน้ กั เรยี นตอบคำถำมต่อไปน้ี

1. วถิ กี ำรดำรงชวี ติ ของกลุ่มชนเผำ่ มลี กั ษณะอยำ่ งไร

มกี ารดารงชวี ติ แบบเร่ร่อน มกี ารล่าสตั ว์ เกบ็ ของปา่ เพาะปลกู พชื อาหาร เล้ยี งสตั ว์

2. ทำไมสงั คมของชำวแอฟรกิ นั จงึ มคี วำมหลำกหลำยและแตกต่ำงกนั

เพราะลกั ษณะภมู ปิ ระเทศในแต่ละพ้นื ทแี่ ตกต่างกนั มเี ช้อื ชาตแิ ตกต่างกนั ไปในแต่ละประเทศ และมวี ฒั นธรรม
แตกต่างกนั

3. กลมุ่ วฒั นธรรมชนเผ่ำแต่ละกลมุ่ มเี อกลกั ษณ์ประจำเผ่ำทเ่ี ดน่ ในเรอ่ื งใด

การใชภ้ าษา ลทั ธคิ วามเชอื่ การดารงชวี ติ

4. ประชำกรกลมุ่ วฒั นธรรมอำหรบั จะอยบู่ รเิ วณใดของทวปี แอฟรกิ ำ และมเี อกลกั ษณ์ของกลุม่ ในเรอ่ื งใด

ตอนเหนอื ของทวปี แอฟรกิ า มเี อกลกั ษณ์เฉพาะของกลมุ่ คอื มกี ารนบั ถอื ศาสนาอสิ ลาม มขี นบธรรมเนยี ม
ประเพณี และวฒั นธรรมแบบชาวอาหรบั

5. วฒั นธรรมตะวนั ตกมผี ลต่อวถิ คี วำมเป็นอยขู่ องชำวแอฟรกิ นั ในเรอ่ื งใด

การนบั ถอื ศาสนาครสิ ต์ การปกครองระบอบประชาธปิ ไตย การใชภ้ าษาราชการตามประเทศทางตะวนั ตก
เชน่ ภาษาองั กฤษ ฝรงั่ เศส โปรตุเกส เป็นตน้

6. ทำไมบรเิ วณทวปี แอฟรกิ ำตอนเหนือ และรมิ ทะเลเมดเิ ตอรเ์ รเนียน จงึ มกี ำรเปลย่ี นแปลงทำงสงั คม
และวฒั นธรรมมำกกวำ่ บรเิ วณอ่นื

เพราะเสน้ ทางการคมนาคมสะดวก อยใู่ กลท้ วปี ยโุ รป มกี ารตดิ ตอ่ กบั ชาวยโุ รปมากกวา่ ประชากรในบรเิ วณอนื่
จงึ สบื ทอดวฒั นธรรมจากชาวยุโรปมาหลายอย่าง

7. ปญั หำสำคญั ทเ่ี ป็นอุปสรรคต่อกำรพฒั นำประเทศในทวปี แอฟรกิ ำไดแ้ ก่อะไรบำ้ ง

ปญั หาความยากจน ปญั หาการทุพภกิ ขภยั ทเี่ กยี่ วเนือ่ งมาถงึ ปญั หาสขุ ภาพของประชากร ปญั หาความแหง้
แลง้ ปญั หาการขาดแคลนอาหาร ปญั หาโรคเอดส์

- 222 -

แบบทดสอบหลังเรยี น หน่วยการเรียนรทู้ ่ี 4

คาช้ีแจง ใหน้ กั เรยี นเลือกคาตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว

1. แม่น้ำสำยใดของทวปี แอฟรกิ ำไหลลงสมู่ หำสมทุ ร 6. ประชำกรสว่ นใหญ่ของประเทศอยี ปิ ต์ ลเิ บยี

แอตแลนตกิ แอลจเี รยี โมรอ็ กโก นบั ถอื ศำสนำใดมำกทส่ี ดุ

ก. แม่น้ำแซมบซี ี ก. พระพทุ ธศำสนำ

ข. แม่น้ำไนเจอร์ ข. พรำหมณ์ - ฮนิ ดู

ค. แม่น้ำคองโก ค. อสิ ลำม

ง. แมน่ ้ำไนล์ ง. ครสิ ต์

2. ขอ้ ใดกล่ำวไดถ้ กู ตอ้ งเกย่ี วกบั กำรเพำะปลกู ของ 7. เพรำะเหตุใด ทวปี แอฟรกิ ำจงึ ไดร้ บั กำรขนำนนำมว่ำ

ทวปี แอฟรกิ ำ “กำฬทวปี ”

ก. ใชเ้ ทคโนโลยที ก่ี ำ้ วหน้ำในกำรเพำะปลกู ก. เป็นทวปี ทม่ี คี วำมลกึ ลบั พน้ื ทห่ี ลำยแหง่ ไม่ไดร้ บั

ข. มพี ชื เศรษฐกจิ ทแ่ี ตกต่ำงกนั หลำยชนดิ กำรสำรวจ

ค. เพำะปลกู แบบไรข่ นำดใหญ่เป็นหลกั ข. มกี ำรระบำดของกำฬโรคขน้ึ ในทวปี น้เี ป็นแห่ง

ง. ผลผลติ ไม่เพยี งพอต่อกำรบรโิ ภค แรก

3. บรเิ วณใดทม่ี ปี ระชำกรอำศยั อย่เู บำบำงมำกทส่ี ดุ ค. มมี นุษยอ์ ำศยั อยกู่ อ่ นทวปี อน่ื ๆ

ก. ทร่ี ำบสงู ประเทศเคนยำ ง. ชนพน้ื เมอื งดงั้ เดมิ มผี วิ สดี ำ

ข. ทะเลทรำยสะฮำรำ 8. ถำ้ นกั เรยี นเดนิ ทำงท่องเทย่ี วทำงตอนเหนอื ของทวปี

ค. ลุ่มแมน่ ้ำไนเจอร์ แอฟรกิ ำ จะพบกบั ลกั ษณะภมู อิ ำกำศแบบใด
ก. ภำคพน้ื สมทุ รชำยฝงั่ ตะวนั ออก
ง. ล่มุ แม่น้ำไนล์

4. สติ ำเดนิ ทำงไปซำฟำรใี นประเทศเคนยำ เธอน่ำจะได้ ข. เมดเิ ตอรเ์ รเนยี น

พบกบั สตั วใ์ ดต่อไปน้มี ำกทส่ี ดุ ค. ท่งุ หญำ้ สะวนั นำ

ก. หมโี คลำ นกเพนกวนิ ง. รอ้ นชน้ื

ข. แพนดำ ลงิ ชมิ แปนซี 9. เพรำะเหตุใด กำรพำณิชยกรรมของทวปี แอฟรกิ ำจงึ

ค. จงิ โจ้ หมโี คอะลำ มมี ลู คำ่ ต่ำ

ง. มำ้ ลำย สงิ โต ก. ถูกกดี กนั ทำงกำรคำ้

5. ซำฟำรเี กย่ี วขอ้ งกบั สงิ่ ใดมำกทส่ี ดุ ของทวปี แอฟรกิ ำ ข. ขำดแคลนเงนิ ทนุ
ก. เขตรกั ษำพนั ธุส์ ตั วป์ ำ่ แหง่ ชำติ
ค. ประชำกรยำกจน

ข. ทงุ่ หญำ้ อนั กวำ้ งใหญ่ ง. สนิ คำ้ มนี ้อยชนดิ

ค. ปศุสตั วข์ นำดใหญ่ 10. ขอ้ ใดกลำ่ วถูกตอ้ งเกย่ี วกบั ทวปี แอฟรกิ ำ

ง. สวนสตั วป์ ิด ก. มขี นำดเทำ่ กบั ทวปี ออสเตรเลยี และโอเชยี

เนียรวมกนั

ข. มพี น้ื ทป่ี ระมำณ 1 ใน 5 ของพน้ื ดนิ ทงั้ หมดของ

โลก

ค. มเี น้อื ทก่ี วำ้ งใหญ่เป็นอนั ดบั 3 ของโลก

ง. มเี น้อื ทใ่ี กลเ้ คยี งกบั ทวปี อเมรกิ ำใต้

- 223 -

11. แหล่งกำเนดิ ของแมน่ ้ำไนล์ คอื บรเิ วณใด 16. พชื เศรษฐกจิ ใด ทท่ี วปี แอฟรกิ ำมกี ำรสง่ ออกมำก
ก. เทอื กเขำและทส่ี งู ทำงตอนใตข้ องแม่น้ำ ทส่ี ดุ
ข. ทะเลทรำยทำงตะวนั ออกของแมน่ ้ำ
ค. ปำ่ ดบิ ชน้ื ทำงตอนใตข้ องแม่น้ำ ก. อนิ ทผำลมั
ง. ทะเลทำงเหนือของแมน่ ้ำ ข. โกโก้
ค. ขำ้ ว
12. กำรเพำะปลกู ทพ่ี บมำกในทวปี แอฟรกิ ำ มลี กั ษณะ ง. ชำ
แบบใด 17. เมอื งใด ไดช้ ่อื ว่ำเป็น “เมอื งแหง่ ทองคำ”
ก. เมอื งโจฮนั เนสเบริ ก์ ประเทศแอฟรกิ ำใต้
ก. กำรทำแปลงเพำะปลกู ขนำดใหญ่ ข. เมอื งยำอุนเด ประเทศแคเมอรนู
ข. กำรทำเกษตรแบบผสมผสำน ค. เมอื งลำกอส ประเทศไนจเี รยี
ค. กำรเพำะปลกู แบบขนั้ บนั ใด ง. กรุงไคโร ประเทศอยี ปิ ต์
ง. กำรทำไรเ่ ล่อื นลอย 18. “นกั รบผำ้ แดง” เป็นเอกลกั ษณ์เฉพำะของชน
13. ลกั ษณะภมู ปิ ระเทศทพ่ี บมำกในทวปี แอฟรกิ ำ คอื ขอ้ พน้ื เมอื ง เผำ่ ใด
ใด ก. เบอรเ์ บอร์
ก. ทร่ี ำบลุม่ แม่น้ำ ข. บุชแมน
ข. เทอื กเขำสงู ค. มำไซ
ค. คำบสมทุ ร ง. ปิกมี
ง. ทร่ี ำบสงู 19. กำรเลย้ี งอฐู ในทวปี แอฟรกิ ำ มวี ตั ถุประสงคใ์ ดมำก
14. ชนเผ่ำบชุ แมนอำศยั อยใู่ นบรเิ วณใด ทส่ี ดุ
ก. ตอนใตข้ องทะเลทรำยสะฮำรำ ก. เพอ่ื กำรสง่ ออก
ข. ปำ่ ดบิ ลุ่มแมน่ ้ำคองโก ข. ผลติ ผำ้ ขนสตั ว์
ค. ทะเลทรำยคำลำฮำรี ค. เป็นพำหนะ
ง. ลุม่ แม่น้ำไนล์ ง. เป็นอำหำร
15. “ชนเผำ่ อำศยั อย่เู พงิ หลงั เลก็ ๆ ทำจำกใบตองอำศยั 20. แหลง่ อำรยธรรมสำคญั ของโลกในทวปี แอฟรกิ ำ
อย่ใู จกลำงปำ่ ดบิ รปู รำ่ งเตย้ี แคระ ดำรงชพี ดว้ ยกำรนำ ตงั้ อยบู่ รเิ วณใด
พชื ผกั ผลไมจ้ ำกปำ่ มำประทงั ชวี ติ ” เป็นลกั ษณะเด่นของ ก. ปำ่ ดบิ ชน้ื ล่มุ แม่น้ำคองโก
ชนพน้ื เมอื งเผ่ำใด ข. ชำยฝงั่ เมดเิ ตอรเ์ รเนียน
ก. เบอรเ์ บอร์ ค. ทร่ี ำบลมุ่ แม่น้ำไนล์
ข. บุชแมน ง. ทะเลทรำยสะฮำรำ
ค. มำไซ
ง. ปิกมี

- 224 -

เฉลย

1. ง 1. ค 2. ง 3. ข 4. ง 5. ก 6. ค 7. ก 8. ข 9. ง 10. ข
1. ง 11. ก 12. ง 13. ง 14. ค 15. ง 16. ข 17. ก 18. ค 19. ค 20. ค

- 225 -

ความเห็นของหัวหน้ากล่มุ สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม เหมาะสม ไมเ่ หมาะสม
ระบุการพฒั นานกั เรียนดา้ นความรู้ ทกั ษะกระบวนการและ
เจตคติ (K P A) เหมาะสม ไม่เหมาะสม
- กิจกรรมการเรียนรู้เป็ นกิจกรรมท่ีส่งเสริมกระบวนการคดิ และ เหมาะสม ไมเ่ หมาะสม
เนน้ นกั เรียนเป็ นสาคญั เหมาะสม ไม่เหมาะสม
- ความเหมาะสมของสื่อ อปุ กรณ์ และแหล่งการเรียนรู้
- ความเหมาะสมของเครื่องมือวดั และประเมินผลการเรียนรู้ เหมาะสม ไมเ่ หมาะสม
- กิจกรรมการเรียนรู้สอดแทรกคุณธรรม จริยธรรมคา่ นิยมที่ดีงาม
และคุณลกั ษณะท่ีพึงประสงค์

ลงช่ือ..................................................ผตู้ รวจสอบ
(นางไพรจิตร บา้ นเหลา่ )

หวั หนา้ กลมุ่ สาระสงั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม

ความเหน็ ของหัวหน้ากล่มุ งานวชิ าการ เหมาะสม ไม่เหมาะสม
- มาตรฐานการเรียนรู้และตวั ช้ีวดั มีความเช่ือมโยงกนั อยา่ ง เหมาะสม ไม่เหมาะสม
- จุดประสงคก์ ารเรียนรู้มีความชดั เจนครอบคลุมเน้ือหาสาระ
ระบุการพฒั นานกั เรียนดา้ นความรู้ ทกั ษะกระบวนการและ เหมาะสม ไม่เหมาะสม
เจตคติ (K P A)
- กิจกรรมการเรียนรู้เป็ นกิจกรรมที่ส่งเสริมกระบวนการคดิ และ เหมาะสม ไม่เหมาะสม
เนน้ นกั เรียนเป็ นสาคญั เหมาะสม ไม่เหมาะสม
- ความเหมาะสมของส่ือ อุปกรณ์ และแหล่งการเรียนรู้ เหมาะสม ไม่เหมาะสม
- ความเหมาะสมของเครื่องมือวดั และประเมินผลการเรียนรู้
- กิจกรรมการเรียนรู้สอดแทรกคุณธรรม จริยธรรมค่านิยมท่ีดีงาม เหมาะสม ไมเ่ หมาะสม
และคุณลกั ษณะท่ีพึงประสงค์

ลงช่ือ.............................................. ผตู้ รวจสอบ
(นางพรพริ ุณ แจง้ ใจ)

หวั หนา้ กล่มุ งานวชิ าการโรงเรียนโคกโพธ์ิไชยศึกษา

ความเหน็ ของผ้บู ริหารสถานศึกษา
..................................................................................................................................................................................................

ลงชื่อ.............................................. ผตู้ รวจสอบ
(นางลดั ดา ผาพนั ธ์)

ผอู้ านวยการโรงเรียนโคกโพธ์ิไชยศึกษา

- 226 -

บันทกึ การสอน

1.ผลการจดั การเรยี นรู้
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

2.ปญั หาและอุปสรรค
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
3.แนวทางแก้ไข
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชอ่ื .................................................ผบู้ นั ทึก
(ครูผสู้ อน นางสาวจิดาภรณ์ ถิน่ ตองโขบ)
ตาแหนง่ ครูผู้ช่วย

- 227 -

แบบประเมิน

- 228 -

สงั เกตพฤตกิ รรมการทางานรายบคุ คล

คาช้แี จง ให้เขียนเคร่ืองหมาย ถ้านักเรียนมพี ฤติกรรมตามรายการสังเกต

การ มคี วาม ความ มีความสุข ปฏบิ ตั ิงาน สรปุ

วางแผนใน พยายาม คล่องแคล่ ในการ ดว้ ยความ

เลข ชอ่ื -สกลุ การ และตงั้ ใจ วในการ ทางาน กระตือรอื ร้ รวม

ท่ี ปฏบิ ตั งิ าน ทางานจน ทางาน น

สาเร็จ

3 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1 15 ผ่าน ไม่

ผ่าน

ลงช่ือ...................................................ผู้ประเมิน
( นางสาวจิดาภรณ์ ถิน่ ตองโขบ )

- 229 -

เกณฑก์ ารประเมนิ การสงั เกตพฤตกิ รรมการทางานรายบคุ คล

รายการประเมนิ ระดบั คุณภาพ

3 21

1. การวางแผนในการ มกี ารวางแผนในการ มกี ารวางแผนในการ ไมม่ ีการวางแผนในการ
ปฏบิ ัตงิ าน ปฏบิ ตั ิงานอยา่ งเป็น
ระบบแบ่งงานท่วั ถงึ ปฏิบัติงานอย่างเปน็ ระบบ ปฏบิ ัติงานอย่างเปน็ ระบบ
ตรงตามความถนัด
แบง่ งานทวั่ ถึงแต่ไม่ตรง แบ่งงานไมท่ ัว่ ถึงไม่ตรง

ตามความถนดั ตามความถนัด

2. มีความพยามตั้งใจทางาน ต้งั ใจทางาน และ ต้งั ใจทางาน และทางาน ไม่ตั้งใจทางาน ใหเ้ สรจ็
สาเร็จตามกาหนด ทางานได้เสรจ็ ทันตาม ไมเ่ สร็จทันตามกาหนด ตามเวลาท่ีกาหนด
กาหนด
3.ความคลอ่ งแคลว่ ในการ
ทางาน ความคลอ่ งแคล่ว ความคลอ่ งแคล่ว ขาดความคลอ่ งแคลว่ ใน
ในการทางานใช้วสั ดุ ในการทางานแตต่ ้อง การทางานและใชว้ ัสดุ
4. มคี วามสุขในการทางาน อปุ กรณ์ในการทางาน ชแี้ นะการใชว้ สั ดุอปุ กรณ์ อปุ กรณ์ไมเ่ หมาะสมกับ
ไดถ้ ูกตอ้ งเหมาะสม ในการทางานให้ถูกต้อง งาน
5. ปฏิบตั งิ านด้วยความ ปลอดภยั เหมาะสมปลอดภัย
กระตือรือรน้ ทางานร่วมกบั ผู้อน่ื อย่างมี
ทางานรว่ มกับผู้อ่นื ทางานร่วมกบั ผู้อ่นื อยา่ งมี ความสุข
อย่างมีความสุข ความสขุ มีทักษะในการทางาน
มที ักษะในการทางาน มที ักษะในการทางาน อยา่ งเปน็ ระบบนอ้ ยมาก
อยา่ งเปน็ ระบบ อยา่ งเปน็ ระบบเป็น
บางครัง้ ปฏบิ ตั ิงานดว้ ยความ
ปฏิบัตงิ านด้วยความ กระตือรือร้นเอาใจใส่
กระตือรือร้นเอาใจใส่ ปฏิบัติงานดว้ ยความ น้อยและไม่รว่ มมือ
และรว่ มมือในการ กระตือรือร้นเอาใจใส่ และ ในการปฏิบตั ิงาน
ปฏบิ ตั งิ านอย่าง ร่วมมือในการปฏิบตั ิงาน
ต่อเน่อื ง ในบางครง้ั

เกณฑ์การใหค้ ะแนน
3 หมายถงึ ดีมาก
2 หมายถงึ ดี
1 หมายถึง ปรบั ปรุง

การประเมนิ ผลรวม รวมคะแนนท่ไี ดจ้ ากการประเมิน 15 คะแนน
13 - 15 คะแนน หมายถงึ ดีมาก
8 - 12 คะแนน หมายถึง ดี
1 - 7 คะแนน หมายถงึ ปรับปรุง

แบบประเมนิ ผลงานกลุม่ - 230 -
กลุม่ ที่…………………….
คุณภาพผลงาน
ลาดับที่ รายการประเมนิ 32 1

1 ผลงานเป็นไปตามวตั ถุประสงคท์ ่ีกาหนด
2 ผลงานเสรจ็ ทันตามกาหนดเวลา
3 ผลงานมีความคดิ ริเริ่มสร้างสรรค์
4 ผลงานแสดงถงึ การนาความรู้มาใช้
5 ผลงานมคี วามเป็นระเบียบเรียบร้อย
รวม

ลงชอ่ื ...................................................ผ้ปู ระเมิน
( นางสาวจดิ าภรณ์ ถน่ิ ตองโขบ )

- 231 -

เกณฑก์ ารประเมินผลงานกลุ่ม

รายการที่ประเมนิ ระดับคณุ ภาพ / คะแนน

1.ผลงานเป็นไปตาม ดมี าก ( 3 ) ดี ( 2 ) ปรับปรงุ ( 1 )
วตั ถุประสงค์ที่กาหนด
ผลงานสอดคล้องกบั ผลงานสอดคล้องกับ ผลงานไม่สอดคลอ้ งกับ
2. ผลงานเสร็จทันตาม
เวลากาหนด วตั ถุประสงค์ทุกข้อ / ทุก วัตถปุ ระสงค์เป็นส่วน วตั ถปุ ระสงค์
3. ผลงานมคี วามคิดรเิ ริม่
สรา้ งสรรค์ ประเดน็ สมบรู ณ์ ใหญ่ / หรือเกือบทุก

4. ผลงานแสดงถงึ ความรู้ ประเด็น
ทีไ่ ดม้ าประยุกตใ์ ช้
ผลงานเสรจ็ ทันตามเวลา ผลงานเสร็จชา้ กวา่ วนั ที่ ผลงานเสรจ็ ช้ากวา่ วนั ที่
5. ผลงานมคี วามเป็น
ระเบียบเรียบรอ้ ย ท่ีกาหนด กาหนด 1 วัน กาหนด 2 วนั

ผลงานถูกต้องตามหลัก ผลงานถูกต้องตามหลัก ผลงานมขี อ้ บกพร่องและ

วชิ าการ และมแี นวคิด วิชาการ และมแี นวคดิ ไม่มีแนวคิดแปลกใหม่

แปลกใหม่และเปน็ ระบบ แปลกใหม่ แต่ยังไม่เป็น

ระบบ

นาความรมู้ าจัดทาผลงาน นาความรูม้ าจดั ทาผลงาน นาความรมู้ าจดั ทาผลงาน

ไดถ้ ูกต้อง ครบถ้วนทุก ไดถ้ ูกตอ้ งเป็นส่วนใหญ่ ไมถ่ ูกต้องเป็นส่วนใหญ่

ประเด็น

ผลงานเป็นระเบยี บ ผลงานส่วนใหญ่เปน็ ผลงานไมเ่ ป็นระเบยี บ

เรียบร้อย สะอาด ระเบยี บเรียบร้อย เรยี บรอ้ ย ไมส่ ะอาด ไม่

ชัดเจน สวยงาม สะดวก สะอาด ชดั เจน ชดั เจน ไม่สวยงาม ไม่

ต่อการใช้ / ศึกษา สวยงาม สะดวกตอ่ การ สะดวกตอ่ การใช้ / ศกึ ษา

ใช้ / ศึกษา

เกณฑ์การให้คะแนน การประเมินผลงานกลุ่ม กาหนดไว้ดังน้ี
เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน

3 หมายถึง ดีมาก
2 หมายถึง ดี
1 หมายถึง ปรบั ปรุง
การประเมินผลรวม รวมคะแนนท่ีไดจ้ ากการประเมนิ 15 คะแนน
13 - 15 คะแนน หมายถงึ ดมี าก
8 - 12 คะแนน หมายถงึ ดี
1 - 7 คะแนน หมายถึง ปรบั ปรุง

- 232 -

แบบประเมินพฤติกรรมรายกลมุ่
คาช้แี จง ให้เขียนเครื่องหมาย  ถา้ นกั เรยี นมพี ฤติกรรมตามรายการสงั เกต

รายการประเมนิ

ชอ่ื -สกลุ

3 2 1 3 2 1 3 213 2 1 3 2 1
ก ุ่ลมท่ี
วิเคราะห์และ
อธิบายเนื้อหา
ีมส่วนร่วมใน
การแสดง
ความคิดเห็น
กระตือรือร้น
ั้ขนตอน
ทางาน
ส่งงานตรง
ตามเวลา
กาหนด

รวม
่ผาน

สรุป
ไ ่มผ่าน

ลงช่อื ...................................................ผู้ประเมนิ
( นางสาวจดิ าภรณ์ ถ่ินตองโขบ )

- 233 -

เกณฑ์การประเมินพฤตกิ รรมการรว่ มกิจกรรมรายกลุ่ม

รายการประเมนิ 3 เกณฑก์ ารให้คะแนน 1
2

วเิ คราะห์และอธบิ าย วเิ คราะห์และอธบิ าย วิเคราะห์และอธิบาย

1.วเิ คราะห์และ เน้ือหาโดยละเอยี ดและ เนอ้ื หาโดยภาพรวมไดแ้ ละ เนอื้ หาในบา้ งส่วนไดต้ อ้ ง

อธิบายเนอ้ื หา สามารถอธบิ ายใหผ้ ู้อนื่ สามารถส่ือสารให้ผู้อ่ืน ได้รับการแนะนาเสมอ

เขา้ ใจได้ เขา้ ใจได้

สมาชกิ ทกุ คนมสี ว่ นร่วมใน สมาชกิ สว่ นใหญ่ของกลมุ่ มี สมาชิกสว่ นนอ้ ยของกลมุ่ มี

การพูดคุยเสนอแนะและ การพดู คุยเสนอแนะและ การพูดคยุ เสนอแนะและ

2.มสี ว่ นรว่ มในการ แสดงความคิดเห็น แสดงความคดิ เหน็ แสดงความคดิ เหน็

แสดงความคดิ เหน็ แลกเปล่ยี นความรู้ และ แลกเปลี่ยนความรู้ และ แลกเปลย่ี นความรู้ และ

สรุปรว่ มกันระหวา่ ง สรปุ ร่วมกันระหว่าง สรุปรว่ มกนั ระหว่าง

สมาชกิ ในกลมุ่ สมาชิกในกลมุ่ สมาชกิ ในกลุ่ม

ต้งั ใจเรยี นกระตือรือรน้ ต้งั ใจเรียนกระตอื รือรน้ ไม่กระตือรอื ร้น

3.ความกระตอื รือร้น สนใจซกั ถามความสงสัย สนใจซกั ถามความสงสยั
ทางานท่ีได้รบั มอบหมาย ทางานที่ได้รับมอบหมาย

เป็นอย่างดีทุกกจิ กรรม บา้ ง บางกิจกรรม

4.มกี ารกาหนด กระจายงานได้อย่างทั่วถึง กระจายงานได้ทวั่ ถงึ แต่ไม่ กระจายงานไม่ทวั่ ถงึ
ขน้ั ตอนในการทางาน และตรงตามความสามารถ ตรงตามความสามารถของ
ของสมาชิกทกุ คน สมาชกิ

ทางานได้สาเร็จตาม ทางานได้สาเรจ็ ตาม ทางานไม่สาเรจ็ ตาม

5.ส่งงานตรงตาม เป้าหมายท่ีไดร้ ับ เปา้ หมายแตช่ า้ กว่าเวลาท่ี เป้าหมาย

เวลาที่กาหนด มอบหมาย ตามระยะเวลา กาหนด

ทกี่ าหนด

เกณฑ์การให้คะแนน การประเมินพฤตกิ รรมการเข้าร่วมกิจกรรมรายกลุ่ม กาหนดไว้ดังนี้

เกณฑ์คะแนนท่ใี ช้ประเมนิ เกณฑ์คะแนนที่นักเรียนได้
3 หมายถึง ดีมาก 10 – 15 คะแนน หมายถึง ดมี าก
2 หมายถึง ดี 5 - 9 คะแนน หมายถึง ดี
1 หมายถึง ปรบั ปรงุ 0 - 4 คะแนน หมายถึง ปรบั ปรุง