แผนการจัดการเรียนรู้วิชาฟิสิกส์ 3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรื่องคลื่นและสมบัติของคลื่น

แผนการจดั การเรยี นรทู้ ่ี 8 ช้ันมัธยมศกึ ษาปที ี่ 5/2,3,4
เร่อื ง การเล้ยี วเบนของคลนื่
กลุม่ สาระการเรียนรวู้ ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
หน่วยที่ 1 คลนื่ และสมบัติของคลนื่ เวลา 2 ชวั่ โมง
รายวิชา ฟิสิกส์3 (ว32205)
ครผู ้สู อน นางสาวรชั นกี ร นกึ สม

1. ผลการเรียนรู้
2. สังเกต และอธิบายการสะท้อน การหักเห การแทรกสอด และการเลี้ยวเบนของคลื่นผิวน้ำ รวมทั้งคำนวณ

ปรมิ าณต่าง ๆ ทเี่ กีย่ วข้อง

2. สาระการเรียนรู้
เมื่อคลน่ื เคลื่อนทผ่ี ่านมุมหรือขอบของสิ่งกดี ขวาง ส่วนของคลน่ื บรเิ วณใกลม้ ุมของสงิ่ กดี ขวางจะเบนทศิ ทางการ

เคลอ่ื นที่ออ้ มผ่านมุมของสิ่งกีดขวางไปปรากฏอยดู่ า้ นหลังของสงิ่ กดี ขวาง เรียกปรากฏการณ์น้ีว่า การเลยี้ วเบนของคลืน่

3. จดุ ประสงค์การเรียนรู้
ดา้ นความรู้ (Knowledge)
1. อธิบายการเลย้ี วเบนของคลน่ื
ด้านทักษะ (Process)
2. ทดลองเพอ่ื ศึกษาการเล้ียวเบนของคลนื่ ผวิ น้ำได้
3. คำนวณและแก้โจทย์ปญั หาเกี่ยวกบั การเล้ียวเบนของคลน่ื ได้
ด้านเจตคติ (Affective)
4. รบั ผิดชอบตอ่ งานทไี่ ด้รับมอบหมาย
5. นกั เรยี นมีความตรงต่อเวลาในการปฏบิ ัตงิ าน

4. ความคดิ รวบยอด
คลื่นเกดิ การเลย้ี วเบนเมอื่ คล่ืนเคลื่อนที่พบสิง่ กดี ขวางแล้วมคี ล่นื แผจ่ ากขอบสิง่ กดี ขวางไปดา้ นหลังได้

5. สมรรถนะสำคัญของผู้เรยี น  ความสามารถในการคิด  ความสามารถในการแก้ปัญหา
 ความสามารถในการสอื่ สาร

แผนการจดั การเรยี นรู้ รายวิชาฟิสกิ ส์3 (ว32205) ชัน้ มัธยมศึกษาปีที่ 5 ครรู ชั นีกร นกึ สม

 ความสามารถในการใช้ทกั ษะชวี ติ  ความสามารถในการใชเ้ ทคโนโลยี

6. คณุ ลักษณะอันพงึ ประสงค์  ความซอ่ื สัตยส์ ุจรติ  มวี ินัย
 ความรักชาติ ศาสน์ กษตั รยิ ์  อยู่อย่างพอเพียง  มุ่งม่นั ในการทำงาน
 ใฝ่เรยี นรู้  มจี ิตสาธารณะ
 รักความเปน็ ไทย

7. แนวความคดิ เพอื่ การเรยี นรู้ในศตวรรษที่ 21  ทักษะดา้ นการเรียนรแู้ ละนวตั กรรม
 สาระวชิ าหลกั (Core Subjects)  ทกั ษะดา้ นชวี ิตและอาชพี
 ทกั ษะดา้ นสารสนเทศ สือ่ และเทคโนโลยี

8. การบูรณาการการเรียนรู้
 พระบรมราโชบายดา้ นการศึกษาของ ร.10

 ดา้ นท่ี 1 มที ัศนคติทีถ่ ูกตอ้ งต่อบ้านเมอื ง

 ดา้ นที่ 2 มีพนื้ ฐานชวี ิตที่มั่นคง มคี ุณธรรม

 ด้านท่ี 3 มีงานทำ มอี าชีพ

 ดา้ นท่ี 4 เปน็ พลเมอื งดี

 หลักปรัชญาเศรษฐกจิ ของพอเพยี ง
 หลกั สูตรเขตพัฒนาเศรษฐกจิ พิเศษ( หลักสูตรทอ้ งถน่ิ )
 หลกั สตู รต้านทุจรติ ศึกษา
 สะเตม็ ศกึ ษา
9. คำถามหลกั

- การเลย้ี วเบนของคล่นื มีลักษณะอย่างไร

แผนการจดั การเรียนรู้ รายวชิ าฟสิ ิกส์3 (ว32205) ชัน้ มัธยมศกึ ษาปที ่ี 5 ครรู ชั นีกร นึกสม

10. กระบวนการจดั การเรยี นรู้
วธิ ีสอน ใชก้ ระบวนการสบื เสาะความรู้ (Inquiry Cycle หรือ Inquiry Method : 5E)
1. ขัน้ สรา้ งความสนใจ (Engagement)

ส่อื การเรียนรู้ : 1. แอพพลิเคชัน่ Google meet
2. หนังสือเรียนเพ่มิ เติม ฟสิ ิกส์ ม.5 เลม่ 1 , สนพ.แมค็ เอด็ ดูเคชัน่
3. Power Point การเล้ยี วเบนของคลนื่

1. ครูเปิดรูปภาพการเล้ยี วเบนของนำ้ ใหน้ ักเรยี นดู จากน้ันครูตั้งคำถามกระตุ้นความสนใจนกั เรียนว่า
“การเลื้ยวเบนของคลื่นจะข้ึนอยู่กับสิ่งใดบ้าง” โดยไม่คาดหวังคำตอบที่ถกู ต้อง (แนวคำตอบ : สิ่งกีดขวางกับ
ความยาวของคล่ืนทเ่ี คลอ่ื นท่ผี า่ นมุมหรอื ขอบของส่งิ กีดขวาง)
2. ขั้นสำรวจและคน้ หา (Exploration)
สือ่ การเรยี นรู้ : 1. แอพพลเิ คชน่ั Google meet

2. แอพพลิเคช่นั Google classroom
3. หนังสอื เรยี นเพิม่ เตมิ ฟสิ ิกส์ ม.5 เลม่ 1 , สนพ.แม็คเอด็ ดูเคชน่ั
4. Power Point การเล้ยี วเบนของคลน่ื
5.ใบกิจกรรมที่ 5 เร่อื งการเล้ียวเบนของคลนื่ ผวิ นำ้
6. วดิ ีโอจาก https://www.youtube.com/watch?v=6CpbjBsxTS0
2. ครใู ห้นกั เรยี นทำกจิ กรรมท่ี 5 เรื่องการเลี้ยวเบนของคลนื่ ผวิ นำ้ โดยการดวู ดิ โี อจาก
https://www.youtube.com/watch?v=6CpbjBsxTS0 ประกอบการทำใบกจิ กรรม
3. ใหน้ ักเรยี นถา่ ยใบกิจกรรมทที่ ำเสร็จแลว้ สง่ ใน Google classroom
4. สุ่มนกั เรียน 2-3 คน ให้นำเสนอสรปุ ผลจากใบกิจกรรมทไี่ ด้ทำไป
3. ข้ันอธบิ ายและลงขอ้ สรุป (Explanation)
ส่ือการเรยี นรู้ : 1. แอพพลเิ คชั่น Google meet
2. หนงั สอื เรยี นเพิ่มเตมิ ฟิสิกส์ ม.5 เลม่ 1 , สนพ.แม็คเอด็ ดูเคช่ัน
3. Power Point การเลย้ี วเบนของคล่นื
4.ใบกจิ กรรมที่ 5 เร่อื งการเลย้ี วเบนของคลื่นผิวน้ำ
5. ครูและนกั เรียนรว่ มกนั อภิปรายกิจกรรมที่ 5 เร่ือง การเลย้ี วเบนของคลน่ื ผวิ น้ำจนได้ขอ้ สรุปว่า”เมื่อให้คล่ืน
ต่อเน่อื งเสน้ ตรงความยาวคล่ืนคงตัวเคล่อื นท่ีผา่ นสงิ่ กดี ขวางทีม่ ีลักษณะเป็นชอ่ งเปิดที่ เรียกวา่ สลติ (slit) การ
เล้ียวเบนจะแตกตา่ งกนั โดยลกั ษณะคลื่นทีเ่ ลีย้ วเบนผ่านไปได้จะขึ้นอยูก่ บั ความกวา้ ง ของสลิต”

แผนการจดั การเรียนรู้ รายวชิ าฟสิ ิกส์3 (ว32205) ช้นั มัธยมศกึ ษาปที ี่ 5 ครูรชั นีกร นึกสม

6. ครูและนักเรยี นรว่ มกันอภิปรายความรู้เกี่ยวกับการเลี้ยวเบนของคลื่น ในหนังสือหน้า 58-60 หรือในสไลด์
Power Point การเลยี้ วเบนของคลนื่
4. ข้นั ขยายความรู้ (Elaboration)

สอ่ื การเรยี นรู้ : 1. แอพพลิเคชนั่ Google meet
2. หนงั สือเรยี นเพิ่มเตมิ ฟสิ ิกส์ ม.5 เล่ม 1 , สนพ.แมค็ เอด็ ดเู คชั่น
3. Power Point การเลยี้ วเบนของคล่นื

7. ครูและนักเรียนร่วมกันทำโจทย์ปัญหาในหนังสือหน้า 60-61หรือในสไลด์ Power Point การเลี้ยวเบนของ
คลน่ื ตวั อย่างท่ี 2.14 และ 2.15
5. ข้ันประเมนิ (Evaluation)
ส่ือการเรียนรู้ : 1. แอพพลเิ คช่นั Google meet

2. แอพพลิเคชั่น Google classroom
3. หนงั สอื เรยี นเพิ่มเตมิ ฟสิ กิ ส์ ม.5 เลม่ 1 , สนพ.แม็คเอ็ดดูเคช่นั
4. Power Point การเล้ยี วเบนของคลน่ื
5. ใบงานที่ 2 เรอ่ื งการเล้ียวเบนของคลน่ื
8. ครูใหน้ กั เรยี นทำใบงานท่ี 2 เรอ่ื งการเลย้ี วเบนของคล่ืนและถา่ ยส่งใน Google classroom
9. ครูสงั เกตพฤตกิ รรมการเรยี นรูข้ องนักเรียน

11. ส่ือการสอน/แหลง่ การเรียนรู้
ส่อื การสอน

1. แอพพลิเคชัน่ Google meet
2. แอพพลิเคชน่ั Google classroom
3. หนังสือเรียนเพ่มิ เตมิ ฟสิ ิกส์ ม.5 เลม่ 1 , สนพ.แมค็ เอด็ ดเู คชัน่
4. Power Point การเลีย้ วเบนของคลืน่
5. ใบกิจกรรมที่ 5 เรอ่ื งการเลย้ี วเบนของคลื่นผวิ นำ้
6. ใบงานที่ 2 เรือ่ งการเลีย้ วเบนของคลืน่
7. วิดีโอจาก https://www.youtube.com/watch?v=6CpbjBsxTS0

แผนการจดั การเรียนรู้ รายวิชาฟสิ กิ ส3์ (ว32205) ชน้ั มธั ยมศกึ ษาปีท่ี 5 ครูรชั นกี ร นึกสม

แหล่งการเรยี นรู้
1. ห้องสมดุ
2. เว็บไซต์ต่าง ๆ เพ่อื การเรียนรู้

12. กระบวนการวัดและการประเมินผล

1. ความรู้

ภาระ/ชิ้นงาน วิธกี ารวดั เคร่อื งมอื เกณฑก์ ารประเมนิ ผู้ประเมนิ
- ตรวจตามความถกู ตอ้ ง ครู
ใบงานที่ 2 เรื่อง - ตรวจสอบการทำ - แบบประเมินผล ตอ้ งไม่ตำ่ กวา่ ร้อยละ 70

การเล้ียวเบนของ ใบงานท่ี 2 การ ใบงาน
คลื่น เลยี้ วเบนของคลื่น

2. ทักษะ/กระบวนการ

ภาระ/ช้ินงาน วิธกี ารวัด เครือ่ งมือ เกณฑก์ ารประเมนิ ผ้ปู ระเมนิ
- แบบประเมนิ การ - ตอ้ งได้ไม่ต่ำกว่า ครู
การแกโ้ จทยป์ ญั หาคำถาม - ตรวจสอบการทำ ทำโจทย์ปญั หา ระดับคณุ ภาพ 3

ในใบงานท่ี 2 เรอื่ งการ โจทย์ปัญหา

เลี้ยวเบนของคล่นื

กิจกรรมท่ี 5 เรื่อง การ - ตรวจสอบการ - แบบประเมนิ การ - ตอ้ งได้ไม่ต่ำกวา่ ครู
เลยี้ วเบนของคลน่ื ผิวนำ้ บนั ทกึ การตอบ บันทึก การตอบ ระดบั คุณภาพ 7
คำถามและสรปุ ผล คำถามและสรุปผล
การทดลอง การทดลอง

3. คณุ ลักษณะอันพงึ ประสงค์

คุณลกั ษณะ

อนั พงึ ประสงค์/ วิธกี ารวดั เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน ผู้ประเมนิ
ครู
พฤตกิ รรม
ครู
พฤตกิ รรมการ - สงั เกตพฤติกรรม - แบบประเมนิ พฤติกรรมการ - ต้องไดไ้ มต่ ำ่ กว่า

เรยี นรู้ การเรยี นรู้ เรยี นรู้ ระดบั 8

รายบคุ คล

คณุ ลกั ษณะ - สงั เกตพฤตกิ รรม - แบบประเมินคุณลักษณะ - ตอ้ งได้ไม่ตำ่ กว่า

อนั พงึ ประสงค์ อนั พึงประสงค์ ระดับ 20

แผนการจดั การเรียนรู้ รายวชิ าฟิสกิ ส3์ (ว32205) ชั้นมัธยมศกึ ษาปีที่ 5 ครรู ชั นกี ร นึกสม

ใบงานท่ี 2
เรือ่ ง การเลีย้ วเบนของคลนื่
ชอื่ - นามสกุล ...................................................................................................... เลขท่ี ........
ตอนท่ี 1

1. จงอธิบายปรากฏการการเล้ยี วเบนของคล่นื และหลกั ของฮอยเกนส์
ตอบ ..........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................

2. สลิต (slit) คืออะไร
ตอบ ..............................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................

3. การเลยี้ วเบนของคลน่ื ผา่ นช่องเปิดเดย่ี วคลน่ื จะมลี กั ษณะเปน็ อยา่ งไร
ตอบ ..............................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................

4. การเลี้ยวเบนของคลน่ื ผ่านชอ่ งเปดิ คูค่ ลนื่ จะมีลกั ษณะเปน็ อย่างไร
ตอบ ..............................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................

5. การแทรกสอดและการเลย้ี วเบนจำเปน็ ต้องเกิดข้ึนพร้อมกันหรอื ไม่ เพราะเหตุใด
ตอบ .................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................

แผนการจดั การเรียนรู้ รายวชิ าฟสิ ิกส์3 (ว32205) ช้ันมัธยมศึกษาปีที่ 5 ครรู ชั นีกร นกึ สม

ตอนที่ 2

6. ถ้าคลื่นเกดิ การเล้ียวเบนผ่านช่องแคบเด่ยี วที่มีความกวา้ งของช่องเปิดเป็น 5 เทา่ ของความยาวคลืน่ ท่แี นวบัพ 2 จะ
เบนออกจากแนวกลางเป็นมมุ เทา่ ไหร่
ตอบ .................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................

แผนการจดั การเรียนรู้ รายวชิ าฟิสกิ ส3์ (ว32205) ชน้ั มัธยมศึกษาปีท่ี 5 ครูรชั นกี ร นกึ สม

เฉลย
ใบงานที่ 2
เรือ่ ง การเลี้ยวเบนของคลนื่
ชื่อ - นามสกุล ...................................................................................................... เลขท่ี ........

1. จงอธบิ ายปรากฏการการเล้ียวเบนของคลน่ื และหลกั ของฮอยเกนส์ 2 คะแนน

ตอบ การเลยี้ วเบน คือ ปรากฏการณ์ท่ีเกิดขึ้นเมอื่ คล่นื เคล่อื นท่ีผ่านสง่ิ กีดขวางแล้วคลื่นส่วนหนึ่งถูกกั้น เอาไว้แล้ว

ส่วนทผ่ี ่านไปนนั้ ส่วนหน่ึงจะเลยี้ วเบนแผ่มุมของเคร่อื งกดี ขวางไปด้านหลังสิง่ กีดขวางนน้ั ดว้ ย

การเลี้ยวเบนสามารถอธิบายได้ดว้ ย หลักของฮอยเกนส์ คือ“ทุกๆจุดบน หน้าคลื่น ถือว่าเป็นต้นก าเนิดใหม่

ซ่ึงใหก้ าเนดิ คล่นื วงกลม ท่มี ีเฟสเดียวกัน เคลอ่ื นทีไ่ ปในทางทิศเดยี วกบั การ เคล่อื นทีข่ องคลืน่ นน้ั ”

2. สลติ (slit) คืออะไร 2 คะแนน

ตอบ คลื่นผิวน้ำทีม่ หี น้าคล่ืนเปน็ เส้นตรงและมีความยาวคลืน่ คงที่เคลื่อนท่ีผา่ นสิ่งกีดขวางที่มีลักษณะเป็นช่องเปิด

ขนาดเล็ก

3. การเลี้ยวเบนของคลน่ื ผ่านชอ่ งเปดิ เดีย่ วคล่ืนจะมีลกั ษณะเปน็ อย่างไร 2 คะแนน

ตอบ ถ้าสลติ มีความกวา้ งเทา่ กับหรอื นอ้ ยกว่าความยาวคลืน่ คล่ืนจะเลย้ี วเบนไดด้ โี ดยไม่เกดิ การแทรกสอดซึ่งคลื่นท่ี

แผ่ออกมาจะมีลักษณะเป็นคลน่ื วงกลมชัดเจน แตถ่ ้าสลติ มีความกว้างมากกวา่ ความยาวคล่นื คลื่นจะเกดิ การเล้ียวเบน

แลว้ แทรกสอดโดยไมเ่ กิดการแทรกสอดแนวกลางแต่จะเกดิ แนวการแทรกสอดแบบหักล้าง

4. การเลย้ี วเบนของคล่ืนผา่ นช่องเปดิ คคู่ ลืน่ จะมลี ักษณะเป็นอยา่ งไร 2 คะแนน
ตอบ คลน่ื ทเ่ี ล้ียวเบนผ่านชอ่ งเปิดนี้จะเกิดการแทรกสอดทป่ี รากฎลวดลายการแทรกสอดท่ีชัดเจน

5. การแทรกสอดและการเล้ยี วเบนจำเป็นต้องเกิดขึ้นพร้อมกนั หรอื ไม่ เพราะเหตใุ ด 2 คะแนน

ตอบ การแทรกสอดและการเลยี้ วเบนไมจ่ ำเป็นต้องเกิดขนึ้ พรอ้ มกนั การแทรกสอดเกดิ ขน้ึ ไดโ้ ดยไมต่ อ้ งมี การเล้ยี วเบน

แต่การเลีย้ วเบนจะมกี ารแทรกสอดเกดิ ขน้ึ เมอ่ื ช่องเปดิ กว้างกว่าความยาวคลนื่

ตอนท่ี 2

6. ถ้าคล่ืนเกดิ การเลย้ี วเบนผา่ นช่องแคบเด่ียวที่มีความกวา้ งของชอ่ งเปิดเป็น 5 เท่าของความยาวคล่นื ทีแ่ นวบัพ 2 จะ
เบนออกจากแนวกลางเปน็ มุมเทา่ ไหร่
ตอบ โจทยก์ ำหนด = 5 , = 2

แผนการจัดการเรยี นรู้ รายวิชาฟสิ ิกส์3 (ว32205) ชน้ั มธั ยมศึกษาปที ี่ 5 ครรู ัชนกี ร นกึ สม

จาก sin =

5 sin = 2

sin = 2

5

sin = 0.4

= −1 0.4

= 23.6°

ตอบ แนวบัพ 2 จะเบนออกจากแนวกลางเป็นมมุ 23.6 องศา

แผนการจัดการเรียนรู้ รายวิชาฟสิ ิกส์3 (ว32205) ช้ันมธั ยมศกึ ษาปที ่ี 5 ครูรัชนกี ร นกึ สม

กจิ กรรมที่ 5 เรอ่ื ง การเลีย้ วเบนของคลืน่ ผิวนำ้

ชอื่ .............................. นามสกุล ....................................ช้นั ............. เลขท่ี ..............
จุดประสงค์

1. อธิบายลกั ษณะของหนา้ คลืน่ ทอี่ ยู่ด้านหลงั ของสง่ิ กดี ขวางได้
2. อธิบายลักษณะของคลื่นเม่ือผา่ นชอ่ งเปิดที่มีความกว้างน้อยกว่าความยาวคลืน่ เท่ากับความยาว คลื่นและ
มากกวา่ ความยาวคล่ืนได้
อุปกรณ์การทดลอง
1. ชุดถาดคลนื่ คล่นื พรอ้ มอปุ กรณ์ 1 ชุด
2. หมอ้ แปลงไฟฟ้าโวลต์ต่ำ 1 ชุด
3. น้ำ
4. กระดาษขาว 1 แผ่น
5. สายไฟฟา้ 1 ชดุ
วิธีทดลอง
1. ติดตั้งชุดถาดคลื่นให้พร้อมทดลองแล้ววางแผ่นกั้นแนวตรง ณ บริเวณกลางถาดคลื่นในแนวขนานกับคาน
กำเนดิ คล่ืน
2. ท าให้เกิดคลื่นหน้าตรงต่อเนื่องเคลื่อนที่เข้าหาแผ่นกั้น โดยให้หน้าคลื่นขนานกับแผ่นกั้นนั้น สังเกต การ
เคล่อื นทีข่ องคลื่นเมือ่ เล้ียวเบนผ่านขอบแผ่นกั้น
3. ใช้แผ่นกั้นสองแผ่นทำช่องเปิดที่มีความกว้างมากกว่าความยาวคลื่น สังเกตลักษณะของคลื่นเมื่อ คล่ืน
เคลือ่ นทีผ่ า่ นชอ่ งเปดิ ไปแล้ว
4. ปรับความกว้างของช่องเปิดให้มีความกว้างใกล้เคียงความยาวคลื่น สังเกตลักษณะของคลื่น เคลื่อนที่ผ่าน
ช่องเปดิ ไปแล้ว
5. ทำซ้ำโดยปรับความกว้างของช่องเปิดให้มีความกว้างน้อยกว่าความยาวคลื่น สังเกตลักษณะของ คลื่น
เคล่อื นท่ผี ่านช่องเปดิ ไปแล้ว
6. วาดภาพแสดงการทดลองและบนั ทึกผลการทดลองทไ่ี ด้ดว้ ยการวาดภาพทเี่ กิดขนึ้ ทใ่ี ตถ้ าดคลืน่
7. สรปุ ผลการทดลอง

แผนการจดั การเรยี นรู้ รายวชิ าฟสิ กิ ส์3 (ว32205) ชน้ั มัธยมศึกษาปที ี่ 5 ครูรัชนีกร นกึ สม

ตารางบนั ทกึ ผลการทอดลอง ภาพทีไ่ ด้จากการสังเกต
ระยะในการวางแผ่นกนั้

ชอ่ งเปดิ ท่ีมคี วามกว้างนอ้ ยกวา่ ความยาว
คลืน่

ช่องเปิดทมี่ ีความกว้างเทา่ กับความยาว
คล่ืน

ชอ่ งเปิดที่มคี วามกว้างมากกว่าความยาว
คล่นื

สรุปผลการทดลอง
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

แผนการจดั การเรียนรู้ รายวชิ าฟิสกิ ส3์ (ว32205) ชน้ั มัธยมศึกษาปที ี่ 5 ครูรัชนกี ร นึกสม

คำถามทา้ ยกจิ กรรม
1. จากการทดลองเมื่อคลนื่ เดนิ ทางไปพบสงิ่ กีดขวางคล่นื สามารถเดนิ ทางออ้ มส่ิงกีดขวางได้หรอื ไม่ สังเกตจากอะไร
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
2.เม่ือนักเรียนวางสง่ิ กีดขวางลักษณะแตกต่างกัน กนั้ หน้าตรงทเ่ี ดินทางมา ลกั ษณะของคล่นื ที่เกิดข้ึน ดา้ นหลงั สิ่งกดี
ขวางมลี กั ษณะแตกต่างกันอย่างไร จงอธบิ าย
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
3. การเลีย้ วเบนของคลน่ื แตกตา่ งจากการหกั เหของคลืน่ หรือไม่อย่างไร
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................

แผนการจัดการเรียนรู้ รายวิชาฟิสิกส3์ (ว32205) ช้นั มัธยมศกึ ษาปีที่ 5 ครูรชั นีกร นกึ สม

เฉลย
กิจกรรมที่ 5 เรือ่ ง การเลยี้ วเบนของคลื่นผวิ น้ำ

ชอื่ .............................. นามสกลุ ....................................ชัน้ ............. เลขท่ี ..............
จุดประสงค์

1. อธบิ ายลักษณะของหนา้ คลืน่ ท่อี ยูด่ ้านหลังของส่งิ กีดขวางได้
2. อธิบายลักษณะของคลื่นเมื่อผ่านชอ่ งเปิดที่มีความกว้างน้อยกว่าความยาวคลืน่ เท่ากับความยาว คลื่นและ
มากกวา่ ความยาวคลน่ื ได้
อุปกรณก์ ารทดลอง
1. ชดุ ถาดคลืน่ คลื่นพรอ้ มอุปกรณ์ 1 ชดุ
2. หมอ้ แปลงไฟฟา้ โวลต์ต่ำ 1 ชุด
3. น้ำ
4. กระดาษขาว 1 แผน่
5. สายไฟฟา้ 1 ชดุ
วธิ ที ดลอง
1. ติดตั้งชุดถาดคลื่นให้พร้อมทดลองแล้ววางแผ่นกั้นแนวตรง ณ บริเวณกลางถาดคลื่นในแนวขนานกับคาน
กำเนดิ คลื่น
2. ท าให้เกิดคลื่นหน้าตรงต่อเนื่องเคลื่อนที่เข้าหาแผ่นกั้น โดยให้หน้าคลื่นขนานกับแผ่นกั้นนั้น สังเกต การ
เคล่อื นทขี่ องคลื่นเมอ่ื เล้ียวเบนผ่านขอบแผน่ ก้นั
3. ใช้แผ่นกั้นสองแผ่นทำช่องเปิดที่มีความกว้างมากกว่าความยาวคลื่น สังเกตลักษณะของคลื่นเมื่อ คล่ืน
เคล่อื นที่ผา่ นช่องเปดิ ไปแลว้
4. ปรับความกว้างของช่องเปิดให้มีความกว้างใกล้เคียงความยาวคลื่น สังเกตลักษณะของคลื่น เคลื่อนที่ผ่าน
ชอ่ งเปดิ ไปแลว้
5. ทำซ้ำโดยปรับความกว้างของช่องเปิดให้มีความกว้างน้อยกว่าความยาวคลื่น สังเกตลักษณะของ คล่ืน
เคล่ือนทีผ่ า่ นชอ่ งเปิดไปแล้ว
6. วาดภาพแสดงการทดลองและบันทกึ ผลการทดลองที่ไดด้ ว้ ยการวาดภาพที่เกิดข้ึนท่ีใตถ้ าดคลนื่
7. สรุปผลการทดลอง
ตารางบันทึกผลการทอดลอง

แผนการจดั การเรยี นรู้ รายวิชาฟิสกิ ส์3 (ว32205) ชน้ั มัธยมศึกษาปที ี่ 5 ครรู ัชนีกร นึกสม

ระยะในการวางแผ่นกนั้ ภาพทไี่ ด้จากการสงั เกต

ชอ่ งเปิดทีม่ ีความกว้างน้อยกว่าความยาว
คลน่ื

ชอ่ งเปดิ ทมี่ ีความกว้างเทา่ กับความยาว
คลื่น

ชอ่ งเปดิ ทมี่ ีความกว้างมากกว่าความยาว
คลืน่

สรุปผลการทดลอง
เม่ือใหค้ ลืน่ ตอ่ เน่ืองเสน้ ตรงความยาวคลน่ื คงตวั เคลอ่ื นท่ผี า่ นส่ิงกดี ขวางทม่ี ีลักษณะเปน็ ชอ่ งเปดิ ที่ เรียกว่า สลิต

(slit) การเล้ียวเบนจะแตกตา่ งกันโดยลกั ษณะคลื่นท่ีเล้ียวเบนผ่านไปได้จะข้นึ อยูก่ ับความกว้าง ของสลิต
คำถามทา้ ยกจิ กรรม
1. จากการทดลองเมือ่ คล่นื เดนิ ทางไปพบส่ิงกีดขวางคลนื่ สามารถเดินทางอ้อมส่ิงกีดขวางไดห้ รอื ไม่ สังเกตจากอะไร
ตอบ ได้ สังเกตจากการเหน็ คล่ืนดา้ นหลงั ส่ิงกดี ขวาง
2.เมอ่ื นักเรยี นวางสิ่งกดี ขวางลกั ษณะแตกตา่ งกัน กน้ั หน้าตรงที่เดินทางมา ลกั ษณะของคล่ืนท่ีเกิดข้ึน ดา้ นหลังสิ่งกดี
ขวางมลี ักษณะแตกต่างกันอย่างไร จงอธบิ าย

แผนการจัดการเรียนรู้ รายวชิ าฟสิ กิ ส์3 (ว32205) ช้นั มัธยมศกึ ษาปที ี่ 5 ครูรชั นกี ร นึกสม

ตอบ แตกต่างกนั เช่น ถา้ วางสิ่งกีดขวางทมี่ ีชอ่ งเปดิ ความกวา้ งนอ้ ยกวา่ ความยาวคลื่น คลืน่ เลยี้ วเบนทีเ่ หน็ จะ เป็นคลน่ื
วงกลมคลา้ ยกับช่องเปิดน้นั เปน็ แหล่งกำเนิดคลื่นวงกลม ถา้ ชอ่ งเปดิ มีความกว้างมากกวา่ ความยาว คล่นื จะเหน็ เคล่อื นที่
อ้อมผา่ นขอบของช่องเปิดไปดา้ นหลงั แตไ่ ม่เป็นแหล่งกำเนิดคลื่นวงกลม
3. การเล้ียวเบนของคลืน่ แตกตา่ งจากการหักเหของคลื่น หรอื ไมอ่ ยา่ งไร
ตอบ การหกั เหในคลื่นคลืน่ จะเดนิ ทางเขา้ ไปสู่ตัวกลางใหม่แตก่ ารเล้ียวเบนเป็นการเดินทางอ้อมส่งิ กดี ขวาง ของคลื่นไมม่ ี
การเปลย่ี นตวั กลาง

แผนการจัดการเรยี นรู้ รายวิชาฟิสกิ ส3์ (ว32205) ชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี 5 ครูรัชนกี ร นกึ สม