Đặc San Lê Văn Duyệt

Mục Lục: Danh sách Ban Chấp Hành ...................................................................................... 3 Lời Ngỏ của Ban Chấp Hành --------------------------------------------------------------- 4 Hai Mươi Năm Nhìn Lại – Gs. Vũ Ngọc Mai Khối Xã Hội Truờng Lê Văn Duyệt – Gs. Ngô thị Vân Thăm Quán Dịch Thơ của Diễn Đàn – Gs Thu Lê, Gs. Vũ Ngọc Mai Vuờn Trăng - Thơ Lan Đàm Trưng Nữ Vương – Gs. Đặng Thị Thúy Phượng Tím – Thơ Nắng Cali Đất Lành – Thơ Trang Châu Tennis Và Tôi – Gs.Nguyễn Ngọc Đường Ngày Mai Hồn Trổ Đá – Thơ Nhược Thu Mai Này Tâm Cạn – Thơ Kahát Tiếng Kêu Từ Đất Mẹ - Nhạc Đỗ Quân Nốt Ruồi Duyên – Trần Văn Lương Hạ Nhớ Ve Sầu - Thơ Khiếu Long Hạ Sầu Tuơng Tư - Thơ Tiểu Vũ Vi Chuyến Du Hoc Kéo Dài – Nguyễn Hoài Vân Về Truờng Tháng Chín – Sao Tím Dưng Nhớ Nguời Xưa - Dã Hạc Trời Huơng Phấn Cũ - Vũ Đức Nghiêm Ngày Tựu Truờng - Hoàng Nga Nhà Tôi Không Có Bệnh – Bs. Phạm Văn Ngà Quần Xanh Áo Trắng - Nguyễn Văn Hà Nhớ Thương Xa – Thơ Hồ Bảo Thanh Dừng Lại Bên Bờ Nỗi Nhớ – Thơ Miên Du Đà Lạt Chiều Qua Phố Tạm – Thơ Trần Văn Lương Về Trường Tháng Chín – Thơ Sao Tím Hạnh Phúc - Nhạc Đại San Một Thời Hạnh Phúc, Một Đời Quạnh Hiu – thụyvi Gánh Tàu Hũ – Họa Mi Nâu Nhớ Nhà - Thơ Đỗ Hữu Tài Tìm Về Kỷ Niệm - Mỹ Dung Đọc lại Những Dòng Nhật Ký Trao Nhau - Phuợng Trần Trăng Thu - Nhạc Lê Văn Khoa Quần Xanh Áo Trắng – Nguyễn Văn Hà Trung Thu - Thúy Lan dịch Chiều Qua Phố Tạm - Thơ Trần Văn Lương Lá Thư Từ 40 Năm cũ – Mai Phạm Gặp lại Một Nữ Sinh Lê Văn Duyệt – Gs. Thu Lê Làm Sao Tôi Giảm …Béo (Mỡ) - Quỳnh Thi Cảm Tạ Mạnh Thuờng Quân Hình Ảnh Sinh Hoạt Quảng Cáo

HỘI ÁI HỮU TRƯỜNG NỮ TRUNG HỌC LÊ VĂN DUYỆT BAN CHẤP HÀNH Nhiệm kỳ 2010 – 2012 Hội Trưởng: HOÀNG THỊ NGA Phó Hội Trưởng: VŨ THỊ ĐAN Tổng Thư Ký: NGUYỄN KIM TÚ QUYÊN Thủ Quỹ: ĐẶNG THU YẾN Ban Văn nghệ: NGUYỄN NGỌC ĐÓA HUỲNH THANH NHUNG Ban Tiếp Tân: HUỲNH KIM PHƯỢNG Ban Xã Hội: ĐẶNG THU YẾN BAN CỐ VẤN GIÁO SƯ VŨ NGỌC MAI GIÁO SƯ NGÔ THỊ VÂN GIÁO SƯ LÊ THỊ THU Danh sách Cựu Hội Trưởng : TRẦN THỊ THANH TÂM TRẦN THÚY LAN NGUYỄN KIM HUYẾN NGUYỄN TUYẾT NGA PHẠM THỊ THU NGUYỄN THỊ BẠCH YẾN ĐẶNG THỊ CẦN

LỜI NGỎ CỦA BAN CHẤP HÀNH HỘI ÁI HỮU LÊ VĂN DUYỆT Kính thưa quý Thầy Cô, Kính thưa quý Thân Hữu, Các Bạn Cựu Nữ Sinh Lê Văn Duyệt thân mến, Đại Hội Thế Giới Mùa Thu năm nay ñược long trọng tổ chức tại San Jose ñể kỷ niệm Hai Mươi Năm thành lập Hội Ái Hữu Cựu Nữ sinh Lê Văn Duyệt (1991-2011). Khởi ñâu từ một nhóm nhỏ, do Hội trưởng Trần Thị Thanh Tâm sáng lập, nay Hội ñã quy tụ ñược gần 300 hội viên, ở rải rác khắp nơi trên thế giới. Tám Hội trưởng ñã ñược bầu lên cùng với Ban Chấp Hành lo cho sự trường tồn của Hội. Qua bao năm tháng thăng trầm, Hội cựu nữ sinh Lê Văn Duyệt vẫn luôn cố gắng phát triển và kết chặt tình tương thân tương ái, cũng như duy trì những truyền thống tốt ñẹp mà nổi bật là tình thầy trò và nghĩa bạn bè gắn bó bất diệt. Ban Tổ Chức chúng tôi ñã làm việc không ngừng nghỉ trong nhiều tháng ñể liên lạc với thầy cô và bạn hữu khắp nơi, ñặt nhà hàng, tìm khách sạn và chỗ ở cho những người ở xa, mướn ban nhạc, ca sĩ, tập dợt văn nghệ… sao cho Đại Hội có thể mang lại nhiều kỷ niệm ñáng nhớ nhất cho tất cả chúng ta. Như một tiếng chim gọi ñàn tha thiết xuất phát từ tấm long yêu thương ngôi trường cũ và bạn bè xưa, các bạn cựu nữ sinh nhiều nơi trên thế giới ñã nô nức tìm về với nhau trong hai ngày Tiền Đại Hội và Đại Hội tại thành phố San Jose, California. Trong tinh thần sum vầy ñó, ñặc san “Tìm Về Kỷ Niệm” ñược phát hành với mục ñích ghi lại kỷ niệm thân thương qua những bài vở hay và những hình ảnh sinh hoạt của Hội. Sự ñóng góp bài viết của các Hội viên và thân hữu ñã như một món quà trân quý ñược trao tận tay những người hằng quan tâm ñến sự sống còn của Hội. Chúng em xin tri ân ba Cô Cố vấn ñã luôn hướng dẫn, khích lệ tinh thần chúng em và chân thành cám ơn các bạn Lê Văn Duyệt ñã nhiệt tình hợp tác, ñóng góp công sức ñể việc tổ chức ngày Đại Hội ñược thành công tốt ñẹp. Sau cùng, chúng tôi xin gửi ñến tất cả quý vị thân hữu lòng cám ơn sâu xa về sự yểm trợ tinh thần hay vật chất ñã giúp chúng tôi tổ chức ngày Đại Hội và thực hiện Đặc San “Tìm Về Kỷ Niệm” một cách hoàn hảo. Trân trọng, Thay mặt Ban Chấp Hành Hoàng Thị Nga.

HAI MƯƠI NĂM NHÌN LẠI GS. Vũ Ngọc Mai Để kỷ niệm 20 năm Hội Ái Hữu Lê Văn Duyệt ñược thành lập, một Đại Hội Lê Văn Duyệt Thế Giới Kỳ II sẽ ñược long trọng tổ chức tại San Jose chiều ngày 21 tháng 8 năm 2011, quy tụ ñông ñảo giáo sư và học sinh từ khắp nơi trên thế giới về tham dự. Ngoài ra, chúng ta cũng sẽ mời quan khách và ân nhân của hội nữa. Hội trưởng Hoàng Nga ñã cùng với Ban Tổ Chức tích cực sát cánh làm việc ngay từ ñầu năm nay: gửi mẫu ñơn tiếng Anh về Việt Nam cho các bạn ñi phỏng vấn với phái ñoàn Hoa Kỳ, mướn ban nhạc và ca sĩ, thuê làm sân khấu, tập dượt văn nghệ, và thật nhiều những việc linh tinh khác nữa. Vào năm 1991, Trần Thị Thanh Tâm ñã ñứng ra xin phép lập hội, sau ñó ñã ñược bầu vào chức vụ Hội trưởng kể từ tháng 8 năm 1991. Hai Giáo sư Ngô Thị Vân và Vũ Ngọc Mai ñã ñược mời làm cố vấn cho hội kể từ ñó. Khi hội LVD ngày một phát triển thì vào năm 2004, GS Lê Thi Thu ñã tham gia Ban Cố Vấn ñể ba chúng tôi cùng chung lo cho hội mỗi khi Ban Chấp Hành cần tham khảo ý kiến. Trần thị Thanh Tâm (ñứng bên trái) Hàng ngồi, từ trái sang phải: Gs Phạm Thị Diệu Linh, Gs Vũ Ngọc Mai, bà nguyên hiệu trưởng Nguyễn Ngọc Hương Tám Hội Trưởng ñã lần lượt ñược bầu lên. Sau Trần Thị Thanh Tâm là Nguyễn Kim Huyến, Trần Thúy Lan, Nguyễn Tuyết Nga, Phạm Thị Thu, Nguyễn Thị Bạch Yến, Đặng Thị Cần và HT ñương

nhiệm Hoàng Nga. Trong số những hội trưởng này, ñặc biệt có Bạch Yến và Hoàng Nga thuộc miền Bắc California, và 6 HT còn lại thuộc miền Nam Cali. Tám hội trưởng mỗi người một vẻ, ñã tình nguyện ñóng góp rất nhiều thì giờ và công sức, ñã cùng với trên dưới 300 hội viên sinh hoạt và nuôi dưỡng cho hội ngày một lớn mạnh trong suốt thời gian 20 năm qua. Thanh Tâm họp mặt cùng với Cô Ngọc Mai và 4 Hội trưởng: Yến, Thu, Cần, Lan Vốn không làm chính trị, hội viên hằng năm ñóng niên liễm, tham gia những buổi gây quỹ, picnic ngoài trời, sinh hoạt cùng các trường bạn và Liên Trường. Tiền tồn quỹ ñược dùng vào những dịp cuối năm ñể biếu Thầy Cô ăn Tết, tương trợ và hiếu hỉ khi cần. Trong thời gian Bà nguyên Hiệu trưởng Trần Hoàng Mai còn mạnh khỏe, chúng tôi ñã nhờ Bà làm công việc phân phối quà cho quí vị giáo sư nơi quê nhà. Công việc này ñã có một thời do Cô Thanh Phúc ñảm trách, và mấy lúc sau này, ñược Thủ Quỹ Đặng Thu Yến, ñại diện cho Ban Chấp Hành của nhiệm kỳ trước và hiện tại, gửi thẳng về biếu theo ñịa chỉ của từng vị. Những buổi tiệc gây quỹ và dạ vũ thường ñược tổ chức hằng năm ñể vừa giới thiệu hội, vừa có dịp cho thầy trò gặp gỡ mà “trước mua vui sau làm việc nghĩa.” Tôi ñã từng tham dự hầu hết các Đại Hội trong suốt 20 năm qua, ñược thấy những nỗ lực của BTC từng nhiệm kỳ, những tài văn nghệ “cây nhà lá vườn” của Ngọc Hà, Tuyết Mai, Bình Hòa, Kim Kiểm, Thanh Hằng, Vũ Đan, Bích Hợp và Hoàng Nga cùng Ban Hợp Ca Bắc Cali…Thế hệ thứ hai nổi bật với Khuê Tú trong màn vũ ñộc ñáo “Vũ Khúc Loài Công” mà khi xem xong ai cũng trầm trồ khen ngợi về nghệ thuật trình diễn. Tại mỉền Bắc Cali, Trường Lê Văn Duyệt ñã có tất cả 3 ñại hội, nhưng chỉ có lần ñầu tiên tổ chức chung với Hồ Ngọc Cẩn. Năm 2002, HT Nguyễn Tuyết Nga ñã cùng LVD San Jose tổ chức tiệc mừng Xuân với sự tham dự của các giáo sư LVD tại chỗ và từ Nam Cali lên. Đặc biệt có sự hiện diện

của Cụ nguyên Hiệu trưởng Hồ Ngọc Cẩn Nguyễn Đức Hiếu. Đó là một ñại hội rất thành công với một chương trình văn nghệ liên tục và ñặc sắc gồm múa lân, trình diễn áo dài thời trang, ñơn ca, hợp ca và còn ñược sự góp mặt của danh ca Anh Khoa nữa. Vào năm 2007, Hội Trưởng Nguyễn Bạch Yến cùng Ban Chấp Hành miền Bắc lại tổ chức Đại Hội với một chương trình văn nghệ do chính các Lê Văn Duyệt trình diễn. Cựu Hội Trưởng Trần thị Thanh Tâm ñã lên ñây tham dự như em ñã từng có mặt trong bất cứ sinh hoạt nào của Hội Ái Hữu Lê Văn Duyệt khi sức khỏe cho phép. Tôi thấy em tươi cười, rực rỡ trong chiếc áo dài màu ñỏ dù ñang phải ngồi xe lăn do Gary ñẩy. Đó là hình ảnh của lần cuối cùng em còn ñủ sức tham dự với hội chúng ta. Khi về lại Nam Cali cũng là lúc Thanh Tâm yếu dần rồi từ giã cuộc ñời vào tháng 9 cùng năm. Thanh Tâm ñã sinh hoạt với hội trong suốt 16 năm, lập ñược danh sách giáo sư và hội viên, nhờ chồng con quay video ñể bán lấy tiền sung vào quỹ, và tìm kiếm thêm hội viên, tham dự các buổi họp và gây quỹ. Hình ảnh và bài viết về Thanh Tâm còn ñược lưu giữ trong diễn ñàn Lê Văn Duyệt, và mỗi năm nhân mùa giỗ của em, thì thầy trò chúng tôi lại vào ñây ñể tưởng nhớ người Hội Trưởng ñầu tiên rất hết lòng với hội. Thanh Tâm dự Đại Hội San Jose lần cuối năm 2007 Trở lại với những sinh hoạt miền Nam Cali, sau Thanh Tâm, Nguyễn Kim Huyến ñã tình nguyện gánh vác chức HT thay cho em mà vì ñau yếu, phải từ nhiệm từ tháng 9 năm 1992. Và một BCH với tinh thần khá trẻ trung ñã hăng hái tiếp tục con ñường mà HT Thanh Tâm ñã hoạch ñịnh. Trong thời gian này, cùng với Chu Kim Dung và Phạm Tuyết Mai, ñã bắt ñầu có gây quỹ qua Dạ vũ, và một Giai Phẩm Xuân ñầu tay ñã ra ñời. Phạm Tuyết Mai cũng ñã có công trong việc ñiều ñộng hội viên tham gia Ngày Văn Hóa Việt Nam ñược tổ chức vào mùa hè năm 1993 tại Westminster, và hội Lê Văn Duyệt ñược biết ñến nhiều hơn cũng kể từ ñó. Nhưng vào cuối mùa hè năm 1994, Thanh Tâm phải trở lại ñảm

trách chức vụ Hội Trưởng một lần nữa khi Kim Huyến ñược ñiều ñi làm xa. Phạm Thị Thu trong thời gian này ñã giúp Tâm tổ chức rất thành công một Dạ vũ gây quỹ tại Majestic. Và trong mấy năm liền sau ñó, khi có gây quỹ là thể nào chúng tôi cũng phải nhờ ñến Thu Phạm. Chưa ñầy một năm sau, Thanh Tâm báo tin sét ñánh: bịnh ung thư của em ñã lan tới hai màng phổi, và Tâm chính thức xin ñược “giải ngũ.” Thế là một buổi họp ñã ñược triệu tập vào tháng 5 năm 1995 ñể bầu tân Ban Chấp Hành với Hội Trưởng Trần Thúy Lan, Phó HT Nội Vụ Phạm Thi Thu và Phó HT Ngoại Vụ Nguyễn Tuyết Nga. Vốn hay viết lách và hoạt ñộng hội ñoàn, Lan quen biết rất nhiều, thêm vào ñó là một BCH hùng hậu và ñầy khả năng như Phạm Tâm Loan, Đặng Thị Cần, Lâm Thùy Lan, Nguyễn Minh Hải, Phạm Tuyết Mai, Vương Liên Hiệp, Trần Thị Phước, Nguyễn Thị Xuyến và Uông Từ Mỹ... nên họ ñã phát ñộng phong trào gây quỹ giúp Giáo sư và Học sinh bằng Dạ Vũ, tổ chức nhiều buổi hội họp, thực hiện Đặc San... Hội trưởng kế tiếp là Nguyễn Tuyết Nga. Dù rất bận với công việc, Tuyết Nga ñã có những buổi họp thân tình ñể ñón tiếp thầy cô, bữa ăn trưa thân mật tại nhà hàng Seafood Palace ñể ñón tiếp GS Nguyễn Thị Thanh Phúc từ Việt Nam ghé thăm Cali và GS Nguyễn Thanh Hương vừa qua ñịnh cư tại Hoa Kỳ. Đặc biệt trong dịp này, Hội ñã có nhã ý trao tặng hai vị GS Cố Vấn Vũ Ngọc Mai và Ngô Thị Vân, và ba Cựu Hội Trưởng Trần Thị Thanh Tâm, Nguyễn Kim Huyến và Trần Thúy Lan những tấm plaques thủy tinh trên có khắc ghi những lời chân thành cảm tạ. Cũng trong nhiệm kỳ này, Hội ñã ñược Anh Hà Quốc Bảo, bào huynh của LVD Hà Bích Hợp và Hà Thu Trang, design áo ñồng phục và huy hiệu LVD. Huy hiệu này ñã ñược Hội dùng từ ñấy, và chúng tôi cũng xin mượn dịp kỷ niệm 20 năm thành lập này gửi lời tri ân ñến Anh Hà Quốc Bảo một lần nữa. Thầy trò LVD họp mặt tại nhà Nguyễn Tuyết Nga năm 1995

Sau Tuyết Nga, Phạm Thị Thu ñã trở thành vị Hội Trưởng thứ năm của Hội. Tiếp nối tôn chỉ xã hội và tinh thần ñoàn kết keo sơn sẵn có, Thu Phạm ñã tổ chức những buổi Dạ Vũ Gây Quỹ, quy tụ ñược ñông ñảo thầy cô và bằng hũu ñến yểm trợ. Thu ñã cho biết tên của những Lê Văn Duyệt ñã hết lòng với Hội trong nhiệm kỳ của em, những người ñã hỗ trợ mỗi khi Hội cần ñến: Thuận, Xuyến, Tâm Loan, Hải Trần, Tân Hương, Thanh Vân, Kim Đào, Bích Đào và Khánh Linh, một nữ sinh ñã bị tử nạn xe hơi khi em ñang trên ñường về nhà từ sở làm. Khánh Linh chưa một lần vắng mặt trong những buổi gây quỹ. Em là cánh tay mặt của Thủ Quỹ, soát vé, tính tiền hay ñếm tiền em ñều rất phân minh. Em luôn ñến sớm, về trễ, bao giờ cũng chí tình với bạn bè và hết lòng với thầy cô. Sau Thanh Tâm, ñây là lần thứ hai tôi ñọc lời tiễn biệt ñể khóc thương học trò mình. Một bài thơ Khóc Bạn ñầy nước mắt cũng ñã ñược Thu Hà, một bạn ñồng môn, gửi qua từ Canada và Uyển Nghi ñã thay mặt các bạn ngậm ngùi ngâm ñọc. Khánh Linh còn có một người chị học Lê Văn Duyệt tên Lưu Hương hiện ñang ở San Diego, người nữ sinh luôn nhớ gửi thiệp chúc Giáng Sinh và Năm Mới cho tôi trong mỗi mùa Christmas. Tổ chức gây quỹ tại Majestic Từ trái qua phải: Tân Hương, Bạch Yến, Ngọc Oanh, Cần Đặng, Cô Ngọc Mai, Minh Hải, Khánh Linh và Ngọc Bích. Nguyễn Bạch Yến ñã trở thành Hội Trưởng thứ sáu mà tôi ñã viết về em trong phần ñề cập ñến Đại Hội San Jose nơi trang trước.

Trong thời Hội Trưởng thứ bảy Đặng Thị Cần, ñã có hai Đại Hội gây ñược tiếng vang không nhỏ: ñó là Đại Hội Nhớ Ơn Thầy Cô năm 2008, và Đại Hội Thế Giới Kỳ I, năm 2009. Cần ñã có kinh nghiệm nhiều năm sinh hoạt với Liên Trường cũng như với Hội của chúng ta. Khi vừa nhận chức, Cần ñã nghĩ ngay ñến việc tổ chức Đại Hội Nhớ Ơn Thầy Cô và ñược sự ñồng ý của Ban Tổ Chức và Ban Cố Vấn. Đây là một Đại Hội ñông vui ñã nói lên tình thầy trò thắm thiết, nghĩa kim bằng bất diệt với trên 20 Giáo Sư và trên 250 học sinh từ khắp nơi về tham dự. Người ta thấy một số giáo sư và nhân viên trường LVD như: Các Cô Ngô Vân, Vũ Ngọc Mai, Lê Thị Thu, Nguyễn Thị Thục, Nguyễn Thị Tố Nga, Hoàng Thị Thanh Hải,Nguyễn Hồng Nhung, Nguyễn Thị Tịnh và phu quân, Đái Thị Minh, Nguyễn Thị Phượng và phu quân, Huỳnh Thị Huê, hai Thầy Nguyễn Ngọc Đường và phu nhân, và Thầy Phó Đức Long. Hôm ñó cũng là dịp các em mừng Sinh Nhật của tôi mà Tâm Loan ñã ñại diện các bạn có ñôi lời chúc tụng và tặng hoa. BTC cũng không quên mừng kỷ niệm 35 năm ngày cưới của cặp uyên ương Dần và Đức ñã từ San Jose xuống. Quý vị giáo sư và nữ sinh LVD tại buổi tiệc Nhớ Ơn Thầy Cô 12/1/2008

Ban "Tam Ca MTV" do các nữ sinh ñặt cho ba cô giáo của mình (Mai-Thu-Vân). Một số giáo sư và cựu nữ sinh LVD chụp hình lưu niệm Chúng tôi những mong sao thời gian ngừng lại cho niềm vui còn mãi. Và rồi khi tàn tiệc thì thầy trò và những em ở xa lại ñược mời về nhà em Cần ñể tiếp tục ăn bánh sinh nhật và…nhận quà.

Cô Ngọc Mai cùng các cựu nữ sinh tại tiệm phở Quang Trung vào sáng hôm sau. Rất ñông giáo sư và nhân viên trường LVD về dự Đại hội thế giới lần 1

Những ý kiến tích cực về ngày Đại Hội này thật nhiều mà tôi chỉ ghi lại một số nhận xét tiêu biểu. Cô Ngô Vân, GS Cố Vấn LVD, ñã gửi lời cám ơn “Em Cần và các em ñã cho cô hưởng một ngày thật hoàn toàn, ñáng ghi nhớ suốt ñời.” Mai Đông Thành, Hội Trưởng trường Nguyễn Trãi, ñã có nhận xét: “Tôi ñã ñi dự nhiều trường nhưng không trường nào mà các bà giáo enjoy hòa nhập với học sinh như trường này.” Còn Bích Hợp ñã viết cho Cô Ngô Vân: “Chúng em enjoy phần văn nghệ của 3 cô quá ñi mất, ñúng là một bất ngờ ñộc ñáo, thật là “hết xẩy.” Em cũng thêm: “…Phải tặng cho Phương Đặng một gold medal về mau mắn cô nhỉ.” Còn Vân Bùi tức Chuột VB ñến từ Canada thì tha thiết hơn: Trên ñường em ñến dự ngày lễ NOTC này thì em nghĩ ñược 10 thương. Về ñây rồi thì em lại thấy “trăm nhớ ngàn thương.” Thật là một nhận xét mang nặng tình thầy trò và nghĩa bạn bè ñáng trân quý. Cựu nữ sinh LVD với áo dài ñồng phục trong ngày ĐH Thế Giới lần 1 23/8/2009 Đại Hội Thế Giới Kỳ I cũng ñể lại nhiều kỷ niệm vui buồn cho chúng ta với sự ñóng góp văn nghệ rất xuất sắc của cả hai miền Nam và Bắc Cali, sự tham dự của giáo sư và học sinh từ nhiều nơi mà báo chí và chính chúng tôi cũng ñã có dịp nói ñến. Từ năm 2010 ñến nay là nhiệm kỳ thứ 8 với Hội Trưởng Hoàng Nga ở miền Bắc Cali và Phó Hội Trưởng Vũ Đan thuộc miền Nam Cali. Một Đại Hội “Tiếp Nối Vòng Tay” ñã ñược tổ chức tại Nam Cali vào ngày 14 tháng 11 năm 2010 với PHT Vũ Đan làm Trưởng Ban Tổ Chức, và sự làm việc không mệt mỏi của toàn ban. Sự thành công rực rỡ của Đại Hội ñã mang về nhiều tiếng khen ngợi ñáng phấn

khởi cho Tân Ban Chấp Hành và một số tiền lời ñã ñược gửi biếu Thầy Cô nơi quê nhà nhân dịp Xuân về. Cô Ngô Vân và Cô Ngọc Mai với các cựu NS LVD tại ĐH “Tiếp nối vòng tay” Trình diện Ban Chấp Hành

Hợp ca “Chào mừng Đại Hội Lê văn Duyệt” tại Dạ tiệc “Tiếp Nối Vòng Tay”, tổ chức ở nhà hàng Emerald Bay, thành phố Santa Ana, California ngày 14/11/2010.

Các văn thi sĩ thân hữu của Diễn Đàn LVD Vợ chồng Dũng - Thu, cô Thục, Thầy Đường và cô Ngọc, Cô Thu và Thầy Đạt

Bây giờ Hội Trưởng thứ tám Hoàng Nga lại ñang sửa soạn ra quân cho Đại Hội Thế Giới Kỳ II “Tìm Về Kỷ Niệm” của 20 năm Hội Ái Hữu Lê Văn Duyệt ñược thành lập. Đại Hội ñã ñược nghiên cứu tỉ mỉ với một chương trình văn nghệ mới lạ ñược trình diễn bởi cựu nữ sinh và sự góp mặt của ca sĩ Diễm Liên. Cùng với sự trưởng thành của Hội là ñà phát triển không ngừng của Diễn Đàn Lê Văn Duyệt - levanduyet.com - với rất nhiều thành viên và vô số du khách ghé thăm mỗi ngày. Hai nhân vật nổi bật ñã lo cho Diễn Đàn từ khi mới thành lập ñến nay là Admin. Đặng Mỹ, và Quân Sư Đậu Đỏ. Bên cạnh ñó là Phạm Thị Thu, Trần Anh Thư, hai Lê Văn Duyệt kỳ cựu của diễn ñàn. Các thân hữu thì có Phú De, Nguyễn Toàn, Đức, Chủ Quán Thời Gian Đại San tức Cối Chày, hai nhà thơ Đỗ Hữu Tài và Miên Du Dalat, nhạc sĩ Nguyễn Văn Hà, người chuyên phổ nhạc những bài thơ hay thường ñược hai ca sĩ LVD Nga Lucia và Phương Trần hát trong Quán Thời Gian. Vào năm 2005, một nhóm Lê Văn Duyệt và thân hữu diễn ñàn ñã ñến họp tại tư gia Đặng Mỹ tại Vancouver. Các em ñã gọi ñùa cuộc hội họp này là “Đại Hội Kiếm Khách.” Cô Ngô Thị Vân, Lê Thị Thu và tôi ñã cùng với 13 LVD và thân hữu nữa tá túc tại nhà Đặng Mỹ ñể “phó hội,” rồi sau ñó ñi xem vài thắng cảnh của Vancouver như Cầu Treo Capilano Suspension Bridge, Công viên Stanley và Công viên Queen Elizabeth. Tính ñến ngày 24 tháng 5 năm 2011, ñã có 111728 bài ñăng trong diễn ñàn gồm 963 tiết mục. Thống kê cũng cho thấy có 163 du khách ñến thăm và 27 thành viên vào xem và viết vào lúc 9:40 sáng cùng ngày. Ngoài những tiết mục chính như Tin Tức, Thơ Văn, Nhạc …, , diễn ñàn còn có 4 “khu vực” dành cho 4 giáo sư của các em: Thầy Nguyễn Ngọc Đường với Hồi Ký, Cô Ngô Vân với Ai Ra Xứ Huế hay Mạ Vân Gia Trang, Cô Ngọc Mai với Lều Văn, và Cô Thu Lê với Tâm Tình Buổi Sáng. Từ ngày có cơ ngơi riêng, chúng tôi có ñất dụng võ, nơi tâm sự nên cũng rất vui vào lúc tuổi ngày một cao, và không biết thời gian sinh hoạt với diễn ñàn, trả lời thư và sáng tác văn thơ còn ñược bao lâu nữa. Có lẽ vì vậy mà chúng tôi ñã vào ñây hằng ngày. Hôm nào vì bận việc hay vì lý do sức khỏe mà không ghé trang nhà thì lại nhơ nhớ, khi trở lại thế nào cũng phải dành rất nhiều thì giờ mà trả lời thư cho trọn tình nghĩa với ñám ñệ tử của mình. Riêng tôi vẫn có thói quen vào trang web ngay khi bước vào nhà, bất kể khi ñó ñói hay no, sớm hay muộn. Hấp lực của diễn ñàn không chỉ ở những hình ảnh tươi ñẹp, những tin tức nóng bỏng, những lời chúc mừng ngọt ngào, những vần thơ diễm tuyệt hay những lời ca thánh thót. Nó còn tiềm tàng biết bao tình thầy trò thắm thiết mà có lẽ chỉ thế hệ chúng tôi mới còn ñược hưởng. Thật vậy, chúng tôi thường nhận ñược những lá thư thăm hỏi chứa ñựng rất nhiều tình nghĩa ñậm ñà, chân thành và cảm ñộng. Chẳng hạn lá thư của Nguyễn Thị Kiều: “ Cô là một Giáo Sư từ ngày ñi học cho ñến nay em luôn kính phục, yêu quý về cả tài lẫn ñức. Em hay ñi ñây ñó thưởng thức phong cảnh, món ăn lạ, ước gì cô trò mình sống gần ñi cùng nhau thì vui quá cô nhỉ.” Và Kha Thị Nho còn nhắc lại kỷ niệm ñi cắm trại với tôi trong năm 1970 tại Vũng Tàu do trường tổ chức. Rồi em viết: “Xin cám ơn Cô thật nhiều, ñã dạy cho chúng em nên người. Nhất tự vi sư - một chữ cũng là thầy, nhưng các Cô, Thầy ñã dạy chúng em ngàn, vạn chữ - thì nghĩa Ân Sư thật là cao vời, to tát. Chúng em biết ơn Cô.” Tình nghĩa của các em dành cho Thầy Cô thì kể sao cho xiết. Khi vừa nghe tin có vị nào ñang bị ñau ốm hoặc gặp khó khăn thì các em tự ñộng liên lạc trên diễn ñàn hoặc internet ñể quyên góp và gấp rút gởi về quê nhà mà không cần phải dùng ñến quỹ của hội. Rồi khi Thầy Cô từ xa như Pháp, Úc, Bỉ, Hòa Lan, Việt Nam ghé thăm Hoa Kỳ, thì thể nào một số các em cũng sẽ cùng với BCH mời ra nhà hàng ñể long trọng ñón mừng.

Cả 3 tháng trước Đại Hội thì HT Hoàng Nga ñã cùng Mai Phạm thu xếp chỗ ở cho Thầy Cô Đường-Ngọc, còn thầy cô và tôi thì ñã ñược Minh Châu và Kim Phượng cùng hứa sẽ cho quá giang dự Dại Hội trong cả hai chuyến ñi và về. Mẫu chữ Việt của tôi khi bị hư, Cao Minh Châu - thường tự nhận là “Học Trò Nhỏ” của tôi - liền năn nỉ hết con trai ñến con gái, rồi ñích thân hai mẹ con ñến sửa dùm cho tôi tính ra ñã 3 lần. Còn Cần Đặng, Hài, và Tâm Loan thì nhờ chở ñi xa hay gọi ñi họp ở ñâu cũng sẵn sàng ngay. Phu quân của “Thu Béo” Ngô Thị Thu là Dũng, biệt danh Anh Bụt, còn kiêm nghề phó nhòm, post hình Lê Văn Duyệt mỗi khi có hội họp vừa nhanh vừa ñẹp tuyệt vời. Tôi cũng có một cô con gái nuôi, Nha sĩ Tuyết Ngô mà các bạn em quen gọi là Tuyết Ngố (nhưng chẳng “ngố” tí nào), lâu lâu lại vào Lều Văn tặng hoa và mời những thức ngon vật lạ, còn gọi tôi là Mommy ngọt xớt, khiến tôi rất hạnh phúc vì ít ra tôi cũng có ñược một cô nữ sinh mà cưng chiều cho ñỡ buồn tủi vì một nỗi không có con gái! Tình bạn cũng nở hoa thật ñẹp với những chuyến ñi thăm nhà thơ Đỗ Hữu Tài, một thân hữu diễn ñàn mà Cô Thu và tôi cũng ñã một lần cùng ñi thăm trong chuyến qua miền Đông dự Hội Hoa Anh Đào năm 2009. Anh ñã nhận quà và thức ăn của các bạn LVD và ñược Thu Béo ôm hôn má “miếng bự” ñầy tình cảm thân thương. Sau ñó cô trò chúng tôi ñi thăm mộ Cô Châu Thị Ngôn mà các em miền Đông mỗi năm ñều trang trọng làm giỗ cho cô. Bào huynh của Cô, Giáo sư Châu Kim Nhân, rất cảm ñộng về việc làm ñầy ân nghĩa này nên vẫn luôn liên lạc với Hội, ñến với các buổi họp, hoặc gửi tiền giúp hội cho dù thầy không thể thu xếp tham dự. Viếng mộ cố GS Châu Thị Ngôn: Cô Thu, Cô Mai, Huệ, Định, Lan, Tuyết, Tần Cho ñến tháng 6 năm nay 2011 khi tôi viết bài này thì Nguyễn Thị Kiều và Timo ñã ñi thăm Tài ñược thêm 2 lần nữa. Hai em ñã ñích thân nấu nhiều món ăn ngon lành, lại ñút cho anh từng thìa một (Tài bi bịnh phải ngồi xe lăn, ñánh máy thơ bằng cách dùng miệng ngậm cây bút mà ñánh từng chữ một cách chậm chạp). Hình ảnh những lần “thăm nuôi” bao giờ cũng ñầy cảm ñộng, ñồng thời mang lại niềm vui lớn lao cho tất cả LVD xa gần trong diễn ñàn từng biết ñến nhà thơ Hữu Tài.

Timo và Kiều ñi thăm thi sĩ Đỗ Hữu Tài lần 2 Cũng trong diễn ñàn, tôi thấy nhà Thầy Đường nườm nượp học sinh ra vào, mấy cô học trò cười ñùa vui vẻ, Thầy thì khen lấy khen ñể trò, còn trò thì cũng trả lễ Thầy rất xứng ñáng bằng những lời xưng tụng. Theo Thầy Đường, nhờ vậy mà Thầy ñược tăng thêm tuổi thọ. Còn phu nhân dễ thương của Thầy, Cô Ngọc, thì có tài may áo không cần ño mà vẫn vừa khít khiến cô trò chúng tôi ai nhận ñược áo cũng không tiếc lời khen sự khéo tay của Cô. Một số Giáo sư và cựu nữ sinh ñi thăm Mạ Vân Gia Trang lần 2

Nói ñến nhà “Mạ Vân” thì chao ôi, sao mà ñông thế không biết nữa. Chắc hẳn vì ñám con gái của Mạ lúc nào cũng vào ñây mà nhõng nhẽo, mà thăm hỏi, nhất là khi Mạ bị ñau ốm hay “Ba” (Ông Xã của Mạ) lâm bịnh. Mạ chỉ ñi mổ mắt mà sơ sơ ñã có bao nhiêu là thư thăm hỏi và chúc lành, rồi lại có tới 3 phái ñoàn rủ nhau ñi thăm với ñồ ăn thức uống rất xôm tụ và ngon lành. Trong lần thăm Mạ Vân Gia Trang thứ 3, chúng tôi ñã ñược một ñiệp viên Không- Không-Thấy (tên mới do Hoàng Nga ñặt cho Mạ sau khi mổ mắt) ñeo cái kính mát to tướng trông rất oai, ra ñón. Quán Thơ của Cô Thu cũng ñông vui không kém nhờ cô lôi kéo và “bắt dịch” ráo riết. Rồi còn có Tâm Tình Buổi Sáng trong ñó có Cánh Nhạn Phiêu Lưu, Tâm Tình Bà Cháu…thấy cái tựa nào cũng hấp dẫn cả. Có ñọc “Tâm Tình Bà cháu” mới thấy ñược có khối cô nữ sinh của chúng tôi ñã trở thành bà nội, bà ngoại mà vẫn còn trẻ măng. Mặt người nào cũng tươi như hoa vì ñược lên chức bà, như Thúy Lan, Thu Phạm, Đặng Cần, Hoàng Nga, Túy Vân, và mới ñây Phương Huệ, em gái của Phương Tần, có lẽ vừa trở thành bà ngoại trẻ nhất của diễn ñàn. Hình ảnh những cháu bé xinh xắn ñã làm cho một số em ñang nôn nóng mong con mình mau trưởng thành và lập gia ñình ñể sớm có cháu bồng. Vì cũng viết văn làm báo, lại có tí ti máu văn nghệ, nên tôi ñược học trò dựng cho cái Lều Văn. Cũng có khối ñộc giả, thân hữu, học trò xa gần và mấy cô bé chuyên môn nhõng nhẽo thường xuyên ra vào. Mấy lúc sau này, nhóm “thợ dịch” chúng tôi như: Cô Vân, Phương Trần, Họa Mi Nâu. Hoa Hạ, Ngọc Đóa, Tuyết Lan, Thu Phạm, Chích Chòe, Nàng Tôn Nữ…vì ñồng cảnh ngộ nên rất hay thư từ qua lại với nhau. Tưởng cũng nên nói ñến Đặng Mỹ, người dứng mũi chịu sào diễn ñàn, ñã tổ chức một Đại Hội Lê Văn Duyệt “Nhớ Thời Áo Trắng” vào ngày 28/8/2010 tại Vancouver. Tại nhà Đặng Mỹ trước ngày trình diễn

Đại Hội ñã ñược sự tiếp tay của các LVD Hoàng Nga, Vũ Đan, Tân Hương, Thảo Margarita, Kim Kiểm, Kim Phượng, Thanh Liên, Thanh Vân, Kim Định, Bích Liên, Phạm Tuyết Nga, Tất Mỹ, , Kim Cúc, Lê Thị Thu và Mỹ Chi từ Cali và các nơi ñến. Hai Giáo sư Cố vấn Lê Thị Thu và Vũ Ngọc Mai cũng bay qua trước ñó 3 ngày ñể yểm trợ cho Ban Tổ Chức. Khán thính giả ñã im lặng theo dõi và tán thưởng một chương trình văn nghệ tự biên tự diễn tuy ngắn gọn và ñược tập dượt hỏa tốc trong chưa ñầy 2 ngày, nhưng rất sinh ñộng và khởi sắc, ñã ñem lại niềm vui và sự hãnh diện cho cả nhóm LVD và riêng người có công ñầu Đặng Mỹ mà Cô Thu Lê gọi ñùa là “One Woman Show.” LVD 73 Nguyễn Đặng Mỹ, trưởng ban tổ chức dạ tiệc “Nhớ thời áo trắng” Cô trò cùng hợp ca “Trường Làng Tôi”

Mặc dù tổ chức trong vòng 2 tháng và trùng với nhiều ñám cuới, ñại nhạc hội, nhưng kết quả thật không ngờ với số tiền lời và yểm trợ trên 4,500 ñô la, và ñã ñược gửi tặng tất cả cho thương phế binh VNCH tại Việt Nam. Đặng Mỹ ñã hết lời cảm tạ sự hỗ trợ tích cực của các hội ñoàn tại Vancouver. Năm nay thầy trò Lê Văn Duyệt kỷ niệm 20 năm lập hội, hai mươi năm với biết bao vui buồn của cuộc ñời kẻ còn người mất, kẻ ở người ñi. Gắn bó với hội trong suốt thời gian dài ấy, chúng tôi ñã cùng chia sẻ khi ngọt bùi lúc ñắng cay với tất cả các Ban Chấp Hành và hội viên mà bút mực không sao tả hết ñược. Chỉ biết rằng khi ñảm trách vai trò cố vấn, chúng tôi ñã cùng các em lao tâm khổ trí, nhất là khi có những vấn ñền nan giải, những nỗi khó khăn mà có lẽ hội nào cũng mắc phải không ít thì nhiều. Nhưng với chủ trương thăng hoa cuộc sống, nhìn về khía cạnh tốt ñẹp và tích cực của mọi sự việc, thì phải công nhận rằng Hội ñã mang ñến cho chúng tôi thật nhiều niềm vui ñầy ắp nghĩa thầy trò. Chẳng thế mà chúng tôi ñã gọi nhau bằng hai tiếng rất thân thương “Cả Nhà.” Hai tiếng ấy phải chăng cũng ñủ gói ghém những tấm lòng Lê Văn Duyệt ñang tìm ñến bên nhau ñể ñược ấp ủ trong tình thương nồng ấm của một ñại gia ñình. Và cũng nhờ có hội mà chúng ta ñã khám phá ra nhiều nhân tài về văn nghệ như Tuyết Mai, Bích Hợp, Ngọc Hà, Bình Hoà, Vũ Đan; về hội họa như Vương Liên Hiệp, Chu Kim Dung, ñiều khiển chương trình như MC Thúy Lan, Thanh Hằng, Kim Kiểm; xã hội như Triệu Thị Thuận, Phước và Hài…Và những “tay hòm chìa khóa” thủ quỹ như Thùy Lan, Minh Hải và Thu Yến. Người viết hằng ước mong rằng tất cả cựu nữ sinh Lê Văn Duyệt, không phân biệt tuổi tác hay cấp lớp, sẽ tìm về với Hội ngày một ñông và chúng ta sẽ còn tổ chức nhiều ñại hội thế giới nữa trong tương lai ñể thầy trò khắp nơi có dịp tìm về những kỷ niệm ngày cũ. Vũ Ngọc Mai

KHỐI XÃ HỘI TRƯỜNG LÊ VĂN DUYỆT GS Ngô Thị Vân Thời hạn nộp bài cho Đặc San Lê Văn Duyệt với chủ dề “Tìm Về Kỷ Niệm” sắp gần kề, mà tôi vẫn chưa có thì giờ ngồi xuống ñể ghi lại những quá khứ thân yêu với ngôi trường mà tôi ñã có cơ duyên dạy dỗ các em hơn mười ba năm ròng rã. Kỷ niệm với trường, bạn ñồng nghiệp và các em học sinh ñáng mến thì kể sao cho hết! Tuy nhiên, hôm nay tôi sẽ chọn những gì ñã xảy ra khi tôi làm Giáo Sư Cố Vấn Khối Xã Hội, ñã sát cánh cùng em Trưởng Khối Nguyễn Thị Kiều, và em cũng ñã giúp tôi nhớ lại phần nào những gì ñã xảy ra trong quá khứ. Tôi ñã ñược ñề cử làm Giáo Sư Cố Vấn Khối Xã Hội từ trước, nhưng ñến khi em Kiều ñược bầu làm Trưởng Khối Xã Hội mới chính là thời gian Khối Xã Hội của trường ñã họạt ñộng mạnh mẽ. Tôi còn nhớ dì của tôi, người làm việc cho bà Ưng Thi, chủ rạp Rex, ñã hỏi tôi tại sao trường Lê Văn Duyệt không xin thuế của rạp Rex như các trường khác? Thế là tôi ñã ñánh liều liên lạc với tất cả các cơ quan có thẩm quyền. Cô trò tôi ñã nhiều lần phải bỏ lớp ñể lo việc bao ñồng. Tôi biết G.S. Bửu Biền không mấy hài lòng mỗi lần tôi kéo em Kiều ra khỏi lớp. Tôi cũng cám ơn Chị Tạ Thị Son ñã phải thay tôi dạy các em khi tôi bắt buộc phải bỏ lớp ñi lo công việc. Cũng may là tôi có người anh bà con làm tại Bộ Quốc Phòng kiêm Phủ Thủ Tướng giúp ñỡ tận tình, nên ñi ñến ñâu tôi cũng hầu như ñược trót lọt. Đôi khi cũng gặp khó khăn, ñã tưởng là phải nhường lại cho một

trường tư thục công giáo. May mắn thay, tôi ñã vẻ vang mang về cho trường mình một số tiền khổng lồ là một triệu ñồng. Nhờ có ngân quỹ ñó mà trường Lê Văn Duyệt ñã “vung vít” bảo trợ và tặng quà Xuân cho nhiều ñơn vị chiến ñấu và các cơ quan của chính quyền: Trường chúng ta ñỡ ñầu Tiểu Đoàn 50 Pháo Binh ñóng ở An Khê, Không Đoàn Chiến Thuật 53, Tổng Cục Chiến Tranh Chính Trị, Trung Tâm Tiếp Huyết cạnh Tổng Y Viện Cộng Hòa và dĩ nhiên Tỉnh Gia Định là nơi ngôi trường Lê Văn Duyệt ñang tọa lạc. Khối Xã Hội cũng ñã tổ chức những buổi ủy lạo thương bệnh binh tại các y viện. Không Đoàn 53 ñã ñáp lễ bằng cách cho phi cơ chở các em học sinh ñi du ngoạn Nha Trang và Đà Lạt, mà em Ngọc Đóa ñã có bài nói về chuyến ñi ñầy vui nhộn này. Thành tích của Khối Xã Hội thật ñáng kể, các em ñã tổ chức những buổi lạc quyên ở Chợ Bến Thành vào những chiều Chủ Nhật hoặc vào những ngày lễ chính và xin quà của Hội Hồng Thập Tự hoặc các cơ quan thiện nguyện khác. Các em còn tổ chức những buổi lạc quyên tại lớp bằng cách bán ñấu giá những món quà các em mang ñến, hoặc nhờ các giáo sư hát ñể gây quỹ. Tôi còn nhớ các em ñã tổ chức ñược một ngày bán thức ăn các em nấu lấy, rất là thành công. Niên khóa 72,73, và 73,74 Khối Xã Hội ñã liên kết với các khối khác của trường ñể tổ chức cuộc thi “Nữ Sinh Duyên Dáng.” Mượn ñược Ban Nhạc Tâm Lý Chiến Quận Bình Thạnh giúp vui. Ông xã tôi và người bạn Không Quân Chữ Nam Anh ñã mời ñược danh ca Sĩ Phú ñến trình diễn cho trường. Nhiệm vụ của Khối Xã Hội là giúp ñỡ học sinh nghèo của trường, ủy lạo chiến sĩ tiền ñồn (ñã hai lần ñi An Khê và em Nguyễn Thị Kiều ñã ñược các chiến sĩ pháo binh cho trèo lên khẩu ñại bác ñể chụp hình kỷ niệm) thăm các thương bệnh binh ở các y viện như Tổng Y Viện Cộng Hòa, thăm Cô Nhi Viện Gò Vấp và Nhất Chi Mai ở Thủ Đức, cứu trợ các nạn nhân thiên tai như bão lụt, hỏa hoạn…và tặng học bổng cho các học sinh nghèo nhưng xuất sắc. Cho ñến bây giờ tôi vẫn còn giữ những ñiều chưa bày tỏ cùng ai, là sau khi ñã tặng quà Xuân và “vung vít” bảo trợ nhiều cơ quan như thế, tôi rất lo sợ trong tương lai Khối Xã Hội sẽ làm cách nào ñể có thể gây quỹ ñược nhiều mà ñài thọ những công tác kể trên? Điều mà tôi ân hận nhất là khi nghe tin Sĩ Phú từ trần, chỉ có một mình ông xã tôi ñến dự ñám tang. Tôi ñã không thể ñến ñưa tiễn và nói lời cám ơn lần cuối, và trường Lê Văn Duyệt cũng chẳng có một ñại diện nào ñến chia buồn cùng tang quyến. Đấy là ñiều sơ sót rất ñáng trách của tôi khi ñã không thông báo cho Hội Lê Văn Duyệt ñược biết. Để kết thúc bài viết này, tôi xin thành thật cám ơn người bạn luôn luôn sát cánh cùng tôi - Vũ Ngọc Mai - ñã vui vẻ nhận lời ñánh máy hộ. Nếu không có sự giúp ñỡ của bạn, thì bài này sẽ không ñược góp mặt trong Đặc San của trường Lê Văn Duyệt và một ñiều rất ñáng tiếc, là những hình ảnh ghi dấu kỷ niệm, cũng không còn nữa, sau biến cố ñau thương của tháng 4 ñen năm 1975. Ngô Thị Vân Cali, ngày 3 tháng 5 năm 2011

THĂM QUÁN “DỊCH THƠ” CỦA DIỄN ĐÀN LÊ VĂN DUYỆT Bài của GS THU LÊ Phần I Những năm gần ñây, Diễn Đàn Lê Văn Duyệt ñã là nơi tụ họp, nghỉ ngơi của các CNS/LVD ở khắp nơi. Các em vào khu vườn nho nhỏ này chuyện trò ríu rít, ñọc sách báo, ôn lại kỷ niệm xưa, nói chuyện ngày nay, tìm thầy cô ban bè ñể thăm hỏi, chúc tụng và tâm sự. Các em rủ nhau theo gót các bạn ñi du lịch, thăm các danh lam thắng cảnh, và gặp lại bạn bè hoặc rủ nhau vào bếp nói chuyện nấu ăn.... Khu vườn này của LVD quả thật là ñầy những kỳ hoa dị thảo và vẫn tiếp tục lên hương.... Đầu tháng 6 năm 2010, cô cháu gái cưng mới 16 tuôỉ của cô Ngọc Mai là Karen Ngọc Trâm ñã làm một bài thơ bằng tiếng Anh ñể khóc ông ngoại. Bà nội Ngọc Mai thật xúc ñộng và ñã cảm hứng dịch sang tiếng Việt rồi chia sẻ với mọi người. Bài thơ khóc ông ñầy tình cảm xâu ñậm và rất “trưởng thành” so với tuổi của cô cháu mới lớn và bản dịch sang tiếng Việt lại càng làm xúc ñộng lòng người... Mời các bạn nghe thử một ñoạn ñầu: Grandpa, I always loved you with all my heart, Ông ngoại hỡi, con thương ông nhiều lắm, It hurts me knowing that we are going to be apart. Trái tim con tan nát phút chia ly, You taught me to pray and instilled faith in me. Lời nguyện cầu, niềm tin vẫn khắc ghi I hope I will become the person that you wanted Khi khôn lớn nên người ông kỳ vọng. me to be. Bài thơ này làm tôi nhớ ñến một bài khác của cô cháu gái tôi, Amanda Thùy Trang cũng 16 tuôỉ, mà cách ñây 2 năm ñã làm một bài thơ viết thay lời một người em họ (chỉ là bé sơ sinh bị Down’s Syndrome và chỉ sống ñược 2 tháng), cũng làm tôi xúc ñộng và cũng dịch sang tiếng Việt Đây là ñoạn ñầu của bài “When Tomorrow Starts Without Me”: When tomorrow starts without me, Ngày mai khi vắng mặt con, Please try to start off the day happy. Xin người ñi tiếp, ngày còn vui tươi. You were so joyful about my birth, Người vui con mới ra ñời, But now I have left the earth. Bây giờ con bỏ cuộc vui sao ñành. Sự chia sẻ hai bài thơ dịch của các cháu với D/D và sự hưởng ứng nồng nhiệt của các thành viên làm tư nhiện tôi nghĩ ñến mở một vườn thơ dịch và thế là tôi trở thành cô chủ quán “Dịch Thơ”. Quán “Dịch Thơ” dập dìu người ra vào thưởng ngoạn, tiếp tay, cho ý kiến với sự phụ giúp kỹ thuật của Tất Mỹ và sau này là của các chuyên viên kỹ thuật Đậu Đỏ, Đặng Mỹ, Phương Tần, và Ngọc Đoá.... Các em phụ giúp “dán” bài của các “dịch giả”, trang hoàng nhà cửa bằng những hình hợp với chủ ñề, “lên khung” hoa lá cành cho thêm ñậm nét. Lúc ñó lại ñược sự hưởng ứng của cô Ngọc (phu nhân thầy Đường) ra ñề bằng bài thơ tên “Quả Chanh” nhưng lại rất ngọt ngào, nhẹ nhàng và trong sáng. Mọi người xúm vào dịch mấy câu thơ tiếng Việt của cô Ngọc, trở thành “dịch giả” chính hiệu lúc nào không hay vì tất cả cùng vò ñầu, cắn bút ñể ...dịch thật! Quí vị coi, tôi lấy thí dụ chỉ có 2 dòng thơ cuả cô Ngọc: “Trà nóng mật ong pha lẫn lộn, Uống vào, giọng ñục trở nên thanh.” mà có người thì dịch: “Sipping hot lemon tea with honey mix ,

My hoarse voice‘s gone away a little far...” rồi có người thì: “Hot lemon tea blended with sweet honey Scratchy voice, after drinking soothely gone” lại nữa: “Sipping hot tea with lime and honey mixed, My hoarse voice has turned out to be better by far.” Rôì câu cuối cùng của bài thơ “Quả Chanh”: “Ý nghĩ lạ lùng tặng quả chanh” mà có người thì ñòi tặng trà chanh (lemon tea), người thì thích tặng những chanh ngọt (sweet lemons), người thì thích tặng nàng (offer her), người thì thích tặng cả ñám (offer them). Có người lại không thích chanh vàng và chỉ tặng ñúng một quả chanh xanh ñó thôi: “A strange thought suddenly appears: to offer her that awsome lime.” May mà có tác giả bài thơ tiếng Việt ở gần ñể nếu muốn thì có thể hỏi xem thực sự tác giả muốn nói gì. Nhưng mọi người ñều thấy ñiều ñó chẳng quan trọng vì “dịch là phản dịch”và chẳng nên gò bó dịch từng chữ mà hỏng mất “hồn thơ”! Có ngôì xuống dịch thơ mới thâý khó vì vừa phải theo sát ý vừa phải cân nhắc vần ñiệu. Thành ra có biến quả chanh vàng (lemon) thành chanh xanh (lime) thì cũng không phải vì không muốn...mắc dịch mà thực sự ñang lúng túng về vần. Trình bày: Tất Mỹ Người dán bài dịch lên D/D ñầu tiên thường là giúp ý và từ cho người dịch sau nên các bài dịch càng về sau càng hay. Các dịch giả xúm vào phê phán tự nhiên, góp ý ñổi từ ñể ñược ñúng hơn, hay hơn. Mọi người ñều vui học ñược một vài ñiều mới lạ trong bài . Nhưng ai cũng nhận là dịch từ Anh sang Việt thì dễ hơn là dịch từ Việt sang Anh vì tiếng Việt là tiếng của mình. Dịch bằng thơ 5 chữ làm như sát ý bản chính hơn là thơ lục bát hay thất ngôn bát cú. Tôi nghĩ lý do là vì tiếng Anh thường là ngắn gọn (nói ít và hiểu nhiều), ‘compact’ hơn tiếng Việt (hay

lòng vòng và nhiều “thì là mà rằng” nên thường là phải ñi vòng vo tam quốc chứ không vào thẳng vấn ñề ñược ngay), có phải thế không ? Thật vâỵ, khi tôi bắt ñầu học tiếng Anh, tôi ñã khâm phục cách dùng chữ trong câu tiếng Anh (ñặt một lô tĩnh từ ñằng trước danh từ chính). Thí dụ, bảng quảng cáo dầu máy xe hơi, tôi còn nhớ câu “three-in-one oil” chẳng biết là 3 thành phần gì trong loại dầu này nhưng mà tôi hiểu 3 chữ “three-in-one”ngay trong khi phải giảng hết hơi bằng một câu tiếng Việt dài 13 chữ: “một cái thứ dầu mà có 3 thành phần ở trong ñó ấy mà....”. Hèn chi tiếng Anh ñược dùng nhiều trong thương trường thế giới. Cách thông thường khi dịch là cứ dịch ra văn xuôi trước ñã rôì mới sào sáo cái ý ñó bằng thơ tiếng Việt. Vậy mà các “dịch giả” của D/D cũng nhiều lúc “bí xị”, cứ ñứng thập thò ở ngoài quán không ñám nhảy vào dịch thơ. Có em (tôi không nhớ em nào ñó nhỉ) lo dịch “Uống vào giọng ñục trở nên thanh” mà bí quá, bèn phang ñại: “My voice has become...ahah.” ñể vần với câu trước có chữ aroma nghĩa là mùi thơm (quả chanh)... Cô (gọi bằng cô cho nó trẻ) chủ quán mặc dù ñã xếp bút nghiên, nghỉ hưu từ lâu, bây giờ trở lại làm “bà thầy” khó tính, cứ ñiểm danh từng mặt ñể bắt (quân) dịch. Người bị bắt dịch tự nhiên mất ăn mất ngủ (?) cắn nát cả bút cho kịp ngày nộp ‘ống quyển’ vì sợ bị ăn trứng như ngày xưa. Nói ñùa một tý chứ sự thực các em rất ñàng hoàng, hăng hái, còn ngoan hơn cả những ngày xưa thân ái!!! Cũng có em cô Thu túm vạt áo không kịp ...ñề bài thơ dịch vì em cũng khôn lắm, chạy vào vỗ tay cho to rôì chạy mất, hoặc là ñánh trống lảng bằng cách ñem những bài thơ dịch khác bằng tiếng Pháp, tiếng Đức của thiên hạ vào cho mọi nguời thưởng thức. Có em ñem trà, cà phê, bánh ngọt và cả hoa cho mọi người nhâm nhi ngắm nghía cho thêm hứng làm chủ quán cảm kích và quên luôn chuyện bắt (quân) dịch. Các quân sư kỹ thuật giúp mọi người “lên khung” cũng trốn dịch dễ dàng. Sau này các dịch giả ñều ñồng ý cùng nhau. ..dịch thật ở nhà, không ‘cọp dê” ai, và cùng rủ nhau dán bài lên một lượt ñể mọi người cùng ñược thưởng thức những sắc thái, văn phong khác nhau, mỗi bài một vẻ, và nhất là học hỏi của nhau những ñiều hay, chữ mới cho nghề dịch thêm hứng khởi. Cô Mai thường là người nhanh nhẩu mở hàng nên ñắt hàng lắm, và các em cũng khôn lắm, cứ núp bóng cô Mai mỗi khi bị “dịch” ñể “tả” oán! Cô Vân là chuyên viên làm thơ tiếng Anh chứ không chịu tham gia (chiến)... dịch và cô Mai thì bênh cô Vân (cả Túy Vân –chuyên viên vỗ tay và những ai trốn quân dịch) bằng câu “Ép dầu ép mỡ ai nở ép...dịch” thế là chủ quán cũng phải im. Sau ñây là một bài thơ tiếng Anh của cô Vân, sáng tác từ cảm hứng của bài hát “Bay Đi Cánh Chim Biển” của Đức Huy. Bài thơ của thi sĩ Ngô Vân hay quá, da diết quá, nói ñúng tâm trạng cảm nghĩ của chúng tôi khi ñứng trước biển cả mênh mông. Vì vâỵ hai cô MaiThu_ vì cảm xúc lai láng_mà dịch luôn bài thơ của bạn vàng, và cũng tự khen bài dịch của mình là “tuyệt tác” (!). Xin mời mọi người thưởng thức: THE LONELY SEAGULL AND THE INDIFFERENT SEA You are an unfathomed ocean I am a lonely seagull Flying over high and silvery waves, Waiting desperately for the call Of the mysterious sea. The universe is so immense! Why can't I have any place to rest ? The water flowing over the sand Erases all the memories ! You are cruel and emotionless , Why have'nt you ever answered CHIM HẢI ÂU CÔ ĐƠN VÀ ĐẠI DƯƠNG LẠNH LÙNG Người là biển sâu khó dò, Tôi như cánh hải âu lẻ loi Bay trên sóng bạc cao vời Đợi chờ tuyệt vọng một lời gọi kêu Của ñại dương nhiều bí mật. Bát ngát bao la kià vũ trụ! Biết nơi nao trú ngụ nghỉ ngơi? Sóng trôi xô ñợt cát vùi Xoá bao kỷ niệm một ñời cưu mang! Biển khơi tàn nhẫn vô tâm, Sao chưa ñáp lại một lần cho HẢI ÂU CÔ ĐƠN & ĐẠI DƯƠNG LẠNH LÙNG Người ñại dương vô tận Tôi hải âu cô ñơn Bay cao trên sóng bạc Chờ tuyệt vọng mỏi mòn Tiếng gọi mời cuả biển Trong vũ trụ mịt mùng! Tại sao tôi không thể Có chỗ nào nghỉ ngơi? Nước chảy vùi trên cát Xoá bao kỷ niệm rồi. Tàn nhẫn và vô cảm Sao người không trả lời?

me? You've refused to take the burden of sadness Away from my little body . Alas ! I am only a lonely bird Is it my destiny? Ngô Thị Vân CA 10/10/1982 nhau? Chối từ quẳng gánh u sầu Khỏi thân nhỏ bé có ñâu ñổi dời. Than ôi! Chim mãi lẻ loi Phải chăng ñịnh mệnh an bài ñời tôi? Vũ Ngọc Mai phỏng dịch Người ñã không cất nhẹ Gánh u sâù cho tôi Một tấm thân bé nhỏ Một con chim lạc loài Ôi, cuộc ñời là thế Một ñịnh mệnh an bài. Thu Lê phỏng dịch (6/30/10) Trình bày: Đậu Đỏ Quán “Dịch Thơ” thực sự thăng hoa (!) khi bài “Grandma’s Heart”(Tấm Lòng Bà) ñược dán lên mục “Bà Cháu” và mục “Dịch Thơ”. Các CNS/LVD có nhiều em ñã lên chức bà nội bà ngoại cả rôì, thông cảm ñược tình thương yêu bà cháu và cũng ở cái tuôỉ ‘nuôi cháu thích hơn nuôi con’ nên thích bài thơ này quá. Có ñiều lạ là các em Choè, Phượng Trần, Họa Mi Nâu, Tuyết Lan, Hoa Hạ.. chưa lên chức bà nhưng lại dịch hăng, dịch hay và thấm thía... Tám chín bài dịch cuôí cùng ñược một ông bạn gom lại thành một slide show ñể làm kỷ niệm tặng con cháu... Mời các bạn nghe tấm lòng bà ngoại Thu Lê: When I heard you were on the way, Khi nghe nói con ñang trên ñường ñến I smiled and wiped a tear. Bà mỉm cười lau nước mắt rưng rưng. I cried the tear because I knew Giọt lệ vui vì bà ñã biết rằng My heart has held a place for you. Tim bà ñã dành cho con một chỗ. (THU LÊ)

Thu Ca từ ñầu không biết trốn ñâu lần này thấy hình ảnh mình trong bài thơ “Bà Cháu’ vì có kinh nghiệm bản thân nên không nhịn ñược, nhảy vào dịch một cách ngon lành khi thấy những giọt nước mắt vui của bà nội tương lai Họa Mi Nâu: Bà nghe con sắp chào ñời Khi bà nghe cháu sắp bước vào ñời Mỉm cười bà thấm lệ rơi tuôn trào Bà mỉm cười tay lau giọt lệ rơi Lệ rơi bà biết vì sao Nước mắt này bà khóc vì bà hiểu Tim bà ñã tạo phần nào cho con Góc tim bà dành sẵn cho cháu yêu (THU CA) (HMN) Bà nội tương lai Choè thì chịu chơi lắm, dụ cháu làm ñủ thứ, và dụ khị cháu một cách trơn tru: Would we dance or skip or sing? Nhảy ñầm, ñùa giỡn, hát ca What would be your favorite thing? Món nào con thích kể bà cùng nghe Would we cuddle, kiss and hug? Chúng ta trìu mến hôn nè What would give my heart a tug? Cho tim bà mãi luyến mê cháu bà (CHÒE) Còn Phượng Trần cũng ñâu ñã ñược lên chức bà nhưng cảm hứng từ bức hình bà Vân dịu dàng ôm bé Quyên mới sinh ñược 1 tháng, mà tức cảnh sinh tình. Cuối cùng là Tuyết Lan, bài ñã lên khuôn còn lật ñật nộp bài “Bà Cháu” và cũng trong 4 câu này, thôi thì môĩ người một vẻ, bà hiện tại hay bà tương lai ñều có một tấm lòng: Bà mãi ñoán con là trai hay gái Tự nhủ thầm, cháu là trai hay gái? Còn ñồ chơi thì con thích món gì ? Và cháu tôi thích nhất ñồ chơi nào? Bà nghĩ hoài : Mình chơi những trò chi... Suốt cả ngày bà cháu mình bên nhau Làm sao chơi hết một ngày ñược nhỉ ? Bà ngẩm nghĩ : Mình chơi trò gì nhỉ? (PH TRẦN) (TLAN) Trình bày: Đậu Đỏ

Vui nhất là lúc dịch một bài thơ bằng tiếng Anh của một tác giả vô danh diễn tả nỗi lòng của người vợ có ông chồng thuộc loại mama’s boy, cái gì mẹ làm cũng nhất, cái gì vợ làm cũng chê. Đây là nguyên văn bài “A Woman’s Poem” “A WOMAN’S POEM” He didn't like the casserole And he didn't like my cake My biscuits were too hard Not like his mother used to make. I didn't perk the coffee right He didn't like the stew I didn't mend his socks The way his mother used to do. I pondered for an answer I was looking for a clue Then I turned around and smacked him ................................................. Like his mother used to do. Author Unknown Các dịch giả ñều là nữ nên bài dịch rất “ñạt”, rất “thấm” và sát ý. Ai cũng nhòm xem 2 câu cuối cùng mọi người dịch như thế nào: “Then I turned around and smacked him .............................................. Like his mother used to do.” Lần này Ngọc Đóa không nhịn ñược nhảy vào vòng chiến: “Quay sang cho một tát Hệt mẹ làm từ lâu!” Họa Mi nâu thì: “Bất thần tôi quay lại Bốp cho chàng một cái. Như mẹ chàng ngày xưa” Cô Mai của chúng ta thì lộ rõ khẩu khí cuả một cô giáo (ngày xưa chứ không phải ngày nay ñâu nhé): “Quay mình vụt quất mấy roi. Giống như mẹ ñánh những thời xa xưa” Coi chừng Hoa Hạ có võ ñó nhe: “Xoay ngang một cú ‘nốc ao’ Tặng chàng, chàng sẽ thâý mau mẹ hiền...” Phượng Trần thì: “Có một cách giống mẹ chàng khi trước Tôi quay sang tặng một phát thâú trời” Cô em này hóm hỉnh lắm ña, cái gì giống mẹ là phải hay phải tốt, vậy thì mình làm cái này giống, ñố chàng dám chê, hê hê hê…

Trong khi ñó thì Tuyết Lan than thở: “Thôi chỉ còn một cách Bắt chước mẹ chàng cơ Tặng chàng một cái... bộp...nên thơ” Choè thì ñánh kiểu du kích: “Bất ngờ tôi ñã chọn xong Tặng chàng một tát, hết rông hết dài Mẹ chàng cũng có chiêu này...” và Cô Thu cũng cùng một chiến lược: “Thình lình tôi trở tay ngang Tặng chàng một tát, như mẹ chàng ngày xưa.” Thu Ca vì bận rộn, nhảy vào vòng chiến sau cùng: “Quay qua cho một "phát" Giống hệt mẹ chàng làm khi xưa.” và Thu Ca lại là người giỏi nấu nướng xào xáo, râu ông nọ cắm cằm bà kia một cách rất tài tình tất cả các bài của 9 dịch giả thành một “Tổng dịch” bài “Thơ của (các) Nàng” mà Phương Tần trình bày một khung huy hoàng rực rỡ, với hình ảnh các dịch giả mặt mũi sáng ngời, nhất tề ñứng lên chống lại... ách nô lệ hà khắc. Những hình ảnh Phương Tần ñưa lên với trang trí thật ñộc ñáo. Hãy nhìn Ngọc Đóa với cái ñĩa (sắp) bay trong hình thì chắc bạn ñọc sẽ thông cảm ngay (Trình bày: Phương Tần) Chúng tôi cùng ñược một mẻ cười và khâm phục tài gán ghép cuả Thu Ca. Cũng nhờ quán “Dịch thơ ”

này chúng tôi khám phá ra nhiều nhân tài bấy lâu mai danh ẩn tích. Còn nhiều người tôi biết vẫn âm thầm ñọc thơ dịch và chắc là ñang mỉm cười thích thú. Các em Thu Béo, Nàng tôn Nữ, Đan Thanh, Kiều Nguyễn, Nghiêm Trinh,Tuyết Ngô....còn ai ai nữa, thỉnh thoảng có vào thăm hỏi và góp vui. Chúng tôi ñang ở trình ñộ dịch những bài thơ nhẹ nhàng, giản dị, trong sáng chứ không dám ñụng ñến những câu ác liệt loại “Làm sao cũng chẳng làm sao. Dẫu có thế nào cũng chẳng làm chi…” Cảm ơn quán “Dịch thơ” ñã cho những giờ phút trà dư tửu hâụ thật khó quên. Phần tôi, tự nhiên trở thành sĩ quan ñi bắt quân dịch! Hy vọng sau bài này tôi sẽ mộ thêm ñược nhiều tân binh. GS THU LÊ (5-10-2011) PHẦN II TÂM TÌNH DỊCH GIẢ GS VŨ NGỌC MAI Mỗi khi có dịp dịch một tác phẩm thi văn nào ñó, tôi thường liên tưởng ñến câu “dịch tức là phản” (traduire c’est trahir) ñể mà cẩn thận hơn trong khi dịch, vì làm sao chúng ta có thể hiểu trọn vẹn ý tưởng hay tâm trạng của tác giả bằng chính người sáng tác? Cho nên, khi thấy trang Dịch Thơ của Cô Thu Lê, tôi cứ giả tảng giả lờ, hẹn lần hẹn lữa vì hiểu rằng nếu “lỡ dại” bước chân vào ñây thì thể nào cũng bị “sa ngã” nặng vì cái tính ñam mê sẵn có của mình, mặc dầu vẫn biết rằng dịch nhiều khi cũng tốn thì giờ chẳng kém gì sáng tác! Thế nhưng lời réo gọi “quân dịch” của Cô chủ quán tha thiết quá, ngọt ngào và hấp dẫn quá nên ñám thầy trò chúng tôi ñã bị “bắt dịch” tự lúc nào không biết nữa, ñể rồi lâu lâu không thấy ñề tài mới thì lại “mắc dịch,” lại cảm thấy nhơ nhớ, hỏi nhau hay nhắc nhở, khiến quán Cô Thu cứ nườm nượp những dịch giả và người ñọc với bao nhiêu lời bàn Mao Tôn Cương thiệt tích cực… Rồi những lời ngợi khen rối rít khiến ai cũng phải có phen ngỡ mình là dịch giả thứ thiệt với hồn thơ lai láng không sao tả cho xiết! Tôi xin ñan cử một vài ñoạn trong “Lời gọi quân dịch” của Cô Thu: “Hà hà ñể cô ñiểm danh một tý: HMNâu anh hùng nhất ñã thí mạng dán bài rồi…Thu Ca nộp bài xong bảo tôi ñừng ñọc vội…Còn Cô Mai thủ lãnh “sứ quân” và các em Hoa Hạ, Ngọc Đóa sao thấy êm re vậy cà?” Rồi cô kêu Tí Lanh Chanh PTrần, mau mang xích lô ñi nhắc, ñi lùng từng dịch giả. Nhiều em thật dễ thương, chẳng hạn Tuyết Lan, ñã xuống nước năn nỉ: “Cô cho em miễn quân dịch một thời gian cô nhé!” Vậy mà em vẫn bị réo và vì sốt ruột quá nên cũng vẫn phải vào “nộp ống quyển” như thường. Ngọc Đóa thì quyết chí không vào làm thợ dịch, ñã lễ phép làm thơ gửi Cô Thu ñể “khất dịch” như sau: “Thưa cô Thu, từ cao kiến của cô Mai, em có một nguyện vọng trình lên cô: “…Sang năm mới phải nộp bài Bài này khó quá, em kéo dài ñến cuối năm Cuối năm còn vẫn chưa xong Ôm bình hơi lặn mới mong an toàn…”

Rồi ở ñoạn sau, Đóa hết lời năn nỉ Cô Chủ Quán: “Thương thay Đá mập “mỹ miều” Chỉ vì “dịch giả” tiêu ñiều héo hon Cô ơi nếu có thương con Gạch tên Đá mập, cho con yêu ñời!” Đến lượt Trần Anh Thư từ phương trời Úc vừa lò dò vào quán cũng bị Cô Thu chiêu dụ, phải kêu lên oai oái rằng “em ñã hết tuổi quân dịch rồi ạ,” và nhờ vậy mới ñược tha. Kể cả sau khi ñã hết hạn, Cô Thu vẫn phớt tỉnh Ăng Lê, vẫn lớn tiếng gọi mời: “Bớ em Chòe và PTrần, em ở ñâu góc biển hay rừng sâu? Dịch ½ bài hay 99% cũng ñược các em ơi!” Lại còn dụ khị “dịch nửa bài,” thơ chớ có phải tình yêu ñâu mà “chỉ ñẹp những khi còn dang dở” Cô Thu ơi! Vì thương tình các dịch giả bị quá nhiều căng thẳng, nhất là khi phải dịch một bài hai vợ chồng cãi nhau dùng toàn dấu hỏi ở cuối câu từ tiếng Việt ra tiếng Anh, Anh Thư ñã tặng hoa với những lời an ủi: “Thương tặng cô Thu và ñoàn quân (mắc) dịch nhánh hoa dễ thương này ñể sau khi dịch gây nhau thì tâm hồn sẽ an nhiên trở lại nhe.” Thật khâm phục các “dịch thật” ở ñây.” Còn nhiều chậu hoa ñẹp, những nụ cười tươi, những tiếng vỗ tay cổ ñộng, rồi ñồ ăn thức uống ngon lành và bổ dưỡng thấy mà thèm ñược ñem vào cho thợ dịch. Và tình Lê Văn Duyệt cũng nở hoa trên bao trang giấy khi nhóm cô trò ñồng sở thích tìm ñến với nhau với nghệ thuật hành văn riêng của mỗi người. Trình bày: Ngọc Đóa Riêng tôi như ñược trẻ lại khi ñùa vui rủ Chích Chòe, PTr. và HMN ñi trốn quân dịch, ñang trên ñường thơ thẩn rong chơi thì bị Cô Thu bắt ñược tại trận. Ngày hôm sau bèn thấy HMN ngoan ngoãn nộp bài, làm tôi cụt cả hứng vì cuộc vui ñang còn dang dở. À thế ra nữ sinh của tôi ñã ra trường cả mấy chục năm rồi mà vẫn còn nể vì cô giáo quá chứ! Rồi lại có Chích Chòe, Hoa Hạ…năn nỉ cô giáo ñừng cho ốc

tọt, ñừng bắt ăn cả rổ hột vịt nếu lỡ nộp bài trễ. Và các em ñã rất vui mừng khi ñược chúng tôi khen hoặc cho ñiểm A+. Mặc dù chỉ là giả tưởng, tôi vẫn thấy tất cả cái dễ thương và sự hồn nhiên trong những lời lẽ ñầy thân tình xen lẫn chút lo lắng rất ngây thơ ấy. Riêng tôi thì làm sao quên ñược, sau những lúc bông ñùa với Cô Chủ Quán Thơ, ñã có lời tuyên bố rằng: “Đã quen dịch mất rồi thì dù có muốn bỏ Quán Thơ cũng không tài nào dứt áo ra ñi ñược nữa.” Còn ñám quân dịch trẻ hơn thì không tiếc lời cám ơn quán dịch thơ ñã cho các em một “sân chơi” mà không ngày nào các em lại chẳng muốn tạt qua, dù trời nắng hay trời mưa, hay dù có ñang bận bịu ñến ñâu chăng nữa. Và tôi không ngạc nhiên khi thấy quán thơ của thầy trò chúng tôi - cho ñến phút giây tôi viết dòng chữ này - ñã có tới 24,995 người ghé thăm. Thế có nghĩa là, ngoài nhóm cô trò dịch giả, dịch thiệt khoảng trên dưới 12 chúng tôi ra, số du khách, cô thầy và bạn học cũ Lê Văn Duyệt cũng rất ñông ñảo và ñáng kể. Quán Thơ ơi! Em chính là một trong những nguồn cảm hứng bất tận của Diễn Đàn ñó. Nhưng Em vẫn hiền hòa, nhỏ nhẹ, diễm lệ mà không kiêu sa, ñã cho chúng tôi mối ñồng cảm khi ñặt chân vào khu vườn ñầy kỳ hoa dị thảo của văn chương thơ phú này. Xin tạ ơn Em và thương Em nhiều lắm. BÀI THƠ TIỄN BIỆT Buổi sáng ngày tiễn ñưa Thanh Tâm, 16 tháng 9 năm 2007, mưa to gió lớn như xụt xùi khóc thương người Hội Trưởng sáng lập Hội Ái Hữu Lê Văn Duyệt (Levanduyet Alumni). Ngoài chồng con và thân quyến Thanh Tâm, rất ñông thầy cô và bạn ñồng môn từ Orange County, Ventura, Thousand Oaks, San Diego và San Jose lần lượt ñổ về. Trong không khí trang nghiêm ñến lạnh người, chỉ thấy những bờ vai rung ñộng, những tiếng nấc nghẹn ngào, và những giọt lệ khóc thương người vừa nằm xuống. LVD 66 TRẦN THỊ THANH TÂM (1946-2007) HỘI TRƯỞNG ĐẦU TIÊN CỦA HỘI ÁI HỮU TRUNG HỌC LVD

Cô Ngô Vân cùng với Nguyễn Tuyết Nga bước lên bục cao ñể ñọc bài thơ tiếng Anh do cô sáng tác cho nguyên Hội Trưởng Trần Thị Thanh Tâm, và bản tiếng Việt do Nguyễn Tuyết Ngaphỏng dịch. Bài thơ này tôi ñã ñề nghị với Cô Thu dùng làm bài dịch ñể chúng ta cùng tưởng nhớ Thanh Tâm nhân mùa giỗ thứ tư của em. Nếu tính cả bài nguyên tác lẫn bài dịch, chúng ta có 10 bài thơ mà người viết xin ghi lại một số câu tiêu biểu của mỗi dịch giả. Và sau ñây là bài nguyên tác của Giáo sư Ngô Thị Vân mà nữ sinh quen gọi là “Mạ Vân” từ những ngày xa xưa khi cô mới ra trường. Trình bày: Ngọc Đóa Hai câu thơ ñầu “Thanh Tâm, though you’re gone You still live in our hearts and souls ñã ñược Thu Ca dịch theo thể lục bát như sau: “Cô tưởng em ñã ñi xa Nhưng hình em vẫn ñậm ñà trong tim” Hai tiếng “ñậm ñà” diễn tả ñược cả một tình thương sâu xa mà người cô giáo cũ, tác giả, dành cho người vừa “ñi xa.” Còn tôi thì ñã luôn “ấp ủ” trong lòng hình ảnh cô học trò nhỏ nhắn với trái tim thật to ñẹp:

“Thanh Tâm hỡi! Dù nay em ñã ñi rồi Trong tim ấp ủ một ñời có em” Trong khi Hoa Hạ nhắc ñi nhắc lại chữ “sống” như một sự hiện diện vĩnh cửu của Thanh Tâm trong lòng tất cả Lê Văn Duyệt, dù quen biết với em hay không: “Thanh Tâm hỡi, em vẫn còn sống mãi Trong lòng cô, sao em vội ra ñi Em chưa mất, em vẫn còn sống mãi” Trong khi ñó thì Họa Mi Nâu mở ñầu với một tiếng nấc nghẹn ngào: “Thiên thu vĩnh biệt em rồi! Nhưng em sống mãi trong tôi suốt ñời” Chỉ riêng phần mở ñầu, chúng ta ñã thấy ñược tất cả những tình cảm xót xa trong nghệ thuật dùng chữ của mỗi người dịch. Bây giờ chúng ta hãy cùng nhau bước vào 3 ñoạn thơ kế tiếp: “You’re not dead, you’re still alive The souvenirs that we share Will be cherished through our lives Even on your dead bed, While your body was terribly aching You wanted to show us your beautiful smile” We could not hold our tears Watching you make great effort In cracking good jokes and singing old songs.” và nghe thêm những tiếng thở dài của người ở lại. Hoa Hạ luôn ôm ấp kỷ niệm về Thanh Tâm: “Kỷ niệm nào ñầy ắp nỗi nhớ thương Cô ấp yêu trân quí mãi trong lòng” Trong hai ñoạn kế tiếp, Họa Mi Nâu ñã dịch một cách tóm gọn nhưng ñầy ñủ ý tình của bài nguyên tác: “Nhớ bao kỷ niệm bồi hồi Nâng niu ấp ủ một ñời khắc ghi Trên giường ngày ấy biệt ly Đớn ñau khôn xiết, môi ghi nụ cười” Cô Thu Lê ñã dịch “your dead bed” thành “chiếc giường tử biệt.” Hai chữ tử biệt ñược dùng rất hay, ñã cho chúng ta liên tưởng ñến sự “sinh ly tử biệt” trong cõi ñời tạm bợ sống gởi thác về này: “Em nằm ñó trên chiếc giường tử biệt Vẫn nụ cười tươi ñẹp ở trên môi

Khi xác thân ñang ñớn ñau khôn xiết Chúng tôi nào ngăn ñược lệ rơi Nhìn em vẫn pha trò ý nhị Và hát lên bài ca cũ ñể ñời” “Vẫn pha trò ý nhị” trong khi “ñớn ñau khôn xiết” thì chỉ có một Thanh Tâm dũng cảm của chúng ta, một người ñã có sức mạnh tinh thần chiến ñấu với tử thần trong suốt bao năm lâm cảnh ñau ốm ngặt nghèo. Với Thu Ca thì khi nhìn Thanh Tâm trong cái xác thân “héo mòn xanh xao,” không ai có thể ngăn ñược giọt lệ và không cảm thấy “chùng lòng:” “Ngay khi sát cạnh tử thần, Xác thân ñau nhức, héo dần xanh xao Em cười tươi ñẹp biết bao Lệ trào khó giữ, bạn, cô chùng lòng Nhìn em gắng gượng hát cùng Những bài ca cũ, vui chung hát ñùa” Rồi ñến Phượng Trần với: “..Mắt tuôn lệ nhìn em ñang cố gắng Lạc quan tếu, hát bài ca khi trước” Và PTr. ñã bước vào ñoạn thơ kế tiếp của tác giả Ngô Vân: “All your life you had tried your best To bring us together and help those in distress” khi ghi lại: “Cả ñời em, một cuộc ñời dấn bước Mang chúng tôi lại gần, giúp kẻ lầm than” Phương ñã rất có lý khi phỏng dịch cuộc ñời Thanh Tâm là “cuộc ñời dấn bước”! Thật vậy, sự dấn thân của Thanh Tâm vào cuối cuộc ñời cho Hội Lê Văn Duyệt ñể “mang chúng tôi lại gần” mới cao thượng làm sao! Còn Hoa Hạ lại diễn tả bằng những lời lẽ chân thành khác: “Trong cuộc sống em cố làm mọi thứ Nối tình thân, san sẻ những buồn ñau” Và Ngọc Đóa thì ca tụng Thanh Tâm là ñã: “Giúp người chia ngọt xẻ bùi Kết vòng thân ái, tới lui ân cần” Nàng Tôn Nữ ñã một mình một chiếu dùng thể thơ 5 chữ cho bài dịch của mình. Chúng ta hãy thưởng thức mấy vần thơ rất giản dị và dễ dàng của Nàng Tôn Nữ: “Cả ñời em cống hiến An ủi và xẻ chia

Mang chúng tôi ñến gần, Kết chặt tình thân ái” Cũng như ñoạn ñầu, tôi thấy ñoạn cuối cùng thật tuyệt vời và cảm ñộng nhất: Cô Ngô Vân xuất thần hạ bút: “Dear Thanh Tâm, join the other angels Because you are one of them! You are the most beautiful gem We all adore you and greatly admire your good deeds Please rest in peace!” Nàng Tôn Nữ ñã viết tiếp: “Thanh Tâm yêu dấu ơi Hãy bay cùng thiên thần Vì em nàng Tiên nhỏ Viên ngọc quí vô ngần” Chích Chòe thì rất “ngưỡng mộ trái tim thiện nguyện” của Thanh Tâm: “Thanh Tâm hỡi! Thiên thần nơi xa ngái Em hãy bay theo những cánh thiên thần Em là một viên ñá quý trong ngần Chúng tôi ngưỡng mộ trái tim thiện nguyện Yên nghỉ nhé em yêu nhiều lưu luyến” Trong khi ñó, Phượng Trần dùng chữ “xoải cánh bay” cho Thiên Thần Thanh Tâm: “Thanh Tâm ơi, em hãy xoải cánh bay Theo các Thiên thần , Em là người trong ñó Là viên ngọc quí mà trên ñời từng có Chúng tôi yêu và ngưỡng mộ cuộc ñời Em Hãy an nghỉ và bình yên em nhé!” Họa Mi Nâu còn dặn dò: “Em ơi hãy chắp cánh vào Cùng những thiên sứ bay cao tầng trời” Bên cạnh ñó Ngọc Đóa lại thiết tha hơn: “Bay ñi hỡi cánh thiên thần Thanh Tâm, em chính thiên thần ñẹp tươi! Em là viên ngọc sáng ngời Bao ñiều tốt ñẹp trên ñời em dâng Thương em cảm phục vô ngần Xin em yên nghỉ, bụi trần hết vương” Và tôi cũng ñã rơi lệ khi khi ñóng lại bài thơ của cô Vân, người Bạn Vàng nửa thế kỷ qua: “Hãy bay theo các thiên thần Vì em là một hiện thân tuyệt vời

Em như viên ngọc sáng ngời Quí yêu, ngưỡng mộ, suốt ñời nhớ thương Hôm nay rũ hết bụi trần Xin em ngủ giấc thiên thần bình yên” Cũng từ ñấy Thanh Tâm ñược mệnh danh là Thiên Thần và thầy trò Lê Văn Duyệt mỗi khi vào trang diễn ñàn ñược dành cho Thanh Tâm ñều có thể nhìn lại khuôn mặt dễ mến của em hoặc viết thêm ñôi dòng tưởng niệm. Bài nguyên tác và 9 bài dịch ñã ñược Ngọc Đóa _ với cả tâm hồn và trái tim_trình bày thành một slide show rất ñẹp với mâù tím, trắng dịu dàng, tiếc thương và nhung nhớ… Đặng Mỹ và con gái Khuê Tú ñã cùng giúp Ngọc Đóa trong phần âm nhạc, nhất là kỹ thuật ñể post PPs này lên diễn ñàn. Nhân kỷ niệm 20 năm ngày thành lập Hội Lê Văn Duyệt, chúng tôi gửi Thanh Tâm bài thơ ñã ñược sáng tác và phỏng dịch bằng cả tình thương và sự ngưỡng mộ dành cho em, một Thiên Thần sẽ còn sống mãi với thời gian. GS. VŨ NGỌC MAI Trình bày: Ngọc Đóa

TRUYỆN THƠ Tôi gặp người thanh niên có ñôi mắt buồn vời vợi ñó ở Trại Tỵ Nạn Galang/Indonesia khi tôi làm công việc sơ vấn những thuyền nhân Việt Nam mới tới cho Phái Đoàn JVA của Hoa Kỳ. Anh ñã bật khóc khi tôi hỏi về tình trạng vợ con như tôi vẫn thường phải hỏi những thuyền nhân khác theo một mẫu mà JVA ñã in sẵn. Và sau ñó, vào một buổi chiều mưa rừng mù mịt bên ngoài barrack, ñến thăm tôi, anh kể cho tôi nghe về chuyện tình của anh, và tôi nhớ, suốt cuộc ñàm thoại, mắt tôi cũng rưng rưng lệ cùng với những nghẹn ngào của anh. Cho tới bây giờ tôi vẫn nghĩ rằng, sống ở một tiểu bang heo hút nào ñó, vào những ñêm trăng sáng, chắc chắn anh vẫn còn nhìn trăng và ngậm ngùi nhớ về Vườn Trăng ngày xưa của anh nơi quận lỵ nhỏ ven dòng Hậu Giang êm ñềm nghìn trùng xa cách… VƯỜN TRĂNG Ngày xưa anh ñuổi bướm Bướm bay vào vườn em Ngày xưa em tóc bím Tròn mắt nai sau rèm Mười năm dài hò hẹn Mình cũng chỉ thân quen Vườn trăng không hò hẹn Mà mê mải trốn tìm Rồi anh lên tỉnh học Đêm chia ly rất buồn Cầm tay, em muốn khóc Vội vàng nửa môi hôn Thư tình bao nhiêu lá Bấy nhiêu là sắt son Những mùa hè ñoàn tụ Vườn trăng xây mộng tròn Quê hương vào khói lửa Anh xếp bút cùng nghiên Em sầu hơn cô phụ - lỡ làng cả tình duyên Anh miệt mài gió cát Quê hương cuối không còn Hận thù nào chất ngất Mẹ Việt Nam héo hon Em lạc loài phố nhỏ Anh ñập ñá trên ngàn Trăm mùa trăng gọi nhớ Nghìn ñêm lệ chứa chan Mười năm anh trở lại Chốn xưa sao ñiêu tàn Tìm em, hồn tê dại - biển ñông ñã vùi thân Anh khô giòng lệ máu Đời trống như hoàng hôn Theo em vào giông bão Mặc sóng cả, gió dồn Trời thương hay ñầy ñọa Anh vẫn sống, mỏi mòn Chiều bâng khuâng ñất lạ Một mình, mấy cô ñơn Ôi vườn trăng, người cũ Giờ muôn trùng cách ngăn Người, chìm sâu biển cả Mây thành khuất vườn trăng LAN ĐÀM

Trưng Nữ Vương Đặng Thị Thúy Một xin rửa sạch nước thù Hai xin dựng lại nghiệp xưa họ Hùng Ba kêu oan ức lòng chồng Bốn xin vẻn vẹn sớ công lệnh này Bốn câu thơ trên thường ñược học làm lòng ñể nhớ về ñức Vua Bà mà toàn dân Việt Nam kính yêu thương mến. Nhưng có thật là sự nghiệp Hai Bà nằm gọn trong những dòng thơ tráng lệ bi hùng ñó không? Việt Nam bị ảnh hưởng sâu ñậm của nền Khổng học và hình như cho là từ khi khai thiên lập ñịa ñã có Khổng học, ñã có chữ hán, và cách ñây 5000 năm dân Việt Nam ñã biết dùng danh từ hán việt như ngày nay nên có nhiều thuyết cho là nước Âu Lạc của ta ngày xưa có nghĩa là ñất nước, các vị này giải thích Âu =ñất, Lạc =nước. Nếu ta xét cách phiên âm của người Tầu thấy họ gọi người Francia là Pháp Lang Sa, người Espagna là Y Pha Nho v.v. một thí dụ gần ñây nhất là ñã có vi phiên âm Dominique Strauss Kahn thành Đỗ Trọng Khang nghe cũng êm tai lắm, cứ làm như anh ta là con cháu Đỗ Phủ ñời Đường vậy. Đặt vào trường hợp người phương Bắc (lúc ñó chưa phải là người Hán) vừa có dịp tiếp xúc với dân vùng Bách Việt thấy những người này tự xưng là người Âu và người Lạc thì họ cũng như nhà văn Trúc Cư Nguyễn Đương Tịnh ñặt bút viết thành chữ Âu và chữ Lạc ñể chỉ những vùng ñất ñó. Thiết nghĩ người mình không sang tận bên Tầu học ñược hai chữ ''Âu'', ''Lạc'' mang về ñể ñặt tên cho xứ mình. Trở lại sử Hai Bà, ta thấy Hai Bà ñã hành ñộng như một phụ nữ chân chính Khổng giáo: trả thù cho chồng rồi tuẫn tiết. Các cụ nhà nho tôn kính Hai Bà nên ñã vo tròn bóp bẹp lồng Hai Bà vào

cái khuôn Khổng Giáo của các cụ, nhưng lích sử có xảy ra thực sự như vậy không? Cả lịch sử ta cũng như Tầu ñều chép rằng Trưng Trắc là người can ñảm hùng dũng. Cuộc khởi nghĩa của bà vào loại cổ nhất trên thế giới. Hai Bà ñã liên kết ñược sức mạnh của toàn dân trên toàn cõi ñất rộng lớn gồm các quận Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam (Miền Bắc Việt tới nam Trung Việt hiện nay) và cả các quận Hợp Phố, Phiên Ngung (Quảng Châu thuộc tỉnh Quảng Đông bên Tầu bây giờ) cũng mang quân về kết hợp. Hai Bà ñã từng ñối diện với Mã Viện trong các trận ñánh lớn từ Tây Vu Lãng Bạc (Hồ Tây) Cấm Khê, cuối cùng ñã hy sinh anh dũng vào mùa hè năm 43, năm quý mão. Quê Mê Linh của hai bà nằm giữa dẫy núi Ba Vì và Tam Đảo. Thân mẫu của hai bà là bà Man Thiện, một phụ nữ ñảm lược quê hương vùng Ba Vì. Ngọc phả ở các làng Hạ Lôi và Hát Môn (nơi có ñền thờ chính của Hai Bà) ñều chép Hai Bà là chị em sinh ñôi và sinh vào ngày 1 tháng 8 năm Giáp Tuất, năm 14 sau công nguyên. Chồng Trưng Trắc là Thi Sách con Lạc tướng quận Chu Diên (miền ñất dọc sông Đáy). Cuộc hôn nhân chính trị này ñã liên kết ñược hai miền ñất quan trọng nhất của nước ta thời ñó. Theo sách Hậu Hán Thư hàng năm các quận huyện phải mang nộp về nhà vua bên Tầu rất nhiều phẩm vật. Riêng quận Mê Linh phải nộp: 1 ñôi sừng tê giác hơn 9 tấc 1 cặp ngà voi lớn hơn 6 thước 1 thước hán =25cm 1 tấc hán =2,5cm Lương Tô Định trên giấy tờ là 2000 thạch lúa (1 thạch =17 lít ) Về tình hình Giao Chỉ, sách Hậu Hán Thư chép: Các thứ sử trước sau phần lớn ñều không thanh liêm, trên thì bợ ñỡ kẻ quyền quý, dưới thì thu vét của cải của dân. Đến khi ñầy túi liền xin ñổi ñi nơi khác . Sách Hậu Hán Thư chép chị em họ Trưng là người ''rất hùng dũng''. Sách Giao Châu Ngoại Ký ghi rõ: ''Trắc vi nhân hữu ñảm dũng'' (bà Trắc là người gan dạ, dũng cảm). Thời Hùng Vương chế ñộ phụ quyền ñã xác lập, nhưng trong xã hội, phụ nữ vẫn ñược coi trọng. Năm Kiến Vũ thứ 15 năm (30 sau công nguyên) Trưng Trắc và Thi Sách ở Chu Diên kết nghĩa vợ chồng. Theo tục lệ người Việt, tuy ñã thành thân, người nào vẫn ở ñất người ấy. Tục lệ này cho ñến thế kỷ XV vẫn còn phổ biến, ñến ñời vua Lý Thánh Tôn mới ráo riết ngăn cấm. Vào thời Trưng Vương tập tục này còn có lợi cho cuộc khởi nghĩa. Từ trước thời Tô Định, thái thú Tích Quang ñã muốn dân Việt phải theo tục lệ Hán. Thái thú Tô Định ở Giao Châu (Bắc Việt), Nhâm Diên ở Cửu Chân (Thanh, Nghệ Tĩnh) ñều ráo riết bắt dân phải sống theo quy củ của Hán tộc. Họ Trưng, họ Thi là dòng Lạc tướng mà không theo luật Hán thì dân làm sao chịu theo. Hậu Hán Thư chép: Thái thú Giao Chỉ là Tô Định lấy phép luật ràng buộc, Trắc oán giận cho nên làm phản. Theo sử ta chép là Tô Định ñánh Chu Diên và giết ñược Thi Sách trước khi Trưng Trắc phất cờ khởi nghĩa. Sử Tầu thì chép Thi Sách vẫn còn sống khi Trưng vương khởi nghĩa. Theo sách Thủy Kinh Chu của tác giả Lịch Đạo Nguyên thì Thi Sách vẫn còn sống ñến ngày Trưng Trắc ñánh thắng Tô Định. Lúc lâm trận Trưng Trắc mặc áo giáp rực rỡ, theo Đại Việt Sử Ký thì Trưng nữ vương cho là mặc tang phục tiều tụy làm mất nhuệ khí, phải ăn mặc hùng dũng ñể phấn khích lòng quân, dân và ñể quân ñịch kinh hoàng Cũng có thể là lúc ñó bà không có tang. Trưng Vương ñã phá tan tòa Đô úy Mê Linh, các Lạc tướng khắp nơi ñều kéo quân về hội tụ và cùng kéo quân ñánh chiếm Liên Lâu. Chính sử ta chép Tô Định chạy trốn về Nam Hải. Hậu Hán Thư chép Thứ Sử Giao Chỉ và các Thái Thú may mà giữ ñược mình. Sách Đông Quan Hán Ký chép: Ở Giao Chỉ về Tô Định bị vua Hán bắt bỏ ngục. Sau khi ñuổi ñược Tô Định về phương Bắc , quân dân khắp nơi ñều một lòng hưởng ứng. Nàng Thánh Thiên ở Ngọc Lâm (Lạng Giang Hà

Bắc) mang quân ñánh chiếm Bắc Đới (Bắc Giang) rồi mang quân về hội tụ với chị em Trưng Vương. Hai chị em Nguyệt Thái, Nguyệt Độ ở Mi Thử (Bình Giang , Hải Hưng ) ñánh quận An Định( Hải Dương) Miền tây nàng Thiều Hoa ở ñộng Lăng Xương Vĩnh Phú , Nữ tướng Lê Chân ở trang An Biên (Hải Phòng phố Lê Chân bây giờ) ñều mang quân về hội tụ. Nàng Tía ở Vĩnh Ninh (Thanh Trì Hà Nội) mang về một ñoàn chiến thuyền. Tướng Nguyễn Tam Chính ở Mai Đống, tướng Lã văn Ất phá tan thành Câu Lâu rồi mang quân về hội tụ. Cửu Chân (Thanh Nghệ Tĩnh) có tướng Đô Dương Chu Bá cùng các tướng súy Nhật Nam (Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên) ñều mang quân về Phía bắc, dân Việt ở Hợp Phố (Quảng Đông bên Tầu ngày nay) cũng nổi lên ñánh ñuổi quân Hán và mang quân về quy tụ. Điều này cho thấy tuy sau 151 năm (111 TCN-40) thuộc Hán dân Quảng Đông vẫn chưa xóa bỏ ñược gốc Việt của họ. Sách Hậu Hán Thư cũng như chính sử của nước ta ñều chép Hai Bà Trưng ñã thu phục ñược 65 thành. Với những tài liệu như trên, ta thấy bà Trưng làm chủ ñược 4 quận: Hợp Phố (Quảng Đông), Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam tức là cho tới Quảng Nam Việt Nam ngày nay. Trưng Vương xây thành Mê Linh, dấu vết hãy còn tại làng Hạ Lôi tỉnh Vĩnh Phú. Ba năm trị vì nước Nam, Hán Quang Vũ sai Mã Viện sang xâm chiếm trở lại. Đại chiến xẩy ra ở Lãng Bạc (vùng ñất trũng nằm phía bắc sông Cầu), từ Đông Triều ñến Yên Phong (Hà Bắc). Mã Viện ñem 12,000 quân ñóng ở vùng ñất cao của Lãng Bạc lầy lội. Sử Tầu chép lời của Mã Viện: ''Lúc ta ñang ở giữa miền Lãng Bạc và Tây Lý, quân ñịch chưa diệt ñược thì nước lụt, trên thì mây mù khí ñộc bốc lên ngùn ngụt, ngẩng lên trông thấy chim diều hâu ñang sà rơi xuống nước .....'' Giữa lúc ấy Trưng Vương ñem quân ñến chặn ñánh. Mã Viện chép: quân của Viện chém vài ngàn ñầu, bắt hàng hơn vạn người. Sau trận ñánh lớn ở Lãng Bạc, Trưng Vương lui quân về giữ Cấm Khê (vùng ñất Trung Nam Bắc sông Cầu, từ Đông Triều ñến Yên Phong) Hà Bắc. Mã Viện lại kéo quân tới, một trận huyết chiến xẩy ra, máu nhuộm ñỏ cả sông Hồng. Hơn 2 vạn người Việt bị chết ở trận này. Dân Giao Chỉ, Cửu Chân lúc ñó gồm có già trẻ lớn bé 90 ngàn người, riêng 2 trận ñánh Mã Viện ñã bắt hoặc giết hại hơn 40 ngàn người tức gần nửa dân số. Vậy mà sử Tầu chép Mã Viện cho quân lính cởi truồng ra ñánh. Quân nữ binh của Hai bà mắc cở bỏ chạy! Theo binh pháp thì khi ra trận tướng cũng như quân sĩ ñều phải nai nịt gọn gàng mặc áo giáp ñể chống giáo mác, tên, ñạn. Hai bà Trương cũng không qua khỏi quy luật ấy, Hai bà ñã mặc áo giáp ñồng chói lọi. Các tướng và quân sĩ chắc cũng theo quy luật ñó. Nếu có chú chệt nào hớ hênh không quần áo thì chỉ làm mồi ngon cho quân sĩ ta nam cũng như nữ, chứ họ chẳng bỏ chạy như truyền thuyết ngây thơ rất rẻ tiền ở trên. Về cái chết của Hai Bà cũng như của Thi Sách không rõ ràng: Thống Chí và Hậu Hán Thư chép Hai Bà bị chém. Nam Việt Chí và Giao Châu Ngoại Vực Ký chép Hai Bà bị bắt. Theo truyền thuyết dân gian kể rằng Hai Bà tự vẫn ở Hát Giang. Bấy giờ là mùa hè năm 43 sau công nguyên. Tìm hiểu thêm về tên chồng bà Trưng Trắc. Theo tài liệu của Thủy Kinh Chú viết vào thế kỷ thứ VI tác giả Lịch Đạo Nguyên (hay Lệ Đạo Nguyên, theo phiên âm của giáo sư Đào Duy Anh) viết về Hai Bà như sau: '' Chu Diên lạc tướng tử, danh Thi, sách Mê Linh lạc tướng nữ tử, danh Trưng Trắc vi thê. Trắc vi nhân hữu ñảm dũng, tương Thi khởi tặc; Mã Viện tương binh thảo, Trắc, Thi tẩu nhập Cấm Khê''. Nghĩa là: ''Con trai của lạc tướng Chu Diên , tên Thi, ''hỏi ''(sách ) con gái lạc tướng Mê Linh , tên là Trưng Trắc làm vợ. Trắc là người can ñảm cùng Thi nổi dậy làm giặc; Mã Viện ñem quân ñánh, Trắc , Thi chạy vào Cấm Khê''. Ngành sử Việt Nam chỉ bắt ñầu vào ñầu thế kỷ 13 nên những nhà soạn sử ñều sử dụng tài liệu của Tầu. Sự sai lầm ở ñây bắt ñầu từ lời chú thích của Thái Tử Hiền (ñời nhà Đường thế kỷ thứ 8). Dựa vào Thủy Kinh Chú ñể chú thích Hậu Hán Thư ông ñã viết như sau: ''Trưng Trắc giả, Mê Linh lạc tướng chi nữ, giá

vi Chu Diên nhân Thi Sách thê, thậm hùng dũng''. Nghĩa là: ''Trưng Trắc là con gái lạc tướng huyện Mê Linh ñược gả làm vợ một người huyện Chu Diên là Thi Sách , bà rất hùng dũng''. Trong chữ Hán không có dấu chấm, dấu phẩy; cũng không có chữ hoa ñể chỉ tên người vì vậy thay vì viết tên chồng bà Trưng là '' Thi'' Thái Tử Hiền ñã hiểu và viết là ''Thi Sách''. Về sau các tác giả Việt Nam từ Việt Điện U Linh ñến Việt Sử Lược, Lĩnh Nam Chích Quái rồi ñến các bộ sử như Đại Việt Sử Ký Toàn Thư và Việt Sử Thông Giám Cương Mục ñều cho rằng tên chồng bà Trưng là Thi Sách. Tất cả là do lời chú thích sai lầm của Thái Tử Hiền ñời Đường. Người phát hiện sự sai lầm về tên chồng bà Trưng là học giả Hụê Đống vào thế kỷ 18 ñời nhà Thanh. Khi so sánh lời chú thích của Thái Tử Hiền trong Hậu Hán Thư và nguyên văn trong Thủy Kinh Chú ông viết: ''Cứu Triệu Nhất Thanh viết: Sách thê do ngôn thú thê. Phạm sử tác: Giá vi Chu Diên Thi Sách thê. Mậu hỉ! Án Thủy Kinh Chú ngôn tương Thi, ngôn Trắc , Thi: minh chỉ danh Thi''. Nghĩa là: Xét Từ ñiển Triệu Nhất Thanh nói: Sách thê có nghĩa là cưới vợ. Sử gia họ Phạm chép: Gả làm vợ người Chu Diên là Thi Sách là sai. Xem Thủy Kinh Chú thấy nói: tương Thi (cùng với Thi), rồi lại nói Trắc, Thi (Trắc và Thi) như vậy rõ ràng tên ông ta là Thi. Trong Thủy Kinh Chú Lệ Đạo Nguyên viết: ''Chu Diên lạc tướng tử danh Thi sách Mê Linh lạc tướng nữ tử danh Trưng Trắc vi thê'' Nghĩa là: ''Con trai lạc tướng Chu Diên tên là Thi hỏi con gái lạc tướng Mê Linh tên là Trưng Trắc làm vợ'' Nếu ''Thi Sách'' là tên thì câu này không có ñộng từ trở nên không chuẩn. Sau ñó Lệ Đạo Nguyên viết: ''Trắc vi nhân hữu ñảm dũng, tương Thi khởi tặc; Mã Viện tương binh thảo; Trắc, Thi tẩu nhập Cấm Khê'' Nghĩa là: ''Trắc là người can ñảm, hùng dũng, cùng Thi nổi dậy làm giặc; Mã Viện ñem quân sang ñánh, Trắc, Thi chạy vào Cấm Khê'' Như vậy thì ''Thi '' phải là tên vì nếu ''Thi '' là họ thì phải viết là: Trưng là người can ñảm, cùng Thi nổi dậy ...... Trưng, Thi chạy vào Cấm Khê. Tác giả ñã dùng Trắc và Thi thì Thi chỉ có thể là tên. Và cũng theo ñó ta thấy ông Thi ñã giao tranh với Mã Viện ở trận Lãng Bạc chứ không phải ñã bị Tô Định giết từ trước. Bà Trưng nổi lên ''làm giặc'' là vì chống sự ñồng hoá của nhà Hán, chống sự cai trị khắc nghiêt— chứ không phải vì thù chồng như sử ta thường chép. Bà Trưng khởi nghĩa ñể ñòi lại ñộc lập, tự do cho nước ta, bà ñã thành công lập nên nghiệp vua; chẳng những trong lịch sử Việt Nam mà trong lịch sử thế giới ñã mấy phụ nữ sánh kịp. Nhưng tại sao các sử gia Việt Nam lại ñương nhiên khai tử ông Thi Sách trong khi ông còn sống? Theo cuốn The Birth of The Việt Nam tác giả Keith Weller Taylor cho là vì các cụ nhà ta trọng nam khinh nữ không thể chấp nhận truyện '' ngược ñời'' một người phụ nữ lãnh ñạo cuộc khởi nghĩa và trở thành vua trong khi ông chồng còn sống ''sờ sờ, khó coi '' nên các cụ ñã viết là Tô Định ñã giết chồng bà ñể cho phù hợp với ñạo ñức Khổng, Mạnh sau này. Trong khi sử Tầu chép rõ ràng là ông Thi còn sống và cùng bà chạy vào Cấm Khê. Từ ngày nước Nam Việt của nhà Triệu bị sát nhập vào nước Hán năm 111 TCN cho ñến khi bà Trưng khởi nghĩa năm 40 sau công nguyen là 151 năm nhưng nhà Hán chưa ñồng hóa ñược dân Bách Việt. Chứng cớ là các quận huyện từ Thanh , Nghệ, Tĩnh cho ñến quận Hợp Phố (thuộc tỉnh Quảng Đông bên Tàu ngày nay) ñều kéo quân về hội tụ với quân Trưng vì họ không thấy là thuộc dân Tầu mà chỉ là dân bị trị nên ñã tự ñộng tách ra trở về với dân Bách Việt. Và tuy ñã 151 năm bị ñô hộ Mã Viện ñã phúc trình với vua Hán là luật lệ dân Việt có 10 ñiều khác với luật Hán. Ta phải hiểu ''10 ñiều '' ở ñây có ý nói ''hoàn toàn '' khác với luật Hán và như vậy truyện bà Trưng lãnh ñạo nước ta thời ñó thời mà luật nước ta chưa theo luật Khổng, Mạnh không phải là ñiều sai trái. Nhà Nho của nước ta ñã nhào nặn lịch sử ñể lồng Vua Bà ñáng kính của chúng ta vào cái khuôn của phụ nữ gương mẫu nước Tầu vậy. Đặng Thị Thúy

Phượng Tím Phượng tím bay bay phủ kín ñường Bình minh nắng hé ñọng hơi sương Hàng cây tha thướt in ñôi bóng Vạt cỏ bâng khuâng ñón ñoá hường Nghĩa bạn hai miền chừng mới ñó Tình thơ một thuở một còn vương Thuyền xuôi con nước chia ñôi ngả Trôi giạt giữa dòng lạc bốn phương Nắng Cali Đất Lành Về ñây nghe ấm nhân tình Nghe ñôi tim bạn tim mình nhịp chung Những vòng tay, những khoác lưng Những âu yếm giữ, những dùng dằng chia Về ñây nắng cũng theo về Tiếng ai gọi với bên lề ñợi nhau Ngập ngừng không ngập ngừng lâu Nghìn câu tương ái là câu ñón mời Về ñây người bốn phương trời Ngồi nghe người ñọc thơ người tâm giao Một thời binh lửa lao ñao Một thời trôi dạt quê nào quê hương? Về ñây như nước về nguồn Như chim về tổ, như buồn về vui Hôm qua chợt thấy tim người Mở trăm ngăn chứa ñựng lời bình yên Hồn về vỗ cánh bay lên Làm chim xứ lạnh ñậu trên ñất lành Trang Châu

Tennis và Tôi Môn thể thao Tennis, muốn chơi cho giỏi cần nhiều thời gian và phải tập luyện thật công phu từ lúc còn nhỏ mới có hy vọng thành công ñược. Ngoài ra cũng phải có khiếu Trời cho, nếu không thì dù có chơi suốt ñời, cũng chỉ ñạt ở mức trung bình hay chơi ñể cho khoẻ như tập thể dục mà thôi. Riêng tôi, trên 30 tuổi mới có ñiều kiện ñể gia nhập môn chơi quí phái này. Nhờ lúc còn trẻ ñã chơi bóng bàn xuất sắc nên khi chuyển qua môn tennis tôi có nhiều lợi ñiểm như chân tay lẹ làng và có phản ứng rất nhanh. Một yếu tố khá quan trọng nữa là di truyền, gần như cả dòng họ nhà tôi ai cũng biết chơi tennis từ thuở còn mồ ma Tây thuộc ñịa. Tôi bắt ñầu tập nghề tennis từ khi mới giải ngũ và ñúng lúc ñược thuyên chuyển về dạy tại trường nữ Trung học Lê văn Duyệt Gia ñịnh. Vì có chút khiếu nên tôi tập mau tiến bộ và tự học chứ không qua một lớp huấn luyện nào cả. Hồi ñó tôi phụ trách lớp 9 ở trường LVD và ñược dạy buổi sáng nên khi hết giờ là tôi chạy ngay ra sân ñể tập, sau ñó mới về nhà ăn cơm trưa. Đầu tiên tôi tập ñánh banh vào tường, dần dần khá hơn, tôi rủ mấy em nhỏ nhặt banh vào sân chơi chung và thường tặng các em một chút quà nho nhỏ như hộp banh, áo thung hay ăn quà...Đến khi ñủ lông cánh tôi bắt ñầu chơi với người lớn vừa double vừa single. Tôi có ưu ñiểm là ñánh tay trái, nhờ vậy cú tạt của tôi luôn nhằm vào back hand, chỗ yếu của ñối thủ. Còn back hand của tôi lại khá nhờ ñược ñánh nhiều với dân tay mặt. Thường thường những môn thể thao, nếu sử dụng tay trái thường dễ chơi hay, không biết tại sao. Tính tôi rất kiên nhẫn và có chất ñam mê nên thời gian tập luyện chỉ 2 năm mà bằng người khác 5 năm,ñó là sự thật, tôi không có ý khoe. Sau khi tay nghề khá vững vàng, tôi bắt ñầu gia nhập nhóm ñánh ñộ, nghĩa là ñánh cá ăn tiền ở khắp các sân Sàigòn-Chợ lớn như sân Hành chánh Tài chánh, sân Bà huyện Thanh Quan,sân Phan ñình Phùng...v...v...Cạnh nhà tôi có cụ 60 tuổi, rủ tôi vào hội Quân vận, lúc ñó do Đại tá LQĐ làm Cục trưởng. Sau một thời gian, ñánh khá rồi, tôi ñược giới thiệu gia nhập hội quần vợt bộ Tổng Tham Mưu và từ ñây tôi bắt ñầu chơi tennis với toàn các Tướng,Tá. Một ñiều khá lý thú, cấp bậc của tôi lúc ñó là Trung uý biệt phái, nhưng tôi chỉ khai là giáo sư lúc ghi tên và giấu biến cái gốc nhà binh nhỏ xíu của mình. Khi ra sân chơi,mọi người ñều gọi là ông giáo sư, tôi rất hãnh diện và ñược mọi người nể trọng. Thường thường các Tướng thích chọn tôi làm partner vì chơi ñều, chạy giỏi, bao sân cho các Tướng. Có lần trong một trận ñánh ñôi tôi ñứng với Tướng M, ñã ñánh rớt kính của Tướng T,ñứng lưới bên ñối diện. Mấy ñại tá nói nhỏ,sao gs liều thế,né ông ấy một chút chứ. Tôi cười,ối dào,thể thao bất phân cấp bậc,vả lại tôi là dân sự ñâu có là nhà banh mà sợ ! Đánh tennis cần có sức khoẻ nhưng cũng cần cả óc thông minh nữa. Các tay vợt nhà nghề,khi tập luyện ñến một mức nào ñó,kỹ thuật ñều tương tự như nhau,lúc ñó cái ñầu tức là trí thông minh sẽ quyết ñịnh sự hơn thua. Bởi vậy có người nói, tennis là môn thể thao toàn hảo, ñòi hỏi sự quân bình về cả thể chất lẫn cái ñầu cũng không phải là quá ñáng. Những kỷ niệm khó quên... Trận ñánh Lê Dương tại sân Hành Chánh Tài chánh, Sài gòn:

Tôi không nhớ rõ là năm nào nhưng lúc ñó tôi chưa tới 50 tuổi. Có một chàng khoảng 25, ñấu thủ giỏi ở sân sẹc ( sân Tao ñàn) ra ñiều kiện ñánh ñộ như sau: anh chấp ñánh volley với mọi người từ 50 trở lên. Kiểu chơi này rất khó vì anh phải bắt volley mỗi quả nghĩa là không ñược ñể banh chạm ñất. Tôi tuy chưa ñủ 50 nhưng anh cũng chấp luôn chắc thấy tôi vô danh tiểu tốt không ñáng ngại. Các ñấu thủ khác thấy tôi tuy tay nghề chưa khá nhưng có cú quạt tay trái khá lợi hại có thể tin tưởng ñược nên hùn tiền mướn tôi ñánh Lê dương nghĩa là hễ Thắng thì tôi ñược tiền thưởng mà Thua thì cũng không mất gì. Trận cá ñộ khá lớn vì 2 bên ñều có người theo, họ không cho tôi hùn vì sợ tôi thung (run tay). Trận ñánh thật hồi hộp, căng thẳng. Khi ñối phương giao banh, tôi phải làm sao ñánh trái banh cho chạm ñất mới thắng ñược,nếu ñể ñối thủ bắt ñược trái banh thì gần như 90% là thua vì chạy không kịp. Trận ñấu dai dẳng, cuối cùng tôi thắng anh 6/4. Trái banh chót vừa chạm ñất, mọi người ñều hoan hô và khiêng tôi trên vai ñi vòng vòng ñể ca khúc chiến thắng. Giây phúc thật cảm ñộng và từ ñó mọi người ñều nhìn tôi bằng con mắt hơi nể nang... Trận ñánh ñôi tại Chợ Lớn: Hôm ñó là ngày thứ Bảy, một nhóm anh em ở Sài gòn ñược hội quần vợt Chợ lớn mời xuống ñánh ñộ, tôi ñược ñi ké ñể phòng hờ dù ñánh chưa giỏi. Sau vài trận mở màn,ñến trận ñánh ñôi thật quan trọng vì cá ñộ lớn. Bên Sài gòn, ñặc biệt 2 ñấu thủ, một người chơi tay trái và người kia tay mặt. Trận ñánh khá hấp dẫn nhưng phe Sài gòn thua,không phải vì kém tài mà vì thế ñứng không ñược thuận lợi. Mọi người ñề nghị tôi vào thay anh ñánh tay mặt ñể phục thù. Trận này bên kia 2 tay mặt và bên này 2 tay trái và chúng tôi ñã thắng một cách vẻ vang vì tay mặt thường kỵ tay trái.! Mọi người ñều khen ngợi là tôi chơi xuất sắc nhưng sự thực là tại tôi có lợi thế. Tất cả các cú quạt tay trái của tôi ñều chĩa vào ñúng back hand của ñối thủ ñứng base line phía bên kia nên bạn vàng ñứng lưới của tôi có dịp dứt ñiểm dễ dàng. Trận ñánh giao hữu tại dinh Độc lập: Năm ñó không hiểu nhân dịp lễ gì mà dinh Độc lập mời một số hội ñoàn ñến dự tiệc và tổ chức ñánh tennis giao hữu với hội quần vợt trong Tổng thống phủ. Hội Tổng tham mưu ñặc biệt ñược mời và ngoài các Tướng Tá hội viên còn có Thầy giáo Đường cũng ñược mời vì lúc này tay nghề của Thầy cũng có hạng rồi. Bàn tiệc ñược bày kín trong vườn cây với ñèn ñuốc sáng trưng ngay bên cạnh sân tennis ñể mọi người vừa thưởng thức các món ăn vừa ñược coi 2 hội tennis tranh tài. Bữa ñó, trong một trận ñánh ñôi, họ sắp xếp tôi ñứng với một Tướng, còn bên kia là TT ñứng với một ñấu thủ trẻ, ñể bao sân cho TT. Chỉ là trận giao hữu,có tính cách biểu diễn cho vui,không dính dáng gì ñến tiền bạc, nên chúng tôi ñã thua trong danh dự. Trong khi nhập tiệc thì có màn chụp hình lưu niệm với TT, mọi người tranh nhau ñứng chụp với TT, riêng tôi,bản chất vốn nhát nên lờ ñi cho an toàn trên xa lộ. Trận ñấu với nữ Vô ñịch quần vợt Việt Nam: Tôi có anh bạn thân tên VDT, là hội viên trong Hội tennis ñường Bà Huyện Thanh Quan. Hôm ñó hai anh em ñang chơi thì gặp cô Thìn, nữ vô ñịch tennis VN cũng vừa ghé ñến. Anh bạn có máu tếu, thách cô ñấu với tôi, nếu thắng, cô sẽ ñược tặng một bộ ñồ tennis mới toanh và vô ñiều kiện. Cô Thìn năm ñó chừng 20, khá xinh, vóc dáng vừa phải, khoẻ mạnh, nhìn tôi ñể ñánh giá sơ sơ ñối thủ, rồi vui vẻ chấp nhận ngay. Trận ñấu này,nếu thua cô sẽ không mất gì, có chăng chỉ hơi

mắc cở vì ñã thua một ông già vô danh, nhưng trong bụng, sau khi ngắm nghía nhan sắc của tôi thì cô ñã chắc ăn như bắp rồi. Than ôi trận ñấu này tuy hơi vất vả nhưng cuối cùng người ñẹp ñã thua tôi vì những lý do sau ñây: 1/ Tôi chơi tay trái và ñiều này làm cô hết sức bất ngờ nên bị thất thế ngay từ lúc bắt ñầu. Như ñã nói ở trên,ñấu thủ tay phải ít khi gặp ñt tay trái nên khó thay ñổi cách ñánh.Trong khi ñt tay trái thường gặp ñt tay phải nên ñã có nhiều kinh nghiệm.2/ Tôi chỉ ñánh 1 sét thôi vì chơi single mệt lắm,riêng cô vì còn trẻ nên không ăn thua gì. Nếu tôi chơi thêm sét thứ 2 thì ông già chỉ có nước bò ra sân và ñầu hàng. Thật ra phải chơi cỡ 3 sét mới phân thắng bại ñược. Hôm ñó, lẽ ra chỉ nên quần cho nữ vô ñịch tả tơi hoa lá ñể nàng dẹp bớt tự ái, sau ñó tôi phải kín ñáo nhường cho nàng thắng mới là ñúng phép lịch sự Tây phương. Nàng sẽ tươi tắn nhận phần thưởng, sẽ cám ơn tôi bằng...mắt vì ñã ñánh nương tay nhưng cũng rủa thầm trong bụng là anh già mắc...gió ñã làm người ñẹp gần hết hơi. Phần tôi dĩ nhiên không mất gì cả, chỉ có bạn vàng lỗ bộ quần áo nhưng có nhằm nhò gì với ông Trưởng ty Thuế quận Năm. Nhưng tiếc thay,chuyện lịch sự ñó ñã không xẩy ra và cũng thật ñáng buồn ! Chẳng qua lúc ñó, tôi tuy gần 50 nhưng Tham Sân Si còn nặng nên ñã làm người ñẹp phải... bẽ bàng. Trận ñấu biểu diễn với nữ Vô ñịch bóng bàn Việt Nam: Năm 1957, Tổng hội Sinh viên tổ chức giải vô ñịch Bóng bàn cho sinh viên các phân khoa thuộc Viện ñại học Sàigòn và hồi ñó tôi ñang học năm thứ nhất trường CĐSP. Tôi ñã ghi danh tham dự giải ñơn cùng với anh bạn BĐL,sinh viên Quốc gia Hành chánh, riêng giải ñôi,chúng tôi ñứng chung với nhau. Qua nhiều vòng loại vất vả, bọn tôi ñã vào chung kết trong giải ñôi và các trận ñấu Final, hình như ñược tổ chức tại Viện Đại học Sài gòn. Hôm ñó, hai anh em ñều mặc ñồng phục áo vàng quần dài, rất ñẹp mắt và tự tin. Một trong hai ñấu thủ phía bên kia, tôi còn nhớ là Hà xuân Du,hiện là Bác sỹ ở San Jose. Chúng tôi ñã bị thua, một phần vì kém tài, phần nữa bị thất thế vì nghịch tay, tôi chơi tay trái còn anh bạn,tay mặt,nên rất khó xoay trở. Sau ñó là trận ñánh biểu diễn giữa tôi và cô Kim Ngôn, ñương kim nữ vô ñịch Bóng bàn VN. Các trận biểu diễn thường ñược chơi trong 2 sét, mục ñích cho vui, cho ñẹp ñể các quan khách thưởng thức trước khi chia tay. Tôi không hiểu tại sao Bố cô lại chọn tôi ñể ñánh biểu diễn với con gái ông, sau này tôi mới ngộ ra là tôi thuận tay trái và cô Kim Ngôn cũng tay trái nên trận biểu diễn sẽ thuận lợi và hấp dẫn hơn. Cô KN dĩ nhiên tay nghề phải giỏi rồi, vô ñịch mà, còn tôi, tuy không tệ nhưng ñấu với phụ nữ lại hơi bị... phân tâm. Đánh tennis thì hai ñấu thủ cách nhau khá xa, lúc tranh ñấu khó nhìn rõ mặt nhau ñược. Còn bóng bàn thì lúc nào cũng chỉ cách ñộ 3,4 thước nên dung nhan của nhau hiện ra rõ mồn một. Tình hình sức khoẻ của người ñẹp lên xuống ra sao tôi ñều nắm vững hết. Nhưng chính ñiều này lại làm tôi hết sức bối rối. Đánh khó, thấy nàng vất vả, chạy lên chạy xuống thì lại tội nghiệp, thương hoa tiếc ngọc. Đánh dễ thì bị nàng áp ñảo, chịu không thấu. Cuối cùng hình như tôi thua luôn cả 2 trận cho tiện việc sổ sách. Tranh giải Vô ñịch Lão tướng tại sân Santa Ana-Mỹ quốc: Từ khi vượt biên qua Mỹ, tôi bắt ñầu chơi tennis trở lại và rất ñam mê cái món mắc...gió này nên ñã lơ là trong việc ñi kiếm tiền .Hậu quả là cho ñến bi giờ tôi vưỡn là vô sản chân chính: không nhà, không xe (tên con gái) và... không tiền (chỉ có SSI) Tôi chuyên trị ñánh ñộ, ñầu tiên chơi ở sân trường Golden West, sau ñó chuyển về Mile

Square Park,rồi sân ñường Mc Fadden và cuối cùng giải nghệ ở sân Irvine. Năm 1985,quận Cam tổ chức các giải vô ñịch tennis ñủ loại cho các ñấu thủ VN : mở rộng, thiếu niên Nam Nữ và Lão Tướng từ 50 tuổi trở lên.Tôi ñã tham dự giải Lão Tướng và khi vào ñến chung kết thì chạm chán Tướng Râu Kẽm. Thật ra Tướng ñánh cũng khá ñều, ñủ cú hết, kể cả vào lưới lẫn ra ngoài...nhưng hồi ñó ñang sung sức nên tôi làm chủ tình hình từ ñầu ñến chót. Trận ñầu tiên tôi thắng dễ dàng và trận thứ hai tôi ñang dẫn 5/1. Trong lúc ñổi sân, ñệ tử của Tướng nói nhỏ với tôi: ñằng nào cậu cũng thắng rồi, nương tay một chút cho Tướng ñỡ vất vả. Tôi cười nói: tennis nó lạ lắm, có khi 5/0 còn bị nó quật ngược lại ñó, vả lại tôi ñang cần tiền, giải này 300 ñô, ñủ một thùng quà cho vợ nên phải ñánh chắc ăn, sorry nhé. Hôm ñó Tướng hơi bị quê nên khi bắt tay, Tướng phán một câu lãng nhách : chắc cậu ăn gian tuổi phải không? Thật cảm ñộng và sung sướng khi nhận giải thưởng từ tay Thị trưởng Westminster, trong ñó ngoài cái cúp vàng sáng chói còn có 300 ñô la, thơm như múi mít, ñủ một thùng quà ñể gửi về VN cho người ñẹp và các con yêu quí. Nghệ sỹ Lữ Liên, theo dõi trận ñấu từ ñầu và cũng là một ñấu thủ tennis, nói nhỏ với tôi: Cậu về trưng bày cái cúp này vào chỗ thật trang trọng ñể kỷ niệm và nhớ mãi ngày hôm nay nhé! Thị trưởng Westminster trao giải thưởng VĐLT Năm 1986, cũng giải Lão Tướng, vào chung kết tôi gặp Bác sỹ họ V, tôi lại vô ñịch nhưng giải thưởng kỳ này tụt xuống còn 150 ñô, chắc tại... kinh tế suy thoái! Đến năm sau nữa, cũng có tranh giải nhưng chắc... hết tiền, họ quên mất giải Lão Tướng làm tôi dài cổ ra ñợi... Đến ñây xin tạm ngưng chuyện dài tennis. Còn những kỷ niệm vui buồn trên sân Irvine thì xin khất quí bạn vào một ngày ñẹp trời khác nhé! Hồi ký Nguyễn ngọc Đường

Ngày Mai Hồn Trổ Đá Ngày mai chẳng biết em còn nhớ Chắc nhớ - mà không - có nhớ ñâu ! Nếu nhớ thì sao ñường ngược lối Em còn qua ñó ñể xa nhau ? Món quà năm ngoái còn âm ỉ Trong cõi hồn tôi ngọn nến hồng Em thắp vội vàng hương tỏa ngát Ngọt ñời ngọt cả những chờ mong Hương tình còn quyện gần ñâu ñó Nhưng bặt tin rồi xa khuất xa Sinh nhật ngày mai hồn trổ ñá Không bù năm cũ nở bừng hoa Em về phương ñó nắng nồng sôi Tôi hóa mây xanh chắn giữa trời Để nắng không làm hoen má thắm Cho dù hoen sậm mảnh thơ tôi .... Nhược Thu Mai Này Tâm Cạn Anh ạ thật tình em vẫn nhớ Nhớ nhiều mà lại nhớ ñâu ñâu Nhớ ñường bẻ lái xe lầm lối Nhớ giấc mơ xưa ñã lạc nhau Tháng trước ñây thôi em lại ỷ Lòng em trí nhớ mãi tươi hồng Hờn ai không ñến sầu trăm ý Mà ñể em ngồi với ñợi mong Hoa tuyết còn buồn rơi chốn ñó Qua rồi Lễ Tết thấy mù xa Mai sau hồn lạnh trơ như ñá Khảo cổ vui mừng bắt gặp hoa Khoé mắt lưng tròng lệ sục sôi Đêm ñen vẫn ngước ngóng phương trời Vẫn câu khấn nguyện cho người cũ Sống trọn cuộc ñời chớ mọi tôi Kahát

NỐT RUỒI DUYÊN Trần Văn Lương Kim ñồng hồ ñeo tay chỉ ñúng 1 giờ 10. Thế là lớp học ñã bắt ñầu ñược 10 phút. Lại trễ nữa! Nhìn về phía cánh cửa ñang mở rộng của giảng ñường Hội Hữu của trường Văn Khoa, tôi tần ngần không biết có nên vào lớp hay không. Chẳng lẽ “cúp cua” thêm một bữa? Tôi ñã trốn lớp mấy ngày rồi vì cái tội la cà các quán cà phê nên tới trường trễ. Tôi ngần ngại không muốn ngất ngưởng ñi vào lớp một mình, một phần vì thấy kỳ kỳ và một phần sợ bị thầy nhớ mặt và ghi tội, một ñiều hơi phiền toái nếu phải thi vấn ñáp vào ngày cuối khóa. Tuy nhiên nếu bỏ học nữa thì cái lương tâm bèo nhèo của tôi sẽ bị cái hàm răng giả của nó cắn... nhột không chịu ñược. Hơn nữa, nghỉ nhiều thế thì không biết bài vở sẽ ra làm sao. Các Đại Học miền Nam hồi ñó rất thiếu giáo sư và thường thường một số thầy phải “chạy” trường. Các ñại học cố gắng sắp xếp thời khóa biểu làm sao ñể các thầy chỉ tới trường vài lần trong mỗi lục cá nguyệt. Mỗi lần như thế, các thầy ñều ở lại nhiều tuần liên tiếp, dạy dồn dập mỗi ngày nhiều giờ cho hết chương trình. Vì thế, chỉ cần cúp cua một ngày là sinh viên sẽ lội bì bõm cho ñến cuối khóa. Do ñó, tôi bèn nghiến chặt răng, ñầu cúi thấp, nhẹ nhàng bước vào lớp và ngồi vào hàng ghế trống cuối cùng. Tôi nhìn lên bục, thầy ñang hăng hái giảng bài và hình như không chú ý ñến tên sinh viên ñi trễ. Tôi thở phào nhẹ nhõm, và bắt ñầu láo liên cặp mắt quan sát các hàng ghế chung quanh. Hầu hết mọi người ñều chăm chú nghe giảng bài và tôi chỉ thấy ñược phía sau hay cùng lắm là một bên khuôn mặt của mỗi người. Tôi bỗng như chạm vào ñường dây ñiện cao thế khi ánh mắt quét tới hàng ghế bên cạnh. Người con gái, mặt mày nghiêm trang lạnh lùng như một bức tượng bằng thạch cao, mắt nhìn thẳng về phía bục giảng bài, chăm chú theo dõi lời thầy. Tôi quả là không nói ngoa khi bảo rằng khuôn mặt của cô gái giống như bức tượng. Tôi chỉ thấy ñược phần nghiêng của khuôn mặt vì thủy chung nàng không hề quay về phía tôi, dù chỉ là trong một vài giây ngắn ngủi. Nét mặt nhìn nghiêng thật là thanh tú với sống mũi cao và thẳng nằm ngay dưới một khuôn mắt mang nhiều nét Tây phương. Làn môi không dày không mỏng ñược khép một cách hờ hững, và khóe miệng về phía tôi hơi nhếch lên một tí. Và ñặc biệt nhất, ngay trên khóe miệng ñó, có một cái nốt ruồi to gần bằng nửa hạt ñậu ñen. Vì không nhìn thẳng ñuợc khuôn mặt cô gái nên tôi không thể biết ñược là nốt ruồi ñó làm tăng hay giảm sắc ñẹp của “bức tượng”. Mặc dù thế, nhìn nghiêng, cái nốt ruồi cộng thêm cái khoé mép hơi nhếch lên và cái sống mũi thon nhỏ có một sức quyến rũ thật là mãnh liệt. Và do ñó, thay vì nghe thầy giảng bài, ñầu óc của tôi lúc nào cũng gởi trọn về khuôn mặt bên cạnh, trong khi bên ngoài vẫn làm ra vẻ chăm chú nhìn về phía trước. Thỉnh thoảng tôi giả bộ ngọ nguậy uốn mình cho ñỡ mỏi lưng và liếc nhanh về phía trái, chỉ ñủ ñể thấy cái nốt ruồi ñậm màu trên một làn da trắng bóc, nằm chênh chếch trên bờ môi mọng ñỏ. Ôi, màu sắc sao mà hoà hợp một cách lạ kỳ. Chưa bao giờ tôi thấy ba màu ñỏ, trắng và ñen ñi với nhau một cách tuyệt diệu như thế! Tất cả lại lồng trong ánh nắng chiều xanh như màu nước chè tươi của mùa thu Đà Lạt. Trời ơi,