แผนการจัดการเรียนรู้ วิชาสังคมศึกษา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ภาคเรียนที่ 1

- 151 -

7.2การประเมนิ ระหวา่ งการจัดกิจกรรมการเรยี นรู้
1) ตรวจใบงานที่ 4.1 เร่ือง ลักษณะทว่ั ไปของทวีปแอฟริกา

8. กิจกรรมการเรยี นรู้

วิธีสอนโดยเนน้ กระบวนการ : กระบวนการกลุ่ม
ขน้ั ที่ 1 มผี ู้นาและมีการแบง่ หนา้ ท่รี ับผดิ ชอบ

1. ครแู บง่ นกั เรยี นเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4 คน คละกันตามความสามารถ ให้สมาชิกแตล่ ะกลุ่มเลอื ก
หัวหน้ากลุ่มหรือผนู้ ากลุ่ม และมกี ารแบง่ หน้าท่ีความรับผิดชอบในกล่มุ และช่วยเหลือกนั เพื่อแก้ปญั หา

2. ครูใหอ้ าสาสมัครตัวแทนแต่ละกลมุ่ ออกมาช้ีอาณาเขตติดต่อของทวีปแอฟริกา ครูตรวจสอบความ
ถกู ต้อง
ขัน้ ที่ 2 วางแผน

3. ครูใหน้ ักเรยี นแต่ละกลมุ่ ร่วมกนั วางแผนสืบคน้ ข้อมูลในแผนท่ีเกย่ี วกบั ทต่ี ั้งและอาณาเขตตดิ ต่อของ
ทวปี แอฟรกิ า และลกั ษณะทว่ั ไปของทวปี แอฟริกา
ขน้ั ที่ 3 ปฏบิ ตั ิตามแผน

4. สมาชกิ แตล่ ะกลุ่มปฏบิ ัติตามแผนที่ได้กาหนดไวใ้ นการสืบคน้ ข้อมลู ความรเู้ ร่ือง ลกั ษณะทวั่ ไปของ
ทวีปแอฟรกิ า จากหนังสือเรียน ตามประเดน็ ท่กี าหนด

5. สมาชิกแต่ละกลุ่มนาความรู้ทีไ่ ดจ้ ากการศึกษามาร่วมกันทาใบงานท่ี 4.1 เรอื่ ง ลกั ษณะทัว่ ไปของ
ทวปี แอฟรกิ า
ขั้นท่ี 4 ประเมินผลการปฏิบตั ิ

6. สมาชกิ แต่ละกลุ่มช่วยกนั ตรวจสอบคาตอบตามหวั ข้อในใบงานที่ 4.1
ขน้ั ที่ 5 ปรับปรงุ และพฒั นา

7. สมาชกิ แตล่ ะกลุ่มช่วยกันปรับปรงุ และพฒั นาผลงานในใบงานท่ี 4.1
8. ครูเฉลยคาตอบในใบงานที่ 4.1 แล้วให้สมาชกิ แตล่ ะกลุ่มตรวจผลงานของตนเอง ครูชมเชยนกั เรยี น
กลมุ่ ทม่ี ผี ลงานถูกต้อง

การวดั และประเมนิ ผล

วธิ ีการ เครอ่ื งมอื เกณฑ์

ตรวจแบบทดสอบกอ่ นเรียน หน่วยการเรยี นรู้ แบบทดสอบก่อนเรยี น หน่วยการเรยี นรู้ (ประเมนิ ตามสภาพจริง)
ท่ี 4 ท่ี 4

ตรวจใบงานท่ี 4.1 ใบงานที่ 4.1 รอ้ ยละ 60 ผา่ นเกณฑ์

ตรวจแบบบนั ทกึ การอ่าน แบบบันทกึ การอ่าน ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์

ประเมินการนาเสนอผลงาน แบบประเมินการนาเสนอผลงาน ระดบั คุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์

สังเกตพฤติกรรมการทางานกลมุ่ แบบสังเกตพฤติกรรมการทางานกลมุ่ ระดับคุณภาพ 2 ผา่ นเกณฑ์

- 152 -

สอ่ื /แหลง่ การเรียนรู้
1. ส่อื การเรยี นรู้
1) หนังสือเรยี น ภมู ิศาสตร์ ม.2
2) เครอื่ งมือทางภมู ิศาสตร์ ได้แก่ แผนทที่ วีปแอฟริกา
3) ใบงานท่ี 4.1 เรื่อง ลกั ษณะทั่วไปของทวีปแอฟรกิ า
2. แหล่งการเรียนรู้
1) ห้องสมดุ
2) แหลง่ ข้อมลู สารสนเทศ

- http://www.th.wikipedia.org/wiki/ทวปี แอฟริกา
- http:/www.bp-smakom.org/BP School/So
- http://www.mfa.go.th/web/481.php
- school.obec.go.th/hangdong/student/AFRICA

- 153 -

เอกสารประกอบการสอน

แผนที่ทวีปแอฟริกาแสดงที่ตงั้ และอาณาเขตของประเทศในทวีปแอฟริกา

ท่ีมา : วิโรจน์ เอ่ียมเจริญ และอภิสิทธิ์ เอ่ียมหน่อ. [ม.ป.ป.]. หนังสือเรียน รายวิชาพ้ืนฐาน
ภูมศิ าสตร์ ม.2.พมิ พค์ ร้ังท่ี 7. กรุงเทพมหานคร : อักษรเจรญิ ทศั น์.

ใบงานที่ 4.1 - 154 -

ลกั ษณะท่วั ไปของทวีปแอฟรกิ า

ตอนท่ี 1
คาชี้แจง ใหน้ กั เรยี นนำหมำยเลขในแผนทไ่ี ปเขยี นหน้ำขอ้ ควำมทส่ี มั พนั ธก์ นั

 
 







 อ่ำวกนิ ี
ทะเลทรำยสะฮำรำ
ทะเลสำบแคสเปียน สำธำรณรฐั แอฟรกิ ำใต้
มหำสมทุ รแอตแลนตกิ อยี ปิ ต์
ทะเลแดง ทะเลเมดเิ ตอรเ์ รเนียน
มหำสมทุ รอนิ เดยี
ชอ่ งแคบยบิ รอลตำร์

- 155 -

ตอนท่ี 2
คาชี้แจง ใหน้ กั เรยี นตอบคำถำมต่อไปน้ี
1. ทศิ เหนอื ของทวปี แอฟรกิ ำตดิ ต่อบรเิ วณใด

2. ทำไมชำวยุโรปจงึ เรยี กทวปี แอฟรกิ ำว่ำ ทวปี มดื

3. ทวปี แอฟรกิ ำมอี ำณำเขตตดิ ต่อทวปี ใดบำ้ ง

4. ทวปี แอฟรกิ ำแบง่ ออกเป็นกภ่ี มู ภิ ำค อะไรบำ้ ง

5. ทวปี แอฟรกิ ำตงั้ อยใู่ นบรเิ วณซกี โลกตอนใด

- 156 -

เฉลย ใบงานที่ 4.1

ลักษณะทวั่ ไปของทวีปแอฟรกิ า

ตอนที่ 1
คาชี้แจง ใหน้ กั เรยี นนำหมำยเลขในแผนทไ่ี ปเขยี นหน้ำขอ้ ควำมทส่ี มั พนั ธก์ นั

 
 









1 ทะเลสำบแคสเปียน 2 อ่ำวกนิ ี
4 มหำสมทุ รแอตแลนตกิ 5 ทะเลทรำยสะฮำรำ
7 ทะเลแดง 8 สำธำรณรฐั แอฟรกิ ำใต้
10 มหำสมทุ รอนิ เดยี 9 อยี ปิ ต์
3 ชอ่ งแคบยบิ รอลตำร์ 6 ทะเลเมดเิ ตอรเ์ รเนียน

- 157 -

ตอนท่ี 2
คาชี้แจง ใหน้ กั เรยี นตอบคำถำมต่อไปน้ี
1. ทศิ เหนอื ของทวปี แอฟรกิ ำตดิ ต่อบรเิ วณใด

ทะเลเมดเิ ตอรเ์ รเนยี นและช่องแคบยบิ รอลตาร์

2. ทำไมชำวยุโรปจงึ เรยี กทวปี แอฟรกิ ำวำ่ ทวปี มดื

เพราะชาวยโุ รปในสมยั ครสิ ตศ์ ตวรรษที่19 ไมค่ อ่ ยมคี วามรเู้ กยี่ วกบั ทวปี แอฟรกิ า จงึ เป็นทวปี ทมี่ ดื มนสาหรบั ตน

3. ทวปี แอฟรกิ ำมอี ำณำเขตตดิ ต่อทวปี ใดบำ้ ง

ทวปี ยโุ รป ทวปี เอเชยี

4. ทวปี แอฟรกิ ำแบ่งออกเป็นก่ภี มู ภิ ำค อะไรบำ้ ง

แบ่งออกเป็น 5 ภมู ภิ าค ไดแ้ ก่ แอฟรกิ าเหนอื แอฟรกิ าตะวนั ตก แอฟรกิ าตะวนั ออก แอฟรกิ ากลาง และ
แอฟรกิ าใต้

5. ทวปี แอฟรกิ ำตงั้ อยใู่ นบรเิ วณซกี โลกตอนใด

บรเิ วณซกี โลกใต้

- 158 -

แบบทดสอบก่อนเรียน หนว่ ยการเรยี นร้ทู ่ี 4

คาชี้แจง ใหน้ กั เรยี นเลอื กคำตอบท่ถี ูกต้องท่สี ุดเพียงข้อเดยี ว

1. เพรำะเหตุใด ทวปี แอฟรกิ ำจงึ ไดร้ บั กำรขนำนนำมวำ่ 6. กำรเพำะปลกู ทพ่ี บมำกในทวปี แอฟรกิ ำ มลี กั ษณะ
“กำฬทวปี ” แบบใด
ก. ชนพน้ื เมอื งดงั้ เดมิ มผี วิ สดี ำ ก. กำรทำไร่เลอ่ื นลอย
ข. มมี นุษยอ์ ำศยั อยกู่ ่อนทวปี อ่นื ๆ ข. กำรเพำะปลกู แบบขนั้ บนั ใด
ค. มกี ำรระบำดของกำฬโรคขน้ึ ในทวปี น้ีเป็นแห่ง ค. กำรทำเกษตรแบบผสมผสำน
แรก ง. กำรทำแปลงเพำะปลกู ขนำดใหญ่
ง. เป็นทวปี ทม่ี คี วำมลกึ ลบั พน้ื ทห่ี ลำยแหง่ ไม่ไดร้ บั
กำรสำรวจ 7. พชื เศรษฐกจิ ใด ทท่ี วปี แอฟรกิ ำมกี ำรสง่ ออกมำก
ทส่ี ดุ
2. ขอ้ ใดกลำ่ วถูกตอ้ งเกย่ี วกบั ทวปี แอฟรกิ ำ ก. ชำ
ก. มเี น้อื ทใ่ี กลเ้ คยี งกบั ทวปี อเมรกิ ำใต้ ข. โกโก้
ข. มเี น้อื ทก่ี วำ้ งใหญ่เป็นอนั ดบั 3 ของโลก ค. ขำ้ ว
ค. มพี น้ื ทป่ี ระมำณ 1 ใน 5 ของพน้ื ดนิ ทงั้ หมดของ ง. อนิ ทผำลมั
โลก
ง. มขี นำดเท่ำกบั ทวปี ออสเตรเลยี และโอเชยี 8. กำรเลย้ี งอฐู ในทวปี แอฟรกิ ำ มวี ตั ถุประสงคใ์ ดมำก
เนียรวมกนั ทส่ี ดุ
ก. เป็นอำหำร
3. ลกั ษณะภูมปิ ระเทศทพ่ี บมำกในทวปี แอฟรกิ ำ คอื ขอ้ ข. เป็นพำหนะ
ใด ค. ผลติ ผำ้ ขนสตั ว์
ก. ทร่ี ำบสงู ง. เพอ่ื กำรสง่ ออก
ข. เทอื กเขำสงู
ค. ทร่ี ำบลุ่มแม่น้ำ 9. แหลง่ อำรยธรรมสำคญั ของโลกในทวปี แอฟรกิ ำ
ง. คำบสมทุ ร ตงั้ อย่บู รเิ วณใด
ก. ทะเลทรำยสะฮำรำ
4. แหลง่ กำเนดิ ของแมน่ ้ำไนล์ คอื บรเิ วณใด ข. ทร่ี ำบลุม่ แม่น้ำไนล์
ก. ทะเลทำงเหนอื ของแมน่ ้ำ ค. ชำยฝงั่ เมดเิ ตอรเ์ รเนียน
ข. ปำ่ ดบิ ชน้ื ทำงตอนใตข้ องแมน่ ้ำ ง. ปำ่ ดบิ ชน้ื ลุ่มแมน่ ้ำคองโก
ค. ทะเลทรำยทำงตะวนั ออกของแมน่ ้ำ
ง. เทอื กเขำและทส่ี งู ทำงตอนใตข้ องแม่น้ำ 10. “นกั รบผำ้ แดง” เป็นเอกลกั ษณ์เฉพำะของชน
พน้ื เมอื ง เผำ่ ใด
5. ถำ้ นกั เรยี นเดนิ ทำงทอ่ งเทย่ี วทำงตอนเหนอื ของทวปี ก. มำไซ
แอฟรกิ ำ จะพบกบั ลกั ษณะภมู อิ ำกำศแบบใด ข. ปิกมี
ก. รอ้ นชน้ื ค. บุชแมน
ข. ทุ่งหญำ้ สะวนั นำ ง. เบอรเ์ บอร์
ค. เมดเิ ตอรเ์ รเนียน
ง. ภำคพน้ื สมุทรชำยฝงั่ ตะวนั ออก

- 159 -

11.“ชนเผำ่ อำศยั อยเู่ พงิ หลงั เลก็ ๆ ทำจำกใบตองอำศยั อยู่ 16. บรเิ วณใดทม่ี ปี ระชำกรอำศยั อยเู่ บำบำงมำกทส่ี ดุ
ใจกลำงปำ่ ดบิ รปู รำ่ งเตย้ี แคระ ดำรงชพี ดว้ ยกำรนำ ก. ลุม่ แมน่ ้ำไนล์
พชื ผกั ผลไมจ้ ำกปำ่ มำประทงั ชวี ติ ” เป็นลกั ษณะเดน่ ข. ล่มุ แม่น้ำไนเจอร์
ของชนพน้ื เมอื งเผำ่ ใด ค. ทะเลทรำยสะฮำรำ
ก. มำไซ ง. ทร่ี ำบสงู ประเทศเคนยำ
ข. ปิกมี
ค. บุชแมน 17. เพรำะเหตุใด กำรพำณชิ ยกรรมของทวปี แอฟรกิ ำจงึ
ง. เบอรเ์ บอร์ มมี ลู คำ่ ต่ำ
ก. สนิ คำ้ มนี ้อยชนิด
12. เมอื งใด ไดช้ ่อื วำ่ เป็น “เมอื งแหง่ ทองคำ” ข. ประชำกรยำกจน
ก. กรุงไคโร ประเทศอยี ปิ ต์ ค. ขำดแคลนเงนิ ทนุ
ข. เมอื งลำกอส ประเทศไนจเี รยี ง. ถูกกดี กนั ทำงกำรคำ้
ค. เมอื งยำอนุ เด ประเทศแคเมอรนู
ง. เมอื งโจฮนั เนสเบริ ก์ ประเทศแอฟรกิ ำใต้ 18. ซำฟำรเี กย่ี วขอ้ งกบั สงิ่ ใดมำกทส่ี ดุ ของทวปี แอฟรกิ ำ
ก. สวนสตั วป์ ิด
13. ขอ้ ใดกลำ่ วไดถ้ ูกตอ้ งเกย่ี วกบั กำรเพำะปลกู ของทวปี ข. ปศสุ ตั วข์ นำดใหญ่
แอฟรกิ ำ ค. ทงุ่ หญำ้ อนั กวำ้ งใหญ่
ก. ผลผลติ ไมเ่ พยี งพอต่อกำรบรโิ ภค ง. เขตรกั ษำพนั ธสุ์ ตั วป์ ำ่ แหง่ ชำติ
ข. เพำะปลกู แบบไรข่ นำดใหญ่เป็นหลกั
ค. มพี ชื เศรษฐกจิ ทแ่ี ตกต่ำงกนั หลำยชนิด 19. สติ ำเดนิ ทำงไปซำฟำรใี นประเทศเคนยำ เธอน่ำจะได้
ง. ใชเ้ ทคโนโลยที ก่ี ำ้ วหน้ำในกำรเพำะปลกู พบกบั สตั วใ์ ดต่อไปนม้ี ำกทส่ี ดุ
ก. มำ้ ลำย สงิ โต
14. ประชำกรสว่ นใหญ่ของประเทศอยี ปิ ต์ ลเิ บยี ข. จงิ โจ้ หมโี คอะลำ
แอลจเี รยี โมรอ็ กโก นบั ถอื ศำสนำใดมำกทส่ี ดุ ค. แพนดำ ลงิ ชมิ แปนซี
ก. ครสิ ต์ ง. หมโี คลำ นกเพนกวนิ
ข. อสิ ลำม
ค. พรำหมณ์ - ฮนิ ดู 20. แม่น้ำสำยใดของทวปี แอฟรกิ ำไหลลงสมู่ หำสมทุ ร
ง. พระพทุ ธศำสนำ แอตแลนตกิ
ก. แม่น้ำไนล์
15. ชนเผำ่ บุชแมนอำศยั อยใู่ นบรเิ วณใด ข. แม่น้ำคองโก
ก. ลุม่ แมน่ ้ำไนล์ ค. แมน่ ้ำไนเจอร์
ข. ทะเลทรำยคำลำฮำรี ง. แมน่ ้ำแซมบซี ี
ค. ปำ่ ดบิ ล่มุ แมน่ ้ำคองโก
ง. ตอนใตข้ องทะเลทรำยสะฮำรำ

- 160 -

เฉลย

1. ง 1. ง 2. ค 3. ก 4. ง 5. ค 6. ก 7. ข 8. ข 9. ข 10. ก
1. ง 11. ข 12. ง 13. ก 14. ข 15. ข 16. ค 17. ก 18. ง 19. ก 20.ข

- 161 -

ความเหน็ ของหวั หน้ากล่มุ สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม เหมาะสม ไม่เหมาะสม
ระบุการพฒั นานกั เรียนดา้ นความรู้ ทกั ษะกระบวนการและ
เจตคติ (K P A) เหมาะสม ไมเ่ หมาะสม
- กิจกรรมการเรียนรู้เป็ นกิจกรรมที่ส่งเสริมกระบวนการคดิ และ เหมาะสม ไมเ่ หมาะสม
เนน้ นกั เรียนเป็ นสาคญั เหมาะสม ไมเ่ หมาะสม
- ความเหมาะสมของสื่อ อุปกรณ์ และแหลง่ การเรียนรู้
- ความเหมาะสมของเคร่ืองมือวดั และประเมินผลการเรียนรู้ เหมาะสม ไมเ่ หมาะสม
- กิจกรรมการเรียนรู้สอดแทรกคุณธรรม จริยธรรมค่านิยมท่ีดีงาม
และคุณลกั ษณะท่ีพึงประสงค์

ลงช่ือ..................................................ผตู้ รวจสอบ
(นางไพรจิตร บา้ นเหล่า)

หวั หนา้ กล่มุ สาระสงั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม

ความเห็นของหวั หน้ากล่มุ งานวชิ าการ เหมาะสม ไมเ่ หมาะสม
- มาตรฐานการเรียนรู้และตวั ช้ีวดั มีความเช่ือมโยงกนั อยา่ ง เหมาะสม ไมเ่ หมาะสม
- จุดประสงคก์ ารเรียนรู้มีความชดั เจนครอบคลมุ เน้ือหาสาระ
ระบุการพฒั นานกั เรียนดา้ นความรู้ ทกั ษะกระบวนการและ เหมาะสม ไม่เหมาะสม
เจตคติ (K P A)
- กิจกรรมการเรียนรู้เป็ นกิจกรรมท่ีส่งเสริมกระบวนการคดิ และ เหมาะสม ไม่เหมาะสม
เนน้ นกั เรียนเป็ นสาคญั เหมาะสม ไมเ่ หมาะสม
- ความเหมาะสมของสื่อ อปุ กรณ์ และแหลง่ การเรียนรู้ เหมาะสม ไม่เหมาะสม
- ความเหมาะสมของเครื่องมือวดั และประเมินผลการเรียนรู้
- กิจกรรมการเรียนรู้สอดแทรกคุณธรรม จริยธรรมคา่ นิยมที่ดีงาม เหมาะสม ไมเ่ หมาะสม
และคุณลกั ษณะท่ีพึงประสงค์

ลงชื่อ.............................................. ผตู้ รวจสอบ
(นางพรพริ ุณ แจง้ ใจ)

หวั หนา้ กลมุ่ งานวชิ าการโรงเรียนโคกโพธ์ิไชยศึกษา

ความเหน็ ของผ้บู ริหารสถานศึกษา
..................................................................................................................................................................................................

ลงชื่อ.............................................. ผตู้ รวจสอบ
(นางลดั ดา ผาพนั ธ์)

ผอู้ านวยการโรงเรียนโคกโพธ์ิไชยศึกษา

- 162 -

บนั ทกึ การสอน

1.ผลการจดั การเรียนรู้
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

2.ปญั หาและอุปสรรค
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
3.แนวทางแกไ้ ข
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชื่อ.................................................ผบู้ นั ทกึ
(ครผู สู้ อน นางสาวจิดาภรณ์ ถ่นิ ตองโขบ)
ตาแหนง่ ครูผู้ช่วย

- 163 -

แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 13

กลมุ่ สาระการเรียนรสู้ ังคมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปที ่ี 2

หนว่ ยการเรยี นรทู้ ี่ 3 เรือ่ ง ภมู ิศาสตรท์ วปี แอฟริกา ภาคเรียนท่ี 1

แผนการจดั การเรียนรู้ที่ 13 ภูมลิ กั ษณข์ องทวีปแอฟรกิ า เวลา 2 ชวั่ โมง

ผู้สอน นางสาวจิดาภรณ์ ถิ่นตองโขบ

1.มาตรฐานการเรียนรู้/ตวั ช้ีวดั
ส 5.1 ม.2/1 ใช้เคร่อื งมือทางภูมศิ าสตรใ์ นการรวบรวม วเิ คราะห์ และนาเสนอข้อมูลเกี่ยวกับ

ลักษณะทางกายภาพและสงั คมของทวปี ยโุ รปและแอฟริกา
ม.2/2 วเิ คราะหค์ วามสัมพันธ์ระหว่างลักษณะทางกายภาพและสงั คมของทวปี ยโุ รปและ

แอฟริกา
ส 5.2 ม.2/1 วิเคราะหก์ ารก่อเกดิ ส่งิ แวดล้อมใหม่ทางสงั คม อนั เป็นผลจากการเปลย่ี นแปลงทาง

ธรรมชาติและทางสังคมของทวปี ยโุ รปและแอฟรกิ า

2. สาระสาคญั /ความคิดรวบยอด
ลกั ษณะทางกายภาพของทวีปแอฟริกามีความสัมพนั ธ์กบั สภาพสงั คม วฒั นธรรม และประชากร ซง่ึ

สามารถสบื ค้นข้อมูลได้จากเครือ่ งมือทางภูมิศาสตร์

3. สาระการเรยี นรู้
3.1 สาระการเรยี นรู้แกนกลาง
1) เครอื่ งมือทางภมู ิศาสตร์ทีแ่ สดงลกั ษณะทางกายภาพและสงั คมของทวปี แอฟรกิ า
2) ลักษณะทางกายภาพและสังคมของทวีปแอฟรกิ า
3) การเปลี่ยนแปลงประชากร สังคม และวัฒนธรรมของทวีปแอฟริกา

4. สมรรถนะสาคญั ของผู้เรียน 3) ทกั ษะการวเิ คราะห์
4.1 ความสามารถในการส่ือสาร 4) ทักษะการเชือ่ มโยง
4.2 ความสามารถในการคิด
1) ทักษะการสารวจคน้ หา
2) ทกั ษะการรวบรวมข้อมลู
4.3 ความสามารถในการใช้ทักษะชีวติ

5. คณุ ลักษณะอนั พึงประสงค์

1. มีวนิ ัย 3. ใฝเ่ รียนรู้

2. มีความรับผิดชอบ 4. ม่งุ มั่นในการทางาน

6. ชิน้ งาน/ภาระงาน

1) ใบงานท่ี 4.2 เรอื่ ง ลกั ษณะภูมิประเทศของทวีปแอฟริกา

2) ใบงานท่ี 4.3 เร่ือง ภูมิประเทศท่เี ดน่ ของทวีปแอฟริกา

- 164 -

7. การวัดและการประเมนิ ผล
1) ตรวจใบงานที่ 4.2 เรอ่ื ง ลักษณะภูมปิ ระเทศของทวปี แอฟริกา
2) ตรวจใบงานที่ 4.3 เร่อื ง ภมู ปิ ระเทศทเ่ี ด่นของทวีปแอฟรกิ า

8. กิจกรรมการเรียนรู้
วิธสี อนแบบ สืบเสาะหาความรู้ (Inquiry Method : 5E)

ขน้ั ท่ี 1 กระต้นุ ความสนใจ (Engage)
1.ครูนาภาพลกั ษณะภูมิประเทศของทวีปแอฟรกิ า มาให้นักเรยี นดู แล้วใหน้ กั เรยี นช่วยกันวิเคราะห์

และแสดงความคดิ เห็นวา่ ภาพดังกลา่ วแสดงถงึ ลักษณะภูมิประเทศแบบใด และน่าจะพบอยใู่ นบริเวณใดของ
ทวีปแอฟริกา
ขั้นที่ 2 สารวจค้นหา (Explore)

2.ครูใหน้ กั เรียนกลุ่มเดิมรว่ มกันศึกษาความรูเ้ รื่อง ภูมิลกั ษณข์ องทวีปแอฟริกา จากหนงั สอื เรียน ตาม
ประเด็นที่กาหนด
ข้ันท่ี 3 อธบิ ายความรู้ (Explain)

3.สมาชิกแตล่ ะคนในกลุ่มนาความรูท้ ่ีได้จากการศกึ ษามาร่วมกันอธบิ ายประเด็นสาคัญเก่ียวกับภมู ิ
ลกั ษณ์ของทวีปแอฟรกิ าในแต่ละเขต

4.สมาชกิ แต่ละกลุ่มรว่ มกันทาใบงานที่ 4.2 เร่ือง ลักษณะภูมิประเทศของทวปี แอฟรกิ า จากน้ัน
ตัวแทนกลุ่มนาเสนอผลงานหนา้ ชนั้ เรียน ครตู รวจสอบความถกู ต้อง
ขั้นที่ 4 ขยายความเขา้ ใจ (Expand)

5.ครูมอบหมายให้นกั เรียนแต่ละกลุม่ นาความรเู้ ก่ยี วกบั ลักษณะภูมปิ ระเทศของทวปี แอฟริกา และ
การใชเ้ คร่อื งมือทางภมู ิศาสตรไ์ ปสืบค้นข้อมลู ลักษณะภูมปิ ระเทศทีเ่ ดน่ ของทวีปแอฟริกา นามาวเิ คราะหแ์ ล้ว
ตอบคาถามตามหัวขอ้ ในใบงานที่ 4.3 เรือ่ ง ภมู ปิ ระเทศท่ีเด่นของทวีปแอฟริกา เสร็จแลว้ ชว่ ยกนั ตรวจสอบ
ความถกู ต้อง
ขน้ั ท่ี 5 ตรวจสอบผล (Evaluate)

6.ตวั แทนกลมุ่ นาเสนอผลงานในใบงานที่ 4.3 หน้าชัน้ เรยี น ครูตรวจสอบความถูกต้องและให้
ขอ้ เสนอแนะเพ่ิมเตมิ ครปู ระเมินผลการเรยี นของนักเรียนจากการทาใบงานท่ี 4.2-4.3

7.นักเรียนรว่ มกันสรุปความรเู้ กย่ี วกบั ภูมิลกั ษณข์ องทวปี แอฟริกา

การวัดและประเมินผล

วธิ กี าร เครอื่ งมือ เกณฑ์
ตรวจใบงานท่ี 4.2 ใบงานท่ี 4.2 ร้อยละ 60 ผา่ นเกณฑ์
ตรวจใบงานที่ 4.3 ใบงานท่ี 4.3 ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์
ตรวจแบบบันทึกการอ่าน แบบบันทึกการอ่าน ระดบั คุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์
ประเมินการนาเสนอผลงาน แบบประเมินการนาเสนอผลงาน ระดบั คุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์
สังเกตพฤตกิ รรมการทางานรายบคุ คล แบบสงั เกตพฤติกรรมการทางาน ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์
รายบคุ คล

- 165 -

สื่อ/แหล่งการเรยี นรู้
1.ส่ือการเรียนรู้
1) หนงั สอื เรียน ภูมิศาสตร์ ม.2
2) แบบวัดและบันทึกผลการเรยี นรู้ ภูมศิ าสตร์ ม.2
3) บตั รภาพ
4) เครอ่ื งมือทางภูมิศาสตร์ ได้แก่ แผนท่ที วีปแอฟรกิ า
5) ใบงานท่ี 4.2 เร่ือง ลกั ษณะภูมิประเทศของทวีปแอฟริกา
6) ใบงานที่ 4.3 เร่ือง ภมู ปิ ระเทศทเ่ี ดน่ ของทวีปแอฟริกา

2.แหล่งการเรียนรู้
• แหล่งข้อมูลสารสนเทศ

- http://www.th.wikipedia.org/wiki/ทวีปแอฟรกิ า
- http://www.bp-smakom.org/BP School/So
- http://www.mfa.go.th/web/481.php
- school.obec.go.th/hangdong/stuent/AFRICA

- 166 -

เอกสารประกอบการสอน

แผนที่ทวีปแอฟริกาแสดงลกั ษณะภมู ิลกั ษณ์ของทวีปแอฟริกา

ที่มา : วโิ รจน์ เอย่ี มเจรญิ และอภสิ ทิ ธิ์ เอย่ี มหน่อ. [ม.ป.ป.]. หนังสือเรียน รายวิชาพืน้ ฐาน ภมู ิศาสตร์
ม.2.พมิ พค์ รงั้ ท่ี 7. กรงุ เทพมหำนคร : อกั ษรเจรญิ ทศั น์.

- 167 -

บตั รภาพ



ภาพยอดเขาตบู คาล ภาพทะเลสาบวิกตอเรยี

ภาพเทือกเขาอาฮกั การ์ ภาพแม่น้าไนล์

ที่มา : ภำพท่ี 1 www.krupuysocial.wordpress.com/2010/07/08/ลกั ษณะภูมปิ ระเทศ/

1 2 ภำพท่ี 2-4 วโิ รจน์ เอย่ี มเจรญิ และอภสิ ทิ ธิ์ เอย่ี มหน่อ. [ม.ป.ป.]. หนังสือเรียน รายวิชาพืน้ ฐาน
3 4 ภมู ิศาสตร์ ม.2. พมิ พค์ รงั้ ท่ี 7. กรงุ เทพมหำนคร : อกั ษรเจรญิ ทศั น์.

ใบงานท่ี 4.2 - 168 -
ลักษณะภูมปิ ระเทศของทวีปแอฟรกิ า

คาชี้แจง ใหน้ กั เรยี นสรปุ ควำมรเู้ รอ่ื ง ลกั ษณะภมู ปิ ระเทศของทวปี แอฟรกิ ำ ตำมประเดน็ ทก่ี ำหนด

เขตเทือกเขา

..
..

เขตท่ีราบสงู

..
..

เขตทะเลทราย

..
..

เขตท่ีราบล่มุ แมน่ ้า

..
..
..

เขตเกาะและหม่เู กาะ

..
..

- 169 -

เฉลย ใบงานท่ี 4.2
ลกั ษณะภูมปิ ระเทศของทวีปแอฟรกิ า

คาชี้แจง ใหน้ กั เรยี นสรุปควำมรเู้ รอ่ื ง ลกั ษณะภมู ปิ ระเทศของทวปี แอฟรกิ ำ ตำมประเดน็ ทก่ี ำหนด

เขตเทือกเขา .
.
. ทางตะวนั ตกเฉยี งเหนือเป็นเทอื กเขาหนิ ใหม่ มที รี่ าบอุดมสมบรู ณ์บรเิ วณชายฝงั่ เมดเิ ตอรเ์ รเนยี น
.ตดิ กบั มหาสมุทรแอตแลนตกิ สว่ นใหญ่อยใู่ นประเทศโมรอ็ กโก เทอื กเขาทสี่ าคญั เชน่ เทอื กเขาแอตลาส

เขตที่ราบสงู

. มลี กั ษณะเป็นทรี่ าบสงู มแี นวเทอื กเขาสงู อย่ทู วั่ ไป เช่น ยอดเขารสั ดสั ฮานในประเทศเอธโิ อเปีย .

.ยอดเขาคลิ มิ นั จาโร ประเทศแทนซาเนยี .

เขตทะเลทราย

. ไดแ้ ก่ ทางตอนเหนือและทางใต้ เชน่ ทะเลทรายสะฮารา ครอบคลุมพ้นื ทที่ างตอนเหนือของทวปี เป็น .

.ทะเลทรายทมี่ เี น้อื ทกี่ วา้ งมากทสี่ ดุ ในโลก มพี ้นื ทปี่ ระมาณ 9 ลา้ นตารางกโิ ลเมตร .

เขตที่ราบล่มุ แมน่ ้า

. เนอื่ งจากเทอื กเขาสงู เป็นแหลง่ กาเนดิ แม่น้าหลายสาย เช่น แม่น้าไนล์ ไหลลงสทู่ ะเลเมดเิ ตอรเ์ รเนยี น .

.แม่น้าคองโก ไหลลงสมู่ หาสมุทรแอตแลนตกิ จงึ เป็นบรเิ วณทมี่ คี วามอุดมสมบรู ณ์ มปี ระชากรตงั้ ถนิ่ ฐาน .

.หนาแน่น .

เขตเกาะและหมเู่ กาะ

. เช่น เกาะมาดากสั การ์ เป็นทตี่ งั้ ของประเทศมาดากสั การ์ ภมู ปิ ระเทศสว่ นใหญ่เป็นทรี่ าบสูง .

.หมเู กาะเซเซลส์ เป็นตน้ .

- 170 -

ใบงานท่ี 4.3
ภูมปิ ระเทศที่เด่นของทวีปแอฟรกิ า

คาชี้แจง ใหน้ กั เรยี นเลอื กภำพลกั ษณะภมู ปิ ระเทศทเ่ี ด่นของทวปี แอฟรกิ ำ มำวเิ ครำะห์ แลว้ ตอบ
คำถำม

ภาพที่ 1

1. ลกั ษณะภมู ปิ ระเทศในภำพน้เี ป็นอยำ่ งไร

2. ภำพน้นี ่ำจะพบอยใู่ นบรเิ วณใดของทวปี แอฟรกิ ำ

3. นกั เรยี นคดิ วำ่ ภำพน้ีมคี วำมเดน่ อยำ่ งไร

ภาพที่ 2

- 171 -

1. ลกั ษณะภมู ปิ ระเทศในภำพน้เี ป็นอยำ่ งไร
2. ภำพน้นี ่ำจะพบอยใู่ นบรเิ วณใดของทวปี แอฟรกิ ำ
3. นกั เรยี นคดิ วำ่ ภำพน้ีมคี วำมเดน่ อย่ำงไร

ภาพที่ 3

- 172 -

1. ลกั ษณะภมู ปิ ระเทศในภำพน้เี ป็นอยำ่ งไร
2. ภำพน้ี น่ำจะพบอยใู่ นบรเิ วณใดของทวปี แอฟรกิ ำ
3. นกั เรยี นคดิ วำ่ ภำพน้ีมคี วำมเด่นอย่ำงไร

- 173 -

เฉลย ใบงานที่ 4.3
ภมู ิประเทศที่เด่นของทวีปแอฟรกิ า

คาชี้แจง ใหน้ กั เรยี นเลอื กภำพลกั ษณะภูมปิ ระเทศทเ่ี ด่นของทวปี แอฟรกิ ำ มำวเิ ครำะห์ แลว้ ตอบ
ภาพท่ี 1

1. ลกั ษณะภมู ปิ ระเทศในภำพน้เี ป็นอยำ่ งไร

2. ภำพน้นี ่ำจะพบอยใู่ นบรเิ วณใดของทวปี แอฟรกิ ำ

3. นกั เรยี นคดิ ว่ำ ภำพน้ีมคี วำมเดน่ อยำ่ งไร

(พจิ ารณาตามคาตอบของนกั เรยี น โดยใหอ้ ยใู่ นดลุ ยพนิ จิ ของครผู สู้ อน)

- 174 -

ภาพที่ 2

1. ลกั ษณะภมู ปิ ระเทศในภำพน้เี ป็นอยำ่ งไร
2. ภำพน้นี ่ำจะพบอยใู่ นบรเิ วณใดของทวปี แอฟรกิ ำ
3. นกั เรยี นคดิ วำ่ ภำพน้ีมคี วำมเด่นอย่ำงไร

(พจิ ารณาตามคาตอบของนกั เรยี น โดยใหอ้ ยใู่ นดุลยพนิ ิจของครผู สู้ อน)

- 175 -

ภาพที่ 3

1. ลกั ษณะภมู ปิ ระเทศในภำพน้เี ป็นอย่ำงไร
2. ภำพน้ี น่ำจะพบอยใู่ นบรเิ วณใดของทวปี แอฟรกิ ำ
3. นกั เรยี นคดิ วำ่ ภำพน้ีมคี วำมเด่นอย่ำงไร

(พจิ ารณาตามคาตอบของนกั เรยี น โดยใหอ้ ยใู่ นดลุ ยพนิ ิจของครผู สู้ อน)

- 176 -

ความเห็นของหวั หน้ากล่มุ สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม เหมาะสม ไมเ่ หมาะสม
มาตรฐานการเรียนรู้และตวั ช้ีวดั มคี วามเชื่อมโยงกนั อยา่ ง เหมาะสม ไม่เหมาะสม
- จุดประสงคก์ ารเรียนรู้มีความชดั เจนครอบคลมุ เน้ือหาสาระ
ระบุการพฒั นานกั เรียนดา้ นความรู้ ทกั ษะกระบวนการและ เหมาะสม ไม่เหมาะสม
เจตคติ (K P A)
- กิจกรรมการเรียนรู้เป็ นกิจกรรมท่ีส่งเสริมกระบวนการคิดและ เหมาะสม ไมเ่ หมาะสม
เนน้ นกั เรียนเป็ นสาคญั เหมาะสม ไม่เหมาะสม
- ความเหมาะสมของสื่อ อุปกรณ์ และแหล่งการเรียนรู้ เหมาะสม ไม่เหมาะสม
- ความเหมาะสมของเครื่องมือวดั และประเมินผลการเรียนรู้
- กิจกรรมการเรียนรู้สอดแทรกคุณธรรม จริยธรรมค่านิยมท่ีดีงาม เหมาะสม ไมเ่ หมาะสม
และคุณลกั ษณะที่พงึ ประสงค์

ลงช่ือ..................................................ผตู้ รวจสอบ
(นางไพรจิตร บา้ นเหล่า)

หวั หนา้ กลมุ่ สาระสงั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม

ความเหน็ ของหัวหน้ากล่มุ งานวชิ าการ เหมาะสม ไมเ่ หมาะสม
- มาตรฐานการเรียนรู้และตวั ช้ีวดั มีความเช่ือมโยงกนั อยา่ ง เหมาะสม ไม่เหมาะสม
- จุดประสงคก์ ารเรียนรู้มีความชดั เจนครอบคลมุ เน้ือหาสาระ
ระบุการพฒั นานกั เรียนดา้ นความรู้ ทกั ษะกระบวนการและ เหมาะสม ไม่เหมาะสม
เจตคติ (K P A)
- กิจกรรมการเรียนรู้เป็ นกิจกรรมท่ีส่งเสริมกระบวนการคดิ และ เหมาะสม ไม่เหมาะสม
เนน้ นกั เรียนเป็ นสาคญั เหมาะสม ไมเ่ หมาะสม
- ความเหมาะสมของส่ือ อุปกรณ์ และแหลง่ การเรียนรู้ เหมาะสม ไม่เหมาะสม
- ความเหมาะสมของเครื่องมือวดั และประเมินผลการเรียนรู้
- กิจกรรมการเรียนรู้สอดแทรกคณุ ธรรม จริยธรรมคา่ นิยมท่ีดีงาม เหมาะสม ไมเ่ หมาะสม
และคุณลกั ษณะที่พงึ ประสงค์

ลงช่ือ.............................................. ผตู้ รวจสอบ
(นางพรพริ ุณ แจง้ ใจ)

หวั หนา้ กลุม่ งานวชิ าการโรงเรียนโคกโพธ์ิไชยศึกษา

ความเห็นของผ้บู ริหารสถานศึกษา
..................................................................................................................................................................................................

ลงช่ือ.............................................. ผตู้ รวจสอบ
(นางลดั ดา ผาพนั ธ์)

ผอู้ านวยการโรงเรียนโคกโพธ์ิไชยศึกษา

- 177 -

บันทึกการสอน

1.ผลการจดั การเรยี นรู้
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

2.ปญั หาและอปุ สรรค
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
3.แนวทางแกไ้ ข
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชือ่ .................................................ผู้บันทึก
(ครผู ู้สอน นางสาวจิดาภรณ์ ถ่นิ ตองโขบ)
ตาแหนง่ ครูผู้ช่วย

- 178 -

แผนการจัดการเรยี นรู้ที่ 14

กลมุ่ สาระการเรียนรู้สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม ชนั้ มัธยมศกึ ษาปีท่ี 2

หนว่ ยการเรยี นรูท้ ี่ 3 เร่ือง ภูมศิ าสตรท์ วีปแอฟริกา ภาคเรยี นท่ี 1

แผนการจดั การเรียนรู้ท่ี 14 ลกั ษณะภูมิอากาศและพืชพรรณธรรมชาตขิ องทวีปแอฟริกา เวลา 2 ชัว่ โมง

ผูส้ อน นางสาวจิดาภรณ์ ถิ่นตองโขบ

1.มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วดั
ส 5.1 ม.2/1 ใชเ้ ครอื่ งมือทางภมู ศิ าสตร์ในการรวบรวม วเิ คราะห์ และนาเสนอข้อมลู เกี่ยวกับ

ลกั ษณะทางกายภาพและสงั คมของทวีปยุโรปและแอฟริกา
ม.2/2 วิเคราะหค์ วามสมั พนั ธ์ระหว่างลกั ษณะทางกายภาพและสงั คมของทวีปยุโรปและ

แอฟริกา
ส 5.2 ม.2/1 วเิ คราะหก์ ารก่อเกดิ สิง่ แวดล้อมใหม่ทางสงั คม อันเป็นผลจากการเปล่ียนแปลงทาง

ธรรมชาตแิ ละทางสงั คมของทวปี ยโุ รปและแอฟริกา

2. สาระสาคัญ/ความคิดรวบยอด
ลกั ษณะทางกายภาพของทวปี แอฟริกามีความสัมพนั ธก์ ับสภาพสังคม วัฒนธรรม และประชากร ซง่ึ

สามารถสบื คน้ ข้อมูลได้จากเคร่อื งมือทางภูมิศาสตร์

3. สาระการเรยี นรู้
3.1 สาระการเรยี นรู้แกนกลาง
1) เครอื่ งมือทางภมู ิศาสตรท์ ีแ่ สดงลกั ษณะทางกายภาพและสังคมของทวปี แอฟริกา
2) ลกั ษณะทางกายภาพและสังคมของทวปี แอฟรกิ า
3) การเปล่ยี นแปลงประชากร สงั คม และวฒั นธรรมของทวีปแอฟริกา

4. สมรรถนะสาคญั ของผู้เรียน 3) ทกั ษะการวเิ คราะห์
4.1 ความสามารถในการสือ่ สาร 4) ทักษะการเชอื่ มโยง
4.2 ความสามารถในการคิด
1) ทกั ษะการสารวจค้นหา
2) ทักษะการรวบรวมข้อมูล
4.3 ความสามารถในการใช้ทักษะชีวติ

5. คุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์

1. มีวนิ ัย 3. ใฝ่เรียนรู้

2. มคี วามรบั ผิดชอบ 4. มุง่ ม่ันในการทางาน

6. ชน้ิ งาน/ภาระงาน

1) ใบงานที่ 4.4 ลกั ษณะภูมิอากาศและพชื พรรณธรรมชาติของทวีปแอฟรกิ า

2) ใบงานท่ี 4.5 เรื่อง การเดินทางของกุ้งกบั เก๋

- 179 -

7. การวัดและการประเมินผล
การประเมินระหวา่ งการจดั กิจกรรมการเรยี นรู้
1) ตรวจใบงานท่ี 4.4 เร่อื ง ลักษณะภมู อิ ากาศและพืชพรรณธรรมชาติของทวีปแอฟริกา
2) ตรวจใบงานท่ี 4.6 เร่อื ง การเดินทางของกุ้งกบั เก๋

8. กจิ กรรมการเรยี นรู้

วธิ ีสอนโดยเน้นกระบวนการ : กระบวนการเรียนความรู้ความเข้าใจ
ข้นั ท่ี 1 สงั เกต ตระหนกั

1.ครนู าภาพพชื พรรณธรรมชาติในทวปี แอฟริกา มาใหน้ ักเรียนดู แล้วใหท้ ายวา่ ภาพแต่ละภาพน่าจะ
อยใู่ นบริเวณใด และมภี มู ิอากาศแบบใดของทวีปแอฟริกา

2.ครเู ฉลยคาตอบและอธิบายเชื่อมโยงให้เหน็ ความสัมพันธข์ องภูมิอากาศกับพชื พรรณธรรมชาติ

ขน้ั ที่ 2 วางแผนปฏิบตั ิ
3.ครูให้นักเรียนกลุ่มเดมิ เลือกหวั หน้ากลุม่ หรือผู้นากลุ่ม จากนัน้ ครมู อบหมายให้แต่ละกลุ่มวาง

แผนการสบื ค้นข้อมลู ความรู้เร่ือง ลักษณะภูมิอากาศและพชื พรรณธรรมชาติของทวีปแอฟรกิ า จากหนงั สอื
เรียน โดยแบ่งหนา้ ที่ความรบั ผดิ ชอบใหส้ มาชกิ แตล่ ะคนในกลุ่ม

ขน้ั ท่ี 3 ลงมือปฏบิ ัติ
4.สมาชิกแต่ละคนในกลุม่ ศกึ ษาความรเู้ ร่ือง ลกั ษณะภมู ิอากาศและพืชพรรณธรรมชาตขิ องทวีป

แอฟริกาจากหนังสือเรยี น ตามทไ่ี ดร้ บั มอบหมาย
5.สมาชกิ แต่ละคนนาความรทู้ ี่ได้จากการศึกษามาเลา่ ให้สมาชกิ คนอื่นๆ ในกลุ่มฟัง พร้อมท้งั ผลัดกนั

ซกั ถาม ข้อสงสัย จนมีความเข้าใจตรงกนั
6.สมาชิกในแต่ละกลุ่มช่วยกันทาใบงานท่ี 4.4 เรือ่ ง ลกั ษณะภูมอิ ากาศและพชื พรรณธรรมชาติของ

ทวีปแอฟรกิ า โดยสมาชิกแต่ละคนรบั ผิดชอบทาใบงานในหัวขอ้ ท่ีตนได้คน้ ควา้ มา
7.สมาชกิ ทกุ คนในกล่มุ ผลัดกันอธิบายคาตอบในใบงานที่ 4.4 และให้สมาชกิ คนอ่ืนๆ ชว่ ยกนั

ตรวจสอบความถูกต้อง
8.ครูสมุ่ ตัวแทนกล่มุ เฉลยคาตอบในใบงานที่ 4.4 กลมุ่ ละ 1-2 ข้อ ครูตรวจสอบความถูกต้อง และ

เสนอแนะเพิม่ เติม

ขั้นที่ 4 พัฒนาความรู้ ความเข้าใจ
9.ครูให้นกั เรยี นแต่ละกลมุ่ นาความรู้ทีไ่ ด้จากการศกึ ษาเรื่อง ภูมิอากาศและพชื พรรณธรรมชาตขิ อง

ทวีปแอฟรกิ ามาเป็นพื้นฐานในการทาใบงานที่ 4.5 เร่อื ง การเดินทางของกุ้งกับเก๋
10.ตัวแทนกลมุ่ ผลัดกันนาเสนอผลงาน โดยให้กลุม่ อ่นื แสดงความคดิ เหน็ และให้ข้อเสนอแนะเพ่ิมเติม
ครูตรวจสอบความถูกต้อง

ขน้ั ที่ 5 สรปุ
11.ครแู ละนักเรียนช่วยกันสรุปความรูเ้ ก่ียวกับลักษณะภูมิอากาศและพชื พรรณธรรมชาติของทวปี

แอฟริกา

- 180 -

เอกสารประกอบการสอน

แผนที่แสดงลักษณะภูมอิ ากาศของทวปี แอฟรกิ า

ท่ีมา : วิโรจน์ เอี่ยมเจริญ และอภิสิทธิ์ เอี่ยมหน่อ. [ม.ป.ป.]. หนังสือเรียน รายวิชาพ้ืนฐาน
ภมู ิศาสตร์ ม.2 พิมพค์ ร้ังท่ี 7. กรุงเทพมหานคร : อกั ษรเจริญทัศน์.

- 181 -

บตั รภาพ



ภาพที่ 1 ภาพท่ี 2

ภาพท่ี 3 ภาพท่ี 4

ที่มา : วโิ รจน์ เอย่ี มเจรญิ และอภสิ ทิ ธิ์เอย่ี มหน่อ. [ม.ป.ป.]. หนังสือเรยี น รายวิชาพืน้ ฐานภมู ิศาสตร์ ม.2.
พมิ พค์ รงั้ ท่ี 7. กรงุ เทพมหำนคร : อกั ษรเจรญิ ทศั น์.

ใบงานท่ี 4.4 - 182 -

ลกั ษณะภมู อิ ากาศและพชื พรรณธรรมชาตขิ องทวปี แอฟรกิ า

คาชี้แจง ใหน้ กั เรยี นอธบิ ำยลกั ษณะภมู อิ ำกำศและพชื พรรณธรรมชำตขิ องทวปี แอฟรกิ ำลงในตำรำง

เขตภมู ิอากาศ ลกั ษณะสาคญั บริเวณท่ีพบ ลกั ษณะพืชพรรณ
1. แบบป่ำดบิ ชน้ื ธรรมชาติ

2. แบบมรสมุ

3. แบบทงุ่ หญำ้ สะวนั .
นำ

4. แบบทะเลทรำย

5. แบบเมดเิ ตอรเ์ ร
เนยี น

เขตภมู ิอากาศ ลกั ษณะสาคญั บริเวณท่ีพบ - 183 -
6. แบบชน้ื กง่ึ เขตรอ้ น
ลกั ษณะพืชพรรณ
ธรรมชาติ

.

7. แบบทุง่ หญำ้
กง่ึ ทะเลทรำย

8. แบบภเู ขำ

เฉลย ใบงานที่ 4.4 - 184 -

ลกั ษณะภมู อิ ากาศและพชื พรรณธรรมชาติของทวปี แอฟริกา

คาชี้แจง ใหน้ กั เรยี นอธบิ ำยลกั ษณะภูมอิ ำกำศและพชื พรรณธรรมชำตขิ องทวปี แอฟรกิ ำลงในตำรำง

เขตภมู ิอากาศ ลกั ษณะสาคญั บริเวณที่พบ ลกั ษณะพืชพรรณ
1. แบบปำ่ ดบิ ชน้ื ธรรมชาติ
มคี วามช้นื สงู และอณุ หภมู สิ งู ตอนกลางของทรี่ าบลมุ่
แม่น้า.คองโก ปา่ ดบิ ช้นื ตน้ ไมล้ าตน้ สงู
. ใหญ่ ใบเขยี วชอุ่ม

2. แบบมรสมุ รอ้ นฝนตกชกุ บรเิ วณเขตศนู ยส์ ตู ร ไดแ้ ก่ ปา่ ฝนเมอื งรอ้ นบางบรเิ วณ
ตอนใตข้ องประเทไลบเี รยี เป็นปา่ ดบิ ไม่ผลดั ใบ

โกตดวิ วั ร์ กานา ซงึ่ อยู่

ตอน บนของอา่ วกนิ ี

3. แบบทุง่ หญำ้ สะวนั การเปลยี่ นแปลงฤดู จากตะวนั ตกถงึ ตะวนั ออก เป็นทุง่ หญา้ และไมพ้ มุ่
นำ เหน็ ไดช้ ดั มฝี นตกน้อย ครอบคลมุ ทะเลทรายสะ ขนาดไมใ่ หญ่
ฮารา บ

4. แบบทะเลทรำย เขตแหง้ แลง้ ทสี่ ดุ ของทวปี บรเิ วณทะเลทรายสะฮารา ไมพ้ มุ่ ไมห้ นาม
แอฟรกิ า ตอนเหนอื ของทวปี และ พวกกระบองเพชร
ทะเลทรายตาลาฮารตี อน
ใตข้ องทวปี

5. แบบเมดเิ ตอรเ์ ร รอ้ นและแหง้ แลง้ ในฤดรู อ้ นน ตอนเหนือของทวปี ตงั้ แต่ เปลอื กหนา ตน้ เลก็ ใบ
เนียน ฤดหู นาวอากาศหนาวและ บรเิ วณเทอื กเขาแอตลาส เป็นนมนั มสี เี ทาแกมเขยี ว
มฝี นตก เลยี บมาทางชายฝงั่ ทะเล ใบดก . เขยี วชอ่มุ ตลอดปี
เมดเิ ตอรเ์ รเนียนจนถงึ
คาบสมทุ รไซนาย .

- 185 -

เขตภมู ิอากาศ ลกั ษณะสาคญั บริเวณที่พบ ลกั ษณะพืชพรรณ
ธรรมชาติ

6. แบบชน้ื กง่ึ เขตรอ้ น ฝนตกมากในช่วงฤดรู อ้ น ตะวนั ออกเฉยี งใตข้ องทวปี ปา่ ไมใ้ บกวา้ งชนิดผลดั ใบ
ฤดหู นาวอากาศคอ่ นขา้ ง แถบประเทศแทนซาเนยี และไมพ้ มุ่ เป็นปา่ โปร่งบาง
อบอนุ่ . ซมิ บบั เว โมซมั บกิ
สาธารณรฐั แอฟรกิ าใต้ แหง่ เป็นทงุ่ หญา้ ใบใหญ่
.. .
.

7. แบบทงุ่ หญำ้ ฤดรู อ้ นอากาศค่อนขา้ งรอ้ น พบในเขตทสี่ งู ตอนในของ ทงุ่ หญา้ หยาบใบใหญ่
กง่ึ ทะเลทรำย .จดั และมกั เกดิ พายฝุ นจาก .ทวปี ซงึ่ ไดร้ บั ฝนน้อย คลา้ ย .กบั พชื พรรณของ
.การพดั พาความรอ้ น เขตท่งุ หญา้ ทวั่ ไป
. ฤดหู นาวอากาศหนาวจดั

8. แบบภเู ขำ อากาศหนาวเยน็ อุณหภูมิ พบทางดา้ นตะวนั ออก ดา้ นล่างเป็นตน้ ไมน้ านา
จะ. ลดลงตามระดบั ความ ของทวปี .พนั ธุ์ บางบรเิ วณเป็นทงุ่
สงู ที่ .เพมิ่ ขน้ึ . . . หญา้ แต่เมอื่ สงู ขน้ึ ไป
ตน้ ไม้ .จะเป็นพชื ประเภท
. . ตน้ สน .
.
.
.

ใบงานท่ี 4.5 - 186 -

การเดินทางของก้งุ กบั เก๋

ตอนท่ี 1

คาชี้แจง ใหน้ กั เรยี นอ่ำนกรณศี กึ ษำ เรอ่ื ง กำรเดนิ ทำงของกุง้ กบั เก๋ แลว้ เตมิ คำลงในช่องวำ่ ง
กุง้ กบั เก๋รอคอยวนั ประกำศปิดเทอมใหญ่เพรำะทกุ ๆ ปี
คุณพ่อคุณแมจ่ ะพำไปเทย่ี วต่ำงประเทศ ปิดเทอมใหญ่ครงั้ น้กี ุง้
กบั เก๋อยำกเดนิ ทำงไปท่องเทย่ี วดนิ แดนแอฟรกิ ำทงุ่ ซำฟำรี ทอ่ ง
แดนสตั วป์ ำ่ เคนยำ แทนซำเนยี ทอ้ งทงุ่ แหง่ สรรพสตั วแ์ อฟรกิ ำ
ตะวนั ออก และเหมอื นเชน่ เคยทงั้ สองไมผ่ ดิ หวงั เพรำะคณุ พ่อคณุ
แมต่ กลงทจ่ี ะไปทอ่ งดนิ แดนทุ่งซำฟำรี โดยมี
ตตู ูมคั คุเทศกห์ นุ่มชำวเคนยำเป็นผูน้ ำเทย่ี วชมอุทยำสตั วป์ ำ่ ท่ี

ยง่ิ ใหญ่ทส่ี ดุ ของโลกดนิ แดนทเ่ี ตม็ ไปดว้ ยเรอ่ื งรำวของชวี ติ ธรรมชำติ
รถแล่นออกนอกเมอื งมงุ่ หน้ำไปทำงตะวนั ตกไปยงั

เมอื งมโต วำ มบู ซง่ึ แปลวำ่ “แมน่ ้ำยงุ ชุม” แวะชมทะเลสำบ
มนั ยำรำ เมอื งทร่ี ่ำลอื ว่ำ มกั พบสงิ โตนอนบนตน้ ไม้ นงั่ รถมำ
เรอ่ื ยๆ มองเหน็ แผ่นดนิ ทม่ี ที ุง่ หญำ้ สนี ้ำตำล มสี ตั วป์ ่ำมำกมำย
และเหน็ พวกชำวมำไซใสช่ ุดสดี ำอยำ่ งนกั รบ เอำแป้งขำวมำ
แตม้ เขยี นหน้ำพอกหน้ำ ยนื กระโดดแบบเขยง่ ตวั ขน้ึ ซง่ึ ชำว
มำไซจะปลกู กระท่อมทำดว้ ยดนิ และมลู สตั ว์

กุง้ สงสยั จงึ ถำมมคั คุเทศกว์ ่ำ พวกมำไซน้ี คอื ใคร มคั คเุ ทศกต์ อบว่ำ

.

รถแลน่ มำเรอ่ื ยๆ ถงึ ทร่ี ำบเซเรนเกติ มองเหน็ ท่งุ หญำ้ ทร่ี ำบกวำ้ งใหญ่ไพศำล มองออกไป
ไกลๆ เตม็ ไปดว้ ยทุ่งหญำ้ แทบไมม่ ตี น้ ไมใ้ ดๆ เลยคลำ้ ยกบั ทะเลทรำยทงุ่ หญำ้ ทป่ี รำกฏแก่สำยตำกุง้ กบั
เก๋ คอื ทุ่งหญำ้ อะไรและมลี กั ษณะอยำ่ งไร

...........................................................................................................................................................................

นกั เรยี นรไู้ หมวำ่ บรเิ วณน้มี ลี กั ษณะภมู อิ ำกำศแบบใด
.

- 187 -

เวลำเชำ้ เป็นช่วงทอ่ี ำกำศสดช่นื สตั วป์ ำ่ จะนอนพกั ผอ่ นใตต้ น้ ไม้ บนตน้ ไม้ และตำมแหล่งน้ำ จะพบฝงู กำ
ฝงู ชำ้ ง จระเข้ ฮปิ โปโปเตมสั นอนแช่น้ำอยำ่ งสำรำญใจ ตำมท่งุ หญำ้ ชำยน้ำเจอสงิ โตหลำยฝงู กำลงั
พกั ผ่อนมำ้ ลำยกำลงั หำกนิ เสอื ชตี ำหก์ ำลงั เดนิ ไปทพ่ี งหญำ้ นกฟลำมงิ โกกำลงั หำกนิ อยรู่ มิ ทะเลสำบ ทำ
ใหบ้ รเิ วณนนั้ เป็นทะเลสชี มพู กุง้ กบั เก๋กดชตั เตอรภ์ ำพกนั มอื ระวงิ เพ่อื ใหไ้ ดภ้ ำพทเ่ี ป็นธรรมชำตมิ ำก
ทส่ี ดุ หลงั จำกกลบั มำจำกท่องเทย่ี ว กุง้ กบั เก๋นงั่ ดรู ปู ถ่ำยทอ่ งซำฟำรี ซง่ึ ลว้ นเป็นรปู ของสตั วน์ ำนำชนดิ

ตอนที่ 2 ใหน้ กั เรยี นวำดภำพทุ่งซำฟำรดี นิ แดนทเ่ี ตม็ ไปดว้ ยสตั วน์ ำนำชนิด พรอ้ มทงั้ ระบำยสใี ห้
ตงั้ ช่อื ภำพและเขยี นบรรยำยใตภ้ ำพ
คาชี้แจง
สวยงำม

ชื่อภาพ..............................................

- 188 -

เฉลย ใบงานที่ 4.5

การเดินทางของก้งุ กบั เก๋

ตอนท่ี 1 ใหน้ กั เรยี นอ่ำนกรณศี กึ ษำ เรอ่ื ง กำรเดนิ ทำงของกุง้ กบั เก๋ แลว้ เตมิ คำลงในชอ่ งว่ำง
คาชี้แจง
กุง้ กบั เก๋รอคอยวนั ประกำศปิดเทอมใหญ่เพรำะทกุ ๆ ปี
คณุ พอ่ คณุ แมจ่ ะพำไปเทย่ี วต่ำงประเทศ ปิดเทอมใหญ่ครงั้ น้กี ุง้
กบั เก๋อยำกเดนิ ทำงไปทอ่ งเทย่ี วดนิ แดนแอฟรกิ ำทุง่ ซำฟำรี
ทอ่ งแดนสตั วป์ ำ่ เคนยำ แทนซำเนยี ทอ้ งทุ่งแหง่ สรรพสตั ว์
แอฟรกิ ำตะวนั ออก และเหมอื นเช่นเคยทงั้ สองไมผ่ ดิ หวงั เพรำะ
คุณพอ่ คณุ แมต่ กลงทจ่ี ะไปท่องดนิ แดนทุ่งซำฟำรี โดยมี
ตตู มู คั คเุ ทศกห์ นุ่มชำวเคนยำเป็นผนู้ ำเทย่ี วชมอุทยำสตั วป์ ำ่ ท่ี

ยงิ่ ใหญ่ทส่ี ุดของโลกดนิ แดนทเ่ี ตม็ ไปดว้ ยเรอ่ื งรำวของชวี ติ ธรรมชำติ
รถแล่นออกนอกเมอื งมงุ่ หน้ำไปทำงตะวนั ตกไปยงั

เมอื งมโต วำ มบู ซง่ึ แปลว่ำ “แมน่ ้ำยงุ ชุม” แวะชมทะเลสำบ
มนั ยำรำ เมอื งทร่ี ่ำลอื ว่ำ มกั พบสงิ โตนอนบนตน้ ไม้ นัง่ รถมำ
เรอ่ื ยๆ มองเหน็ แผน่ ดนิ ทม่ี ที ุ่งหญำ้ สนี ้ำตำล มสี ตั วป์ ำ่ มำกมำย
และเหน็ พวกชำวมำไซใสช่ ดุ สดี ำอยำ่ งนกั รบ เอำแป้งขำวมำ
แตม้ เขยี นหน้ำพอกหน้ำ ยนื กระโดดแบบเขยง่ ตวั ขน้ึ ซง่ึ ชำว
มำไซจะปลกู กระท่อมทำดว้ ยดนิ และมลู สตั ว์

กุง้ สงสยั จงึ ถำมมคั คุเทศกว์ ำ่ พวกมำไซน้ี คอื ใคร มคั คุเทศกต์ อบว่ำ

เป็นชนเผ่าหนงึ่ ทอี่ าศยั อย่ใู นประเทศแทนซาเนยี และเคนยา มชี วี ติ ข้นึ อยกู่ บั จารตี ประเพณดี งั้ เดมิ หรอื เรร่ ่อนไป
ตามฤดกู าล เป็นสงั คมแบบดงั้ เดมิ มอี าชพี เล้ยี งสตั ว์ และถอื จานวนสตั วเ์ ล้ยี งเป็นเครอื่ งแสดงฐานะของตน

. รถแล่นมำเรอ่ื ยๆ ถงึ ทร่ี ำบเซเรนเกติ มองเหน็ ทุ่งหญำ้ ทร่ี ำบกวำ้ งใหญ่ไพศำล มองออกไปไกลๆ
เตม็ ไปดว้ ยทุ่งหญำ้ แทบไม่มตี น้ ไมใ้ ดๆ เลยคลำ้ ยกบั ทะเลทรำย

ทุง่ หญำ้ ทป่ี รำกฏแก่สำยตำกุง้ กบั เก๋ คอื ทุ่งหญำ้ อะไรและมลี กั ษณะอย่ำงไร

ทุ่งหญา้ สะวนั นา เป็นปา่ ไมส้ ลบั ทุ่งหญา้ ปา่ ไมม้ สี เี ขยี วในฤดฝู น ผลดั ใบในฤดแู ลว้ มตี น้ ไมข้ นาดไมใ่ หญ่กระจายอยู่
ทวั่ ไป .

นกั เรยี นรไู้ หมวำ่ บรเิ วณน้มี ลี กั ษณะภมู อิ ำกำศแบบใด ท่งุ หญา้ กงึ่ เขตรอ้ น หรอื ทงุ่ หญา้ สะวนั นา

.

- 189 -

เวลำเชำ้ เป็นช่วงทอ่ี ำกำศสดชน่ื สตั วป์ ำ่ จะนอนพกั ผอ่ นใตต้ น้ ไม้ บนตน้ ไม้ และตำมแหล่ง
น้ำ จะพบฝงู กำ ฝงู ชำ้ ง จระเข้ ฮปิ โปโปเตมสั นอนแชน่ ้ำอยำ่ งสำรำญใจ ตำมทุ่งหญำ้ ชำยน้ำเจอสงิ โต
หลำยฝงู กำลงั พกั ผอ่ นมำ้ ลำยกำลงั หำกนิ เสอื ชตี ำหก์ ำลงั เดนิ ไปทพ่ี งหญ้ำ นกฟลำมงิ โกกำลงั หำกนิ อยู่
รมิ ทะเลสำบ ทำใหบ้ รเิ วณนนั้ เป็นทะเลสชี มพู กุง้ กบั เก๋กดชตั เตอรภ์ ำพกนั มอื ระวงิ เพอ่ื ใหไ้ ดภ้ ำพทเ่ี ป็น
ธรรมชำตมิ ำกทส่ี ดุ หลงั จำกกลบั มำจำกทอ่ งเทย่ี ว กุง้ กบั เก๋นงั่ ดรู ปู ถ่ำยท่องซำฟำรี ซง่ึ ลว้ นเป็นรปู ของ
สตั วน์ ำนำชนิด

ตอนท่ี 2 ใหน้ กั เรยี นวำดภำพทุ่งซำฟำรดี นิ แดนทเ่ี ตม็ ไปดว้ ยสตั วน์ ำนำชนิด พร้อมทงั้ ระบำยสใี ห้
ตงั้ ช่อื ภำพและเขยี นบรรยำยใตภ้ ำพ
คาชี้แจง
สวยงำม

ชื่อภาพ..............................................

(พจิ ารณาตามคาตอบของนกั เรยี น โดยใหอ้ ยใู่ นดลุ ยพนิ จิ ของครผู สู้ อน)

- 190 -

ความเหน็ ของหวั หน้ากล่มุ สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม เหมาะสม ไม่เหมาะสม
ระบุการพฒั นานกั เรียนดา้ นความรู้ ทกั ษะกระบวนการและ
เจตคติ (K P A) เหมาะสม ไม่เหมาะสม
- กิจกรรมการเรียนรู้เป็ นกิจกรรมที่ส่งเสริมกระบวนการคดิ และ เหมาะสม ไม่เหมาะสม
เนน้ นกั เรียนเป็ นสาคญั เหมาะสม ไม่เหมาะสม
- ความเหมาะสมของส่ือ อุปกรณ์ และแหลง่ การเรียนรู้
- ความเหมาะสมของเครื่องมือวดั และประเมินผลการเรียนรู้ เหมาะสม ไม่เหมาะสม
- กิจกรรมการเรียนรู้สอดแทรกคุณธรรม จริยธรรมคา่ นิยมท่ีดีงาม
และคุณลกั ษณะท่ีพึงประสงค์

ลงช่ือ..................................................ผตู้ รวจสอบ
(นางไพรจิตร บา้ นเหลา่ )

หวั หนา้ กล่มุ สาระสงั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม

ความเห็นของหวั หน้ากล่มุ งานวชิ าการ เหมาะสม ไม่เหมาะสม
- มาตรฐานการเรียนรู้และตวั ช้ีวดั มีความเช่ือมโยงกนั อยา่ ง เหมาะสม ไม่เหมาะสม
- จุดประสงคก์ ารเรียนรู้มีความชดั เจนครอบคลมุ เน้ือหาสาระ
ระบุการพฒั นานกั เรียนดา้ นความรู้ ทกั ษะกระบวนการและ เหมาะสม ไม่เหมาะสม
เจตคติ (K P A)
- กิจกรรมการเรียนรู้เป็ นกิจกรรมที่ส่งเสริมกระบวนการคิดและ เหมาะสม ไมเ่ หมาะสม
เนน้ นกั เรียนเป็ นสาคญั เหมาะสม ไม่เหมาะสม
- ความเหมาะสมของสื่อ อุปกรณ์ และแหลง่ การเรียนรู้ เหมาะสม ไม่เหมาะสม
- ความเหมาะสมของเครื่องมือวดั และประเมินผลการเรียนรู้
- กิจกรรมการเรียนรู้สอดแทรกคุณธรรม จริยธรรมค่านิยมท่ีดีงาม เหมาะสม ไมเ่ หมาะสม
และคุณลกั ษณะท่ีพึงประสงค์

ลงช่ือ.............................................. ผตู้ รวจสอบ
(นางพรพริ ุณ แจง้ ใจ)

หวั หนา้ กลมุ่ งานวชิ าการโรงเรียนโคกโพธ์ิไชยศึกษา

ความเหน็ ของผ้บู ริหารสถานศึกษา
..................................................................................................................................................................................................

ลงช่ือ.............................................. ผตู้ รวจสอบ
(นางลดั ดา ผาพนั ธ์)

ผอู้ านวยการโรงเรียนโคกโพธ์ิไชยศึกษา

- 191 -

บันทกึ การสอน

1.ผลการจดั การเรยี นรู้
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

2.ปญั หาและอุปสรรค
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
3.แนวทางแก้ไข
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชอ่ื .................................................ผบู้ นั ทกึ
(ครผู ู้สอน นางสาวจดิ าภรณ์ ถ่นิ ตองโขบ)
ตาแหนง่ ครูผู้ชว่ ย

- 192 -

แผนการจัดการเรยี นรทู้ ี่ 15

กลมุ่ สาระการเรียนรสู้ งั คมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชน้ั มัธยมศึกษาปีที่ 2

หน่วยการเรยี นรู้ท่ี 3 เรอื่ ง ภูมิศาสตรท์ วปี แอฟริกา ภาคเรยี นท่ี 1

แผนการจัดการเรยี นรูท้ ่ี 15 ลกั ษณะทรัพยากรธรรมชาติของทวีปแอฟรกิ า เวลา 2 ชว่ั โมง

ผสู้ อน นางสาวจดิ าภรณ์ ถ่นิ ตองโขบ

1.มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวช้ีวัด
ส 5.1 ม.2/1 ใช้เคร่ืองมือทางภูมศิ าสตรใ์ นการรวบรวม วิเคราะห์ และนาเสนอข้อมลู เกย่ี วกบั

ลกั ษณะทางกายภาพและสงั คมของทวีปยุโรปและแอฟริกา
ม.2/2 วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหวา่ งลกั ษณะทางกายภาพและสงั คมของทวปี ยุโรปและ

แอฟริกา
ส 5.2 ม.2/1 วเิ คราะหก์ ารก่อเกดิ ส่งิ แวดลอ้ มใหม่ทางสังคม อนั เป็นผลจากการเปลีย่ นแปลงทาง

ธรรมชาตแิ ละทางสังคมของทวีปยุโรปและแอฟรกิ า

2. สาระสาคัญ/ความคิดรวบยอด
ลักษณะทางกายภาพของทวีปแอฟริกามีความสัมพนั ธ์กบั สภาพสังคม วัฒนธรรม และประชากร ซง่ึ

สามารถสืบคน้ ข้อมลู ไดจ้ ากเครอ่ื งมือทางภูมิศาสตร์

3. สาระการเรียนรู้
3.1 สาระการเรยี นรูแ้ กนกลาง
1) เครอื่ งมือทางภูมิศาสตร์ทีแ่ สดงลักษณะทางกายภาพและสงั คมของทวปี แอฟรกิ า
2) ลกั ษณะทางกายภาพและสังคมของทวปี แอฟริกา
3) การเปล่ียนแปลงประชากร สงั คม และวฒั นธรรมของทวีปแอฟรกิ า

4. สมรรถนะสาคญั ของผเู้ รียน 3) ทักษะการวิเคราะห์
4.1 ความสามารถในการสือ่ สาร 4) ทักษะการเช่ือมโยง
4.2 ความสามารถในการคิด
1) ทักษะการสารวจคน้ หา
2) ทักษะการรวบรวมข้อมลู
4.3 ความสามารถในการใชท้ ักษะชวี ิต

5. คุณลกั ษณะอันพึงประสงค์

1. มีวินยั 3. ใฝเ่ รยี นรู้

2. มีความรับผิดชอบ 4. มงุ่ มน่ั ในการทางาน

6. ชน้ิ งาน/ภาระงาน

1) ใบงานท่ี 4.6 เร่ือง ทรพั ยากรธรรมชาตทิ ่ีสาคัญของทวปี แอฟรกิ า

- 193 -

7. การวัดและการประเมนิ ผล
การประเมนิ ระหวา่ งการจดั กิจกรรมการเรียนรู้
1) ตรวจใบงานท่ี 4.6 เร่ือง ทรพั ยากรธรรมชาติท่ีสาคัญของทวีปแอฟริกา

8. กิจกรรมการเรียนรู้

วธิ ีสอนโดยการจัดการเรยี นรู้แบบรว่ มมือ : เทคนคิ การต่อเรอ่ื งราว (Jigsaw)
ขนั้ นาเขา้ สูบ่ ทเรียน

1.ครนู าภาพทรัพยากรธรรมชาติในทวีปแอฟริกา มาติดบนกระดาน จากนัน้ ใหน้ ักเรียนแตล่ ะกลุ่ม
ร่วมกันคดิ คาบรรยายภาพในแตล่ ะภาพให้มีความเชื่อมโยงกนั

2.ตัวแทนกลมุ่ นาเสนอผลงานการบรรยายภาพ จากนัน้ ครูอธบิ ายเชื่อมโยงให้นกั เรียนเขา้ ใจถงึ ลักษณะ
สาคัญของทรัพยากรธรรมชาตขิ องทวปี แอฟรกิ า

ขนั้ สอน
3.นกั เรียนกลุม่ เดิมกาหนดหมายเลขประจาตัวหมายเลข 1-4 เรียกกลุ่มนี้วา่ กลุ่มบ้าน จากนน้ั ครูให้

สมาชกิ กลุม่ บ้านไปรวมกันเป็นกลุม่ ใหม่ เรยี กวา่ กลุ่มผู้เชย่ี วชาญ
4.สมาชกิ กล่มุ ผเู้ ชย่ี วชาญแต่ละหมายเลขร่วมกันศึกษาความรูเ้ รอ่ื ง ลกั ษณะทรพั ยากรธรรมชาติของ

ทวปี แอฟรกิ า จากหนังสอื เรยี น หมายเลขละ 1 หวั ขอ้
5.สมาชกิ กลมุ่ ผเู้ ชยี่ วชาญแตล่ ะหมายเลขรว่ มกันอธิบายความรู้ตามหวั ข้อท่ตี นศึกษาในประเด็นสาคญั

จนมีความเขา้ ใจชัดเจน แล้วแยกย้ายกันกลบั ไปกลุ่มเดิมหรือกลมุ่ บา้ น
6.สมาชกิ กลุม่ บา้ นแต่ละหมายเลขผลัดกันอธิบายความรู้ตามหัวข้อทต่ี นไปศึกษามา โดยเรยี ง

ตามลาดบั หมายเลข 1, 2, 3, 4
7.ครูส่มุ นกั เรียนแตล่ ะกลุ่มนาเสนอผลงานเก่ยี วกบั ลกั ษณะสาคญั ของทรัพยากรธรรมชาตขิ องทวีป

แอฟริกา กล่มุ ละ 1 หัวข้อ และให้กลมุ่ อ่นื แสดงความคิดเห็นเพม่ิ เติม
8.ครูมอบหมายใหน้ กั เรยี นแต่ละกลมุ่ ไปสืบคน้ ข้อมูลเก่ียวกับทรัพยากรธรรมชาติของทวีปแอฟริกา

พร้อมภาพประกอบ โดยใชเ้ คร่ืองมือทางภมู ิศาสตร์ แลว้ นาภาพมาเปน็ ข้อมลู ในการทาใบงานที่ 4.6 เรอื่ ง
ทรพั ยากรธรรมชาติทีส่ าคญั ของทวีปแอฟริกา จากนัน้ ตรวจสอบความถูกต้อง

9.ตวั แทนกลุม่ นาเสนอใบงานที่ 4.6 หนา้ ช้ันเรยี น โดยใหก้ ลุ่มอ่นื มหี นา้ ที่ให้ข้อเสนอแนะเพิ่มเติม
จากนัน้ ครูอธบิ ายความรเู้ พ่มิ เติมเก่ยี วกับลกั ษณะทรัพยากรธรรมชาตขิ องทวปี แอฟริกา

ขั้นสรุป
10.ครูและนักเรยี นรว่ มกนั สรุปความรเู้ กย่ี วกับแหล่งทรพั ยากรธรรมชาติประเภทดนิ ปา่ ไม้และสตั ว์ป่า

แร่ น้าและแหลง่ น้าตามธรรมชาตขิ องทวปี แอฟรกิ า

- 194 -

การวัดและประเมนิ ผล เครื่องมอื เกณฑ์
ใบงานที่ 4.6 ร้อยละ 60 ผา่ นเกณฑ์
วิธีการ แบบบนั ทกึ การอ่าน ระดบั คุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์
ตรวจใบงานที่ 4.6 แบบประเมนิ การนาเสนอผลงาน ระดบั คุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์
ตรวจแบบบันทกึ การอ่าน แบบสงั เกตพฤติกรรมการทางาน ระดับคุณภาพ 2 ผา่ นเกณฑ์
ประเมนิ การนาเสนอผลงาน รายบุคคล
สังเกตพฤติกรรมการทางานรายบุคคล แบบสงั เกตพฤติกรรมการทางานกลมุ่ ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์

สังเกตพฤตกิ รรมการทางานกลุ่ม

สื่อ/แหล่งการเรียนรู้
1.สือ่ การเรียนรู้
1) หนังสือเรยี น ภมู ศิ าสตร์ ม.2
2) แบบวดั และบันทึกผลการเรียนรู้ ภมู ิศาสตร์ ม.2
3) เคร่อื งมือทางภูมิศาสตร์ ได้แก่ แผนทีท่ วีปแอฟรกิ า
4) บัตรภาพ
5) ใบงานที่ 4.6 เร่ือง ทรัพยากรธรรมชาตทิ ่สี าคัญของทวีปแอฟริกา
2. แหล่งการเรียนรู้

- แหล่งข้อมูลสารสนเทศ
- http://www.th.wikipedia.org/wiki/ทวีปแอฟรกิ า
- http://www.bp-smakom.org/BP School/So
- http://www.mfa.go.th/web/481.php
- school.obec.go.th/hangdong/stuent/AFRIC

- 195 -

เอกสารประกอบการสอน

แผนท่ีทวีปแอฟริกา

..

ท่ี ม า
:

วโิ รจน์ เอย่ี มเจรญิ และอภสิ ทิ ธิ์ เอย่ี มหน่อ. [ม.ป.ป.]. หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน ภมู ิศาสตร์ ม.2.
พมิ พค์ รงั้ ท่ี 7. กรุงเทพมหำนคร : อกั ษรเจรญิ ทศั น์.

- 196 -

บตั รภาพ



ภาพป่ าดิบ ภาพทุ่งหญ้า

ภาพสตั วป์ ่ า ภาพแรธ่ าตุ

ที่มา : ภำพท่ี 1 http://antonya1.blogspot.com/2010/08/Africa-part-3.html
1 2 ภำพท่ี 2 http://board.trekkingthai.com/board/show.php?forum_id=2&topic_no=331947&topic_id=336851
3 4 ภำพท่ี 3 http://travel.thaiza.com

ภำพท่ี 4 http://www.mne.eng.psu.ac.th/knowledge/student/AKHOM_GOLD/gold%204.html

- 197 -

ใบงานท่ี 4.6
ทรพั ยากรธรรมชาติท่สี าคัญของทวีปแอฟรกิ า

คาชแี้ จง ให้นักเรยี นนาภาพแหลง่ ทรพั ยากรธรรมชาติท่สี าคญั ของทวีปแอฟริกา มาวเิ คราะห์
แลว้ ตอบคาถาม

ภาพที่ 1

1. ทรพั ยากรธรรมชาตปิ ระเภทใด
2. แหลง่ สาคัญอยู่ในบริเวณใด
3. นกั เรียนคิดวา่ ทรัพยากรดังกล่าวมผี ลต่อเศรษฐกิจของทวปี แอฟรกิ าอยา่ งไร

- 198 -

ภาพที่ 2

1. ทรัพยากรธรรมชาตปิ ระเภทใด
2. แหลง่ สาคญั อยู่ในบรเิ วณใด
3. นกั เรยี นคดิ ว่า ทรัพยากรดงั กลา่ วมผี ลตอ่ เศรษฐกิจของทวปี แอฟรกิ าอยา่ งไร

- 199 -

ภาพที่ 3

1. ทรัพยากรธรรมชาตปิ ระเภทใด
2. แหลง่ สาคญั อยู่ในบรเิ วณใด
3. นกั เรยี นคดิ ว่า ทรัพยากรดงั กลา่ วมผี ลตอ่ เศรษฐกิจของทวปี แอฟรกิ าอยา่ งไร

- 200 -

ภาพที่ 4

1. ทรัพยากรธรรมชาตปิ ระเภทใด
2. แหลง่ สาคญั อยู่ในบรเิ วณใด
3. นกั เรยี นคดิ ว่า ทรัพยากรดงั กลา่ วมผี ลตอ่ เศรษฐกิจของทวปี แอฟรกิ าอยา่ งไร