รางวัลองค์กรต้นแบบด้านสิทธิมนุษยชน ประจำปี 2565

Human Rights Awards 2022 1

2 รางวัลองค์กรตน้ แบบด้านสทิ ธมิ นุษยชน ปี 2565

Human Rights Awards 2022 3

สารบญั 6
8
เส้น้ ทางสู่�่การเป็น็ องค์์กรต้้นแบบ 13
ด้า้ นสิทิ ธิมิ นุษุ ยชน ปีี 2565
องค์์กรที่่ไ� ด้ร้ ัับรางวััลองค์ก์ รต้น้ แบบ 79
ด้า้ นสิทิ ธิิมนุุษยชน ปีี 2565 97
ภาครัฐั
• ส่่วนราชการระดับั กรมหรือื เทียี บเท่่า 157
• ส่่วนราชการระดัับจัังหวัดั 165
• ส่ว่ นราชการระดับั ส่ว่ นภูมู ิิภาค
รัฐั วิิสาหกิจิ
ภาคธุรุ กิจิ
• ภาคธุรุ กิิจ (ขนาดใหญ่)่
• ภาคธุรุ กิิจ (ขนาดกลาง)
• ภาคธุุรกิิจ (ขนาดย่่อม)
วิิสาหกิิจเพื่อ�่ สัังคม
ภาคประชาสังั คม

4 รางวลั องคก์ รต้นแบบดา้ นสิทธมิ นษุ ยชน ปี 2565

องค์์กรต้น้ แบบ
ด้า้ นสิิทธิิมนุุษยชน ปีี 2565

HUMAN RIGHTS
AWARDS 2022

Human Rights Awards 2022 5

“ ยกระดัับความเป็น็ ผู้�้นําํ ด้้านสิิทธิมิ นุุษยชนสู่่�ความเป็น็ เลิิศ
ส่่งเสริมิ ให้ภ้ าครัฐั รัฐั วิิสาหกิจิ ภาคธุรุ กิิจ วิิสาหกิิจเพื่่�อสัังคม
และภาคประชาสัังคม ดํําเนินิ งานด้้วยความรับั ผิิดชอบ
บนพื้้�นฐานหลัักการสิิทธิิมนุษุ ยชน และร่่วมขัับเคลื่�อ่ นประเทศไทย
”ไปสู่่�การพััฒนาอย่่างยั่่ง� ยืืน

6 รางวัลองค์กรตน้ แบบดา้ นสทิ ธิมนษุ ยชน ปี 2565

เส้้นทางสู่่�การเป็็นองค์์กรต้น้ แบบ
ด้า้ นสิิทธิมิ นุุษยชน ปีี 2565

โครงการองค์์กรต้้นแบบด้้านสิิทธิิมนุุษยชน เกิิดขึ้้�นจาก
ความริิเริ่�มของกรมคุ้�มครองสิิทธิิและเสรีีภาพ เมื่�อปีี 2562
โดยมีีวััตถุุประสงค์์เพื่่�อกระตุ้�นให้้องค์์กรทุุกภาคส่่วน มีีความรู้�
ความเข้้าใจ และเห็็นถึึงความสำ�ำ คััญของการนำำ�หลัักการ
สิิทธิิมนุุษยชนมาเป็็นพื้้�นฐาน ในการบริิหารจััดการและปฏิิบััติิงาน
ในทุุกระดัับ ส่่งเสริิมให้้เกิิดการเคารพสิิทธิิมนุุษยชนซึ่่�งกัันและกััน
รวมถึึงลดความเสี่ �ยงหรืือปริิมาณข้้อร้้องเรีียนเกี่ �ยวกัับการละเมิิด
สิิทธิิมนุุษยชน อัันเป็็นผลจากการดำำ�เนิินงานขององค์์กรโครงการ
องค์์กรต้้นแบบด้้านสิิทธิิมนุุษยชน ปีี 2565 เป็็นการดำำ�เนิินการ
ภายใต้้การกำ�ำ กัับดููแลของคณะอนุุกรรมการติิดตาม พิิจารณา
และคััดเลืือกองค์์กรต้้นแบบด้้านสิิทธิิมนุุษยชน โดยมีีอธิิบดีี
กรมคุ้�มครองสิทิ ธิแิ ละเสรีภี าพ เป็น็ ประธานอนุกุ รรมการ ซึ่ง�่ จัดั ตั้้ง� ขึ้น้�
โดยคณะกรรมการขัับเคลื่ �อนงานสิิทธิิมนุุษยชนของประเทศไทย
โดยสรุุปขั้้น� ตอนการดำ�ำ เนิินงาน ดังั นี้้�

Human Rights Awards 2022 7

ขน�ั ตอนการคดั เลอื ก
องคก์ รต้นแบบด้านสิทธมิ นุษยชน

1. ทบทวน

กาํ หนดหลักเกณฑแ์ ละคุณสมบัติ
องค์กรต้นแบบด้านสิทธมิ นษุ ยชน

2. ชแ�ี จง

หลกั เกณฑแ์ ละคุณสมบตั อิ งคก์ รตน้ แบบ
ด้านสิทธมิ นุษยชนตอ่ สาธารณชน ควบคไู่ ปกับ
การส่งเสรมิ ความรู้ดา้ นสิทธิมนษุ ยชน

3. เป�ดรับสมคั ร

องค์กรภาครฐั รัฐวิสาหกิจ ภาคธรุ กจิ
วิสาหกิจเพ�ือสังคม และภาคประชาสังคม

เขา้ รว่ มโครงการฯ

4. พิจารณาคดั เลือก

องคก์ รท�ผี ่านเกณฑเ์ อกสาร

5. ตรวจประเมนิ

องคก์ รท�ีผ่านการคัดเลอื กตามเกณฑ์เอกสาร
ในรปู แบบออนไลน์ (Virtual Site Visit)

6. พิจารณาผล

การตรวจประเมนิ และคดั เลือกองค์กร
เพ�ือรบั รางวัลองคก์ รต้นแบบดา้ นสิทธมิ นุษยชน

7. เสนอผลการคัดเลือก

ต่อคณะกรรมการขับเคล�อื นงานสิทธิมนุษยชน
ของประเทศไทย เพ�ือรบั รององคก์ ร
ต้นแบบด้านสิทธิมนษุ ยชน

8. จัดงานประกาศและมอบรางวลั

องค์กรตน้ แบบด้านสิทธมิ นษุ ยชน

8 รางวัลองค์กรต้นแบบดา้ นสิทธมิ นษุ ยชน ปี 2565

องค์์กรที่่�ได้้รับั รางวััลองค์์กรต้น้ แบบ
ด้า้ นสิิทธิมิ นุุษยชน ปีี 25651

1. ประเภทภาครััฐ

ส่่วนราชการระดับั กรมหรือื เทีียบเท่่า จำ�ำ นวน 12 องค์์กร แบ่่งเป็็น
ระดัับดีีเด่่น 7 องค์์กร ระดัับดีี 5 องค์์กร

ระดัับดีีเด่่น 1. กรมการพััฒนาชุมุ ชน
2. กรมเจรจาการค้้าระหว่า่ งประเทศ
3. กรมพินิ ิจิ และคุ้�มครองเด็็กและเยาวชน
4. กรมสอบสวนคดีพี ิิเศษ
5. สถาบัันวิจิ ัยั และพัฒั นาพื้้น� ที่่�สูงู (องค์ก์ ารมหาชน)
6. สำ�ำ นักั งานส่ง่ เสริิมเศรษฐกิจิ ดิจิ ิทิ ััล
7. องค์ก์ ารบริหิ ารการพััฒนาพื้้�นที่่�พิเิ ศษเพื่่อ� การท่อ่ งเที่่�ยวอย่่างยั่ง� ยืืน
(องค์์การมหาชน)

ระดับั ดี ี 1. กรมทรััพยากรทางทะเลและชายฝั่�ง่
2. กรมทรััพยากรน้ำ�ำ�
3. กรมส่่งเสริิมวััฒนธรรม
4. กรมสรรพากร
5. สถาบัันทดสอบทางการศึึกษาแห่ง่ ชาติิ (องค์ก์ ารมหาชน)

ส่่วนราชการระดับั จังั หวัดั จำำ�นวน 3 จังั หวัดั แบ่่งเป็็น ระดัับดีีเด่่น 1 จังั หวััด ระดัับดีี 2 จังั หวััด

ระดับั ดีเี ด่น่ จัังหวัดั ขอนแก่่น

ระดัับดีี 1. จังั หวัดั พะเยา
2. จังั หวััดพิิษณุโุ ลก

ส่่วนราชการส่่วนภููมิภิ าค จำำ�นวน 17 องค์์กร แบ่่งเป็็น

ระดับั ดีีเด่่น 5 องค์์กร ระดัับดีี 11 องค์์กร ระดัับชมเชย 1 องค์ก์ ร

ระดับั ดีีเด่่น 1. ที่่�ทำ�ำ การปกครองอำ�ำ เภอแม่ใ่ จ จัังหวัดั พะเยา
2. ทััณฑสถานหญิิงเชียี งใหม่่
3. สำ�ำ นัักงานคุมุ ประพฤติิจังั หวัดั สงขลา สาขานาทวีี
4. สำ�ำ นัักงานยุุติิธรรมจัังหวัดั เชียี งใหม่่
5. สำ�ำ นักั งานยุุติธิ รรมจังั หวัดั พิษิ ณุุโลก

Human Rights Awards 2022 9

ระดับั ดี ี 1. ศูนู ย์์ฝึึกและอบรมเด็ก็ และเยาวชนเขต 9 จัังหวััดยะลา
2. สถานพินิ ิจิ และคุ้�มครองเด็็กและเยาวชนจังั หวัดั อุุทััยธานีี
3. สำ�ำ นัักงานเขตพื้้�นที่่�การศึึกษามัธั ยมศึึกษาอุุดรธานีี
4. สำ�ำ นักั งานคลังั จัังหวัดั พะเยา
5. สำ�ำ นัักงานการท่อ่ งเที่่ย� วและกีีฬาจังั หวัดั อุุดรธานีี
6. สำ�ำ นักั งานบังั คับั คดีีจังั หวััดพระนครศรีีอยุุธยา
7. สำ�ำ นักั งานบังั คับั คดีจี ังั หวััดเพชรบุรุ ีี
8. สำ�ำ นักั งานพัฒั นาสังั คมและความมั่�นคงของมนุษุ ย์์จัังหวััดปทุุมธานีี
9. สำ�ำ นัักงานพัฒั นาสังั คมและความมั่�นคงของมนุุษย์์จังั หวััดยโสธร
10. สำ�ำ นักั งานสวัสั ดิิการและคุ้�มครองแรงงานจัังหวัดั พระนครศรีอี ยุธุ ยา
11. สำ�ำ นักั งานสวัสั ดิกิ ารและคุ้�มครองแรงงานจัังหวัดั ลำำ�พููน
ระดับั ชมเชย สำ�ำ นักั งานยุตุ ิธิ รรมจัังหวัดั ศรีสี ะเกษ

2. ประเภทรััฐวิิสาหกิิจ

จำ�ำ นวน 8 องค์ก์ ร แบ่่งเป็็น ระดัับดีีเด่่น 7 องค์์กร ระดับั ดีี 1 องค์์กร

ระดับั ดีเี ด่น่ 1. การไฟฟ้้านครหลวง
2. การไฟฟ้้าส่่วนภูมู ิิภาค
3. ธนาคารพััฒนาวิสิ าหกิิจขนาดกลางและขนาดย่่อมแห่่งประเทศไทย
4. บริษิ ััท ปตท. จำำ�กััด (มหาชน)
5. บริษิ ัทั ปตท.สำำ�รวจและผลิติ ปิิโตรเลีียม จำำ�กััด (มหาชน)
6. บริิษัทั ไปรษณีีย์์ไทย จำำ�กัดั
7. สถาบัันวิิจัยั วิทิ ยาศาสตร์แ์ ละเทคโนโลยีแี ห่่งประเทศไทย

ระดัับดีี บริิษัทั รถไฟฟ้้า ร.ฟ.ท. จำ�ำ กัดั

3. ประเภทภาคธุุรกิิจ

องค์ก์ รธุรุ กิิจขนาดใหญ่่ จำำ�นวน 22 องค์ก์ ร แบ่่งเป็็น ระดัับดีีเด่่น 11 องค์ก์ ร ระดับั ดีี 9 องค์์กร

ระดัับดีเี ด่น่ 1. บริษิ ััท เจริิญโภคภััณฑ์อ์ าหาร จำ�ำ กัดั (มหาชน)
2. บริิษััท ซีพี ีีแรม จำ�ำ กัดั
3. บริิษัทั ไทยยููเนี่่�ยน กรุ๊ป� จำำ�กััด (มหาชน)
4. บริิษัทั ไทยยูเู นี่่�ยน ฟีดี มิลิ ล์์ จำ�ำ กัดั (มหาชน)
5. บริิษััท ไทยออยล์์ จำำ�กััด (มหาชน)

10 รางวลั องค์กรต้นแบบดา้ นสทิ ธิมนุษยชน ปี 2565

6. บริิษััท น้ำ�ำ�ตาลมิิตรผล จำำ�กััด
7. บริิษััท ปูนู ซิเิ มนต์์ไทย จำ�ำ กััด (มหาชน)
8. บริษิ ัทั แพ็็คฟู้้�ด จำ�ำ กััด (มหาชน)
9. บริษิ ััท หาดทิิพย์์ จำำ�กัดั (มหาชน)
10. บริิษัทั โอคินิ อสฟู้้�ด จำำ�กัดั
11. บริษิ ัทั ไออาร์์พีีซีี จำ�ำ กััด (มหาชน)
ระดัับดีี 1. บริษิ ััท กันั กุลุ เอ็น็ จิเิ นียี ริ่�ง จำำ�กััด (มหาชน)
2. บริษิ ัทั ไทยยูเู นี่่ย� น ซีีฟู้้�ด จำ�ำ กัดั
3. บริษิ ััท ผลิิตไฟฟ้้า จำำ�กัดั (มหาชน)
4. บริิษัทั พลังั งานบริิสุทุ ธิ์์� จำำ�กัดั (มหาชน)
5. บริษิ ัทั พีที ีจี ีี เอ็็นเนอยีี จำำ�กัดั (มหาชน)
6. บริษิ ััท ลิ้�งค์์เลเทอร์ส์ (ประเทศไทย) จำำ�กัดั
7. บริษิ ัทั ศูนู ย์์บริกิ ารเหล็็กสยาม จำ�ำ กัดั (มหาชน)
8. บริษิ ััท อัันดารา รีีสอร์ท์ แอนด์์ วิิลล่า่ จำำ�กััด
9. บริษิ ัทั แอดวานซ์์ อิินโฟร์์ เซอร์ว์ ิิส จำำ�กััด (มหาชน)

องค์์กรธุุรกิจิ ขนาดกลาง จำำ�นวน 4 องค์ก์ ร แบ่่งเป็็น

ระดัับดีีเด่่น 1 องค์์กร ระดับั ดีี 2 องค์์กร ระดัับชมเชย 1 องค์ก์ ร

ระดับั ดีีเด่น่ บริิษััท โปรเฟสชั่่น� แนล ลาโบราทอรี่� แมเนจเม้น้ ท์์ คอร์์ป จำำ�กัดั (มหาชน)

ระดับั ดีี 1. บริษิ ัทั บ้า้ นสวยกรุ๊�ป (สุุราษฎร์์ธานี)ี จำ�ำ กััด (มหาชน)
2. บริษิ ัทั เทพไทย โปรดัคั ท์์ จำ�ำ กัดั

ระดับั ชมเชย บริษิ ััท จี.ี เค. แอสเซ็็มบลี้ � จำ�ำ กััด

องค์์กรธุรุ กิจิ ขนาดย่่อม จำ�ำ นวน 5 องค์์กร แบ่่งเป็็น
ระดับั ดีีเด่่น 2 องค์ก์ ร ระดับั ดีี 2 องค์์กร ระดัับชมเชย 1 องค์์กร

ระดัับดีเี ด่น่ 1. บริษิ ััท เพ็็ทสไมล์์ บาย ด๊๊อกเตอร์์ เพ็็ท จำ�ำ กัดั
2. บริิษัทั ไร้้ท์์ โซลูชูั่�น จำ�ำ กัดั (มหาชน)
ระดับั ดี ี 1. บริษิ ัทั มิิตรใหม่่ฟาร์ม์ จำ�ำ กััด
2. บริษิ ัทั ไร้ท้ ์์ รีแี อคติเิ วชั่น� จำ�ำ กัดั (มหาชน)
ระดัับชมเชย บริิษัทั อโนนิมิ ััศ รีีพับั บลิิค จำำ�กััด

Human Rights Awards 2022 11

4. ประเภทวิิสาหกิิจเพื่�่อสัังคม

จำำ�นวน 2 องค์์กร แบ่่งเป็็น ระดัับชมเชย 2 องค์ก์ ร

ระดัับชมเชย 1. บริิษััท ชีวี ามิติ ร วิิสาหกิจิ เพื่่อ� สัังคม จำำ�กัดั
2. บริษิ ัทั ประชารััฐรักั สามัคั คีีนครราชสีมี า (วิสิ าหกิจิ เพื่่อ� สัังคม) จำำ�กัดั

5. ประเภทภาคประชาสัังคม

จำ�ำ นวน 4 องค์์กร แบ่่งเป็็น ระดัับดีีเด่่น 2 องค์์กร ระดับั ดีี 2 องค์์กร

ระดัับดีเี ด่น่ 1. มูลู นิธิ ิวิ ััฒนเสรีี
2. มููลนิธิ ิิศุุภนิมิ ิติ แห่่งประเทศไทย

ระดัับดีี 1. มููลนิธิ ิพิ ะเยาเพื่่�อการพัฒั นา
2. มููลนิธิ ิศิ ิิลปะเพื่่�อมวลมนุษุ ย์์

สำำ�หรัับองค์์กรที่่�ได้้รัับรางวััลทั้้�งหมด จะเป็็นองค์์กรต้้นแบบในการถ่่ายทอดความรู้�
และประสบการณ์ก์ ารดำ�ำ เนินิ งานด้ว้ ยความรับั ผิดิ ชอบบนพื้้น� ฐานของหลักั สิทิ ธิมิ นุษุ ยชนให้แ้ ก่อ่ งค์ก์ รต่า่ ง ๆ
ได้้นำ�ำ ไปปรัับใช้้เป็็นแนวทางการดำ�ำ เนิินงานของแต่่ละองค์์กรต่่อไป ทั้้�งนี้้� กรมคุ้�มครองสิิทธิิและเสรีีภาพ
กระทรวงยุุติิธรรม เชื่อ� มั่น� เป็น็ อย่า่ งยิ่�งว่่า โครงการดัังกล่า่ ว ไม่เ่ พียี งแต่จ่ ะเป็็นการส่ง่ เสริิมให้ท้ ุกุ ภาคส่่วน
ปฏิิบััติิงานบนพื้้�นฐานของการเคารพสิิทธิิมนุุษยชน แต่่ยัังช่่วยให้้สถานการณ์์การละเมิิดสิิทธิิมนุุษยชน
ในภาพรวมของประเทศไทยลดลง อีีกทั้้ง� ยัังส่่งเสริมิ ภาพลัักษณ์์ที่่ด� ีแี ละยกระดับั มาตรฐานสิทิ ธิมิ นุุษยชน
ของประเทศไทย ให้้เป็็นไปตามมาตรฐานสากล ตลอดจนนำำ�พาสัังคมไปสู่่�การพััฒนาอย่่างยั่�งยืนื ต่่อไป

1 การประกาศรางวััลองค์์กรต้น้ แบบด้า้ นสิิทธิิมนุษุ ยชน ปีี 2565 เป็็นการเรียี งลำ�ำ ดัับตามตัวั อัักษร โดยไม่่ได้้เรีียงลำ�ำ ดับั ตามคะแนน

12 รางวลั องคก์ รต้นแบบด้านสทิ ธมิ นุษยชน ปี 2565

Human Rights Awards 2022 13

รางวััลองค์ก์ รต้้นแบบด้้านสิิทธิิมนุุษยชน

ประเภทภาครัฐั

14 รางวัลองคก์ รต้นแบบดา้ นสทิ ธิมนษุ ยชน ปี 2565

ภาครัฐ ส่วนราชการระดบั กรมหรอื เทียบเทา่ คุณุ สมคิิด จัันทมฤก

กรมการพััฒนาชุุมชน อธิิบดีกี รมการพััฒนาชุุมชน

กรมการพััฒนาชุมุ ชนยึึดปรัชั ญาการพััฒนาชุมุ ชน
ซึ่ง�่ เป็น็ หลักั ความเป็น็ จริงิ แห่่งชีีวิติ ที่่�มีคี วามเชื่่�อมั่่น�
และศรัทั ธาในมนุุษยชาติวิ ่่า “มนุษุ ย์์ทุุกชีีวิติ มีีคุุณค่่า
มีีความหมาย มีศี ัักดิ์์ศ� รีี มีศี ัักยภาพ
มีฐี านะแห่่งความเป็น็ มนุุษย์์ โดยมนุุษย์ท์ ุกุ คน
สามารถพััฒนาได้้ถ้้าได้้รับั โอกาส”

ภารกิิจขององค์ก์ ร

กรมการพััฒนาชุุมชน กระทรวงมหาดไทย มีีเป้้าหมายสำ�ำ คััญ กล่่าวคืือ “เศรษฐกิิจฐานรากมั่�นคงและชุุมชน
พึ่่�งตนเองได้้ภายในปีี 2565” จึึงมีีภารกิิจสำ�ำ คััญในการขัับเคลื่�อนเศรษฐกิิจฐานรากให้้มั่�นคง เพื่่�อให้้พี่่�น้้องประชาชน
อยู่�ในสังั คมอย่า่ งมีคี วามสุขุ โดยคำ�ำ นึึงถึึงศักั ยภาพจากฐานเดิมิ ที่่ม� ีอี ยู่� และโอกาสภายใต้บ้ ริบิ ทใหม่ด่ ้ว้ ยกระบวนการดำำ�เนินิ งาน
สอดคล้อ้ งกับั ทิศิ ทางการพัฒั นาประเทศไทยในระยะยาวที่่ต� ้อ้ งการลดความเหลื่อ� มล้ำ��ำ และสอดคล้อ้ งกับั เป้า้ หมายการพัฒั นา
ที่่�ยั่�งยืืนระดับั โลก (Sustainable Development Goals : SDGs) โดยน้้อมนำำ�หลัักปรััชญาของเศรษฐกิจิ พอเพีียงมาเป็็น
กรอบแนวทางในการดำ�ำ เนิินงาน

การดำำ�เนิินงานด้้านสิทิ ธิิมนุษุ ยชน

วิิสัยั ทัศั น์์ : เป็น็ องค์ก์ รที่่�เคารพในหลักั สิทิ ธิมิ นุุษยชน สร้้างสรรค์ส์ ัังคม สร้า้ งคน สร้้างชาติิ
กรมการพัฒั นาชุมุ ชน มีวี ิสิ ัยั ทัศั น์ใ์ นการกำ�ำ กับั ดูแู ลองค์ก์ ารที่่ด� ีี โดยการประกาศนโยบายการกำำ�กับั ดูแู ลองค์ก์ ารที่่ด� ีี
และประกาศเจตนารมณ์์นโยบายการกำ�ำ กัับดููแลองค์์การที่่�ดีี กรมการพััฒนาชุุมชน ประจำำ�ปีีงบประมาณ พ.ศ. 2565
ด้้วยการส่่งเสริิม สนัับสนุุนการดำำ�เนิินงานตามภารกิิจของกรมการพััฒนาชุุมชน ในการส่่งเสริิมกระบวนการเรีียนรู้�
และการมีสี ่ว่ นร่ว่ มของประชาชน ส่ง่ เสริมิ และพัฒั นาเศรษฐกิจิ ชุมุ ชนฐานรากให้ม้ ีคี วามมั่น� คง และมีเี สถียี รภาพโดยสนับั สนุนุ
ให้้มีีการจััดทำำ� และใช้้ประโยชน์์จากข้้อมููลสารสนเทศ ศึึกษา วิิเคราะห์์ วิิจััย จััดทำำ�ยุุทธศาสตร์์ชุุมชน การฝึึกอบรม
และพัฒั นาบุคุ ลากรที่่เ� กี่ย� วข้อ้ งในการพัฒั นาชุมุ ชน เพื่่อ� ให้ช้ ุมุ ชนเข้ม้ แข็ง็ อย่า่ งยั่ง� ยืนื โดยคำ�ำ นึึงถึึงความสำ�ำ คัญั ของสิทิ ธิมิ นุษุ ยชน
และเคารพในหลัักสิิทธิิมนุุษยชน ซึ่่�งกรมการพััฒนาชุุมชนเป็็นองค์์กรที่่�ให้้ความสำำ�คััญในเรื่ �องของสิิทธิิมนุุษยชน
ตาม “ปรัชั ญาการพัฒั นาชุมุ ชน” หลักั ความเป็น็ จริงิ แห่ง่ ชีวี ิติ ที่่น� ักั พัฒั นาชุมุ ชนยึึดถือื เป็น็ สรณะ คือื “ความเชื่อ� มั่น� และศรัทั ธา
ในมนุุษยชาติิ” ว่่ามนุุษย์์ทุุกชีีวิิตมีีคุุณค่่า มีีความหมาย มีีศัักดิ์�ศรีี และมีีศัักยภาพ กล่่าวคืือ มีีฐานะแห่่งความเป็็นมนุุษย์์
ที่่�ไม่่ควรจะได้้รัับการเหยีียบย่ำำ�� ดููหมิ่�น เหยีียดหยามจากเพื่่�อนมนุุษย์์ด้้วยกัันเอง มีีความสามารถจากการเป็็นมนุุษย์์ที่่�ควร
ได้้รัับการยอมรัับ และทำำ�ให้้ปรากฏเป็็นจริิงในทางปฏิบิ ััติิจากเพื่่�อนมนุุษย์์ด้้วยกัันเอง โดยมีีบุุคลากรกรมการพััฒนาชุุมชน
รับั ทราบและถือื ปฏิบิ ัตั ิิ ตามประกาศกรมการพัฒั นาชุมุ ชน เรื่อ� ง นโยบายการกำำ�กับั ดูแู ลองค์ก์ ารที่่ด� ีี และประกาศเจตนารมณ์์
นโยบายการกำำ�กับั ดูแู ลองค์ก์ ารที่่ด� ีี กรมการพัฒั นาชุมุ ชน ประจำ�ำ ปีงี บประมาณ พ.ศ. 2565 ครบทุกุ คน รวมจำำ�นวน 6,931 คน

Human Rights Awards 2022 15

นโยบายด้้านสิิทธิิมนุษุ ยชนของกรมการพััฒนาชุุมชน “รู้้�สิทธิิ รักั สิิทธิิ ไม่่ละเมิดิ สิทิ ธิ”ิ
1) สนัับสนุุนสิทิ ธิมิ นุุษยชน (รู้้�สิทธิ)ิ
2) ให้้ความเคารพต่่อสิิทธิิมนุษุ ยชน (รัักสิทิ ธิ)ิ
3) หลีกี เลี่�ยงการกระทำ�ำ ที่่เ� ป็็นการละเมิดิ สิิทธิิมนุษุ ยชน (ไม่่ละเมิดิ สิทิ ธิิ)

ความสำ�ำ คัญั ของประเด็็นสิิทธิิมนุุษยชนที่น่� ำำ�ไปสู่ค�่ วามสำ�ำ เร็็จขององค์์กร

กรมการพััฒนาชุุมชน น้้อมนำำ�หลัักปรััชญาของเศรษฐกิิจพอเพีียง และทฤษฎีีใหม่่ เป็็นหััวใจหลัักเชื่�อมโยง
ในทุุกภารกิิจ เพื่่�อบรรลุุเป้้าหมายการพััฒนาที่่�ยั่�งยืืน (Sustainable Development Goals หรืือ SDGs) ขององค์์การ
สหประชาชาติิ (UN) และสนองนโยบายสำ�ำ คััญของรััฐบาล ในการแก้้ไขปััญหาความยากจนและยกระดัับคุุณภาพชีีวิิต
ของประชาชนชาวไทยให้อ้ ยู่่�ดีมี ีสี ุขุ อย่า่ งยั่ง� ยืนื บนพื้้น� ฐานของความสมดุลุ พอดีี และความพอประมาณอย่า่ งมีเี หตุผุ ล ภายใต้้
หลัักปรัชั ญาของเศรษฐกิจิ พอเพียี ง ด้ว้ ยเชื่�อมั่�นว่า่ ปััญหาความยากจนเป็น็ เรื่�องที่่�สามารถร่่วมกันั แก้ไ้ ขได้้

โคก หนอง นา พััฒนาชุุมชน คืือ ความสำำ�เร็็จในการน้้อมนำำ�หลัักปรััชญาของเศรษฐกิิจพอเพีียงมาใช้้
ในชีวี ิติ ประจำ�ำ วันั เป็น็ การนำำ�ทฤษฎีใี หม่่ ประยุกุ ต์ส์ู่� โคก หนอง นา มาขับั เคลื่อ� นโครงการพัฒั นาพื้้น� ที่่ต� ้น้ แบบการพัฒั นาคุณุ ภาพ
ชีวี ิติ ตามหลักั ทฤษฎีใี หม่่ ประยุกุ ต์ส์ู่� “โคก หนอง นา โมเดล” เพื่่อ� ให้เ้ ป็น็ ทางออกของประเทศในการก้า้ วผ่า่ นวิกิ ฤตการณ์ต์ ่า่ ง ๆ
ไม่่ว่่าจะเป็็นวิิกฤตสิ่่�งแวดล้้อม วิิกฤตสัังคม วิิกฤตเศรษฐกิิจหรืือวิิกฤตของสถานการณ์์การแพร่่ระบาดของโรคติิดเชื้�อไวรััส
โคโรนา 2019 (COVID-19) หลายพื้้น� ที่่�ที่่ไ� ด้้เข้า้ ร่ว่ มโครงการ มีกี ารพััฒนาต่่อยอดจนประสบความสำ�ำ เร็็จ สามารถเป็็น
ต้้นแบบที่่�พร้้อมขยายผลในด้้านการช่่วยให้้พี่่�น้้องประชาชนที่่�ได้้รัับผลกระทบสามารถฟื้�้นตััวจากวิิกฤตการณ์์ที่่�เกิิดขึ้�้น
มีีความมั่ �นคงทางอาหาร เป็็นการเพิ่่�มศัักยภาพการบริิหารจััดการทรััพยากรอย่่างคุ้�มค่่าและสมดุุล สามารถพััฒนาพื้้�นที่่�
ให้้เป็็นศููนย์์เรีียนรู้�การพััฒนาคุุณภาพชีีวิิต พร้้อมสำำ�หรัับการเป็็นแหล่่งถ่่ายทอดองค์์ความรู้�ให้้กัับคนในชุุมชน และผู้้�สนใจ
ส่่งผลให้้มีีการแลกเปลี่่ย� นเรีียนรู้�ในการพััฒนาคุณุ ภาพชีวี ิิต โดยคำำ�นึึงถึึงหลัักสิทิ ธิิมนุุษยชน ดัังนี้้�

สิิทธิิ การบริิหารจััดการพื้้�นที่่�ในรููปแบบต่่าง ๆ ตามภููมิิสัังคม ประยุุกต์์จากพระราชดำ�ำ ริิเกษตรทฤษฎีีใหม่่
ที่่เ� หมาะสมกัับพื้้�นที่่�

เสรีีภาพ การออกแบบพื้้น� ที่่ค� รัวั เรือื นต้น้ แบบการพััฒนาคุณุ ภาพชีวี ิติ (Household Lab Model for quality of
life : HLM) และการออกแบบพื้้น� ที่่เ� รีียนรู้้�ชุมชนต้น้ แบบการพัฒั นาคุณุ ภาพชีวี ิติ (Community Lab Model for quality
of life : CLM) ตามภูมู ิิสังั คม และตามบริิบทของพื้้น� ที่่�ในแต่่ละภููมิิภาค

เสมอภาค ปฏิิบัตั ิติ ่่อผู้้�สนใจที่่�สมัคั รเข้้าร่่วมโครงการจากกลุ่�มเกษตรกร กลุ่�มเยาวชนบััณฑิิตจบใหม่่ กลุ่�มแรงงาน
กลุ่�มสตรีี กลุ่�มผู้้�พ้้นโทษอย่า่ งเท่่าเทีียมกััน

เป็็นธรรม สนับั สนุุนงบประมาณตามขนาดของพื้้น� ที่่� ประกอบด้ว้ ย พื้้น� ที่่�ขนาด 1 ไร่่ สนับั สนุนุ งบประมาณ
งานปรับั พื้้น� ที่่� จำ�ำ นวน 45,200 บาท พื้้น� ที่่ข� นาด 3 ไร่่ รวมถึึงการสนับั สนุนุ ครุภุ ัณั ฑ์แ์ ต่ล่ ะรายการให้แ้ ก่พ่ ื้้น� ที่่เ� รียี นรู้�ชุมชนต้น้ แบบ
การพััฒนาคุณุ ภาพชีวี ิิต

ความสำำ�เร็จ็ จะเกิดิ ขึ้น้� และนำ�ำ ไปสู่่�การพัฒั นาที่่ย�ั่ง� ยืนื อย่า่ งแท้จ้ ริงิ นั้้น� กรมการพัฒั นาชุมุ ชนมุ่�งเน้น้ ให้เ้ กิดิ การทำ�ำ งาน
แบบมีีส่่วนร่่วมของคนในชุุมชนเป็็นสำำ�คััญ และการบููรณาการการทำำ�งานของทุุกภาคส่่วน โดยกรมการพััฒนาชุุมชน
ได้้รัับความร่่วมมืือในการขัับเคลื่อ� นภารกิจิ จากภาคีีเครือื ข่า่ ยการพััฒนาทั้้�งภาครััฐ ภาควิิชาการ ภาคศาสนา ภาคประชาชน
ภาคเอกชน ภาคประชาสัังคม และภาคสื่่�อมวลชน นัับเป็็นความร่่วมมืือการพััฒนาที่่�ยั่่�งยืืน โดยร่่วมเป็็นหุ้�นส่่วน
และพลังั สำ�ำ คัญั ในการพัฒั นาพื้้น� ที่่ต� ้น้ แบบเพื่่อ� การพัฒั นาคุณุ ภาพชีวี ิติ อย่า่ งแท้จ้ ริงิ ที่่ม� ีเี ป้า้ หมายสำ�ำ คัญั ร่ว่ มกันั คือื “ประโยชน์์
สุุขของประชาชนและประเทศชาติ”ิ เพื่่อ� การพัฒั นาอย่่างยั่�งยืนื ในอนาคต

ทั้้�งนี้้� กรมการพััฒนาชุุมชน ได้้สร้้างโอกาสให้้สตรีีได้้เข้้าถึึงแหล่่งทุุนหมุุนเวีียนดอกเบี้้�ยต่ำำ��จาก “กองทุุนพััฒนา
บทบาทสตรีี” ในการพััฒนาอาชีีพ สร้้างงาน สร้้างรายได้้ สร้้างสวััสดิิภาพ สวััสดิิการให้้แก่่สตรีี พััฒนาศัักยภาพสตรีี
สร้้างภาวะผู้้�นำ�ำ คุ้�มครองและพิิทัักษ์ส์ ิทิ ธิขิ องสตรีี สู่�การ “สร้้างสรรค์พ์ ลัังสตรีใี ห้้เป็็นพลัังสำ�ำ คััญในการพััฒนาประเทศ”

16 รางวัลองค์กรต้นแบบด้านสิทธมิ นุษยชน ปี 2565

ภาครัฐ ส่วนราชการระดบั กรมหรือเทยี บเท่า คุณุ อรมน ทรัพั ย์ท์ วีธี รรม

กรมเจรจาการค้า้ ระหว่า่ งประเทศ อธิบิ ดีกี รมเจรจาการค้้าระหว่่างประเทศ

“กรมเจรจาการค้้าระหว่่างประเทศยึดึ หลักั
สิิทธิิมนุุษยชนในดำำ�เนิินงาน เพื่�่อประโยชน์ส์ ููงสุุดของ
ประชาชนและประเทศชาติิ สร้้างโอกาสและแต้้มต่่อ
ทางการค้้า ส่่งเสริมิ และให้ค้ วามรู้�้เรื่อ�่ งการใช้้ประโยชน์์
จากความตกลงการค้้าระหว่่างประเทศ
เพื่�่อยกระดัับคุณุ ภาพชีวี ิติ และโอกาสทางสัังคม
ให้้กัับประชาชนอย่่างเท่่าเทีียม”

ภารกิจิ ขององค์ก์ ร

กรมเจรจาการค้า้ ระหว่่างประเทศ มีีภารกิิจหลักั 3 ประการ ได้แ้ ก่่ (1) เจรจาการค้า้ ระหว่า่ งประเทศ เสนอแนะ
นโยบาย กํําหนดท่่าทีแี ละกลยุทุ ธ์์ และเจรจาการค้า้ ระหว่า่ งประเทศ เพื่่�อดํํารงไว้แ้ ละให้้ได้ม้ าซึ่�ง่ ผลประโยชน์์ทางเศรษฐกิจิ
สูงู สุดุ ของประเทศ (2) เสริมิ สร้า้ งและเผยแพร่ค่ วามรู้�ความเข้า้ ใจเกี่ย� วกับั การเจรจาการค้า้ ระหว่า่ งประเทศ รวมทั้้ง� เสนอแนะ
นโยบาย แนวทางการปรัับตััวพร้้อมรัับผลของความตกลงทางการค้้า และ (3) พััฒนาการบริหิ ารจัดั การองค์์การ

การดำ�ำ เนิินงานด้้านสิทิ ธิมิ นุุษยชน

การดำำ�เนิินงานตามภารกิิจทั้้�ง 3 ด้้านของกรมฯ มีีความเชื่�อมโยงสอดคล้้องกัับแผนสิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ
โดยได้ก้ ำ�ำ หนดนโยบายและแผนงานด้า้ นสิทิ ธิมิ นุษุ ยชน ภายใต้ห้ ลักั การสำำ�คัญั คือื (1) ให้ค้ วามสำำ�คัญั ในเรื่อ� งศักั ดิ์ศ� รีคี วามเป็น็
มนุษุ ย์์ ความเท่่าเทีียมกันั ความเป็็นธรรม ความเสมอภาค (2) ให้้ความสำ�ำ คัญั กัับการปฏิบิ ััติิงานตามพัันธกิิจของกรมเจรจา
การค้า้ ระหว่า่ งประเทศที่่�คำำ�นึึงถึึงผลประโยชน์ก์ ัับประเทศชาติิและประชาชน ตลอดจนคำ�ำ นึึงถึึงหลัักการปกป้้องและเคารพ
สิิทธิิมนุุษยชน (3) ให้้ความสำ�ำ คััญกัับการพััฒนาฝึึกอบรม การพิิจารณาคััดเลืือก แต่่งตั้�ง โยกย้้าย โดยยึึดประสิิทธิิภาพ
การทำ�ำ งานเป็็นหลััก (4) ไม่่ขััดขวางแทรกแซงหรืือกระทำ�ำ การใด ๆ ที่่�จะกระทบต่่อการใช้้สิิทธิิและอยู่่�ภายใต้้ระเบีียบของ
ราชการและกฎหมาย รวมถึึงปฏิิบัตั ิติ ่่อเจ้้าหน้า้ ที่่ด� ้้วยความเสมอภาค

นอกจากนี้้� กรมฯ ยังั มีีกลไกการดำ�ำ เนิินงานเกี่�ยวกับั เรื่�องสิทิ ธิมิ นุุษยชนที่่�ชััดเจน โดยจััดตั้้�งคณะทำำ�งานขัับเคลื่�อน
การดำำ�เนินิ งานด้้านสิทิ ธิิมนุษุ ยชน เพื่่อ� กำ�ำ หนดนโยบาย ทบทวน จัดั ทำำ�แผน การดำ�ำ เนินิ งาน ติดิ ตาม เร่ง่ รัดั และประเมิินผล

Human Rights Awards 2022 17

ความสำ�ำ คัญั ของประเด็น็ สิิทธิิมนุุษยชนที่น่� ำำ�ไปสู่ค่� วามสำ�ำ เร็็จขององค์ก์ ร

กรมเจรจาการค้้าระหว่่างประเทศ ตระหนัักถึึงความสำ�ำ คััญของประเด็็นด้้านสิิทธิิมนุุษยชน ซึ่่�งผู้�บริิหารสููงสุุด
ได้ป้ ระกาศนโยบายด้า้ นสิทิ ธิมิ นุษุ ยชน โดยได้ถ้ ่า่ ยทอดสู่่�การปฏิบิ ัตั ิใิ นทุกุ ภารกิจิ ทั้้ง� ภารกิจิ ด้า้ นการเจรจาการค้า้ ระหว่า่ งประเทศ
ที่่เ� ปิิดโอกาสให้้ทุกุ ภาคส่ว่ นเข้้ามามีสี ่่วนร่ว่ มในการเจรจาการค้้าระหว่่างประเทศ ทั้้ง� ก่อ่ น ระหว่า่ ง และหลังั การเจรจา
ผ่า่ นกระบวนการรับั ฟัังความเห็น็ เช่่น การประชุุม การสััมมนาประชาพิจิ ารณ์์ เป็็นต้้น

สำำ�หรัับภารกิิจด้้านการส่่งเสริิมการใช้้ประโยชน์์ความตกลงทางการค้้า ได้้มุ่�งเน้้นขยายโอกาสและสร้้างแต้้มต่่อ
ทางการค้้าให้ก้ ับั ผู้้�มีีส่่วนได้้ส่่วนเสีียทุุกภาคส่่วนอย่่างเท่า่ เทียี มกันั สะท้้อนความสำำ�เร็็จผ่า่ นโครงการ DTN Business Plan
Award “ชี้ช� ่อ่ งโอกาสบุกุ ตลาดด้ว้ ย FTA” ซึ่ง่� ได้ช้ ่ว่ ยพัฒั นาศักั ยภาพทางการค้า้ ให้ก้ ับั กลุ่�มเปราะบาง ได้แ้ ก่่ เกษตรกร SMEs
วิิสาหกิิจชุุมชน สมาชิิกสหกรณ์์ ผู้�ผลิิตสิินค้้าเกษตรและเกษตรแปรรููปทั่่�วประเทศให้้มีีความรู้�ในการใช้้ประโยชน์์จาก FTA
กลยุุทธ์์การตลาด การจััดทำ�ำ แผนธุุรกิิจเพื่่�อส่่งออกไปยัังตลาดต่่างประเทศ สามารถพััฒนาศัักยภาพการผลิิตและยกระดัับ
คุุณภาพชีวี ิิต และยืนื หยััดได้ด้ ้ว้ ยตนเอง

ในด้้านการบริิหารจััดการภายในองค์์การ ผู้�บริิหารสููงสุุดได้้เน้้นย้ำ�ำ� ประเด็็นสิิทธิิมนุุษยชน ความเท่่าเทีียม
ความเสมอภาค การไม่เ่ ลืือกปฏิบิ ัตั ิิ ผ่่านการดำำ�เนินิ โครงการและกิจิ กรรมต่า่ ง ๆ สร้้างบรรยากาศการเคารพและให้เ้ กีียรติิ
ซึ่�่งกัันและกัันภายในองค์์การ ให้้โอกาสในการเข้้าถึึงทรััพยากรต่่าง ๆ อย่่างทั่่�วถึึงและเท่่าเทีียม ส่่งผลให้้การดำ�ำ เนิินงาน
ของกรมเจรจาการค้้าระหว่่างประเทศมีปี ระสิทิ ธิภิ าพและประสิิทธิิผลมากยิ่ง� ขึ้น้�

จากการดำำ�เนิินงานของกรมฯ ที่่�ให้้ความสำำ�คััญกัับสิิทธิิมนุุษยชน และเปิิดโอกาสให้้ประชาชนทุุกภาคส่่วน
มีีส่ว่ นร่่วมในการแสดงความคิดิ เห็น็ และให้ข้ ้้อเสนอแนะ เป็น็ อีกี ปััจจััยหนึ่่ง� ที่่ม� ีีผลต่อ่ ความสำ�ำ เร็จ็ ขององค์์กร เนื่่�องจากทำ�ำ ให้้
กรมฯ สามารถตอบสนองความต้อ้ งการและแก้้ไขปััญหาให้ก้ ัับประชาชน ผู้�รับบริิการ และผู้้�มีสี ่่วนได้้ส่ว่ นเสีียได้อ้ ย่่างตรงจุุด
และมีปี ระสิทิ ธิภิ าพสูงู สุุด

18 รางวลั องค์กรตน้ แบบด้านสิทธิมนษุ ยชน ปี 2565

ภาครัฐ ส่วนราชการระดับกรมหรือเทียบเท่า พัันตำำ�รวจโท วรรณพงษ์์ คชรัักษ์์

กรมพิินิิจและคุ้้�มครองเด็ก็ และเยาวชน อธิบิ ดีีกรมพิินิิจและคุ้้�มครองเด็ก็ และเยาวชน

การตระหนัักและเคารพในสิิทธิขิ องตนเองและผู้อ้� ื่่�น
เป็น็ กลไกสำำ�คััญในการปรับั เปลี่่ย� นทััศนคติิ
และพฤติิกรรมของเด็็กและเยาวชนที่่ก� ้้าวพลาด
รวมทั้้ง� ผู้ป�้ กครองและผู้ม้� ีสี ่่วนได้้เสีียในกระบวนการยุตุ ิธิ รรม
เด็ก็ และเยาวชน ซึ่่�งกรมพิินิจิ ฯ ใช้้เป็น็ เครื่�่องมืือที่่�สำำ�คัญั
ในการทำำ�งาน และขัับเคลื่�อ่ นสัังคมไปสู่่�สัังคม
แห่่งความเข้้าใจ ให้้โอกาส และเคารพสิิทธิิของทุุกคน

ภารกิจิ ขององค์ก์ ร

1. พิทิ ักั ษ์ค์ุ้�มครองสิทิ ธิแิ ละสวัสั ดิภิ าพเด็ก็ และเยาวชนที่่ก� ระทำำ�ผิดิ รวมทั้้ง� ส่ง่ เสริมิ ความมั่น� คงของสถาบันั
ครอบครัวั และความแข้ม้ แข็ง็ ของชุมุ ชน

2. ดำำ�เนินิ การด้้านคดีอี าญา แก้ไ้ ข บำำ�บัดั ฟื้�น้ ฟูู ให้้การศึึกษา การฝึกึ วิชิ าชีพี ป้้องกันั พััฒนา สงเคราะห์์
ติดิ ตามประเมิินผลเด็็กและเยาวชน การใช้้กระบวนการยุตุ ิิธรรมทางเลืือกและมาตรการอื่น� ๆ

3. ดำำ�เนินิ การด้า้ นคดีคี รอบครััวและกำ�ำ กัับการปกครอง
4. ประสานความร่่วมมืือและสร้้างเครืือข่่ายกัับชุุมชน องค์์กรภาครััฐ ภาคเอกชน ทั้้�งภายใน
และต่า่ งประเทศ เพื่่�อการมีีส่ว่ นร่่วมและสนัับสนุนุ กระบวนการยุตุ ิิธรรมสำ�ำ หรัับเด็็กและเยาวชน
5. ศึึกษา วิิเคราะห์์ และพััฒนากฏหมาย การพิทิ ักั ษ์์คุ้�มครองสิิทธิเิ ด็ก็ และเยาวชน รวมทั้้ง� ระบบ รููปแบบ
วิธิ ีกี ารปฏิิบััติเิ กี่ย� วกัับคดีี และการปฏิิบัตั ิติ ่่อเด็็กและเยาวชน
6. ปฏิิบััติิการอื่่�นใดตามที่่�กฎหมายกำำ�หนดให้้เป็็นหน้้าที่่�และอำำ�นาจของกรมฯ หรืือตามที่่�รััฐมนตรีี
หรือื คณะรัฐั มนตรีีมอบหมาย

การดำำ�เนินิ งานด้้านสิทิ ธิิมนุษุ ยชน

กรมพิินิจิ และคุ้�มครองเด็ก็ และเยาวชน มุ่�งมั่�นที่่จ� ะเป็น็ องค์์กรที่่จ� ะทำ�ำ ให้เ้ กิิดการเปลี่่ย� นแปลงที่่ด� ีแี ก่เ่ ด็็ก
และเยาวชน ด้้านพฤตินิ ิสิ ััย การศึึกษา และอาชีีพ ภายใต้ก้ ระบวนการยุุติธิ รรม ได้้ตระหนัักและให้้ความสำำ�คัญั
ต่่อการส่่งเสริิมและคุ้�มครองสิิทธิิมนุุษยชนแก่่บุุคลากร เด็็กและเยาวชนในกระบวนการยุุติิธรรม ตลอดจน
ผู้้�รับบริกิ าร ผู้้�มีีส่่วนได้ส้ ่่วนเสีียทั่่ว� ทั้้�งองค์์กร โดยไม่แ่ บ่ง่ แยกและเลือื กปฎิบิ ัตั ิิ โดยมีีการประกาศนโยบายส่ง่ เสริมิ
ป้้องกััน และคุ้�มครองสิทิ ธิิมนุุษยชน 5 ด้้าน ดังั นี้้�

1. ด้า้ นการส่ง่ เสริมิ และคุ้�มครองสิทิ ธิมิ นุษุ ยชน มีกี ารประกาศนโยบายเพื่่อ� แสดงให้เ้ ห็น็ ว่า่ ให้ค้ วามสำ�ำ คัญั
และยกระดับั การดำำ�เนินิ งานด้า้ นสิทิ ธิมิ นุษุ ยชนในองค์ก์ รอย่า่ งจริงิ จังั โดยบุคุ ลากรทั่่ว� ทั้้ง� องค์ก์ รได้เ้ ห็น็ ชอบร่ว่ มกันั
พร้้อมทั้้ง� จะยึึดถืือและปฎิบิ ััติิ

Human Rights Awards 2022 19

2. ด้้านเคารพสิิทธิิการแสดงความคิิดเห็็นของทุุกฝ่่าย มีีช่่องทางการสื่�อสารเพื่่�อรัับฟัังความคิิดเห็็น
นำำ�มาปรัับปรุุงการทำ�ำ งาน และพััฒนาระบบงาน เพื่่�อค้้นหานวััตกรรมบริิการใหม่่ ๆ ตอบสนองความต้้องการ
ของผู้้�รัับบริิการ ผู้้�มีีส่่วนได้้ส่่วนเสีีย อย่่างแท้้จริิง และสร้้างความเชื่่�อมั่่�นให้้กัับประชาชนที่่�มีีต่่อกรมพิินิิจ
และคุ้�มครองเด็็กและเยาวชนมากยิ่ง� ขึ้้�น

3. ด้า้ นการเคารพสิทิ ธิขิ องบุคุ ลากร เสริมิ สร้า้ งศักั ยภาพของบุคุ ลากรให้ม้ ีปี ระสิทิ ธิภิ าพในการปฏิบิ ัตั ิงิ าน
ไม่่เลืือกปฏิิบััติิ ไม่่ละเมิิดสิิทธิิประโยชน์์อัันพึึงจะได้้รัับอย่่างเหมาะสม มีีการกำำ�หนดกรอบอััตรากำำ�ลัังสำ�ำ หรัับ
คนพิิการเพื่่�อส่่งเสริิมและพััฒนาคุุณภาพชีีวิิตคนพิิการให้้ได้้รัับโอกาสอย่่างเท่่าเทีียม มีีกลไกการป้้องกััน
การล่่วงละเมิิดทางเพศในที่่ท� ำ�ำ งาน ไม่่กีีดกัันเส้้นทางความก้้าวหน้้าในสายอาชีีพโดยใช้้เรื่�องของเพศเป็็นข้้อจำ�ำ กััด
และมีมี าตรฐานโทษทางวิินััยของบุคุ ลากรเพื่่�อเป็น็ แนวทางดำ�ำ เนิินการทางวิินััย

4. การคุ้�มครองสิิทธิิมนุุษยชนของเด็็กและเยาวชน และไม่่ละเมิิดการปฏิิบััติิต่่อเด็็กและเยาวชน
ทั้้�งทางร่่างกายและจิิตใจ มีีการใช้้กระบวนการยุุติิธรรมทางเลืือกและมาตรการอื่�น ๆ แทนการดำ�ำ เนิินคดีีอาญา
กัับเด็็กและเยาวชน มีีแนวทางในการส่่งเสริิมการฝึึกอบรมไม่่เชิิงลงโทษ ลดการควบคุุม แต่่เป็็นการเน้้นพััฒนา
เสริิมสร้้างทัักษะชีีวิิต และเสริิมสร้้างการมีีส่่วนร่่วมของเด็็กและเยาวชนในทุุกกิิจกรรม ให้้สิิทธิิเด็็กและเยาวชน
เท่่าเทีียมกัับเด็็กภายนอก ยกเว้้นการจำ�ำ กััดอิิสรภาพตามคำำ�พิิพากษาของศาล มีีแนวทางการลดการจำำ�กััด
อิสิ รภาพให้้แก่่เด็็กและเยาวชนที่่�มีีพฤติกิ รรมดีี เช่น่ การให้้ลาเยี่ย� มบ้้าน การลดวัันฝึกึ อบรม การพัักการฝึกึ อบรม
และการอนุญุ าตให้อ้ อกไปฝึึกงานภายนอกสถานควบคุุมได้้

5. สร้้างกลไก เครื่ �องมืือเฝ้้าระวัังการละเมิิดสิิทธิิมนุุษยชน มีีช่่องทางการอำำ�นวยความสะดวก
แก่่บุคุ ลากร เด็็กและเยาวชน กลุ่�มเปราะบางผู้้�สููงอายุุ คนพิิการหรือื ผู้้�ด้อ้ ยโอกาส ให้เ้ ข้า้ ถึึงบริกิ ารได้้อย่่างสะดวก
เพื่่�อร่่วมกัันสร้้างสัังคมแห่่งความเป็็นธรรม ลดความเลื่�อมล้ำำ�� ไม่่เลืือกปฏิิบััติิ และอำำ�นวยความสะดวกให้้กัับ
ประชาชนอย่่างแท้้จริงิ

ความสำ�ำ คััญของประเด็น็ สิิทธิมิ นุุษยชนที่น่� ำ�ำ ไปสู่ค�่ วามสำ�ำ เร็็จขององค์์กร

ความมุ่�งมั่�น และให้้ความสำ�ำ คััญในการยกระดัับการขัับเคลื่�อนสิิทธิิมนุุษยชนขององค์์กรอย่่างจริิงจััง
มีีการวางกรอบ และทิิศทางการดำ�ำ เนิินงานโดยคำำ�นึึงถึึงมิิติิสิิทธิิมนุุษยชนเป็็นหลััก และตระหนัักถึึงความยั่�งยืืน
ในการเสริิมสร้้างให้้องค์์กรเป็็นองค์์กรต้้นแบบด้้านสิิทธิิมนุุษยชน โดยมีีแผนงาน/โครงการรองรัับ และกำ�ำ หนด
ผู้้�รัับผิดิ ชอบอย่า่ งเป็น็ รูปู ธรรม มีกี ารปลููกฝััง เสริมิ สร้า้ งความตระหนักั รู้�ให้้กัับบุคุ ลากรร่่วมกันั ปฏิิบัตั ิติ ามหลััก
สิทิ ธิมิ นุษุ ยชนอันั จะส่ง่ ผลให้ท้ ุกุ ฝ่า่ ยไม่ว่ ่า่ จะเป็น็ บุคุ คลากร ผู้�รับบริกิ าร ผู้้�มีสี ่ว่ นได้ส้ ่ว่ นเสียี ให้ไ้ ด้ร้ ับั สิทิ ธิอิ ันั พึึงจะได้ร้ ับั
อย่่างเหมาะสมและเท่่าเทีียมกััน และมีีผลงานโดดเด่่นที่่�มีีคุุณลัักษณะเฉพาะ คืือ ส่่งเสริิมมาตรการทางเลืือก
โดยการใช้ม้ าตรการที่่�เหมาะสมในการปฏิบิ ัตั ิติ ่อ่ เด็็กและเยาวชนที่่ก� ระทำำ�ผิดิ เพื่่�อหันั เหคดีีออกจากกระบวนการ
ยุุติิธรรม โดยคำำ�นึึงถึึงสิิทธิิเสรีีภาพ และอนาคตของเด็็กและเยาวชนเป็็นสิ่�งสำ�ำ คััญมากกว่่าการลงโทษ การใช้้
มาตรการพิิเศษแทนการดำำ�เนิินคดีีอาญา (มาตรา 86) จึึงเป็็นเครื่ �องมืือในการคััดกรองเด็็กและเยาวชน
และให้โ้ อกาสเด็ก็ และเยาวชนได้ส้ ำำ�นึึกผิดิ ในการกระทำ�ำ ปรับั เปลี่่ย� นพฤติกิ รรมไปในทางที่่ด� ีีขึ้น้� ได้ร้ ับั อิสิ รภาพ
โดยไม่ถ่ ูกู ฟ้อ้ งดำำ�เนินิ คดีี ผ่า่ นกระบวนการประชุมุ กลุ่�มครอบครัวั ซึ่ง�่ เด็ก็ และเยาวชน และผู้�เสียี หาย ต้อ้ งให้ก้ ารยินิ ยอม
ในการจััดทำ�ำ แผนแก้้ไขบำำ�บััดฟื้�้นฟูู กระบวนการดัังกล่่าวจะสำำ�เร็็จต้้องอาศััยความร่่วมมืือจากทุุกฝ่่ายร่่วมกััน
จััดทำำ�แผนแก้้ไขฟื้�้นฟููเด็็กและเยาวชน โดยมีีครอบครััว ชุุมชน ภาครััฐ และหน่่วยงานที่่�เกี่�ยวข้้อง เข้้ามาร่่วมกััน
แก้ไ้ ขปััญหา และหาทางบรรเทา ทดแทน หรือื ชดเชยความเสียี หายได้อ้ ย่า่ งเหมาะสม มีกี ระบวนการกำ�ำ กับั ติดิ ตาม
การดำำ�เนิินงานตามแผนแก้้ไขฟื้้�นฟููของเด็็กและเยาวชนให้้ปฏิิบััติิตนตามแผน โดยมีีการกำำ�หนดผู้้�รัับผิิดชอบ
(เครือื ข่่ายภาครัฐั ภาคเอกชน ผู้้�นำ�ำ ชุุมชน และภาคประชาชนในแต่่ละพื้้น� ที่่�) ดำ�ำ เนิินการติิดตามสอดส่อ่ งให้เ้ ด็็ก
และเยาวชนปฏิิบัตั ิติ ามข้้อกำ�ำ หนดของแผนแก้้ไขบำ�ำ บััดฟื้น�้ ฟูใู ห้ส้ ำำ�เร็็จ และรายงานผลการดำ�ำ เนินิ การ ดัังนั้้น� ผลงาน
มาตรการพิิเศษแทนการดำ�ำ เนิินคดีีอาญา (มาตรา 86) จึึงเป็็นผลงานที่่�โดดเด่่นเชิิงประจัักษ์์ ส่่งผลให้้ทุุกฝ่่าย
ได้้รัับสิทิ ธิิที่่พ� ึึงจะได้ร้ ัับอย่า่ งเท่่าเทีียมกันั อันั จะนำำ�ไปสู่่�ความสงบสุุขและปลอดภััยในชุุมชน สังั คมต่อ่ ไป

20 รางวลั องค์กรต้นแบบดา้ นสิทธิมนุษยชน ปี 2565

ภาครัฐ ส่วนราชการระดบั กรมหรือเทียบเท่า

กรมสอบสวนคดีพี ิิเศษ

DSI เข้้าถึึงง่่าย ได้้ความยุุติิธรรม

คุณุ ไตรยฤทธิ์์� เตมหิวิ งศ์์

อธิิบดีีกรมสอบสวนคดีีพิิเศษ

ภารกิิจขององค์ก์ ร

กรมสอบสวนคดีีพิิเศษ มีีภารกิิจเกี่�ยวกัับการป้้องกััน การปราบปราม การสืืบสวนและการสอบสวนคดีีพิิเศษ
ที่่ต� ้้องดํําเนินิ การสืืบสวนและสอบสวนโดยใช้้วิธิ ีีการพิเิ ศษ ตามกฎหมายว่า่ ด้้วยการสอบสวนคดีพี ิิเศษ โดยมีอี ํํานาจหน้้าที่่�

1. รัับผิิดชอบงานเลขานุุการของคณะกรรมการตามกฎหมายว่่าด้้วยการสอบสวนคดีีพิิเศษและกฎหมาย
ที่่�เกี่ �ยวข้้อง

2. ป้้องกััน ปราบปราม สืืบสวน และสอบสวนคดีีพิิเศษตามกฎหมายว่่าด้้วยการสอบสวนคดีีพิิเศษ
และตามหลัักเกณฑ์์ที่่�คณะกรรมการคดีีพิิเศษประกาศกํําหนดหรืือตามมติิของคณะกรรมการคดีีพิิเศษ ตลอดจน
ปฏิิบััติงิ านตามประมวลกฎหมายวิิธีพี ิจิ ารณาความอาญาและกฎหมายอื่น� อันั เกี่�ยวกัับความผิิดทางอาญาที่่�เป็น็ คดีพี ิเิ ศษ

3. ศึึกษา รวบรวม จััดระบบ และวิิเคราะห์์ข้้อมููลเพื่่�อประโยชน์์แก่่การปฏิิบััติิหน้้าที่่�ของคณะกรรมการ
ตามกฎหมายว่า่ ด้ว้ ยการสอบสวนคดีพี ิิเศษ และเพื่่�อป้้องกััน ปราบปราม สืืบสวนและสอบสวนคดีพี ิิเศษ

4. จััดให้้มีีการศึึกษา อบรม และพััฒนาระบบงานการสืืบสวนและสอบสวนคดีีพิิเศษ การพััฒนาความรู้�
และการประเมินิ สมรรถภาพการปฏิบิ ัตั ิหิ น้า้ ที่่ข� องข้า้ ราชการ พนักั งานราชการ และลูกู จ้า้ งของกรมฯ และบุคุ ลากรที่่เ� กี่ย� วข้อ้ ง
ไม่่ว่า่ จะมีฐี านะเป็็นพนักั งานสอบสวนคดีีพิิเศษ หรือื เจ้้าหน้้าที่่ค� ดีีพิิเศษหรืือไม่่

5. ดํําเนินิ การเกี่�ยวกัับงานกฎหมายและระเบียี บที่่อ� ยู่�ในอํํานาจหน้า้ ที่่ข� องกรมฯ และงานอื่น� ที่่เ� กี่�ยวข้อ้ ง
6. ปฏิิบััติิการอื่�นใดตามที่่�กฎหมายกํําหนดให้้เป็็นอํํานาจหน้้าที่่�ของกรมฯ หรืือตามที่่�รััฐมนตรีีหรืือคณะรััฐมนตรีี
มอบหมาย

การดำ�ำ เนิินงานด้้านสิทิ ธิมิ นุษุ ยชน

กรมสอบสวนคดีีพิิเศษ ได้้ให้้ความสำำ�คััญในกระบวนการวิิเคราะห์์และจััดทำำ�แผนปฏิิบััติิราชการระยะ 3 ปีี
(พ.ศ. 2563 - 2565) และแผนปฏิบิ ััติิราชการประจำำ�ปีี โดยนำำ�กรอบแนวคิิด (Conceptual Framework) ที่่�สอดคล้้อง
เชื่อ� มโยงกับั ยุทุ ธศาสตร์ช์ าติิ ระยะ 20 ปีี (พ.ศ. 2561 - 2580) แผนสิทิ ธิมิ นุษุ ยชนแห่ง่ ชาติปิ ระเด็น็ ด้า้ นกระบวนการยุตุ ิธิ รรม
และแผนสิิทธิิมนุุษยชนสำำ�หรัับกลุ่�มเปราะบาง กลุ่�มผู้�เสีียหาย/ผู้้�ตกเป็็นเหยื่่�อ (เหยื่่�ออาชญากรรม/เหยื่่�อค้้ามนุุษย์์)

Human Rights Awards 2022 21

และแผนอื่น� ๆ ที่่เ� กี่ย� วข้อ้ ง รวมถึึงการใช้ข้ ้อ้ มูลู ความคาดหวังั ของผู้�รับบริกิ าร ข้อ้ มูลู สถิติ ิคิ ดีพี ิเิ ศษ ความเชื่อ� มั่น� ความพึึงพอใจ
ของผู้้�รัับบริิการ การมีีส่่วนร่่วมของภาคีีเครืือข่่ายทุุกภาคส่่วน รวมถึึงข้้อมููลสำ�ำ คััญต่่าง ๆ ที่่�เกี่�ยวข้้องมากำ�ำ หนดทิิศทาง
กลยุุทธ์์โครงการที่่�สำ�ำ คััญเพื่่�อใช้้เป็็นกรอบในการกำ�ำ หนดแนวทางการดำ�ำ เนิินงานของกรมสอบสวนคดีีพิิเศษ และเสริิมสร้้าง
การบููรณาการการดำำ�เนิินงานระหว่่างส่่วนราชการของกระทรวงยุุติิธรรมและหน่่วยงานภาคีี โดยแผนปฏิิบััติิราชการ
มีปี ระเด็น็ สำำ�คัญั 5 เรื่อ� ง คือื 1. พัฒั นาระบบการสืบื สวนสอบสวนที่่ม� ีปี ระสิทิ ธิิภาพและมีีประสิทิ ธิผิ ล (Standard System)
2. พััฒนาทรััพยากรบุุคคลให้้มีีความเป็็นมืืออาชีีพ (Smart Agent) 3. สร้้างเสริิมเทคโนโลยีีและนวััตกรรมที่่�ทัันสมััย
(Super Technology) 4. บูรู ณาการความร่่วมมือื กัับทุุกภาคส่ว่ น (Strong Collaboration) และ 5. การพัฒั นาองค์ก์ าร
ของกรมสอบสวนคดีีพิิเศษตามหลัักธรรมาภิิบาล (Sustainable Administration) และกำ�ำ หนด กลยุุทธ์์ แผนงาน
กิิจกรรม โครงการ ตัวั ชี้ว� ัดั ผลการดำ�ำ เนินิ งาน และสื่อ� สารภายในองค์ก์ รอย่า่ งทั่่ว� ถึึงเพื่่อ� นำำ�ไปใช้เ้ ป็น็ กรอบแนวทางการดำ�ำ เนินิ งาน
ของกรมสอบสวนคดีีพิิเศษ

ดังั นั้้น� การขับั เคลื่อ� นภารกิจิ ขององค์ก์ รจึึงต้อ้ งอำำ�นวยความยุตุ ิธิ รรรม ลดความเหลื่อ� มล้ำำ�� และคำ�ำ นึึงถึึงสิทิ ธิมิ นุษุ ยชน
ด้้านกระบวนการยุุติิธรรมเป็็นสำ�ำ คััญ ซึ่�่งสอดคล้้องกัับแผนสิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ ด้้านที่่� 10 ด้้านกระบวนการยุุติิธรรม
ที่่�มีีวััตถุุประสงค์์เพื่่�อให้้ความคุ้ �มครองทางกฎหมายแก่่ประชาชนให้้สามารถเข้้าถึึงกระบวนการยุุติิธรรมได้้อย่่างรวดเร็็ว
เท่่าเทีียมและเป็็นธรรม เพื่่�อให้้การบริิหารจััดการด้้านกระบวนการยุุติิธรรมเป็็นไปอย่่างมีีประสิิทธิิภาพ และแผนรายกลุ่�ม
สำ�ำ หรัับกลุ่�มเปราะบาง กลุ่�มที่่� 10 กลุ่�มผู้�ต้้องขััง (ผู้้�ถููกกล่่าวหา/ผู้�ต้้องหา) และกลุ่�มที่่� 12 กลุ่�มผู้�เสีียหาย/ผู้้�ตกเป็็นเหยื่�อ
และพยาน เพื่่�อคุ้�มครองสิิทธิิของผู้�เสีียหายให้้ได้้รัับการปฏิิบััติิอย่่างเป็็นธรรม สามารถเข้้าถึึงกระบวนการยุุติิธรรม
และได้้รัับการชดเชยเยียี วยาอย่า่ งมีปี ระสิิทธิิภาพ

ความสำ�ำ คััญของประเด็็นสิิทธิมิ นุุษยชนที่น�่ ำ�ำ ไปสู่่�ความสำ�ำ เร็็จขององค์์กร

กรมสอบสวนคดีีพิิเศษ ได้้ดำำ�เนิินโครงการอำ�ำ นวยความเป็็นธรรมด้้านความมั่ �นคง : กรณีีแก้้ไขปััญหาคนไร้้รััฐ
ไร้้สััญชาติิ ได้้ร่่วมหารืือกัับภาครััฐ ภาควิิชาการ องค์์การพััฒนาเอกชนด้้านสิิทธิิมนุุษยชนด้้านคนไร้้รััฐไร้้สััญชาติิ
โดยได้้ดำ�ำ เนิินโครงการนำำ�ร่่องในพื้้�นที่่� จัังหวััดตาก ต่่อมาขยายสู่�พื้�นที่่�อำำ�เภออมก๋๋อย จัังหวััดเชีียงใหม่่ อำ�ำ เภอแม่่สะเรีียง
จังั หวัดั แม่ฮ่ ่อ่ งสอน จัังหวััดเชียี งราย จัังหวััดเลย จัังหวััดสระแก้้ว จัังหวััดกาญจนบุุรีี จัังหวััดราชบุุรีี จังั หวััดประจวบคีรี ีขี ันั ธ์์
และการผลักั ดันั ให้เ้ กิดิ นโยบายระดับั กระทรวง มาสู่�การจััดตั้้ง� สำ�ำ นักั งานสหวิทิ ยาการคดีพี ิเิ ศษ เพื่่อ� แก้ไ้ ขปััญหาการเข้า้ ไม่ถ่ ึึง
สิิทธิิและการถููกละเมิิดสิิทธิิ การใช้้ soft power แก้้ไขปััญหาประชาชนและชุุมชน ให้้สามารถอยู่่�ร่วมกัันได้้บนพื้้�นฐาน
การเคารพสิทิ ธิิมนุุษยชน รวมทั้้�งมีีการขยายการดำ�ำ เนิินงานไปสู่่�สิทิ ธิชิ ุุมชน สิทิ ธิิในที่่�ดินิ ทำ�ำ กินิ และสิทิ ธิิด้า้ นสิ่�งแวดล้้อม

และเพื่่�อให้้เกิิดความยั่�งยืืนและมีีการบููรณาการการทำ�ำ งานร่่วมกััน กรมสอบสวนคดีีพิิเศษได้้นำำ�เสนอโครงการ
อำำ�นวยความเป็็นธรรมด้้านความมั่�นคง : กรณีีแก้้ไขปััญหาคนไร้้รััฐไร้้สััญชาติิ ผ่่านปลััดกระทรวงยุุติิธรรม และมีีการเสนอ
แนวทางการจััดทำำ�คู่่�มืือปฏิิบััติิงานตามโครงการฯ (SOPs) เพื่่�อใช้้ในการจััดการความรู้� (Knowledge Management)
และบููรณาการการทำำ�งานกัับสำำ�นัักงานยุุติิธรรมจัังหวััด กรมคุ้�มครองสิิทธิิและเสรีีภาพ ซึ่่�งจะทำำ�ให้้เกิิดความยั่่�งยืืน
และต่อ่ เนื่่�องในการแก้ไ้ ขปััญหาด้้านสิทิ ธิิมนุษุ ยชน

จากการดำำ�เนิินโครงการอำ�ำ นวยความเป็็นธรรมด้้านความมั่�นคง : กรณีีแก้้ไขปััญหาคนไร้้รััฐไร้้สััญชาติิ
ได้้มีีการสำำ�รวจความพึึงพอใจจากผู้้�มีีส่่วนได้้ส่่วนเสีีย โดยมหาวิิทยาลััยราชภััฏมหาสารคาม (Third Party)
จากจัังหวััดแม่่ฮ่่องสอน ตาก ประจวบคีีรีีขัันธ์์ เลย และเชีียงใหม่่ ซึ่�่งภาพรวมความพึึงพอใจ คิิดเป็็นร้้อยละ 96.40
เมื่�อแยกรายด้้าน ซึ่่�งได้้แก่่ ด้้านการมีีส่่วนร่่วมในการสร้้างความร่่วมมืือ คิิดเป็็นร้้อยละ 98 ด้้านการให้้ข้้อมููลข่่าวสาร
คิดิ เป็น็ ร้้อยละ 96.20 ด้า้ นการมีีส่่วนร่ว่ มการปรึึกษาหารืือ คิดิ เป็็นร้้อยละ 95.20

22 รางวัลองคก์ รตน้ แบบดา้ นสทิ ธิมนษุ ยชน ปี 2565

ภาครฐั ส่วนราชการระดับกรมหรอื เทียบเท่า คุุณวิริ ััตน์์ ปราบทุุกข์์

สถาบัันวิจิ ัยั และพััฒนาพื้้�นที่่�สููง ผู้อ�้ ำำ�นวยการสถาบัันวิิจััยและพััฒนาพื้้�นที่่�สููง
(องค์ก์ ารมหาชน)

สวพส. ดำำ�เนินิ งานด้้วยการยึดึ มั่่น� ในหลัักสิิทธิิ
และเสรีีภาพ เคารพในความแตกต่่าง
และศัักดิ์์�ศรีคี วามเป็น็ มนุษุ ย์์
ตลอดจนมุ่่�งเน้้นการดำำ�เนินิ งานด้้วยความโปร่่งใส
และการมีสี ่่วนร่่วมของประชาชน

ภารกิจิ ขององค์์กร

1. ส่่งเสริิมและสนัับสนุุนการวิิจััย เพื่่�อสร้้างองค์์ความรู้�ใหม่่ ๆ สำำ�หรัับใช้้ในการพััฒนาชุุมชน
บนพื้้น� ที่่ส� ูงู ซึ่ง�่ มีคี วามแตกต่า่ งจากพื้้น� ที่่ส� ่ว่ นใหญ่ข่ องประเทศ ทั้้ง� ในด้า้ นสภาพพื้้น� ที่่� ภูมู ิอิ ากาศ ประชาชน
วััฒนธรรม ประเพณีี ความเชื่่�อ การศึึกษา และปััญหา โดยครอบคลุุมการวิิจััยทั้้�งด้้านการพััฒนา
และส่่งเสริิมอาชีพี การสร้า้ งความเข้ม้ แข็ง็ ของคนและชุุมชน และการอนุุรักั ษ์แ์ ละฟื้�น้ ฟููสิ่ง� แวดล้้อม มุ่�งเน้้น
งานวิิจััยที่่�ตรงตามปััญหาและความต้้องการของชุุมชน และสามารถนำ�ำ ผลงานวิิจััยไปใช้้ประโยชน์์ได้้
อย่่างรวดเร็็วและคุ้ �มค่่า

2. การพัฒั นาชีวี ิติ และความเป็น็ อยู่�ของประชาชนบนพื้้น� ที่่ส� ููง ครอบคลุุมทั้้�งด้้านการพัฒั นา
และส่ง่ เสริมิ อาชีพี การสร้า้ งความเข้ม้ แข็ง็ ของคนและชุมุ ชน การอนุรุ ักั ษ์แ์ ละฟื้น�้ ฟูสูิ่ง� แวดล้อ้ ม และการพัฒั นา
ปััจจััยพื้้�นฐานที่่�จำำ�เป็็นต่่อการดำ�ำ รงชีีวิิตและการประกอบอาชีีพ ด้้วยหลัักและวิิธีีการพััฒนาอย่่างยั่�งยืืน
แบบโครงการหลวง ภายใต้ก้ ารมีสี ่ว่ นร่ว่ มของชุมุ ชน และการบูรู ณาการของทุกุ ภาคส่ว่ น เป้า้ หมายเพื่่อ� ให้้
ชุุมชน บนพื้้น� ที่่ส� ููงอยู่่�ดีีมีีสุุข เข้้มแข็ง็ สามารถวิิเคราะห์์ วางแผน และขับั เคลื่อ� นการพััฒนาได้ด้ ้ว้ ยตนเอง
ควบคู่่�กัับการรัักษาสิ่�งแวดล้้อมให้ม้ ีีความสมบูรู ณ์์และสามารถใช้ป้ ระโยชน์์ได้้อย่า่ งยั่ง� ยืืน

3. ส่ง่ เสริมิ การเรียี นรู้�ด้านโครงการพระราชดำ�ำ ริิงานโครงการหลวงการพัฒั นาอย่า่ งยั่ง� ยืนื การเกษตร
ความหลากหลายทางชีีวภาพและการอนุุรัักษ์์ทรััพยากรธรรมชาติิ ศิิลปะ วััฒนธรรม ประเพณีีไทย
และล้้านนา เพื่่�อให้้ประชาชนทั่่�วไป เยาวชน เกษตรกร และหน่่วยงานต่่าง ๆ ได้้เรีียนรู้�และนำำ�ไปใช้้
ประโยชน์์

Human Rights Awards 2022 23

การดำำ�เนิินงานด้้านสิิทธิิมนุุษยชน
สถาบัันวิิจััยและพััฒนาพื้้�นที่่�สููง (องค์์การมหาชน) หรืือ สวพส. ได้้รัับการจััดตั้้�งขึ้้�น

เพื่่�อการพัฒั นาพื้้น� ที่่ส� ููงตามแนวทางของโครงการหลวง สืบื สานพระราชปณิธิ านของพระบาทสมเด็จ็
พระบรมชนกาธิเิ บศร มหาภูมู ิพิ ลอดุลุ ยเดชมหาราชบรมนาถบพิติ ร ที่่ท� รงมุ่�งเน้น้ การพัฒั นาชีวี ิติ ของประชาชน
บนพื้้น� ที่่�สูงู ให้ม้ ีคี วามเป็น็ อยู่�ที่�ดีขี ึ้น�้ มีคี วามรู้�ในการประกอบอาชีพี แก้ป้ ััญหายาเสพติดิ อนุรุ ักั ษ์แ์ ละฟื้น�้ ฟูู
ทรััพยากรธรรมชาติิและสิ่�งแวดล้้อม ทำ�ำ งานบนพื้้�นฐานตามหลัักสิิทธิิมนุุษยชนด้้วยการเคารพศัักดิ์�ศรีี
ความเป็็นมนุุษย์์และเคารพสิิทธิิเสรีีภาพของประชาชน รวมถึึงดำำ�เนิินการบนความโปร่่งใส
และการมีีส่่วนร่ว่ มของประชาชน เคารพในความแตกต่่างทั้้ง� ทางด้า้ นวัฒั นธรรมประเพณีีและความเชื่�อ

ความสำ�ำ คััญของประเด็็นสิทิ ธิิมนุุษยชนที่น่� ำำ�ไปสู่ค่� วามสำ�ำ เร็จ็ ขององค์ก์ ร
สถาบัันวิิจััยและพััฒนาพื้้�นที่่�สููง (องค์์การมหาชน) หรืือ สวพส. ได้้นำำ�เอาหลัักการทำำ�งานแบบ

โครงการหลวงมาประยุกุ ต์ใ์ ช้ใ้ นการแก้ป้ ััญหาความยากจนและปััญหาความเสื่อ� มโทรมของสภาพแวดล้อ้ ม
บนพื้้น� ที่่ส� ูงู ด้ว้ ยการส่ง่ เสริมิ และยกระดับั สิทิ ธิขิ องประชาชนในพื้้น� ที่่ส� ูงู ให้ไ้ ด้ร้ ับั สิทิ ธิใิ นการพัฒั นาคุณุ ภาพ
ชีวี ิติ ให้อ้ ยู่่�ดีมี ีสี ุขุ เข้า้ ถึึงสิทิ ธิขิั้น� พื้้น� ฐานในการดำำ�รงชีพี และมีโี อกาสได้ร้ ับั การพัฒั นาอย่า่ งทั่่ว� ถึึงจากภาครัฐั
เช่่น สิิทธิิในที่่�ทำำ�กิินและที่่�อยู่�อาศััย สิิทธิิในการเข้้าถึึงบริิการหรืือโครงสร้้างพื้้�นฐานของรััฐ สิิทธิิในการ
ได้ร้ ัับองค์ค์ วามรู้�ในการประกอบอาชีีพ เป็็นต้น้ โดยเป็น็ การดำ�ำ เนิินการโครงการร่่วมกัันระหว่่าง สวพส.
ร่ว่ มกับั กรมป่า่ ไม้้ ตลอดจนหน่ว่ ยงานบูรู ณาการร่ว่ มต่า่ ง ๆ เช่น่ กรมอุทุ ยานแห่ง่ ชาติิ สัตั ว์ป์ ่า่ และพันั ธุ์์�พืชื
กรมการพัฒั นาชุมุ ชน และองค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น� ในการวางแผนการใช้ป้ ระโยชน์ท์ ี่่ด� ินิ อย่า่ งถูกู ต้อ้ ง
ตามกฎหมายและหลัักวิิชาการ มีีการจััดทำำ�แผนที่่�ดิินรายแปลงของเกษตรกร และต่่อยอดสู่่�การจััดทำำ�
โครงการ “การสร้า้ งสิทิ ธิแิ ละการเข้า้ ถึึงการพัฒั นาของชุมุ ชนบนพื้้น� ที่่ส� ูงู ด้ว้ ยแผนที่่ร� ายแปลงของเกษตรกร
อย่า่ งทีสี ่ว่ นร่ว่ ม” ส่ง่ ผลให้ป้ ระชาชนบนพื้้น� ที่่ส� ูงู ได้ร้ ับั การรับั รองสิทิ ธิแิ ละได้ร้ ับั การยอมรับั จากหน่ว่ ยงาน
ภาครัฐั และได้ร้ ัับการพััฒนาให้ส้ ามารถเข้้าถึึงการบริกิ ารและโครงสร้้างพื้้�นฐานของรัฐั

จากผลจากการดำำ�เนินิ งานของ สวพส. ทำ�ำ ให้ไ้ ด้้รัับการยอมรับั จากประชาชนกลุ่�มเป้้าหมาย
และผู้�เกี่�ยวข้อ้ งในทุกุ ภาคส่่วน ส่ง่ ผลให้ก้ ารดำำ�เนินิ งานของ สวพส. บรรลุุเป้า้ หมาย ทั้้�งในด้้านการพััฒนา
ความเป็น็ อยู่�ของประชาชนบนพื้้น� ที่่ส� ูงู แก้ไ้ ขปััญหาความยากจน รักั ษาสิ่ง� แวดล้อ้ ม และเกิดิ ความเข้ม้ แข็ง็
ของชุุมชนและประเทศชาติิ ทั้้�งนี้้� ผลงานต่่าง ๆ ที่่�บรรลุุเป้้าหมายได้้ถููกสะท้้อนผ่่านการได้้รัับรางวััล
เลิศิ รััฐ จากสำำ�นักั งาน ก.พ.ร. ได้้แก่่ รางวััลเลิศิ รัฐั “ระดัับดีีเด่่น ประเภทสััมฤทธิ์์�ผลประชาชนมีีส่่วนร่ว่ ม”
ในพื้้น� ที่่บ� ้า้ นศรีคี ีรี ีรี ักั ษ์์ จังั หวัดั ตาก และบ้า้ นห้ว้ ยโทน จังั หวัดั น่า่ น เป็น็ ต้น้ นอกจากนั้้น� ผลงานของ สวพส.
ได้้รัับการยอมรัับในระดัับนานาชาติิ คืือ ห้้วยน้ำ�ำ� ใสโมเดล จัังหวััดแม่่ฮ่่องสอน ซึ่�่งสอดคล้้องกัับ
ยุทุ ธศาสตร์์ชาติิ 20 ปีี ด้้านการสร้้างการเติิบโตบนคุุณภาพชีีวิติ ที่่�เป็น็ มิิตรต่อ่ สิ่ง� แวดล้อ้ มและเป้า้ หมาย
การพััฒนาที่่�ยั่�งยืืน (SDGs) ประกอบด้้วย Goal 2 : Zero Hunger, Goal 12 : Responsible
Consumption and Production, Goal 13 : Climate Action และ Goal 15 : Life on Land
ที่่ส� ร้้างการเปลี่่ย� นแปลงในมิติ ิิสังั คม เศรษฐกิจิ และสิ่�งแวดล้อ้ มบนพื้้�นที่่ส� ูงู อย่่างสมดุลุ

24 รางวลั องค์กรตน้ แบบด้านสทิ ธิมนษุ ยชน ปี 2565

ภาครัฐ ส่วนราชการระดับกรมหรือเทียบเท่า

สำำ�นัักงานส่่งเสริมิ เศรษฐกิจิ ดิิจิทิ ัลั

เรามีีค่่านิิยมองค์์กร คืือ EQSSS ผศ.ดร. ณััฐพล นิิมมานพััชรินิ ทร์์
(Equality, Quality, Smart, Service minded, Simplified)
ที่่�เป็น็ วััฒนธรรมสำำ�คัญั ของพนัักงานทุุกคนในการทำำ�งาน ผู้อ�้ ำำ�นวยการสำำ�นักั งานส่่งเสริมิ เศรษฐกิจิ ดิิจิทิ ัลั
เพื่่�อประชาชนทุกุ กลุ่่�ม และสร้้างอนาคตของคนไทย
ให้้มีีคุุณภาพชีีวิิตที่่�ดีียิ่่ง� ขึ้้น� ภายใต้้หลัักสิิทธิเิ สรีีภาพ
และความเสมอภาค

ภารกิจิ ขององค์์กร
สำ�ำ นักั งานส่ง่ เสริมิ เศรษฐกิจิ ดิจิ ิทิ ัลั หรือื สศด. เป็น็ หน่ว่ ยงานที่่จ� ัดั ตั้้ง� ขึ้น�้ ตามพระราชบัญั ญัตั ิิ

การพัฒั นาดิจิ ิทิ ัลั เพื่่อ� เศรษฐกิจิ เมื่อ� วันั ที่่�23มกราคม2560“เพื่่อ� ส่ง่ เสริมิ สนับั สนุนุ ให้เ้ กิดิ การพัฒั นา
อุุตสาหกรรมและนวััตกรรมดิิจิิทััล พััฒนาและส่่งเสริิมให้้เกิิดการนำ�ำ เทคโนโลยีีดิิจิิทััลไปใช้้
ให้้เป็น็ ประโยชน์์ต่่อเศรษฐกิิจ สังั คม วัฒั นธรรม และความมั่น� คงของประเทศ”

การดำำ�เนิินงานด้า้ นสิทิ ธิมิ นุษุ ยชน
สศด. ได้จ้ ัดั ทำำ�แผนขับั เคลื่อ� นสิทิ ธิมิ นุษุ ยชน พ.ศ. 2565 ภายใต้แ้ นวคิดิ Digital Thailand

อัันสอดคล้้องกัับบริิบทและสถานการณ์์การเปลี่่�ยนแปลงของประเทศ โดยมีีวิิสััยทััศน์์ ดัังนี้้�
“เคารพสิิทธิิ สร้้างความเท่่าเทีียมและโอกาสทางสัังคม” โดยมีี 4 กลยุุทธ์์ สำำ�หรัับเป็็นกรอบ
ในการดำ�ำ เนินิ งานเพื่่อ� ให้บ้ รรลุุวิิสัยั ทัศั น์์ ดัังนี้้�

กลยุุทธ์์ที่่� 1 สร้้างความตระหนัักและสร้้างมาตรฐานในการขัับเคลื่�อนสิิทธิิมนุุษยชน
ผ่า่ นการส่ง่ เสริิมและปลููกฝัังการเคารพสิิทธิมิ นุุษยชนในองค์ก์ ร เพื่่อ� ให้พ้ นัักงาน ลูกู จ้า้ ง ตลอดจน
ผู้�เกี่ย� วข้อ้ งในการปฏิบิ ัตั ิงิ านทุกุ กลุ่�มของ สศด. ตระหนักั ถึึงความสำ�ำ คัญั ของการเคารพสิทิ ธิมิ นุษุ ยชน
และศัักดิ์�ศรีีความเป็็นมนุษุ ย์์

กลยุทุ ธ์์ที่่� 2 พัฒั นาขีีดความสามารถของกลุ่�มเปราะบาง ให้ก้ ารช่่วยเหลือื และสนัับสนุุน
กลุ่�มเปราะบางสามารถนำำ�เทคโนโลยีีดิิจิิทััลไปใช้้ในการพััฒนาคุุณภาพชีีวิิต สร้้างอาชีีพ
และมีที ักั ษะด้้านการใช้ง้ านอิินเทอร์เ์ น็็ตอย่า่ งสร้้างสรรค์์และปลอดภััย

Human Rights Awards 2022 25

กลยุทุ ธ์ท์ ี่่� 3 สร้า้ งโอกาสทางธุรุ กิจิ สำำ�หรับั กลุ่�มเปราะบาง เพื่่อ� พัฒั นาทักั ษะด้า้ นเทคโนโลยีี
ดิิจิิทััลให้้กลุ่�มเปราะบางให้้มีีศัักยภาพ มีีความเชี่�ยวชาญ เตรีียมความพร้้อมเพื่่�อที่่�จะปฏิิบััติิงาน
และนำ�ำ ไปสู่่�การจ้้างงานประกอบอาชีีพด้้านดิิจิิทััลได้้อย่่างมีีประสิิทธิิภาพ ทำำ�ให้้กลุ่�มเปราะบาง
มีีทางเลืือกด้้านการประกอบอาชีีพที่่�หลากหลาย ตามความถนััด สามารถเลี้�ยงตััวเอง
ได้อ้ ย่า่ งภาคภููมิใิ จ

กลยุทุ ธ์ท์ ี่่� 4 ส่ง่ เสริมิ การสื่อ� สาร แหล่ง่ ความรู้�ของกลุ่�มเปราะบาง ภายใต้้ Digital Thailand
เป็็นการประชาสััมพัันธ์์ความรู้�ในการใช้้เทคโนโลยีีดิิจิิทััลเพื่่�อส่่งเสริิมการพััฒนาคุุณภาพชีีวิิต
รวมถึึงรัับฟัังประเด็็นปััญหาเพื่่�อแนะนำ�ำ หรืืออำำ�นวยความสะดวกในการใช้้เทคโนโลยีีดิิจิิทััล
ให้้กลุ่�มเปราะบาง รวมถึึงสร้้างแรงบัันดาลใจในการประยุุกต์์ใช้้ทัักษะทางด้้านดิิจิิทััล เพื่่�อพััฒนา
คุณุ ภาพชีีวิติ ของกลุ่�มเปราะบางอย่า่ งเท่า่ เทียี มกันั

ความสำำ�คััญของประเด็็นสิิทธิมิ นุุษยชนที่น่� ำ�ำ ไปสู่�ค่ วามสำ�ำ เร็็จขององค์์กร
สศด. ดำำ�เนินิ งานภายใต้ว้ ิสิ ัยั ทัศั น์์ “We work smart every day to build a world-class

digital economy and to help people perform better, think faster, and live better.”
เราไม่เ่ พียี งแต่มุ่่�งหวังั ให้ป้ ระเทศชาติมิ ีเี ศรษฐกิจิ ที่่ด� ีขี ึ้น�้ เพียี งเท่า่ นั้้น� แต่ย่ ังั มุ่�งหวังั ให้ป้ ระชาชนทุกุ คน
มีศี ักั ยภาพเพิ่่ม� ขึ้น�้ มีีความรู้�และทักั ษะให้ท้ ัันต่อ่ เทคโนโลยีีดิจิ ิิทัลั ที่่ด� ีียิ่�งขึ้น�้ และยกระดับั คุณุ ภาพ
ชีีวิิตของประชาชนทุุกกลุ่�มอย่่างเสมอภาคภายใต้้หลัักสิิทธิิมนุุษยชน เทคโนโลยีีดิิจิิทััลนั้้�น
เป็็นทั้้�งวิิกฤตและโอกาสที่่�ประชาชนทุุกคนจะสามารถเรีียนรู้�และก้้าวผ่่านให้้ได้้ ซึ่�่งจะเป็็น
อีีกความสำำ�เร็็จหนึ่่�งที่่�สอดรัับกัับวิสิ ัยั ทััศน์ข์ องสำ�ำ นักั งาน

26 รางวัลองค์กรตน้ แบบดา้ นสิทธิมนุษยชน ปี 2565

ภาครัฐ ส่วนราชการระดับกรมหรือเทยี บเท่า

องค์ก์ ารบริหิ ารการพััฒนาพื้้�นที่่�พิิเศษ
เพื่่�อการท่อ่ งเที่่�ยวอย่า่ งยั่่�งยืืน (องค์์การมหาชน)

“ อพท. ประสานทุกุ ภาคีีเพื่�่อการท่่องเที่่�ยวอย่่างยั่่ง� ยืืน นาวาอากาศเอก อธิคิ ุณุ คงมีี
ด้้วยความตระหนัักต่่อการเคารพสิิทธิิมนุษุ ยชน
มีีปรััชญาการทำำ�งานด้้วยการมีสี ่่วนร่่วม Co-Creation ผู้้�อำำ�นวยการองค์์การบริหิ ารการพััฒนาพื้้�นที่่�พิิเศษ
ร่่วมคิิด ร่่วมวางแผน ร่่วมปฏิบิ ััติิ ร่่วมรับั ผิดิ ชอบ
ร่่วมรับั ผลประโยชน์์ และร่่วมเป็น็ เจ้้าของ” เพื่่�อการท่่องเที่่�ยวอย่่างยั่่ง� ยืืน (องค์ก์ ารมหาชน)

ภารกิิจขององค์์กร
องค์์การบริิหารการพััฒนาพื้้�นที่่�พิิเศษเพื่่�อการท่่องเที่่�ยวอย่่างยั่�งยืืน (องค์์การมหาชน)

หรืือ อพท. เป็็นหน่่วยงานในกำำ�กัับดููแลของรััฐมนตรีีว่่าการกระทรวงการท่่องเที่่�ยวและกีีฬา
จััดตั้้�งขึ้�้นเพื่่�อพััฒนาการท่่องเที่่�ยวเพื่่�อเพิ่่�มรายได้้และกระจายรายได้้ไปสู่่�ชุุมชนท้้องถิ่ �น
โดยบููรณาการกัับหน่่วยงานภาครััฐส่่วนกลาง ส่่วนท้้องถิ่�น ภาคเอกชน และประชาชน
เพื่่�อให้้เกิิดความร่่วมมืือในการพััฒนาแหล่่งท่่องเที่่�ยวในพื้้�นที่่�พิิเศษเพื่่�อการท่่องเที่่�ยวอย่่างยั่ �งยืืน
และเกิิดความสมดุุลระหว่่างเศรษฐกิิจ สัังคม และสิ่�งแวดล้้อม คงสภาพแหล่่งท่่องเที่่�ยวให้้มีี
ความงดงาม นิิเวศน์ก์ ารท่อ่ งเที่่ย� วที่่�เหมาะสม และวัฒั นธรรมประเพณีีอัันดีงี าม

การดำำ�เนินิ งานด้้านสิทิ ธิมิ นุษุ ยชน
อพท. มีีการกำ�ำ หนดนโยบายและมาตรการเพื่่�อป้้องกัันความเสี่�ยงในการละเมิิด

สิทิ ธิมิ นุษุ ยชน ทั้้ง� นี้้� อพท. มีพี ันั ธกิจิ ที่่จ� ะบริหิ ารการพัฒั นาพื้้น� ที่่พ� ิเิ ศษเพื่่อ� การท่อ่ งเที่่ย� วอย่า่ งยั่ง� ยืนื
คำำ�ว่่า “ยั่�งยืืน” นี้้� จะเกิิดขึ้�้นได้้ต่่อเมื่ �อองค์์กรมีีความรัับผิิดชอบต่่อสิิทธิิของบุุคคลและชุุมชน
ที่่�เข้้าไปดำำ�เนิินการ คำำ�นึึงถึึงการเข้้ามามีีส่่วนร่่วมได้้อย่่างเต็็มที่่� เกิิดการยกระดัับการดำ�ำ เนิินงาน
ของ อพท. ให้ม้ ีมี าตรฐานสิทิ ธิมิ นุษุ ยชนสากล และเกิดิ ผลกระทบเชิงิ บวกกับั ภาพลักั ษณ์ข์ ององค์ก์ ร

การดำ�ำ เนินิ งานด้า้ นสิทิ ธิมิ นุษุ ยชนที่่ผ� ่า่ นมาในอดีตี รวมถึึงแผนปฏิบิ ัตั ิกิ ารด้า้ นสิทิ ธิมิ นุษุ ยชน
ของ อพท. ประจำำ�ปีี พ.ศ. 2565 การดำำ�เนิินโครงการ / กิิจกรรมตามภารกิิจขององค์์กร
มีคี วามสอดคล้อ้ งกับั แผนสิทิ ธิมิ นุษุ ยชนแห่ง่ ชาติิ ฉบับั ที่่� 4 ในรายด้า้ น ได้แ้ ก่่ ด้า้ นทรัพั ยากรธรรมชาติิ
และสิ่ง� แวดล้อ้ ม ด้า้ นเศรษฐกิจิ และธุรุ กิจิ ด้า้ นสิทิ ธิชิ ุมุ ชน วัฒั นธรรม ศาสนา และด้า้ นข้อ้ มูลู ข่า่ วสาร

Human Rights Awards 2022 27

และเทคโนโลยีี ทั้้�งนี้้� ก็ม็ ีีความสอดคล้อ้ งกับั รายกลุ่�ม ได้แ้ ก่่ กลุ่�มเด็ก็ และเยาวชน กลุ่�มผู้้�สูงู อายุุ
กลุ่�มสตรีี และกลุ่�มผู้้�พิกิ าร ซึ่ง�่ อพท. ได้ใ้ ห้ค้ วามสำ�ำ คัญั และเคารพต่อ่ สิทิ ธิมิ นุษุ ยชนในการดำ�ำ เนินิ งาน
ในทุกุ ๆ ด้า้ นที่่เ� กี่ย� วข้อ้ ง รวมทั้้ง� มีกี ารประเมินิ ผลกระทบทางสังั คม (Social Impact Assessment)
ในโครงการที่่� อพท. ดำ�ำ เนิินการ

การดำำ�เนิินงานต่่อไปในอนาคต อพท. จะให้้ความสำำ�คััญด้้านสิิทธิิมนุุษยชน
กัับบุุคลากร อพท. ทุุกระดัับ ผู้้�มีีส่่วนได้้ส่่วนเสีีย และภาคีีเครืือข่่ายทุุกภาคส่่วน เพื่่�อลด
หรือื ไม่ใ่ ห้เ้ กิดิ การละเมิดิ สิทิ ธิมิ นุษุ ยชนจากการดำำ�เนินิ งานของ อพท. ทั้้ง� ทางตรงและทางอ้อ้ ม
และเพื่่อ� ให้้ อพท. เป็น็ องค์ก์ รต้น้ แบบด้า้ นสิทิ ธิมิ นุษุ ยชน ประเภทองค์ก์ รภาครัฐั ให้ก้ ับั หน่ว่ ยงานอื่น� ๆ

ความสำ�ำ คััญของประเด็็นสิิทธิิมนุุษยชนที่น�่ ำำ�ไปสู่ค่� วามสำำ�เร็จ็ ขององค์ก์ ร
การดำำ�เนิินงานของ อพท. ตามวัตั ถุปุ ระสงค์์จัดั ตั้้�งองค์์กร วิิสััยทัศั น์์ พันั ธกิิจ และประเด็น็

ยุุทธศาสตร์์ต้้องเกี่�ยวข้้องกัับบุุคคลเป็็นจำำ�นวนมากทั้้�งทางตรงและทางอ้้อม ไม่่ว่่าจะเป็็นตััวแทน
จากภาครััฐ เจ้้าของธุุรกิิจท่่องเที่่�ยวหรืือชุุมชนท้้องถิ่�น ฯลฯ ซึ่�่งในการดำ�ำ เนิินงานอาจจะ
ส่่งผลกระทบต่่อกลุ่�มต่่าง ๆ เหล่่านี้้� ดัังนั้้�น การคำำ�นึึงถึึงสิิทธิิมนุุษยชนของผู้�ที่�เกี่�ยวข้้องเป็็นสิ่�งที่่�
อพท. ให้ค้ วามสำำ�คัญั การขับั เคลื่อ� นภารกิจิ ขององค์ก์ รควบคู่�ไปกับั การคำ�ำ นึึงถึึงสิทิ ธิมิ นุษุ ยชนของ
ผู้้�ปฏิบิ ััติงิ าน อพท. ผู้้�มีีส่่วนได้้ส่่วนเสียี และผู้้�รับบริิการ ในหลายแผนงานโครงการ / กิจิ กรรมมีผี ล
การดำ�ำ เนินิ งานบรรลุผุ ลสำำ�เร็จ็ เป็น็ รูปู ธรรม เกิดิ ผลกระทบเชิงิ บวกกับั ประชาชน ผู้้�มีสี ่ว่ นได้ส้ ่ว่ นเสียี
ในชุมุ ชนพื้้น� ที่่พ� ิเิ ศษของ อพท. โดยได้ร้ ับั รางวัลั ทั้้ง� ในประเทศและต่า่ งประเทศในสาขาที่่เ� กี่ย� วข้อ้ ง
ได้แ้ ก่่ UNESCO Creative Cities Network, Sustainable Destination TOP 100, PATA GOLD
AWARDS และ Thailand Tourism Awards เกิิดการยกระดับั การท่อ่ งเที่่�ยวอย่า่ งยั่ง� ยืืนในพื้้�นที่่�
พิิเศษเพื่่อ� เป็็นต้้นแบบขยายผลไปดำำ�เนินิ การในพื้้�นที่่�อื่น� ๆ ของประเทศไทย

การได้้รัับรางวััลองค์์กรต้้นแบบด้้านสิิทธิิมนุุษยชน ประจำ�ำ ปีี 2565 สะท้้อนให้้เห็็นว่่า
การดำำ�เนินิ งานตามภารกิจิ ขององค์ก์ รได้ใ้ ห้ค้ วามสำำ�คัญั ของประเด็น็ สิทิ ธิมิ นุษุ ยชนของทุกุ ภาคส่ว่ น
ที่่�เกี่ย� วข้อ้ ง มีีส่ว่ นสำ�ำ คัญั ที่่น� ำ�ำ ไปสู่่�ความสำำ�เร็จ็ ในการดำำ�เนินิ งานขององค์์กรได้้อย่า่ งยั่�งยืนื ต่อ่ ไป

28 รางวัลองคก์ รตน้ แบบด้านสิทธิมนุษยชน ปี 2565

ภาครฐั ส่วนราชการระดบั กรมหรือเทยี บเทา่ คุุณโสภณ ทองดีี

กรมทรัพั ยากรทางทะเลและชายฝั่� ่ง อธิิบดีกี รมทรัพั ยากรทางทะเลและชายฝั�่ง่

“ความเท่่าเทียี มและเสมอภาค นับั เป็น็ ปััจจัยั พื้้�นฐานทางสัังคม
สิิทธิิมนุุษยชน คืือ สิิทธิิที่่�ทุกุ คนพึึงมีี
ทช. ยึึดมั่่น� เคารพในสิิทธิิส่่วนบุคุ คล และสร้้างโอกาส
การมีสี ่่วนร่่วมของทุุกภาคส่่วน เพื่�่อความสุุข ความมั่่น� คง
ขององค์์กร และสะท้้อนถึึงเป้า้ หมายการทำำ�งาน
ด้้านการอนุุรักั ษ์์ทรัพั ยากรทางทะเล
และชายฝั�่ง่ อย่่างยั่่ง� ยืืน”

ภารกิจิ ขององค์ก์ ร
กรมทรัพั ยากรทางทะเลและชายฝั่ง่� มีภี ารกิจิ เกี่ย� วกับั การอนุรุ ักั ษ์์ ฟื้น�้ ฟูู และบริหิ ารจัดั การ

ทรัพั ยากรทางทะเลและชายฝั่ง่� รวมทั้้ง� ป้อ้ งกันั และแก้ไ้ ขปััญหาการกัดั เซาะชายฝั่ง�่ เพื่่อ� ความมั่ง� คั่ง�
สมดุุล และยั่�งยืืนของทะเลไทย เพื่่�อเสริิมสร้้างความมั่ �นคงทางสัังคมและเศรษฐกิิจของประเทศ
โดยเน้้นการส่่งเสริิมการมีีส่่วนร่่วมและสนัับสนุุนประชาชน ชุุมชนชายฝั่่�ง และองค์์กรปกครอง
ส่่วนท้้องถิ่�น ในการบริิหารจััดการการปลููก การบำ�ำ รุุงรัักษา การอนุุรัักษ์์ การฟื้้�นฟูู และการใช้้
ประโยชน์จ์ ากทรััพยากรทางทะเลและชายฝั่�่ง

การดำำ�เนิินงานด้้านสิิทธิมิ นุุษยชน
กรมทรััพยากรทางทะเลและชายฝั่�่ง ได้้ขัับเคลื่�อนการดำำ�เนิินงานด้้านสิิทธิิมนุุษยชน

มาอย่่างต่อ่ เนื่่�อง ทั้้�งภายในองค์์กร และความร่ว่ มมือื กัับภาคส่่วนต่า่ ง ๆ โดยการขับั เคลื่�อนภายใน
องค์์กร ได้้กำำ�หนดนโยบายด้้านสิิทธิิมนุุษยชน เปิิดโอกาสการเข้้าถึึงสิิทธิิ การมีีส่่วนร่่วม
และแสดงความคิดิ เห็น็ ในเรื่อ� งต่า่ ง ๆ ที่่เ� กี่ย� วข้อ้ งกับั ทรัพั ยากรทางทะเลและชายฝั่ง�่ อย่า่ งเท่า่ เทียี มกันั
ซึ่�่งเริ่ �มตั้ �งแต่่การเปิิดโอกาสให้้ผู้้�สมััครสอบเพื่่�อบรรจุุบุุคคลเข้้ารัับราชการที่่�มีีเพศสภาพไม่่ตรงกัับ
เพศกำ�ำ เนิดิ แต่ง่ กายเลืือกการแต่่งกายได้้ เมื่�อเข้า้ มาในองค์์กรแล้้ว ได้้มีกี ารกำำ�หนดชุดุ เครื่อ� งแบบ
ปฏิิบััติิงานที่่�เหมาะสมกัับทุุกเพศ และในการทำ�ำ งานได้้นำำ�หลัักเกณฑ์์ด้้านสิิทธิิมนุุษยชน
มาเพิ่่�มประสิิทธิิภาพในการปฏิิบััติิงาน สำ�ำ หรัับการขัับเคลื่�อนภายนอกองค์์กร เป็็นการส่่งเสริิม
สร้า้ ง และพััฒนาด้า้ นสิทิ ธิิมนุุษยชนมาเพิ่่�มประสิทิ ธิิภาพในการปฏิบิ ัตั ิิงาน ในการทำ�ำ งานร่ว่ มกัับ
ภาคส่่วนต่่าง ๆ เช่่น ชุุมชนหรืือประชาชนเกิิดความรู้�สึ กรัักและหวงแหนในการเป็็นเจ้้าของ

Human Rights Awards 2022 29

ทรัพั ยากรทางทะเลและชายฝั่ง่� ซึ่ง�่ บุคุ คลเหล่า่ นี้้เ� ป็น็ กลไก เป็น็ ฟัันเฟืืองสำ�ำ คัญั ในการบริหิ ารจัดั การ
ทรััพยากรให้้เกิดิ ความสมดุลุ สมบูรู ณ์์ และร่่วมใช้ป้ ระโยชน์์ให้เ้ กิดิ ประโยชน์์สูงู สุุด

การส่่งเสริมิ การมีีส่่วนร่่วมอย่า่ งมีปี ระสิทิ ธิิภาพ กรมฯ ใช้ห้ ลัักการ 5 ร่ว่ ม ได้แ้ ก่่ 1) ร่่วมให้้
ข้้อมููล เก็็บข้้อมููล และการแสดงความคิิดเห็็น 2) ร่่วมตััดสิินใจและวางแผน 3) ร่่วมดำ�ำ เนิินการ
4) ร่ว่ มแบ่ง่ ปัันผลประโยชน์์ และ 5) ร่ว่ มติดิ ตามประเมินิ ผล นอกจากนี้้� ได้เ้ ปิดิ โอกาส เปิดิ ช่อ่ งทาง
การรัับฟัังความคิิดเห็็น ข้้อเสนอแนะ ข้้อร้้องเรีียนจากประชาชนและผู้้�มีีส่่วนได้้ส่่วนเสีีย
ผ่า่ นช่อ่ งทางที่่ห� ลากหลาย เช่น่ กล่อ่ งรับั ฟัังความคิดิ เห็น็ โทรศัพั ท์์ จดหมาย เว็บ็ ไซต์์ และสื่อ� สังั คม
ออนไลน์์ ฯลฯ เพื่่�อแสดงความคิดิ เห็น็ ข้้อเสนอแนะ ข้อ้ ปรัับปรุงุ ก่อ่ ให้เ้ กิดิ การพัฒั นาศัักยภาพ
ด้้านการบริิหารจััดการทรััพยากรทางทะเลและชายฝั่่�งอย่่างยั่ง� ยืนื สืืบไป

ความสำ�ำ คัญั ของประเด็น็ สิทิ ธิิมนุุษยชนที่น�่ ำ�ำ ไปสู่ค่� วามสำ�ำ เร็็จขององค์ก์ ร
กรมทรััพยากรทางทะเลและชายฝั่่�ง มีีพื้้�นที่่�ที่่�ต้้องรัับผิิดชอบที่่�หลากหลาย

และมีีความแตกต่า่ งทั้้�งด้า้ นภาษา วัฒั นธรรม และทรััพยากร จึึงให้้ความสำ�ำ คััญกับั การบริหิ ารจัดั การ
แบบมีีส่่วนร่่วมตามหลัักสิิทธิิมนุุษยชน เพื่่�อให้้เกิิดความรู้�สึ กของการเป็็นเจ้้าของทรััพยากร
ร่ว่ มกันั โดยการมีสี ่ว่ นร่ว่ มของภาคประชาชน รวมถึึงกลุ่�มเปราะบาง ได้แ้ ก่่ กลุ่�มสตรีี กลุ่�มผู้้�สูงู อายุุ
กลุ่�มชาติิพัันธุ์� และกลุ่�มเกษตรกรและแรงงาน เพื่่�อร่่วมกัันคิดิ ร่ว่ มทำำ� ร่่วมรัักษา มุ่�งสู่�การร่ว่ มใช้้
และดำ�ำ รงไว้ซ้ ึ่ง่� ความอุดุ มสมบูรู ณ์์ สืบื สานต่อ่ ยอดสู่่�ความยั่ง� ยืนื ของทรัพั ยากรทางทะเลและชายฝั่ง่�
เพื่่อ� เกิิดการต่อ่ ยอดของอาชีพี สร้้างรายได้้ ให้้แก่่คนในชุมุ ชนต่่อไป

30 รางวัลองค์กรต้นแบบด้านสทิ ธิมนุษยชน ปี 2565

ภาครัฐ ส่วนราชการระดับกรมหรอื เทยี บเท่า คุณุ ภาดล ถาวรกฤชรัตั น์์

กรมทรัพั ยากรน้ำ��ำ อธิิบดีีกรมทรััพยากรน้ำำ��

กรมทรัพั ยากรน้ำำ��ให้้ความสำำ�คัญั และยึดึ หลักั การ
ด้้านสิิทธิมิ นุุษยชน เป็น็ พื้้�นฐานในการปฏิบิ ัตั ิงิ าน
และขัับเคลื่�อ่ นภารกิิจของกรมทรัพั ยากรน้ำำ��
ในการบริหิ ารจัดั การทรัพั ยากรน้ำำ��ในพื้้�นที่่น� อกเขตชลประทาน
เพื่่�อให้้ประชาชนเข้้าถึงึ น้ำำ��ได้้อย่่างทั่่ว� ถึึง เป็น็ ธรรม
และไม่่เลืือกปฏิิบััติิ ภายใต้้วิสิ ััยทััศน์์
“ทรััพยากรน้ำำ��มั่่น� คง ประชาชนมั่่น� ใจ ใช้้ประโยชน์ย์ ั่่ง� ยืืน”

ภารกิิจขององค์ก์ ร

กรมทรััพยากรน้ำ�ำ� เป็็นหน่่วยงานภาครััฐ สัังกััดกระทรวงทรััพยากรธรรมชาติิและสิ่�งแวดล้้อม มีภี ารกิิจเกี่�ยวกัับ การพััฒนา
การบริหิ ารจัดั การ การบำ�ำ รุงุ รักั ษา การฟื้น�้ ฟูู และการอนุรุ ักั ษ์ท์ รัพั ยากรน้ำ��ำ การจัดั สรรน้ำ��ำ การใช้น้ ้ำ��ำ การป้อ้ งกันั และบรรเทาความเสียี หาย
อัันเกิดิ จากทรัพั ยากรน้ำำ��ในขอบเขตพื้้น� ที่่ร� ับั ผิดิ ชอบ

การดำำ�เนิินงานด้า้ นสิทิ ธิมิ นุษุ ยชน

กรมทรัพั ยากรน้ำ�ำ�ได้ต้ ระหนักั ถึึงการดำ�ำ เนินิ การที่่อ� าจส่ง่ ผลกระทบด้า้ นสิทิ ธิมิ นุษุ ยชน จึึงได้ป้ ระกาศนโยบายด้า้ นสิทิ ธิมิ นุษุ ยชน
ของกรมทรัพั ยากรน้ำ�ำ� กระทรวงทรัพั ยากรธรรมชาติแิ ละสิ่ง� แวดล้อ้ ม ฉบับั ที่่� 1 ตั้ง� แต่ว่ ันั ที่่� 5 สิงิ หาคม 2562 และมีกี ารทบทวนอย่า่ งต่อ่ เนื่่อ� ง
ครั้�งที่่� 1 เมื่่อ� วันั ที่่� 11 มิิถุนุ ายน 2563 และครั้�งที่่� 2 เมื่่�อวันั ที่่� 1 มีนี าคม 2565 พร้อ้ มนำำ�ไปสู่่�การปฏิิบัตั ิิโดยจัดั ทำ�ำ ข้อ้ ตกลงร่ว่ มกันั
ของบุคุ ลากรทุกุ คนในการเคารพสิทิ ธิิมนุษุ ยชน เพื่่อ� ยึึดถืือเป็็นแนวปฏิบิ ััติทิ ั้้ง� ต่่อบุุคลากรในองค์ก์ ร และครอบคลุมุ ไปถึึงผู้้�มีสี ่่วนได้้ส่ว่ นเสีีย
จากทุุกภาคส่่วน

นอกจากการกำำ�หนดนโยบายด้้านสิิทธิิมนุุษยชนเพื่่�อขัับเคลื่�อนด้้านสิิทธิิมนุุษยชนอย่่างเป็็นรููปธรรมแล้้ว กรมทรััพยากรน้ำำ��
ได้้จััดทำำ�แผนปฏิิบััติกิ ารด้า้ นสิทิ ธิมิ นุษุ ยชนของกรมทรัพั ยากรน้ำ�ำ� พ.ศ. 2562 - 2565 ที่่�สอดคล้อ้ งเชื่อ� มโยงภารกิจิ ของกรมทรััพยากรน้ำ��ำ
กับั มิติ ิดิ ้า้ นสิทิ ธิมิ นุษุ ยชนตามแผนปฏิบิ ัตั ิกิ ารระดับั ชาติวิ ่า่ ด้ว้ ยธุรุ กิจิ กับั สิทิ ธิมิ นุษุ ยชน ระยะที่่� 1 (พ.ศ. 2562 - 2565) และแผนสิทิ ธิมิ นุษุ ยชน
แห่ง่ ชาติิ ฉบัับที่่� 4 (พ.ศ. 2562 - 2565) ที่่ม�ุ่�งเน้้นการเปิดิ โอกาสการมีีส่ว่ นร่่วมของประชาชนและชุมุ ชน รวมถึึงการวิิเคราะห์ค์ วามเสี่�ยง
จากการดำำ�เนินิ การตามภารกิิจที่่�อาจละเมิดิ หลัักสิทิ ธิิมนุษุ ยชน โดยการดำ�ำ เนินิ โครงการที่่�สำำ�คัญั ได้แ้ ก่่

1. การทบทวนยกร่่าง พััฒนากฎหมายที่่�กำ�ำ หนดโดยคำ�ำ นึึงถึึงผลกระทบที่่�อาจละเมิิดสิิทธิิมนุุษยชนและกำำ�หนดให้้มีี
การรัับฟัังความคิดิ เห็็นในทุกุ กระบวนการ ซึ่่ง� การมีสี ่ว่ นร่่วมของชุมุ ชนจะทำ�ำ ให้้การบัังคับั ใช้ก้ ฎหมายมีปี ระสิิทธิิภาพและมีกี ารพิิจารณา
อย่่างรอบด้้าน

2. การจััดทำ�ำ คู่่�มืือแจ้้งสิิทธิิในการมีีส่่วนร่่วมของประชาชน เพื่่�อให้้ประชาชนผู้้�รัับบริิการทราบสิิทธิิในการมีีส่่วนร่่วม
ในการดำำ�เนิินการของกรมทรััพยากรน้ำ�ำ�

3. การส่่งเสริิมและบัังคัับใช้้กฎหมาย ส่่งเสริิมบทบาทของชุุมชนในการอนุุรัักษ์์และฟื้้�นฟููทรััพยากรน้ำำ��และกำ�ำ หนด
มาตรฐานด้้านการอนุุรัักษ์์ฟื้้�นฟูู กำ�ำ กัับ ดูแู ลทรัพั ยากรน้ำ�ำ� สาธารณะ เพื่่�อส่ง่ เสริิมให้ป้ ระชาชนผู้้�รับบริิการปฏิิบััติใิ ห้้เป็็นไปตามกฎหมาย
สามารถเข้า้ ถึึงน้ำ��ำ ได้อ้ ย่่างเท่า่ เทีียมและเป็น็ ธรรม

4. การพััฒนาแหล่่งน้ำำ�� และระบบการกระจายน้ำ�ำ� ซึ่่�งการดำำ�เนิินงานของกรมทรััพยากรน้ำ�ำ�ได้้รัับความร่่วมมืือในการขอพื้้�นที่่�
ที่่�ประชาชนถืือครองพื้้�นที่่�แหล่่งน้ำำ�� คืืนด้้วยความสมััครใจ เพื่่�อให้้เป็็นที่่�กัักเก็็บน้ำำ��อย่่างถาวร เพื่่�อป้้องกัันปััญหาการบุุกรุุกซ้ำ�ำ�และปััญหา
ข้้อพิิพาทระหว่่างประชาชนในพื้้�นที่่� อัันเป็็นต้้นเหตุุของการแตกความสามััคคีีในชุุมชน พร้้อมทั้้�งสร้้างการมีีส่่วนร่่วมในทุุกขั้�นตอน

Human Rights Awards 2022 31

การดำ�ำ เนิินการ เพื่่�อให้้ประชาชนได้้ตระหนัักรู้� และอนุุรัักษ์์ หวงแหน ทรััพยากรน้ำ��ำ ที่่�สำำ�คััญ รวมทั้้�งเปิิดโอกาสให้้ประชาชนในพื้้�นที่่�
ซึ่�ง่ เป็็นผู้้�มีสี ่่วนได้ส้ ่ว่ นเสีียโดยตรงได้้เข้้ามามีีส่ว่ นร่ว่ มในการดููแลและบริิหารจัดั การแหล่่งน้ำ��ำ ร่่วมกันั

5. การยกระดัับควบคุุมมาตรฐานคุุณภาพน้ำำ�� ดื่่�มในพื้้�นที่่�สููงหรืือพื้้�นที่่�ถิ่�นทุุรกัันดารเพื่่�อคุุณภาพชีีวิิตของราษฎรบนพื้้�นที่่�สููง
และกลุ่�มชาติพิ ันั ธุ์� โดยการสร้า้ งระบบผลิติ น้ำ��ำ ดื่่�มสะอาดในพื้้น� ที่่�โครงการพัฒั นาเด็ก็ และเยาวชนในถิ่น� ทุรุ กันั ดาร

6. การศึึกษาประเมิินความเสี่�ยงและผลกระทบด้้านสิิทธิิมนุุษยชนอย่่างรอบด้้าน และการศึึกษาแนวทางการจััดตั้้�งกองทุุน
เพื่่�อการบริิหารจััดการน้ำ�ำ� พื้้�นที่่�นอกเขตชลประทาน เพื่่�อให้้มีีการศึึกษาประเมิินความเสี่�ยงของการดำำ�เนิินการโครงการขนาดใหญ่่
ที่่�อาจส่ง่ ผลกระทบต่อ่ ประชาชนในวงกว้้าง

7. การพััฒนาระบบเตืือนภััยน้ำ��ำ ป่่าไหลหลากและดิินถล่่ม ที่่�กรมทรััพยากรน้ำำ��ให้้ความสำำ�คััญกัับประชาชนในพื้้�นที่่�
มีกี ารสร้า้ งเครือื ข่า่ ยผู้�รู้� ซึ่ง่� เป็น็ ประชาชนที่่อ� ยู่�ในพื้้น� ที่่เ� ข้า้ ร่ว่ ม เพื่่อ� ให้ท้ ราบถึึงข้อ้ มูลู การแจ้ง้ เตือื นภัยั ให้ไ้ ด้ม้ ีสี ิทิ ธิมิ ีสี ่ว่ นร่ว่ มในการดำำ�เนินิ งาน
ไม่ใ่ ช่ด่ ำ�ำ เนิินงานโดยหน่ว่ ยงานภาครัฐั เพียี งอย่า่ งเดีียว

จากการดำ�ำ เนิินการที่่�ผ่่านมาเป็็นที่่�ประจัักษ์์ส่่งผลให้้กรมทรััพยากรน้ำ�ำ�ได้้รัับรางวััลองค์์กรต้้นแบบด้้านสิิทธิิมนุุษยชน
ระดับั ชมเชย ตั้ง� แต่ป่ ีี พ.ศ. 2562 - 2564 ซึ่ง�่ สะท้อ้ นให้เ้ ห็น็ ว่า่ กรมทรัพั ยากรน้ำ��ำ ได้ป้ ฏิบิ ัตั ิงิ านตามภารกิจิ ในการบริหิ ารจัดั การทรัพั ยากรน้ำ�ำ�
ในพื้้�นที่่�รัับผิิดชอบโดยคำ�ำ นึึงถึึงหลัักสิิทธิิมนุุษยชนอย่่างยั่�งยืืน ที่่�ยึึดมั่่�นในหลัักศัักดิ์�ศรีีความเป็็นมนุุษย์์ โอกาสในการเข้้าถึึงทรััพยากร
ด้้วยสิิทธิิเสรีีภาพเท่่าเทีียมกััน และเพื่่�อให้้มีีกลไกการกำ�ำ กัับ ขัับเคลื่�อน ติิดตามประเมิินผลและมีีส่่วนร่่วมของทุุกหน่่วยงานในสัังกััด
ทั้้ง� หน่ว่ ยงานส่่วนกลางและหน่่วยงานระดับั พื้้�นที่่� (สำำ�นักั งานทรัพั ยากรน้ำำ�� ภาค 1-11) กรมทรัพั ยากรน้ำ��ำ ได้้แต่ง่ ตั้ง� คณะกรรมการกำำ�กัับ
ขัับเคลื่�อน และติิดตามการดำ�ำ เนิินงานด้า้ นสิทิ ธิมิ นุษุ ยชนของกรมทรััพยากรน้ำ��ำ รวมทั้้�งส่่งเสริิมให้ม้ ีีการสื่�อสาร อบรม จััดกิจิ กรรม KM
เพื่่�อสื่�อสารและทำ�ำ ความเข้้าใจด้้านสิิทธิิมนุุษยชนให้้กัับบุุคลากรทุุกระดัับ ตลอดจนเครืือข่่ายภาคประชาชน ผู้้�มีีส่่วนได้้ส่่วนเสีียในพื้้�นที่่�
ชนกลุ่�มน้้อย หรือื กลุ่�มชาติพิ ันั ธุ์� เพื่่�อรับั ทราบการดำ�ำ เนิินการด้า้ นสิทิ ธิิมนุุษยชน สิทิ ธิิในการเข้า้ ถึึงน้ำำ��ให้้สามารถเข้า้ ถึึงน้ำ��ำ อย่่างเป็น็ ธรรม
และยั่ง� ยืนื

ความสำ�ำ คัญั ของประเด็น็ สิทิ ธิิมนุุษยชนที่น�่ ำำ�ไปสู่ค�่ วามสำ�ำ เร็จ็ ขององค์ก์ ร

กรมทรััพยากรน้ำำ�� ตระหนัักว่่าการดำ�ำ เนิินงานขององค์์กรที่่�ประสบความสำำ�เร็็จต้้องอยู่�บนรากฐานของการมีีคุุณธรรม
และมนุุษยธรรม การยึึดมั่่�นและถืือปฏิิบััติิตามข้้อกำ�ำ หนดของหลัักสิิทธิิมนุุษยชน ในการขัับเคลื่�อนภารกิิจของกรมทรััพยากรน้ำำ��
เพื่่�อให้้การบริิหารจััดการน้ำำ��ในพื้้�นที่่�นอกเขตชลประทานเกิิดประสิิทธิิภาพ ประชาชนสามารถเข้้าถึึงน้ำำ��ได้้อย่่างทั่่�วถึึง เท่่าเทีียม
และเป็น็ ธรรม เกิดิ การยอมรับั ของประชาชนในพื้้น� ที่่� แก้ไ้ ขปััญหาภัยั แล้ง้ และอุทุ กภัยั อย่า่ งเป็น็ ระบบ และลดปััญหาข้อ้ ขัดั แย้ง้ ของประชาชน
ในพื้้�นที่่� โดยมีตี ัวั อย่า่ งการดำ�ำ เนิินการหลักั ที่่ส� ำำ�คััญ ดังั นี้้�

(1) การพััฒนาแหล่่งน้ำ��ำ ระบบกระจายน้ำ�ำ� ให้้ประชาชนในพื้้�นที่่�ถิ่�นทุุรกัันดารได้้เข้้าถึึงน้ำ��ำ อย่่างเท่่าเทีียมกัับพื้้�นที่่�อื่�น
และเพียี งพอ เกิิดความเป็็นธรรม

(2) การส่่งเสริิมสนัับสนุุนและให้้ความรู้�ในการบริิหารจััดการระบบประปาหมู่่�บ้้าน เพื่่�อให้้ประชาชนในพื้้�นที่่�นอกเขต
ชลประทานมีีน้ำ�ำ� ใช้้ในการอุปุ โภคบริโิ ภค ที่่�สะอาด ปลอดภัยั มีคี ุณุ ภาพได้้มาตรฐาน

(3) การกำำ�หนดให้ม้ ีีการรับั ฟัังความคิิดเห็็นของประชาชนภายใต้โ้ ครงการพััฒนาและอนุรุ ักั ษ์์ ฟื้�น้ ฟูแู หล่ง่ น้ำ�ำ� ซึ่่ง� เป็็นการสร้า้ ง
กลไกการมีสี ่ว่ นร่่วมตั้ง� แต่ข่ั้�นตอนสำำ�รวจ ออกแบบ ก่อ่ สร้า้ ง และการติดิ ตามหลัังก่่อสร้า้ ง เพื่่อ� สร้้างความรับั รู้� ความเข้้าใจของประชาชน
ในพื้้�นที่่�

เนื่่�องจากการดำ�ำ เนิินโครงการพััฒนาแหล่่งน้ำ��ำ อาจส่่งผลกระทบต่่อบุุคคล หรืือมีีกลุ่�มบุุคคลเสีียประโยชน์์ การเปิิดโอกาส
ให้ป้ ระชาชนเข้า้ ถึึงข้อ้ มูลู และมีสี ่ว่ นร่ว่ มวางแผนบริหิ ารจัดั การน้ำ�ำ� ในพื้้น� ที่่� ร่ว่ มคาดการณ์เ์ ตรียี มการรองรับั สถานการณ์์ วางแผนการใช้น้ ้ำ��ำ
ระหว่่างประชาชนและภาครััฐ เพื่่�อให้้มีีน้ำ��ำ เพีียงพอต่่อความต้้องการ ส่่งผลให้้สามารถลดปััญหาด้้านการสื่�อสารระหว่่างประชาชน
กัับหน่่วยงานภาครััฐ สร้้างความสััมพัันธ์์ที่่�ดีีกัับผู้้�มีีส่่วนได้้ส่่วนเสีีย ประชาชนเกิิดความไว้้วางใจและมีีความมั่ �นใจต่่อหน่่วยงานภาครััฐ
สามารถแก้้ไขปััญหาน้ำำ��ในพื้้�นที่่�ขาดแคลนน้ำ�ำ� ให้้กัับชุุมชนเพื่่�อการเกษตรอย่่างต่่อเนื่่�องและยั่�งยืืน ซึ่�่งถืือเป็็นผลสำ�ำ เร็็จในการขัับเคลื่�อน
ภารกิิจของกรมทรััพยากรน้ำำ�� สามารถแก้้ไขปััญหาการบริิหารจััดการน้ำำ��ในพื้้�นที่่�นอกเขตชลประทานได้้อย่่างมีีประสิิทธิิภาพ สอดคล้้อง
กับั เป้า้ หมายตามแผนแม่บ่ ทการบริหิ ารจัดั การทรัพั ยากรน้ำำ�� 20 ปีี เป้า้ หมายตามยุทุ ธศาสตร์ช์ าติทิ ี่่� 5 ด้า้ นการสร้า้ งการเติบิ โตบนคุณุ ภาพ
ชีีวิติ ที่่เ� ป็็นมิิตรต่อ่ สิ่ง� แวดล้อ้ ม และเป้้าหมายการพััฒนาที่่ย�ั่�งยืนื (SDGs) ซึ่่�งเป็็นการสร้้างความสมดุุลระหว่่างการใช้้ทรััพยากรธรรมชาติิ
และแนวทางที่่�เหมาะสม เพื่่�อขัับเคลื่�อนการเจริิญเติิบโตของประเทศ ควบคู่่�กัับการอนุุรัักษ์์ทรััพยากรธรรมชาติิ เพื่่�อประโยชน์์สููงสุุด
ของประเทศอย่่างยั่�งยืืนในทุุกมิิติิ และสอดคล้้องกัับแผนปฏิิบััติิการด้้านธุุรกิิจกัับสิิทธิิมนุุษยชน ระยะที่่� 1 (พ.ศ. 2562 - 2565)
ในประเด็็นชุุมชน ที่่�ดิิน ทรััพยากรธรรมชาติิและสิ่่�งแวดล้้อม และประเด็็นการลงทุุนระหว่่างประเทศ และบรรษััทข้้ามชาติิ
และแผนสิทิ ธิมิ นุุษยชนแห่่งชาติิ ฉบัับที่่� 4 ด้้านทรัพั ยากรธรรมชาติิและสิ่ง� แวดล้้อม และด้า้ นสิิทธิิ ชุมุ ชน วััฒนธรรม และศาสนา

32 รางวลั องค์กรต้นแบบด้านสิทธิมนษุ ยชน ปี 2565

ภาครฐั ส่วนราชการระดับกรมหรือเทยี บเทา่ คุุณชาย นครชััย

กรมส่่งเสริมิ วัฒั นธรรม อธิบิ ดีีกรมส่่งเสริมิ วััฒนธรรม

กรมส่่งเสริิมวััฒนธรรม ยึดึ หลััก
“สิิทธิมิ นุุษยชนและสิิทธิิทางวััฒนธรรม”
ควบคู่่�กัับการให้้ความสำำ�คััญที่่�ว่่า
“วััฒนธรรมเป็น็ ของประชาชน”
ในการปฏิบิ ััติิงาน และส่่งเสริิมกระบวนการ
มีสี ่่วนร่่วมกัับเครืือข่่ายทางวััฒนธรรม

ภารกิจิ ขององค์์กร

กรมส่ง่ เสริิมวััฒนธรรม (สวธ.) มีภี ารกิจิ เกี่�ยวกัับการส่่งเสริมิ สนัับสนุุน และบำ�ำ รุุงรักั ษาวััฒนธรรม โดยการศึึกษา
ค้น้ คว้า้ วิจิ ัยั ฟื้น�้ ฟูู อนุรุ ักั ษ์์ พัฒั นา เผยแพร่่ และส่ง่ เสริมิ หน่ว่ ยงานของรัฐั เอกชน และประชาชน ที่่ด� ำ�ำ เนินิ งานด้า้ นวัฒั นธรรม
รวมทั้้�งดำำ�เนิินการเกี่�ยวกัับการประสานงานและแลกเปลี่่�ยนด้้านวััฒนธรรม มุ่�งเน้้นการมีีส่่วนร่่วมของภาคประชาชน
ในการดำำ�เนิินงานทางวััฒนธรรม โดยมีีโครงการ/กิิจกรรมที่่�หลากหลาย และเหมาะสมกัับกลุ่�มเป้้าหมายที่่�ร่่วมดำำ�เนิินงาน
อาทิิ ศิิลปิินแห่ง่ ขาติิ ศิลิ ปิินพื้้�นบ้า้ น ศิลิ ปิินกลุ่�มชาติิพันั ธุ์� สภาวััฒนธรรมจัังหวัดั สภาวัฒั นธรรมอำำ�เภอ สภาวัฒั นธรรมตำำ�บล
สภาวััฒนธรรมเขตกรุุงเทพมหานคร เด็็กและเยาวชน เป็น็ ต้น้

แนวทางการดำ�ำ เนิินงานด้า้ นสิทิ ธิิมนุษุ ยชน

กรมส่่งเสริิมวััฒนธรรม ตระหนัักถึึงความสำำ�คััญของการเคารพซึ่�่งสิิทธิิมนุุษยชนให้้มีีความเท่่าเทีียมกััน
ให้้ความสำำ�คััญเรื่�องสิิทธิิทางวััฒนธรรม มีีการส่่งเสริิมให้้ชุุมชน ภาคประชาสัังคมจััดกิิจกรรมทางวััฒนธรรมได้้อย่่างอิิสระ
ไม่ม่ ีกี ารกีดี กันั ปิิดกั้้น� ซึ่ง�่ ต้อ้ งไม่ข่ ัดั ต่อ่ หลักั กฎหมายและศีลี ธรรมอันั ดีใี นการอยู่�ร่วมกันั รวมถึึง มีกี ฎหมายที่่อ� ยู่�ในความดูแู ล
รัับผิิดชอบหลัักและเป็็นกฎหมายที่่�แสดงเจตนารมณ์์ในการส่่งเสริิม สนัับสนุุนการดำ�ำ เนิินงานทางวััฒนธรรมอย่่างเท่่าเทีียม
ได้้แก่่ 1) พ.ร.บ. วััฒนธรรมแห่่งชาติิ พ.ศ. 2553 ซึ่่�งใน พ.ร.บ. นี้้�ได้้ให้้ความหมายของ “วััฒนธรรม” หมายความว่่า
วิิถีีการดำ�ำ เนิินชีีวิิต ความคิิด ความเชื่�อ ค่่านิิยม จารีีตประเพณีี พิิธีีกรรม และภููมิิปััญญา ซึ่่�งกลุ่�มชนและสัังคมได้้ร่่วม
สร้า้ งสรรค์์ สั่�งสม ปลูกู ฝััง สืืบทอด เรีียนรู้� ปรัับปรุงุ และเปลี่่ย� นแปลง เพื่่อ� ให้้เกิดิ ความเจริญิ งอกงาม ทั้้ง� ด้า้ นจิติ ใจและวััตถุุ
อย่่างสัันติิสุุขและยั่�งยืืน และ 2) พ.ร.บ. ส่่งเสริิมและรัักษามรดกภููมิปิ ััญญาทางวััฒนธรรม พ.ศ. 2559 เช่่น กรมฯ มีีหน้้าที่่�
เสนอมาตรการส่่งเสริิมและรัักษามรดกภููมิิปััญญาทางวััฒนธรรม รวมทั้้�งแนวทางความร่่วมมืือระหว่่างชุุมชนที่่�มีีมรดก
ภููมิิปััญญาทางวััฒนธรรมต่่อคณะกรรมการส่่งเสริิมและรัักษามรดกภููมิิปััญญาทางวััฒนธรรม ส่่งเสริิมและสนัับสนุุนให้้
มีีเครืือข่่ายความร่่วมมืือระหว่่างหน่่วยงานของรััฐหรืือเอกชนที่่�เกี่�ยวข้้อง เพื่่�อการส่่งเสริิมและรัักษามรดกภููมิิปััญญา
ทางวััฒนธรรมทั้้�งในประเทศและต่า่ งประเทศ และส่่งเสริิมให้ม้ ีีการสืืบทอดมรดกภูมู ิิปััญญาทางวััฒนธรรม

กระบวนการดำ�ำ เนินิ งานเพื่�่อส่่งเสริมิ ให้้ภาคประชาชนมีีส่่วนร่่วมในการดำ�ำ เนินิ งานวัฒั นธรรม คืือ
1. การแสวงหาความร่่วมมืือกัับเครืือข่่ายทางวััฒนธรรมทั่่�วประเทศ ในหลากหลายรููปแบบตามความเหมาะสม
เช่่น การเปิิดรัับสมััครให้้ประชาชนทุุกภาคส่่วนมาจดแจ้้งเป็็นเครืือข่่ายวััฒนธรรม ผ่่านช่่องทางของกรมส่่งเสริิมวััฒนธรรม

Human Rights Awards 2022 33

และสำำ�นักั งานวัฒั นธรรมจังั หวัดั ทั่่ว� ประเทศ การเปิดิ รับั สมัคั รให้เ้ ด็ก็ และเยาวชน ศิลิ ปินิ พื้้น� บ้า้ น ศิลิ ปินิ กลุ่�มชาติพิ ันั ธุ์� สามารถ
เข้้าร่ว่ มกิจิ กรรมการประกวดศิลิ ปะการแสดงพื้้�นบ้้านผ่่านทางระบบ Online การเชิิญศิลิ ปิินพื้้น� บ้้าน ศิลิ ปิินกลุ่�มชาติิพัันธุ์�
ให้ร้ ่่วมบันั ทึึกเทปโทรทัศั น์์เพื่่�อเผยแพร่ผ่ ่่านทาง Youtube ช่อ่ งสถานีวี ัฒั นธรรม เป็็นต้น้

2. ส่่งเสริิมสนัับสนุุนการดำำ�เนิินงานวััฒนธรรม เช่่น สนัับสนุุนงบประมาณ จััดเวทีีเสวนา จััดงานมหกรรม
วัฒั นธรรม จัดั ตลาดวัฒั นธรรม จัดั ถนนสายวัฒั นธรรม สนับั สนุนุ พัฒั นาศักั ยภาพชุมุ ชนท่อ่ งเที่่ย� วทางวัฒั นธรรม แหล่ง่ เรียี นรู้�
ทางวััฒนธรรม และเปิดิ บ้้านศิลิ ปินิ แห่่งชาติิ เป็น็ ต้้น

3. รวบรวบและจััดทำำ�ฐานข้้อมููลวััฒนธรรม เผยแพร่่ ประชาสััมพัันธ์์ผ่่านทางเว็็บไชต์์กรมส่่งเสริิมวััฒนธรรม
และสื่�อออนไลน์์ต่่าง ๆ

บุคุ ลากรกรมส่ง่ เสริมิ วัฒั นธรรม ยึึดแนวทางการดำ�ำ เนินิ งานร่ว่ มกับั เครืือข่่ายทางวัฒั นธรรม คือื
DCP’s HUMAN RIGHTS MODEL ดัังนี้้�
Do : สร้้างการมีสี ่่วนร่่วม สร้า้ งความรู้� สร้า้ งความเข้้าใจ สร้้างการยอมรับั และสร้้างความเคารพ
Don’t : ไม่่ปิิดกั้้�น ไม่่มีอี คติิ ไม่่แบ่่งแยก และไม่แ่ ทรกแซง

ความสำำ�คัญั ของประเด็น็ สิทิ ธิิมนุุษยชนที่น่� ำำ�ไปสู่ค�่ วามสำ�ำ เร็จ็ ขององค์ก์ ร

กรมส่่งเสริิมวััฒนธรรม นำ�ำ ปรััชญาที่่�ว่่าวััฒนธรรมเป็็นของประชาชน ซึ่�่งจะบรรลุุผลได้้ดีียิ่�งต้้องให้้ประชาชน
ผู้�เป็น็ เจ้า้ ของวัฒั นธรรมเข้า้ มามีสี ่ว่ นร่ว่ มรับั ผิดิ ชอบดำำ�เนินิ งานวัฒั นธรรมอย่า่ งมีบี ทบาทสำำ�คัญั เนื่่อ� งจากประชาชนคือื เจ้า้ ของ
วัฒั นธรรม เจ้า้ ของย่อ่ มมีคี วามรู้�ความเข้า้ ใจ และเห็น็ ความสำำ�คัญั ของวัฒั นธรรมมากกว่า่ คนที่่ไ� ม่ใ่ ช่เ่ จ้า้ ของวัฒั นธรรมปรัชั ญา
ข้า้ งต้น้ จึึงเป็น็ แนวทางที่่ส� ำำ�คััญของการดำำ�เนิินงานในกรมส่่งเสริมิ วัฒั นธรรม ควบคู่�ไปกับั การให้ค้ วามสำำ�คััญกับั การเคารพ
ในสิิทธิิมนุุษยชน ตระหนัักถึึงสิิทธิิทางวััฒนธรรม ที่่�ทุุกกลุ่�มชน ทุุกภููมิิภาคต่่างมีีวิิถีีชีีวิิต ความเชื่่�อ และการแสดงออก
ทางวัฒั นธรรมแตกต่า่ งกันั มีีเสรีีภาพในการใช้ภ้ าษา การแต่ง่ กาย การปฏิิบัตั ิติ นตามประเพณีวี ัฒั นธรรมของตนเอง ปฏิบิ ััติิ
ตามความเชื่�อทางศาสนา การแสดงทางศิิลปะ วััฒนธรรม บัันเทิิง ซึ่่�งต้้องไม่่ขััดต่่อหลัักกฎหมายและศีีลธรรมอัันดีี
ในการอยู่่�ร่วมกััน กรมฯ มีีโครงการ และกิิจกรรมที่่�ยึึดหลัักการส่่งเสริิม สนัับสนุุน สร้้างมีีส่่วนร่่วมในการขัับเคลื่�อนงาน
วััฒนธรรมให้้กัับทุุกภาคส่่วน ทุุกพื้้�นที่่� ไม่่มีีการแบ่่งแยก สร้้างความรู้� ความเข้้าใจ เคารพในความแตกต่่างหลากหลาย
ทางวัฒั นธรรมของทุกุ กลุ่�มชน ทุกุ ภูมู ิภิ าค และเห็น็ ความแตกต่า่ งเป็น็ สิ่ง� สวยงาม ทำำ�ให้ป้ ระเทศไทยมีที ุนุ ทางศิลิ ปวัฒั นธรรม
ที่่�ร่ำ�ำ�รวยและหลากหลาย

การขัับเคลื่�อนประเด็็นด้้านสิิทธิิมนุุษยชนของกรมส่่งเสริิมวััฒนธรรมจนนำ�ำ ไปสู่่�ความสำำ�เร็็จในการดำ�ำ เนิินงาน
วััฒนธรรมร่่วมกัับเครืือข่่ายวััฒนธรรมทั่่�วประเทศ เกิิดจากการขัับเคลื่�อนของคนในองค์์กรทุุกระดัับ ตั้�งแต่่ผู้�บริิหาร
และผู้้�ปฏิิบััติิที่่�มีีเป้้าหมายการดำำ�เนิินงานวััฒนธรรมโดยไม่่มีีอคติิ ไม่่แบ่่งแยก และให้้ความเคารพในสิิทธิิมนุุษยชน
สิิทธิิทางวััฒนธรรมร่่วมกััน รวมทั้้�งการมีีทััศนติิตที่่�ดีีต่่อการทำ�ำ งานกัับเครืือข่่ายในทุุกมิิติิ การไม่่มีีอคติิกัับเครืือข่่ายทุุกกลุ่�ม
ทุุกวััย ทุุกเพศสภาวะ การเปิิดกว้้างในการทำ�ำ งานร่่วมกัับเครืือข่่าย การมีีจิิตบริิการ และการน้้อมนำำ�แนวคิิดปรััชญา
เศรษฐกิิจพอเพีียงของพระบาทสมเด็็จพระมหาชนกาธิิเบศร มหาภููมิิพลอดุุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิิตร มาปรัับใช้้
โดยส่ง่ เสริมิ สนับั สนุนุ ให้้พื้้น� ที่่� หรืือเครือื ข่า่ ยที่่�มีีรากฐานทางวัฒั นธรรมหรืือทรัพั ยากรทุนุ ทางวััฒนธรรม มีีการดำ�ำ เนินิ งาน
ทางวัฒั นธรรมเพื่่อ� ถ่า่ ยทอด สืบื สาน พัฒั นา ต่อ่ ยอดไปสู่่�รุ่่�น ต่อ่ รุ่�นจนเข้ม้ แข็ง็ เติบิ โตกลายเป็น็ วัฒั นธรรมพื้้น� ฐานหรือื เอกลักั ษณ์์
เฉพาะของชุุมชน ถือื เป็น็ การใช้้ “พลัังทางสังั คม” ขัับเคลื่�อนกระบวนการพััฒนาในรูปู ของกลุ่�ม เครืือข่่าย หรืือประชาสังั คม
กล่่าวคือื เป็น็ การผนึึกกำำ�ลังั ทุกุ ฝ่่าย ในลักั ษณะ “พหุภุ าคี”ี ประกอบด้ว้ ยภาครัฐั ภาคเอกชน และภาคประชาชน นำำ�ชุุมชน
ไปสู่่�การพัฒั นาแบบยั่�งยืืน

34 รางวลั องคก์ รตน้ แบบดา้ นสิทธิมนุษยชน ปี 2565

ภาครัฐ ส่วนราชการระดบั กรมหรือเทียบเทา่ คุณุ ลวรณ แสงสนิิท

กรมสรรพากร อธิิบดีีกรมสรรพากร

กรมสรรพากรเป็น็ องค์ก์ รที่่เ� คารพสิิทธิิ เสรีภี าพ
และความเท่่าเทียี ม และยัังสนับั สนุนุ ให้้หน่่วยงานต่่าง ๆ
เคารพสิิทธิมิ นุษุ ยชนผ่่านมาตรการภาษีีต่่าง ๆ
เพื่่�อลดความเหลื่�อ่ มล้ำำ��ทางรายได้้ สนัับสนุนุ สัังคม
และส่่งเสริมิ การพััฒนาทางเศรษฐกิิจ

ภารกิจิ ขององค์์กร
กรมสรรพากร มีีพัันธกิิจในการจััดเก็็บรายได้้ภาษีีอากรยกระดัับการให้้บริิการและ

สร้้างความสมััครใจในการเสีียภาษีี รวมถึึงเสนอนโยบายทางภาษีีอากรต่่อกระทรวงการคลััง
เพื่่�อเป็็นกลไกในการพััฒนาเศรษฐกิจิ และสังั คม เพื่่�อประโยชน์ต์ ่อ่ การบริิหารประเทศ อย่า่ งทั่่ว� ถึึง
และเป็น็ ธรรม

การดำำ�เนิินงานด้า้ นสิิทธิิมนุษุ ยชน
กรมสรรพากรมีีการดำำ�เนินิ งานด้า้ นสิิทธิิมนุษุ ยชน ประกอบไปด้้วย 2 มิติ ิิ ดัังนี้้�
1. มิิติิการดำำ�เนิินการที่่�ส่่งเสริิมสิิทธิิมนุุษยชนภายในองค์์กร ผ่่านยุุทธศาสตร์์

ด้า้ นการเสริมิ สร้้างธรรมาภิบิ าลและสภาพแวดล้อ้ มการทำ�ำ งานในองค์ก์ ร โดยได้้ประกาศนโยบาย
ด้้านสิิทธิิมนุุษยชน ซึ่่�งผู้�บริิหารและบุุคลากรทุุกระดัับต้้องให้้ความเคารพและปฏิิบััติิตามหลััก
สิิทธิิมนุุษยชนอย่่างเท่่าเทีียม ปราศจากการเลืือกปฏิิบััติิ หลีีกเลี่�ยงการกระทำำ�ที่่�เป็็นการละเมิิด
สิิทธิิมนุุษยชน รวมถึึงสนัับสนุุนส่่งเสริิมสิิทธิิมนุุษยชนในองค์์กรอย่่างต่่อเนื่่�องและยั่�งยืืนภายใต้้
หลัักธรรมาภิบิ าล นอกจากนี้้� ภายใต้ก้ ลยุทุ ธ์์ D2RIVE ในส่่วนของตััว V : Value มีีการดำ�ำ เนินิ การ
โดยการขับั เคลื่อ� นผ่า่ นโครงการสรรพากรคุณุ ธรรม เพื่่อ� ปลูกู จิติ สำ�ำ นึึก ความรับั ผิดิ ชอบ และมุ่�งเน้น้
การปฏิิบััติิงานด้้วยความโปร่ง่ ใส ยุตุ ิิธรรม และตรวจสอบได้้

Human Rights Awards 2022 35

2. มิติ ิกิ ารส่ง่ เสริมิ และสนับั สนุนุ สิทิ ธิมิ นุษุ ยชนแก่อ่ งค์ก์ รอื่น� ๆ ผ่า่ นมาตรการทางภาษีตี ่า่ ง ๆ
อัันเป็็นการส่่งเสริิมสิิทธิิมนุุษยชนทั้้�ง 10 ด้้าน ตามแผนสิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ ฉบัับที่่� 4
โดยเฉพาะในด้้านเศรษฐกิิจและสัังคม ที่่�มีีเป้้าหมายเพื่่�อลดความเหลื่�อมล้ำ�ำ�ทางรายได้้
พััฒนาเศรษฐกิิจพร้้อมกระจายรายได้้ที่่�เป็็นธรรม เช่่น มาตรการภาษีีเพื่่�อสนัับสนุุนวิิสาหกิิจ
เพื่่อ� สังั คม ที่่ช� ่ว่ ยส่ง่ เสริมิ การจ้า้ งงานในท้อ้ งถิ่น� สร้า้ งความเข้ม้ แข็ง็ ในเศรษฐกิจิ ฐานรากของประเทศ
สร้้างความมั่�นคงและยั่�งยืืนให้้กัับชุุมชนและสัังคม การลดอััตราภาษีี SME มาตรการภาษีี
เพื่่�อส่่งเสริิมการออมและการลงทุุน การยกเว้้นเงิินได้้ให้้แก่่ผู้้�สููงอายุุและผู้้�พิิการ การให้้
สิิทธิิประโยชน์์ในการนำ�ำ รายจ่่ายที่่�ทุุกภาคส่่วนได้้มีีส่่วนร่่วมในการช่่วยสนัับสนุุนสัังคมมาเป็็น
รายจ่่ายทางภาษีี หรืือการส่่งเสริิมคุุณภาพชีีวิิต โดยการเพิ่่�มค่่าลดหย่่อนและค่่าใช้้จ่่ายในการ
เสีียภาษีเี งินิ ได้้บุคุ คลธรรมดา เป็น็ ต้น้
ความสำ�ำ คัญั ของประเด็น็ สิทิ ธิิมนุุษยชนที่น่� ำ�ำ ไปสู่ค่� วามสำ�ำ เร็็จขององค์ก์ ร

การที่่�กรมสรรพากร ได้้นำ�ำ หลัักสิิทธิิมนุุษยชนมาขัับเคลื่�อนการดำ�ำ เนิินงานนั้้�น ช่่วยสร้้าง
ความโปร่่งใส เป็็นธรรม และทำำ�ให้้องค์์กรสามารถบรรลุุพัันธกิิจ “จััดเก็็บภาษีีตรงเป้้า นโยบาย
ตรงกลุ่�ม และบริิการตรงใจ” การคำ�ำ นึึงถึึงความเท่่าเทีียมกัับทุุกกลุ่�ม และเปิิดโอกาสให้้องค์์กร
ภาครััฐ ภาคเอกชน และประชาชนเข้้ามามีีส่่วนร่่วมในการกำำ�หนดนโยบายภาษีีต่่าง ๆ ทำ�ำ ให้้
กรมสรรพากรจัดั เก็บ็ ภาษีไี ด้เ้ กินิ กว่า่ ประมาณการและได้ร้ ับั คะแนนความพึึงพอใจในการใช้บ้ ริกิ าร
มากกว่่าร้อ้ ยละ 89 ซึ่่�งถืือเป็น็ ความสำ�ำ เร็จ็ ขององค์์กร

36 รางวลั องค์กรตน้ แบบด้านสิทธมิ นษุ ยชน ปี 2565 วัตงรึ่ คลกาสพาภสุ ดชุ นใ งน่ หแาตะลแอช่ื มอร้ พ รก์คง
)BM 2 า่วกาต่ ่มไ์ลฟไดานขะล

ภาครฐั ส่วนราชการระดับกรมหรอื เทียบเทา่ ผู้้�ช่่วยศาสตราจารย์์ ดร.ศิิริดิ า บุรุ ชาติิ

สถาบัันทดสอบทางการศึึกษาแห่ง่ ชาติิ ผู้้�อำำ�นวยการสถาบัันทดสอบทางการศึึกษาแห่่งชาติิ
(องค์์การมหาชน)
(องค์ก์ ารมหาชน)
สทศ. เป็น็ หน่่วยงานกลาง มุ่่�งมั่่น� สร้้างสรรค์์
ระบบและให้้บริกิ าร “การทดสอบทางวิิชาการ วิชิ าชีพี
และระดัับชาติิ” ตามมาตรฐานสากล ผสานหลััก
“สิิทธิมิ นุษุ ยชน” ให้้ทุุกภาคส่่วนเข้้าถึงึ การทดสอบ
ภายใต้้มาตรฐานเดีียวกันั ทั้้ง� ประเทศ

ภารกิิจขององค์ก์ ร ติ าชรบุ าดริ ศิ .รด ์ยราจารตสาศยวช่ ู้ผ

จััด ก าร สถาบัันทดสอบทางการศึึกษาแห่่งชาติิ จ(ัอัยงคพ์ั์กัฒารนมาหาแชลน)ะน)ชใ(าหสห้้บมทรรศาิกิก.์ค)างมอรี(ีภทติ าาาชรงงกห่กิแิจาาใษรนกปศึ กรราากะรงเบามทิรบิินิหอผสาดลรทนับาถสรากยวน
และดำำ�เนิินการเกี่�ยวกัับการศึึกษา วิิ
ทางการศึึกษาและทดสอบทางการศึึกษาอย่่างต่่อเนื่่�อง รวมทั้้�งเป็็นศููนย์์กลางความร่่วมมืือด้้านการทดสอบ
ทางการศึึกษาในระดัับชาติิและระดัับนานาชาติิ โดยมีีหน้้าที่่�และอำำ�นาจหลัักในการจััดทำ�ำ ระบบ
วิิธีีการทดสอบและพััฒนาเครื่�องมืือวััดและประเมิินผลตามมาตรฐานการศึึกษา ดำำ�เนิินการเกี่�ยวกัับ
การประเมิินผลการจััดการทดสอบทางการศึึกษาระดัับชาติิตลอดจนให้้ความร่่วมมืือและสนัับสนุุน
การทดสอบทั้้�งในระดัับเขตพื้้�นที่่�การศึึกษาและสถานศึึกษา บริิการสอบวััดความรู้�ความสามารถและ
สอบวััดมาตรฐานวิิชาการและวิิชาชีีพ เพื่่�อนำ�ำ ผลไปใช้้เป็็นส่่วนหนึ่่�งในการเทีียบระดัับและการเทีียบโอน
ผลการเรีียนที่่�มาจากการศึึกษาในระบบเดีียวกัันหรืือการศึึกษาต่่างระบบ ศึึกษาวิิจััย และเผยแพร่่
นวััตกรรม เทคนิิคการวััดและประเมิินผลทางการศึึกษา เป็็นศููนย์์กลางข้้อมููลการทดสอบทางการศึึกษา
สนับั สนุุน และให้บ้ ริิการผลการทดสอบแก่่หน่่วยงานต่่าง ๆ ทั้้�งในประเทศและต่า่ งประเทศ พัฒั นาและ
ส่่งเสริิมวิิชาการด้้านการทดสอบและประเมิินผลทางการศึึกษา พััฒนาบุุคลากรด้้านการทดสอบและ
ประเมิินผล ด้้านการติิดตามและประเมิินผลคุุณภาพบััณฑิิต และให้้การรัับรองมาตรฐานของระบบ
วิธิ ีกี าร เครื่�องมือื วัดั ของหน่่วยงานการประเมิินผลและทดสอบทางการศึึกษา

การดำำ�เนินิ งานด้า้ นสิทิ ธิมิ นุุษยชน
สทศ. จััดทำำ�ภารกิิจโดยเฉพาะด้้าน “การวััดและประเมิินผลทางการศึึกษาระดัับชาติิ”

โดยคำ�ำ นึึงถึึงสิิทธิิมนุุษยชนในทุุกกิิจกรรม เริ่�มตั้�งแต่่การจััดทำำ�แผนการปฏิิบััติิงานประจำ�ำ ปีี การนำ�ำ แผน
ไปปฏิบิ ัตั ิิ การติดิ ตามผลการปฏิิบัตั ิงิ านตามแผน ซึ่�ง่ กิิจกรรมด้า้ นสิทิ ธิมิ นุษุ ยชนของ สทศ. แบ่ง่ ออกเป็็น
2 ส่่วนใหญ่่ ๆ คืือ ส่่วนที่่� 1 สิิทธิิมนุุษยชนภายในองค์์กร (บุุคลากร) และส่่วนที่่� 2 สิิทธิิมนุุษยชน

Human Rights Awards 2022 37

ภายนอกองค์์กร (ผู้้�รัับบริิการ) โดยมีีกิิจกรรมที่่�ได้้ดำำ�เนิินการ 1) กิิจกรรมส่่งเสริิมความรู้�ความเข้้าใจ
ด้้านสิิทธิิมนุุษยชนให้้กัับบุุคลากรของ สทศ. ซึ่่�งจััดอบรมภาคทั้้�งทฤษฎีี และเชิิงปฏิิบััติิการ ให้้สิิทธิิ
ในการศึึกษาตามหลักั สูตู รของหน่ว่ ยงานภายนอก 2) กิจิ กรรมการนำำ�ความรู้้�ด้า้ นสิทิ ธิมิ นุษุ ยชนไปสู่่�วิถิ ีชี ีวี ิติ
และการปฏิิบััติิงาน ซึ่่�งจะสร้้างความเข้้าใจและการประยุุกต์์ใช้้หลัักการด้้านสิิทธิิมนุุษยชนในภาคปฏิิบััติิ
3) กิจิ กรรมการทดสอบทางการศึึกษาระดัับชาติิ ขั้น� พื้้�นฐาน (O-NET) ซึ่ง�่ จัดั สอบให้้กับั เด็ก็ และเยาวชน
ทั้้ง� เด็ก็ ปกติแิ ละเด็ก็ พิเิ ศษ รวมทั้้ง� จัดั สอบกรณีพี ิเิ ศษเหตุสุ ุดุ วิสิ ัยั ให้ก้ ับั ผู้�พลาดโอกาสในการสอบรอบปกติิ
4) กิจิ กรรมการทดสอบทางการศึึกษาระดัับชาติดิ ้้านการศึึกษานอกระบบโรงเรีียน (N-NET) ซึ่�ง่ จััดสอบ
ให้บ้ ุุคคลที่่�อยู่�นอกระบบการศึึกษารวมถึึงผู้้�ด้้อยโอกาสและผู้�ต้้องขััง 5) กิิจกรรมการทดสอบ
ทางการศึึกษาระดัับชาติดิ ้า้ นอิิสลามศึึกษา (I-NET) และด้้านพระพุุทธศาสนา (B-NET) ซึ่�ง่ จัดั สอบให้้กัับ
บุคุ คลที่่ศ� ึึกษาด้า้ นศาสนา และ 6) กิจิ กรรมการทดสอบทางการศึึกษาระดับั ชาติดิ ้า้ นอาชีวี ศึึกษา (V-NET)
ซึ่่ง� จััดสอบให้้กัับบุุคคลที่่ศ� ึึกษาสายอาชีีพ เป็็นต้้น โดยกิิจกรรมข้้างต้น้ ครอบคลุุมถึึงกลุ่�มเด็็กและเยาวชน
ผู้้�พิิการ สตรีี แรงงานต่่างด้้าว คนเร่ร่ ่่อน คนไร้ร้ ััฐ กลุ่�มชาติิพัันธุ์� ผู้�ยากไร้้ รวมถึึงกลุ่�มที่่�มีคี วามหลากหลาย
ทางเพศด้้วยแล้ว้
ความสำ�ำ คัญั ของประเด็น็ สิทิ ธิมิ นุุษยชนที่น่� ำำ�ไปสู่ค�่ วามสำ�ำ เร็็จขององค์์กร

สิิทธิิมนุุษยชนเป็็น “หลัักการและการปฏิิบััติิ” ที่่�ติิดตััวมนุุษย์์มาตั้�งแต่่กำ�ำ เนิิดและถููกรัับรอง
โดยกฎหมาย ซึ่่�งเป็็นที่่�ยอมรัับกัันในระดัับสากล ดัังนั้้�น สทศ. จึึงให้้ความสำ�ำ คััญกัับการปฏิิบััติิภารกิิจ
ภายใต้ห้ ลักั สิทิ ธิมิ นุษุ ยชน อันั เป็น็ ส่ว่ นสำำ�คัญั ที่่น� ำ�ำ ไปสู่่�ความสำ�ำ เร็จ็ ขององค์ก์ ร กล่า่ วคือื สทศ. สร้า้ งพื้้น� ฐาน
ความตระหนัักรู้�ให้้กัับบุุคลากรเพื่่�อนำำ�ไปสู่่�การใช้้ชีีวิิตและการปฏิิบััติิงานที่่�คำำ�นึึงถึึงสิิทธิิมนุุษยชน
ในทุุกกระบวนการคิิด ส่่งผลให้้สามารถสร้้างแผนปฏิิบััติิงานและกิิจกรรมขององค์์กรที่่�มีีสิิทธิิมนุุษยชน
สอดแทรกอยู่่�ด้้วย ทำ�ำ ให้้สิิทธิิมนุุษยชนของผู้้�รัับบริิการได้้รัับการรัับรองและคุ้�มครองผ่่านแผนงานและ
กิิจกรรมของ สทศ. ไปด้้วยเช่่นกััน โดยส่่วนหนึ่่�งสามารถวััดและประเมิินผลได้้จากผลการสำ�ำ รวจ
ความพึึงพอใจ และการประเมินิ องค์ก์ รจากหน่ว่ ยงานภายนอกที่่�มีคี วามเป็็นกลาง ซึ่่�งมีีองค์ป์ ระกอบ
ของการสำำ�รวจและการประเมิินที่่�รัับฟัังความคิิดเห็็นของผู้้�รัับบริิการและผู้้�มีีส่่วนได้้เสีียต่่าง ๆ ของ สทศ.
ฉะนั้้�น ประเด็็นสิิทธิิมนุุษยชนจึึงมีีความสำำ�คััญยิ่่�งที่่�นำำ�ไปสู่่�ความสำำ�เร็็จของ สทศ. ในมิิติิ
ด้้านสิิทธิิมนุุษยชน และในมิิติิอื่�น ๆ ด้้วยเช่่นกััน นอกจากนี้้� การปฏิิบััติิงานที่่�มีีประเด็็นสิิทธิิมนุุษยชน
ยัังนำำ�พา สทศ. และประเทศไทยไปสู่่�มาตรฐานที่่�เป็็นสากลขึ้�้นด้้วย โดยถืือว่่าเป็็นส่่วนหนึ่่�งที่่�ได้้ปฏิิบััติิ
ตามหลัักเกณฑ์ส์ ากล เช่่น อนุสุ ััญญาที่่�เกี่ย� วกับั สิิทธิขิ องเด็ก็ สิิทธิิของผู้้�พิิการ การไม่เ่ ลืือกปฏิบิ ััติิต่่อสตรีี
ในทุกุ รูปู แบบ รวมถึึงสิิทธิพิ ื้้น� ฐานของผู้�ต้อ้ งขััง เป็น็ ต้น้

38 รางวลั องคก์ รตน้ แบบดา้ นสิทธิมนุษยชน ปี 2565

ภาครฐั ส่วนราชการระดบั จงั หวัด ดร. สมศัักดิ์์� จังั ตระกุุล

จัังหวััดขอนแก่น่ ผู้�ว้ ่่าราชการจังั หวััดขอนแก่่น

จัังหวัดั ขอนแก่่น เป็น็ เมืือง Smart City
มีกี ารพััฒนาเมืืองไปอย่่างรวดเร็็วในหลายมิติ ิิ
การนำำ�หลักั สิิทธิมิ นุษุ ยชนตามหลักั สากลมาเป็น็ แนวทางหลักั
ในการปฏิบิ ัตั ิริ าชการ จะช่่วยเสริิมสร้้างความเชื่อ�่ มั่่น�
ให้้กับั ประชาชน นำำ�ไปสู่่�การพััฒนาอย่่างยั่่ง� ยืืนและให้้ประชาชน
มีีคุณุ ภาพชีวี ิิตที่่ด� ีขี ึ้้น� ทัดั เทีียมอารยประเทศอย่่างแน่่นอน

ภารกิิจขององค์์กร

การบริหิ ารราชการของจังั หวัดั ขอนแก่น่ เป็น็ ไปเพื่่อ� ประโยชน์ส์ ุขุ ของประชาชน เกิดิ ผลสัมั ฤทธิ์์ต� ่อ่ ภารกิจิ
ของรััฐและการตอบสนองความต้้องการของประชาชน ภายใต้ว้ ิสิ ััยทััศน์์

“มหานครน่า่ อยู่� มุ่�งสู่�เมืืองนวัตั กรรม ศููนย์ก์ ลางเชื่�อมโยงอนุุภููมิภิ าคลุ่�มน้ำำ��โขง” โดยมีีภารกิิจ
(1) นำ�ำ ภารกิิจของรััฐและนโยบายของรััฐบาลไปปฏิบิ ัตั ิใิ ห้เ้ กิดิ ผลสัมั ฤทธิ์์�
(2) ดููแลให้้มีีการปฏิิบััติิและบัังคัับการให้้เป็็นไปตามกฎหมายเพื่่�อให้้เกิิดความสงบเรีียบร้้อยและ
เป็น็ ธรรมในสัังคม
(3) จััดให้้มีีการคุ้�มครอง ป้้องกััน ส่่งเสริิม และช่่วยเหลืือประชาชนและชุุมชนที่่�ด้้อยโอกาสเพื่่�อให้้
ได้้รับั ความเป็น็ ธรรมทั้้�งด้้านเศรษฐกิจิ และสังั คมในการดำำ�รงชีวี ิติ อย่่างพอเพีียง
(4) จัดั ให้้มีีการบริิการภาครัฐั เพื่่อ� ให้ป้ ระชาชนสามารถเข้า้ ถึึงได้อ้ ย่่างเสมอหน้้า รวดเร็็ว และมีีคุณุ ภาพ
(5) จััดให้้มีีการส่่งเสริิม อุุดหนุุน และสนัับสนุุนองค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่�นเพื่่�อให้้สามารถดำำ�เนิินการ
ตามอำำ�นาจและหน้า้ ที่่ข� ององค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น� และให้ม้ ีขี ีดี ความสามารถพร้อ้ มที่่จ� ะดำำ�เนินิ การตามภารกิจิ
ที่่�ได้้รับั การถ่่ายโอนจากกระทรวง ทบวง กรม
(6) ปฏิบิ ัตั ิหิ น้า้ ที่่อ�ื่น� ตามที่่ค� ณะรัฐั มนตรีกี ระทรวง ทบวง กรม หรือื หน่ว่ ยงานอื่น� ของรัฐั มอบหมาย หรือื
ที่่ม� ีีกฎหมายกำ�ำ หนด

การดำำ�เนินิ งานด้า้ นสิทิ ธิมิ นุุษยชน

จังั หวัดั ขอนแก่น่ เป็น็ เมือื ง Smart City มีเี ทคโนโลยีที ี่่ท� ันั สมัยั และการเจริญิ เติบิ โตของเมือื งอย่า่ งรวดเร็ว็
มีกี ลุ่�มประชากรจำ�ำ นวนมากที่่เ� ป็็นกลุ่�มเปราะบางได้้รัับผลกระทบเกิดิ ปััญหาความเหลื่อ� มล้ำ�ำ� จึึงได้ก้ ำ�ำ หนดทิศิ ทาง
การขัับเคลื่�อนงานด้้านสิิทธิิมนุุษยชน ตามเป้้าหมาย: มหานครน่่าอยู่� มุ่�งสู่�การเคารพสิิทธิิมนุุษยชน และเข้้าถึึง

Human Rights Awards 2022 39

สิิทธิิอย่่างเสมอภาค โดยมุ่�งสู่�ความเป็็นเลิิศด้้านการพััฒนาคุุณภาพการบริิหารจััดการภาครััฐ การบริิการภาครััฐ
และการบริหิ ารราชการแบบมีสี ่ว่ นร่ว่ ม ภายใต้ก้ รอบแนวคิดิ ของการเป็น็ ระบบราชการ 4.0 ที่่ม�ุ่�งเน้น้ ระบบราชการ
ที่่�เปิิดกว้้างและเชื่�อมโยงกััน ยึึดประชาชนเป็็นศููนย์์กลาง และมีีขีีดสมรรถนะสููงและทัันสมััย ควบคู่�ไปกัับ
การขับั เคลื่อ� นงานด้า้ นการส่ง่ เสริมิ และคุ้�มครองสิทิ ธิมิ นุษุ ยชน โดยนำ�ำ เทคโนโลยีดี ิจิ ิทิ ัลั มาพัฒั นาระบบการทำ�ำ งาน
ยกระดัับมาตรฐานการบริิหารจััดการของจัังหวััด เพื่่�อปรัับปรุุงผลผลิิตและบริิการ ส่่งเสริิมสนัับสนุุนการสร้้าง
นวััตกรรมการบริิการเพื่่�อตอบสนองต่่อความต้้องการ ความคาดหวัังของผู้้�รัับบริิการและผู้้�มีีส่่วนได้้ส่่วนเสีีย
อย่่างมีีประสิิทธิิภาพ เกิิดประสิิทธิิผลสููงสุุด ส่่งเสริิมให้้ประชาชนเข้้าถึึงสิิทธิิ เสรีีภาพ ที่่�จำำ�เป็็นขั้้�นพื้้�นฐาน
ที่่ค� นทุกุ คนพึึงได้ร้ ับั อย่า่ งเสมอภาคและเป็น็ ธรรม เพื่่อ� ให้ก้ ารละเมิดิ สิทิ ธิมิ นุษุ ยชนลดลง โดยขับั เคลื่อ� นสิทิ ธิมิ นุษุ ยชน
อย่่างเป็็นระบบ โดยจัังหวััดขอนแก่่นได้้ประกาศเจตนารมณ์์ด้้านการส่่งเสริิมและคุ้�มครองสิิทธิิมนุุษยชน
ให้ก้ ับั ทุกุ ภาคส่ว่ นรับั ทราบและถือื ปฏิบิ ัตั ิิ ขับั เคลื่อ� นแผนทั้้ง� สองฉบับั ผ่า่ นกลไกคณะทำำ�งานขับั เคลื่อ� นแผนสิทิ ธิมิ นุษุ ยชน
จัังหวัดั ขอนแก่่นและแผนปฏิบิ ัตั ิิการระดัับชาติวิ ่า่ ด้้วยธุุรกิจิ กับั สิทิ ธิิมนุษุ ยชน ระยะที่่� 1 (พ.ศ. 2562 - 2565)

ความสำ�ำ คัญั ของประเด็็นสิิทธิมิ นุุษยชนที่น�่ ำำ�ไปสู่ค่� วามสำ�ำ เร็จ็ ขององค์ก์ ร

จัังหวััดขอนแก่่นได้้ยึึดหลัักการด้้านสิิทธิิมนุุษยชนมาเป็็นพื้้�นฐานในการปฏิิบััติิงานของหน่่วยงาน
ภายในจัังหวััด โดยการถ่่ายทอดในทุุกระดัับนโยบาย ระดัับหน่่วยงานและระดัับผู้้�ปฏิิบััติิ จนเกิิดผลงาน
ที่่�ประสบผลสำ�ำ เร็จ็ ที่่แ� สดงให้้เห็็นถึึงการให้้ความสำ�ำ คัญั กัับการขับั เคลื่อ� นงานด้้านสิทิ ธิมิ นุุษยชน เช่น่

ปีงี บประมาณ พ.ศ. 2564 จังั หวัดั ขอนแกน่ ได้ร้ ับั รางวัลั องคก์ รตนแบบดานสิทิ ธิมิ นุษุ ยชน ประจํําป 2564
ประเภทภาครััฐ รางวััลดีีเดน องค์กรระดัับจัังหวััด โดยมีี ดร.สมศัักดิ์� จัังตระกุุล ผูู้ว่าราชการจัังหวััดขอนแก่่น
ไดเข้ารัับรางวััลองค์กรตนแบบดานสิิทธิิมนุุษยชน ประจํําป 2564 (Human Rights Awards 2021)
ซึ่ง่� จัังหวััดขอนแก่นเปน 1 ใน 4 จัังหวัดั ที่่ไ� ดรับั รางวััลในประเภทองคก์ รตนแบบดานสิิทธิิมนุุษยชน โดยมีีผลงาน
โดดเดน คืือ โครงการบา้ นมั่น� คงเมืืองบ้านไผ่ สหกรณเ์ คหสถาน 4 ชุมุ ชนเมือื งไผ่ จํํากัดั การพัฒั นาที่่�อยู่อู าศัยั
สูบู่ ้านที่่�มากกว่า่ คํําวา่ บา้ น สรา้ งบ้าน สรา้ งคน สรา้ งสุขุ สููคุุณภาพชีวี ิติ ที่่�ดีีของคนเมือื งบา้ นไผ่ โดยสถาบันั พััฒนา
องค์กรชุุมชน (องคก์ ารมหาชน) สํํานัักงานภาคตะวันั ออกเฉีียงเหนืือพื้้น� ที่่�ปฏิบิ ัตั ิกิ ารจัังหวััดขอนแก่น สงเสริมิ ให้
กลุมุ่ เปราะบาง ผูมู ีีรายไดนอ้ ย ผูพู ิิการ ผููสููงอายุุ มีที ี่่อ� ยู่อู าศััยที่่�มั่�นคงในเรื่อ� งที่่�อยู่อู าศัยั เปนการสร้างความมั่น� คง
ในการครอบครองที่่ด� ินิ การจัดั ใหมีกี ารกูดู อกเบี้้ย� ต่ำำ��เพื่่อ� ที่่อ� ยูอู่ าศัยั โดยความรว่ มมือื ทั้้ง� ภาครัฐั และเอกชนรว่ มกันั
แกไ้ ขปญหาอยา่ งเป็น็ รูปู ธรรม

ปงบประมาณ พ.ศ. 2565 จังั หวัดั ขอนแกน่ ไดวางแผนขับั เคลื่อ� นงานดานสิทิ ธิมิ นุษุ ยชนใหเ้ ปนไปอยา่ งตอเนื่อ� ง
เปนระบบโดยไดขยายผลลงไปสููอํําเภอ ตํําบล และหมูู่บ้าน โดยมุุ่งหวัังว่าการจััดทํําองค์กรต้้นแบบ
ดานสิิทธิิมนุุษยชนจะสามารถลดปญหาสถานการณ์การละเมิิดสิิทธิิมนุุษยชนในประเทศไทยได เนื่่�องจาก
จังั หวัดั ขอนแกน่ มีแี นวทางการดํําเนินิ งานในการพัฒั นาอยา่ งเปนระบบในทุกุ ดานพรอ้ ม ๆ กันั ทั้้ง� ภาครัฐั และเอกชน
การที่่�ไดรัับรางวััลองค์กรตนแบบจะเปนการกระตุุ้นและแนวทางให้หน่วยงานภาครััฐภายในจัังหวััดไดตื่่�นตััว
เล็ง็ เห็น็ ถึึงความสํําคัญั ของการเคารพสิทิ ธิมิ นุษุ ยชน การดูแู ลกลุมุ่ เปราะบาง ซึ่ง่� หลักั สิทิ ธิมิ นุษุ ยชนเปนเครื่อ� งมือื หนึ่่ง�
ที่่�ช่วยใหภาครััฐไดสร้างความเชื่�อมั่�นใหกัับประชาชน เมื่�อภาคประชาชนไดรัับการ ดููแล คุุ้มครองและเยีียวยา
อยา่ งทั่่ว� ถึึงและเทาเทียี มแลว้ จังั หวัดั ขอนแกน่ จะสามารถพัฒั นาดานเศรษฐกิจิ สังั คม สิ่ง� แวดลอ้ ม ทํําใหประชาชน
ในพื้้น� ที่่ม� ีชี ีวี ิติ ที่่ด� ีขี ึ้น�้ อยา่ งยั่ง� ยืนื มีกี ารวิเิ คราะหสถานการณแ์ ละทบทวนการ ดํําเนินิ งานที่่ผ� า่ นมา อย่า่ งเปนระบบ
และวางแผนแกไ้ ขปญหาใหทันั ตอสถานการณโ์ ดยวางแผนระยะสั้น� 1 ป ระยะยาว 3 ป ใหค้ รอบคลุมุ ทุกุ หนว่ ยงาน
ทั้้�งจัังหวัดั โดยมีแี ผนงาน/โครงการที่่ช� ััดเจน

40 รางวลั องคก์ รต้นแบบดา้ นสทิ ธมิ นุษยชน ปี 2565

ภาครฐั ส่วนราชการระดบั จังหวัด คุุณศัักดิ์์ฤ� ทธิ์์� สลัักคำำ�

จัังหวัดั พะเยา ผู้ว�้ ่่าราชการจัังหวััดพะเยา

“สิิทธิิมนุษุ ย์ช์ นเป็น็ สิิทธิพิ ื้้�นฐานของความเป็น็ มนุุษย์์
ทุกุ เพศ ทุุกวัยั ทุกุ สถานะ ทุกุ ชนชาติิ
ต้อ้ งได้้รัับการเคารพ การรับั รู้�้ที่่ถ� ููกต้อ้ ง
ถึึงสิิทธิขิ องตนเองและเคารพสิิทธิิของเพื่่�อนมนุุษย์์
จึึงเป็น็ หน้้าที่่ท� ี่่�เราทุกุ คนต้อ้ งปฏิบิ ััติิ
เพื่�่อให้้สัังคมน่่าอยู่่�อย่่างมีธี รรมาภิิบาล”

ภารกิจิ ขององค์ก์ ร

1. ประชาชนมีรี ายได้้เพิ่่ม� ขึ้�น้ มีคี วามเป็น็ อยู่�ที่ด� ีีขึ้น้�
2. จัังหวัดั มีีพื้้น� ที่่เ� กษตรปลอดภัยั เพิ่่�มขึ้�น้ และช่่องทางการตลาดผลผลิติ เกษตรปลอดภััยมีีการขยายตัวั เพิ่่ม� ขึ้�น้
3. จัังหวัดั มีมี ูลู ค่า่ การค้้า การลงทุุน การท่อ่ งเที่่ย� ว และการค้้าชายแดนเพิ่่ม� ขึ้น้�
4. สัังคม ชุุมชน มีคี วามเข้้มแข็ง็ พร้อ้ มเข้้าสู่่�ประชาคมอาเซียี น
5. จังั หวัดั พะเยามีที รัพั ยากรธรรมชาติทิ ี่่อ� ุดุ มสมบูรู ณ์์ สิ่ง� แวดล้อ้ มปราศจากมลพิษิ และลดการเกิดิ ภาวะโลกร้อ้ น
6. ประชาชนอยู่�ในสังั คมอย่า่ งสงบสุุข มีคี วามมั่�นคง ปลอดภัยั สังั คมเข้ม้ แข็็ง

การดำำ�เนิินงานด้า้ นสิทิ ธิิมนุษุ ยชน

จัังหวััดพะเยามีีแนวทางในการขัับเคลื่�อนสิิทธิิมนุุษยชน ประกอบด้้วย หน่่วยงานอำ�ำ นวยการขัับเคลื่�อนคืือ
ผู้้�ว่า่ ราชการจังั หวัดั พะเยา และหน่ว่ ยงานประสานกำำ�กับั ติดิ ตาม และรายงานผล คือื สำ�ำ นักั งานยุตุ ิธิ รรมจังั หวัดั พะเยา ร่ว่ มกับั
สำำ�นัักงานจัังหวััดพะเยา และหน่่วยปฏิิบััติิงานตามแผนฯ เป็็นต้้น ผ่่านกลไกการขัับเคลื่่�อนทางแผนผัังการทำำ�งาน
ด้า้ นสิทิ ธิมิ นุษุ ยชน ผ่า่ นการประชุมุ คณะกรรมการพัฒั นางานบริหิ ารยุตุ ิธิ รรมจังั หวัดั พะเยา (กพยจ.) และหน่ว่ ยงานภาคีเี ครือื ข่า่ ย
และมีกี ระบวนขั้น� ตอนการขับั เคลื่อ� นผ่า่ นการติดิ ตามผลและรายงานไปยังั หน่ว่ ยงานต้น้ สังั กัดั ต่อ่ ไป โดยเน้น้ ให้ผู้้�บริหิ ารสูงู สุดุ
ขององค์์กร จััดทำำ�คำ�ำ ประกาศ/แถลงนโยบายขององค์์กรที่่�เคารพสิิทธิิมนุุษยชน เพื่่�อแสดงถึึงความตั้�งใจหรืือเจตจำ�ำ นง
ในการเคารพสิทิ ธิมิ นุษุ ยชน และต้อ้ งการยกระดับั สิทิ ธิมิ นุษุ ยชนให้ด้ ียีิ่ง� ขึ้น�้ ให้บ้ ุคุ ลากรภายในองค์ก์ รและภายนอกองค์ก์ รทราบ
โดยผู้้�ว่่าราชการจัังหวััดพะเยา ในฐานะผู้�บริิหารสููงสุุดได้้มีีการลงนามในประกาศจัังหวััดพะเยา เรื่�องประกาศเจตนารมณ์์
ด้้านการส่ง่ เสริมิ และคุ้�มครองสิิทธิิมนุุษยชน เพื่่อ� ให้ป้ ระชาชนได้ร้ ับั การคุ้�มครองและดูแู ลจากรััฐ อย่่างทั่่ว� ถึึงและเท่่าเทีียม

จังั หวัดั พะเยา มีกี ารวิเิ คราะห์ค์ วามเสี่ย� ง/ผลกระทบของการดำำ�เนินิ โครงการฯ ที่่ส� ามารถทำำ�ให้ล้ ะเมิดิ สิทิ ธิมิ นุษุ ยชน
ในการดำำ�เนินิ โครงการตามแผนปฏิิบัตั ิิการสิทิ ธิมิ นุุษยชนจัังหวัดั พะเยา ประจำ�ำ ปีีงบประมาณ พ.ศ. 2564 - 2565 ภายใต้้
แผนสิทิ ธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ ฉบัับที่่� 4

Human Rights Awards 2022 41

จัังหวััดพะเยา จััดโครงการประเมิินสถานการณ์์ ละเมิิดสิิทธิิมนุุษยชนระดัับจัังหวััดพะเยา โดยมีีหน่่วยงาน
ศููนย์์ดำ�ำ รงธรรมจัังหวััดพะเยา กองบัังคัับการตำ�ำ รวจภููธรจัังหวััดพะเยา สำำ�นัักงานพััฒนาสัังคมและความมั่�นคงมนุุษย์์
จังั หวัดั พะเยา สำำ�นักั งานสาธารณสุขุ จังั หวัดั พะเยา สำ�ำ นักั งานสวัสั ดิกิ ารและคุ้�มครองแรงงานจังั หวัดั พะเยา สำ�ำ นักั งานแรงงาน
จังั หวัดั พะเยา สำ�ำ นักั งานอััยการคุ้�มครองสิทิ ธิแิ ละช่ว่ ยเหลืือทางกฎหมายและการบังั คับั คดีีจัังหวัดั พะเยา สำ�ำ นักั งานประกันั
สังั คมจังั หวัดั พะเยา และที่่ท� ำ�ำ การปกครองจังั หวัดั พะเยาในการเข้า้ ร่ว่ มประชุมุ และบูรู ณาการข้อ้ มูลู การประสานงานวิเิ คราะห์ผ์ ล
สถานการณ์์ และส่่งเรื่�องต่่อในการนำ�ำ เสนอเพื่่�อนำ�ำ มาปรัับใช้้ในกระบวนการเฝ้้าระวัังการละเมิิดสิิทธิิในพื้้�นที่่�จัังหวััดพะเยา
มีีการขัับเคลื่�อนกิิจกรรม/โครงการภายใต้้แผนสิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ และแผนปฏิิบััติิการระดัับชาติิว่่าด้้วยธุุรกิิจกัับ
สิทิ ธิมิ นุษุ ยชน มีกี ารขับั เคลื่อ� นแผนปฏิบิ ัตั ิกิ ารด้า้ นสิทิ ธิมิ นุษุ ยชนจังั หวัดั พะเยา ประจำำ�ปีงี บประมาณ 2564-2565 ภายใต้แ้ ผน
สิทิ ธิมิ นุษุ ยชนแห่ง่ ชาติิ ฉบับั ที่่� 4 และมีกี ารรายงานผลการปฏิบิ ัตั ิติ ามแผนฯ ไปยังั กรมคุ้�มครองสิทิ ธิแิ ละเสรีภี าพ โดยมอบหมาย
ให้ส้ ำำ�นักั งานยุุติธิ รรมจังั หวัดั พะเยา เป็น็ ผู้�รวบรวม และรายงานผลฯ ผลักั ดันั ให้น้ ำำ�โครงการหรือื แผนกิจิ กรรมปฏิบิ ัตั ิริ าชการ
ดำำ�เนินิ การด้้านสิทิ ธิมิ นุษุ ยชนจังั หวัดั พะยา เข้า้ ในกลุ่�มแผนจัดั สรรงบประมาณประจำ�ำ ปีี 2565 - 2567

จัังหวััดพะเยา มีีแนวคิิดในการทำำ�งานรอบด้้านให้้ครบทุุกมิิติิ 10 ด้้าน 12 กลุ่�มเป้้าหมาย และ จะดำ�ำ เนิินการ
ในการช่่วยเหลืือและบููรณาการความร่่วมมืือด้้าน ๆ ต่่างเพื่่�อให้้เกิิดการลดละเมิิดสิิทธิิมนุุษยชนลดลง โดยการสนัับสนุุน
การจัดั ทำ�ำ แผนพัฒั นาจังั หวัดั พะเยา ในการส่ง่ เสริมิ การสร้า้ งการรับั รู้� เรื่อ� ง สิทิ ธิมิ นุษุ ยชน และการลดความเหลื่อ� มล้ำำ��ด้า้ นต่า่ ง ๆ
ทั้้ง� มิติ ิดิ ้า้ นแรงงาน ด้า้ นชีวี ิติ ความเป็น็ อยู่� ที่่อ� ยู่�อาศัยั และคุณุ ภาพชีวี ิติ ให้เ้ กิดิ ความสงบสุขุ สังั คมปลอดภัยั จากอาชญากรรม
ต่า่ ง ๆ และมีกี ารพััฒนาด้า้ นการเกษตรประชาชนมีรี ายได้เ้ พิ่่�มขึ้น�้ มีคี วามเป็น็ อยู่�ที่ด� ีีขึ้้�น ลดความเหลื่อ� มล้ำำ��ในการเข้้าถึึงสิทิ ธิิ
ด้้านกระบวนการยุุติิธรรม และเป็็นจัังหวััดมีีพื้้�นที่่�เกษตรปลอดภััยเพิ่่�มขึ้�้น และช่่องทางการตลาดผลผลิิตเกษตรปลอดภััย
มีีการขยายตััวเพิ่่�มขึ้้�น ที่่�สำ�ำ คััญเพิ่่�มมููลค่่า การค้้า การลงทุุน การท่่องเที่่�ยว และการค้้าชายแดน เพิ่่�มขึ้้�น เพื่่�อให้้สัังคม
ชุมุ ชน มีคี วามเข้ม้ แข็ง็ พร้อ้ มเข้า้ สู่่�ประชาคมอาเซียี น เนื่่อ� งจากจังั หวัดั พะเยามีที รัพั ยากรธรรมชาติิ ที่่อ� ุดุ มสมบูรู ณ์์ สิ่ง� แวดล้อ้ ม
ปราศจากมลพิิษและลดการเกิิดภาวะโลกร้้อน ประชาชนอยู่�ในสัังคมอย่่างสงบสุุข มีีความมั่�นคง ปลอดภััย สัังคมเข้้มแข็็ง
ส่ง่ เสริมิ หลักั สูตู รสิทิ ธิมิ นุษุ ยชนในสถานศึึกษาในโครงการโรงเรียี นยุตุ ิธิ รรมอุปุ ถัมั ภ์์ เพื่่อ� ให้เ้ กิดิ ความตระหนักั ด้า้ นการเคารพ
สิิทธิิในเด็็กและเยาวชน รวมถึึงส่่งเสริิมการนำำ�ระบบดิิจิทิ ััลเข้้ามามีีส่่วนสนัับสนุุนบทบาทการทำำ�งานด้้านสิิทธิิมนุุษยชนของ
หน่่วยงานในระดัับจัังหวััด ในรููปแบบโครงการ Phayao Human Rights Spider Web Project และสามารถนำ�ำ สถิิติิ
การปฏิิบัตั ิงิ านของหน่ว่ ยดำ�ำ เนินิ การแต่ล่ ะหน่ว่ ยงานประกอบการวิจิ ัยั แนวทาง สภาพปััญหา ร่ว่ มกับั หน่ว่ ยงานด้า้ นวิชิ าการ
เพื่่�อพััฒนารููปแบบการขัับเคลื่�อนการส่่งเสริมิ สิทิ ธิิมนุษุ ยชน ได้้อย่า่ งมีปี ระสิทิ ธิิภาพต่อ่ ไป

ความสำำ�คัญั ของประเด็็นสิิทธิมิ นุุษยชนที่น�่ ำำ�ไปสู่ค�่ วามสำำ�เร็็จขององค์์กร

จัังหวััดพะเยายึึดมั่่�นในหลัักการเคารพสิิทธิิมนุุษยชนและมุ่ �งมั่ �นที่่�จะส่่งมอบงานบริิการที่่�ดีีที่่�สุุดสู่่�ประชาชน
ทุกุ คนอย่า่ งเท่า่ เทียี มและไม่เ่ ลือื กปฏิบิ ัตั ิเิ พื่่อ� ลดความเหลื่อ� มล้ำำ�� ให้ก้ ับั ประชาชนในทุกุ มิติ ิกิ ารขับั เคลื่อ� นการทำำ�งานโดยนำ�ำ หลักั
สิิทธิิมนุุษยชนมาใช้้ในการขัับเคลื่�อนการทำำ�งานของหน่่วยงานระดัับจัังหวััด ส่่งผลให้้การแก้้ไขปััญหาความเดืือดร้้อน
ของประชาชนได้้ตรงจุุดเป็็นผลสืืบเนื่่�องมาจากการบููรณาการหน่่วยงานที่่�เกี่�ยวข้้อง ที่่�สามารถดำ�ำ เนิินการได้้อย่่างทัันท่่วงทีี
ในการส่่งความช่่วยเหลืือ บููรณาการทำ�ำ งาน อีีกทั้้�งมีีการพััฒนาด้้านอาชีีพ และรายได้้ ให้้ประชาชนในพื้้�นที่่�กลุ่�มวิิสาหกิิจ
ภาคประชาสัังคม บริิษััทประชารััฐมีีความเข้้มแข็็งสามารถพึ่่�งพาตนเองได้้ ยัังสามารถเข้้าถึึงการให้้บริิการของภาครััฐ
อย่า่ งทั่่ว� ถึึง และเท่า่ เทียี มตลอดจนได้ร้ ับั สิทิ ธิปิ ระโยชน์ท์ี่่เ� หมาะสมเป็น็ ธรรม ซึ่ง่� การทำ�ำ งานของจังั หวัดั พะเยา ปฏิบิ ัตั ิโิ ดยยึึดหลักั
ตามมาตรฐานสิิทธิิมนุุษยชน คำำ�นึึงถึึงหลัักนิิติิธรรม หลัักสิิทธิิมนุุษยชน ศัักดิ์�ศรีีความเป็็นมนุุษย์์ สิิทธิิและเสรีีภาพ
ความเสมอภาค โดยไม่เ่ ลือื กปฏิบิ ัตั ิิ ให้บ้ ริกิ ารด้ว้ ยความรวดเร็ว็ เป็น็ ธรรม ทั้้ง� นี้้ก� ารที่่เ� ป็น็ จังั หวัดั องค์ก์ รต้น้ แบบ ย่อ่ มส่ง่ ให้เ้ กิดิ
คุณุ ภาพชีวี ิติ ที่่ด� ีี และให้เ้ กิดิ การความคุ้�มครองด้า้ นสิทิ ธิมิ นุษุ ยชนอย่า่ งทั่่ว� ถึึงและเป็น็ ธรรม ลดการละเมิดิ สิทิ ธิริ ะหว่า่ งบุคุ ลากร
ผู้้�ปฏิิบััติิงานในองค์์กร อีีกทั้้�งยัังให้้ความสำำ�คััญต่่อการเพิ่่�มคุุณค่่า ในกระบวนการให้้บริิการประชาชนที่่�คำ�ำ นึึงถึึงประเด็็น
ด้้านสิิทธิมิ นุษุ ยชน เพื่่�อมุ่�งสู่�การเป็น็ จังั หวัดั ต้น้ แบบด้า้ นสิทิ ธิมิ นุุษยชนอย่า่ งยั่�งยืืน

42 รางวัลองคก์ รต้นแบบด้านสทิ ธิมนุษยชน ปี 2565

ภาครัฐ ส่วนราชการระดับจังหวดั

จังั หวััดพิิษณุโุ ลก

จัังหวััดพิิษณุุโลกยึึดมั่่น� ในหลัักการเคารพสิิทธิิมนุุษยชน
และมุ่่�งมั่่น� ที่่จ� ะส่่งมอบงานบริกิ ารที่่�ดีีที่่ส� ุุดสู่่�ประชาชน
โดยไม่่เลืือกปฏิบิ ัตั ิิ เพื่่�อลดความเหลื่่อ� มล้ำำ��ของประชาชน
ในทุุกมิติ ิิ

คุณุ รณชัยั จิิตรวิเิ ศษ

ผู้้ว� ่่าราชการจัังหวััดพิิษณุุโลก

ภารกิิจขององค์ก์ ร
จัังหวััดพิิษณุุโลกมีีภารกิิจในด้้านการขัับเคลื่ �อนนโยบายของรััฐบาลไปปฏิิบััติิให้้เกิิด

ผลสัมั ฤทธิ์์� ดูแู ลให้ม้ ีกี ารปฏิบิ ัตั ิแิ ละบังั คับั การให้เ้ ป็น็ ไปตามกฎหมาย เพื่่อ� ให้เ้ กิดิ ความสงบเรียี บร้อ้ ย
และเป็น็ ธรรมในสังั คม จัดั ให้ม้ ีกี ารคุ้�มครอง ป้อ้ งกันั ส่ง่ เสริมิ และช่ว่ ยเหลือื ประชาชนและชุมุ ชนที่่�
ด้อ้ ยโอกาส เพื่่อ� ให้ไ้ ด้ร้ ับั ความเป็น็ ธรรมทั้้ง� ด้า้ นเศรษฐกิจิ และสังั คมในการดํํารงชีวี ิติ อย่า่ งพอเพียี ง
จัดั ให้ม้ ีกี ารบริกิ ารภาครัฐั เพื่่อ� ให้ป้ ระชาชนสามารถเข้า้ ถึึงได้อ้ ย่า่ งเสมอหน้า้ รวดเร็ว็ และมีคี ุณุ ภาพ
จััดให้ม้ ีกี ารส่ง่ เสริมิ อุดุ หนุนุ และสนับั สนุนุ องค์ก์ รปกครองส่ว่ นท้อ้ งถิ่น� เพื่่อ� ให้ส้ ามารถดํําเนินิ การ
ตามอํํานาจและหน้้าที่่�ขององค์์กรปกครองส่่วนท้้องถิ่�น และให้้มีีขีีดความสามารถ พร้้อมที่่�จะ
ดํําเนินิ การตามภารกิิจที่่ไ� ด้ร้ ัับการถ่่ายโอนจากกระทรวง ทบวง กรม และปฏิิบัตั ิิหน้้าที่่�อื่�นตามที่่�
คณะรัฐั มนตรีี กระทรวง ทบวง กรม หรือื หน่ว่ ยงานอื่น� ของรัฐั มอบหมาย หรือื ที่่ม� ีกี ฎหมายกํําหนด

การดำำ�เนินิ งานด้า้ นสิิทธิมิ นุุษยชน
จัังหวััดพิิษณุุโลกได้้บููรณาการร่่วมกัับทุุกภาคส่่วนในจัังหวััดเพื่่�อให้้เกิิดการดำ�ำ เนิินงาน

ด้า้ นสิทิ ธิมิ นุษุ ยชนให้เ้ กิดิ ผลเป็น็ รูปู ธรรม โดยมีกี ารประกาศนโยบายของจังั หวัดั ในด้า้ นการเคารพ
สิิทธิิมนุุษยชนเพื่่�อให้้ทุุกหน่่วยงาน ได้้ยึึดถืือปฏิิบััติิร่่วมกััน คืือ การยึึดมั่่�นและให้้ความเคารพ
ในสิิทธิิมนุุษยชนของประชาชนทุุกคนอย่่างเท่่าเทีียมกััน การมุ่�งมั่�นที่่�จะส่่งเสริิมให้้ประชาชน
รวมถึึงข้้าราชการและบุุคลากรในสัังกััดให้้มีีความตระหนััก และมีีจิิตสำำ�นึึกในเรื่�องสิิทธิิ หน้้าที่่�
และการเคารพสิิทธิิของผู้�อื่�น รวมถึึงส่่งเสริิมให้้มีีการปรัับปรุุงและพััฒนากระบวนการให้้บริิการ

Human Rights Awards 2022 43

ประชาชนโดยคำำ�นึึงถึึงสิิทธิิมนุุษยชนของประชาชนทุุกกลุ่�ม อีีกทั้้�งจัังหวััดพิิษณุุโลกยัังได้้จััดทำ�ำ
แผนปฏิบิ ัตั ิกิ ารด้า้ นสิทิ ธิมิ นุษุ ยชนของจังั หวัดั เพื่่อ� ใช้เ้ ป็น็ เครื่อ� งมือื ในการขับั เคลื่อ� นการปฏิบิ ัตั ิงิ าน
ของหน่่วยงาน ในสัังกััดให้้สอดคล้้องกัับเป้้าหมายแผนสิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ ฉบัับที่่� 4 คืือ
สัังคมรู้�หน้้าที่่� เคารพสิิทธิิมนุุษยชนและได้้รัับความคุ้�มครองอย่่างเป็็นธรรม โดยได้้ยึึดโยงกัับ
แผนพัฒั นาจังั หวัดั พิษิ ณุโุ ลก และจุดุ ยืนื ของจังั หวัดั พิษิ ณุโุ ลก คือื เมือื ง 3 ธรรม ที่่ม�ุ่�งเน้น้ การพัฒั นา
จัังหวััดใน 3 ประเด็็นสำำ�คััญ คืือ ธรรมะ ธรรมชาติิ วััฒนธรรม และ 4 แยกเศรษฐกิิจ ได้้แก่่
1) การค้้าการลงทุนุ และโลจิสิ ติกิ ส์์ 2) การศึึกษา 3) สาธารณสุขุ และ 4) เกษตร GI ควบคู่� ไปกับั
การขจััดความยากจนและพััฒนาคนทุุกช่่วงวััยอย่่างยั่�งยืืนตามหลัักเศรษฐกิิจพอเพีียง ด้้วยระบบ
TPMAP ซึ่�่งได้้บููรณาการระหว่่างส่่วนราชการและทุุกภาคส่่วนในจัังหวััดเพื่่�อให้้ความช่่วยเหลืือ
เบื้้�องต้้นแก่่ประชาชน ในครััวเรืือนยากจนที่่�ตกเกณฑ์์ ใน 5 มิิติิ ได้้แก่่ มิิติิรายได้้ มิิติิสุุขภาพ
มิิติิการศึึกษา มิิติิความเป็็นอยู่� และมิติ ิกิ ารเข้า้ ถึึงบริิการภาครััฐครบถ้้วนทุุกครัวั เรืือน
ความสำ�ำ คััญของประเด็็นสิทิ ธิิมนุุษยชนที่น�่ ำำ�ไปสู่ค�่ วามสำ�ำ เร็จ็ ขององค์ก์ ร

จัังหวััดพิิษณุุโลกให้้ความสำำ�คััญต่่อการส่่งเสริิมสิิทธิิมนุุษยชนในทุุกมิิติิ โดยได้้ประกาศ
เป็็นนโยบาย ของจัังหวััดเพื่่�อแสดงถึึงเจตจำำ�นงในการเคารพสิิทธิิมนุุษยชนเพื่่�อให้้ส่่วนราชการ
ทุกุ แห่ง่ ยึึดถือื ปฏิบิ ัตั ิิ เป็น็ มาตรฐานเดียี วกันั รวมถึึงส่ง่ เสริมิ ให้ข้ ้า้ ราชการและเจ้า้ หน้า้ ที่่ผ�ู้�ให้บ้ ริกิ าร
ประชาชนได้ร้ ับั การพัฒั นา องค์ค์ วามรู้้�ด้านสิทิ ธิมิ นุษุ ยชน เพื่่อ� ให้ป้ ระชาชนมาติดิ ต่อ่ ขอรับั บริกิ าร
ได้้รัับความคุ้�มครองด้้านสิิทธิิมนุุษยชนอย่่างทั่่�วถึึง และเป็็นธรรม อีีกทั้้�งยัังให้้ความสำำ�คััญ
ต่่อการเพิ่่�มคุุณค่่าในกระบวนการให้้บริิการประชาชนที่่�คำ�ำ นึึงถึึงประเด็็นด้้านสิิทธิิมนุุษยชน
เพื่่อ� มุ่�งสู่�การเป็็นจังั หวัดั ต้น้ แบบด้า้ นสิิทธิิมนุษุ ยชนอย่่างยั่�งยืืน

44 รางวัลองค์กรต้นแบบด้านสิทธิมนษุ ยชน ปี 2565

ภาครฐั ส่วนราชการส่วนภูมภิ าค

ที่่�ทำำ�การปกครองอำ�ำ เภอแม่ใ่ จ จัังหวััดพะเยา

“รักั แม่่ใจ สร้้างแม่่ใจ ไปด้้วยกันั อย่่างยั่่ง� ยืืน”
บนพื้้�นฐานการมีีส่่วนร่่วมของทุกุ ภาคีีเครืือข่่าย
ร่่วมคิิด ร่่วมทำำ� ร่่วมสร้้าง ร่่วมรับั ประโยชน์ส์ ุุข

คุณุ พีีรัชั จันั ธิมิ า

นายอำำ�เภอแม่่ใจ จัังหวััดพะเยา

ภารกิิจขององค์์กร
ที่่�ทำ�ำ การปกครองอำ�ำ เภอแม่่ใจมีีอำ�ำ นาจหน้้าที่่�ตามกฎกระทรวงแบ่่งส่่วนราชการ

กรมการปกครอง พ.ศ. 2559 ดัังนี้้�
(1) ดำำ�เนินิ การเกี่�ยวกับั อำ�ำ นาจหน้า้ ที่่ข� องกรมการปกครองในเขตพื้้น� ที่่อ� ำ�ำ เภอ
(2) ดำ�ำ เนิินงานตามอำ�ำ นาจหน้า้ ที่่�ของสำำ�นัักงานอำำ�เภอ
(3) ดำำ�เนินิ งานเกี่�ยวกัับราชการอื่�นที่่�มิใิ ช่่ของส่่วนราชการใดตามที่่ไ� ด้้รัับมอบหมาย
(4) ปฏิบิ ััติิงานร่ว่ มกับั หรืือสนับั สนุนุ การปฏิิบัตั ิงิ านอื่�นที่่�เกี่ย� วข้้องหรือื ที่่�ได้้รับั มอบหมาย

การดำำ�เนินิ งานด้้านสิิทธิิมนุุษยชน
1. “บริิการทุุกระดัับประทัับใจ” ที่่�ทำ�ำ การปกครองอำ�ำ เภอแม่่ใจได้้ให้้ความสำ�ำ คััญในการ

ให้บ้ ริกิ ารแก่ป่ ระชาชนโดยยึึดหลักั การบริกิ ารอย่า่ งเท่า่ เทียี มกันั มีกี ารพัฒั นาระบบการให้บ้ ริกิ าร
ของศูนู ย์ด์ ำำ�รงธรรมอำ�ำ เภอและสำ�ำ นักั ทะเบียี นอำำ�เภอ ให้เ้ ป็น็ ไปตามมาตรฐานศูนู ย์ร์ าชการสะดวก
(GECC) เพื่่�ออำ�ำ นวยความสะดวกให้้ผู้้�รับบริิการกลุ่�มเปราะบาง อาทิิ เด็็ก สตรีี ผู้้�สููงอายุุ คนพิกิ าร
แรงงานต่่างด้้าว ฯลฯ ให้้รัับรู้�ถึงสิิทธิิและสามารถเข้้าถึึงการบริิการขององค์์กรได้้อย่่างสะดวก
เท่่าเทีียมกััน ซึ่�่งเป็็นสิิทธิิขั้�นพื้้�นฐานของมนุุษยชาติิทั้้�งในประเทศและระดัับสากล ส่่งผลให้้
ศูนู ย์ด์ ำำ�รงธรรมอำ�ำ เภอแม่ใ่ จและสำ�ำ นักั ทะเบียี นอำำ�เภอแม่ใ่ จ ได้ร้ ับั การรับั รองมาตรฐานศูนู ย์ร์ าชการ
สะดวก (GECC) ประจำำ�ปีี พ.ศ. 2565 ระดับั พื้้น� ฐาน เมื่อ� วัันที่่� 17 สิงิ หาคม 2565 โดยเป็็น 1 ใน 6
อำำ�เภอทั่่�วประเทศที่่ม� ีีหน่ว่ ยบริกิ ารที่่ผ� ่่านการรัับรองมาตรฐานทั้้ง� 2 หน่ว่ ยบริกิ าร

Human Rights Awards 2022 45

2. “จากแดนฝิ่น� สู่�ถิ่น� กาแฟ” ในพื้้น� ที่่อ� ำำ�เภอแม่ใ่ จ ประกอบด้ว้ ยหมู่่�บ้า้ นบนพื้้น� ที่่ส� ูงู จำำ�นวน
3 หมู่่�บ้้าน คืือบ้้านปางปููเลาะ บ้้านผาแดง ตำำ�บลศรีีถ้้อย และบ้้านป่่าเมี้�ยง ตำำ�บลเจริิญราษฎร์์
อำ�ำ เภอแม่ใ่ จ จังั หวััดพะเยา โดยมีีประชากรหลายชาติพิ ันั ธุ์� ทั้้ง� ลีซี ูู อาข่่า เย้้า เหมี้ �ยน ปะกากะญอ
และคนพื้้�นเมืือง มีีประชากรรวมกัันประมาณ 623 คน ด้้วยลัักษณะทางกายภาพของพื้้�นที่่�
บางส่ว่ นอยู่�ในเขตอุทุ ยานแห่ง่ ชาติดิ อยหลวง ห่า่ งไกลจากสิ่ง� อำำ�นวยความสะดวก โครงสร้า้ งพื้้น� ฐาน
สาธารณูปู โภคขั้�นพื้้น� ฐาน ถึึงแม้จ้ ะมีอี ุุปสรรคในเรื่อ� งดัังกล่่าว แต่ร่ าษฎรในหมู่่�บ้า้ นต่่างมีลี ัักษณะ
เด่่นของแต่่ละพื้้�นที่่� มีีวััตถุุดิิบผลิิตผลที่่�เป็็นสิินค้้าทางการเกษตรที่่�โดดเด่่น เช่่น เมล็็ดกาแฟ ชา
เป็น็ ต้น้ รวมไปถึึงเป็น็ จุดุ แลนด์ม์ าร์ค์ แหล่ง่ ท่อ่ งเที่่ย� วเชิงิ ธรรมชาติทิ ี่่ค� วรอนุรุ ักั ษ์ใ์ ห้แ้ ก่น่ ักั ท่อ่ งเที่่ย� ว
ต่่างถิ่�น อำ�ำ เภอแม่ใ่ จจึึงได้้ส่่งเสริมิ สนัับสนุุนให้เ้ กษตรกรในพื้้�นที่่ห� ันั มาปลููกต้น้ กาแฟ ต้้นชา และ
ผลัักดัันให้้เกิิดเป็็นอาชีีพทดแทนการประกอบอาชีีพที่่�ผิิดกฎหมายในสมััยก่่อนที่่�มีีการปลููกฝิ่ �น
ในพื้้�นที่่� ผลัักดันั ให้ห้ น่่วยงานในพื้้�นที่่ท� ี่่ร� ับั ผิดิ ชอบปรัับปรุุงโครงสร้้างพื้้�นฐาน ถนนหนทาง ไฟฟ้า้
ตามหลัักสิิทธิิมนุุษยชน ปรัับปรุุงสิ่�งอำำ�นวยความสะดวกให้้เหมาะสมกัับความเป็็นอยู่�ของราษฎร
ผลการดำ�ำ เนิินการส่่งผลให้้ประชาชนในพื้้�นที่่ท� ี่่�เข้้าร่่วมโครงการได้้รัับการพััฒนาในด้้านโครงสร้้าง
พื้้�นฐาน และความรู้�ในการเพิ่่�มประสิทิ ธิิภาพการผลิิตกาแฟ ชา คุณุ ภาพดีี ส่่งผลให้ผ้ ลผลิติ เฉลี่�ย
เพิ่่�มขึ้้�นและมีีคุุณภาพได้้มาตรฐาน สามารถนำำ�ความรู้�ไปประยุุกต์์ใช้้กัับเทคโนโลยีีของตนเอง
ในการเพิ่่�มประสิิทธิิภาพการผลิิตกาแฟ ชา เพื่่�อทำ�ำ ให้้ผลผลิิตมีีคุุณภาพดีีได้้มาตรฐาน และมีี
ความพร้้อมที่่�จะเข้้าร่่วมแปลงใหญ่่กาแฟ ชา ได้้ และการดำ�ำ เนิินการพััฒนาและส่่งเสริิมเป็็น
แหล่่งท่่องเที่่�ยวเชิิงนิิเวศน์์ วััฒนธรรม ประเพณีี เชื่�อมโยงกัับแหล่่งท่่องเที่่�ยวกว๊๊านพะเยาของ
จังั หวัดั พะเยา และแหล่ง่ ท่อ่ งเที่่ย� วหนองเล็ง็ ทรายในพื้้น� ที่่อ� ำ�ำ เภอแม่ใ่ จ สร้า้ งความเท่า่ เทียี มในการ
พัฒั นาพื้้น� ที่่แ� ละกระจายรายได้ใ้ ห้แ้ ก่พ่ ี่่น� ้อ้ งประชาชนตามหลักั สิทิ ธิมิ นุษุ ยชน ภายใต้ห้ ลักั ปรัชั ญา
ของเศรษฐกิจิ พอเพียี งตามศาสตร์์พระราชาในการ “เข้้าใจ เข้า้ ถึึง และพััฒนา”

ความสำ�ำ คััญของประเด็็นสิทิ ธิิมนุุษยชนที่น่� ำำ�ไปสู่ค่� วามสำำ�เร็จ็ ขององค์์กร
อำ�ำ เภอแม่่ใจได้้ให้้ความสำำ�คััญต่่อการเคารพสิิทธิิมนุุษยชน มีีการกำำ�หนดนโยบาย

ด้้านสิิทธิิมนุุษยชน เพื่่�อให้้บุุคลากรของหน่่วยงานยึึดถืือปฏิิบััติิ และได้้ถ่่ายทอดนโยบายเพื่่�อ
เป็น็ แนวทางให้แ้ ก่ท่ ุกุ ภาคส่ว่ นได้ย้ ึึดถือื เป็น็ มาตรฐานในการดำ�ำ เนินิ งาน โดยมุ่�งเน้น้ การขับั เคลื่อ� น
ภารกิิจที่่�สอดคล้้องกัับแผนสิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ มีีการบููรณาการการทำำ�งานและส่่งเสริิม
การมีีส่่วนร่่วมทุุกภาคส่่วน สร้้างองค์์ความรู้�ให้้แก่่กำำ�นััน ผู้�ใหญ่่บ้้าน ซึ่่�งจำ�ำ เป็็นที่่�จะต้้องมีี
ความรู้�ความเข้า้ ใจและคำำ�นึึงถึึงการเคารพสิทิ ธิมิ นุษุ ยชนขั้น� พื้้น� ฐานของพี่่น� ้อ้ งประชาชนเป็น็ สำ�ำ คัญั
เนื่่�องจากเป็็นผู้�ที่�มีีความใกล้้ชิิดกัับพี่่�น้้องประชาชนในพื้้�นที่่� โดยยึึดมั่่�นปณิิธานร่่วมกัันในการ
“บำ�ำ บััดทุกุ ข์์ บำ�ำ รุงุ สุขุ ”

“รัักแม่่ใจ สร้า้ งแม่่ใจ ไปด้ว้ ยกััน อย่่างยั่ง� ยืืน”

46 รางวัลองคก์ รตน้ แบบดา้ นสิทธิมนษุ ยชน ปี 2565

ภาครฐั ส่วนราชการส่วนภมู ภิ าค คุุณอาจารีี ศรีสี ุุนาครัวั

ทััณฑสถานหญิงิ เชียี งใหม่่ ผู้อ้� ำำ�นวยการทััณฑสถานหญิงิ เชียี งใหม่่

แม้้ว่่าผู้ต้� ้อ้ งราชทัณั ฑ์จ์ ะถููกจำำ�กัดั สิิทธิ์์�บางประการ
ตามกฎหมาย แต่่ยังั คงมีสี ิิทธิไิ ด้้รับั สิิทธิขิ ั้้น� พื้้�นฐาน
ตามหลัักสิิทธิิมนุุษยชนและศัักดิ์์ศ� รีคี วามเป็น็ มนุษุ ย์์
ต้อ้ งไม่่ถููกละเมิดิ สิิทธิิ ได้้รัับการปฏิิบััติติ ามหน้้าที่่่��
ตลอดจนบุคุ คลทั่่ว� ไปอย่่างเสมอภาค ไม่่เลืือกปฏิบิ ัตั ิิ
และควรมีีการส่่งเสริมิ ให้้ผู้ต�้ ้้องราชทััณฑ์ไ์ ด้้รับั รู้�้
และรัักษาสิิทธิิขั้้น� พื้้�นฐานของตนเองเพื่�่อให้้เข้้าถึึงสิิทธิิ
ได้้อย่่างเท่่าเทีียม เสมอภาค ไม่่ละเมิดิ สิิทธิบิ ุคุ คลอื่น�่

ภารกิิจขององค์ก์ ร
ทัณั ฑสถานหญิงิ เชียี งใหม่ม่ ีภี ารกิจิ เกี่ย� วกับั การควบคุมุ และแก้ไ้ ขพฤตินิ ิสิ ัยั ผู้�ต้อ้ งขังั โดยมุ่�งพัฒั นา

เป็็นองค์์กรพััฒนาทรััพยากรมนุุษย์์ เพื่่�อแก้้ไข ฟื้�น้ ฟููผู้�ต้อ้ งขังั ให้้กลับั ตนเป็น็ พลเมืืองดีี มีีสุขุ ภาพกายและ
จิติ ที่่ด� ีี ไม่ห่ วนกลับั มากระทำ�ำ ผิดิ ซ้ำ�ำ� ได้ร้ ับั การพัฒั นาทักั ษะฝีมี ือื ในการประกอบอาชีพี ที่่ส� ุจุ ริติ และสามารถ
ดำำ�รงชีีวิติ ในสัังคมภายนอกได้อ้ ย่า่ งปกติโิ ดยสังั คมให้้การยอมรับั

วิิสััยทััศน์์ องค์์กรสมรรถนะสููงด้้านการปฏิบิ ััติิต่่อผู้�ต้้องขัังหญิิงแบบมืืออาชีีพ มีีมาตรฐานสากล
บูรู ณาการภาคสังั คม ส่่งเสริิมนวัตั กรรม

การดำำ�เนินิ งานด้้านสิิทธิิมนุษุ ยชน
ทััณฑสถานหญิิงเชีียงใหม่่ ได้้นำำ�หลัักการด้้านสิิทธิิมนุุษยชนมาเป็็นพื้้�นฐานในการปฏิิบััติิงาน

โดยยึึดผู้้�ต้้องขัังเป็็นศููนย์์กลาง วางระบบการทำำ�งานในมิิติิด้้านสิิทธิิมนุุษยชน มาเพิ่่�มประสิิทธิิภาพ
การควบคุุมดููแลและแก้้ไขพฤติินิิสััยผู้�ต้้องขัังตามหลัักสิิทธิิมนุุษยชน เพื่่�อให้้ผู้�ต้้องขัังทุุกกลุ่�มเป้้าหมาย
(ประกอบด้้วยกลุ่�มเป้้าหมายผู้�ต้้องขัังทั่่�วไป ผู้�ต้้องขัังสููงอายุุ ผู้�ต้้องขัังพิิการ ผู้�ต้้องขัังป่่วย ผู้�ต้้องขัังหญิิง
ตั้�งครรภ์์ และผู้�ต้้องขัังข้้ามเพศ) เข้้าถึึงโอกาสและสิิทธิิอัันพึึงมีีพึึงได้้อย่่างเท่่าเทีียม รวมถึึงส่่งผลให้้
เจ้้าหน้้าที่่�มีีความตระหนัักในหน้้าที่่�ในการเคารพสิิทธิิของผู้�ต้้องขััง สามารถลดการละเมิิดสิิทธิิของ
ผู้�ต้้องขังั ได้้อย่า่ งมีีประสิทิ ธิิภาพ สร้้างวัฒั นธรรมการทำ�ำ งานที่่ด� ีี เช่น่ การคำำ�นึึงถึึงศัักดิ์ศ� รีคี วามเป็็นมนุุษย์์
การไม่่เลืือกปฏิิบััติิ และการสร้้างความเสมอภาคระหว่่างเพศ ผลจากการดำำ�เนิินงานในปีีที่่�ผ่่านมา
ทััณฑสถาน ได้ร้ ับั รางวััลองค์ก์ รต้้นแบบด้า้ นสิิทธิิมนุษุ ยชนจากกรมคุ้�มครองสิิทธิิและเสรีีภาพ กระทรวง
ยุตุ ิธิ รรม ซึ่ง�่ เป็น็ เกียี รติอิ ย่า่ งสูงู ที่่แ� สดงให้เ้ ห็น็ ว่า่ หน่ว่ ยงานมีคี วามสามารถในการขับั เคลื่อ� นการดำ�ำ เนินิ งาน
ด้า้ นสิทิ ธิมิ นุษุ ยชนของผู้�ต้อ้ งขังั ได้อ้ ย่า่ งมีปี ระสิทิ ธิภิ าพและต่อ่ เนื่่อ� ง เพื่่อ� เป็น็ การยกระดับั การดำ�ำ เนินิ งาน
ด้า้ นสิิทธิมิ นุษุ ยชนของผู้�ต้้องขังั เป็น็ การสร้า้ งช่อ่ งทางอำำ�นวยความสะดวกเพื่่�อให้้ผู้�ต้อ้ งขังั รับั รู้�และเข้้าถึึง

Human Rights Awards 2022 47

สิิทธิิขั้น� พื้้น� ฐานต่่าง ๆ ที่่ท� ัณั ฑสถานฯ จััดให้้อย่า่ งทั่่ว� ถึึง เท่่าเทียี ม เสมอภาค ไม่่เลืือกปฏิิบัตั ิิ ทััณฑสถาน
ได้จ้ ัดั ตั้้ง� “ศูนู ย์ป์ ระสานงานและส่ง่ เสริมิ การปฏิบิ ัตั ิติ ่อ่ ผู้�ต้อ้ งขังั ตามหลักั สิทิ ธิมิ นุษุ ยชน” เป็น็ ศูนู ย์ป์ ระสาน
สิทิ ธิผิู้�ต้อ้ งขังั แบบ ONE STOP SERVICE โดยภายในศูนู ย์ใ์ ห้บ้ ริกิ ารทั้้ง� ในส่ว่ นของการส่ง่ เสริมิ และคุ้�มครอง
สิทิ ธิขิ องผู้�ต้อ้ งขังั ครอบคลุมุ ทุกุ สิทิ ธิขิั้น� พื้้น� ฐานที่่ผ�ู้�ต้อ้ งขังั ทุกุ กลุ่�มพึึงได้ร้ ับั เช่น่ สิทิ ธิใิ นการได้ร้ ับั การประกันั ตัวั
ชั่ว� คราว สิทิ ธิใิ นการเยี่ย� ม และการติดิ ต่อ่ บุคุ คลภายนอก สิทิ ธิใิ นการใช้ล้ ่า่ มในการแปลภาษาระหว่า่ งการ
พิจิ ารณาคดีที างไกลผ่า่ นจอภาพ สิทิ ธิริ ้อ้ งเรียี น/ร้อ้ งทุกุ ข์์ สิทิ ธิใิ นการรักั ษาพยาบาล สิทิ ธิใิ นการได้ร้ ับั การ
ศึึกษา สิิทธิิการอบรมและฝึึกวิิชาชีีพ สิิทธิิในการได้้รัับการพระราชทานอภััยโทษ การลดวัันต้้องโทษ
การพัักการลงโทษ การเลื่�อนชั้�น กรณีีปกติิและกรณีีพิิเศษ การพัักการลงโทษระยะสั้�น สิิทธิิได้้รัับ
การเตรีียมความพร้้อมก่่อนปล่่อย รวมถึึงได้้ดำำ�เนิินการจััดทำำ� “พิิพิิธภััณฑ์์เรืือนพธำ�ำ มรงค์์” เพื่่�อสร้้าง
ความตระหนัักรู้�และสนับั สนุุนการเตรียี มความพร้้อมก่อ่ นปล่อ่ ยที่่�มีีประสิทิ ธิิภาพร่ว่ มกัับชุุมชน เป็น็ การ
สร้า้ งโอกาสและความเท่่าเทีียมในการกลับั คืืนสู่่�สังั คมของผู้้�พ้น้ โทษอย่า่ งยั่ง� ยืืน

ความสำำ�คััญของประเด็น็ สิิทธิิมนุุษยชนที่น่� ำำ�ไปสู่ค�่ วามสำำ�เร็จ็ ขององค์ก์ ร
จากการดำ�ำ เนินิ การด้า้ นการส่ง่ เสริมิ และคุ้�มครองสิทิ ธิขิ องผู้�ต้อ้ งขังั ภายใต้ห้ ลักั การสำำ�คัญั ของสิทิ ธิิ

มนุุษยชนผ่่านกระบวนการปฏิิบััติิงานของศููนย์์ประสานงานและส่่งเสริิมการปฏิิบััติิต่่อผู้ �ต้้องขัังตามหลััก
สิทิ ธิมิ นุษุ ยชน : ศูนู ย์ป์ ระสานสิทิ ธิผิู้�ต้อ้ งขังั ส่ง่ ผลให้ท้ ัณั ฑสถานหญิงิ เชียี งใหม่เ่ ป็น็ องค์ก์ รสมรรถนะสูงู ด้า้ น
การปฏิิบััติิต่่อผู้�ต้้องขัังอย่่างมืืออาชีีพ เพื่่�อให้้เกิิดการพััฒนาด้้านสิิทธิิมนุุษยชนของผู้�ต้้องขัังอย่่างยั่�งยืืน
ในปีงี บประมาณ 2566 ทััณฑสถานหญิิงเชีียงใหม่ร่ ิิเริ่�มจัดั ทำำ� “โครงการจััดตั้้ง� ศูนู ย์์เตรียี มการปลดปล่่อย
เรือื นจำ�ำ ชั่่ว� คราวกลางเวียี ง” ภายใต้้แนวคิดิ “โอกาสสถาน” เพื่่�อสร้า้ งโอกาสในการกลับั เข้้าสู่่�สัังคมอย่า่ ง
ปกติสิ ุขุ ของผู้�ต้อ้ งขังั โดยการบูรู ณาการร่ว่ มกับั ภาคสังั คมและชุมุ ชน โดยมีกี ลุ่�มเป้า้ หมายเป็น็ ผู้�ต้อ้ งขังั หญิงิ
ที่่�ใกล้้พ้้นโทษ เป็็นการยกระดัับการปฏิิบััติิต่่อผู้�ต้้องขัังหญิิงด้้านการแก้้ไขฟื้้�นฟูู และเตรีียมความพร้้อม
ก่่อนปล่่อยให้้เป็็นไปตามข้้อกำำ�หนดกรุุงเทพฯ ตามมาตรฐานสากล และหลัักสิิทธิิมนุุษยชน ผู้้�พ้้นโทษ
จะได้้รัับโอกาสให้้สามารถประกอบอาชีีพ มีีรายได้้พึ่่�งพิิงตััวเองได้้อย่่างสมศัักดิ์�ศรีีความเป็็นมนุุษย์์
อันั จะนำ�ำ ไปสู่่�การบรรลุเุ ป้้าหมายหลักั ของแผนสิทิ ธิมิ นุุษยชนแห่่งชาติิ ฉบับั ที่่� 4 ในการทำ�ำ ให้ส้ ัังคมไทย
เป็็นสัังคมที่่�ส่่งเสริิมสิิทธิิเสรีีภาพและความเท่่าเทีียมโดยคำำ�นึึงถึึงศัักดิ์ �ศรีีความเป็็นมนุุษย์์และคืืนคนดีี
สู่่�สังั คมได้้อย่า่ งแท้จ้ ริงิ

48 รางวลั องค์กรต้นแบบดา้ นสิทธิมนุษยชน ปี 2565

ภาครฐั ส่วนราชการส่วนภมู ภิ าค

สำำ�นัักงานคุมุ ประพฤติจิ ังั หวััดสงขลา สาขานาทวีี

“สำำ�นัักงานคุมุ ประพฤติจิ ัังหวััดสงขลา สาขานาทวีี คุณุ ธีรี เดช แสงจันั ทร์์
ได้้ยึึดมั่่น� ปฏิบิ ััติิต่่อผู้ก�้ ระทำำ�ผิดิ ด้้วยความเท่่าเทีียม
ไม่่เลืือกปฏิิบัตั ิิ คำำ�นึึงถึึงหลัักสิิทธิิมนุุษยชน ผู้้�อำำ�นวยการสำำ�นักั งานคุุมประพฤติิจังั หวััดสงขลา
มีีเป้า้ หมายเพื่่�อแก้้ไขฟื้� น้ ฟููผู้้�กระทำำ�ผิดิ ให้้กลับั ตน
เป็น็ พลเมืืองดีีและไม่่หวนกลัับไปกระทำำ�ความผิดิ ซ้ำำ��” สาขานาทวีี

ภารกิจิ ขององค์์กร

1. ดำ�ำ เนิินการสืืบเสาะและพิินิิจ ควบคุุมและสอดส่่อง แก้้ไข ฟื้�้นฟููและสงเคราะห์์ผู้�กระทำ�ำ ผิิดในชั้�นก่่อนฟ้้อง ชั้�นพิิจารณาคดีีของศาล 
และภายหลังั ที่่�ศาลมีีคำ�ำ พิพิ ากษา ตามที่่ก� ฎหมายกำ�ำ หนด

2. ส่ง่ เสริิมและสนัับสนุุนเกี่ย� วกัับการดำ�ำ เนิินการแก้ไ้ ข ฟื้้�นฟูู และการสงเคราะห์ผ์ู้�กระทำ�ำ ผิิดในชุมุ ชน  

3. ดำำ�เนินิ การเพื่่อ� สร้า้ งความยุตุ ิธิ รรมเชิงิ สมานฉันั ท์เ์ พื่่อ� บรรเทาผลร้า้ ยหรือื การระงับั ข้อ้ พิพิ าทที่่เ� กิดิ ขึ้น้� จากการกระทำำ�ความผิดิ  

4. เสริิมสร้้าง สนัับสนุุนและประสานงานให้้ชุุมชน เครืือข่่าย และภาคประชาสัังคมเข้้ามามีีส่่วนร่่วมในรููปแบบเครืือข่่ายยุุติิธรรมชุุมชน
หรือื รูปู แบบอื่น� ในการป้อ้ งกันั สังั คมจากอาชญากรรมการปฏิบิ ัตั ิติ ่อ่ ผู้�กระทำำ�ผิดิ และผู้�ที่อ� ยู่�ในกระบวนการคุมุ ประพฤติิ  

การดำำ�เนินิ งานด้า้ นสิิทธิมิ นุุษยชน

1. มีีความมุ่�งมั่�น สำ�ำ นัักงานคุุมประพฤติิจังั หวัดั สงขลา สาขานาทวีี มีีความมุ่�งมั่�นที่่�จะปฏิิบัตั ิงิ าน โดยยึึดหลัักสิทิ ธิิมนุุษยชน จึึงได้้ร่ว่ มกััน
ประกาศเจตนารมย์์ขององค์์กรในการปฏิิบััติิหน้้าที่่�ของบุุคลากรจะต้้องยึึดหลัักตามมาตรฐานแห่่งชาติิว่่าด้้วยการปฏิิบััติิงานคุุมประพฤติิ คำำ�นึึงถึึง
หลัักนิติ ิิธรรม หลัักสิิทธิิมนุุษยชน ศัักดิ์�ศรีีความเป็็นมนุุษย์์ สิิทธิิ เสรีีภาพ ความเสมอภาคและความแตกต่่างระหว่่างบุุคคลทั้้�งในส่่วนของผู้�กระทำำ�ผิดิ
พยาน และผู้�เสียี หาย โดยไม่เ่ ลืือกปฏิิบัตั ิิ ทั้้ง� นี้้� จะต้อ้ งให้้บริิการด้ว้ ยความรวดเร็ว็ เต็็มใจ และเป็น็ ธรรม รวมทั้้ง� ต้อ้ งคำ�ำ นึึงถึึงความปลอดภััยของสังั คม
จากอาชญากรรม และมีีการสื่�อสารประชาสััมพัันธ์์ให้้ผู้้�รัับบริิการ ผู้้�มีีส่่วนได้้เสีีย และประชาชนทั่่�วไปได้้รัับทราบทั้้�งการติิดบอร์์ดประชาสััมพัันธ์์
ที่่ส� ำ�ำ นักั งานฯ และเผยแพร่่ประชาสัมั พันั ธ์์ทางสื่�อสัังคมออนไลน์์

2. กำำ�หนดผู้้�รัับผิิดชอบ จััดตั้้�งคณะทำำ�งานด้้านสิิทธิิมนุุษยชนขององค์์กร และกำำ�หนดโครงสร้้างการบริิหารการขัับเคลื่�อนการดำำ�เนิินงาน
ด้้านสิิทธิมิ นุษุ ยชน

3. ปลูกู ฝััง สร้้างความตระหนัักรู้� สร้้างการรับั รู้� ความเข้้าใจตระหนัักรู้้�ด้้านสิทิ ธิิมนุุษยชนแก่บ่ ุุคลากร ในองค์์กร อาทิิเช่น่ การส่ง่ บุุคลากร
เข้า้ ร่ว่ มอบรม / สัมั มนาด้า้ นสิทิ ธิมิ นุษุ ยชน กำำ�หนดให้บ้ ุคุ ลากรอบรมหลักั สูตู รออนไลน์ห์ ัวั ข้อ้ วิชิ าสิทิ ธิมิ นุษุ ยชน สิทิ ธิมิ นุษุ ยชนกับั การปฏิบิ ัตั ิริ าชการการ
อยู่�ร่วมกัันในสัังคมพหุวุ ััฒนธรรม การให้้ความรู้�เกี่ย� วกับั แผนสิิทธิมิ นุุษยชนแห่่งชาติิ ฉบัับที่่� 4 การจัดั กิิจกรรมแลกเปลี่่ย� นรู้�ในองค์ก์ รด้า้ นกฎหมาย เช่น่
พ.ร.บ. ค่่าตอบแทนผู้�เสีียหายฯ กองทุุนยุุติิธรรม ความรู้�เกี่�ยวกัับกฎหมายที่่�เกี่�ยวข้้องกัับงานคุุมประพฤติิและกระบวนการยุุติิธรรม เพื่่�อให้้บุุคลากร
ได้้มีีความรู้�และนำ�ำ ไปสร้า้ งการรับั รู้�ให้้กัับผู้้�รับบริิการให้เ้ ข้า้ ถึึงสิิทธิิ กระบวนการยุตุ ิิธรรม ได้้อย่่างสะดวกรวดเร็ว็

4. การวิิเคราะห์์ความเสี่�ยงและกำ�ำ หนดกิิจกรรม ในการกำ�ำ หนดกิิจกรรม / โครงการและแผนปฏิิบััติิการของสำำ�นัักงานฯ ได้้วิิเคราะห์์
ความเสี่�ยง ผลกระทบของการดำำ�เนิินงานที่่อ� าจละเมิดิ สิทิ ธิมิ นุุษยชน เช่่น ไม่่จััดกิิจกรรมต่่าง ๆ ในวัันศุกุ ร์์ หรือื ในช่่วงเดืือนรอมฎอน และจัดั กิิจกรรม
แก้ไ้ ขฟื้น้� ฟูผูู้�กระทำ�ำ ผิดิ และกิจิ กรรมต่า่ ง ๆ ของสำ�ำ นักั งานฯ ที่่ส� อดคล้อ้ งกับั ความเชื่อ� ศาสนา วัฒั นธรรมของคนในพื้้น� ที่่� เพื่่อ� สร้า้ งการเรียี นรู้� ความเข้า้ ใจ
และการอยู่�ร่วมกัันในสัังคมพหุวุ ัฒั นธรรม อาทิิเช่น่ กิิจกรรมดาว๊๊ะ ค่า่ ยแก้ไ้ ขฟื้�น้ ฟูผูู้�กระทำ�ำ ผิิดโดยใช้ห้ ลักั ศาสนาอิิสลาม การอบรมธรรมะ (ศาสนาพุทุ ธ)
กิิจกรรมล้้อมรั้ว� ด้้วยรััก (ผสม 2 ศาสนา) กิจิ กรรมร่ว่ มเป็น็ ส่่วนหนึ่่�งในเดืือนรอมฎอน มอบอิินทผาลัมั ให้เ้ จ้า้ หน้้าที่่แ� ละอาสาสมััครคุุมประพฤติทิ ี่่�นัับถืือ
ศาสนาอิสิ ลามเพื่่�อใช้ใ้ นการละศีลี อด กิจิ กรรมหิ้้ว� ปิ่่น� โตเข้า้ วััดปฏิิบััติิธรรมวัันธรรมสวนะ

Human Rights Awards 2022 49

5. มีีกลไก มาตรการ ช่อ่ งทางอำำ�นวยความสะดวกและการเข้า้ ถึึงบริกิ ารแก่ผ่ ู้้�รับบริกิ าร เช่่น กรณีีเด็็กและเยาวชน ให้ม้ ีีบุคุ คลในครอบครััว
มีีส่่วนร่่วมในการวางแผนดูแู ลแก้ไ้ ขฟื้น้� ฟูฯู กรณีผี ู้้�พิิการ คนชรา จัดั สถานที่่�ให้้บริิการเป็น็ การเฉพาะ กรณีีเป็็นคดีเี กี่�ยวกัับเพศผู้�เสียี หายเป็็นสตรีจี ะจัดั
ห้้องสอบถ้อ้ ยคำ�ำ เป็็นการเฉพาะ มีีการช่ว่ ยเหลืือสงเคราะห์ผ์ู้�กระทำำ�ผิิด / ผู้�เสพ / ผู้้�ผ่่านการฟื้้�นฟููฯ / ผู้้�พ้น้ โทษด้า้ นการประกอบอาชีีพ การจ้้างงาน
ผู้�กระทำ�ำ ผิิด การลงพื้้�นที่่�รัับรายงานตััวผู้้�ถููกคุุมความประพฤติิที่่�ศููนย์์ประสานงานอาสาสมััครคุุมประพฤติิแต่่ละอำ�ำ เภอ การนำ�ำ อุุปกรณ์์อิิเล็็กทรอนิิกส์์
ติิดตามตััว (EM) มาใช้้กัับผู้�ต้้องขัังที่่�ได้้รัับการปล่่อยตััวพัักการลงโทษและการปล่่อยตััวชั่�วคราวผู้�เข้้ารัับการตรวจพิิสููจน์์เพื่่�อเป็็นการให้้อิิสรภาพ
แก่่ผู้�กระทำำ�ผิิด ลดความแออััดในเรืือนจำ�ำ การรัับรายงานตััวผู้�กระทำำ�ผิิดชาวมาเลเซีียซึ่่�งไม่่สามารถเดิินทางเข้้ามาในประเทศไทยได้้ในช่่วงสถานการณ์์
การแพร่ร่ ะบาดของโรคโควิดิ -19 และกรณีผีู้�กระทำำ�ผิดิ เป็น็ ชาวต่า่ งชาติไิ ม่ส่ ามารถสื่่อ� สารภาษาไทยได้จ้ ะจัดั ให้ม้ ีลี ่า่ มแปลภาษาให้ก้ ับั ผู้�กระทำำ�ผิดิ ดังั กล่า่ ว

6. การบููรณาการชุุมชน การนำ�ำ อาสาสมััครคุุมประพฤติิและเครืือข่่ายยุุติิธรรมชุุมชนเข้้ามามีีส่่วนร่่วมในกระบวนการยุุติิธรรม
การช่่วยเหลืือสอดส่่องดููแลแก้้ไขฟื้้�นฟููผู้�กระทำำ�ผิิดในชุุมชน และเป็็นกลไกในการสร้้างการรัับรู้้�ด้้านกฎหมาย การคุ้�มครองสิิทธิิ เสรีีภาพ การเข้้าถึึง
ช่อ่ งทางการอำำ�นวยความยุตุ ิธิ รรมให้ผู้้�กระทำำ�ผิดิ และบุคุ คลในครอบครัวั เช่น่ การจัดั กิจิ กรรมชุมุ ชนสร้า้ งสุขุ กิจิ กรรมพลังั เครือื ข่า่ ยยุตุ ิธิ รรมอาสาพัฒั นา
ชุุมชน และโครงการสร้า้ งการรัับรู้�เชิิงรุกุ ภาคประชาชน

7. มีีกลไก ช่่องทาง หรืือเครื่�องมือื ในการเฝ้้าระวังั การละเมิดิ สิิทธิมิ นุุษยชน อาทิิ เช่น่ การจัดั ทำ�ำ ช่อ่ งทางต่่าง ๆ ในการรัับฟัังความคิดิ เห็น็
ข้อ้ ร้อ้ งเรีียน เสนอแนะต่า่ ง ๆ และการกำำ�หนดกระบวนการการทำ�ำ งาน ผู้้�รับผิดิ ชอบกรณีีเกิดิ การชุุมนุุมประท้้วง เป็็นต้น้

8. การติดิ ตามประเมินิ ผล มีกี ารประชุมุ สรุปุ บทเรียี นการดำำ�เนินิ การด้า้ นสิทิ ธิมิ นุษุ ยชนขององค์ก์ ร กำำ�หนดแผนการขับั เคลื่อ� น การขยายผล
การดำ�ำ เนิินการไปยัังหน่่วยงานอื่�น ๆ เพื่่อ� สร้้างความยั่�งยืืนในการดำำ�เนิินการด้้านสิิทธิมิ นุุษยชน

9. การขยายผลการดำ�ำ เนินิ งาน ภายหลังั สำำ�นัักงานคุมุ ประพฤติิจัังหวัดั สงขลา สาขานาทวีี ได้ร้ ัับรางวััลองค์์กรต้น้ แบบด้า้ นสิทิ ธิิมนุษุ ยชน
ประจำำ�ปีี พ.ศ. 2563 และ ปีี พ.ศ. 2564 ได้ข้ ยายผลการดำ�ำ เนินิ การโดยการถ่่ายทอดเผยแพร่่ต้้นแบบที่่�ดีี (Best Practice) และแนวทางการดำ�ำ เนิินงาน
ให้้หน่ว่ ยงานต่่าง ๆ อาทิิ เช่่น กรมคุุมประพฤติิ สำำ�นักั งานคุุมประพฤติใิ นสัังกัดั กรมคุมุ ประพฤติิ สำำ�นักั งานยุุติธิ รรมจังั หวััดขอนแก่่น สำ�ำ นัักงานยุตุ ิิธรรม
จังั หวัดั นครปฐม ศรีสี ะเกษ อีีกทั้้ง� เป็็นแหล่่งศึึกษาดููงานด้า้ นการขับั เคลื่�อนองค์ก์ รต้น้ แบบด้า้ นสิิทธิิมนุษุ ยชน

ความสำ�ำ คัญั ของประเด็็นสิิทธิิมนุุษยชนที่น่� ำ�ำ ไปสู่ค่� วามสำ�ำ เร็็จขององค์์กร

การปฏิิบััติิงานของสำ�ำ นัักงานคุุมประพฤติิจัังหวััดสงขลา สาขานาทวีี ได้้ให้้ความสำ�ำ คััญตระหนัักถึึงการปฏิิบััติิตามมาตรฐานแห่่งชาติิ
ว่่าด้ว้ ยการปฏิบิ ัตั ิิงานคุมุ ประพฤติิ หลักั นิติ ิิธรรม หลักั สิทิ ธิมิ นุุษยชน ศักั ดิ์�ศรีีความเป็น็ มนุุษย์์ สิทิ ธิิ เสรีภี าพ ความเสมอภาค อาทิิเช่่น มีกี ารจััดห้อ้ งสอบ
ปากคำำ�เด็ก็ และเยาวชนและผู้�เสียี หายคดีีเกี่�ยวกับั เพศ,มีีการสร้า้ งการรับั รู้้�ด้า้ นการเข้้าถึึงสิิทธิิ การอำ�ำ นวยความยุุติธิ รรมแก่จ่ ำำ�เลย พยาน ผู้�เสีียหาย เช่น่
พ.ร.บ. ค่่าตอบแทนผู้�เสีียหายฯ กองทุุนยุตุ ิิธรรม การแนะนำ�ำ ผู้้�เสียี หายยื่น� คำำ�ร้อ้ งให้จ้ ำ�ำ เลยชดใช้้ค่่าเสียี หายตาม ป.วิอิ าญา มาตรา 44/1 การดำ�ำ เนินิ การ
ตามกระบวนการยุตุ ิธิ รรมเชิงิ สมานฉันั ท์ร์ ะหว่า่ งจำำ�เลยและผู้�เสียี หาย มีกี ารนำ�ำ อุปุ กรณ์อ์ ิเิ ล็ก็ ทรอนิกิ ส์ต์ ิดิ ตามตัวั (EM) มาใช้ก้ ับั ผู้�ต้อ้ งขังั ที่่ไ� ด้ร้ ับั การปล่อ่ ย
ตัวั พักั การลงโทษและการปล่อ่ ยตัวั ชั่ว� คราวผู้�เข้า้ รับั การตรวจพิสิ ูจู น์เ์ พื่่อ� เป็น็ การให้อ้ ิสิ รภาพแก่ผู่้�กระทำ�ำ ผิดิ ลดความแออัดั ในเรือื นจำ�ำ มีกี ารให้ก้ ารช่ว่ ยเหลือื
สงเคราะห์ผ์ู้�กระทำำ�ผิิด ผู้�เสพยาเสพติิด ผู้้�พ้้นโทษ,มีีการประชาสััมพัันธ์ช์ ่่องทางการเข้้าถึึงสิิทธิิ กระบวนการยุุติิธรรมได้้อย่่างสะดวก รวดเร็ว็ ไม่่เสียี ค่า่
ใช้จ้ ่่ายสููงจนเกิินควร มีีการนำำ�ภาคประชาชน อาสาสมััครคุุมประพฤติิ เครืือข่า่ ยยุตุ ิิธรรมชุมุ ชนเข้า้ มามีสี ่ว่ นร่ว่ มในกระบวนการยุุติิธรรม การช่่วยเหลืือ
สอดส่อ่ งดูแู ลแก้ไ้ ขฟื้น้� ฟูผูู้�กระทำ�ำ ผิดิ ในชุมุ ชน และเป็น็ กลไกในการสร้า้ งการรับั รู้้�ด้า้ นกฎหมาย การคุ้�มครองสิทิ ธิิ เสรีภี าพ การเข้า้ ถึึงช่อ่ งทางการอำ�ำ นวย
ความยุตุ ิธิ รรม และมีกี ารจัดั กิิจกรรมแก้้ไขฟื้�้นฟูผูู้�กระทำำ�ผิิดและจััดกิิจกรรมต่า่ ง ๆ ของสำ�ำ นักั งานฯ ที่่�สอดคล้อ้ งกับั ความเชื่อ� ศาสนา วััฒนธรรมของคน
ในพื้้น� ที่่� ผลการดำ�ำ เนินิ การดังั กล่า่ วนำำ�ไปสู่่�ความสำำ�เร็จ็ ขององค์์กรดังั นี้้�

• ด้้านผลการดำ�ำ เนิินงานตามภารกิิจ ส่่งผลให้้การแก้้ไขฟื้�้นฟููผู้�กระทำำ�ผิิดสามารถปฏิิบััติิงานได้้บรรลุุตามเป้้าหมาย โดยในปีีงบประมาณ
พ.ศ. 2564 สามารถแก้้ไขฟื้น้� ฟููผู้�กระทำำ�ผิิดจนพ้้นคุุมความประพฤติไิ ปด้้วยดีี คิิดเป็็นร้้อยละ 83.88 และปีีงบประมาณ พ.ศ. 2565 สามารถแก้้ไขฟื้น้� ฟูู
ผู้�กระทำำ�ผิดิ จนพ้้นคุุมความประพฤติไิ ปด้้วยดีี คิิดเป็น็ ร้อ้ ยละ 92.57

• ด้้านการให้้บริิการประชาชน ส่่งผลให้้ผู้้�รัับบริิการได้้รัับบริิการด้้วยความสะดวก รวดเร็็วและเป็็นการสร้้างการรัับรู้้�ด้้านกฎหมาย
การคุ้�มครองสิิทธิิ เสรีีภาพ การเข้้าถึึงช่่องทางการอำำ�นวยความยุุติิธรรมให้้แก่่ประชาชนโดยผลการประเมิินความพึึงพอใจของผู้้�รัับบริิการและผู้้�มีี
ส่ว่ นได้ส้ ่ว่ นเสียี ต่อ่ การให้บ้ ริกิ ารของสำ�ำ นักั งานคุมุ ประพฤติจิ ังั หวัดั สงขลา สาขานาทวีี ประจำำ�ปีงี บประมาณ พ.ศ. 2564 มีผี ลความพึึงพอใจ ร้อ้ ยละ 95.48
และทำำ�ให้เ้ กิดิ การรับั รู้� สร้า้ งความเข้า้ ใจให้ก้ ับั ประชาชนในพื้้น� ที่่� สร้า้ งการรับั รู้�เข้า้ ใจการทำ�ำ งานของสำำ�นักั งานฯ และมีอี งค์ก์ รเอกชน ได้แ้ ก่่ สโมสรไลออนส์์
สะเดา และสโมสรไลออนส์ส์ ะเดาไนซ์์แองเจิิล ได้้เข้า้ มามีสี ่่วนร่่วมสนับั สนุนุ การแก้ไ้ ขฟื้้น� ฟููผู้�กระทำำ�ผิิดของสำำ�นัักงานฯ

3. ด้า้ นบุุคลากร การสร้้างความรับั รู้� ตระหนัักรู้้�ด้า้ นสิทิ ธิมิ นุษุ ยชนส่ง่ ผลให้บ้ ุุคลากรมีคี วามตระหนัักปฏิิบััติงิ านภายใต้ร้ ะเบีียบ กฎหมาย
ที่่�กำ�ำ หนดซึ่่�งจะเป็็นเกราะป้้องกัันในการปฏิิบััติิหน้้าที่่� อีีกทั้้�งทำ�ำ ให้้บุุคลากรมีีความเข้้าใจในความแตกต่่าง ทางด้้านการศึึกษา อายุุ เพศ สถานภาพ
ครอบครัวั ภูมู ิิลำำ�เนา โดยเฉพาะอย่า่ งยิ่�งความแตกต่่างทางด้า้ นศาสนา ภาษาวััฒนธรรม ส่ง่ ผลให้บ้ ุคุ ลากร มีคี วามรักั สามัคั คีี เกิดิ ความผาสุุก และทำ�ำ ให้้
เกิิดการยอมรับั เห็็นคุณุ ค่า่ ของการอยู่�ร่วมกัันภายใต้ส้ ังั คมพหุวุ ัฒั นธรรม ไม่่เกิดิ ความขัดั แย้ง้ ในองค์์กร

4. ด้้านการแก้้ไขปััญหาจัังหวััดชายแดนภาคใต้้ การจััดกิิจกรรมการแก้้ไขฟื้�้นฟููผู้�กระทำ�ำ ผิิดที่่�สอดคล้้องกัับวิิถีีชีีวิิตความเชื่�อ ศาสนา
วััฒนธรรมของคนพื้้�นที่่�เป็็นการสร้้างความเข้้าใจ ความสััมพัันธ์์อัันดีีระหว่่างภาครััฐกัับประชาชนในพื้้�นที่่� เป็็นการประสานสััมพัันธภาพที่่�ดีี ตลอดจน
การให้้บริิการประชาชนด้้วยความสะดวก รวดเร็็วเป็็นธรรม ไม่่เลืือกปฏิิบััติิ ยึึดหลัักนิิติิธรรมและหลัักสิิทธิิมนุุษยชนก่่อให้้เกิิดความเข้้าใจอัันดีีของ
ประชาชนที่่�มีตี ่อ่ ภาครััฐ ทำ�ำ ให้้เกิิดความไว้เ้ นื้้อ� เชื่อ� ใจ ขจัดั เงื่�อนไขและสาเหตุุที่่�ส่่งผลให้้ประชาชนในพื้้น� ที่่เ� กิิดความรู้�สึกแตกแยกหรืือความไม่เ่ ท่่าเทีียม
อย่่างเป็น็ รูปู ธรรม ส่่งผลดีตี ่่อการพััฒนาและแก้้ไขปััญหาจังั หวัดั ชายแดนภาคใต้้

50 รางวลั องค์กรตน้ แบบดา้ นสิทธิมนษุ ยชน ปี 2565

ภาครัฐ ส่วนราชการส่วนภมู ิภาค

สำำ�นัักงานยุตุ ิธิ รรมจัังหวัดั เชียี งใหม่่

สำำ�นัักงานยุตุ ิิธรรมจังั หวัดั เชีียงใหม่่ กระทรวงยุตุ ิิธรรม
มุ่่�งมั่่น� ต่่อยอด ขยายผล และยกระดัับมาตรฐานงานบริิการ
เพื่่�อ “พััฒนาบริกิ ารและสร้้างความยั่่ง� ยืืนในการดำำ�เนิินการ
ด้้วยหลักั การด้้านสิิทธิมิ นุษุ ยชน”

คุณุ เจริิญ น้อ้ ยพิินิจิ

ผู้อ�้ ำำ�นวยการสำำ�นัักงานยุุติธิ รรมจังั หวััดเชียี งใหม่่

ภารกิจิ ขององค์์กร

สำำ�นัักงานยุุติิธรรมจัังหวััดเชีียงใหม่่ เป็็นหน่่วยงานในสัังกััดกระทรวงยุุติิธรรม ขัับเคลื่�อนภารกิิจ
ในรูปู แบบศูนู ย์ป์ ฏิบิ ัตั ิกิ าร กลุ่�มจังั หวัดั 10 โดยสำำ�นักั งานยุตุ ิธิ รรมจังั หวัดั เชียี งใหม่่ เป็น็ 1 ใน 18 ศูนู ย์์ จากนโยบาย
ในการกระจายอำำ�นาจลงสู่�พื้น� ที่่ร� ะดับั จังั หวัดั เป้า้ หมาย เพื่่อ� นำ�ำ บริกิ ารสู่่�ประชาชนในพื้้น� ที่่ใ� ห้เ้ ข้า้ ถึึงได้อ้ ย่า่ งสะดวก
รวดเร็ว็ ทั่่ว� ถึึงและเป็น็ ธรรมสำ�ำ นักั งานยุตุ ิธิ รรม จังั หวัดั เชียี งใหม่ม่ ีบี ทบาทภารกิจิ หลักั ในการอำ�ำ นวยความยุตุ ิธิ รรม
ด้ว้ ยงานบริกิ ารประชาชน 9 งานบริกิ าร เพื่่อ� อำ�ำ นวยความสะดวกให้ป้ ระชาชนผู้้�รับบริกิ ารในพื้้น� ที่่จ� ังั หวัดั เชียี งใหม่่
และพื้้น� ที่่ใ� กล้เ้ คียี งเข้า้ ถึึงบริกิ ารได้อ้ ย่า่ งสะดวก รวดเร็ว็ ทั่่ว� ถึึงและเป็น็ ธรรม ครอบคลุมุ กลุ่�มเป้า้ หมายภายใต้แ้ ผน
สิทิ ธิมิ นุษุ ยชนแห่ง่ ชาติิ ฉบับั ที่่� 4 (กลุ่�มเปราะบาง อาทิิ เด็ก็ สตรีี ผู้้�สูงู อายุุ คนพิกิ าร แรงงานต่า่ งด้า้ วฯลฯ) โดยยึึดถือื
ปฏิบิ ัตั ิติ ามหลักั การด้า้ นสิทิ ธิมิ นุษุ ยชน 5 ด้า้ น การเคารพศักั ดิ์ศ� รีคี วามเป็น็ มนุษุ ย์์ การไม่เ่ ลือื กปฏิบิ ัตั ิกิ ารให้บ้ ริกิ าร
ด้ว้ ยความเสมอภาค เท่่าเทียี ม การไม่่แบ่่งแยกและถืือปฏิบิ ััติติ ามหลักั การมาตรฐานสากล