รางวัลองค์กรต้นแบบด้านสิทธิมนุษยชน ประจำปี 2565

Human Rights Awards 2022 151

การดำ�ำ เนินิ งานด้า้ นสิทิ ธิิมนุษุ ยชน
บริิษัทั ให้ค้ วามสำำ�คัญั กัับสิิทธิิมนุษุ ยชน 5 ด้า้ น ได้้แก่่ สิทิ ธิิทางพลเมืือง สิิทธิิทางการเมือื ง

สิิทธิิทางสัังคม สิิทธิิทางเศรษฐกิิจ และสิิทธิิทางวััฒนธรรม โดยการสร้้างให้้เป็็นวััฒนธรรมของ
องค์ก์ ร ดัังนี้้�

1. บริษิ ััทฯ ให้ค้ วามสำ�ำ คััญกับั พนักั งานทุกุ ระดับั ให้ม้ ีคี วามเสมอภาค ไม่เ่ ลือื กปฏิบิ ััติโิ ดย
ส่ง่ เสริิมให้้เกิิดเป็็นวัฒั นธรรมองค์ก์ ร ด้้านทัศั นคติิ และด้้านการปฏิบิ ัตั ิิ

2. มีกี ารปฏิิบััติติ ามมาตรฐานแรงงานไทย (มรท.8000) ของกรมสวััสดิกิ ารและคุ้�มครอง
แรงงาน เพื่่อ� ให้้สอดคล้้องกับั กฎหมาย และมาตรฐานสากล

3. มีีการกำำ�หนดให้้มีีโนบายด้้านสิิทธิิมนุุษยชน นโยบายด้้านแรงงาน นโยบายด้้าน
ความปลอดภััยและสิ่ �งแวดล้้อม

4. มีแี นวปฏิิบััติติ ่่อพนัักงาน คู่่�ค้้า รวมถึึงชุุมชนในพื้้น� ที่่เ� พื่่อ� ความเข้า้ ใจ และอยู่่�ด้ว้ ยกััน
อย่า่ งมีคี วามสุขุ

5. มีีการดำำ�เนิินงานด้้านสิ่�งแวดล้้อม และการลดปริิมาณของเสีียเพื่่�อสภาพแวดล้้อม
ในการทำำ�งาน และชุุมชนที่่ด� ีี

ความสำ�ำ คััญของประเด็็นสิทิ ธิิมนุุษยชนที่น�่ ำ�ำ ไปสู่ค�่ วามสำำ�เร็็จขององค์ก์ ร
การดำำ�เนิินการด้้านสิิทธิิมนุุษยชนมีีผลทำำ�ให้้องค์์กรได้้รัับการยอมรัับในระดัับสากล

และได้ร้ ับั การสนับั สนุนุ อย่า่ งดีจี ากบุคุ คลในภาคส่ว่ นต่า่ ง ๆ ที่่ม� ีสี ่ว่ นเกี่ย� วข้อ้ งกับั บริษิ ัทั ฯ เช่น่ ผู้�ที่พ� ักั
อาศััยในพื้้�นที่่�ใกล้้เคีียง คู่่�ค้้า ลููกค้้า ผู้้�รับบริิการ หน่่วยงานที่่�เกี่�ยวข้้อง รวมถึึงพนัักงานบริิษััทฯ
เกิดิ ความเข้า้ ใจ ดูแู ลช่่วยเหลือื ซึ่�ง่ กัันและกันั โดยให้้ความสำำ�คััญเสมือื นเป็็นคนในองค์์กร

การต่อ่ ยอด และการขยายผลการดำำ�เนินิ งานเพื่่อ� ความยั่ง� ยืนื ในอนาคต ผู้�บริหิ าร มีแี ผนงาน
ในการต่่อยอดด้้านสิทิ ธิมิ นุษุ ยชนกับั คู่่�ค้า้ และผู้�ที่�เกี่ย� วข้้องในการสร้า้ งความร่ว่ มมืือ โดยเริ่ม� ตั้ง� แต่่
ความร่ว่ มมืือกัับชุมุ ชนในระดับั หมู่่�บ้า้ น ระดัับตำ�ำ บล ระดับั อำ�ำ เภอ และระดับั จัังหวัดั เพื่่อ� ส่่งเสริิม
ให้้ชุุมชนและผู้�เกี่�ยวข้้องได้้มีีส่่วนร่่วม และได้้ประโยชน์์จากการดำ�ำ เนิินการด้้านสิิทธิิมนุุษยชน
ของบริิษััทฯ ทั้้�งทางตรง และทางอ้้อม รวมถึึงการแบ่่งปัันประสบการณ์์ในการดำำ�เนิินกิิจกรรม
ด้้านนี้้�กัับองค์์กรอื่�น ๆ ทั้้�งในภาครััฐและเอกชน เพื่่�อให้้เกิิดเป็็นความต่่อเนื่่�องและยั่�งยืืนในพื้้�นที่่�
และสามารถขยายได้ใ้ นวงกว้า้ งในสัังคมต่่อไป

152 รางวลั องค์กรตน้ แบบด้านสทิ ธิมนษุ ยชน ปี 2565

ภาคธรุ กิจ (ขนาดย่อม) คุณุ ณัฐั สิิทธิ์์� ธีีรกุุลวาณิชิ

บริิษััท ไร้้ท์์ รีีแอคติิเวชั่่�น จำ�ำ กัดั (มหาชน) ประธานเจ้้าหน้้าที่่�บริิหาร

หลักั ของสิิทธิมิ นุษุ ยชนที่่เ� รากล่่าวกันั เสมอ ถ้้าผมจะให้้นิยิ าม บริิษััท ไร้้ท์์ รีแี อคติเิ วชั่่น� จำำ�กััด (มหาชน)
ในการใช้้ชีีวิิตส่่วนตัวั และการบริหิ ารงานคืือการให้้เกียี รติิ
รับั ฟัังความเห็็นต่่างเคารพรักั ษาสิิทธิิของกันั และกััน
ไม่่เลืือกว่่าเขาเป็น็ เพศ เชื้้�อชาติิ ชนชาติิ ศาสนา สีีผิิว อายุุ
และอื่่�น ๆ แค่่เปิิดใจรัับฟัังความเห็็นที่่�แตกต่่างก็็จะเกิิดสติิ
เพื่�่อนำำ�มาพััฒนาทั้้ง� งานในองค์์กรและเราจะได้้มิิตรเพิ่่�มขึ้้�น
ต้้องคิดิ เสมอว่่าเราอยากให้เ้ ขาปฏิิบัตั ิิกัับเราเช่่นไร
เราก็ค็ วรปฏิิบัตั ิกิ ับั เขาเช่่นนั้้น�

ภารกิจิ ขององค์ก์ ร
บริิษััท ไร้ท้ ์์ รีีแอคติเิ วชั่น� จำำ�กัดั (มหาชน) หรืือ Right Reactivation Public Company

Limited ดำ�ำ เนิินธุุรกิิจเกี่�ยวกัับการนำ�ำ ถ่่านกััมมัันต์์ใช้้แล้้วมาผ่่านกระบวนการทางอุุตสาหกรรม
เพื่่�อฟื้�้นฟููสภาพให้้สามารถนำำ�กลัับมาใช้้ประโยชน์์ใหม่่ได้้ เป็็นการยืืดอายุุวงจรผลิิตภััณฑ์์
ทำำ�ให้้ลดการนำ�ำ เข้้าวััตถุุดิิบจากต่่างประเทศ ลดต้้นทุุนการผลิิตให้้กัับกลุ่�มลููกค้้าอุุตสาหกรรม
อย่่างมีนี ัยั สำำ�คััญ สร้้างการหมุนุ เวีียนการใช้ง้ านวัตั ถุุดิิบอย่า่ งคุ้�มค่า่ บริษิ ััทมุ่่�งมั่�นที่่�จะมีีส่ว่ นรับั ผิดิ
ชอบด้า้ นสิ่ง� แวดล้อ้ มและชุมุ ชน โดยสร้า้ งสรรค์ผ์ ลิติ ภัณั ฑ์ท์ี่่เ� ป็น็ มิติ รต่อ่ สิ่ง� แวดล้อ้ ม ใช้ป้ ระโยชน์จ์ าก
ของเหลือื ทิ้้ง� ทั้้ง� จากภาคอุตุ สาหกรรมและเกษตรกรรมและการผลิติ ด้ว้ ยเทคโนโลยีสี ะอาด (Clean
Technology) และได้ต้ ่อ่ ยอดไปสู่่�การฟื้น�้ ฟูสู ภาพวััสดุดุ ููดซับั ชนิดิ อื่่น� ๆ และตััวเร่่งปฏิิกิิริยิ าต่่าง ๆ
เพื่่�อรองรัับความต้้องการของภาคอุุตสาหกรรมในอนาคต ที่่�จะมุ่�งเน้้นในด้้านเศรษฐกิิจหมุุน
(Circular Economy) มากยิ่�งขึ้�น้

วิสิ ัยั ทัศั น์์ : บริษิ ัทั ไร้ท้ ์์ รีแี อคติเิ วชั่น� จำ�ำ กัดั (มหาชน) เราคือื ผู้้�นำ�ำ ธุรุ กิจิ ด้า้ นเศรษฐกิจิ ชีวี ภาพ
(Bio) เศรษฐกิิจหมุุนเวีียน (Circular) และเศรษฐกิิจสีีเขีียว (Green) หรืือ BCG Economy
ของประเทศไทย

พันั ธกิจิ : สร้า้ งองค์ก์ รแห่ง่ ความเป็น็ เลิศิ ด้ว้ ยการพัฒั นาศักั ยภาพบุคุ ลากรอย่า่ งสร้า้ งสรรค์์
ด้้านวิิจััยและพััฒนาวิิทยาศาสตร์์และเทคโนโลยีี เพื่่�อยกระดัับองค์์กรไปสู่่�มาตรฐานสากล
และการอยู่�ร่วมกันั กัับชุุมชนอย่่างยั่�งยืืน

Human Rights Awards 2022 153

การดำ�ำ เนิินงานด้า้ นสิทิ ธิมิ นุุษยชน
องค์ก์ รมีนี โยบายในการดำ�ำ เนินิ ธุรุ กิจิ บนพื้้น� ฐานความเข้า้ ใจและตระหนักั ในความหลากหลาย

ของบุคุ คลและยอมรับั ในความแตกต่า่ งที่่แ� ต่ล่ ะบุคุ คลมีมี าแต่ก่ ำ�ำ เนิดิ คำำ�ถึึงสิทิ ธิเิ สรีภี าพขั้น� พื้้น� ฐาน
ที่่ท� ุกุ คนมีีความเสมอภาคกััน จะต้้องไม่่ถูกู เลือื กปฏิบิ ัตั ิดิ ้้วยเหตุุผลแห่ง่ เชื้อ� ชาติิ ศาสนา เพศ สีผี ิิว
ภาษา เผ่่าพัันธุ์�หรืือสถานะอื่�นใด ทางองค์์กรมีีนโยบายในการพััฒนาด้้านสิิทธิิมนุุษยชนให้้แก่่
ผู้้�มีีส่่วนได้ส้ ่ว่ นเสียี อย่่างเท่า่ เทียี มกันั

• พนักั งาน : การเคารพสิทิ ธิพิ ื้้น� ฐาน การบริหิ ารความหลากหลายและยอมรับั ความแตกต่า่ ง
ภายในบริิษััทฯ เปิิดโอกาสให้้พนัักงานในระดัับ ปฏิิบััติิการได้้แสดงความคิิดเห็็น ความคิิดริิเริ่�ม
สร้้างสรรค์์ช่่วยกัันแก้้ไขปััญหาผลัักดััน ให้้บริิษััทฯ เกิิดการปรัับปรุุงและพััฒนาอย่่างต่่อเนื่่�อง
โดยที่่�ทางผู้ �บริิหารจะช่่วยให้้คำำ�ปรึึกษาและพร้้อมรัับฟัังความคิิดเห็็นที่่�แตกต่่างจากพนัักงาน
ทุกุ ระดับั เพื่่�อให้ท้ ุกุ คนมีีส่่วนร่ว่ มในการพััฒนาองค์์กรร่่วมกัันอย่า่ งเท่่าเทียี ม

• ลูกู ค้้า : ส่ง่ มอบสินิ ค้้า บริกิ ารโซลูชูั่น� ที่่ม� ีคี ุณุ ภาพ และมีคี วามปลอดภััย
• คู่่�ค้้า : ยกระดัับกระบวนการจััดการความเสี่�ยงด้้านสิิทธิิมนุุษยชนที่่�อาจส่่งผลกระทบ
ต่อ่ ห่ว่ งโซ่อ่ ุปุ ทาน
• ชุมุ ชน : สร้า้ งการมีสี ่ว่ นร่ว่ มโดยยึึดหลักั การเคารพในสิทิ ธิพิ ื้้น� ฐาน และยกระดับั คุณุ ภาพ
ชีวี ิิตที่่�ดีี

ความสำ�ำ คััญของประเด็็นสิทิ ธิมิ นุุษยชนที่น�่ ำำ�ไปสู่ค�่ วามสำ�ำ เร็จ็ ขององค์ก์ ร
องค์์กรให้้ความสำ�ำ คััญกัับความเสมอภาค ความเท่่าเทีียม และการเคารพศัักดิ์�ศรีี

ความเป็น็ มนุษุ ย์ใ์ นการดำ�ำ เนินิ งาน และมีกี ารนำ�ำ นโยบายต่า่ ง ๆ ที่่เ� กี่ย� วข้อ้ งกับั การเคารพสิทิ ธิมิ นุษุ ยชน
ขององค์์กร มาวางแผนเพื่่�อแสดงถึึงความมุ่�งมั่�นขององค์์กรที่่�จะเสริิมรากฐานการบริิหารจััดการ
ทรัพั ยากรบุคุ คลอย่า่ งเป็็นธรรมและเท่่าเทีียม อีีกทั้้�งองค์์กรได้้สนัับสนุนุ ให้ค้ ู่่�ค้้าธุุรกิิจนำำ�ไปปฏิบิ ััติิ
หรืือประยุุกต์์ใช้้ในการดำ�ำ เนิินธุุรกิิจ และส่่งเสริิมการเจริิญเติิบโตไปด้้วยกััน สนัับสนุุนเป้้าหมาย
การพััฒนาที่่ย�ั่�งยืนื ทั้้ง� ด้า้ นสัังคมและเศรษฐกิจิ

154 รางวัลองค์กรตน้ แบบด้านสทิ ธิมนุษยชน ปี 2565

ภาคธุรกจิ (ขนาดย่อม)

บริษิ ััท อโนนิิมััศ รีพี ัับบลิคิ จำำ�กัดั

บริิษััทมุ่่�งมั่่น� ปลููกฝัังคุุณค่่าแห่่งความแตกต่่าง
ของบุุคลากรเพื่่�อให้้ทุกุ คนรู้�้สึึกปลอดภัยั
มีีโอกาสอย่่างเท่่าเทีียมที่่�จะสามารถนำำ�ตััวตนที่่�เต็็มเปี่�่ยม
เป็น็ เอกลักั ษณ์เ์ ติบิ โตในที่่�ทำำ�งาน

คุณุ ภััณฑิิลา บุุณยะรัตั เวช

กรรมการบริหิ าร

บริิษััท อโนนิมิ ััศ รีีพัับบลิคิ จำำ�กััด

ภารกิจิ ขององค์์กร
บริษิ ััท อโนนิิมัศั รีีพัับบลิคิ จำ�ำ กััด เป็น็ สถานประกอบการขนาดย่่อมประเภทธุรุ กิิจการให้้บริกิ าร

ล่่ามแปลภาษา ปััจจุุบัันเป็็นบริิษััทคู่่�สััญญากัับการท่่าอากาศยานสุุวรรณภููมิิ ที่่�ได้้รัับความวางใจจาก
ทอท. ให้้เข้้ารัับผิิดชอบงานจััดเจ้้าหน้้าที่่�ล่่ามท่่าอากาศยานให้้ความช่่วยเหลืือผู้�โดยสารและผู้�ใช้้บริิการ
ชาวญี่่ป�ุ่�น จีีน เกาหลีี รัสั เซีีย และภาษาอื่น� ๆ (AIRPORT TRANSLATOR) ณ ท่่าอากาศยานสุวุ รรณภูมู ิิ
และเป็น็ คู่่�สัญั ญากับั องค์ก์ รนานาชาติิหลายองค์ก์ ร อาทิิ เช่่น UNITED NATIONS OFFICE ON DRUGS
AND CRIME สำำ�นักั งานว่า่ ด้ว้ ยยาเสพติดิ และอาชญากรรมแห่่งสหประชาชาติิ

พัันธะกิิจของบริษิ ัทั ฯ
1. ผู้้�บริหิ าร พนักั งาน มีหี น้า้ ที่่ต� ้อ้ งปฏิบิ ัตั ิติ ามหลักั สิทิ ธิมิ นุษุ ยชน ยึึดมั่่น� ในหลักั นิติ ิธิ รรม เคารพ
ในศักั ดิ์ศ� รีคี วามเป็น็ มนุษุ ย์์และต้อ้ งปฏิบิ ััติิทุกุ ฝ่า่ ยเท่า่ เทีียมกััน
2. ไม่่มีกี ารคุกุ คามทั้้�งทางเพศและรููปแบบอื่น� ๆ ไม่่เลือื กปฏิบิ ััติิ เชื้�อชาติิ สัญั ชาติิ ศาสนา สีผี ิิว
ตระกูลู อายุุ ศาสนา อััตลักั ษณ์ท์ างเพศ สถานะทางสังั คมและเศรษฐกิจิ แนวคิิดทางการเมืือง ตลอดจน
คุุณลักั ษณะอื่น� ๆ
3. จ้้างงานอย่่างเป็็นธรรม ไม่่เลืือกปฏิิบััติิต่่อพนัักงานทุุกคน ได้้รัับโอกาสเติิบโตในหน้้าที่่�
ไม่น่ ำ�ำ เรื่อ� งเพศ มาตัดั สิินในการรับั เข้้าทำำ�งาน ไม่่มีกี ารบังั คัับตรวจหาเชื้�อ HIV
4. ให้้สิิทธิิเสมอภาคทางเพศ และสนัับสนุุนการพััฒนาอย่่างยั่�งยืืนของสหประชาชาติิ รวมถึึง
สนัับสนุุน Convention on the Elimination of All forms of discrimination against Women
5. มีีการอบรม และทำ�ำ แบบทดสอบเพื่่�อความตระหนัักเข้้าใจในเรื่�องสิิทธิิมนุุษยชน เสรีีภาพ
พื้้น� ฐานที่่ม� นุษุ ย์ท์ ุกุ คนพึึงได้ร้ ับั เพื่่อ� ช่ว่ ยลดความเสี่ย� งอันั นำ�ำ ไปสู่่�การละเมิดิ สิทิ ธิมิ นุษุ ยชนในการดำ�ำ เนินิ ธุรุ กิจิ

Human Rights Awards 2022 155

การดำำ�เนิินการด้า้ นสิิทธิมิ นุษุ ยชน
บริษิ ััท อโนนิมิ ัศั รีีพับั บลิคิ จำ�ำ กัดั ส่่งเสริมิ สร้้างความตระหนัักรู้้�ด้้านการเคารพและปฏิบิ ััติิตาม

หลัักสิิทธิิมนุุษยชน โดยพนัักงานได้้รัับการอบรมให้้ความรู้� ร้้อยละ 100 ในเรื่�องเกี่�ยวกัับข้้อร้้องเรีียน
การละเมิดิ สิิทธิิมนุษุ ยชน การเลืือกปฏิบิ ััติิ การล่ว่ งละเมิดิ หรืือคุกุ คามทางเพศ การละเมิดิ สิิทธิิ เชื้อ� ชาติิ
ศาสนา บริษิ ัทั ฯ ส่ง่ เสริมิ โอกาสเท่า่ เทียี มและความหลากหลายของบุคุ ลากร โดยมีคี วามหลากหลายทางเพศ
ความหลากหลายทางอายุุ และความหลายหลายทางศาสนา ในช่ว่ งการระบาคของโรค โควิดิ -19 ที่่ผ� ่า่ นมา
บริิษััทฯ เผชิิญปััญหาประเด็็นสิิทธิิมนุุษยชนที่่�พบว่่ามีีความเสี่�ยงสููง กลุ่�มผู้�ได้้รัับผลกระทบคืือพนัักงาน
ล่่ามสนามบิินที่่ป� ฏิบิ ััติงิ านในพื้้น� ที่่ท� ่า่ อากาศยาน พบประเด็็นความเสี่�ยงด้า้ นสุุขภาพและความปลอดภัยั
จากการแพร่ก่ ระจายของโรคอุบุ ัตั ิใิ หม่่ ทางบริษิ ัทั ฯ คำำ�นึึงถึึงความปลอดภัยั และรักั ษาความปลอดภัยั ของ
พนักั งานโดยปฏิบิ ัตั ิติ ามคำ�ำ แนะนำ�ำ ของกรมควบคุมุ โรคอย่า่ งเคร่ง่ ครัดั เพื่่อ� ป้อ้ งกันั การติดิ เชื้อ� ไวรัสั โควิดิ -19
ในท่่าอากาศยานและยัังจัดั ทำำ�ประกันั โควิดิ ให้ก้ ัับพนักั งานทุกุ คน ด้า้ นงานล่า่ มประชุุม บริษิ ััทฯ ได้จ้ ััดหา
ล่่ามอาวุุโสเป็็นล่่ามแปลทำ�ำ งานร่่วมกัับ UNODC และสถาบัันเพื่่�อการยุุติิธรรมแห่่งประเทศไทย (TIJ)
ภายใต้้หััวข้้อ “มาตรการที่่�มิิใช่่คุุมขััง” ว่่าด้้วยเรื่�องสิิทธิิมนุุษยชนและกฎหมายของผู้�ต้้องขัังทั้้�งหญิิง
และชายและได้้จััดหาล่่ามอาวุุโสทำ�ำ ล่่ามแปลร่่วมกัับสำำ�นัักงานสนัับสนุุนระดัับภููมิิภาค UNODC
และ ROSEAP จัดั ประชุมุ เจ้า้ หน้า้ ที่่�อาวุุโสอาเซียี นด้า้ นอาชญากรรมข้า้ มชาติวิ ่า่ ด้้วยสิทิ ธิิพื้้�นฐานที่่�มนุษุ ย์์
ต้้องได้้รัับถึึงแม้จ้ ะเป็็นผู้�โยกย้้ายถิ่�นฐาน

ความสำ�ำ คัญั ของประเด็น็ สิิทธิมิ นุุษยชนที่น่� ำำ�ไปสู่ค�่ วามสำำ�เร็จ็ ขององค์ก์ ร
การเชื่อ� มั่น� และส่ง่ เสริมิ หลักั การสิทิ ธิมิ นุษุ ยชนในการดำ�ำ เนินิ การของบริษิ ัทั ฯ ก่อ่ ให้เ้ กิดิ บรรยากาศ

การยอมรัับและเคารพในความหลากหลายของบุุคลากรแต่่ละคน ไม่่มีีการแบ่่งแยกในที่่�ทำ�ำ งาน
ซึ่ง่� มีีความสำำ�คัญั ในการประกอบธุรุ กิจิ

การวิิจัยั จาก Great Place to Work@ แสดงให้้เห็น็ ประโยชน์ม์ ากมายของสถานที่่ท� ำำ�งานที่่�เห็็น
คุุณค่า่ ของความหลากหลายและการไม่่แบ่ง่ แยก โดยธุุรกิจิ มีกี ารเติบิ โตของรายได้้ที่่ส� ูงู ขึ้�้น มีีความพร้อ้ ม
ในการสร้้างสรรค์์นวััตกรรมมากขึ้�้น เพิ่่�มความสามารถในการสรรหากลุ่�มผู้้�มีีความสามารถที่่�หลากหลาย
สามารถดึึงดูดู ให้พ้ นัักงานไม่ล่ าออกได้้สูงู ขึ้น้� 5.4 เท่่า วัฒั นธรรมของ บริิษััท อโนนิิมััศ รีีพัับบลิคิ จำำ�กัดั
ที่่�ตระหนัักถึึงสิิทธิิมนุุษยชน ทำ�ำ ให้้บุุคลากรมีีความเชื่�อมั่�นว่่าตนเองและเพื่่�อนร่่วมงานจะได้้รัับ
การปฏิบิ ัตั ิอิ ย่า่ งเป็น็ ธรรมโดยไม่ค่ ำ�ำ นึึงถึึงเชื้อ� ชาติิ เพศ เพศวิถิ ีหี รือื อายุุ ทำ�ำ ให้บ้ ุคุ ลากรของเราตั้ง� ใจทำำ�งาน
มีคี วามภาคภูมู ิใิ จในงานของตน มีีแนวโน้้มที่่�อยากจะทำ�ำ งานกัับบริษิ ััทฯ นานขึ้้�น

การมีวี ัฒั นธรรมในที่่ท� ำำ�งานแบบมีสี ่ว่ นร่ว่ มไม่แ่ บ่ง่ แยกและยอมรับั ในความหลากหลายไม่เ่ พียี งแต่่
ช่ว่ ยให้บ้ ริษิ ัทั ฯ ดึึงดูดู กลุ่�มคนที่่ม� ีคี วามสามารถหลากหลาย แต่ย่ ังั ช่ว่ ยรักั ษาพรสวรรค์ท์ ี่่ห� ลากหลายที่่ด� ึึงดูดู
ไว้้ตั้�งแต่แ่ รกให้้พัฒั นาต่อ่ ยอดต่่อไปได้้อีีก เป็น็ ประโยชน์์โดยรวมต่อ่ ประเทศชาติิอย่่างแท้้จริิง

156 รางวลั องคก์ รต้นแบบดา้ นสิทธมิ นุษยชน ปี 2565

Human Rights Awards 2022 157

รางวัลั องค์ก์ รต้้นแบบด้้านสิิทธิมิ นุษุ ยชน

ประเภทวิิสาหกิจิ เพื่�่อสัังคม

158 รางวัลองค์กรตน้ แบบดา้ นสทิ ธมิ นุษยชน ปี 2565

องค์กรวิสาหกิจเพ่ือสังคม คุณุ หญิงิ จำ�ำ นงศรีี หาญเจนลัักษณ์์

บริิษััท ชีีวามิติ ร วิิสาหกิจิ เพื่่�อสัังคม จำ�ำ กััด ผู้�ก้ ่่อตั้้ง� และประธานที่่ป� รึกึ ษากิิตติิมศัักดิ์์�
บริษิ ััท ชีวี ามิติ ร วิสิ าหกิิจเพื่่�อสัังคม จำำ�กัดั
“การอยู่่ด� ีี = ตายดีี เป็น็ สิิทธิิ เสรีภี าพ และศัักดิ์์ศ� รีี
ความเป็น็ มนุุษย์์ ไม่่ใช่่การสงเคราะห์์ และชีีวามิติ ร
ในฐานะแพลตฟอร์์ม ความรู้้�และข้้อมููลบริิการ
มีีภารกิจิ หลัักที่่จ� ะผลัักดัันให้้คุุณภาพชีวี ิติ ระยะท้้าย
และการตายที่่�เกิดิ ขึ้้�นจริงิ กัับคนไทยทุกุ คน”

ภารกิิจขององค์ก์ ร

• ชีวี ามิิตร เป็น็ องค์ก์ รภาคประชาชนที่่ท� ํํางานเข้า้ ถึึง และเป็น็ ภาคีกี ับั ทั้้ง� ภาครััฐ ภาคประชาชน และภาคธุุรกิจิ
เพื่่อ� ร่ว่ มผลักั ดันั ให้ค้ ุณุ ภาพชีวี ิติ ระยะท้า้ ยและการตายดีเี กิดิ ขึ้น�้ ได้จ้ ริงิ โดยมุ่�งเน้น้ การสร้า้ งความตระหนักั รู้� ความรู้� ความเข้า้ ใจ
ในทุกุ มิติ ิิ อย่า่ งเป็็นองค์์รวม ทั้้ง� ด้้านการแพทย์์ กฎหมาย เศรษฐกิจิ สังั คม การสื่อ� สาร และจิิตวิิญญาณ ชีวี ามิิตรส่ง่ เสริิม
การพัฒั นาองค์ค์ วามรู้�และงานวิิจััยทางสังั คมเรื่�องการดููแลแบบประคับั ประคอง (Palliative Care) คุณุ ภาพชีีวิิตระยะท้า้ ย
(End of Life Care) การวางแผนดููแลชีวี ิิตและสุุขภาพให้้ “อยู่่�ดี”ี และ “ตายดีี” (Live well & Leave wel) เพื่่อ� ให้้คนไทย
ทุกุ คนสามารถเข้า้ ถึึงข้อ้ มูลู องค์ค์ วามรู้� และบริกิ าร สาธารณสุขุ ในช่ว่ งระยะท้า้ ยของชีวี ิติ ได้อ้ ย่า่ งทั่่ว� ถึึงและเท่า่ เทียี ม สมศักั ดิ์�
และสิทิ ธิิ ความเป็น็ เจ้้าของชีวี ิติ ของคนทุุกคน เพื่่อ� ให้เ้ กิดิ การเปลี่่ย� นแปลงในทุุกภาคส่ว่ น ให้้เจ้า้ ของชีีวิิตมีีความรู้� เครื่อ� งมือื
และทางเลือื ก เพื่่อ� สามารถใช้้สิทิ ธิใิ นแต่่ละชีวี ิิต แต่่ละบุุคคลได้้อย่่างที่่ค� วรจะเป็น็

• ภารกิจิ สํําคัญั ของชีวี ามิติ ร คือื การมุ่�งเน้น้ ให้ส้ ังั คมไทยตระหนักั ถึึง “สิทิ ธิแิ ละทางเลือื กในการดูแู ลคุณุ ภาพชีวี ิติ
ให้้พร้้อมจากไปอย่่างสงบ” ผ่่านการเผยแพร่่ข้้อมููล องค์์ความรู้� ประสบการณ์์ตรง มุุมมอง และความคิิดเห็็น ในช่่องทาง
สื่�อต่่าง ๆ รวมทั้้�งจััดกิจิ กรรมอบรม สัมั มนา เสวนา และนิิทรรศการ เพื่่อ� เสริิมสร้้าง “คุณุ ภาพความแก่่ คุุณภาพความเจ็็บ
คุณุ ภาพความตาย” ด้้วยความเชื่อ� ว่่า “ทุกุ คนมีสี ิิทธิทิ ี่่�จะมีคี ุุณภาพชีวี ิติ ระยะท้า้ ยที่่ด� ีี เพื่่�อการอยู่�อย่่างมีีความหมาย จากไป
อย่่างมีีความสุุข สมศัักดิ์�ศรีคี วามเป็น็ มนุษุ ย์์”

• ชีวี ามิิตรเชื่อ� ว่า่ ทุุกคนมีสี ิทิ ธิทิ ี่่�จะมีคี ุุณภาพชีวี ิิตระยะท้้ายที่่�ดีี และจากไปอย่่างมีคี วามสุขุ และมีีศัักดิ์�ศรีี เพราะ
ชีวี ามิิตรเป็น็ ผู้�นําการให้้องค์์ความรู้� สร้า้ งความตระหนัักรู้�และเป็น็ “เพื่่�อนจากลา” แก่ป่ ระชาชนเพื่่อ� คุณุ ภาพชีีวิิตระยะท้้าย
ที่่ด� ีใี นทุกุ มิติ ิสิ ํําคัญั เพื่่อ� ให้ป้ ระชาชนเข้า้ ถึึงการดูแู ลแบบประคับั ประคองได้ถ้ ้ว้ นหน้า้ และ ชีวี ามิติ รยังั เป็น็ หนึ่่ง� ในองค์ก์ รหลักั
ในภาคประชาชนที่่�มุ่�งมั่น� “สนับั สนุุน” และ “ผลักั ดันั ” ให้้คุณุ ภาพ ชีีวิติ ระยะท้้ายเป็น็ ส่ว่ นหนึ่่ง� ของการมีคี ุุณภาพชีีวิิตที่่�ดีี
ของประชาชน เพื่่อ� ความเท่่าเทีียมในสิทิ ธิมิ นุษุ ยชน และเพื่่อ� การตายดีีเป็็นจริงิ ได้ใ้ นสัังคม

• ชีีวามิิตร ได้้ประกาศหลัักในการดํําเนิินงาน โดยเชื่�อว่่า “ทุุกคนมีีสิิทธิิที่่�จะมีีคุุณภาพชีีวิิตระยะท้้ายที่่�ดีี
และจากไปอย่า่ งมีีความสุขุ ” ประกอบด้้วย

1. ปรััชญา: ในช่่วงปลายของชีีวิิต บุุคคลควรมีีทางเลืือกวิิถีีการดููแลชีีวิิตให้้เป็็นไปอย่่างมีีคุุณภาพจวบจนวาระ
สุดุ ท้า้ ย

Human Rights Awards 2022 159

2. วิิสััยทััศน์์: เป็็นผู้้�นํําการให้้องค์์ความรู้� สร้้างความตระหนัักรู้�แก่่ประชาชน เพื่่�อคุุณภาพชีีวิิตระยะท้้ายที่่�ดีี
ในทุุกมิิติสิ ํําคััญ เพื่่อ� ให้้ประชาชนเข้้าถึึงการดูแู ลแบบประคับั ประคองได้ถ้ ้ว้ นหน้้า

3. พัันธกิิจ: เป็็นศูนู ย์์รวมข้อ้ มูลู และทํํากิจิ กรรมในการ “สนับั สนุุน” และ “ผลัักดััน” ให้ค้ ุุณภาพชีีวิติ ระยะท้า้ ย
เป็น็ ส่ว่ นหนึ่่ง� ของการมีคี ุณุ ภาพชีวี ิิตที่่�ดีขี องประชาชน เพื่่อ� การตายดีเี ป็็นจริิงได้ใ้ นสังั คม

4. เป้้าหมาย: สัังคมมีีบริิการด้้านต่่าง ๆ เพื่่�อการเตรีียมพร้้อมสํําหรัับคุุณภาพชีีวิิตระยะท้้ายในทุุกมิิติิที่่�สํําคััญ
ทุุกคนสามารถเข้้าถึึงข้้อมููลองค์์ความรู้� และคุุณภาพชีีวิิตระยะท้้ายที่่�ดีีอย่่างทั่่�วถึึงและเท่่าเทีียมเพื่่�อชีีวิิตปลายทาง
ที่่�มีที างเลือื กอย่า่ งเหมาะสม พอดีี สมศัักดิ์ศ� รีคี วามเป็็นมนุษุ ย์์

การดํําเนินิ งานด้้านสิทิ ธิิมนุุษยชน

1. โดยเนื้้อ� แท้แ้ ล้ว้ การตายดีี เรื่อ� งของสิทิ ธิิ ไม่ใ่ ช่เ่ รื่อ� งของการสงเคราะห์์ หากแต่เ่ กี่ย� วข้อ้ งโดยตรงกับั ข้อ้ ที่่� 3 ของ
ปฏิญิ ญาสากลว่า่ ด้ว้ ยสิทิ ธิมิ นุษุ ยชนที่่ว� ่า่ “ทุกุ คนมีสี ิทิ ธิใิ นการมีชี ีวี ิติ เสรีภี าพ และความมั่น� คงแห่ง่ บุคุ คล” นอกเหนือื ไปจาก
สิิทธิิด้้านสุุขภาพ จึึงจััดได้้ว่่า การตายดีีเป็็นเรื่�องของสิิทธิิทางเศรษฐกิิจ และสิิทธิิทางสัังคม ด้้วยชีีวามิิตรสนัับสนุุน
การเข้้าถึึงสิิทธิิของบุุคคลและครอบครััว ในฐานะผู้้�มีีสิิทธิิ (rights holders) และสนัับสนุุนองค์์ความรู้� และทัักษะ ของผู้�ให้้
บริกิ ารในองค์ก์ รต่า่ ง ๆ ในมิติ ิทิ ี่่�หลากหลาย ในฐานะผู้้�มีีหน้า้ ที่่� (duty bearers) เพื่่อ� เชื่อ� มประสาน ปิิดช่อ่ งว่่างและสร้้าง
ความเป็็นองค์์รวม ในการผลัักดัันคุุณภาพชีีวิิตระยะท้้ายและการตายดีีในกลุ่�มองค์์กรและผู้�ที่�เกี่�ยวข้้องในมิิติิต่่าง ๆ ทั้้�งมิิติิ
ทางการแพทย์์ กฎหมาย เศรษฐกิิจ สัังคม การสื่�อสาร และจิิตวิิญญาณ เช่่น การสนัับสนุุนให้้ประชาชนคนไทยทุุกคน
ได้้เข้้าถึึงการทํํา E Living Will (หนัังสืือแสดงเจตจํํานงในการเลืือกการรัักษาชีีวิิตในระยะสุุดท้้าย ระบบออนไลน์์)
โดยเน้้นย้ำำ��ให้้พนัักงาน (employees) และผู้้�มีีส่่วนได้้ส่่วนเสีียกัับองค์์กร (key stakeholders) ได้้เข้้าใจถึึงประโยชน์์
และสิทิ ธิใิ นการทํําLivingWillและสร้า้ งเกิดิ การเข้า้ ถึึงในวงกว้า้ งและสะดวกผ่า่ นการพัฒั นาระบบOnlineในการทํําLivingWill
เพื่่�อให้พ้ นัักงาน ผู้้�มีสี ่ว่ นได้้ส่่วนเสียี กัับองค์ก์ ร ได้้เข้า้ ถึึงการใช้ส้ ิทิ ธิอิ ย่า่ งมีอี ิสิ ระ และความเท่่าเทียี ม ในการแสดงเจตจํํานง
เจตจํํานงในการเลืือกการรักั ษาชีวี ิิตในระยะสุดุ ท้้าย

2. ชีีวามิิตร ดํําเนิินโครงการต่่าง ๆ โดยมุ่�งเน้้นการสร้้างความตระหนัักรู้� ความรู้� และความเข้้าใจเรื่�องการดููแล
แบบประคัับประคอง (Palliative Care) คุุณภาพชีวี ิิตระยะท้้าย (End of Life Care) การวางแผนดูแู ล ชีีวิติ และสุขุ ภาพ
ให้้ “อยู่่�ดีี” และ “ตายดี”ี (Live well & Leave well) ซึ่ง�่ ถือื เป็น็ สิทิ ธิมิ นุษุ ยชนที่่ท� ุกุ คนในสังั คมพึึงรู้�และพึึงมีี โดยมีีโครงการ
สํําคััญ อาทิิ

• โครงการสร้้างฐานข้้อมููล และ Platform เพื่่�อเผยองค์์ความรู้�เรื่�องการดููแลแบบประคัับประคอง (Palliative
Care) คุณุ ภาพการ “อยู่่�ดีี” และ “ตายดี”ี และสิิทธิิ - ทางเลือื กในการดูแู ลสุุขภาพและชีวี ิิตระยะท้า้ ย รวมถึึงการทํําหนัังสืือ
แสดงเจตนาไม่ป่ ระสงค์จ์ ะรับั บริิการสาธารณสุขุ ในวาระสุดุ ท้า้ ยของชีีวิติ (Advance Directives) ออนไลน์์ หรือื e-Living
Will ตามมาตรา 12 ของ พ.ร.บ. สุขุ ภาพแห่ง่ ชาติิ ในรูปู แบบ e - Learning บนสื่อ� ออนไลน์์ สํําหรัับผู้้�ป่ว่ ย ผู้้�ดูแู ลผู้้�ป่ว่ ย
ผู้้�สูงู อายุุ และ ประชาชนทั่่ว� ไป ใช้เ้ ป็น็ แนวทางปฏิบิ ัตั ิใิ นการสร้า้ งคุณุ ภาพการอยู่่�ดีแี ละตายดีี รวมทั้้ง� ยังั ทํําให้เ้ กิดิ พื้้น� ที่่ก� ารเรียี นรู้�
แลกเปลี่่ย� นความคิดิ เห็น็ แบ่ง่ ปัันประสบการณ์ร์ ะหว่า่ งประชาชน บุคุ ลากร สาธารณสุขุ และผู้�เชี่ย� วชาญด้า้ นต่า่ ง ๆ ผ่า่ นการ
สื่�อสารแบบสองทาง (interactive) ในรูปู แบบ กิจิ กรรม Live Talk และกิจิ กรรมกลุ่�มพูดู คุยุ แลกเปลี่่ย� นผ่า่ นระบบ ZOOM

• โครงการห้้องเรีียนชีีวิิต ผ่่านกิิจกรรมเรีียนรู้�ใน 2 วิิชา สํําหรัับ 2 กลุ่�มเป้้าหมายเฉพาะ โดยมุ่�งเน้้นให้้เกิิด
ความตระหนักั รู้� ความรู้� ความเข้า้ ใจในเรื่อ� งการดูแู ลแบบประคับั ประคอง (Palliative Care) คุณุ ภาพการ “อยู่่�ดี”ี และ “ตายดี”ี
และสิิทธิิ - ทางเลืือกในการดููแลสุุขภาพและชีีวิิตระยะท้้าย รวมถึึงการทํําหนัังสืือแสดงเจตนาไม่่ประสงค์์จะรัับบริิการ
สาธารณสุขุ ในวาระสุุดท้้ายของชีวี ิิต (Advance Directives) หรืือ Living Will ตามมาตรา 12 ของ พ.ร.บ. สุขุ ภาพแห่ง่ ชาติิ
ได้้แก่่

160 รางวลั องคก์ รต้นแบบดา้ นสิทธมิ นษุ ยชน ปี 2565

- “วิิชาชีีวิิต มิิติิกฎหมาย” ห้้องเรีียนออนไลน์์ สํําหรัับกลุ่�มผู้้�ป่่วย ผู้้�ดููแลผู้้�ป่่วย และประชาชนทั่่�วไปที่่�สนใจ
เพื่่�อให้ค้ วามรู้� ความเข้า้ ใจ ทััศนคติทิ ี่่ถ� ููกต้อ้ งในเรื่�องการดููแลแบบ ประคับั ประคอง และการวางแผนชีวี ิิตระยะท้้ายใน 5 มิติ ิิ
องค์ค์ วามรู้� โดยจััดกิิจกรรมในมิิติกิ ฎหมายเป็็นมิติ ิแิ รก

- “วิิชาเพื่่�อนตาย” ห้้องเรีียน Hybrid ผสม Onsite & Online Workshop สํําหรัับบุุคลากรสาธารณสุุข
ที่่�ทํํางานด้า้ นการดูแู ลแบบประคัับประคอง เน้้นให้้ความรู้� ความเข้้าใจ และพััฒนาทัักษะในมิิติิสื่�อสาร/สังั คม และมิิติจิ ิิตใจ
เพื่่อ� เป็น็ ต้้นแบบที่่�นํําไปขยายผลการเรีียนรู้�ในกลุ่�มเป้า้ หมายดัังกล่า่ วมากขึ้้น�

• โครงการผลิติ สื่่อ� ในรูปู แบบหลากหลาย เพื่่อ� สร้้างความตระหนัักรู้� ความรู้� ความเข้า้ ใจ และทััศนคติทิ ี่่ถ� ููกต้้อง
เรื่อ� งการดูแู ลแบบประคับั ประคอง (Palliative Care) และคุณุ ภาพการ “อยู่่�ดี”ี และ “ตายดี”ี ทั้้ง� ภาพยนตร์ส์ั้น� “สุขุ สุดุ ท้า้ ย
- Dying Well” เป็็นเครื่�องมืือเริ่�มต้้นในการสื่�อสารถึึงแนวคิิดเรื่�องการดููแลแบบประคัับประคอง สิิทธิิและทางเลืือก
ในการดููแลสุขุ ภาพในระยะท้า้ ย วิดิ ีีโอ e-book และหนัังสืือ “คู่่�มือื ชีวี ามิติ ร ลมหายใจสุุดท้้ายที่่�เป็็นสุขุ ” คู่่�มือื “วิิชาชีวี ิติ
มิติ ิกิ ฎหมาย” เพื่่อ� การเรียี นรู้้�ด้ว้ ยตนเองสํําหรับั ประชาชน วิดิ ีโี อ e-book และหนังั สือื คู่่�มือื “วิชิ าเพื่่อ� นตาย” สํําหรับั บุคุ ลากร
สาธารณสุุข เป็็นต้้น

• โครงการเสวนาสาธารณะเพื่่อ� รณรงค์ผ์ ลักั ดันั นโยบาย ภายใต้แ้ นวคิดิ “เพื่่อ� นตาย” (ปีี 2563) ร่ว่ มกับั สํํานักั งาน
คณะกรรมการสุขุ ภาพแห่ง่ ชาติิ (สช.) กรมการแพทย์์ และภาคีีเครืือข่า่ ยการดูแู ลแบบ ประคับั ประคอง จัดั กิจิ กรรมเสวนา
กิิจกรรมให้้บริิการรัับฟัังปััญหา การให้้คํําปรึึกษา การแลกเปลี่่�ยนประสบการณ์์การเยีียวยาจิิตใจผู้้�ป่่วยเรื้�อรัังระยะสุุดท้้าย
การเตรีียมพร้้อมระยะท้้าย และการดููแลประคับั ประคอง โดยเผยแพร่่เนื้้�อหาผ่า่ น Facebook Live และสื่อ� มวลชนต่่าง ๆ
ที่่เ� ข้้าร่ว่ มงาน

• โครงการขัับเคลื่�อนนโยบาย Palliative Care Insurance ร่่วมกัับ คณะกรรมการสุุขภาพแห่่งชาติิ (สช.)
สํํานัักงานคณะกรรมการกํํากัับและส่่งเสริิมการประกอบธุุรกิิจประกัันภััย (คปภ.) และกลุ่�มประกัันเอกชน เพื่่�อพััฒนา
กรมธรรม์ก์ ารดูแู ลแบบประคับั ประคองที่่เ� ป็น็ มาตรฐานสากล เหมาะสมกับั บริบิ ทของระบบบริกิ ารสุขุ ภาพของประเทศไทย
ในอนาคต

3. ภารกิิจสํําคััญของชีีวามิิตร คืือ การมุ่�งเน้้นให้้สัังคมไทยตระหนัักถึึง “สิิทธิิและทางเลืือกในการดููแลคุุณภาพ
ชีีวิิตให้้พร้้อมจากไปอย่่างสงบ” จึึงปลููกฝัังความตระหนัักรู้�ในเรื่�องสิิทธิิมนุุษยชนให้้กัับบุุคลากร ทั้้�งด้้านความระมััดระวััง
ในการเผยแพร่ข่ ้อ้ มูลู องค์์ความรู้� ประสบการณ์ต์ รง มุุมมอง และความคิดิ เห็็น โดยเคารพในสิทิ ธิิและศัักดิ์ศ� รีขี องผู้�ให้้ข้้อมููล
ซึ่ง่� มีีทั้้�งผู้้�มีปี ระสบการณ์ต์ รง และผู้�เชี่ย� วชาญในสาขาต่่าง ๆ รวมทั้้ง� สนับั สนุนุ ส่ง่ เสริมิ ให้้บุคุ ลากรเป็น็ ปากเป็็นเสีียงในการ
เผยแพร่่ความรู้� และหลัักการในเรื่อ� งสิทิ ธิิ - ทางเลืือกในการวางแผนดููแลคุณุ ภาพชีวี ิิตระยะท้้าย และการตายดีี

4. องค์์กรมีีแนวคิิด นโยบาย ในการสนัับสนุุนความเท่่าเทีียม ในเรื่�องเพศ เพศสภาพ สีีผิิว และการให้้โอกาส
ในการทํํางาน และการเติิบโตในหน้้าที่่�การงาน ไม่่ว่่าจะเป็็นเพศใด ชาติิพัันธุ์�ใด และให้้โอกาส ผู้้�น้้อย ผู้�ใหญ่่ ได้้แสดง
ความคิิดเห็น็ ในการทํํางานอย่า่ งอิิสระ

Human Rights Awards 2022 161

ความสํําคััญของประเด็น็ สิทิ ธิิมนุุษยชนที่น�่ ํําไปสู่ค�่ วามสํําเร็จ็ ขององค์ก์ ร

1. แม้้คุุณภาพชีีวิิตและระยะท้้ายและการตายดีีจะเป็็นสิ่�งที่่�มองผ่่านมุุมมองความเมตตา แต่่โดยเนื้้�อแท้้แล้้ว
เรื่�องนี้้�เป็็นเรื่�องของสิิทธิิมนุุษยชนขั้�นพื้้�นฐาน ประเด็็นสิิทธิิมนุุษยชนจะทํําให้้คุุณภาพชีีวิิตระยะท้้าย และการตายดีีมีีความ
ยั่�งยืืนในสัังคม และการที่่�คุุณภาพชีีวิิตระยะท้้ายและการตายดีีมีีความยั่�งยืืนในสัังคม และสามารถสร้้างความยั่�งยืืนให้้กัับ
บุคุ คล ครอบครัวั และสังั คมในลักั ษณะที่่แ� ม้แ้ ต่ค่ วามตายก็จ็ ะมาพรากความยั่ง� ยืนื ในลักั ษณะนี้้ไ� ปไม่ไ่ ด้น้ั้้น� นับั เป็น็ ความสํําเร็จ็
ขององค์ก์ รชีีวามิติ รโดยตรง

2. เพราะชีีวามิิตรเห็็นความสํําคััญของประเด็็นสิิทธิิมนุุษยชน ดัังนั้้�น ชีีวามิิตรจึึงพยายามสร้้างการเข้้าถึึงข้้อมููล
ที่่จ� ํําเป็น็ ของคนทุกุ คนที่่ต� ้อ้ งการอยู่่�ดีี = ตายดีี ผ่า่ นการพัฒั นาช่อ่ งทางการสื่อ� สาร โดยเฉพาะ ช่อ่ งทางออนไลน์์ ได้แ้ ก่่ Website,
Facebook, LineOA ให้้เปิิดกว้้างสํําหรัับการแสดงความคิิดเห็็น สอบถามข้้อมููล องค์์ความรู้� ปรึึกษา หรืือขอคํําแนะนํํา
ในเรื่อ� งการดููแลแบบประคัับประคอง (Palliative Care) คุุณภาพชีีวิติ ระยะท้้าย (End of Life Care) การวางแผนดููแลชีวี ิิต
และสุุขภาพให้้ “อยู่่�ดีี” และ “ตาย ดีี” (Live well & Leave well) โดยเฉพาะช่อ่ งทาง LineOA ที่่�ได้พ้ ัฒั นาระบบการจัดั ทํํา
หนัังสืือแสดง เจตนาไม่่ประสงค์์จะรัับบริิการสาธารณสุุขในวาระสุุดท้้ายของชีีวิิต (Advance Directives) ออนไลน์์
หรือื eLiving Will ซึ่ง�่ เป็น็ ไปตามมาตรา 12 ของ พ.ร.บ. สุขุ ภาพแห่ง่ ชาติิ (วรรคหนึ่่ง� ) ที่่ก� ํําหนดไว้ว้ ่า่ “บุคุ คลมีสี ิทิ ธิทิ ํําหนังั สือื
แสดงเจตนาไม่่ประสงค์์จะรัับบริิการสาธารณสุุขที่่�เป็็นไป เพีียงเพื่่�อยืืดการตาย ในวาระสุุดท้้ายของชีีวิิตตน หรืือเพื่่�อยุุติิ
การทรมานจากการเจ็บ็ ป่ว่ ยได้”้ อันั เป็น็ สิทิ ธิแิ ละทางเลือื กที่่จ� ํําเป็น็ ต้อ้ งสร้า้ งความตระหนักั รู้�ให้เ้ กิดิ ขึ้น้� ในสังั คมไทย เพื่่อ� เคารพ
ในสิิทธิิของเจ้้าของชีีวิิตทุุกคนในการ เลืือกดููแลสุุขภาพในระยะท้้ายให้้พร้้อมจากไปอย่่างสงบ สมศัักดิ์�ศรีีความเป็็นมนุุษย์์
หรือื ตายดีี จนทํําให้ม้ ีีผู้้�ติิดตามเป็็นจํํานวนมากในทุกุ ช่่องทางสื่�อสาร

3. เพราะชีีวามิิตรเห็็นความสํําคััญของประเด็็นสิิทธิิมนุุษยชน ดัังนั้้�น ชีีวามิิตรจึึงเน้้นทํํางาน โดยประสาน
ความร่่วมมืือกัับองค์์กรภาครััฐ ภาคเอกชน ภาคประชาสัังคม และภาคประชาชนเพื่่�อให้้คนไทยทุุกคน สามารถเข้้าถึึง
ข้้อมููลองค์์ความรู้� และบริิการสาธารณสุุขในการดููแลสุุขภาพ ให้้เกิิดคุุณภาพชีีวิิตระยะท้้าย ได้้อย่่างทั่่�วถึึงและเท่่าเทีียม
จนประสบความสํําเร็จ็ ในการสร้า้ งความร่่วมมือื กับั ภาคีเี ครือื ข่่ายมากมาย ได้้แก่่

• ขัับเคลื่�อนนโยบายภาครััฐที่่�เกี่�ยวข้้องกัับการดููแลแบบประคัับประคอง โดยเฉพาะนโยบาย Palliative Care
Insurance ร่่วมกัับ คณะกรรมการสุุขภาพแห่่งชาติิ (สช.) สํํานัักงานคณะกรรมการกํํากัับและส่่งเสริิมการประกอบธุุรกิิจ
ประกัันภััย (คปภ.) และกลุ่�มประกัันเอกชน เพื่่�อพััฒนากรมธรรม์์การดููแลแบบประคัับประคองที่่�เป็็นมาตรฐานสากล
เหมาะสมกัับบริบิ ทของระบบบริกิ ารสุุขภาพของประเทศไทยในอนาคต

• ออกแบบหนัังสืือแสดงเจตนาไม่่ประสงค์์จะรัับบริิการสาธารณสุุขในวาระสุุดท้้ายของชีีวิิต (Advance
Directives) ออนไลน์์ หรืือ e-Living Will ร่ว่ มกัับ Peaceful Death โดยจัดั ทํําขึ้�น้ บน Platform LineOA ของชีวี ามิติ ร

• ออกแบบกิจิ กรรมการเรียี นรู้� การให้แ้ ละแลกเปลี่่ย� นความรู้� ประสบการณ์์ ความคิดิ เห็น็ ใน แนวคิดิ ของห้อ้ งเรียี น
ชีีวิิตที่่�มีีหลัักสููตรวิิชาต่่าง ๆ และรููปแบบการเรีียนรู้�ที่�ยืืดหยุ่�น กระตุ้�นให้้ เกิิดความตระหนัักรู้� เกิิดความรู้� ความเข้้าใจ
และอยากจะส่่งต่่อไปยัังผู้�อื่�น ร่่วมกัับผู้�เชี่�ยวชาญในสาขาต่่าง ๆ อาทิิ แพทย์์ สหวิิชาชีีพ นัักกฎหมาย นัักเศรษฐศาสตร์์
นักั วิิชาการ นักั วิจิ ััย ฯลฯ ตลอดจนองค์์กรและหน่่วยงานที่่�ให้บ้ ริิการสาธารณสุุข โดยมีีเป้า้ หมายที่่�จะพััฒนากิิจกรรม อบรม
ความรู้้�ต่าง ๆ อย่า่ งต่อ่ เนื่่อ� งจนเกิดิ เป็น็ สถาบันั การเรียี นรู้�เพื่่อ� การวางแผนชีวี ิติ ให้อ้ ยู่่�ดีแี ละตายดีแี ห่ง่ สํําคัญั สํําหรับั สังั คมไทย

“ชีีวามิิตร: อยู่�่อย่่างมีีความหมาย จากไปอย่่างมีีความสุขุ สมศัักดิ์์ศ� รีีความเป็็นมนุุษย์”์

162 รางวลั องค์กรต้นแบบดา้ นสทิ ธมิ นษุ ยชน ปี 2565

องค์กรวิสาหกจิ เพ่ือสังคม

บริษิ ััท ประชารััฐรักั สามัคั คีีนครราชสีีมา
(วิิสาหกิิจเพื่่�อสัังคม) จำ�ำ กััด

เปิดิ โอกาสคนรุ่่น� ใหม่่ให้แ้ สดงความสามารถพััฒนาตนเอง คุุณมนตรีี จงวิิเศษ
โดยไม่่จำำ�กัดั สิิทธิมิ นุุษยชน ใช้้หลักั ธรรมาภิบิ าล
ในการบริหิ ารองค์ก์ ร “คุณุ ไม่่สามารถสร้้างองค์ก์ ร กรรมการผู้�้จััดการบริษิ ััท ประชารััฐรัักสามััคคีีนครราชสีีมา
ขึ้้�นมาได้้ หากขาดบุุคคลากรที่่�พร้้อมจะพััฒนา
ไปทิศิ ทางเดียี วกันั ” (วิิสาหกิจิ เพื่�่อสัังคม) จำำ�กัดั

ภารกิิจขององค์์กร
บริิษัทั ประชารััฐรัักสามัคั คีีนครราชสีมี า (วิิสาหกิจิ เพื่่อ� สังั คม) จำำ�กัดั ได้้มีีการดำ�ำ เนินิ การ

การทำ�ำ งานตามกรอบความร่่วมมืือ “ชุุมชนลงมืือทำ�ำ เอกชนขัับเคลื่�อน รััฐบาลสนัับสนุุน”
พร้้อมนำำ�หลัักปรััชญาของเศรษฐกิิจพอเพีียงและปฐมบรมราชโองการของพระบาทสมเด็็จ
พระเจ้า้ อยู่่�หััว ขัับเคลื่�อนเพื่่�อบรรลุเุ ป้้าหมายความยั่�งยืืน

ภารกิิจขององค์์กรมีีดังั นี้้�
1. วิเิ คราะห์ค์ วามพร้อ้ มจุุดอ่อ่ นจุดุ แข็ง็ และความต้้องการของแต่่ละชุุมชน
2. เลือื กชุมุ ชนที่่จ� ะเข้้าร่่วมด้้วย
3. สร้า้ งแผนงานร่ว่ มกับั ชุุมชน (งาน เงินิ คน)
4. การทำำ�งานร่ว่ มกัับชุมุ ชนให้ค้ ำ�ำ ปรึึกษาและสร้า้ งความเชื่�อมโยงเพื่่อ� พััฒนา
5. ติิดตามช่่วยแก้้ไขปััญหาและประเมิินผล 

Human Rights Awards 2022 163

การดํําเนินิ งานด้้านสิทิ ธิมิ นุษุ ยชน
นโยบายสานพลัังประชารััฐของรััฐบาลภายใต้้การนำำ�ของพลเอก ประยุุทธ์์ จัันทร์์โอชา

นายกรััฐมนตรีี เกิิดจากการประสานความร่่วมมืือจากทุุกภาคส่่วนในการร่่วมกัันแก้้ปััญหา
และคิิดหาทางสร้้างอนาคตให้้ประเทศไทย โดยมุ่�งมั่�นลดความเหลื่�อมล้ำ��ำ พััฒนาคุุณภาพคน
และเพิ่่�มขีดี ความสามารถในการแข่ง่ ขันั

หลัักการของบริิษััทประชารััฐรัักสามััคคีีนครราชสีีมา (วิิสาหกิิจเพื่่�อสัังคม) จำำ�กััด
มีหี ลัักเข้้าใจง่่าย ๆ 5 ประการ คืือ

1. มีเี ป้า้ หมายหลัักเพื่่อ� สัังคม ไม่ใ่ ช่เ่ พื่่อ� กำำ�ไรสูงู สุุด
2. เป็น็ รูปู แบบธุรุ กิจิ ที่่ร� ายได้ห้ ลักั มาจากการให้ค้ ำำ�ปรึึกษาแก่ธ่ ุรุ กิจิ ชุมุ ชนไม่ใ่ ช่เ่ งินิ จากรัฐั
หรืือเงิินบริจิ าค
3. กำำ�ไรต้้องนำำ�ไปใช้ข้ ยายผล ไม่ใ่ ช่ป่ ัันผลเพื่่�อประโยชน์์ส่่วนตััว
4. บริหิ ารจััดการตามหลักั ธรรมาภิิบาล
5. จดทะเบีียนเป็็นรููปบริิษัทั

ความสํําคัญั ของประเด็็นสิิทธิิมนุุษยชนที่น่� ํําไปสู่ค�่ วามสํําเร็จ็ ขององค์ก์ ร
การดำำ�เนิินงานตามแผนอย่่างเป็็นระบบในทิิศทางเดีียวกัันและไม่่หยุุดที่่�จะพััฒนา

นำำ�ปััญหามาแก้้ไขปรับั ปรุงุ

164 รางวลั องคก์ รต้นแบบดา้ นสิทธมิ นุษยชน ปี 2565

Human Rights Awards 2022 165

รางวััลองค์ก์ รต้น้ แบบด้้านสิิทธิิมนุุษยชน

ประเภทภาคประชาสัังคม

166 รางวัลองค์กรตน้ แบบด้านสทิ ธิมนุษยชน ปี 2565

องคก์ รภาคประชาสังคม

มููลนิิธิวิ ััฒนเสรีี

สิิทธิมิ นุุษยชน เป็น็ สมบัตั ิิที่่�ทุุกคนบนโลกนี้้ต� ้อ้ งมีี
อย่่างเท่่าเทีียมกััน มููลนิธิ ิวิ ัฒั นเสรีมี ุ่่�งสร้้างความตระหนััก
และให้ค้ วามรู้้�แก่่ทุุกคน เพื่�่อสามารถป้อ้ งกันั ตนเอง
จากการถููกละเมิิดสิิทธิิและการตกเป็็นเหยี่่�อการค้้ามนุุษย์์

คุณุ อนันั ต์์ อุุตตะมะ

ผู้จ�้ ัดั การฝ่า่ ยสิิทธิิมนุษุ ยชน

มููลนิิธิวิ ััฒนเสรีี

ภารกิิจขององค์ก์ ร
1. การทํํางานด้้านการศึึกษา เป็็นการสนัับสนุุนทุุนการศึึกษาให้้กัับเด็็กที่่�มีีความเสี่�ยง

เพื่่�อสร้้างโอกาสทางการศึึกษา และพััฒนาทัักษะชีีวิิตอย่่างรอบด้้านให้้กัับเด็็ก รวมถึึงการพััฒนา
ความสััมพัันธ์์ระหว่า่ งเด็็กและครอบครัวั เพื่่�อสร้้างความเข้ม้ แข็็งจากภายในตัวั เด็ก็

2. การทํํางานด้้านสิิทธิิมนุุษยชน เป็็นการสร้้างความตระหนัักรู้�ในเรื่�องสิิทธิิพื้้�นฐาน
และการเท่า่ ทันั กระบวนการค้า้ มนุษุ ย์ใ์ นทุกุ รูปู แบบให้ก้ ับั เด็ก็ และครอบครัวั ที่่เ� ป็น็ กลุ่�มเปราะบาง รวมถึึง
สร้า้ งเครือื ข่า่ ย อาสาสมัคั รและแกนนํําในชุมุ ชน เพื่่อ� สร้า้ งความเข้ม้ แข็ง็ ในระดับั ชุมุ ชน และให้ค้ วามช่ว่ ยเหลือื
ด้า้ นสิทิ ธิิ และสถานะบุุคคลแก่ก่ ลุ่�มเปราะบาง

3. การพััฒนาคุุณภาพชีีวิิตที่่�ยั่�งยืืน โดยการพััฒนาธุุรกิิจเพื่่�อสัังคม (Social Business Unit)
เ พื่่� อ สร้้ า ง ใ ห้้ เ กิิ ดช่่ อ ง ท า ง ก า ร พัั ฒ น า แ ล ะ ส่่ ง เ สริิ ม อ า ชีี พ ใ ห้้ กัั บ ก ลุ่ � ม เ ป้้ า ห ม า ย แ ล ะ ค ร อ บ ค รัั ว
โดยมีีกระบวนการค้้นหา และพััฒนาศัักยภาพ รวมถึึงค้้นหาช่่องทาง และโอกาสในการสร้้างอาชีีพ
และการเพิ่่ม� รายได้ใ้ ห้ก้ ับั เด็ก็ และครอบครัวั เพื่่อ� สร้า้ งความเข้ม้ แข็ง็ ด้า้ นเศรษฐกิจิ ให้ก้ ับั เด็ก็ และครอบครัวั
กลุ่ �มเปราะบาง

4. การขยายเครืือข่่ายองค์์กรที่่ด� ํําเนินิ งานป้้องกัันการค้า้ มนุุษย์์ มีีการพััฒนาโมเดลการทํํางาน
ที่่�มีีประสิิทธิิภาพในด้้านการป้้องกัันการค้้ามนุุษย์์ในกลุ่�มเด็็กที่่�มีีความเสี่�ยง ประสานภาคีีเครืือข่่าย
ที่่ม� ีคี วามสนใจ มีีความพร้้อมร่่วมพััฒนาโมเดล และนํําโมเดลดัังกล่า่ วไปดํําเนินิ การ โดยมีมี ููลนิิธิวิ ัฒั นเสรีี
คอยให้ก้ ารสนัับสนุนุ

Human Rights Awards 2022 167

การดํําเนิินงานด้้านสิทิ ธิมิ นุุษยชน
1. สร้้างคุุณค่่าให้้กัับกลุ่�มเป้้าหมายที่่�ได้้รัับการช่่วยเหลืือและพััฒนา สร้้างคุุณค่่าให้้กัับ

คนทํํางานที่่ไ� ด้ท้ ํํางานที่่ม� ีคี ุณุ ค่า่ ต่อ่ เพื่่อ� นมนุษุ ย์์ สร้า้ งคุณุ ค่า่ ให้ก้ ับั องค์ก์ รในด้า้ นภาพลักั ษณ์ท์ี่่ด� ีเี ป็น็ ที่่ย� อมรับั
ทั้้ง� จากกลุ่�มเป้้าหมายและภาคีเี ครือื ข่า่ ย และสร้า้ งคุุณค่า่ ต่อ่ สัังคมที่่จ� ะส่ง่ เสริิมสิิทธิมิ นุษุ ยชนต่่อไป

2. สร้้างโอกาสในการสั่ �งสมประสบการณ์์และความเชี่ �ยวชาญในการทํํางานด้้านสิิทธิิมนุุษยชน
การป้้องกันั การค้้ามนุุษย์ข์ องคนทํํางานในองค์ก์ ร

3. พััฒนาไปสู่่�การเป็็นองค์์กรต้้นแบบการทํํางานด้้านสิิทธิิมนุุษยชนที่่�สามารถส่่งต่่อบทเรีียน
การทํํางานเพื่่อ� การพััฒนางานและการขยายเครืือข่่ายการทํํางานต่อ่ ไปได้้ในสัังคม

ความสํําคััญของประเด็น็ สิทิ ธิิมนุุษยชนที่น�่ ํําไปสู่ค่� วามสํําเร็จ็ ขององค์ก์ ร
1. องค์์กรสามารถเข้้าถึึงกลุ่�มเป้้าหมายได้้อย่่างรวดเร็็ว เนื่่�องด้้วยเป็็นองค์์กรพััฒนาเอกชน

ที่่ม�ุ่�งระดมทรััพยากรจากพลเมืืองทั่่�วโลกมาช่ว่ ยเหลืือซึ่�ง่ กัันและกันั มีีความคล่อ่ งตัวั สููงในการดํําเนิินงาน
ด้า้ นสิิทธิิมนุษุ ยชน มุ่�งเน้น้ ให้้ความสํําคัญั สูงู สุุดกับั กลุ่�มเป้า้ หมายกลุ่�มเปราะบางและด้้อยโอกาส

2. องค์์กรมีียุุทธศาสตร์์การดํําเนิินงานที่่�ครอบคลุุมการพััฒนาด้้านสิิทธิิมนุุษยชน ให้้กัับ
กลุ่�มเป้้าหมายในทุุกด้้าน ทั้้�งการให้้ทุุนการศึึกษา การพััฒนาศัักยภาพ การสร้้างความตระหนัักในสิิทธิิ
และรู้�เท่า่ ทัันการค้า้ มนุษุ ย์์ รวมถึึงการส่่งเสริิมอาชีพี และเพิ่่�มรายได้้ของกลุ่�มเป้้าหมายและครอบครััว

3. องค์ก์ รมีกี ลยุทุ ธ์ท์ี่่ด� ีใี นการทํํางาน เช่น่ การสร้า้ งแกนนํําของกลุ่�มเป้า้ หมายทั้้ง� ในกลุ่�มเปราะบาง
ที่่�มีีความหลากหลายทางศาสนา กลุ่�มชาติพิ ัันธ์์ กลุ่�มแรงงานข้า้ มชาติิ และกลุ่�มคนที่่�มีปี ััญหาด้้านสถานะ
บุคุ คลในทุุกระดับั ได้แ้ ก่่ ระดัับครอบครััว หมู่่�บ้้าน ตํําบล อํําเภอ จนถึึงระดับั นโยบาย โดยมีีเป้า้ หมาย
ให้้แกนนํําเหล่่านี้้�มีีความสามารถที่่�จะกลัับเข้้าไปขัับเคลื่ �อนการป้้องกัันการค้้ามนุุษย์์ในกลุ่ �ม/ชุุมชน
ของตนเองได้้

4. องค์์กรมีีการทํํางานร่่วมกัับทุุกภาคส่่วนโดยเป็็นกลไกสํําคััญที่่�ช่่วยหนุุนเสริิมการทํํางาน
ของภาครััฐ และหน่่วยงานที่่�เกี่�ยวข้้องอื่�น ๆ ที่่�มีีบทบาทหน้้าที่่�ในการพััฒนา ปกป้้อง คุ้�มครองดููแล
กลุ่�มเป้้าหมาย ได้อ้ ย่า่ งมีีประสิิทธิภิ าพและทํําให้เ้ กิดิ ประสิิทธิผิ ลมากยิ่ง� ขึ้น�้

5. องค์์กรมีีการพััฒนาต่่อยอดการดํําเนิินงานด้้านสิิทธิิมนุุษยชนอย่่างต่่อเนื่่�อง
โดยการถอดบทเรีียน การทํํางานแล้้วพััฒนาให้้เป็็นโมเดลการทํํางานที่่�มีีประสิิทธิิภาพพร้้อมส่่งต่่อภาคีี
เพื่่อ� ขยายเครือื ข่า่ ยองค์ก์ ร ทํํางานด้า้ นการป้้องกัันการค้้ามนุุษย์์

6. องค์์กรให้้ความสํําคััญกัับสิิทธิิมนุุษยชนของพนัักงานอย่่างสููงสุุด โดยการจััดสวััสดิิการ
อย่่างครบถ้้วนตามกฎหมายและมากกว่่าที่่�กฎหมายกํําหนดในบางด้า้ น

7. องค์์กรเน้้นการยกระดัับศัักยภาพของคนทํํางานและยกระดัับองค์์กรให้้เป็็นองค์์กรต้้นแบบ
ที่่ส� ามารถขยายโมเดลการทํํางานด้า้ นสิทิ ธิมิ นุษุ ยชนไปสู่่�องค์ก์ รภาคีเี ครือื ข่า่ ยทั่่ว� ประเทศ โดยมีจี ุดุ เริ่ม� ต้น้
ที่่จ� ัังหวััดเชีียงรายและน่่าน

168 รางวัลองคก์ รตน้ แบบด้านสทิ ธมิ นษุ ยชน ปี 2565

องค์กรภาคประชาสังคม ดร. สราวุุธ ราชศรีเี มือื ง

มูลู นิิธิิศุุภนิมิ ิติ แห่ง่ ประเทศไทย ผู้�้อำำ�นวยการมููลนิธิ ิิศุุภนิิมิติ แห่่งประเทศไทย

มููลนิิธิิศุุภนิิมิิตแห่่งประเทศไทย เราช่่วยเหลืือเด็็กทุุกคน
โดยไม่่เลืือกปฏิบิ ัตั ิิ คำำ�นึงึ ถึงึ ความเสมอภาค ยุตุ ิธิ รรม และ
มีีศัักดิ์์�ศรีี โดยเฉพาะอย่่างยิ่่�งเด็็กในพื้้�นที่่�ห่่างไกลและ
ลำำ�บากที่่�สุุด เรามุ่่�งมั่่น� ทุ่่�มเทเพื่�่อให้้เด็็กได้้ใช้้ศัักยภาพที่่�มีี
อย่่างเต็็มที่่� สนัับสนุุนครอบครััวและชุุมชน เอาชนะ
ความยากจน และก้้าวไปสู่่�การมีีคุุณภาพชีีวิิตที่่�ดีีขึ้้�น
เป็น็ กำำ�ลัังของสัังคม และประเทศชาติิต่่อไป

ภารกิจิ ขององค์ก์ ร

มููลนิิธิิศุุภนิิมิิตแห่่งประเทศไทย เป็็นองค์์กรคริิสเตีียนเพื่่�อการพััฒนาและสาธารณกุุศล ดำ�ำ เนิินพัันธกิิจ
เพื่่�อช่่วยเหลืือเด็็ก โดยเฉพาะเด็็กที่่�อยู่�ในภาวะเปราะบางยากไร้้ ให้้พวกเขาได้้รัับอนาคตที่่ด� ีีขึ้้�น ได้้รัับการศึึกษา มีีสุุขภาพ
อนามััยและโภชนาการที่่�ดีี ได้้รัับการปกป้้องคุ้�มครอง ส่่งเสริิมสิิทธิิต่่าง ๆ ของเด็็ก โดยไม่่มีีการแบ่่งแยกศาสนา เชื้�อชาติิ
และเพศ เพื่่�อให้้เด็็กทุุกคนเติิบโตขึ้�้นพร้้อมกัับการมีีชีีวิิตที่่�ครบบริิบููรณ์์ ผ่่านการดำำ�เนิินงานพััฒนาในด้้านต่่าง ๆ รวมถึึง
งานพััฒนาชุุมชนและสังั คมที่่เ� ด็ก็ ๆ อาศััยอยู่�

พัันธกิิจหลัักของมููลนิิธิิศุุภนิิมิิตฯ ประกอบด้้วย พัันธกิิจการพััฒนาชุุมชนเพื่่�อการเปลี่่�ยนแปลงชีีวิิต พััฒนา
และแก้ไ้ ขปััญหาที่่เ� ป็น็ ความจำ�ำ เป็น็ เร่ง่ ด่ว่ นของเด็ก็ ให้เ้ ด็ก็ ได้ร้ ับั การส่ง่ เสริมิ พัฒั นาการ ได้ร้ ับั โอกาสทางการศึึกษา การพัฒั นา
ทัักษะชีีวิิตและทัักษะอาชีีพให้้เด็็กและเยาวชน ส่่งเสริิมการดำำ�รงชีีวิิตอย่่างยั่�งยืืน พััฒนาความเข้้มแข็็งให้้กัับครอบครััว
และชุมุ ชน การบรรเทาทุุกข์์ฉุุกเฉิิน ช่่วยเหลืือผู้้�ประสบภััย โดยเฉพาะเด็็ก ๆ จากความขััดแย้้งหรือื ภัยั พิบิ ัตั ิทิ างธรรมชาติิ
การส่่งเสริิมความยุุติิธรรมในสัังคม เพื่่�อให้้เกิิดการเปลี่่�ยนแปลงโครงสร้้างทางสัังคมที่่�ไม่่เป็็นธรรมซึ่�่งส่่งผลกระทบต่่อเด็็ก
และผู้�เปราะบางยากไร้้ การร่่วมพัันธกิิจกัับผู้้�นำำ�ทางความเชื่�อ ทั้้�งคริิสตจัักร วััด ผู้้�นำ�ำ ชุุมชน และเครืือข่่ายชุุมชน รวมถึึง
การเสริิมสร้้างจิิตสำ�ำ นึึกแก่่มวลชน เพื่่�อนำ�ำ ไปสู่่�การมีีส่่วนร่่วมและแบ่่งปัันเพื่่�อให้้เกิิดพลัังที่่�เข้้มแข็็งในการร่่วมช่่วยเหลืือ
เด็็กเปราะบางยากไร้้ และร่่วมพััฒนาสังั คมไทยให้ด้ ีียิ่ง� ขึ้้�นต่อ่ ไป

มูลู นิธิ ิศิ ุภุ นิมิ ิติ ฯ มีกี ารดำ�ำ เนินิ งานในประเทศไทยมานานกว่า่ 48 ปีแี ล้ว้ โดยมีี “โครงการอุปุ การะเด็ก็ ” เป็น็ หัวั ใจหลักั
ในการดำ�ำ เนิินงานเพื่่�อความหวััง ความสุุข และความยุตุ ิิธรรมของเด็็กทุุกคน ปััจจุุบัันมีีพื้้�นที่่�ดำ�ำ เนิินงานในชุุมชนเปราะบาง
ยากไร้ใ้ น 41 จัังหวััดทั่่�วทุุกภููมิิภาคของประเทศไทย

Human Rights Awards 2022 169

การดำ�ำ เนิินงานด้้านสิิทธิิมนุุษยชน

มููลนิิธิิศุุภนิิมิิตฯ มุ่�งเน้้นการพััฒนาเด็็กและเยาวชนเป็็นหััวใจสำ�ำ คััญ โดยเปลี่่�ยนแปลงชีีวิิตเด็็กเปราะบางยากไร้้
สู่�ความอยู่่�ดีีมีีสุุข (Child Well-being) ด้้วยความเชื่�อมั่�นว่่า “ความอยู่่�ดีีมีีสุุข” ของเด็็กคืือเครื่�องมืือที่่�จะทำำ�ให้้เด็็กทุุกคน
ได้ร้ ัับการปกป้อ้ ง และส่่งเสริมิ ให้้เด็็กได้้รับั สิิทธิขิั้�นพื้้น� ฐานตามที่่�ทั่่ว� โลกได้้ให้ค้ ำำ�มั่่�นร่่วมกันั ใน “อนุุสัญั ญาว่า่ ด้ว้ ยสิทิ ธิิเด็ก็ ”

• ส่่งเสริิมสิิทธิิขั้�นพื้้�นฐานด้้านสุุขภาพอนามััยและความปลอดภััยของประชาชน ด้้วยการเสริิมสร้้างทัักษะ
การเลี้�ยงดููเด็็กแรกเกิดิ ถึึงสามปีี ผ่่านการทำ�ำ งานร่ว่ มกับั ครอบครัวั เครือื ข่า่ ยชุมุ ชน หน่่วยงานสาธารณสุุขในชุุมชน ร่ว่ มกััน
ส่่งเสริิมพััฒนาการเด็็กเพื่่�อการมีีรากฐานชีีวิิตที่่�มั่�งคงต่่อไป การแก้้ไขปััญหาทุุพโภชนาการในเด็็กผ่่านโครงการ มื้�อเช้้า
เพื่่อ� น้อ้ งท้อ้ งอิ่ม� รวมถึึงการดำำ�เนินิ งานส่ง่ เสริมิ สิทิ ธิขิั้น� พื้้น� ฐานด้า้ นสุขุ ภาพในกลุ่�มเปราะบางและแรงงานต่า่ งชาติิ เช่น่ โครงการ
บรรเทาทุุกข์ว์ ิิกฤต COVID-19

• ส่ง่ เสริมิ สิทิ ธิขิั้�นพื้้�นฐานด้้านการศึึกษา การพััฒนาด้้านร่า่ งกาย จิติ ใจ อารมณ์์ และสังั คม โดยจัดั ให้ม้ ีีโครงการ
ความร่่วมมืือพััฒนาด้้านการอ่่านออกเขีียนได้้ โครงการโรงเรีียนปลอดภััยในประเทศไทย การสนัับสนุุนการซ่่อมสร้้าง
เตรีียมความพร้้อมให้ส้ ถานศึึกษา การพััฒนาทักั ษะชีวี ิิตเยาวชน รวมไปถึึงโครงการด้้านการต่่อต้า้ นการค้้ามนุษุ ย์์

• ส่่งเสริิมสิิทธิิขั้�นพื้้�นฐานด้้านการจััดระบบเศรษฐกิิจ เพื่่�อชุุมชนสามารถพึ่่�งพาตนเองได้้อย่่างยั่�งยืืน
โดยการสนัับสนุุนและส่่งเสริิมให้้ครอบครััวมีีแหล่่งอาหารที่่�มั่�นคงในครััวเรืือน การสนัับสนุุนทัักษะอาชีีพในสถานศึึกษา
การสร้้างโอกาสด้้านอาชีีพให้้แก่่เยาวชนกลุ่�มเปราะบางในพื้้�นที่่�ต่่าง ๆ และการส่่งเสริิมการรวมกลุ่�มอาชีีพ เพื่่�อให้้เกิิด
ความยั่ง� ยืนื ในชุมุ ชน

• ส่่งเสริิมสิิทธิิขั้�นพื้้�นฐานด้้านสิิทธิิชุุมชนการส่่งเสริิมการมีีส่่วนร่่วมของประชาชน โดยการสนัับสนุุนให้้เกิิด
อาสาสมััครศุุภนิิมิิตฯ เพื่่�อสร้้างการมีีส่่วนร่่วมจากพ่่อแม่่ ผู้้�ปกครอง ผู้้�นำำ�ชุุมชน หน่่วยงานในพื้้�นที่่� และสนัับสนุุน
การมีสี ่ว่ นร่ว่ มของเด็ก็ และเยาวชน พัฒั นาทักั ษะการเป็น็ ผู้้�นำำ� หนุนุ เสริมิ กลุ่�มเยาวชนในการมีสี ่ว่ นร่ว่ มแก้ไ้ ขและพัฒั นาชุมุ ชน
รวมถึึงเปิดิ โอกาสให้เ้ ด็ก็ และเยาวชนได้ม้ ีสี ่ว่ นร่ว่ มในการนำ�ำ เสนอความคิดิ เห็น็ เพื่่อ� การพัฒั นาเด็ก็ และเยาวชนทั้้ง� ในเวทีรี ะดับั
ประเทศ และในเวทีีระดัับนานาชาติิ นอกจากนี้้� มููลนิิธิิศุุภนิิมิิตฯ ยัังมีีเครืือข่่ายอาสาสมััครต่่างชาติิเพื่่�อร่่วมสนัับสนุุนงาน
ด้้านการส่่งเสริมิ สุุขภาวะในกลุ่�มประชากรต่า่ งชาติดิ ้ว้ ย

ความสำ�ำ คััญของประเด็น็ สิิทธิมิ นุุษยชนที่น่� ำำ�ไปสู่ค่� วามสำ�ำ เร็็จขององค์์กร

มููลนิิธิิศุุภนิิมิิตฯ ยึึดมั่่�นในการปฏิิบััติิงานด้้วยการเคารพสิิทธิิมนุุษยชน โดยการกำ�ำ หนดแนวปฏิิบััติิขององค์์กร
ในการป้้องกัันการละเมิิดสิิทธิิมนุุษยชนอย่่างรอบด้้านในการปกป้้องคุ้�มครองเด็็กและผู้�ใหญ่่ (Child and Safeguarding
Policy) ซึ่่�งเป็็นแนวปฏิิบััติิขององค์์กรศุุภนิิมิิตสากลกว่่า 100 ประเทศทั่่�วโลก มีีการประกาศนโยบายและหลัักการของ
องค์์กร พร้้อมระบุุความรัับผิิดชอบของผู้�เกี่�ยวข้้องในโครงสร้้างการทำำ�งานอย่่างชััดเจน เกี่�ยวกัับการเคารพสิิทธิิมนุุษยชน
ต่อ่ สาธารณะในทุกุ ช่อ่ งทาง

มููลนิิธิิศุุภนิิมิิตฯ ให้้ความสำำ�คััญกัับการประเมิินผลเพื่่�อนำำ�ไปสู่่�การพััฒนาการดำำ�เนิินงานให้้มีีประสิิทธิิภาพ
มากยิ่ง� ขึ้น�้ โดยกำำ�หนดให้ม้ ีสี ่ว่ นงานที่่ร� ับั ผิดิ ชอบเกี่ย� วกับั การกำำ�กับั ดูแู ลและติดิ ตามการดำำ�เนินิ งานตามนโยบายด้า้ นการเคารพ
สิทิ ธิมิ นุษุ ยชนที่่ม�ุ่�งเน้น้ การนำ�ำ ไปปฏิบิ ัตั ิิ การตรวจสอบ ติดิ ตามผล และการทบทวนนโยบายและความสามารถในการดำำ�เนินิ งาน
เป็็นระยะ ๆ รวมถึึงกำำ�หนดตัวั ชี้�วัดั ที่่�ชัดั เจน และมีีการรายงานต่่อสาธารณะในรูปู แบบของรายงานประจำำ�ปีี มููลนิธิ ิศิ ุุภนิิมิิตฯ
ยัังตระหนัักและให้้ความสำ�ำ คััญด้้านสิิทธิิมนุุษยชนของพนัักงานภายในองค์์กรผ่่านการกำ�ำ หนดให้้มีีสวััสดิิการที่่�เอื้�อต่่อ
การปฏิิบััติิงานของเจ้้าหน้้าที่่� รวมถึึงการสำ�ำ รวจความคิิดเห็็นของพนัักงานเพื่่�อนำ�ำ มาปรัับและพััฒนาการบริิหารจััดการ
ของมููลนิิธิิฯ ในทุุก ๆ ปีดี ้้วย

และสิ่ง� ที่่ส� ำำ�คัญั ที่่ส� ุดุ ที่่น� ำำ�ไปสู่่�ความสำ�ำ เร็จ็ ของมูลู นิธิ ิศิ ุภุ นิมิ ิติ ฯ คือื การขับั เคลื่อ� นพันั ธกิจิ ผ่า่ นการมีสี ่ว่ นร่ว่ มของเด็ก็
และเยาวชน ครอบครัวั และคนในชุมุ ชน รวมถึึงหน่่วยงานภาครัฐั ภาคเอกชน องค์์กรพัฒั นาเอกชนต่า่ ง ๆ และผู้้�อุุปการะ
ทุกุ ท่า่ น

170 รางวัลองค์กรต้นแบบด้านสทิ ธมิ นษุ ยชน ปี 2565

องค์กรภาคประชาสังคม

มูลู นิธิ ิิพะเยาเพื่่�อการพััฒนา

เราเชื่่�อมั่่�นในศัักยภาพคน เห็็นคุุณค่่าและความหมาย
เคารพความเท่่าเทียี มและความเสมอภาคต่่อคนในองค์ก์ ร
และการทำำ�งานในพื้้� นที่่� ที่่�ยึึดถืือหลัักสิิทธิิมนุุษยชน
ไม่่แบ่่งแยก เพศ อายุุ และศาสนา วัฒั นธรรม ทุุกคนต้อ้ ง
ได้้รัับการคุ้้�มครองสิิทธิใิ นทุุกด้้าน

คุุณลาภิิศ ฤกษ์์ดีี

ผู้�จ้ ััดการมููลนิิธิิพะเยาเพื่�่อการพััฒนา

ภารกิิจขององค์ก์ ร
มููลนิิธิิพะเยาเพื่่�อการพััฒนา ได้้พััฒนาเจ้้าหน้้าที่่�และสร้้างเครืือข่่ายให้้มีีความเป็็นผู้้�นำ�ำ

และจิติ อาสาที่่ม� ีสี ่ว่ นร่ว่ มในการทำ�ำ งานเพื่่อ� สังั คม ด้า้ นสิทิ ธิมิ นุษุ ยชน การสร้า้ งคุณุ ค่า่ ในตนเอง การเห็น็ คุณุ ค่า่
ต่่อสัังคม องค์์ความรู้�หรืือทัักษะชีีวิิต และการเป็็นนัักจััดกระบวนการ/กิิจกรรมในชุุมชนและสัังคม
การพัฒั นาช่ว่ ยเหลือื ผู้�บริโิ ภคที่่ไ� ด้ร้ ับั ผลกระทบต่อ่ สิทิ ธิิ และผู้�ที่อ� ยู่�ในภาวะเปราะบาง/ยากลำ�ำ บาก ให้ไ้ ด้ร้ ับั
บนฐานความต้้องการของผู้�ขอรัับความช่่วยเหลืือ เช่่น สิ่�งของ อุุปกรณ์์การเรีียน และเครื่�องอุุปโภค
บริิโภคและสามารถปรัับตััวและช่่วยเหลืือตนเองได้้ รวมทั้้�งการส่่งเสริิมการมีีส่่วนร่่วมของชุุมชน
ในการทำำ�งานด้า้ นสิทิ ธิมิ นุษุ ยชน เห็น็ ความสำ�ำ คัญั ของการทำ�ำ งานด้า้ นความเท่า่ เทียี มและความเสมอภาค
ในตำ�ำ บล ผ่่านการพััฒนาแกนนำ�ำ ในตำำ�บลที่่�จะช่่วยสนัับสนุุนและส่่งเสริิมให้้ได้้มีีพื้้�นที่่�สำ�ำ หรัับการพััฒนา
ตนเองและคนในชุุมชน เช่่น งบประมาณ กิิจกรรม พื้้�นที่่� ฯลฯ และการรัับเรื่�องร้้องเรีียนแก้้ไขปััญหา
และศููนย์์ไกล่่เกลี่�ยข้้อพิิพาท ในพื้้�นที่่�ด้้านคุ้�มครองสิิทธิิผู้�บริิโภค 8 ด้้าน เช่่น ด้้านสิินค้้าและบริิการ
ด้้านบริิการสุุขภาพ ด้้านการเงิินและการธนาคาร ด้้านอสัังหาริิมทรััพย์์และที่่�อยู่�อาศััย ด้้านขนส่่ง
และยานพาหนะ ด้า้ นสื่อ� สารและโทรคมนาคม ด้า้ นพลังั งานและสิ่ง� แวดล้อ้ ม ด้า้ นอาหาร ยา และผลิติ ภัณั ฑ์์
สุุขภาพ และด้้านสิิทธิเิ ด็ก็ เยาวชน การป้อ้ งกันั การล่่วงละเมิดิ ทางเพศ

การดำำ�เนิินงานด้้านสิิทธิมิ นุุษยชน
มููลนิิธิิพะเยาเพื่่�อการพััฒนา เป็็นองค์์กรที่่�มีีการทำำ�งานกัับประชาชนในพื้้�นที่่�อย่่างเข้้มข้้น

และต่่อเนื่่�อง ในการขัับเคลื่�อนประเด็็นและการช่่วยเหลืือที่่�มีีความรวดเร็็ว เนื่่�องจากองค์์กรมีีเจ้้าหน้้าที่่�
ที่่�มีีศัักยภาพและมีีขีีดความสามารถในการทำำ�งานสููง ซึ่�่งองค์์กรได้้ดำ�ำ เนิินการช่่วยเหลืือประชาชน
ทั้้ง� ในระดับั จังั หวัดั และในระดับั ภาค เช่น่ ระดับั ภาคมูลู นิธิ ิพิ ะเยาเพื่่อ� การพัฒั นารับั บทบาทหน้า้ ที่่ใ� นเรื่อ� ง
การเป็็นกลไกเขตพื้้�นที่่�ในการเชื่ �อมประสานงานกัับกลุ่ �มองค์์กรที่่�กระจายตััวอยู่ �ในภาคเหนืือตอนบน

Human Rights Awards 2022 171

ซึ่ง่� มีโี ครงการที่่เ� กี่ย� วเนื่่อ� งกับั การคุ้�มครองสิทิ ธิมิ นุษุ ยชนและสิทิ ธิขิ องผู้�บริโิ ภค เช่น่ การจัดั ทำ�ำ ระบบรถ ระบบ
ขนส่่งมวลชนให้้ปลอดภััยในจัังหวััดเชีียงรายและลำำ�ปาง การจััดทำำ�นโยบายและการจััดการรถรัับส่่งให้้
ปลอดภัยั ในพื้้น� ที่่จ� ังั หวัดั พะเยา ลำำ�พูนู พิจิ ิติ ร รวมไปถึึงการพัฒั นาการทำ�ำ งานคุ้�มครองผู้�บริโิ ภคให้ส้ ามารถ
ขึ้�้นทะเบีียนและจัดั ตั้้�งสภาองค์ก์ รของผู้�บริโิ ภค เพื่่�อการทำำ�งานคุ้�มครองและพิทิ ักั ษ์์สิิทธิขิ องผู้�บริิโภคด้้วย
ส่่วนการทำำ�งานงานระดัับจัังหวััดนั้้�นมีีการทำ�ำ งานด้้านการคุ้�มครองผู้�บริิโภค ที่่�สามารถแก้้ไขปััญหา
การละเมิดิ สิทิ ธิไิ ด้อ้ ย่า่ งมีปี ระสิทิ ธิภิ าพ สามารถแก้ไ้ ขปััญหาได้อ้ ย่า่ งเป็น็ รูปู ธรรม มีกี ารช่ว่ ยเหลือื ผู้�บริโิ ภค
ในพื้้�นที่่�อำำ�เภอเชียี งคำ�ำ ที่่�ประสบปััญหาจากการตั้ง� เสาสััญญาณโทรศัพั ท์์ ที่่ส� ่ง่ ผลกระทบทำำ�ให้้คนรอบข้า้ ง
เกิิดความผิิดปกติทิ างสุขุ ภาพอย่า่ งหลีีกเลี่�ยงไม่ไ่ ด้้ องค์์กรและแกนนำ�ำ ยื่่�นฟ้อ้ งคดีที ี่่ศ� าลปกครองเชียี งใหม่่
และสามารถทำ�ำ ให้ผ้ ู้้�ประกอบการถอนเสาสัญั ญาณฯ ออกจากพื้้น� ที่่ไ� ด้้ และการทำำ�งานด้า้ นเด็ก็ และเยาวชน
ในการที่่ช� ่ว่ ยเหลือื เด็ก็ ที่่ด� ้อ้ ยโอกาสทางการศึึกษาที่่อ� อกจากระบบการศึึกษาด้ว้ ยสภาพฐานะทางครอบครัวั
ให้้สามารถเกิิดองค์์ความรู้�ในการประกอบอาชีีพที่่�มั่�นคงได้้และมีีการจััดทำ�ำ โครงการเพื่่�อการเฝ้้าระวััง
การตั้ �งครรภ์์ที่่�ไม่่พร้้อมในเด็็กวััยรุ่ �นโดยเน้้นการให้้องค์์ความรู้ �เกี่ �ยวกัับการปฏิิบััติิที่่�เหมาะสมต่่อเพศ
การคุมุ กำำ�เนิดิ การรู้�จักั โรคทางเพศสัมั พันั ธ์์ เป็็นต้น้ การทำ�ำ งานของมูลู นิิธิพิ ะเยาเพื่่อ� การพัฒั นา ทำ�ำ งาน
การด้้านการรัับเรื่�องร้้องเรีียน ร้้องทุุกข์์ และมีีการข้้องเกี่�ยวกัับผู้�ได้้รัับผลกระทบที่่�เป็็นเด็็กยัังไม่่บรรลุุ
นิิติิภาวะ องค์์กรจึึงมีีแนวปฏิิบััติิที่่�สำ�ำ คััญ คืือ ต้้องเก็็บรัักษาเอกสารและข้้อมููลให้้เป็็นความลัับ
ห้้ามมิิให้้มีีการเผยแพร่่โดยเด็็ดขาด หากครบกำ�ำ หนดตามเกณฑ์์การรัักษาก็็ต้้องจััดทำำ�ลายให้้ถููกวิิธีี
เพื่่อ� เป็น็ การรักั ษาสิทิ ธิสิ ่ว่ นตัวั ของผู้�ร้องหรือื เด็ก็ รวมถึึงแนวปฏิบิ ัตั ินิี้้ย� ังั ได้ถ้ ่า่ ยทอดและเน้น้ ย้ำ�ำ�ไปยังั สมาชิกิ
เครืือข่า่ ยขององค์ก์ รที่่ก� ระจายตัวั อยู่�ในพื้้�นที่่ต� ่า่ ง ๆ ทั้้�งในจัังหวัดั และระดัับภาค
ความสำำ�คััญของประเด็น็ สิิทธิิมนุุษยชนที่น�่ ำำ�ไปสู่ค�่ วามสำ�ำ เร็็จขององค์ก์ ร

มูลู นิธิ ิพิ ะเยาเพื่่อ� การพัฒั นา นำำ�นโยบายและแนวทางการคุ้�มครองสิทิ ธิมิ นุษุ ยชน ทำำ�เป็น็ ตกลงร่ว่ ม
อย่่างจริิงจัังระหว่่างองค์์กรและภาคีีเครืือข่่ายขององค์์กรและต้้องนำำ�ไปปฏิิบััติิด้้วย เช่่น ในการจััด
กิิจกรรมใด ๆ ต้้องมีีการแจ้้งเรื่�องของสิิทธิิมนุุษยชนที่่�เกี่�ยวข้้องให้้ผู้�เข้้าร่่วม การบัันทึึกภาพและเสีียง
ให้้ผู้�เข้้าร่่วม การเก็็บรัักษาความลัับส่่วนบุุคคลในทุุกกรณีี รวมถึึงส่่งต่่อกัับเครืือข่่ายขององค์์กรให้้นำำ�ไป
ปฏิิบััติิอย่า่ งต่่อเนื่่อ� งและกำำ�หนดเป็น็ ข้้อตกลงของกลุ่�มสมาชิกิ ในทุุกพื้้�นที่่�ของจัังหวััดพะเยา

องค์์กรมีีระบบการทำ�ำ งานที่่�คำ�ำ นึึงถึึงผู้้�รัับบริิการให้้ได้้รัับการคุ้�มครองสิิทธิิมนุุษยชนทำำ�ให้้
เจ้า้ หน้า้ ที่่อ� งค์ก์ รเกิดิ ความตระหนักั ถึึงการคุ้�มครองสิทิ ธิมิ นุษุ ยชนทุกุ ครั้ง� ในการทำำ�งานตามบทบาทหน้า้ ที่่�
หรืือการลงพื้้น� ที่่เ� ข้า้ ไปในที่่ช� ุุมชน ต้้องเคารพสิทิ ธิิของชุุมชน ไม่ส่ ร้้างความขัดั แย้้ง ไม่ต่ั้ง� คำ�ำ ถามกับั บริบิ ท
ชุมุ ชนทำำ�ให้เ้ กิดิ ความขัดั แย้ง้ ในวัฒั นธรรมของชุมุ ชน ต้อ้ งถามความสมัคั รใจของผู้�ให้ข้ ้อ้ มูลู และประชาชน
ส่่วนรวมเสมอ จึึงทำ�ำ ให้้มููลนิิธิิพะเยาเพื่่�อการพััฒนาเป็็นองค์์กรที่่�มีีแนวปฏิิบััติิที่่�อยู่่�ร่่วมกัับชุุมชนได้้
ส่่งผลให้้องค์์กรมีีความเข้้มแข็็งในการแก้้ปััญหาอย่่างมีีส่่วนร่่วมกัับชุุมชน และเป็็นองค์์กรที่่�ประชาชน
ให้ค้ วามเชื่อ� ถือื ที่่�สามารถช่ว่ ยเหลือื ได้จ้ ริงิ และรวดเร็ว็ รวมไปถึึงทำ�ำ ให้อ้ งค์เ์ ป็น็ ที่่ร�ู้�จักั ในจังั หวัดั จนนำ�ำ ไปสู่่�
การได้้การัันตีีผลการทำำ�งานรางวัลั ที่่�ได้้รับั จากสถาบัันต่่าง ๆ ในประเทศ

172 รางวลั องค์กรตน้ แบบด้านสทิ ธมิ นุษยชน ปี 2565

องค์กรภาคประชาสังคม

มููลนิธิ ิิศิิลปะเพื่่�อมวลมนุษุ ย์์

ทุกุ คนในโลกนี้้ล� ้้วนมีศี ัักดิ์์ศ� รีคี วามเป็น็ มนุุษย์์
มนุุษย์์ทุกุ คนพึึงปฏิิบััติติ ่่อกันั ด้้วยความเสมอภาค

ศาสตราจารย์์ ดร.ชาญณรงค์์ พรรุ่่�งโรจน์์

ผู้ก้� ่่อตั้้ง� และประธานมููลนิธิ ิศิ ิิลปะเพื่่�อมวลมนุุษย์์

ภารกิจขององคก์ ร
1. การสรา้ งคณุ คา่ ชวี ติ ใหก้ ับผดู้ ้อยโอกาส ผู้พกิ าร
2. การสร้างความสงบสขุ ในชีวติ ...สําหรบั นกั โทษอกุ ฉกรรจ์
3. การอนุรักษ์มรดกทางศิลปวัฒนธรรมเพ่ือความม่นั คงของชาติ

การดําเนินงานดา้ นสิทธมิ นุษยชน
โครงการศลิ ปะเพอ่ื มวลมนษุ ย์ (Art for All) กอ่ กาํ เนดิ จากความตระหนกั ถึงสทิ ธคิ วามเสมอภาค

ของบคุ คลและโอกาสในการเขา้ ถึงการบรกิ ารขน้ั พน้ื ฐานของรฐั ทงั้ ดา้ นการศกึ ษา อาชพี และการดํารงชวี ติ
ในสังคมอยา่ งมคี ณุ ค่าและมีศักด์ศิ รี

เมื่อปี พ.ศ. 2540 ศาสตราจารย์ ดร.ชาญณรงค์ พรรุ่งโรจน์ คณบดีคณะศิลปกรรมศาสตร์
จฬุ าลงกรณ์ มหาวทิ ยาลยั ไดส้ รา้ งการขบั เคลอื่ นสงั คมในอกี มติ หิ นง่ึ ดว้ ยการใชศ้ ลิ ปะเพอื่ กลอ่ มเกลาจติ ใจ
ปลูกฝัง และส่งเสริมคุณธรรมผ่านกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันอย่างเอื้ออาทร ตลอดจนการสร้างสภาวะ
สะเทือนใจ โดยการรวมบุคคลที่มีประสบการณ์ทางร่างกายแตกต่างกัน มาเป็นเงาสะท้อนความคิด
และจติ วญิ ญาณ สรา้ งความหลากหลายใหเ้ ปน็ ความงดงาม ดว้ ยการใหค้ นตาบอดทําหนา้ ทเ่ี สมอื นเปน็ ปาก-หู
คนหหู นวก ชว่ ยทําหน้าทเ่ี ปน็ ตาให้กับกล่มุ ในขณะทค่ี นพกิ ารทางรา่ งกายเปน็ สตปิ ัญญา คนปัญญาออ่ น
ซึ่งมีร่างกายสมบูรณ์เป็นแรงกายให้กับเพ่ือนสมาชิก ผ่านการประสานของคนไม่พิการที่มีเมตตาจิต
ส่งผลให้ห้าคนรวมเป็นหน่ึงอจั ฉรยิ ะ ซึ่งสง่ ผลให้ทุกคนตา่ งตระหนกั ถึง คณุ ค่าชีวิต

จากศิลปะเพ่ือเยาวชน พัฒนาไปสู่ศิลปะเพ่ือผู้ต้องขังในเรือนจํา ตามพระราชดําริในสมเด็จ
พระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เพื่อช่วยให้ก้าวข้าม

Human Rights Awards 2022 173

ขดี จํากดั สภาพแวดลอ้ มทางกายไปสคู่ วามสงบศานตทิ างใจเพอื่ สรา้ งแนวทางพฒั นาชวี ติ ทา่ มกลางเงอื่ นไข
การมีโซ่ตรวนต่างอาภรณ์ ให้จุดสว่างในความมืดที่สุดของจิตวิญญาณมนุษย์ในแดนประหาร ส่งผลให้
นกั โทษ จําคุกตลอดชีวติ และนกั โทษประหารต่างตระหนกั ถึง ความสขุ สงบในชีวติ

จากการใช้ศิลปะในการสร้างคุณค่าชีวิตให้ทุกคนตระหนักถึงความสําคัญของ มือ ปาก เท้า
และมุ่งใชเ้ ฉพาะในทางที่สร้างสรรค์ สกู่ ารนําศลิ ปะเพ่ือสร้างความสุขสงบในชีวิต ให้ผทู้ ่ีมคี วามทุกข์ยาก
ในชวี ติ ได้มีเครอื่ งมือในการเยียวยา ผ่อนคลาย นอกจากนี้ ยังรวมถึงการใชศ้ ิลปะในการอนุรกั ษ์มรดก
ทางวัฒนธรรม โดยการปลูกฝังค่านิยมความชื่นชมในวัฒนธรรมของกลุ่มชนชาติพันธ์ุ ให้ร่วมกันรักษา
วฒั นธรรมท้ังดา้ น ภาษาพดู ภาษาเขยี น เคร่ืองแตง่ กาย เพลง ดนตรี การแสดง บ้านเรือนที่พักอาศยั
หรอื สถาปัตยกรรมอืน่ ๆ ตลอดทงั้ ประเพณี ซึ่งลว้ นกาํ ลังถูกทําลายด้วยกระแสโลกาภิวฒั น์

ในปัจจุบัน มูลนิธิศิลปะเพื่อมวลมนุษย์ (Art for All) เป็นที่ยอมรับจากหน่วยงานต่าง ๆ
ไมว่ ่าจะเปน็ ภาครฐั เอกชน องค์กรอิสระทงั้ ในและต่างประเทศ จึงเกิดความมงุ่ ม่ันที่จะพัฒนาศักยภาพ
เพื่อก้าวสู่การเป็นหมู่บ้านศิลปะเพ่ือเด็กพิการ (Art for All village) ขยายผลต่อยอดงานเดิม
ก่อเกิดงานใหม่อย่างครบวงจร อันจะยังประโยชน์มหาศาลทั้งในด้านการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์
และในดา้ นสงั คมใหม้ เี วทกี ารเรยี นรรู้ ว่ มกนั นอกจากนี้ ในดา้ นเศรษฐกจิ สามารถชว่ ยลดรายจา่ ยงบประมาณ
ทใ่ี ชใ้ นการปอ้ งกนั และปราบปราม ภยั สงั คม ลดคา่ ใชจ้ า่ ยในการดแู ลผดู้ อ้ ยโอกาส / ผพู้ กิ ารทพ่ี ง่ึ พาตนเอง
ไม่ได้ เป็นหนทางแก้ไขปัญหาความยากจนแบบยั่งยืน โดยการใช้ศิลปะเป็นเครื่องมือและเป็นการ
สร้างรายได้ภาครัฐด้านการท่องเท่ียว และส่งเสริมการลงทุน ซึ่งเช่ือม่ันว่า หมู่บ้านศิลปะเพ่อื เด็กพิการ
(Art for All village) จะเป็นศูนย์การเรียนรู้ที่มีศักยภาพในการปลูกจิตสํานึกเยาวชนให้ตระหนัก
ถึงคณุ คา่ ความเปน็ มนุษย์ การพงึ่ พาตนเอง และการพฒั นาตนเองไปสูก่ ารเปน็ ท่พี ่งึ ของผู้อื่น

ความสําคัญของประเดน็ สทิ ธิมนษุ ยชนท่ีนําไปสู่ความสําเร็จขององคก์ ร
ศิลปะเพื่อมวลมนุษย์ (Art for All) เป็นการจัดการเรยี นรรู้ ว่ มกันระหว่างผ้ดู ้อยโอกาส ผู้พิการ

และบคุ คลทว่ั ไป ใหย้ อมรบั ในความแตกตา่ งหลากหลายทงั้ ดา้ นกายภาพ บคุ ลกิ ภาพ ความคดิ สตปิ ัญญา
และจติ ใจ ใหเ้ กยี รตแิ ละเคารพในศกั ดศิ์ รคี วามเปน็ มนษุ ย์ จึงกอ่ เกดิ เปน็ ชมุ ชนแหง่ ความเสมอภาค เปน็ การ
ปรบั เปลยี่ นทศั นคตขิ องทกุ คนทไ่ี ดม้ โี อกาสเขา้ รว่ มกจิ กรรม ภายใตป้ รชั ญา กา้ วขา้ มขดี จํากดั ซึ่งหมายถึง
การกา้ วขา้ มขดี จํากดั ทางร่างกาย จิตใจ สติปัญญา ตลอดจนขดี จํากัดของสภาพแวดลอ้ ม ทางกายภาพ
มุ่งไปสู่การพัฒนาศักยภาพด้านความคิดสร้างสรรค์ โดยการเรียนรู้และแก้ไขปัญหาร่วมกัน
อยา่ งเออ้ื อาทรและมคี ณุ ธรรมเพอ่ื สงั คมในอนาคต ซึ่งสง่ ผลตอ่ การเปลย่ี นแปลงแนวคดิ ในการดแู ลบรกิ ารบคุ คล
ผู้ด้อยโอกาส/ผู้พิการในลักษณะรวมประเภทผู้พิการโดยไม่จัดแยกเฉพาะประเภท ซึ่งทําให้ส้ินเปลือง
งบประมาณภาครฐั และจํากดั สทิ ธกิ ารเขา้ ถึงการบรกิ าร นอกจากนีย้ งั จะสง่ ผลตอ่ การยกระดบั สงั คมไทย
จากสงั คมแห่งการสงเคราะห์สู่สงั คมแห่งการพัฒนา

174 รางวัลองค์กรต้นแบบดา้ นสทิ ธิมนุษยชน ปี 2565

องค์กรไดร้ ับการคดั เลอื กเป�นองค์กรตน้ แบบดา้ นสิทธมิ นษุ ยชน
ประจําป� 2565
1. องค์กรภาครฐั จํานวน 32 องค์กร

1.1 ส่วนราชการระดบั กรมหรือเทียบเท่า

ระดบั ดีเด่น

กรมการพัฒนาชุมชน กรมเจรจาการคา ระหวา งประเทศ กรมพินจิ และคุมครองเด็กและเยาวชน กรมสอบสวนคดีพิเศษ

สถาบันวิจัยและพฒั นาพ้ืนท่สี ูง สํานักงานสงเสรมิ เศรษฐกิจดจิ ทิ ัล องคการบรหิ ารการพัฒนาพื้นท่ีพเิ ศษ
(องคการมหาชน) เพื่อการทองเทีย่ วอยา งยง่ั ยืน (องคก ารมหาชน)

ระดับดี

กรมทรพั ยากรทางทะเล กรมทรพั ยากรนํา้ กรมสง เสรมิ วฒั นธรรม กรมสรรพากร สถาบนั ทดสอบทางการศกึ ษาแหงชาติ
และชายฝง (องคการมหาชน)

ระดับชมเชย ไมมี

1.2 ส่วนราชการระดบั จังหวดั

ระดับดีเด่น

จังหวัดขอนแกน

ระดับดี

จงั หวัดพะเยา จงั หวดั พิษณโุ ลก

ระดับชมเชย ไมมี

Human Rights Awards 2022 175

1.3 ส่วนราชการส่วนภูมิภาค

ระดับดเี ดน่

ทีท่ ําการปกครองอําเภอแมใจ ทัณฑสถานหญงิ เชียงใหม สํานักงานคมุ ประพฤติ สํานักงานยตุ ิธรรม สํานกั งานยุตธิ รรม
จังหวดั พะเยา จังหวัดเชียงใหม จงั หวัดสงขลา สาขานาทวี จังหวัดเชียงใหม จังหวดั พิษณุโลก

ระดบั ดี

ศนู ยฝ ก และอบรมเดก็ และเยาวชน สถานพินิจคมุ ครองเด็กและเยาวชน สาํ นักงานเขตพืน้ ที่การศึกษา สาํ นักงานคลงั จงั หวัดพะเยา
เขต 9 จงั หวัดยะลา จังหวัดอทุ ยั ธานี มัธยมศกึ ษาอดุ รธานี

สาํ นักงานการทองเท่ียวและกีฬา สาํ นกั งานบังคบั คดี สํานกั งานบังคบั คดี สาํ นักงานพัฒนาสงั คมและความมนั่ คง
จังหวดั อดุ รธานี จงั หวดั พระนครศรอี ยุธยา จังหวดั เพชรบุรี ของมนุษยจ ังหวดั ปทุมธานี

สํานักงานพฒั นาสงั คมและความมน่ั คง สาํ นกั งานสวัสดิการและคมุ ครองแรงงาน สํานักงานสวสั ดกิ ารและคมุ ครองแรงงาน
ของมนษุ ยจังหวัดยโสธร จังหวัดพระนครศรอี ยุธยา จงั หวดั ลาํ พนู

ระดับชมเชย

สาํ นักงานยุตธิ รรมจงั หวดั ศรสี ะเกษ

176 รางวัลองคก์ รต้นแบบด้านสทิ ธิมนุษยชน ปี 2565

2. องค์กรรัฐวิสาหกจิ องคก์ รธุรกิจ องคก์ รวสิ าหกจิ เพ�ือสังคม
และองค์กรภาคประชาสังคม จํานวน 43 องคก์ ร

2.1 องค์กรรัฐวิสาหกจิ

ระดบั ดเี ดน่

การไฟฟานครหลวง การไฟฟา สวนภูมภิ าค ธนาคารพัฒนาวสิ าหกิจขนาดกลางและขนาดยอ ม
แหงประเทศไทย

บริษัท ปตท. จํากดั (มหาชน) บริษทั ปตท.สาํ รวจและผลติ ปโตรเลียม จํากัด บรษิ ัท ไปรษณยี ไทย จํากดั สถาบันวิจยั วิทยาศาสตร
(มหาชน) และเทคโนโลยแี หงประเทศไทย

ระดับดี

บริษัท รถไฟฟา ร.ฟ.ท. จาํ กัด

ระดบั ชมเชย ไมมี

Human Rights Awards 2022 177

2.2 องคก์ รธุรกิจ

2.2.1 องค์กรธรุ กิจขนาดใหญ่

ระดบั ดเี ด่น

บรษิ ทั เจรญิ โภคภัณฑอาหาร จาํ กัด บริษัท ซีพแี รม จํากัด บรษิ ัท ไทยยเู นีย่ น กรปุ จํากดั บริษทั ไทยยเู นีย่ น ฟดมลิ ล จาํ กดั
(มหาชน) (มหาชน) (มหาชน)

บรษิ ทั ไทยออยล จํากัด (มหาชน) บริษทั นํ้าตาลมติ รผล จาํ กัด บริษัท ปูนซเิ มนตไทย จํากัด (มหาชน) บรษิ ทั แพ็คฟูด จาํ กัด (มหาชน)

บรษิ ัท หาดทพิ ย จาํ กัด (มหาชน) บรษิ ัท โอคินอสฟูด จํากดั บริษทั ไออารพ ซี ี จํากัด (มหาชน)

ระดับดี

บรษิ ทั กนั กุลเอ็นจิเนียริ่ง จาํ กัด (มหาชน) บริษทั ไทยยเู นีย่ น ซฟี ูด จาํ กดั บรษิ ทั ผลิตไฟฟา จาํ กัด (มหาชน)

บริษัท พลงั งานบรสิ ุทธิ์ จํากดั (มหาชน) บริษัท พีทีจี เอ็นเนอยี จํากัด (มหาชน) บรษิ ัท ลิง้ คเลเทอรส (ประเทศไทย) จาํ กดั

บริษทั ศนู ยบริการเหลก็ สยาม จาํ กัด (มหาชน) บริษทั อันดารา รสี อรท แอนด วลิ ลา จํากดั บรษิ ัท แอดวานซ อินโฟร เซอรวิส จาํ กัด (มหาชน)

ระดับชมเชย ไมมี

178 รางวัลองคก์ รต้นแบบดา้ นสิทธิมนษุ ยชน ปี 2565

2.2.2 องค์กรธรุ กิจขนาดกลาง

ระดบั ดเี ดน่

บรษิ ทั โปรเฟสชนั่ แนล ลาโบราทอรี่ แมเนจเมนท คอรป จํากดั (มหาชน)

ระดบั ดี

บรษิ ัท บานสวยกรปุ (สรุ าษฎรธานี) จาํ กัด (มหาชน) บริษทั เทพไทย โปรดัคท จํากดั

ระดบั ชมเชย

บรษิ ทั จี.เค. แอสเซ็มบล้ี จาํ กัด

2.2.3 องคก์ รธรุ กิจขนาดย่อม

ระดับดเี ด่น

บริษทั เพ็ทสไมล บาย ดอกเตอร เพ็ท จํากัด บริษัท ไรท โซลูชน่ั จํากัด (มหาชน)

ระดบั ดี

บริษทั มติ รใหมฟารม จาํ กัด บริษทั ไรท รแี อคติเวชัน่ จํากัด (มหาชน)

ระดบั ชมเชย

บรษิ ัท อโนนมิ ศั รีพับบลิค จํากดั

Human Rights Awards 2022 179

2.3 องค์กรวิสาหกิจเพ�ือสังคม

ระดับดีเดน่ ไมมี
ระดบั ดี ไมมี
ระดับชมเชย

บริษทั ชีวามิตร วิสาหกิจเพื่อสงั คม จํากัด บริษทั ประชารฐั รักสามคั คีนครราชสีมา (วิสาหกจิ เพ่อื สงั คม) จํากัด

2.4 องคก์ รภาคประชาสังคม

ระดับดเี ดน่

มูลนิธิวฒั นเสรี มูลนิธิศภุ นิมติ แหงประเทศไทย

ระดับดี

มลู นิธิพะเยาเพ่ือการพัฒนา มลู นิธศิ ลิ ปะเพื่อมวลมนุษย

ระดบั ชมเชย ไมม ี

180 รางวลั องคก์ รต้นแบบดา้ นสิทธมิ นุษยชน ปี 2565

Human Rights Awards 2022 181

182 รางวลั องคก์ รต้นแบบดา้ นสิทธมิ นุษยชน ปี 2565