หลักสูตรการเรียนรู้ตำบลเพื่อการจัดการสุขภาวะชุมชน ต.พรหมนิมิต อ.ตาคลี จ.นครสวรรค์

41

3.1.5 หมูท่ ่ี 5 บ้านหนองโนน

ทุนและศักยภาพของพื้นที่ระดับหมู่บ้าน จำแนกได้ดังนี้ (1) บุคคล จำนวน 20 คน (2) กลุ่มปฏิบัติการ/
แหล่งเรยี นรู้ รวม 10 แหง่ และ (3) หน่วยงาน/องคก์ ร/แหลง่ ประโยชน์ จำนวน 4 แห่ง รายละเอยี ดดงั ตารางที่ 16

ตารางที่ 16 ทนุ และศักยภาพของพน้ื ที่ หมู่ที่ 5 บา้ นหนองโนน

หมบู่ ้าน ทนุ ทางสงั คม บทบาท ความเชีย่ วชาญ กจิ กรรมเด่น งานเด่น หรือเรอื่ งเด่น
1. นางสายทอง ดวงจิตร์
1. ระดบั บคุ คล - ผใู้ หญ่บ้านหม่ทู ่ี 5 เป็นผนู้ ำชุมชนในการพัฒนาหมูบ่ า้ นในดา้ นการปกครอง
หมู่ท่ี 5 - การประสานงานในหน่วยงานตา่ ง ๆทกุ หนว่ ยงานในการทำกจิ กรรมต่างในหมูบ่ า้ น
- การดแู ลการจัดการของประชาชนในหมู่บ้านใหม้ ีชวี ติ ความเปน็ อยู่ท่ดี ีข้นึ
บา้ นหนองโนน - ดแู ลเรอ่ื งสขุ ภาพผู้สงู อายุมีความรูเ้ กีย่ วกบั สุขภาพผู้สงู อายุการติดตอ่ ประสานกับ

2. นายณรงค์ ขมขำ ผสู้ ูงอายุ
- มีความรเู้ กย่ี วกับการจดั การแยกพนั ธ์มะมวลและมีความเชยี่ วชาญในดา้ นการขยาย
3. นายววิ ัฒน์ เขม็ งาม
พนั ธป์ ลกู มะนาวให้มีการออกนองฤดูไดโ้ ดยมีการปลูกมะนาว ในบ่อวงซีเมนตเ์ ปน็
4. นายยอดยิ่ง ดวงจติ ร์ การให้มกี ารใหผ้ ลผลติ นอกฤดูการของการขายผลในการปลกู มะนาว
- ในดา้ นการบริหารจัดการกองทนุ ตั้งแตก่ ารจัดสรรเงนิ ในการใหก้ ยู้ มื การส่งใช้เงินการ
5. นางถุงเงนิ แสงหิรญั ตดิ ตามทวงถามการใช้คืนเงินทกี่ ู้ยืม
6. นายบุญเชดิ พาทุมโสม - ดูแลเรอ่ื งสุขภาพในหมบู่ า้ นเพ่อื ให้ประชาชนมีสุขภาพท่ดี ขี ึ้น
- ดแู ลใหค้ วามรูเ้ กย่ี วกับเร่อื งการทำเกษตรแบบพอเพยี งการลงทนุ นอ้ ยเปน็ การ
7. นางดารณี นครา ประหยัดงบประมาณในการลงทุนในการทำการเกษตร
8. นางทนุ เมศ ดวงจติ ร - ดูแลใหค้ วามรู้เกยี่ วกบั การส่งเสริมอาชพี ของกลมุ่ แมบ่ ้าน
9. นายฐานุพงษ์ ธนิ อิ นันชยั - ใหค้ วามรู้ เรือ่ งบายสี พวงมาลัย และรับทำในพธิ ตี ่าง ๆ
- ผู้ช่วยผ้ใู หญ่บ้านหมู่ที่ 5 ดูแลในการพฒั นาหมูบ่ ้าน ประสานงานใหห้ นว่ ยงาน
10. ธญั ญภัทร ธินิอนนั ชัย ภาครฐั
11. นางวพิ าวรรณ งามพัด - ประสานงานกับหนว่ ยต่าง ๆ ดูแลเร่ืองสาธารณสขุ ของหมบู่ า้ น
- ผ้ชู ว่ ยผ้ใู หญบ่ ้านหมทู่ ี่ 5 ดแู ลในการพฒั นาหมูบ่ า้ น ประสานงานให้หนว่ ยงาน
12. นายเลิศพงศ์ วีระตระกลู ศรี ภาครฐั
- เปน็ อสม. ประจำหมบู่ ้าน คอยดูแลช่วยเหลือและใหค้ วามรใู้ นเรือ่ งสุขภาพและ
13. นางถุงเงิน แสงหริ ญั สาธารณสขุ ภายในหมบู่ า้ น
- เปน็ อสม. ประจำหมู่บ้าน คอยดูแลชว่ ยเหลือและใหค้ วามรใู้ นเร่อื งสขุ ภาพและ
14. นายวชิ ัย จนั ทรักษ์ สาธารณสุขภายในหมบู่ ้าน
- เปน็ อสม. ประจำหมบู่ า้ น คอยดูแลชว่ ยเหลอื และให้ความรู้ในเร่อื งสุขภาพและ
15. นางปารฉิ ัตร เจรญิ ย่งิ สาธารณสุขภายในหมู่บ้าน
- เป็น อสม. ประจำหม่บู ้าน คอยดูแลช่วยเหลอื และให้ความรใู้ นเรื่องสุขภาพและ
16. นางสาวนทิ รา คำสิงห์ สาธารณสุขภายในหมบู่ า้ น
- เป็น อสม. ประจำหมู่บ้าน คอยดูแลช่วยเหลอื และให้ความร้ใู นเรื่องสุขภาพและ
17. นางกัญญา จาระไน สาธารณสขุ ภายในหมบู่ า้ น
- เปน็ อสม. ประจำหมูบ่ ้าน คอยดแู ลชว่ ยเหลือและใหค้ วามรูใ้ นเรื่องสุขภาพและ
18. นายกติ ติ ธรรมรักษ์ สาธารณสุขภายในหม่บู า้ น
- เป็น อสม. ประจำหมบู่ า้ น คอยดแู ลชว่ ยเหลือและให้ความร้ใู นเร่ืองสขุ ภาพและ
19. นางสาวชตุ ิมา สนสินธิ์ สาธารณสขุ ภายในหมบู่ า้ น
- เปน็ อสม. ประจำหมบู่ า้ น คอยดูแลช่วยเหลอื และให้ความรใู้ นเรอื่ งสขุ ภาพและ
20. นางบุญเรอื น สนสินธ์ิ สาธารณสขุ ภายในหมบู่ า้ น
- เป็น อสม. ประจำหมู่บา้ น คอยดแู ลช่วยเหลือและให้ความรู้ในเรือ่ งสุขภาพและ
2. ระดบั กลมุ่ องคก์ รชมุ ชน สาธารณสุขภายในหมูบ่ ้าน
1. กองทนุ หมู่บ้าน
2. กลุ่มออมทรพั ยเ์ พื่อการผลติ - การให้ก้ยู มื และชว่ ยเหลือในการจดั กิจกรรมของสมาชกิ ในกลุ่ม
- ฝกึ การออมและการชว่ ยเหลอื สังคมโดยมกี ารจดั สวสั ดกิ ารก้ยู ืมเงิน

42

หมูบ่ ้าน ทนุ ทางสงั คม บทบาท ความเชี่ยวชาญ กิจกรรมเดน่ งานเดน่ หรอื เรอื่ งเดน่
3. กลุม่ ฌาปนกจิ สงเคราะห์ - มีการจัดสรรเงินสวัสดิการใหแ้ ก่ผรู้ บั ผลประโยชน์ของสมาชกิ เมอ่ื สมาชกิ ถงึ แกค่ วาม

4. กล่มุ มะนาวในวงบ่อซีเมนต์ ตาย
- มกี ารจดั การขัดแยกพันธุม์ ะนาวและมกี ารตอนเพาะปลูกขยายพนั ธ์ุ
5. กลุ่มผ้สู งู อายุ - ดูแลเร่อื งสขุ ภาพของผสู้ ูงอายุ
6. กลมุ่ ศูนยเ์ รยี นรู้เศรษฐกจิ - เป็นศนู ย์ท่ใี ห้ความรู้เกยี่ วกับดำเนินงานด้านเศรษฐกจิ พอเพยี งเปน็ แหล่งเรียนรทู้ ่มี ี

พอเพียง คนท่เี ข้าไปศึกษาหาความรนู้ ำกลบั ไปพัฒนาตนเองมากขึน้
- มีการจัดหาซ้ือวสั ดุอุปกรณ์ และมกี ารเปิดสอนให้กับผู้ทส่ี นใจ มีการจดั จำหนา่ ยท่ี
7. กลุ่มจกั สานงานไม้ไผ่
กลุ่ม
8. กลมุ่ เดก็ และเยาวชน - สภาเดก็ และเยาวชน กลุ่มเยาวชนจติ อาสา
9. กลมุ่ ดอกไม้จันทน์ - มีการจัดหาซือ้ วัสดุอุปกรณ์ และมีการเปิดสอนให้กับผทู้ สี่ นใจ มกี ารจดั จำหน่ายท่ี

10. ศูนย์ประชาบดี กลมุ่
- รบั เรอื่ งร้องเรยี นเกย่ี วกับเด็ก สตรี และคนชรา
3. ระดบั หนว่ ยงาน แหล่งประโยชน์
1. คลองชลประทาน - เป็นแหลง่ น้ำในการใชอ้ ุปโภคบริโภค ใช้ในดา้ นการเกษตรเป็นแหล่งนำ้ ในการหา
ชัยนาท-ป่าสัก อาหารของประชาชน

2. ประปาหมู่บ้าน หมทู่ ี่ 5 - มกี ารบรหิ ารจดั การและบริการนำ้ ในด้านอุปโภคบริโภค ใหก้ บั คนในชมุ ชน
3. หอกระจายขา่ ว - เป็นแหลง่ เกี่ยวกับประชาสัมพันธข์ า่ วสารให้คนในชุมชนได้รับทราบข้อมูล
4. ศาลาเอนกประสงค์ - เป็นแหลง่ ในการทำกจิ กรรมของชุมชนเปน็ สถานที่ การแจกเบีย้ ยังชีพ
- เปน็ สถานทป่ี ระชุมจองประชาชนในหมูบ่ า้ น
4. ระดบั หมบู่ ้าน (ชมุ ชน) จดั การตนเอง - เปน็ สถานทจ่ี ดั การเลอื กตัง้ ลงคะแนนเสียง
-
-

43

44

3.1.6 หมู่ที่ 6 บ้านหนองหญ้ารงั กา

ทุนและศักยภาพของพื้นที่ระดับหมู่บ้าน จำแนกได้ดังนี้ (1) บุคคล จำนวน 26 คน (2) กลุ่มปฏิบัติการ/
แหลง่ เรียนรู้ รวม 12 แหง่ และ (3) หน่วยงาน/องคก์ ร/แหล่งประโยชน์ จำนวน 11 แห่ง รายละเอียดดังตารางที่ 17

ตารางท่ี 17 ทนุ และศักยภาพของพ้ืนท่ี หมู่ท่ี 6 บา้ นหนองหญา้ รงั กา

หม่บู า้ น ทุนทางสังคม บทบาท ความเชี่ยวชาญ กิจกรรมเด่น งานเดน่ หรอื เร่อื งเด่น
1. นายกฤษ ฟองน้ำ
1. ระดบั บคุ คล 2. นายประยรู อนิ ทรท์ องดี - กำนนั ตำบลพรหมนมิ ิต,ประสานงานหน่วยราชการตา่ ง ๆ,ประธานกลุม่ กองทุนหมบู่ า้ น
หมทู่ ี่ 6 ประธานศนู ย์ อปพร., ประธานเครอื ข่ายตำบล,ประธานศูนย์ประชาบดี

บ้านหนองหญา้ - สมาชกิ อบต. มีหนา้ ที่ในการดูแลหมบู่ ้านและคอยประสานงานในด้านการพัฒนา ,
รงั กา เปน็ คณะกรรมการกองทุนหมู่บ้าน

3. นายสัน ไชยสทิ ธส์ิ ร้อย - ประธานกลุ่มผ้สู งู อายุ
4. นายประเทอื ง ทองอยู่ - สมาชิก อบต. มีหน้าทใ่ี นการดแู ลหมูบ่ ้านและคอยประสานงานในด้านการพฒั นา,

5. นายไพฑรู ย์ คำสุนทร เป็นคณะกรรมการกองทุนหมบู่ า้ น
6. นางจำนง หลำแพร - ประธาน อสม., ประธานกลมุ่ ฌาปนกจิ หมู่บ้าน, ดแู ลดา้ นสาธารณสุขของหมู่บ้าน
7. นางบัวผนั อินทฤทธ์ิ - ผชู้ ว่ ยกำนนั , คณะกรรมการกองทุนหมบู่ ้าน
8. นายมนัส ศรสี มพร - ผู้ชว่ ยกำนนั , คณะกรรมการกองทนุ หมูบ่ า้ น
10. นางสมจิต รตั นพนั ธ์ - ประธานกลุ่มธนาคารขยะรไี ซเคลิ
11. นางสมจิตต์ รตั นพันธ์ - ประธานกลุ่มออมทรพั ยแ์ มบ่ ้าน
- เปน็ อสม. ประจำหมบู่ ้าน คอยดแู ลชว่ ยเหลอื และให้ความรู้ในเร่อื งสุขภาพและ
12. นางอมั พร ภ่ขู าว
สาธารณสุขภายในหมบู่ ้าน
13. นางสาวทวี โมทิม - เปน็ อสม. ประจำหมบู่ ้าน คอยดูแลชว่ ยเหลือและใหค้ วามรู้ในเรอื่ งสขุ ภาพและ

14. นางก่งิ แกว้ สงวนทรัพย์ สาธารณสุขภายในหมู่บา้ น
- เป็น อสม. ประจำหมู่บา้ น คอยดแู ลช่วยเหลอื และให้ความร้ใู นเร่ืองสขุ ภาพและ
15. นางสมนกึ ชศู รี
สาธารณสขุ ภายในหมบู่ ้าน
16. นายประวิทย์ วฒั นาธร - เป็น อสม. ประจำหมบู่ ้าน คอยดูแลชว่ ยเหลือและใหค้ วามรใู้ นเรอ่ื งสขุ ภาพและ

17. นางเกษร มาทนั ใจ สาธารณสุขภายในหม่บู า้ น
- เป็น อสม. ประจำหม่บู า้ น คอยดูแลชว่ ยเหลอื และให้ความรูใ้ นเรอื่ งสขุ ภาพและ
18. นางสมร สงวนทรพั ย์
สาธารณสขุ ภายในหมบู่ า้ น
19. นางสมพร ปนิ่ เกสร - เป็น อสม. ประจำหม่บู า้ น คอยดูแลชว่ ยเหลือและใหค้ วามรู้ในเรอ่ื งสุขภาพและ

20. นางขันเงนิ คำสุนทร สาธารณสุขภายในหมบู่ า้ น
- เป็น อสม. ประจำหมู่บ้าน คอยดแู ลช่วยเหลอื และใหค้ วามร้ใู นเรือ่ งสขุ ภาพและ
21. นางสาวกัญญา คำสุนทร
สาธารณสุขภายในหมู่บา้ น
22. นายเทียบ ป่ินเกษร - เป็น อสม. ประจำหมู่บา้ น คอยดูแลชว่ ยเหลอื และใหค้ วามรใู้ นเรื่องสขุ ภาพและ
23. นายพฒุ ศิ ักด์ิ โพธแ์ิ ก้ว
24. นายเลก็ โสคำแก้ว สาธารณสุขภายในหมู่บา้ น
25. นายเตก๊ แสงบญุ - เปน็ อสม. ประจำหม่บู ้าน คอยดแู ลชว่ ยเหลอื และให้ความรใู้ นเรื่องสุขภาพและ
26. นางวรรณเพญ็ แกน่ ศรี
2. ระดับกลุม่ องคก์ รชมุ ชน สาธารณสขุ ภายในหมบู่ า้ น
1. กองทุนหมบู่ า้ น - เปน็ อสม. ประจำหมบู่ ้าน คอยดแู ลชว่ ยเหลอื และใหค้ วามรูใ้ นเรอ่ื งสขุ ภาพและ

สาธารณสุขภายในหมู่บ้าน
- เป็น อสม. ประจำหมู่บา้ น คอยดูแลชว่ ยเหลือและใหค้ วามร้ใู นเรอ่ื งสุขภาพและ

สาธารณสุขภายในหมบู่ า้ น
- ประธานกลมุ่ ผู้สงู อายุ
- ผอ.รพ.สต.บา้ นหนองหญา้ รงั กา
- ปราชญช์ าวบา้ นเรื่องงานจกั สาน
- วจั นไวยากร ผู้นำศาสนาฝา่ ยฆารวาส
- หมอนวดแพทย์แผนไทย

- จัดสรรสวัสดกิ ารการเงินในการกยู้ มื ใหแ้ ก่สมาชิก เพอื่ นำไปเปน็ ทุนในการประกอบ
อาชพี

45

หมู่บ้าน ทนุ ทางสงั คม บทบาท ความเช่ยี วชาญ กิจกรรมเด่น งานเด่น หรอื เรอ่ื งเดน่
2. กลมุ่ ขยะรีไซเคลิ - ให้ความรเู้ กี่ยวกับการคดั แยกขยะ, คดั แยกขยะ
3. กลมุ่ อสม. - ดูแลดา้ นสาธารณสขุ ของคนในหมู่บา้ น
4. กล่มุ ผ้สู งู อายุ - มีกจิ กรรมวันแจกเบ้ียยงั ชีพ เชน่ การรับประทานอาหารร่วมกัน การรำไม้พลอง,

5. กลมุ่ ออมทรัพยแ์ มบ่ า้ น แจกเบ้ยี ยงั ชีพ
6. ศูนยป์ ระชาบดี - ออมทรัพยจ์ ากสมาชกิ เพื่อจดั สรรสวัสดิการต่างๆใหแ้ ก่สมาชกิ
7. กลุ่มจกั สานงานไม้ไผ่ - รบั เร่อื งร้องเรียนเกย่ี วกับเดก็ สตรีและคนชรา
8. กล่มุ เดก็ และเยาวชน - มกี ารจัดหาซอ้ื วัสดอุ ปุ กรณ์ และมีการเปิดสอนให้กบั ผทู้ ีส่ นใจ มีการจัดจำหน่ายทีก่ ลุม่
9. กลมุ่ ดอกไม้จันทน์ - สภาเดก็ และเยาวชน กลมุ่ เยาวชนจิตอาสา
10. ศูนยป์ ระชาบดี - มกี ารจดั หาซอื้ วัสดุอุปกรณ์ และมกี ารเปดิ สอนใหก้ บั ผทู้ ีส่ นใจ มีการจัดจำหน่ายที่กลมุ่
11. กลุม่ ฌาปนกิจกองทุน - รบั เร่อื งรอ้ งเรียนเกีย่ วกับเด็ก สตรี และคนชรา
12. ศนู ย์เรยี นรเู้ ศรษฐกจิ พอเพยี ง - จัดสรรเงินให้แกญ่ าตผิ เู้ สียชีวิตเพ่อื ใช้ในการฌาปนกิจ
- ศูนย์เรียนรูก้ ารใช้ชวี ิตตามแนวเศรษฐกจิ พอเพียงมีการปลูกผักสวนครวั รัว้ กนิ ได้
3. ระดบั หน่วยงาน แหล่งประโยชน์
1. โรงเรียนวัดหนองหญา้ รัง-กา ทำปุย๋ หมกั , น้ำหมักชีวภาพ

2. โรงพยาบาลส่งเสริมสขุ ภาพ - เปน็ สถานศกึ ษาระดับประถมของเดก็ ในหมู่บา้ น ใหค้ วามรคู้ ณุ ธรรม จรยิ ธรรมแก่เดก็
ตำบลบา้ นหนองหญ้ารงั กา ในหมูบ่ า้ น

3. วดั หนองหญา้ รังกา - ดูแลด้านสขุ อนามัยของคนในชุมชน

4. หอกระจายขา่ ว - เป็นศูนยร์ วมจิตใจของพุทธศาสนกิ ชนและเป็นสถานที่ประกอบศาสนกจิ ตา่ งๆ
- ประชาสัมพันธข์ อ้ มลู ข่าวสารต่างๆใหก้ บั คนในชมุ ชน
5. โรงสชี ุมชน - ใหบ้ รกิ ารสขี า้ วแกค่ นในชุมชนเพอ่ื บริโภคในครวั เรอื น
6. ประปาหมู่บา้ น - บริหารงานและใหบ้ รกิ ารน้ำแก่คนในชมุ ชน
- ประสานงานภาครฐั และเอกชนเพอ่ื เสรมิ สร้างความเขา้ ใจในระบอบการปกครอง
7. ศูนย์สง่ เสริมพัฒนา
ประชาธิปไตยและการเลือกตง้ั ประชาธปิ ไตย
- จัดสรรทรพั ยากรนำ้ ให้เพียงพอต่อความต้องการของชมุ ชน
8. โครงการสง่ น้ำและบำรุง
รกั ษาช่องแค - รับเรื่องร้องทุกข์เกีย่ วกบั การทารุณกรรมเดก็ และสตรี
- ออมทรพั ย์จากสมาชิกเพอ่ื จัดสรรสวสั ดิการตา่ งๆใหแ้ ก่สมาชกิ
9. ศนู ยป์ ระชาบดี - เปน็ สถานศกึ ษาของคนในชุมชน
10. กลมุ่ ออมทรัพยแ์ มบ่ า้ น
-
11. ศนู ย์การศกึ ษา กศน.

4. ระดบั หม่บู ้าน (ชมุ ชน) จดั การตนเอง
-

46

47

3.1.7 หมทู่ ี่ 7 บา้ นโพธค์ิ อย

ทุนและศักยภาพของพื้นที่ระดับหมู่บ้าน จำแนกได้ดังนี้ (1) บุคคล จำนวน 23 คน (2) กลุ่มปฏิบัติการ/
แหล่งเรียนรู้ รวม 10 แห่ง และ (3) หน่วยงาน/องคก์ ร/แหลง่ ประโยชน์ จำนวน 5 แห่ง รายละเอยี ดดังตารางที่ 18

ตารางท่ี 18 ทนุ และศกั ยภาพของพนื้ ท่ี หมทู่ ี่ 7 บา้ นโพธ์ิคอย

หมู่บา้ น ทุนทางสังคม บทบาท ความเช่ยี วชาญ กจิ กรรมเดน่ งานเดน่ หรอื เรอ่ื งเด่น
1. นายวิรชั แก้วช้าง
1. ระดบั บคุ คล - ผใู้ หญห่ มู่ที่ 7 บ้านโพธิ์คอย คอยหนา้ ทค่ี อยประสานงานกนั หนว่ ยงานตา่ ง ๆ
หมู่ท่ี 7 2. นายสมบตั ิ ยงิ่ สุข มหี น้าที่ไกลเ่ กลี่ย
3. นางสาล่ี กอ้ นทอง
บ้านโพธ์คิ อย 4. นายศรเี มือง กรอบทอง - เปน็ ประธานกองทุนเงนิ ลา้ น
5. นายบญุ มา ราชเสนา - คณะกรรมการหมู่บ้าน
6. นางศนั สนยี ์ ผายสยุ - ผู้ช่วยผู้ใหญ่บา้ น หม่ทู ่ี 7 มหี นา้ ท่ีคอยประสานงานตา่ ง ๆ
7. นายสมหมาย ยวนเขียว - เปน็ ประธานกลุ่มออมทรพั ย์
8. นายวิชาญ แผน่ ทอง - คณะกรรมการหมบู่ ้าน
- ผู้ชว่ ยผู้ใหญบ่ ้าน หมทู่ ่ี 7 มีหนา้ ทคี่ อยประสานงานกบั หนว่ ยงานตา่ งๆ
9. นายธวชั แกว้ ช้าง - คณะกรรมการหมูบ่ า้ น
- เปน็ คณะกรรมการหมู่บ้าน
10. นางสาวรัชนี ไชยสขุ - เป็นคณะกรรมการกองทุนหม่บู า้ น
11. นางสำลี บญุ จันดา - เป็นผู้นำทางศาสนา
12. นางระเบยี บ กรอบทอง - เปน็ คณะกรรมการหมู่บา้ น
13. นางเดือน แก้วช้าง - เป็นคณะกรรมการผูส้ ูงอายุ
14. นางสาวขวัญฤทยั จงู าม - มคี วามเช่ียวชาญทางดา้ นหตั ถกรรม
15. นางอุสา ยวนเขยี ว - เปน็ ประธานกลุ่มแมบ่ า้ น
- เป็นกรรมการผสู้ งู อายุ
- เป็นประธานกลมุ่ ยาหม่องสมุนไพร
- เป็นประธานกล่มุ ประชาคม
- เป็นคณะกรรมการหมู่บา้ น
- มีความชำนาญในเรอื่ งหมอดนิ
- เปน็ สมาชกิ องค์การบรหิ ารสว่ นตำบล
- เปน็ ประธานคณะกรรมการกองทุนหมู่บา้ น
- เป็นประธานคณะกรรมการกองทนุ ออมทรพั ย์
- เปน็ คณะกรรมการกลุ่มฌาปนกิจ
- เป็นคณะกรรมการหมูบ่ า้ น
- เป็นสมาชิกองค์การบรหิ ารสว่ นตำบลพรหมนมิ ติ หมทู่ ี่ 7
- คณะกรรมการกองทุนหมู่บา้ น
- คณะกรรมการกลุ่มออมทรพั ย์
- คณะกรรมการกลุ่มฌาปนกจิ
- เปน็ อสม. ประจำหมบู่ า้ น คอยดแู ลชว่ ยเหลือและใหค้ วามรใู้ นเรือ่ งสุขภาพและ

สาธารณสุขภายในหมบู่ ้าน
- เปน็ อสม. ประจำหมบู่ ้าน คอยดแู ลชว่ ยเหลือและใหค้ วามรู้ในเรื่องสุขภาพและ

สาธารณสุขภายในหมบู่ า้ น
- เปน็ อสม. ประจำหมู่บา้ น คอยดูแลชว่ ยเหลือและใหค้ วามรู้ในเร่อื งสุขภาพและ

สาธารณสขุ ภายในหมบู่ ้าน
- เปน็ อสม. ประจำหมบู่ า้ น คอยดแู ลชว่ ยเหลือและใหค้ วามรู้ในเร่ืองสขุ ภาพและ

สาธารณสุขภายในหมู่บา้ น
- เป็น อสม. ประจำหมบู่ ้าน คอยดูแลช่วยเหลือและให้ความรใู้ นเร่อื งสุขภาพและ

สาธารณสขุ ภายในหมบู่ ้าน
- เปน็ อสม. ประจำหมู่บา้ น คอยดแู ลช่วยเหลือและให้ความรใู้ นเร่อื งสขุ ภาพและ

สาธารณสขุ ภายในหมู่บ้าน

48

หมบู่ ้าน ทุนทางสังคม บทบาท ความเช่ยี วชาญ กิจกรรมเดน่ งานเด่น หรอื เร่ืองเดน่
16. นายปรชี า แก้วปู่ - เปน็ อสม. ประจำหมบู่ ้าน คอยดแู ลชว่ ยเหลือและให้ความรใู้ นเรอื่ งสขุ ภาพและ

17. นางนงลักษณ์ กอ้ นทอง สาธารณสขุ ภายในหมู่บ้าน
- เป็น อสม. ประจำหมู่บ้าน คอยดแู ลช่วยเหลอื และใหค้ วามรใู้ นเร่อื งสขุ ภาพและ
18. นางวารณุ ี ผายสยุ
สาธารณสุขภายในหม่บู ้าน
19. นายโกมนิ ทร์ ธรรมธร - เปน็ อสม. ประจำหม่บู า้ น คอยดูแลช่วยเหลือและใหค้ วามรูใ้ นเรื่องสขุ ภาพและ
20. นายเปย๊ี ก เพง็ สวสั ด์ิ
21. นายเนยี ม แก้วช้าง สาธารณสุขภายในหมู่บ้าน
22. นางสงค์ อ้วนถาวร - ประธานกลุ่มผสู้ งู อายุ
23. นางสังวาล พรมดี - วัจนไวยกร ผ้นู ำทางศาสนาฝ่ายฆารวาส
2. ระดับกลมุ่ องคก์ รชมุ ชน - -ปราชญช์ าวบา้ นเรือ่ งงานจกั สาน
1. กลุ่มผู้สงู อายุ - ปราชญช์ าวบ้านเรื่องงานจักสาน
- ปราชญช์ าวบา้ นเรอ่ื งงานจกั สาน
2. กลุม่ อสม
3. กลมุ่ ฌาปนกิจหม่บู า้ น - มวี ัตถุประสงคเ์ พอื่ ให้กล่มุ ผู้สูงอายุมีรายไดม้ งี านทำ และเพ่ือให้ไม่ให้กลมุ่ ผสู้ งู อายุ
4. กล่มุ ออมทรพั ย์ เป็นโรคซึมเศร้า

5. กล่มุ กองทนุ หมู่บา้ น - กลุ่มผูส้ งู อายมุ รี ายได้จากการทำไม้กวาด
6. กลมุ่ ยาหมอ่ งสมุนไพร - สง่ เสรมิ เพือ่ การดูแลสุขภาพ
7. กลมุ่ จกั สานงานไม้ไผ่ - มกี ารมอบเงินใหก้ ับครอบครัวทม่ี กี ารเสียชีวติ
- มีการรบั ฝากเงนิ จากสมาชกิ และมีการปลอ่ ยเงนิ ก้ยู ืมใหก้ ับสมาชกิ และมีการแบ่งปนั ผล
8. กลุ่มทำไม้กวาดทางมะพร้าว
9. เด็กและเยาวชน กำไรคืนใหก้ ับสมาชกิ
- สมาชิกมแี หล่งเงนิ ทนุ กู้ยมื เพ่อื ไปใช้ในการประกอบอาชพี
10. กลุ่มดอกไม้จันทน์ - กลุ่มการทำยาหม่องมีการจดั ทำยาหมอ่ งเพ่อื ออกจำหนา่ ยให้กบั ประชาชน
3. ระดับหนว่ ยงาน แหลง่ ประโยชน์ - ถ่ายทอดสบื สานภูมิปญั ญาทอ้ งถิน่ การจักสานใหผ้ ู้สงู อายแุ ละผสู้ นใจสืบทอดให้คงอยู่

1. วัดโพธิ์คอย ตอ่ ไป
- ฝกึ อบรมถ่ายทอดการทำไมก้ วาด ใหผ้ ูส้ ูงอายุและผู้สนใจ
2. วดั โคกสลุด - รวมกล่มุ ทำกจิ กรรมด้านสาธารณประโยชน์รว่ มกนั มีจิตอาสาชว่ ยเหลือสังคม ใชเ้ วลา

3. หอกระจายข่าว ว่างให้เกดิ ประโยชน์ ทำใหม้ ีจติ ใจทด่ี งี าม มคี ุณธรรม จรยิ ธรรม
4. ประปา หมู่ที่ 7 - มีการจดั หาซ้ือวสั ดุอุปกรณ์ และมีการเปดิ สอนใหก้ ับผู้ทีส่ นใจ มกี ารจัดจำหนา่ ยท่ีกลุ่ม

5. คลองชลประทาน - เป็นแหล่งสถานที่ในการประกอบพิธีทางศาสนาและเปน็ สถานท่ีแลกเปล่ียน
ชยั นาท-ป่าสัก ความคิดเห็น

4. ระดับหมู่บา้ น (ชมุ ชน) จัดการตนเอง - เปน็ แหลง่ สถานที่ในการประกอบพธิ ที างศาสนาและเป็นสถานท่ีแลกเปล่ียน
- ความคิดเห็น

- เพื่อเป็นการแจง้ ข่าวจากเสยี งตามสายใหก้ ับประชาชนในหม่บู า้ น
- เพอ่ื เปน็ การแจกจ่ายนำ้ ใหก้ บั ประชาชนในหมูบ่ า้ นได้มีความสะดวกสบาย

ในการมีนำ้ ใชไ้ ว้อปุ โภคบริโภค
- เปน็ แหล่งน้ำในการทำการเกษตร เปน็ แหล่งอาหารของประชาชนในชมุ ชน

-

49

50

3.1.8 หมทู่ ่ี 8 บ้านกกกว้าว

ทุนและศักยภาพของพื้นที่ระดับหมู่บ้าน จำแนกได้ดังนี้ (1) บุคคล จำนวน 33 คน (2) กลุ่มปฏิบัติการ/
แหลง่ เรยี นรู้ รวม 14 แหง่ และ (3) หน่วยงาน/องค์กร/แหลง่ ประโยชน์ จำนวน 11 แห่ง รายละเอียดดังตารางท่ี 19

ตารางท่ี 19 ทุนและศกั ยภาพของพ้นื ที่ หมทู่ ี่ 8 บ้านกกกวา้ ว

หมู่บา้ น ทุนทางสงั คม บทบาท ความเช่ียวชาญ กิจกรรมเดน่ งานเด่น หรือเร่อื งเดน่
1. นายอภริ ักษ์ เชงิ กลัด
1. ระดบั บุคคล - ผใู้ หญ่บา้ นหมู่ที 8 บ้านกกกว้าว เป็นประธานกลมุ่ ฌาปนกจิ หมู่บ้าน เปน็ ผู้นำในการ
หมทู่ ี่ 8 2. นายชมภู เชงิ กลดั พฒั นาหม่บู ้าน เป็นผมู้ คี วามเชีย่ วชาญดา้ นการประสานงานกับหนว่ ยงานตา่ ง ๆ ทั้ง
3. นายวนั ชยั แผ่นทอง ภาครัฐ/ภาคเอกชน และมหี น้าทีใ่ นการดูแลประชาชนในหมู่บา้ นให้มคี วามสงบสขุ
บา้ นกกกว้าว 4. นายเจริญ โสภา
5. นายอำพล ยมิ้ โสภา - เปน็ ผ้ชู ่วยผู้ใหญ่บา้ น ช่วยเหลอื งานผใู้ หญบ่ า้ นในการพัฒนาหมู่บ้าน เปน็
6. นายโชติ เหมอื นนลิ คณะกรรมการหม่บู า้ น เปน็ อาสาสมคั รตำรวจ

7. นางนุจรยี ์ โสภา - เปน็ ผู้ช่วยผ้ใู หญ่บา้ น ชว่ ยเหลอื งานผใู้ หญบ่ ้านในการพฒั นาหมูบ่ า้ น เปน็ กรรมการ
หมบู่ ้านดูแลงานด้านบริการสาธารณสุขตา่ ง ๆ
8. นายสเุ ทพ แก้วคำใส
9. นายประจวบ น้ำเพ็ชร - เป็นสมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนตำบลพรหมนิมิต ประสานงานกับหน่วยงานต่าง ๆ
10. นายสงวน อาตวงษ์ ในหมู่บ้าน ดูแลทกุ ขส์ ุขของชาวบ้าน ผลกั ดันนโยบายตา่ ง ๆ ในการพฒั นาหมูบ่ ้าน
11. พระครูนเิ วศปญั ญาภรณ์
12. นางสาวเฉลยี ว แก้วพวง - เป็นสมาชกิ สภาองค์การบริหารส่วนตำบลพรหมนิมติ ประสานงานกบั หนว่ ยงานต่าง ๆ
13. นางจำลอง เชิงกลดั ในหมบู่ ้าน ดแู ลทกุ ขส์ ขุ ของชาวบ้าน ผลกั ดนั นโยบายตา่ ง ๆ ในการพฒั นาหมบู่ ้าน
14. นางบังอร พรหมสโร
15. นายเครือ ครมี ทอง - เป็นประธาน อสม. เป็นประธานชมรมผูส้ ูงอายุ เปน็ ประธานหมอดินประจำตำบล เปน็
16. นางประคอง จำปาพดุ ปราชญช์ าวบ้าน เปน็ ผูม้ คี วามรู้เรอ่ื งดนิ นำ้ หมักชีวภาพ หญา้ แฝก และการเกษตร
17. นางวงศรี ร่นื เหลย ต่าง ๆ เรือ่ งศาสนาวัฒนธรรม ประเพณตี ่าง ๆ ของหมู่บ้าน
18. นางจำนง ฟันฟอง
19. นางสมสมยั สมบูรณ์ - เป็นประธานกลมุ่ นวดลูกประคบสมนุ ไพร มคี วามร้เู กีย่ วกบั การนวดสมนุ ไพร และนวด
20. นายอุดร ชนาวงษ์ เพ่อื สุขภาพ เป็นคณะกรรมการหมู่บ้าน เปน็ อสม. ดแู ลบงานเกี่ยวกับดา้ นสาธารณสุข
21. นายคำ้ จำปาทิพย์ แก่ประชาชนในหม่บู า้ น

- เปน็ ประธานกลมุ่ มะขามเทศพันธุ์ หมู่ 8 มีความรเู้ ก่ียวกบั การปลกู มะขามเทศพันธ์ุ
มคี วามรเู้ กย่ี วกับการใชน้ ้ำหมกั ชีวภาพ

- เปน็ ประธานกลุ่มทอผ้าพื้นเมือง มีความรู้เกีย่ วกบั การทอผ้าพ้นื เมือง เพ่อื อนุรกั ษ์
ภมู ปิ ัญญาท้องถ่นิ

- มีความรเู้ ร่อื งแพทยแ์ ผนโบราณ และสมุนไพรตา่ ง ๆ ในการรกั ษาโรค
- เปน็ เจ้าอาวาสวดั กกกวา้ ว เปน็ ผู้อบรมสัง่ สอนพุทธศาสนกิ ชนใหป้ ระพฤติปฏิบตั ธิ รรม

รกั ษาศลี เจรญิ ภาวนา รกั ษาโรคแผนไทยนวดน้ำมัน
- เป็น อสม. ประจำหมบู่ า้ น คอยดแู ลช่วยเหลือและใหค้ วามรู้ในเร่ืองสุขภาพและ

สาธารณสุขภายในหมบู่ า้ น
- เปน็ อสม. ประจำหมบู่ ้าน คอยดูแลชว่ ยเหลอื และใหค้ วามรูใ้ นเรอื่ งสขุ ภาพและ

สาธารณสุขภายในหมูบ่ ้าน
- เป็น อสม. ประจำหม่บู ้าน คอยดแู ลช่วยเหลือและให้ความรใู้ นเร่อื งสขุ ภาพและ

สาธารณสุขภายในหมบู่ า้ น
- เปน็ อสม. ประจำหมบู่ ้าน คอยดแู ลช่วยเหลือและใหค้ วามรู้ในเรอ่ื งสขุ ภาพและ

สาธารณสขุ ภายในหมูบ่ ้าน
- เป็น อสม. ประจำหมู่บา้ น คอยดแู ลช่วยเหลอื และให้ความรู้ในเรื่องสขุ ภาพและ

สาธารณสขุ ภายในหมบู่ ้าน
- เป็น อสม. ประจำหมูบ่ ้าน คอยดูแลชว่ ยเหลอื และให้ความรใู้ นเรอ่ื งสขุ ภาพและ

สาธารณสุขภายในหมู่บ้าน
- เปน็ อสม. ประจำหมู่บ้าน คอยดแู ลชว่ ยเหลือและให้ความรู้ในเรอ่ื งสขุ ภาพและ

สาธารณสุขภายในหมู่บา้ น
- เปน็ อสม. ประจำหมู่บ้าน คอยดแู ลช่วยเหลือและใหค้ วามรใู้ นเรือ่ งสุขภาพและ

สาธารณสขุ ภายในหม่บู ้าน
- ปราชญช์ าวบ้านดา้ นงานจกั สาน
- ปราชญช์ าวบ้านดา้ นงานจักสาน

51

หมบู่ ้าน ทุนทางสงั คม บทบาท ความเชีย่ วชาญ กิจกรรมเดน่ งานเดน่ หรือเรอื่ งเด่น
- ปราชญช์ าวบ้านดา้ นงานจกั สาน
22. นางจนุ แผน่ ทอง - วจั นไวยกร ผู้นำดา้ นศาสนาฝา่ ยฆารวาส
- มคี วามรู้เกีย่ วกบั นำ้ หมกั ชีวภาพ
23. นายสรุ ินทร์ เณรผนั - เชีย่ วชาญด้านการปลกู และขยายพนั ธ์มุ ะขามเทศ
- เชย่ี วชาญด้านแพทยแ์ ผนโบราณการทำยาลูกกอน
24. นางเตา้ หู้ เหมอื นนิล - มีความเชย่ี วชาญในดา้ นงานเยบ็ ผ้า
- ปราชญช์ าวบ้านงานจกั สาน
25. นายสมศกั ด์ิ ร่มโพธทิ์ อง - มคี วามเชยี่ วชาญด้านภมู ปิ ญั ญาชาวบา้ นในการทำบายศรี
- มคี วามเช่ยี วชาญในดา้ นการเกษตรเลย้ี งสตั ว์
26. นายสงวน อาตวงษ์ - มคี วามเชี่ยวชาญในด้านงานเครื่องยนต์
- เช่ยี วชาญดา้ นการทำอาหาร และขนมไทย
27. นางวนั เพญ็ รอดไพรมล - เชี่ยวชาญดา้ นงานจักสานไม้ไผ่

28. นายเลก็ แผน่ ทอง - ผู้ดแู ลในดา้ นสขุ ภาพทำใหเ้ กิดปญั หาโรคติดตอ่ และโรคอ่นื ๆ เกดิ ขึ้นในทอ้ งทมี่ ากมาย
- เพอ่ื ให้ประชาชนหมบู่ า้ นไดก้ ู้ยืมเงนิ ของกองทนุ ไปประกอบอาชีพและอาชพี สว่ นใหญ่
29. นายจริญ รอดไพรมล
ของประชาชนในหมบู่ ้าน
30. นายแอด๊ แก้วสุวรรณ - เพอ่ื ใหป้ ระชาชนเกดิ การออมขน้ึ ในครวั เรือน เปน็ การปลกู จติ สำนึกใหก้ บั ประชาชน

31. นายชวิต จันทร์อารี รจู้ ักประหยัดค่าใชจ้ า่ ย
- ประชาชนในหมบู่ า้ นจงึ มีความเดือนร้อนเวลาทมี่ ีสมาชิกในครอบครัวเสยี ชวี ติ ไม่มเี งนิ
32. นายมวน เรอื งทรัพย์
ทำศพ ซ่งึ แกนนำหม่บู ้านกไ็ ดม้ ีการจัดตงั้ กลุม่ ฌาปนกิจขึ้นโดยคดิ แกไ้ ขปญั หา
33. นางสมบัติ แผ่นทอง ช่วยเหลือครอบครัวทม่ี เี ร่ืองเงนิ จัดทำศพ
- มวี ัตถุประสงค์เพ่อื มีรายได้หลักในการชว่ ยเหลือครอบครัว และยงั เป็นการอนุรักษ์ภมู ิ
2. ระดับกลุ่ม องคก์ รชมุ ชน ปัญญาท้องถ่นิ
- หารายไดเ้ สริมอย่างไรมาชว่ ยเหลือครอบครัว และมะขามเทศมีราคาสูง ชาวบา้ นจึงได้
1. กลมุ่ อสม. หนั มาปลกู มะขามเทศเป็นรายไดเ้ สรมิ นอกเหนอื จากการทำนา จนในปัจจบุ นั ชาวบา้ น
มรี ายไดเ้ พิ่มข้นึ และสามารถเลี้ยงดคู รอบครัวได้
2. กลุ่มกองทนุ หมบู่ ้าน - เกษตรกรได้ใชส้ ารเคมใี นการผลติ ทำใหม้ ตี น้ ทนุ สงู และไม่ปลอดภยั ชาวบา้ นจงึ
รวมตัวเป็นกลุ่มจัดทำน้ำหมักชวี ภาพ ไวใ้ ชใ้ นการทำการเกษตร เป็นการลดตน้ ทนุ การ
3. กลุ่มออมทรพั ย์ ผลติ
- กล่มุ แม่บา้ นทว่ี ่างงานมแี นวคดิ ที่จะหาอาชพี เสรมิ ยามวา่ งจึงได้คดิ ทำลูกประคบ
4. กล่มุ ฌาปนกจิ สงเคราะห์ สมุนไพร
- มวี ัตถุประสงคเ์ พอ่ื ใหก้ ล่มุ ผู้สูงอายมุ รี ายไดม้ งี านทำ และเพ่ือให้ไม่ใหก้ ล่มุ ผ้สู ูงอายเุ ป็น
5. กลุ่มทอผา้ พืน้ เมอื ง โรคซมึ เศร้า
6. กลุ่มมะขามเทศพันธ์ุ - ถา่ ยทอดสบื สานภมู ปิ ัญญาท้องถนิ่ การจักสานให้ผสู้ ูงอายุและผ้สู นใจสบื ทอดใหค้ งอยู่
ต่อไป
7. กลุ่มนำ้ หมกั ชวี ภาพ - ฝึกอบรมถา่ ยทอดการทำไมก้ วาด ให้ผูส้ ูงอายแุ ละผสู้ นใจ
- รวมกล่มุ ทำกจิ กรรมด้านสาธารณประโยชน์ร่วมกนั มีจิตอาสาช่วยเหลือสังคม ใช้เวลา
8. กลุ่มนวดลูกประคบสมนุ ไพร วา่ งให้เกิดประโยชน์ ทำให้มีจติ ใจทด่ี งี าม มคี ุณธรรม จริยธรรม
- มกี ารจดั หาซอื้ วัสดอุ ปุ กรณ์ และมกี ารเปิดสอนให้กบั ผูท้ ส่ี นใจ มีการจดั จำหน่ายท่กี ลุ่ม
9. กลุม่ ผสู้ ูงอายุ - ร่วมกันคอยเป็นกระบอกเสยี งใหก้ ารช่วยเหลอื ผู้ประสบปญั หาและเดอื ดร้อนเพ่ือให้
ปัญหาหมดไป
10. กลุ่มจกั สานงานไมไ้ ผ่
- เป็นสถานศึกษาระดับประถมศึกษาของเด็กในหมู่บ้านให้มีวิชาความรู้ อบรมสั่งสอนให้
11. กลุ่มทำไมก้ วาดทางมะพร้าว เปน็ คนดีของสังคมในอนาคตต่อไป
12. เดก็ และเยาวชน
- เป็นแหล่งประโยชน์ในการทำการเกษตรของคนในชุมชน เป็นแหล่งอาหารของ
13. กลุ่มดอกไมจ้ ันทน์ ประชาชน
14. กลมุ่ ศูนย์ประชาบดี
- เป็นแหล่งน้ำสำหรับอุปโภคบริโภค เป็นแหล่งอาหารของคนในชุมชน และใช้ในการทำ
3. ระดับหน่วยงาน แหลง่ ประโยชน์ การเกษตร เป็นทรี่ องรบั นำ้ เหนือไหลบ่าลงมา
1. โรงเรียนบ้านกกกวา้ ว

2. คลองชัยนาท-ป่าสกั

3. คลองอีด้วน

52

หมู่บ้าน ทนุ ทางสังคม บทบาท ความเชี่ยวชาญ กิจกรรมเดน่ งานเด่น หรือเรือ่ งเด่น
4. ลานอเนกประสงค์ - เป็นสถานที่จดั ประชมุ พร้อมปะพดู คุยปรกึ ษาหารอื แลกเปลยี่ นเรียนรู้และเป็นที่จดั

5. หอกระจายขา่ ว กิจกรรมตา่ ง ๆ ของหมู่บ้าน
6. วดั กกกวา้ ว - เป็นแหลง่ ท่ปี ระชาสัมพันธ์ ขา่ วสารใหก้ ับคนในหมู่บ้านไดร้ บั ขา่ วสารข้อมูล
- เป็นศูนย์รวมจิตใจของพุทธศาสนิกชนในการประพฤติปฏิบัติธรรมทำบุญตักบาตรฟัง
7. ลานกีฬา
ธรรม รักษาศีลเจริญภาวนา เป็นสถานที่ในการประกอบพิธีการทางศาสนา และเป็น
8. ลานตากพืชผลทางการเกษตร สถานทีแลกเปลย่ี นความคิดเห็น
9. ศูนย์สาธารณสขุ มูลฐาน - เป็นสถานที่ออกกำลังกายเล่นกีฬาของเด็ก เยาวชน และประชาชนทั่วไป และจัด
กจิ กรรมต่าง ๆ
ประจำหมูบ่ ้าน - เปน็ สถานทใี่ นการตากพชื ผลเพอื่ ให้พชื ผลมคี ุณภาพที่ดขี ้นึ
10. ศาลเจ้าพ่อยอดตอง - เปน็ สถานที่ดแู ลเกี่ยวกับสุขภาพเบือ้ งต้น

11. ประปาหมู่บา้ น - เป็นสถานที่ยึดเหนี่ยวทางจิตใจของคนในหมู่บ้านให้มีขวัญและกำลังใจ ในการ
4. ระดบั หม่บู ้าน (ชุมชน) จัดการตนเอง ประกอบอาชพี และอยูร่ ว่ มกนั อยา่ งเป็นสขุ

- - เปน็ สถานท่ีบรกิ ารน้ำอุปโภคบริโภค ใหแ้ ก่คนในชุมชน

-

53

54

3.1.9 หมทู่ ี่ 9 บ้านหนองไกห่ ล่อ

ทุนและศักยภาพของพื้นที่ระดับหมู่บ้าน จำแนกได้ดังนี้ (1) บุคคล จำนวน 34 คน (2) กลุ่มปฏิบัติการ/
แหลง่ เรยี นรู้ รวม 16 แห่ง และ (3) หนว่ ยงาน/องค์กร/แหลง่ ประโยชน์ จำนวน 11 แห่ง รายละเอียดดังตารางท่ี 20

ตารางท่ี 20 ทุนและศักยภาพของพน้ื ที่ หมูท่ ี่ 9 บ้านหนองไกห่ ลอ่

หมูบ่ า้ น ทุนทางสงั คม บทบาท ความเชี่ยวชาญ กจิ กรรมเดน่ งานเด่น หรอื เรอ่ื งเด่น
1. นางดาวรุ่ง แหยมเจริญ
1. ระดับบคุ คล - ผใู้ หญบ่ ้านหมู่ท่ี ๙ ผู้นำในการพัฒนาหม่บู ้าน ประสานงานกับหน่วยงานตา่ ง ๆ ในการ
หมทู่ ่ี 9 ทำกิจกรรมในหมบู่ ้าน ไกลเ่ กลย่ี ขอ้ พพิ าททเี่ กิดขน้ึ ในหมบู่ ้าน

บ้านหนองไก่หล่อ - ประธานกองทุนแม่ของแผน่ ดิน มีจติ อาสาชว่ ยเหลอื ผตู้ ิดยาเสพตดิ
- เปน็ อสม. ดูแลงานบรกิ ารดา้ นสาธารณสุข มจี ติ อาสาในการช่วยเหลือผทู้ ต่ี ้องการ
2. นายโม หวานทอง
ความชว่ ยเหลอื ในชมุ ชน
3. นางไพลอ๊ ต พมิ เสน - คณะกรรมการหมูบ่ ้าน
4. นายสุนทร พิมเสน - อดตี ผใู้ หญ่บา้ น หมู่ที่ ๙
- ประธาน อสม.ดแู ลงานบรกิ ารดา้ นสาธารณสุข มีจิตอาสาในการช่วยเหลือผู้ทตี่ อ้ งการ
๕. นางกุหลาบ ความคนงึ
๗. นายโกมนิ ทร์ ธรรมธร ความช่วยเหลอื ในชมุ ชน
๘. นายสะอาด มว่ งขาว - ประธานประปาหมู่ท่ี ๙ บริหารงานบรกิ ารนำ้ อปุ โภค-บริโภค
๙. นายประดิษฐ์ ความคนงึ - หมอดินอาสาชว่ ยเหลอื เกษตรกรทมี่ ปี ัญหาเรอ่ื งดิน
- ประธานกองทนุ หมู่บา้ น บรหิ ารงานกองทุนจัดสรรสวสั ดกิ าร การกู้ยมื เงนิ ให้แก่สมาชิก
๑๐. นายแดง ท่าทราย
๑๑. พระครูสิรสิ ขุ ธรรมนเิ ทศก์ เพื่อนำไปใชใ้ นการประกอบอาชีพ
- ประธานกองทุน SML บรหิ ารงานกองทนุ ด้านสาธารณประโยชนต์ ามความตอ้ งการ
๑๒. นายมงคล ม่วงขาว
1๓. นายแสวง คำพงษ์ ของคนในชมุ ชน
1๔. ร.ต.ต.สทิ ธชิ ัย สังข์ทอง - ผลักดันงบประมาณเขา้ สู่หมู่บา้ น
1๕. นายประธาน ศริ โิ พธิ์คา - ประธานกลมุ่ ดอกไมจ้ ันทน์ อบรมถา่ ยทอดการทำดอกไม้จันทนใหผ้ ้สู งู อายุและผูท้ ี่
1๖. นายอานนท์ ดิษฐหรา่ ย
๑๗. นายสมเกยี รติ คงทมิ สนใจ
- ประธานกลมุ่ ไมก้ วาดผ้สู งู อายุ อบรมถ่ายทอดการทำไม้กวาดทางมะพร้าวให้ผู้สูงอายุ

มีกจิ กรรมทำ
- ประธานกองทนุ เศรษฐกจิ ชมุ ชน บรหิ ารงานกองทุนจดั สรรสวัสดกิ าร การก้ยู มื เงนิ

ใหแ้ ก่สมาชกิ เพ่อื นำไปใช้ในการประกอบอาชีพ
- ทป่ี รกึ ษานายก อบต.พรหมนิมติ
- ประธานผูส้ ูงอายุหมทู่ ่ี ๙
- ผทู้ รงคณุ วฒุ ิด้านชลประทาน การเกษตรและการปลกู มะนาวในวงบอ่ ซีเมนต์
- อาจารย์โรงเรียนจนั เสนเอ็งสุวรรณอนสุ รณ์
- ผ้ทู รงคณุ วุฒดิ า้ นสังคม ศาสนา วฒั นธรรมและประเพณที ้องถ่ินต่าง ๆ ของชุมชน
- เจา้ คณะลาดทพิ ยรส เจ้าอาวาสวัดหลงั เขา
- เผยแผ่หลกั ธรรมคำสง่ั สอนขององคส์ มเดจ็ พระสัมมาสมั พทุ ธเจ้า ให้พทุ ธศาสนกิ ชนได้

ประพฤตปิ ฏิบตั ติ ามอยา่ งถกู ตอ้ งแทจ้ รงิ
- สมาชิก อบต.หมู่ที่ ๙ ประสานงานกับหนว่ ยงานตา่ ง ๆ ในการทำกจิ กรรมในชมุ ชน
- ผลกั ดนั นโยบายนำงบประมาณมาพฒั นาหมบู่ า้ น
- สมาชิก อบต. หมทู่ ี่ ๙ ประสานงานกับหน่วยงานต่าง ๆ ในการทำกจิ กรรมในชุมชน
- ผลักดันนโยบายนำงบประมาณมาพัฒนาหมบู่ า้ น
- หวั หนา้ สายตรวจป้อมสายตรวจพรหมนิมติ ดูแลรกั ษาความสงบเรียบรอ้ ยภายในพ้นื ท่ี

ตำบล
- พนกั งานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย อบต.พรหมนิมติ ดแู ลงานศนู ย์ปอ้ งกันภัย

ฝ่ายพลเรอื น
- ปลดั อบต.พรหมนมิ ติ บรหิ ารและกำกบั ดแู ลงานของ อบต. ให้เปน็ ไปตามแผนงาน

และนโยบายทไี่ ดต้ ั้งไวใ้ หส้ ำเรจ็ ลลุ ว่ งตามวัตถุประสงค์
- นายกองค์การบริหารส่วนตำบลพรหมนมิ ิต กำหนดยุทธศาสตร์นโยบาย วางแผนการ

ดำเนินงาน กำกับดแู ลบริหารงานใหเ้ ปน็ ไปตามนโยบายทไ่ี ดว้ างไว้

55

หมบู่ า้ น ทนุ ทางสงั คม บทบาท ความเชย่ี วชาญ กิจกรรมเด่น งานเด่น หรือเรื่องเดน่
18. นางชุตมิ า อาจแกว้ - เป็นหัวหน้าสำนักปลดั
- เป็นคณะกรรมการกองทนุ หลักประกันสขุ ภาพและเปน็ วทิ ยากร
19. นายวโิ รจน์ ยีห่ ล้า - เปน็ อสม. ประจำหมบู่ ้าน คอยดแู ลชว่ ยเหลอื และใหค้ วามรใู้ นเร่ืองสุขภาพและ

20. นางกุหลาบ ความคะนงึ สาธารณสขุ ภายในหมบู่ ้าน
- เป็น อสม. ประจำหม่บู ้าน คอยดูแลช่วยเหลอื และใหค้ วามร้ใู นเร่อื งสุขภาพและ
21. นางลำดวน มว่ งขาว
สาธารณสุขภายในหมู่บ้าน
22. นางยุภาพร มว่ งขาว - เปน็ อสม. ประจำหมู่บ้าน คอยดูแลช่วยเหลือและให้ความรใู้ นเรื่องสุขภาพและ

23. นายอรณุ คำพงษ์ สาธารณสุขภายในหมบู่ ้าน
- เปน็ อสม. ประจำหมู่บ้าน คอยดแู ลช่วยเหลือและใหค้ วามรูใ้ นเรอ่ื งสุขภาพและ
24. นางสมนกึ ยี่หลา้
สาธารณสขุ ภายในหมู่บ้าน
25. นางสำราญ เสอื เทศ - เปน็ อสม. ประจำหมู่บ้าน คอยดูแลชว่ ยเหลอื และใหค้ วามรูใ้ นเรอ่ื งสุขภาพและ

26. นางสวรรค์ หวานทอง สาธารณสุขภายในหมบู่ ้าน
- เปน็ อสม. ประจำหมบู่ ้าน คอยดูแลช่วยเหลอื และใหค้ วามรู้ในเรอ่ื งสขุ ภาพและ
27. นางนุช ศรมี า
สาธารณสขุ ภายในหมบู่ ้าน
28. นางปราณี รกั บุญ - เป็น อสม. ประจำหมูบ่ า้ น คอยดูแลช่วยเหลอื และใหค้ วามรู้ในเร่ืองสุขภาพและ

29. นางนติ ยา มว่ งขาว สาธารณสขุ ภายในหมูบ่ า้ น
- เปน็ อสม. ประจำหมบู่ า้ น คอยดูแลชว่ ยเหลอื และใหค้ วามร้ใู นเร่อื งสขุ ภาพและ
30. นายสุวรรณ สขุ กลาง
31. นายหลงมา หวานนำ้ ผง้ึ สาธารณสุขภายในหมบู่ ้าน
32. นางแดง เสง่ียมศรี - เป็น อสม. ประจำหมบู่ า้ น คอยดูแลช่วยเหลือและให้ความรูใ้ นเรื่องสขุ ภาพและ
33. นายณรงค์ อุราเอี่ยม
34. นางอรณุ คำพงษ์ สาธารณสุขภายในหมบู่ ้าน
2. ระดับกลุ่ม องคก์ รชุมชน - เปน็ อสม. ประจำหมูบ่ า้ น คอยดูแลช่วยเหลือและใหค้ วามรู้ในเร่ืองสขุ ภาพและ
1. กลุ่มปฏบิ ัตธิ รรม (วดั หลังเขา)
สาธารณสขุ ภายในหมู่บ้าน
2. กลมุ่ ดอกไมจ้ นั ทร์ - เปน็ อสม. ประจำหมบู่ ้าน คอยดูแลชว่ ยเหลอื และให้ความรู้ในเรอ่ื งสขุ ภาพและ
3. กลุ่มจกั สานงานไม้ไผ่
สาธารณสขุ ภายในหมบู่ ้าน
4. กลุ่มทำไมก้ วาดทางมะพรา้ ว - เช่ยี วชาญในดา้ นแพทย์แผนไทย
5. กลมุ่ ชมรมผสู้ ูงอายุ - เชีย่ วชาญในดา้ นแพทย์แผนไทย
- เชี่ยวชาญในดา้ นงานชา่ งไม้
6. กลุ่ม อสม. - เชี่ยวชาญในดา้ นงานชา่ งไม้
- มคี วามเชยี่ วชาญในด้านภูมิปัญญาท้องถ่ินงานบายศรี
7. เด็กและเยาวชน
- มีการทำบุญตักบาตร ฟังเทศน์ ฟงั ธรรม รักษาศีลเจริญภาวนา ทุกวันธรรมสวนะบวชชี
8. การบรหิ ารจดั การตำบล พราหมณ์ ปฏิบตั ธิ รรมรักษาศีล เจริญสติ สมาธิ จิตภาวนาทกุ วนั ธรรมสวนะและวัน
แบบมสี ่วนร่วม สำคัญต่าง ๆ

9. ศนู ย์พฒั นาเดก็ เลก็ - ฝกึ อบรมถา่ ยทอดการทำดอกไม้จันทน์ใหผ้ ู้สงู อายุและผูส้ นใจ
- ถ่ายทอดสืบสานภมู ิปัญญาท้องถน่ิ การจักสานใหผ้ สู้ งู อายุและผ้สู นใจสบื ทอดให้คงอยู่

ต่อไป
- ฝกึ อบรมถ่ายทอดการทำไม้กวาด ใหผ้ ูส้ ูงอายแุ ละผ้สู นใจ
- ร่วมทำกิจกรรมต่าง ๆ ดูแลช่วยเหลือซง่ึ กนั และกนั ถา่ ยทอดวชิ าความรู้ ภูมปิ ัญญา

ทอ้ งถน่ิ ใช้เวลาวา่ งใหเ้ กดิ ประโยชน์ทำใหไ้ ม่ซมึ เซา เงยี บเหงา มสี ุขภาพดีทงั้ กายใจ
- ดูแลงานด้านสาธารณสุข มจี ิตอาสาดูแล ช่วยเหลอื เฝา้ ระวงั คัดกรอง ผปู้ ่วยระดบั

ปฐมภมู ิ
- รวมกล่มุ ทำกิจกรรมดา้ นสาธารณประโยชน์รว่ มกนั มีจิตอาสาช่วยเหลอื สงั คม ใช้เวลา

วา่ งให้เกิดประโยชน์ ทำใหม้ จี ิตใจทด่ี ีงาม มคี ณุ ธรรม จริยธรรม
- เปน็ ศูนยร์ วมการบรหิ ารจดั การตำบลแบบมีส่วนรว่ ม โดยเปดิ โอกาสใหท้ กุ ภาคส่วนใน

การรว่ มคดิ รว่ มตัดสินใจ ร่วมปฏิบัตริ ่วมติดตามประเมนิ ผลและรว่ มรบั ประโยชน์
- ดูแลเด็กกอ่ นวัยเรียน เพอื่ พัฒนาขดี ความสามารถของเดก็ ให้มีพัฒนาการ การเรียนรู้ที่

เหมาะสมตามวยั

56

หม่บู ้าน ทนุ ทางสงั คม บทบาท ความเชีย่ วชาญ กิจกรรมเด่น งานเดน่ หรอื เรอ่ื งเด่น
10. ศูนย์ปอ้ งกันภัยฝา่ ยพลเรอื น - เป็นศนู ยป์ อ้ งกันและบรรเทาสาธารณภัยตำบล ดูแลเกย่ี วกบั ดา้ นสาธารณภัยตา่ ง ๆ

11. ศนู ยร์ บั ปรึกษาปัญหา เชน่ อุทกภยั อัคคีภยั ภัยแลง้ และภยั อืน่ ๆ และร่วมกบั เจา้ หนา้ ทต่ี ำรวจ กำนนั
ดา้ นกฏหมาย ผูใ้ หญ่บา้ น ดแู ลรักษาความสงบเรยี บร้อยภายในตำบล
- ให้คำปรึกษาหารอื ข้อกฎหมายต่าง ๆ ท่ปี ระชาชนมีปญั หาในดา้ นกฎหมาย และคดี
12. กองทนุ หมบู่ า้ น ตา่ ง ๆ
13. กองทุน SML - สมาชิกมแี หลง่ เงนิ ทุนในการกูย้ มื เพ่อื ไปใช้ในการประกอบอาชีพ
- บริหารงานการจัดทำกจิ กรรมตา่ ง ๆ เกีย่ วกบั ดา้ นสาธารณประโยชนต์ ่าง ๆ ของ
14. กองทุนเศรษฐกิจชมุ ชน หมูบ่ า้ น
15. กองทนุ แม่ของแผน่ ดิน - สมาชิกมีแหลง่ เงินทุนในการก้ยู มื เงินเพอื่ นำไปใช้ในการประกอบอาชีพ
- ชว่ ยเหลอื ผตู้ ดิ ยาเสพตดิ ให้มีทุนทรพั ยใ์ นการประกอบอาชีพ หลงั การบำบดั รักษาแล้ว
16. กองทนุ หลกั ประกันสุขภาพ รณรงค์ ประชาสัมพันธใ์ ห้ประชาชนรถู้ งึ โทษภยั ของยาเสพติด อย่าเขา้ ไปยุง่ เกี่ยวกับยา
(สปสช.) เสพติด
- เสรมิ สรา้ งสขุ ภาพ ปอ้ งกนั โรค ฟ้นื ฟูสมรรถภาพและดแู ลรกั ษาพยาบาลระดบั ปฐมภมู ิ
3. ระดบั หนว่ ยงาน แหล่งประโยชน์ ท่จี ำเปน็ ตอ่ สขุ ภาพและการดำรงชวี ติ
1. วัดพรหมนิมติ (วดั หลงั เขา)
- เป็นสถานทีใ่ นการทำกจิ กรรมต่าง ๆ ของศาสนา
2. คลองชลประทาน - เปน็ ศนู ย์รวมจิตใจของพุทธศาสนกิ ชนในการประพฤติ ปฏิบัติธรรม ทำบุญตกั บาตร
ชยั นาท-ปา่ สกั
ฟงั เทศน์ ฟังธรรมรกั ษาศลี เจรญิ จิตภาวนา
3. ประปาหมู่บา้ น หมู่ 9 - เปน็ แหลง่ น้ำในการอุปโภคบริโภค และทำการเกษตร
4. ประปา อบต.พรหมนมิ ิต
5. หอกระจายขา่ ว - บรกิ ารจดั สรรนำ้ ในการอุปโภคบริโภค
6. ศาลาเอนกประสงค์ - บรกิ ารจดั สรรน้ำในการอุปโภคบริโภค
7. ลานกฬี า - ประชาสมั พนั ธข์ า่ วสาร ใหป้ ระชาชนไดร้ บั รขู้ อ้ มลู ข่าวสารในดา้ นต่าง ๆ
- เป็นสถานท่ปี ระชมุ ปรกึ ษาหารือและทำกจิ กรรมตา่ ง ๆ ของหมูบ่ า้ น
8. ลานตากข้าว - เปน็ สถานที่สำหรบั ออกกำลงั กาย เล่นกีฬา และทำกิจกรรมของเดก็ เยาวชนและ
๙. ศูนยบ์ รกิ ารและถา่ ยทอด
ประชาชนทว่ั ไป
เทคโนโลยที างการเกษตร - ใช้สำหรับตากผลผลิตทางการเกษตร เพื่อลดความช้นื ทำใหม้ ีคณุ ภาพดีข้นึ
ประจำตำบลพรหมนมิ ิต - เป็นศนู ย์บรกิ ารและถ่ายทอดวชิ าความรทู้ างการเกษตรตามหลักปรัชญาเศรษฐกจิ
๑๐. ป้อมสายตรวจตำบล
พรหมนมิ ิต พอเพียง
๑๑. อบต.พรหมนมิ ิต
- รับแจง้ เหตตุ า่ ง ๆ ดูแลรกั ษาความสงบเรียบรอ้ ยภายในตำบล
4. ระดบั หมู่บ้าน (ชุมชน) จัดการตนเอง
- - เป็นศูนย์รวมการบริหารจดั การตำบลแบบมีส่วนรว่ ม โดยเปดิ โอกาสให้ทกุ ภาคส่วนใน
การรว่ มคดิ

- ร่วมตัดสินใจ รว่ มปฏบิ ัติ รว่ มติดตามประเมินผลและร่วมรบั ประโยชน์

-

57

3.2 ทุนและศกั ยภาพระดับตำบล

จากภาพรวมของสถานการณป์ ญั หาของชมุ ชน พื้นที่ตำบลพรหมนิมิต ต้องมีการพัฒนาพื้นทไ่ี ด้แก่ (1) ปญั หา
ด้านสังคม (2) ปัญหาสุขภาพ (3) ปัญหาเศรษฐกิจ (4) ปัญหาผู้สูงอายุ และ (5) ปัญหาด้านสภาวะแวดล้อม โดยแต่
ละสถานการณ์ปัญหามีการกำหนดเป้าหมาย งานกิจกรรมที่ต้องดำเนินการ โดยมีทุนทางสังคมที่เกี่ยวข้องและการ
เสรมิ สร้างความเข้มแข็งใหกับทุนทางสังคม ดังน้ี

3.2.1 นำใช้ศักยภาพและทนุ ทางสงั คมพฒั นาสถานการณท์ ่ี 1 ดา้ นปญั หาสงั คม

ปัญหาหลักด้านสังคม ได้แก่ สิ่งมึนเมาและสารเสพติด ซึ่งเป็นปัญหาที่ทั้ง 9 หมู่บ้าน ตระหนักถึง
ความสำคัญ และต้องการแก้ไขเร่งด่วน เนื่องจากปัญหานี้ ส่งผลกระทบต่อการขับเคลื่อนงาน และการพัฒนาต่อ
ยอด ได้แก่ การส่งเสริม และสนับสนุนการจัดกิจกรรมโครงการเพื่อแก้ไขปัญหายาเสพติด โดยมีงานและกิจกรรม
สำหรับการแก้ไขปัญหาที่จะต้องดำเนินการ ได้แก่ รณรงค์เกี่ยวกับปญั หาสง่ิ มนึ เมาและสารเสพตดิ และมีทุนทางสังคม
ที่เข้ามามีส่วนร่วมในการดำเนินงาน ได้แก่ องค์การบริหารส่วนตำบลพรหมนิมิต สนับสนุนงบประมาณในการจัด
กิจกรรมต่าง ๆ ให้เยาวชน ได้ใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ ศูนย์พัฒนาครอบครัวชุมชนตำบลพรหมนิมิต จัดกิจกรรม
รณรงค์และสร้างความอบอุ่นให้ครอบครัว และร้านค้าในชุมชนซึ่งงดจำหน่ายสุรา และยาสูบซึ่งมีส่วนในการแก้ไข
ปัญหาด้านสังคม

3.2.2 นำใช้ศักยภาพและทุนทางสงั คมพฒั นาสถานการณ์ที่ 2 ด้านปัญหาสุขภาพ

จากการที่ประชาชนป่วยเป็นโรคเรื้อรัง ซึ่งเป็นปัญหาท่ีทั้ง 9 หมู่บ้าน ตระหนักถึงความสำคัญและต้องการ
แก้ไข เนื่องจากปัญหานี้ส่งผลกระทบต่อการขับเคลื่อนงานและการพัฒนาต่อยอด ได้แก่ การส่งเสริม และสนับสนุน
ให้มีบริการสาธารณสุขให้ทั่วถึง และเป็นมาตรฐาน โดยมีงานและกิจกรรมสำหรับการแก้ไขปัญหาที่จะต้อง
ดำเนินการ ได้แก่ การให้บริการด้านสาธารณสุขที่ทั่วถึง และการให้ความรู้ด้านสาธารณสุขกับคนในชุมชน และมีทุน
ทางสังคมที่เข้ามามีส่วนร่วมในการดำเนินงาน ได้แก่ องค์การบริหารส่วนตำบลพรหมนิมิต สนับสนุนงบประมาณใน
การพัฒนาระบบสุขภาพตำบลพรหมนิมิต รพ.สต.พรหมนิมิต กลุ่มจิตอาสาเพื่อสุขภาพ ให้ความรู้และ
คำปรึกษา ตลอดจนการป้องกัน รักษา ดูแล และฟื้นฟูสุขภาพของประชากรทุกกลุ่มเป้าหมาย กองทุนส่งแสริม
สุขภาพตำบลพรหมนิมิต สนับสนุนงบประมาณในการดูแลสุขภาพของชุมชน มีส่วนในการเพื่อแก้ไขปัญหาด้าน
สุขภาพของประชาชนในตำบลพรหมนิมิต มีหน่วยงานภายนอก ได้แก่ โรงพยาบาลตาคลี เป็นแม่ข่ายในการดูแลรักษา
สุขภาพของคนในชุมชน

3.3.3 นำใช้ศักยภาพและทุนทางสังคมพัฒนาสถานการณท์ ี่ 3 ด้านเศรษฐกิจ

ปัญหาหนี้สินต่อเนื่อง เป็นปัญหาที่ทั้ง 9 หมู่บ้าน ตระหนักถึงความสำคัญและต้องการแก้ไข เนื่องจากปัญหา
นี้ส่งผลกระทบต่อการขับเคลื่อนงานและการพัฒนาต่อยอด ได้แก่ การส่งเสริมและสนับสนุนการจัดกิจกรรมโครงการ
เพื่อแก้ไขปัญหาความยากจน โดยมีงานและกิจกรรมสำหรับการแก้ไขปัญหาที่จะต้องดำเนินการ ได้แก่ การจัดตั้ง
กลุ่มอาชีพเพื่อให้ความช่วยเหลือบุคคลเหล่านี้อย่างทั่วถึง และมีทุนทางสังคมที่เข้ามามีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหา
ได้แก่ การให้ความรู้เรื่องเกษตรอินทรีย์ การตรวจสารเคมีในเลือด และมีทุนทางสังคมที่เข้ามามีส่วนร่วมในการ
ดำเนินงาน ได้แก่ นักวิชาการเกษตร ให้ความรู้เกี่ยวกับเรื่องการทำเกษตรกรรมยั่งยืนแก่พี่น้องประชาชนในตำบล
พรหมนิมิต กรมวิชาการเกษตร องค์การบริหารส่วนตำบลพรหมนิมิต สนับสนุนงบประมาณในการแก้ปัญหา ศูนย์
ถ่ายทอดเทคโนโลยีการเกษตรตำบลพรหมนิมิต กลุ่มเกษตรอินทรีย์ชีวภาพตำบล ศูนย์ผู้ผลิตปุ๋ยอินทรีย์อัดเม็ด กลุ่ม
ทำน้ำหมักชีวภาพ มีส่วนช่วยเพื่อการแก้ไขปัญหาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเพื่อลดการใช้สารเคมีในการทำ
เกษตร

58

3.3.4 นำใช้ศักยภาพและทุนทางสังคมพฒั นาสถานการณ์ท่ี 4 ด้านการดูแลผู้สูงอายุ

เป็นปัญหาที่ทั้ง 9 หมู่บ้าน ตระหนักถึงความสำคัญ และต้องการแก้ไข เนื่องจากปัญหานี้ส่งผลกระทบต่อ
การขับเคลื่อนงานและการพัฒนาต่อยอด โดยมีงานและกิจกรรมที่จะต้องดำเนินการ ได้แก่ การให้ความช่วยเหลือ
บุคคลเหล่านี้อย่างทั่วถึง และมีทุนทางสังคมที่เข้ามามีส่วนร่วมในการดำเนินงาน ได้แก่ องค์การบริหารส่วนตำบล
พรหมนิมิต สนับสนุนงบประมาณ และจัดกิจกรรมให้กับผู้สูงอายุทุกเดือน เช่น ชมรมผู้สูงอายุตำบลพรหมนิมิต ที่จัด
ขึ้นเพื่อให้ผู้สูงอายุได้มาร่วมตัวกันทำกิจกรรมทุกเดือน รพ.สต.พรหมนิมิต กลุ่มจิตอาสาเพื่อสุขภาพ และศูนย์ฟื้นฟู
สมรรถภาพตำบลพรหมนิมิต ช่วยดูแลผู้สูงอายุ ทั้งการให้ความรู้รักษา และฟื้นฟู สำหรับผู้สูงอายุในการรักษาที่รพ.
สต.พรหมนมิ ติ

3.3.5 นำใชศ้ กั ยภาพและทุนทางสังคมพฒั นาสถานการณ์ที่ 5 การจัดการสภาวะแวดล้อม

การใช้สารเคมีในการเกษตร ซึ่งเป็นปญั หาที่ทั้ง 9 หมู่บา้ น ตระหนักถึงความสำคัญและต้องการแก้ไขเร่งด่วน
เนื่องจากปัญหานี้ส่งผลกระทบต่อการขับเคลื่อนงานและการพัฒนาต่อยอด ได้แก่ การส่งเสริมและสนับสนุนมีการ
อบรมให้ความรู้ กับประชาชนในการพัฒนาอาชีพ โดยมีงานและกิจกรรมสำหรับการแก้ไขปัญหาที่จะต้องดำเนินการ
ได้แก่ การให้ความรู้เรื่องเกษตรอินทรีย์ การตรวจสารเคมีในเลือดและมีทุนทางสังคมที่เข้ามามีส่วนร่วมในการ
ดำเนินงานได้แก่ กรมวิชาการเกษตร องค์การบริหารส่วนตำบลพรหมนิมิต สนับสนุนงบประมาณในการดำเนินงาน
แกป้ ญั หา รพ.สต.พรหมนมิ ิต ตรวจสารเคมีในเลอื ดใหค้ นในชมุ ชน

เมนูท่ี 2
การบรหิ ารจดั การพื้นที่

ระบบการบริหารจัดการพื้นที่ คือ หัวใจสำคัญในการขับเคล่ือนงานเพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชน
ท้องถิ่นซ่ึงตำบลพรหมนิมิต ได้มีรูปธรรมการดำเนินงานผ่านกระบวนการต่าง ๆ ดังนี้ (๑) สร้างเป้าหมายร่วมในการ
พัฒนาพื้นที่ตำบลพรหมนิมิต (๒) จัดการและนำใช้ศักยภาพและทุนทางสังคมของตำบลพรหมนิมิตในการพัฒนา
พ้ืนที่ และ (๓) เช่ือมโยงเครือข่ายในการพัฒนาตำบลพรหมนิมิต (๔) ระบบสนับสนุนการจัดการการเรียนรู้ (๕) การ
ประเมินผล โดยที่ชุมชนท้องถ่ินจะต้องถอดความรู้และสามารถถ่ายทอดกิจกรรมดำเนินการดังที่กล่าวเพ่ือสร้างการ
เรียนรู้กันเองทั้งระดับแหล่งเรียนรู้ ระดับหมู่บ้าน และระดับตำบล โดยมีแนวคิดในการบริหารจัดการตนเองในเรื่องการ
จัดการพื้นท่ีบนพื้นฐานของการมีส่วนร่วมและพ่ึงพาตนเองจะสร้างการเรียนรู้และพัฒนาศักยภาพของชุมชนท้องถ่ินให้
สามารถจัดการและสนับสนุนการขับเคล่ือนงานตำบลสุขภาวะของตำบลพรหมนิมิตได้อย่างเป็นรูปธรรม เป็นระบบท่ี
สามารถพัฒนาและปรับปรุงกระบวนการภายในได้ตลอดเวลา เพ่ือรองรับกับความต้องการของชุมชนท้องถ่ินได้
เหมาะสมตามสถานการณ์ของแต่ละพ้ืนที่ จนนำไปสู่หมู่บ้านจัดการตนเองในท่ีสุด ซึ่งรายละเอียดสถานการณ์
ดำเนินงานของตำบลพรหมนิมติ มดี งั น้ี

ส่วนที่ 1 สร้างเปา้ หมายรว่ มในการพฒั นาพืน้ ท่ตี ำบลพรหมนิมิต

ตำบลพรหมนิมิต เป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นท่ีดำเนินงานให้การดูแลความทุกข์สุขของประชาชนในพ้ืนที่
ตำบลพรหมนิมิตอย่างใกล้ชิด และดำเนินการตามหลักธรรมมาภิบาล และได้ร่วมกันกำหนดวิสัยทัศน์ในการทำงาน
ร่วมกัน ภายใต้วิสัยทัศน์ท่ีว่า “ทำงานเชิงรุก เน้นการมีส่วนร่วม สร้างความสามัคคี พัฒนาสังคมให้ย่ังยืน” โดยมี
เป้าหมายร่วมในการพัฒนาของตำบลพรหมนิมิต ผ่านการสร้างการมีส่วนร่วมของสมาชิกในกลุ่ม เพ่ือสามารถกำหนด
เป้าหมายและความสำเร็จร่วมกันในชุมชน กำหนดทิศทางและแนวทางการปฏิบัติงานเพื่อสร้างผลลัพธ์ตามที่ชุมชน
คาดหวังอย่างเป็นรูปธรรม

การสร้างเป้าหมายร่วมกันมีการดำเนินการ ทั้งในสถานการณ์ปกติ และภาวะวิกฤตตามบริบทของแต่ละกลุ่ม
แต่ละชุมชม โดยมีแกนนำ กลุ่ม หน่วยงาน องค์กรที่เกี่ยวข้องเข้ามาร่วมกระบวนการ ซึ่งกระบวนการสามารถ
ดำเนินการไดด้ ว้ ยวธิ ีการทแ่ี ตกตา่ งตามสถานการณ์ หรอื ความเชี่ยวชาญของพ้ืนที่ตำบลพรหมนิมติ ประกอบด้วย

(๑) การใช้กระบวนการสร้างเป้าหมาย เช่น เวทีประชาคม การประชุมแบบมีส่วนร่วม เวทีแผน
ชุมชน ทำให้แกนนำ กลุ่ม หน่วยงาน องค์กรท่ีเกี่ยวข้องได้ร่วมเรียนรู้ ร่วมคิด ร่วมทำ ร่วมกำหนดเป้าหมายท่ีต้องการ
เกิดแนวทางในการวางแผนการทำงานตอ่ เป้าหมายนั้น ๆ

(๒) ทำให้ชุมชนมีทิศทาง มีเป้าหมายร่วมกันในการทำงานพร้อมรับสถานการณ์ทั้งในภาวะปกติ หรือ
ภาวะวิกฤติปัญหาได้ มีระบบการจัดการปัญหาที่ชุมชนออกแบบ เกิดการเรียนรู้ การจัดการความรู้ ทำให้เป็นชุมชน
เข้มแข็งพ่ึงตนเองได้ ซึ่งพื้นท่ีตำบลพรหมนิมิต จากการนำใช้ข้อมูลในระบบข้อมูลตำบล (TCNAP) พบว่า สถานการณ์
ปญั หาของชุมชนทีพ่ บ ไดแ้ ก่

60

(2.1) ปญั หาหนสี้ นิ ภาคครวั เรือน จำนวน 742 หลงั คาเรอื น คิดเป็นร้อยละ 59.93

(๒.2) ปัญหาการเจ็บป่วยด้วยโรคเรื้อรัง 3 อันดับ พบว่า อันดับ 1 คือ โรคความดันโลหิต
สูง จำนวน 481 คน คิดเป็นร้อยละ 29.38 รองลงมาอับดับ 2 คือ โรคเบาหวาน จำนวน 245 คน คิดเป็นร้อยละ
14.97 และอนั ดับ 3 คอื โรคปวดขอ้ /ขอ้ เสอื่ ม จำนวน 204 คน คิดเป็นรอ้ ยละ12.46

(2.๓) ปัญหาการใช้สารเคมีในการเกษตร และสารพิษตกค้างในร่างกายของเกษตรกร
จำนวน 634 คน คิดเป็นร้อยละ 17.4

(2.๔) ปัญหาด้านพฤติกรรมเสี่ยง ได้แก่ ยาเสพติด ด่ืมสุราเป็นประจำ และสูบบุรี่เป็น
ประจำ

โดยแต่ละสถานการณ์ปญั หามีการกำหนดแนวทางและวธิ กี ารสร้างเปา้ หมาย ดังน้ี

1.1 สถานการณป์ ญั หาและการจัดการปญั หาของพน้ื ท่ี ระดบั หมู่บ้าน

1.1.1 หมทู่ ี่ 1 บ้านบอ่ ดินขาว

(1) สถานการณ์ปัญหาทส่ี ่งผลกระทบตอ่ ชุมชน

(1.1) ปัญหาด้านสุขภาพ อันดับที่ ๑ ได้แก่ โรคความดันโลหิตสูง มีจำนวนทั้งส้ิน 52 คน
คิดเป็นร้อยละ 29.71 อันดับที่ ๒ โรคเบาหวาน มีจำนวนท้ังสิ้น 29 คน คิดเป็นร้อยละ 16.57 และอันดับท่ี ๓ ปวด
ข้อ/ข้อเส่ือม จำนวนท้ังสิ้น 27 คน คิดเป็นร้อยละ 15.43 ซึ่งสาเหตุหลักเกิดมาจากคนในชุมชนขาดการบริโภคอาหาร
ที่เหมาะสม เนื่องจากบุคคลสว่ นใหญ่ไมส่ ามารถควบคุมอาการและดูแลรกั ษาตนเองไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

(1.2) ปัญหาผู้สูงอายุขาดผู้ดูแลช่วยเหลือ จำนวน 42 คน คิดเป็นร้อยละ 48.83 เกิดจาก
คนในครอบครวั ออกไปทำงานลกั ษณะไปเช้าเย็นกลับ ในระหวา่ งวนั ผสู้ งู อายุจงึ ตอ้ งอย่บู ้านเพียงลำพัง

(1.3) ปัญหาด้านเศรษฐกิจ ซึ่งคนในชุมชนขาดต้นทุนในการประกอบอาชีพ ทำให้คนใน
ชุมชนมีปัญหาภาระหน้ีสิน มีจำนวนทั้งส้ิน 95 คน คิดเป็นร้อยละ 70.89 ส่วนใหญ่เป็นการกู้เงินเพื่อประกอบอาชีพ
เกษตรกร และนับวันปริมาณหน้ีได้ทบทวีเพิ่มพูนข้ึนอย่างน่าวิตก เกษตรกรมีภาระหน้ีสินพอกพูนเพ่ิมขึ้นทุกปี แต่รายได้
ท่ีได้มาไม่เพียงพอกับค่าใช้จ่ายในแต่ละวัน จึงเป็นสาเหตุการมีหน้ีสินต่อเนื่อง ทำให้คนในชุมชนมีแนวคิดในการ
ปรับเปลย่ี นอาชพี เพือ่ หารายได้ท่ีเพมิ่ ขน้ึ นำมาใชจ้ า่ ยหนสี้ นิ ในและนอกระบบ ครอบครวั จึงขาดแรงงานในครัวเรือน

(1.4) ปัญหาด้านการจัดการส่ิงแวดล้อม เกษตรกรหมู่ที่ 1 บ้านบ่อดินขาว ที่ขาดแคลนน้ำ
สำหรับทำการเกษตร มีจำนวนทั้งส้ิน 23 ครัวเรือน คิดเป็นร้อยละ 0.14 จึงส่งผลกระทบทำให้ประชาชนมีรายได้ไม่
เพยี งพอสำหรับการใช้จ่ายในการดำเนินชีวิต และส่งผลกระทบใหเ้ ป็นภาระหน้สี ิน

(2) แนวทางการแกป้ ัญหา

(2.1) ปัญหาด้านสุขภาพ จากปัญหาที่เกิดข้ึนในพื้นท่ี หมู่ ๑ บ้านบ่อดินขาว คิดค้น
แนวทางในการแก้ไขปัญหา โดยมอบหมายให้อาสาสมัครสาธารณสุขมูลฐาน โดยมี นายสมคิด พัทธสีมา เป็นประธาน
กลุ่ม อสม.ประจำหมู่ที่ ๑ บ้านบ่อดินขาว ร่วมกับ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพชุมชนตำบลพรหมนิมิต นำโดย นายพุฒิ

61

ศักด์ิ โทแก้ว ผู้อำนวยการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลพรหมนิมิต และโรงพยาบาลตาคลี เป็นแม่ข่ายในการ
สนับสนุนด้านวิชาการ และการรักษา ให้การส่งเสริมสุขภาพ การควบคุมและป้องกันโรค โดยให้คำแนะนำ ถ่ายทอด
ความรู้แก่เพื่อนบ้าน และแกนนำสุขภาพประจำครอบครัว แกนนำชุมชนในเรื่องต่าง ๆ เกี่ยวกับการสร้างเสริม
สุขภาพพลานามัยให้แข็งแรง ให้บริการสาธารณสุขแก่ประชาชน เช่น การรักษาพยาบาลเบื้องต้น การปฐมพยาบาล
เบ้ืองต้น การตรวจวัดความดันโลหิต การตรวจหาน้ำตาลในปัสสาวะ การตรวจหาน้ำตาลในเลือด การส่งต่อ
ผู้ป่วย และการติดตามดูแลผู้ป่วยที่ได้รับการส่งต่อมาจากสถานบริการ เป็นต้น จัดกิจกรรมเฝ้าระวังและป้องกัน
ปัญหาสาธารณสุขในหมู่บ้าน เช่น กิจกรรมเฝ้าระวังทางโภชนาการ โดยการช่ังน้ำหนักเด็กการติดตามหญิงมีครรภ์ให้
มาฝากครรภ์และตรวจครรภ์ตามกำหนด ให้บริการชั่งน้ำหนักหญิงมีครรภ์เป็นประจำทุกเดือน ติดตามเด็กอายุต่ำกว่า
5 ปี และตรวจสขุ ภาพตามกำหนด กิจกรรมเฝ้าระวังดา้ นสรา้ งเสรมิ ภมู ิคุม้ กันโรค

(2.2) ปัญหาผู้สูงอายุขาดการดูแลช่วยเหลือ จากปัญหาที่เกิดขึ้นในพื้นที่ หมู่ที่ ๑ บ้านบ่อดิน
ขาว ผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว และคนในครอบครัวออกไปทำงานลักษณะไปเช้าเย็นกลับ ในระหว่างวันผู้สูงอายุจึง
ต้องอยู่บ้านเพียงลำพัง จึงมีการจัดต้ังชมรมผสูงอายุข้ึน เพื่อดูแลผู้สูงอายุให้มีสุขภาพร่างการที่แข็งแรง ทั้งสภาพ
ร่างกายและจิตใจ ร่วมถึงเป็นศูนย์รวมให้ผู้สูงอายุได้ทำกิจกรรมร่วมกัน ลดภาวะความตึงเครียดของผู้สูงอายุ และยัง
สามารถเป็นแหล่งรวบรวมภูมิปัญญาของผู้สูงอายุไว้เพื่อสืบทอดให้สู่คนรุ่นหลัง โดยมี นายลพ เคร่งใจ เป็นประธาน
กลุ่มผู้สูงอายุในหมู่บ้านคอยขับเคลื่อนงาน เป็นผู้ประสานงานกิจกรรมผู้สูงอายุในหมู่ที่ ๑ บ้านบ่อดินขาว เข้าร่วม
กิจกรรมต่างๆ เช่น กิจกรรมจ่ายเบ้ียยังชีพผู้สูงอายุ กิจกรรมออกกำลังกาย รำไม้พลอง กิจกรรมทำอาหารรับประทาน
ร่วมกัน เปน็ ตน้

(2.3) ปัญหาด้านเศรษฐกิจ จากปัญหาท่ีเกิดขึ้นในพ้ืนท่ีหมู่ ๑ บ้านบ่อดินขาว เนื่องจากใน
หมู่บ้านบ่อดินขาวประชากรส่วนใหญ่มีอาชีพทำการเกษตรเป็นส่วนใหญ่ คือการทำนาจึงเกิดปัญหาต้นทุนการผลิตสูง
ราคาข้าวตกต่ำ จึงทำให้ชาวนาบ้างส่วนเป็นหนี้จากการทำการเกษตร แต่มีทุนจากที่รัฐบาลให้จัดต้ังกลุ่มกองทุนหมู่บ้าน
เพื่อไม่ให้ประชาชนในหมู่บ้านเดือดร้อนไปกู้เงินเป็นหน้ีนอกระบบ และสมาชิกยังมีการระดมหุ้นเงินออมทรัพย์เพื่อให้
สมาชิกมีเงินฝากออมเพ่ือเก็บไว้ใช้เวลาจำเป็น อีกทั้งยังปล่อยเงินกู้ยืมให้แก่สมาชิกกลุ่ม เพ่ือให้คนในชุมชนมีทุน
หมุนเวยี นในการประกอบอาชพี และดอกเบย้ี ทไ่ี ดย้ งั เปน็ ทนุ สาธารณะประโยชน์ในหมบู่ า้ น

(2.4) ปัญหาด้านการจัดการสิ่งแวดล้อม จากปัญหาท่ีเกิดข้ึนในพื้นท่ี หมู่ที่ ๑ บ้านบ่อดินขาว
มีปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมในพื้นที่ของทางทิศเหนือบ้านบ่อดินขาว มีพื้นที่ทำไร่และทำสวนผักประสบปัญหาในเรื่องน้ำ
สำหรับใช้ในการทำไร่ไม่เพียงพอเป็นประจำทุกปี จึงส่งผลกระทบให้กับเกษตรกรในพื้นที่มีรายได้ไม่เพียงพอต่อการ
ดำรงชีวิต นายสมคิด พัทธสีมา ผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ 1 และสมาชิก อบต.บ้านบ่อดินขาว จึงประชุมร่วมกับกลุ่มเกษตรกร
ท่ีเดือดร้อนในเร่ืองน้ำทำการเกษตร และได้ข้อสรุปในการแก้ไขปัญหา จึงจัดตั้งกลุ่มผู้ใช้น้ำบ้านบ่อดินขาวขึ้น

1.1.2 หมู่ที่ 2 บ้านสะพานสาม

(1) สถานการณ์ปัญหาที่ส่งผลกระทบต่อชุมชน

(1 .1 ) ปั ญ ห าด้าน สุข ภ าพ อั น ดั บ ที่ ๑ ได้ แก่ โรค ค วาม ดั น โลหิ ต สู ง มี จำน วน
ท้ังสิ้น 40 คน คิดเป็นร้อยละ 26.67 อันดันที่ ๒ โรคปวดข้อ/ข้อเส่ือม มีจำนวนทั้งส้ิน 20 คน คิดเป็นร้อยละ ๑
13.33 อันดับ 3 โรคเบาหวาน มีจำนวนท้ังสิ้น 16 คน คิดเป็นร้อยละ 10.67 ซึ่งสาเหตุหลักเกิดจากคนในชุมชนมี

62

การบริโภคอาหารที่ไม่เหมาะสม เนื่องจากบุคคลส่วนใหญ่ไม่สามารถควบคุมอาการและดูแลรักษาตนเองได้อย่าง
ถูกต้อง

(1.2) ปัญหาผู้สูงอายุขาดการดูแลช่วยเหลือ จำนวน 29 คน คิดเป็นร้อยละ 50.87 โดย
ผู้สูงอายุในหมู่ท่ี 2 จะพบได้มากในกลุ่มผู้สูงอายุที่ยังต้องทำเลี้ยงตัวเองเป็นจำนวมมาก เนื่องจากลูกหลานไปทำงานที่
อื่นและยังมีพื้นฐานครอบครัวที่มีฐานะยากจน (ข้อมูลจาก TCNAP ปี 2563)

(1.3) ปัญหาด้านสังคม ในชุมชนมีประชาชนที่มีปัญหาด้านการด่ืมสุราเป็นประจำ จำนวน
50 คน คิดเปน็ ร้อยละ 4.26

(1.4) ปัญหาด้านเศรษฐกิจ ซึ่งคนในชุมชนขาดต้นทุนในการประกอบอาชีพและกู้ยืม
เงินทุน จำนวน 71 ครัวเรือน คิดเป็นร้อยละ 67.92 แต่รายได้ที่ได้มาไม่เพียงพอกับค่าใช้จ่ายในแต่ละวัน จึงเป็น
สาเหตุการมีหนี้สินต่อเน่ือง ทำให้คนในชุมชนปรับเปลี่ยนอาชีพเพ่ือหารายได้ท่ีเพิ่มข้ึน นำมาใช้จ่ายหนี้สินในครอบครัว
จึงขาดแรงงานในครวั เรอื น

(2) แนวทางการแกป้ ัญหา

(2.1) ปัญหาด้านสุขภาพ จากปัญหาที่เกิดข้ึนในพ้ืนท่ี หมู่ ๒ บ้านสะพานสาม จึงเกิดการ
แก้ไขปัญหาโดยมอบหมายให้อาสาสมัครสาธารณสุขมูลฐาน โดยมี นางสาวพัฒนา บุญผาง เป็นแกนนำประจำหมู่
ที่ ๒ บ้านสะพานสาม ร่วมกับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพบ้านหนองหญ้ารังกา โดย นายพุฒิศักด์ิ โทแก้ว และ
โรงพยาบาลตาคลีร่วมสนับสนุนด้านวิชาการและการรักษา ให้การส่งเสริมสุขภาพ การควบคุมและป้องกันโรค โดย
ถ่ายทอดความรู้แก่แกนนำสุขภาพประจำครอบครัว แกนนำชุมชนในเรื่องต่าง ๆ เกี่ยวกับการสร้างเสริมสุขภาพ และ
เฝ้าระวังเร่ืองโรคระบาดและโรคติดตอ่ ประจำถ่ิน การกำจัดแหลง่ เพาะพันธุ์เชอ้ื โรค

(2.2) ปัญหาผู้สูงอายุขาดการดูแลช่วยเหลือ จากปัญหาผู้สูงอายุที่เกิดขึ้นในพ้ืนที่ หมู่ ๒ บ้าน
สะพานสาม จึงมีการจัดตั้งชมรมผู้สูงอายุขึ้น เพ่ือดูแลผู้สูงอายุให้มีสุขภาพร่างกายที่แข็งแรง ทั้งสภาพร่างกายและ
จิตใจ ร่วมถึงเป็นศูนย์รวมให้ผู้สูงอายุได้ทำกิจกรรมร่วมกัน ลดภาวะความตึงเครียดของผู้สูงอายุ และยังสามารถเป็น
แหล่งรวบรวมภูมิปัญญาของผู้สูงอายุไว้เพ่ือสืบทอดให้สู่คนรุ่นหลัง โดยมี นายส่ง ทรงชัยพิพัฒน์ เป็นประธานกลุ่มคอย
ขับเคล่ือนงาน และมี นายประดิษฐ์ ความคะนึง เป็นประธานผู้สูงอายุระดับตำบล เป็นผู้ประสานงานกิจกรรมผู้สูงอายุ
ในหมู่ท่ี ๒ บ้านสะพานสาม และท้ังตำบลเพ่ือร่วมกิจกรรม อีกท้ังเข้าร่วมกิจกรรมต่าง ๆ เช่น กิจกรรมทำบุญ
กลางบา้ น กิจกรรมจา่ ยเบ้ยี ผสู้ ูงอายุ ทำอาหารรบั ประทานร่วมกัน รำไม้พลอง เปน็ ต้น

(2.3) ปัญหาสิ่งมึนเมาและสารเสพติด จากปัญหาท่ีเกิดขึ้นในพ้ืนที่ หมู่ ๒ บ้านสะพานสาม
เป็นศูนย์รวมของวัยรุ่นจากทั้งในตำบล และนอกตำบลมารวมกลุ่มกันเล่นกีฬา จึงมีการรวมตัวกันของคนในชุมชนจัดต้ัง
กลุ่ม อปพร. และ อส.ตร.ในการควบคุม ตรวจสอบ ดูแลรักษาความเรียบร้อย เพื่อป้องกันปัญหาสิ่งมึนเมาและสารเสพ
ตดิ และองคก์ ารบรหิ ารสว่ นตำบลพรหมนมิ ติ ใหก้ ารสนบั สนนุ งบประมาณสำหรบั การออกตรวจเวรยามในตอนกลางคนื
เพ่ือไมใ่ ห้เด็กและเยาวชนมัว่ สมุ กัน

(2.4) ปัญหาด้านเศรษฐกิจ เกิดจากต้นทุนการผลิตสูงราคาพืชผลทางการเกษตรตกต่ำ จาก
ปัญหาท่ีเกิดข้ึนในพื้นท่ีหมู่ ๒ บ้านสะพานสาม จึงได้รวมกลุ่มกันจัดต้ังกลุ่มผู้ปลูกหอมหัวใหญ่ เพราะราคาหอมหัวใหญมีราคา
แพง เป็นท่ีต้องการของตลาด และเป็นพืชควบคุมเศษรฐกิจจึงทำให้ราคาไม่ตกต่ำ ส่งผลให้เกษตรกรมีรายได้ดี อีกทั้งได้จัดตั้ง

63

กลมุ่ ออมทรัพย์ สำหรบั การสรา้ งอาชพี เสรมิ ในชุมชน ชาวบา้ นมกี ารปรบั แนวคดิ การใชช้ ีวิตตามหลกั ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียง

1.1.3 หมู่ท่ี 3 บ้านสะพานสอง

(1) สถานการณ์ปัญหาท่ีส่งผลกระทบต่อชุมชน

(1.1) ปัญหาด้านสุขภาพ อันดับที่ ๑ ได้แก่ โรคความดันโลหิตสูง มีจำนวนทั้งส้ิน 37 คน
คิดเป็นร้อยละ 25.52 อันดับที่ ๒ โรคเบาหวาน มีจำนวนทั้งส้ิน 32 คน คิดเป็นร้อยละ ๒๒.07 และอันดับที่ ๓ โรค
ปวดข้อ/ข้อเสื่อม มีจำนวนทั้งสิ้น 26 คน คิดเป็นร้อยละ 17.93 เป็นต้น ซึ่งสาเหตุหลักเกิดมาจากคนในชุมชนขาด
การบริโภคอาหารท่ีเหมาะสม เนื่องจากบุคคลส่วนใหญ่ไม่สามารถควบคุมอาหาร และดูแลรักษาตนเองได้อย่างถูกต้อง

(1.2) ปัญหาผู้สูงอายุขาดการดูแลช่วยเหลือ ผู้สูงอายุจะไม่ได้รับความเอาใจใส่ มีจำนวน
ทั้งสิ้น 33 คน คิดเป็นร้อยละ 57.89 ทำให้รู้สึกว้าเหว่ อ้างว้าง และอาจจะมีความวิตกกังวลต่าง ๆ เช่น กังวลว่าจะ
ถูกลูกหลานและญาติพี่น้องทอดทิ้ง กังวลในเรื่องความตายผู้สูงอายุมักมีอารมณ์เปลี่ยนแปลง เช่น เศร้า เฉยเมย

(1.3) ปัญหาด้านสังคม การเสพสิ่งมึนเมาและสิ่งเสพติด มีจำนวนทั้งสิ้น 81 คน คิดเป็นร้อย
ละ 5.79 ด้วยชุมชนเป็นเขตติดต่อกับชุมชนเมือง มีสิ่งยั่วยุจำนวนมาก และขาดการดูแลจากผู้ปกครอง นอกจากนี้ การ
จำหน่ายสิ่งมึนเมา และยาเสพติดหาซื้อไดง้ า่ ย เพราะเป็นเขตทางผ่านในการคมนาคม

(1.4) ปัญหาด้านเศรษฐกิจ คนในชุมชนขาดต้นทุนในการประกอบอาชีพ ทำให้คนในชุมชน
กู้ยืมเงินเพื่อประกอบอาชีพ มีจำนวนทั้งสิ้น 64 ครัวเรือน คิดเป็นร้อยละ 79.95 แต่รายได้ไม่เพียงพอกับค่าใช้จ่ายใน
แต่ละวัน จึงเป็นสาเหตุการมีหนี้สินต่อเนื่อง ทำให้คนในชุมชนปรับเปลี่ยนอาชีพเพื่อหารายได้ที่เพิ่มขึ้น นำมาใช้จ่าย
หน้ีสินในครอบครัวจึงขาดแรงงานในครัวเรือน

(2) แนวทางการแก้ปญั หา

(2.1) ปัญหาด้านสุขภาพ จากปัญหาท่ีเกิดข้ึนในพื้นที่ หมู่ ๓ บ้านสะพานสอง จึงเกิดการ
แก้ไขปัญหาโดยมอบหมายให้อาสาสมัครสาธารณสุขมูลฐาน โดยมี นายช้ัน หอมขจร เป็นแกนนำประจำหมู่ที่ ๓ บ้าน
สะพานสองร่วมกับ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพชุมชนตำบลพรหมนิมิต นำโดย นายพุฒิศักดิ์ โทแก้ว ร่วมกับ อสม.
คอยดูแลรักษา ให้การส่งเสริมสุขภาพ การควบคุมและป้องกันโรค มีกิจกรรมเฝ้าระวังด้านสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรค และ
มีศูนย์ฟ้ืนฟูสมรรถภาพทางกาย โดยมีกลุ่มจิตอาสาผู้ดูแลผู้ป่วยติดบ้าน ผู้ป่วยติดเตียง ให้บริการตรวจเย่ียม และมีการ
ส่งเสริมการรับประทานอาหารปลอดภัย โดยมีกลุ่มปลูกผักปลอดสาร และไม่ใช้สารเคมีในการปลูกผัก เพ่ือลดปริมาณ
สารพิษตกคา้ งในร่างกาย

(2.2) ปัญหาผู้สูงอายุขาดการดูแลช่วยเหลือ จากปัญหาท่ีเกิดข้ึนในพื้นที่ หมู่ ๓ บ้านสะพาน
สอง มีการร่วมตัวกันของผู้สูงอายุต้ังเป็นชมรมผู้สูงอายุ โดยมี นายพยุง บริหาร เป็นประธานกลุ่มชมรมผู้สูงอายุ และ
นายประดิษฐ์ ความคนึง เป็นประธานกลุ่มชมรมผู้สูงอายุระดับตำบลเพ่ือเข้าร่วมกิจกรรมต่าง ๆ เช่น กิจกรรมทำบุญ
กลางบา้ น กิจกรรมจา่ ยเบ้ียผูส้ ูงอายุ ทำอาหารรับประทานร่วมกัน รำไม้พลอง เป็นตน้

(2.3) ปัญหาด้านสังคม ปัญหาส่ิงมึนเมาและสารเสพติด จากปัญหาที่เกิดข้ึนใน
พ้ืนท่ี หมู่ 3 บ้านสะพานสอง เน่ืองจากพ้ืนท่ีมีสถานบริการประชาชน จึงเกิดกลุ่ม อส.ตร.ข้ึน โดยมีการดูแลรักษาความ
เรียบร้อยในชุมชน เข้ารว่ มรณรงคพ์ ้นื ท่ปี ลอดสารเสพตดิ และสิง่ มึนเมา

64

(2.4) ปัญหาด้านเศรษฐกิจ จากเศรษฐกิจในพ้ืนที่ หมู่ท่ี ๓ บ้านสะพานสอง ได้มีกลุ่มศูนย์
พันธุ์ข้าวชุมชน มีกลุ่มออมทรัพย์เป็นแหล่งเงินทุนในการประกอบอาชีพ เพื่อเป็นกองทุนในการดำรงชีวิต เป็นและมี
ธนาคารหมู่บ้าน เพื่อเป็นแหล่งเงินทุนหมุนเวียนในการประกอบอาชีพให้กับชาวบ้านในการประกอบอาชีพ และยังให้
คนในชมุ ชนซงึ่ สามารถนำมาฝากเงินได้ไมจ่ ำกดั วงเงนิ

1.1.4 หมทู่ ่ี 4 บ้านคลองแปด

(1) สถานการณ์ปัญหาท่ีส่งผลกระทบต่อชุมชน

(1 .1 ) ป ัญ ห าด้าน สุข ภ าพ อัน ดับ ที ่ ๑ ได้แก่ โรค ความดันโลหิ ตสูง มีจำนวน
ทั้งส้ิน 74 คน คิดเป็นร้อยละ 28.14 อันดับที่ ๒ โรคเบาหวาน มีจำนวนทั้งสิ้น 41 คน คิดเป็นร้อยละ 15.58 และ
อันดับท่ี ๓ โรคปวดข้อ/ข้อเสื่อม มีจำนวนท้ังส้ิน 30 คน คิดเป็นร้อยละ 11.41 เป็นต้น ซึ่งสาเหตุหลักเกิดมาจากคนใน
ชุมชนขาดการบริโภคอาหารที่เหมาะสม เนื่องจากบุคคลส่วนใหญ่ไม่สามารถควบคุมอาการและดูแลรักษาตนเองได้
อย่างถกู ตอ้ ง

(1.2) ปัญหาผู้สูงอายุ ผู้สูงอายุขาดการดูช่วยเหลือ มีจำนวนทั้งส้ิน 59 คน คิดเป็นร้อย
ละ 62.76 เกิดจากคนในครอบครัวออกไปทำงานลักษณะไปเช้าเย็นกลับ ในระหว่างวันผู้สูงอายุจึงต้องอยู่บ้านเพียง
ลำพัง

(1.3) ปัญหาด้านสังคม ปัญหาส่ิงมึนเมาและส่ิงเสพติดด้วยชุมชนเป็นเขตติดต่อกับชุมชน
เมืองมีสิ่งยั่วยุจำนวนมาก และขาดการดูแลจากผู้ปกครอง นอกจากนี้ การจำหน่ายสิ่งมึนเมาและยาเสพติดยังหาซื้อ
ได้ง่าย และยังมีผู้ดื่มสุราเป็นประจำ มีจำนวนท้ังสิ้น 83 คน คิดเป็นร้อยละ 4.17

(1.4) ปัญหาด้านเศรษฐกิจ ส่วนใหญ่เป็นปัญหาในการเงินลงทุนในการประกอบอาชีพ แต่
รายได้ไม่เพียงพอต่อการลงทุน เน่ืองจากราคาพืชผลทางการเกษตรตกต่ำ ทำให้ประชาชนในชุมชนไม่มีเงินมาใช้หน้ี จึง
ทำให้เป็นภาระหน้ีสินค้างอยู่อย่างต่อเน่ือง ต้องพยายามหมุนเงินโดยการกู้เงินจากที่อื่น เพื่อให้พอกับรายจ่ายซึ่งเป็นสิ่ง
ที่ไม่ควรทำอย่างยิ่ง เพราะยิ่งทำให้ระบบการเงินแย่ลง และจะกลายเป็นคนท่ีมีหน้ีสินมากข้ึนเร่ือย ๆ ซ่ึงนอกจากน้ีคน
ในชุมชนขาดต้นทุนในการประกอบอาชีพ ทำให้คนในชุมชนเป็นหนี้สิน จำนวน 119 ครัวเรือน คิดเป็นร้อย
ละ 47.41

(2) แนวทางการแกป้ ัญหา

(2.1) ปัญหาด้านสุขภาพ จากปัญหาที่เกิดขึ้นในพื้นที่ หมู่ 4 บ้านคลองแปด จึงเกิดการ
แก้ไขปัญหา โดยมอบหมายให้อาสาสมัครสาธารณสุขมูลฐาน โดยมี นายบุญเรือง กาบทอง แกนนำประจำหมู่
ที่ ๔ บ้านคลองแปด ร่วมกับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพชุมชนตำบลพรหมนิมิต นำโดย นายพุฒิศักด์ิ โทแก้ว ร่วมกับ
อสม.คอยดแู ลสิทธิประโยชน์ด้านหลักประกันสขุ ภาพและสาธารณสขุ ของประชาชนในหมบู่ า้ น

(2.2) ปัญหาผู้สูงอายุขาดการดูแลช่วยเหลือ จากปัญหาที่เกิดขึ้นในพ้ืนที่ หมู่ท่ี ๔ บ้านคลอง
แปด ผู้สูงอายุในปัจจุบันมีอัตราส่วนเพ่ิมขึ้นอย่างรวดเร็ว และคนในครอบครัวออกไปทำงานลักษณะเช้าไปเย็นกลับ ใน
ระหว่างวันผู้สูงอายุจึงต้องอยู่บ้านเพียงลำพัง จึงมีการจัดตั้งชมรมผู้สูงอายุข้ึน เพ่ือดูแลผู้สูงอายุให้มีสุขภาพร่างการที่
แข็งแรง ทั้งสภาพร่างกายและจิตใจ ร่วมถึงเป็นศูนย์รวมให้ผู้สูงอายุได้ทำกิจกรรมร่วมกัน ลดภาวะความตึงเครียดของ

65

ผู้สูงอายุ และยังสามารถเป็นแหล่งรวบรวมภูมิปัญญาของผู้สูงอายุไว้เพ่ือสืบทอดให้สู่คนรุ่น โดยมี นายบวรนันท์ เนตร
น้อย เป็นประธานกลุ่มคอยขับเคลื่อนงาน และมี นายประดิษฐ์ ความคนึง เป็นประธานระดับตำบลผู้ประสานงาน
กิจกรรมผู้สูงอายุ ในหมู่ที่4 บ้านคลองแปดเข้าร่วมกิจกรรมต่างๆ เช่น กิจกรรมทำบุญกลางบ้าน กิจกรรมจ่ายเบ้ียยัง
ชีพผสู้ ูงอายุ กิจกรรมทำอาหารรับประทานร่วมกัน รำไม้พลอง เป็นตน้

(2.3) ปัญหาด้านสังคม ปัญหาส่ิงมึนเมาและสารเสพติด จากปัญหาที่เกิดข้ึนในพื้นท่ี หมู่
ท่ี ๔ บ้านคลองแปด เนื่องจากในพื้นท่ีมีสถานบริการประชาชน จึงเกิดกลุ่ม อส.ตร.ข้ึน โดยมีการดูแลรักษาความ
เรียบร้อยในชุมชน เข้าร่วมรณรงค์พ้ืนท่ีปลอดสารเสพติดและส่ิงมึนเมา

(2.4) ปัญหาด้านเศรษฐกิจ จากปัญหาที่เกิดขึ้นในพื้นที่ หมู่ที่ ๔ บ้านคลองแปด จากการ
สำรวจ (ข้อมูล TCNAP ปี 2563) ทราบข้อมูลประชากรมีปัญหาเรื่องการมีภาระหนี้สินในการประกอบอาชีพ มี
จำนวนทั้งสิ้น 119 ครัวเรือน คิดเป็นร้อยละ 47.41 และมีแหล่งเงินทุนหมุนเวียนในการประกอบอาชีพ โดยมี
สาเหตุจากการทำการเกษตรที่มีต้ทุนในการผลิตสูง ผลผลิตตกต่ำทำให้เกษตรกรขาดทุน ไม่มีเงินมาชำระหนี้และ
รายได้ที่มีไม่เพียงพอต่อการดำรงชีวิตในยุคค่าครองชีพสูงเช่นปัจจุบัน จึงไดด้มีแนวคิดในการแก้ไขปัญหา คือ จัดตั้ง
กลุ่มออมทรัพย์เพื่อให้สมาชิกมีเงินเก็บออม และเป็นการระดมเงินทุนหมุนเวียน เพื่อช่วยเหลือผู้ที่เดือดร้อนใน
หมู่บ้านตนเอง

1.1.5 หมทู่ ี่ 5 บ้านหนองโนน

(1) สถานการณ์ปัญหาท่ีส่งผลกระทบต่อชุมชน

(1.1) ปัญหาด้านสุขภาพ จากระบบข้อมูลตำบล (TCNAP) พบว่า มีผู้ป่วยโรคเร้ือรัง อันดับ
ท่ี ๑ ได้แก่ โรคความดันโลหิตสูง มีจำนวนทั้งสิ้น 11 คน คิดเป็นร้อยละ 15.71 อันดับที่ ๒ โรคปวดข้อ ข้อเสื่อม มี
จำนวนท้ังส้ิน 10 คน คิดเป็นร้อยละ 14.29 และอันดับที่ ๓ โรคเบาหวาน มีจำนวนท้ังสิ้น 6 คน คิดเป็น
ร้อยละ 8.57 ซึ่งสาเหตุหลักเกิดจากคนในชุมชนขาดการบริโภคอาหารท่ีเหมาะสม เน่ืองจากบุคคลส่วนใหญ่ไม่
สามารถควบคุมอาหาร และดูแลรักษาตนเองไดอ้ ย่างถูกต้อง

(1.2) ปัญ หาผู้สูงอายุขาดการดูแลช่วยเหลือ พบว่า ผู้สูงอายุอยู่บ้านเพียงลำพัง
จำนวน 21 คน คิดเป็นร้อยละ 63.88

(1.3) ปัญหาด้านเศรษฐกิจ พบว่า ส่วนใหญ่เป็นปัญหาด้านการเงินในการลงทุนเพ่ือ
ประกอบอาชีพ เนื่องจากรายได้ไม่เพียงพอต่อการลงทุน ราคาพืชผลทางการเกษตรตกต่ำ ทำให้ประชาชนในชุมชนไม่มี
เงินมาใช้หน้ี จึงทำให้เป็นภาระหนี้สินค้างอยู่อย่างต่อเน่ือง ต้องพยายามหมุนเวียนเงิน โดยการกู้ยืมจากแหล่งอื่น เพ่ือให้
เพียงพอกับรายจ่าย ทำให้ระบบการเงินแย่ลง และจะกลายเป็นคนที่มีหนี้สินมากขึ้นเร่ือย ๆ นอกจากนี้ คนในชุมชนขาด
ตน้ ทนุ ในการ ประกอบอาชีพ มีหนี้สิน จำนวน 38 ครวั เรอื น คิดเปน็ ร้อยละ 62.29

(1.4) ปัญหาด้านสังคม ปัญหาส่ิงมึนเมาและส่ิงเสพติดในชุมชน พบว่า มีผู้ดื่มสุราเป็นประจำ
จำนวนทั้งสิ้น 24 ราย คิดเป็นร้อยละ 8.03 นอกจากนี้ การจำหน่ายสิ่งมึนเมา และยาเสพติด ยังหาซ้ือได้ง่ายใน
ชมุ ชน

66

(2) แนวทางการแก้ปัญหา

(2.1) ปัญหาด้านสุขภาพ จากปัญหาที่เกิดขึ้นในพื้นที่ หมู่ 5 บ้านหนองโนน ได้โดย
มอบหมายให้อาสาสมัครสาธารณสุขนางถุงเงิน แสงหิรัณ แกนนำประจำหมู่ที่ ๕ บ้านหนองโนน ร่วมกับโรงพยาบาล
ส่งเสริมสุขภาพชุมชนตำบลพรหมนิมิต นำโดย นายพุฒิศักด์ิ โทแก้ว รวมกับ อสม. ให้การส่งเสริมสุขภาพ การควบคุม
และป้องกันโรค โดยให้คำแนะนำ ถ่ายทอดความรู้แก่เพื่อนบ้านและแกนนำสุขภาพประจำครอบครัว แกนนำชุมชนใน
เรื่องตา่ ง ๆ เก่ยี วกับการสร้างเสริมสุขภาพ

(2.2) ปัญหาผู้สูงอายุขาดการดูแลช่วยเหลือ พบว่า ปัญหาที่เกิดข้ึนในพ้ืนที่หมู่ที่ ๕ บ้าน
หนองโนน ผู้สูงอายุในปัจจุบันกำลังเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยมีจำนวน 21 คน และคนในครอบครัวออกไปทำงาน
ลักษณะเช้าไปเย็นกลับ ในระหว่างวันผู้สูงอายุจึงต้องอยู่บ้านเพียงลำพัง จึงมีการจัดต้ังชมรมผู้สูงอายุข้ึน เพื่อดูแล
ผู้สูงอายุให้มีสุขภาพร่างการที่แข็งแรง ทั้งสภาพร่างกายและจิตใจ ร่วมถึงเป็นศูนย์รวมให้ผู้สูงอายุได้ทำกิจกรรม
ร่วมกัน ลดภาวะความตึงเครียดของผู้สูงอายุ และยังสามารถเป็นแหล่งรวบรวมภูมิปัญญาของผู้สูงอายุไว้เพ่ือสืบทอดให้
สู่คนรุ่นหลัง โดยมี นายณรงค์ คมขำ เป็นประธานกลุ่มคอยขับเคล่ือนงาน และมี นายประดษิ ฐ์ ความคนงึ เป็นประธาน
ผู้สูงอายุระดับตำบลผู้ประสานงานกิจกรรมผู้สูงอายุในหมู่ที่ ๕ บ้านหนองโนน เข้าร่วมกิจกรรมต่าง ๆ เช่น กิจกรรม
ทำบญุ กลางบา้ น กจิ กรรมจา่ ยเบย้ี ผู้สูงอายุ ทำอาหารรับประทานรว่ มกนั รำไมพ้ ลอง เปน็ ตน้

(2.3) ปัญหาด้านเศรษฐกิจ พบว่า จากปัญหาท่ีเกิดข้ึนในพื้นท่ี หมู่ 5 บ้านหนองโนน
ประชากรมีปัญหา เรื่องหน้ีสินจากการประกอบอาชีพ จำนวน 38 ครัวเรือน คิดเป็นร้อยละ 62.29 ขาดแหล่งเงินทุน
หมุนเวียนในการประกอบอาชีพ ภาระหน้ีสินต่อเน่ืองเพราะการทำการเกษตรขาดทุน จึงไม่มีเงินมาใช้หน้ี และไม่มีเงินมาใช้
จ่ายในครอบครัว จึงได้จดั ต้ังกลมุ่ ออมทรัพย์ เพ่อื ใหส้ มาชิกมีเงนิ เก็บออม และเป็นทนุ หมนุ เวียนให้กบั ผู้ที่เดือดรอ้ น

(2.4) ปัญหาด้านสังคม ปัญหาส่ิงมึนเมาและสารเสพติด พบว่า หมู่ท่ี ๕ บ้านหนองโนน เป็น
ชุมชนที่มีความเสี่ยงทางด้านส่ิงเสพติด และส่ิงมึนเมา พ้ืนที่เป็นเขตติดต่อกับหมู่บ้านอ่ืน ทำให้มีการควบคุมดูแล
ยาก หม่ทู ่ี 5 บ้านหนองโนน จงึ จดั ตง้ั กล่มุ อปพร. และ อส.ตร.ข้ึน เพือ่ ดแู ลรักษาความเรียบร้อยในชุมชน

1.1.6 หมู่ที่ 6 บ้านหนองหญา้ รงั กา

(1) สถานการณ์ปัญหาที่ส่งผลกระทบต่อชุมชน

(1 .1 ) ป ัญ ห าด ้าน ส ุข ภ าพ พ บ ว่า อัน ดับ ที ่ ๑ ได้แก่ โรค ความดัน โลหิ ตสูง มี
จำนวน 104 คน คดิ เปน็ รอ้ ยละ 31.42 อันดับที่ ๒ โรคเบาหวาน มจี ำนวน 53 คน คดิ เปน็ รอ้ ยละ 16.01 และอันดับ
ท่ี ๓ โรคภูมิแพ้ มีจำนวน 22 คน คิดเป็นร้อยละ 6.65 เป็นต้น ซึ่งสาเหตุหลักเกิดมาจากคนในชุมชนขาดการบริโภค
อาหารทีเ่ หมาะสม เน่ืองจากบุคคลส่วนใหญ่ไม่สามารถควบคุมอาการและดูแลรักษาตนเองได้อย่างถูกต้อง

(1.2) ปัญหาผู้สูงอายุขาดการดูแลช่วยเหลือ พบว่า มีผู้สูงอายุที่มีความต้องการได้รับความ
ช่วยเหลืดูแล จำนวน 114 ราย คิดเป็นร้อยละ 73.07 มีความวิตกกังวล โกรธง่าย กลัวถูกครอบครัวและสังคม
ทอดทิ้ง ผู้สูงอายุคิดว่าไม่มีคนสนใจ ตนเองไม่มีความสำคัญก็จะปฏิเสธการช่วยเหลือจากทุกคน พฤติกรรมท่ีชัดเจน
ได้แก่ หงุดหงิดง่าย ไม่สนใจการกระทำของบุคคลรอบข้าง ขี้โมโหจู้จ้ี ข้ีบ่น เพราะในระหว่างวันผู้สูงอายุจึงต้องอยู่บ้าน
เพียงลำพัง (ข้อมูลจากการสำรวจ TCNAP ปี 2563)

67

(1.3) ปัญหาด้านสังคม ปัญหาสิ่งมึนเมาและสิ่งเสพติด พบว่า ด้วยชุมชนเป็นเขตติดต่อกับ
ชุมชนเมืองมีสิ่งยั่วยุ มีจำนวนท้ังสิ้น 141 คน คิดเป็นร้อยละ 7.21 เนื่องจาก การจำหน่ายส่ิงมึนเมาและยาเสพติดยัง
หาซอ้ื ไดง้ าย เน่ืองจากผ้ขู ายไมท่ ำตามกำหนดกฎเกณฑ์บ้านเมือง

(1.4) ปัญหาด้านเศรษฐกิจ พบว่า ประชาชนในชุมชนขาดต้นทุนในการประกอบอาชีพจึง
ทำให้เป็นหนี้สิน จำนวน 92 คน คิดเป็นร้อยละ 67.15 ทำให้ประชาชนในชุมชนต้องแสวงหาแหล่งเงินทุนกู้ยืม แต่
รายได้ท่ีได้มาไม่เพียงพอกับค่าใช้จ่ายในแต่ละวัน จึงเป็นสาเหตุการมีหนี้สินต่อเนื่อง ทำให้คนในชุมชนปรับเปลี่ยน
อาชีพเพ่ือหารายได้ท่ีเพ่ิมขึ้น นำมาใชจ้ า่ ยหน้สี นิ ครอบครัวจงึ ขาดแรงงานในครวั เรือน

(2) แนวทางการแกป้ ญั หา

(2.1) ปัญหาด้านสุขภาพ แกนนำและกลุ่ม อสม.นำโดย นายไพรฑูลย์ คำสุนทร หมู่ที่ 6
ร่วมกับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพชุมชนตำบลพรหมนิมิต นำโดย นายพุฒิศักดิ์ โทแก้ว พร้อมกับ อสม.หมู่ท่ี 6
ถ่ายทอดความรู้แก่เพื่อนบ้านและแกนนำด้านสุขภาพประจำครอบครัว แกนนำชุมชนในเรื่องต่าง ๆ เกี่ยวกับการสร้าง
เสริมสุขภาพ โดยมีกลุ่มจิตอาสาช่วยผู้ดูแลผู้ป่วยติดบ้าน ผู้ป่วยติดเตียงให้บริการตรวจเยี่ยม และมีการส่งเสริมการ
รับประทานอาหารปลอดภัย เพือ่ ลดปรมิ าณสารพษิ ตกคา้ งในรา่ งกาย

(2.2) ปัญหาผู้สูงอายุขาดการดูแลช่วยเหลือ จึงมีการจัดตั้งชมรมผู้สูงอายุข้ึน เพื่อดูแล
ผู้สูงอายุให้มีสุขภาพร่างการที่แข็งแรง ทั้งสภาพร่างกายและจิตใจ ร่วมถึงเป็นศูนย์รวมให้ผู้สูงอายุได้ทำกิจกรรม
ร่วมกัน ลดภาวะความตึงเครียดของผู้สูงอายุและยังสามารถเป็นแหล่งรวบรวมภูมิปัญญาของผู้สูงอายุไว้เพ่ือสืบทอดให้
สู่คนรุ่นหลัง โดยมี นายสัน ไชยสิทธ์สร้อย เป็นประธานกลุ่มผู้สูงอายุ คอยขับเคลื่อนงาน และมีประธานผู้สูงอายุประจำ
ตำบล คือ นายประดิษฐ ความคนึง เป็นผู้ประสานงานกิจกรรมผู้สูงอายุ ในหมู่ท่ี 6 บ้านหนองหญ้ารังกา เข้าร่วม
กิจกรรมต่าง ๆ เช่น กจิ กรรมทำบุญกลางบา้ น จ่ายเบย้ี ผสู้ งู อายุ ทำอาหารรับประทานรว่ มกัน รำไม้พลอง เป็นตน้

(2.3) ปัญหาด้านสังคม ปัญหาสิ่งมึนเมาและสารเสพติด เนื่องจากหมู่ท่ี 6 บ้านหนองหญ้า
เป็นชุมชนที่มีความเส่ียงทางด้านสิ่งเสพติดและสิ่งมึนเมา พ้ืนที่เป็นเขตติดต่อกับหมู่บ้านอื่นทำให้มีการควบคุมดูแลยาก
หมูท่ ี่ 6 บา้ นหนองหญา้ รังกา จงึ จัดตั้งกล่มุ อปพร. และ อส.ตร.ขึน้ เพอื่ ดูแลรกั ษาความเรยี บร้อยในชุมชน

(2.4) ปัญหาด้านเศรษฐกิจ ชุมชนมีการรวมกลุ่มกัน ได้แก่ กลุ่มออมทรัพย์เพ่ือการผลิต โดย
มีการระดมทุนกันในชุมชน และปล่อยกู้ให้กับคนในชุมชนได้นำไปประกอบอาชีพ และยังมีกลุ่มกองทุนหมู่บ้าน ซ่ึงเป็น
ทุนหมนุ เวยี นใหก้ บั ประชาชนทน่ี ำเงนิ ไปประกอบอาชพี ได้

1.1.7 หมูท่ ี่ 7 บา้ นโพธคิ์ อย

(1) สถานการณ์ปัญหาที่ส่งผลกระทบต่อชุมชน

(1 .1 ) ป ัญ ห าด ้าน ส ุข ภ าพ พ บ ว่า อัน ดับ ที ่ ๑ ได้แก่ โรค ความดั น โลหิ ตสูงมี
จำนวน 23 คน คิดเป็นร้อยละ 24.47 อันดับที่ ๒ โรคปวดข้อ/ข้อเส่ือม มีจำนวน 17 คน คิดเป็นร้อยละ 18.09 และ
อันดับที่ ๓ โรคเบาหวาน มีจำนวน 14 คน คิดเป็นร้อยละ 14.89 เป็นต้น ซึ่งสาเหตุหลักเกิดมาจากคนในชุมชน ขาด
การบรโิ ภคอาหารที่เหมาะสม เนื่องจากบุคคลส่วนใหญ่ไม่สามารถควบคุมอาหาร และดูแลรักษาตนเองได้อย่างถกู ตอ้ ง

(1.2) ปัญหาด้านเศรษฐกิจ พบว่า คนในชุมชนขาดต้นทุนในการประกอบอาชีพ จึงทำให้

68

เป็นหน้ีสิน จำนวน 64 คน คิดเป็นร้อยละ 50.00 ทำให้คนในชุมชนหาแหล่งเงินทุนกู้ยืม แต่รายได้ท่ีได้มาไม่เพียงพอ
กับค่าใช้จ่ายในแต่ละวัน จึงเป็นสาเหตุการมีหน้ีสินอย่างต่อเน่ือง คนในชุมชนจึงมีแนวคิดในการปรับเปล่ียนอาชีพเพ่ือ
หารายได้ทีเ่ พ่มิ ข้นึ นำมาใช้จา่ ยหน้ีสนิ ครอบครัว จึงขาดแรงงานในครัวเรอื น

(1.3) ปัญหาด้านสังคม ปัญหาส่ิงมึนเมาและส่ิงเสพติด จากข้อมูลพื้นฐานตำบล (TCNAP)
พบว่า ชุมชนเป็นเขตติดต่อกับชุมชนเมือง สาเหตุของปัญหามาจากส่ิงย่ัวยุ มีจำนวนท้ังสิ้น 34 คน คิดเป็นร้อยละ
3.94 เนื่องจาก การจำหน่ายสิ่งมึนเมาและยาเสพติดยังหาซ้ือได้ง่าย เน่ืองจากผู้ขายไม่ทำตามกำหนดกฎเกณฑ์
บ้านเมอื ง

(1.4) ปัญหาผู้สูงอายุขาดการดูแลช่วยเหลือ พบว่า มีผู้สูงอายุ จำนวน 27 คน คิดเป็นร้อย
ละ 47.36 ท่ีระหว่างวันต้องอยบู่ ้านเพยี งลำพงั

(2) แนวทางการแกป้ ัญหา

(2.1) ปัญหาด้านสุขภาพ เกิดการแก้ไขปัญหาโดยมอบหมายให้ประธานกลุ่ม อสม. ประจำ
หมู่ที่ 7 บ้านโพธิ์คอย นางศันสนี ผายสุย ร่วมกับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพชุมชนตำบลพรหมนิมิต นำโดย นายพุฒิ
ศักดิ์ โทแก้ว โดยมีโรงพยาบาลตาคลี ให้การสนับสนุนด้านวิชาการและการรักษา การส่งเสริมสุขภาพ การควบคุม
และป้องกันโรค เกี่ยวกับการสร้างเสริมสุขภาพพลานามัยให้แข็งแรง ให้บริการสาธารณสุขแก่ประชาชน เช่น การ
รักษาพยาบาลเบื้องต้น การปฐมพยาบาลเบ้ืองต้น การตรวจวัดความดันโลหิต การส่งต่อผู้ป่วย และการติดตามดูแล
ผูป้ ว่ ย ทไี่ ดร้ บั การสง่ ต่อมาจากสถานบรกิ าร จัดกิจกรรมเฝา้ ระวงั และป้องกนั ปญั หาสาธารณสุขในหมู่บา้ น

(2.2) ปัญหาด้านเศรษฐกิจ ชาวบ้านมีการรวมกลุ่มกัน ได้แก่ กลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิต โดยมี
การระดมทุนกันในชุมชน และปล่อยกู้ให้กับคนในชุมชนได้นำไปประกอบอาชีพ และยังมีกลุ่มกองทุนหมู่บ้านซ่ึงเป็นทุน
หมุนเวียนให้กบั ประชาชนทนี่ ำเงินไปประกอบอาชพี ได้

(2.3) ปัญหาด้านสังคม ปัญหาส่ิงมึนเมาและสารเสพติด เนื่องจากหมู่ที่ 7 บ้านโพธิ์คอย เป็น
ชุมชนท่ีมีความเสี่ยงทางด้านสิ่งเสพติดและส่ิงมึนเมา พ้ืนที่เป็นเขตติดต่อกับหมู่บ้านอื่นทำให้มีการควบคุมดูแลยาก หมู่
7 บ้านหนองโพธค์ิ อย จงึ จัดต้ังกลุม่ อปพร. และ อส.ตร.ขึน้ เพือ่ ดแู ลรักษาความเรียบรอ้ ยในชุมชน

(2.4) ปัญหาผู้สูงอายุขาดการดูแลช่วยเหลือ มีการร่วมตัวกันของผู้สูงอายุตั้งเป็นชมรม
ผู้สูงอายุ มีการจัดการกิจกรรม เช่นกิจกรรมทำบุญกลางบ้าน กิจกรรมประชุมประจำเดือน โดยมีประธานผู้สูงอายุ นาย
โกมิน ธรรมธรมี เป็นประธานกลุ่มและเป็นอาสาสมัครดูแลผู้สูงอายุ คอยติดต่อประชาสัมพันธ์ข่าวสาร การทำกิจกรรม
ผู้สูงอายุในชุมชน และประสานงานระหว่างประธานตำบล คือ นายประดิษฐ์ ความคะนึง เพ่ือร่วมกันทำกิจกรรมใน
ตำบล

1.1.8 หมทู่ ี่ 8 บ้านกกกว้าว

(1) สถานการณ์ปัญหาท่ีส่งผลกระทบต่อชุมชน

(1.1) ปัญหาด้านเศรษฐกิจ พบว่า คนในชุมชนขาดเงินทุนในการประกอบอาชีพ ทำให้คน
ในชุมชนหาแหล่งเงินทุนกู้ยืม แต่ทั้งนี้รายได้ที่ได้มาไม่เพียงพอกับค่าใช้จ่ายในแต่ละวัน จึงเป็นสาเหตุการมีหนี้สิน
ต่อเน่ือง จำนวน 142 คน คิดเป็นร้อยละ 46.1

69

(1.2) ปัญหาด้านสุขภาพ พบว่า อันดับท่ี ๑ ได้แก่ โรคความดันโลหิตสูง มีจำนวน 86 คน
คิดเป็นร้อยละ 39.27 อันดับท่ี ๒ โรคเบาหวาน มีจำนวนทั้งส้ิน 29 คน คิดเป็นร้อยละ 13.24 และอันดับท่ี ๓ โรค
ปวดข้อ/ข้อเส่ือม มีจำนวนทั้งส้ิน 19 คน คิดเป็นร้อยละ 8.68 เป็นต้น ซึ่งสาเหตุหลักเกิดมาจากคนในชุมชนขาดการ
บริโภคอาหารทีเ่ หมาะสม เน่ืองจากบคุ คลสว่ นใหญ่ไมส่ ามารถควบคมุ อาหารและดแู ลรักษาตนเองได้อยา่ งถกู ตอ้ ง

(1.3) ปัญหาด้านสังคม ปัญหาส่ิงมึนเมาและส่ิงเสพติด พบว่า ด้วยชุมชนเป็นเขตติดต่อกับ
ชุมชนเมืองมีส่ิงย่ัวยุ มีจำนวนท้ังส้ิน 127 คน คิดเป็นร้อยละ 5.98 เนื่องจาก การจำหน่ายส่ิงมึนเมาและยาเสพติดยัง
หาซื้อได้ง่าย เนอ่ื งจากผ้ขู ายไม่ทำตามกำหนดกฎเกณฑบ์ า้ นเมอื ง

(1.4) ปัญหาผู้สูงอายุขาดการดูแลช่วยเหลือ พบว่า มีผู้สูงอายุ จำนวน 113 คน คิดเป็นร้อย
ละ 68.9 ในระหว่างวันตอ้ งอยบู่ า้ นเพียงลำพงั

(2) แนวทางการแกป้ ญั หา

(2.1) ปัญหาด้านเศรษฐกิจ ทำให้เกิดการรวมกลุ่มกันในชุมชนเพ่ือสร้างกลุ่มอาชีพให้กับคนใน
ชุมชน โดยมี นางนุจรี คำโสภา เป็นแกนนำกลุ่มอาชีพ ได้แก่ กลุ่มนวดลูกประคบสมุนไพร และกลุ่มทอผ้าพ้ืนเมือง มี นาย
ประจวบ น้ำเพชร เป็นแกนนำกลุ่ม มีการส่งชาวบ้านเข้าอบรมเพ่ือพัฒนาอาชีพอย่างสม่ำเสมอ และมีการส่งเสริมให้ทำตาราง
รายรับรายจ่ายประจำเดือนว่าเงินเดือนพอใช้หรือไม่ ตลอดเดือนต้องใช้อะไรบ้าง เช่น มีค่าใช้จ่ายในครอบครัว ค่า
เดินทาง ค่าอาหาร ค่าผ่อนชำระหน้ีสินต่าง ๆ เม่ือทำเสร็จแล้วก็ดูว่า ท้ังเดือนใช้เท่าไหร่ เหลือเก็บออมหรือไม่ ติดลบ
หรือไม่ ร่วมกันหาวิธีแก้ปัญหาหน้ีสินให้หมดไป และยังมีกลุ่มทำน้ำหมักชีวภาพ เพ่ือลดรายจ่ายในการทำการเกษตร และ
ประชาชนยงั มอี าหารปลอดภัยไว้บรโิ ภค

(2.2) ปัญหาด้านสุขภาพ จากปัญหาที่เกิดขึ้นในพื้นที่ หมู่ที่ 8 บ้านกกกว้าว จึงมีแกน
นำ อสม. คือ นางนุจรี คำโสภา ร่วมกับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพชุมชนตำบลพรหมนิมิต นำโดย นายพุฒิศักดิ์ โท
แก้ว จัดกิจกรรมเฝ้าระวังและป้องกันปัญหาสาธารณสุขในหมู่บ้าน เช่น กิจกรรมเฝ้าระวังทางโภชนาการ โดยการชั่ง
น้ำหนักเด็ก การติดตามหญิงตั้งครรภ์ให้เข้ารับการฝากครรภ์และตรวจครรภ์ตามกำหนด ให้บริการชั่งน้ำหนักหญิงมี
ครรภ์เป็นประจำทุกเดือน ตดิ ตามเดก็ อายตุ ำ่ กว่า 5 ปี และตรวจสุขภาพตามกำหนด กิจกรรมเฝ้าระวังด้านสร้างเสริม
ภูมิคุ้มกันโรค โดยการติดตามให้มารดานำเด็กไปรับวัคซีนตามกำหนด โดยมีกลุ่มจิตอาสาผู้ดูแลผู้ป่วยติดบ้าน ผู้ป่วยติด
เตียง ให้บริการตรวจเยี่ยมและมีการส่งเสริมการรับประทานอาหารปลอดภัยโดย เพื่อลดปริมาณสารพิษตกค้างใน
รา่ งกาย

(2.3) ปัญหาด้านสังคม ปัญหาส่ิงมึนเมาและสารเสพติด เนื่องจากหมู่ท่ี 8 บ้านกกกว้าว
เป็นชุมชนท่ีมีความเส่ียงทางด้านส่ิงเสพติดและสิ่งมึนเมา พ้ืนที่เป็นเขตติดต่อกับหมู่บ้านอ่ืนทำให้มีการควบคุมดูแล
ยาก หมู่ที่ 8 บา้ นกกกว้าว จงึ จดั ตงั้ กลุ่ม อปพร. และ อส.ตร.ข้ึน เพ่อื ดูแลรักษาความเรยี บร้อยในชุมชน

(2.4) ปัญหาผู้สูงอายุขาดการดูแลช่วยเหลือ มีการร่วมตัวกันของผู้สูงอายุตั้งเป็นชมรม
ผู้สูงอายุ มีการจัดการกิจกรรม เช่น กิจกรรมทำบุญกลางบ้าน กิจกรรมประชุมประจำเดือน โดยมีประธานผู้สูงอายุ คือ
นายโชติ เหมือนนิล เป็นประธานกลุ่มและเป็นอาสาสมัครดูแลผู้สูงอายุ คอยติดต่อประชาสัมพันธ์ข่าวสาร การทำ
กิจกรรมผู้สูงอายุในชุมชน และประสานงานระหว่างประธานตำบล คือ นายประดิษฐ์ ความคนึง เพื่อร่วมกันทำกิจกรรม
ในตำบล

70

1.1.9 หมทู่ ่ี 9 บ้านหนองไก่หล่อ

(1) สถานการณ์ปัญหาที่ส่งผลกระทบตอ่ ชุมชน

(1.1) ปัญหาด้านสุขภาพ พบว่า อันดับท่ี ๑ ได้แก่ โรคความดันโลหิตสูง มีจำนวน 54 คน
คิดเป็นร้อยละ 28.42อั นดับที่ ๒ โรคปวดข้อ/ข้อเสื่อม มีจำนวน มีจำนวน 37 คน คิดเป็นร้อยละ 19.47 และอันดับ
ท่ี ๓ โรคเบาหวาน มีจำนวน 25 คน คิดเป็นร้อยละ 13.16 เป็นต้น ซ่ึงสาเหตุหลักเกิดมาจากคนในชุมชนขาดการ
บรโิ ภคอาหารท่เี หมาะสม เนอื่ งจากบุคคลสว่ นใหญไ่ มส่ ามารถควบคุมอาหาร และดแู ลรกั ษาตนเองไดอ้ ยา่ งถูกต้อง

(1.2) ปัญหาด้านสังคม พบว่า ปัญหาสิ่งมึนเมาและสิ่งเสพติดด้วยชุมชนเป็นเขตติดต่อกับ
ชุมชนเมืองมีสิ่งยั่วยุและดื่มสุรา จำนวน 74 คน คิดเป็นร้อยละ 27.92 ขาดการดูแลจากผู้ปกครอง นอกจากนี้ การ
จำหน่ายสงิ่ มนึ เมาและยาเสพตดิ ยงั หาซ้อื ไดง้ า่ ย

(1.3) ปัญหาด้านเศรษฐกิจ พบว่า ส่วนใหญ่เป็นปัญหาในการเงินลงทุนในการประกอบ
อาชีพแต่รายได้ไม่เพียงพอต่อการลงทุนเน่ือราคาพืชผลทางการเกษตรตกต่ำทำให้ประชาชนในชุมชนไม่มีเงินมาใช้หน้ีจึง
ทำให้เป็นภาระหนี้สินค้างอยู่อย่างต่อเนื่อง ต้องพยายามหมุนเงิน โดยการกู้เงินจากที่อื่น เพื่อให้พอกับรายจ่ายซึ่งเป็นสิ่ง
ท่ีไม่ควรทำอย่างยิ่งเพราะมันย่ิงทำให้ระบบการเงินแย่ลง และจะกลายเป็นคนท่ีมีหน้ีสินมากข้ึน มากขึ้นเรื่อย ๆ ซ่ึง
นอกจากนี้ คนในชุมชนขาดต้นทุนในการประกอบอาชพี ทำให้คนในชุมชนเป็นหนี้สนิ 57 ครัวเรือน คิดเปน็ ร้อยละ 52.77

(1.4) ปัญหาผู้สูงอายุขาดการดูช่วยเหลือ พบว่า จำนวน 53 คน คิดเป็นร้อยละ 67.08
เกิดจากคนในครอบครัวออกไปทำงานลกั ษณะไปเชา้ เย็นกลบั ในระหวา่ งวนั ผสู้ ูงอายจุ งึ ต้องอยบู่ า้ นเพยี งลำพัง

(2) แนวทางการแกป้ ญั หา

(2.1) ปัญหาด้านสุขภาพ จากปัญหาท่ีเกิดข้ึนในพ้ืนท่ี หมู่ 9 บ้านหนองไก่หล่อ จึงเกิดการ
แก้ไขปัญหาโดยมอบหมายให้อาสาสมัครสาธารณสุขมูลฐาน คือ นายโม หวานทอง แกนนำประจำหมู่ท่ี 9 บ้านหนองไก่
หล่อ ร่วมกับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพชุมชนตำบลพรหมนิมิต นำโดย นายพุฒิศักด์ิ โทแก้ว ร่วมกับ อสม. คอยดูแล
สทิ ธปิ ระโยชนด์ า้ นหลกั ประกันสุขภาพและสาธารณสุขของประชาชนในหมู่บา้ น

(2.2) ปัญหาด้านสังคม ปัญหาส่ิงมึนเมาและสารเสพติด จากปัญหาท่ีเกิดขึ้นใน
พื้นท่ี หมู่ 9 บ้านหนองไก่หล่อ เน่ืองจากในพื้นที่มีสถานบริการประชาชน จึงเกิดกลุ่ม อส.ตร.ข้ึน โดยมีการดูแลรักษา
ความเรยี บร้อยในชมุ ชน และร่วมรณรงค์พื้นทปี่ ลอดสารเสพติดและส่ิงมึนเมา

(2.3) ปัญหาด้านเศรษฐกิจ จากปัญหาท่ีเกิดขึ้นในพื้นท่ี หมู่ 9 บ้านหนองไก่หล่อ พบว่า
ประชากรมีปัญหาเร่ืองการเป็นหน้ีจากการประกอบอาชีพ จำนวน 57 ครัวเรือน คิดเป็นร้อยละ 52.77 มีแหล่งเงินทุน
หมุนเวียนในการประกอบอาชีพที่เป็นภาระหนี้สินค้าง เน่ืองจากการทำการเกษตรขาดทุน จึงไม่มีเงินมาใช้หนี้และไม่มี
เงินมาใช้จ่ายในครอบครัว จึงได้จัดต้ังกลุ่มออมทรัพย์ เพ่ือให้สมาชิกมีเงินเก็บออม และเป็นทุนหมุนเวียนให้กับผู้ท่ี
เดือดรอ้ น

(2.4) ปัญหาผู้สูงอายุขาดการดูแลช่วยเหลือ จากปัญหาท่ีเกิดข้ึนในพื้นที่หมู่ 9 บ้านหนอง
ไก่หล่อ ผู้สูงอายุในปัจจุบันกำลังเพ่ิมสัดส่วนขึ้นอย่างรวดเร็ว และคนในครอบครัวออกไปทำงานลักษณะไปเช้าเย็น
กลับ ในระหว่างวันผู้สูงอายุจึงต้องอยู่บ้านเพียงลำพัง จึงมีการจัดตั้งชมรมผู้สูงอายุขึ้น เพื่อดูแลผู้สูงอายุให้แข็งแรงทั้ง

71

สภาพร่างกายและจิตใจ ร่วมถึงเป็นศูนย์รวมให้ผู้สูงอายุได้ทำกิจกรรมร่วมกัน ลดภาวะความตึงเครียดของผู้สูงอายุ และ
ยังสามารถเป็นแหล่งรวบรวมภูมิปัญญาของผู้สูงอายุไว้เพ่ือสืบทอดให้สู่คนรุ่นหลัง โดยมี นายประดิษฐ์ ความคนึง เป็น
ประธานกลุ่มฯคอยขับเคลื่อนงานและเป็นประธานระดับตำบลผู้ประสานงานกิจกรรมผู้สูงอายุในหมู่ที่ 9 บ้านหนองไก่
หล่อ เข้าร่วมกิจกรรมต่างๆ เช่น กิจกรรมทำบุญกลางบ้าน กิจกรรมจ่ายเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ การทำอาหารรับประทาน
ร่วมกนั และรำไม้พลอง เปน็ ตน้

1.2 สถานการณป์ ัญหาและการจดั การปัญหาของพน้ื ที่ ระดบั ตำบล

สถานการณ์ปัญหาของชุมชน พบว่า ชุมชนในตำบลพรหมนิมิตมีปัญหาของพื้นท่ีระดับตำบล ได้แก่ (1) ปัญหา
ด้านสังคม (2) ปัญหาสุขภาพ (3) ปัญหาเศรษฐกิจ (4) ปัญหาผู้สูงอายุ และ (5) ปัญหาด้านสภาวะแวดล้อม โดยแต่ละ
สถานการณ์ปัญหามกี ารกำหนดแนวทาง วธิ กี ารสรา้ งเป้าหมาย ดังนี้

1.2.1 สถานการณป์ ญั หาที่ 1 ปัญหาด้านสังคม

สังคมของตำบลพรหมนิมิต มีการเบี่ยงเบนความสัมพันธ์ไปจากเดิม และสถาบันทางสังคมก็ทำหน้าท่ี
ไม่ครบสมบูรณ์ ครอบครัวท่ีเคยเข้มแข็ง กลับอ่อนแอแตกแยก ชุมชนหมู่บ้านท่ีเคยเข้มแข็งก็ตกอยู่ในสภาพเดียวกัน ส่ิง
เหล่าน้ีเป็นปัจจัยพ้ืนฐานที่ทำให้เกิดปัญหาสังคม ได้แก่ ปัญหาครอบครัวขนาดเล็กปัญหาส่ิงมึนเมาและสารเสพติด ซ่ึง
เป็นปัญหาที่ท้ัง 9หมู่บ้านในตำบลพรหมนิมิต จากระบบข้อมูลตำบล (TCNAP) พบว่า มีผู้ด่ืมสุรา จำนวน 652 คน คิด
เป็นร้อยละ 5.66 ของจำนวนประชากรทั้งตำบล ชุมชนเห็นความสำคัญและต้องการแก้ไขปัญหาเร่งด่วน เนื่องจาก
ปัญหาน้ี ส่งผลกระทบต่อการขับเคลื่อนงาน และการพัฒนาต่อยอด ได้แก่ การส่งเสริมและสนับสนุนการจัดกิจกรรม
โครงการเพ่ือแก้ไขปัญหายาเสพติด และการส่งเสริมการมีอาชีพให้กับชุมชน อาทิ โครงการอบรมอาชีพให้กับผู้ที่ติดยา
เสพติด เช่น ทำเตายาง เคร่ืองกรองน้ำ เพ่ือเป็นการสร้างอาชีพ สร้างรายได้ให้กับผู้ที่ผ่านการบำบัด และยังจัดกิจกรรม
ต่อตา้ นยาเสพติดให้กับเดก็ และเยาวชน เป็นต้น

1.2.2 สถานการณ์ปัญหาที่ 2 ปัญหาดา้ นสขุ ภาพ

ปัญหาสุขภาพและสาเหตุหลักของการเสียชีวิตของประชาชนในตำบลพรหมนิมิต มาจากโรคหรือ
สาเหตุท่ีเกิดจากการใช้ชีวิตไม่เหมาะสม ท้ังจากการบริโภคอาหารท่ีไม่ปลอดภัย ขาดการออกกำลังกาย การสูบ
บุหรี่ การด่ืมแอลกอฮอล์ ร่วมกับความเส่ือมของร่างกาย จากระบบข้อมูลตำบล (TCNAP) และข้อมูลภาวะการเจ็บป่วย
ของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบลพรหมนิมิต พบว่า ป่วยเป็นโรคเรื้อรัง จำนวน 930 คน คิดเป็นร้อยละ 56.81
ของจำนวนประชากรทั้งหมดในตำบลพรหมนิมิต ซึ่งโรคเรื้อรังที่พบมากที่สุด ได้แก่ โรคความดันโลหิตสูง
จำนวน 481 ราย คิดเป็นร้อยละ 29.38 และโรคเบาหวาน จำนวน 245 ราย คิดเป็นร้อยละ 14.97 ปัญหาเหล่านี้
ส่งผลกระทบต่อการขับเคลื่อนงานและการพัฒนาต่อยอดด้านการส่งเสริมและสนับสนุนให้มีบริการสาธารณสุขใหท้ ั่วถึง
และเป็นมาตรฐาน อาทิ โครงการอาหารเพื่อสุขภาพ และรณรงค์การออกกำลังกาย และยังจัดกิจกรรมให้กับผู้สูงอายุ
เช่น การรำไมพ้ ลอง

1.2.3 สถานการณป์ ัญหาท่ี 3 ปญั หาเศรษฐกจิ และหนีส้ นิ

เนื่องจากประชาชนในตำบลมีอาชีพทำการเกษตรเป็นส่วนมากและราคาพืชผลทางการเกษตรตกต่ำ
จึงทำให้เป็นหน้ีสินเพิ่มข้ึนและยังค่าครองชีพสูงข้ึน ซึ่งเป็นสาเหตุของความเครียดของคนในตำบลพรหมนิมิต โดย
หนี้สินของประชาชนในตำบลเกิดจากสาเหตุหลัก ได้แก่ (1) การประกอบอาชีพ การลงทุน (2) การใช้จ่ายด้านอาหาร

72

ในครัวเรือน (3) การศึกษาบุตร และจากระบบข้อมูลตำบล (TCNAP) พบว่า หนี้สินอันดับแรก มาจากการประกอบ
อาชีพ ร้อยละ 29.88 การใช้จ่ายด้านอาหาร ร้อยละ 18.03 และการศึกษาบุตร ร้อยละ 12.59 ซ่ึงเป็นปัญหาท่ี
ท้ัง 9 หมู่บ้าน ตระหนักถึงความสาคัญ และต้องการแก้ไขเร่งด่วน เน่ืองจากปัญหาน้ี ส่งผลกระทบต่อการขับเคล่ือน
งาน และการพัฒนาต่อยอด ได้แก่ การส่งเสริมและสนับสนุน การจัดกิจกรรมโครงการเพื่อแก้ไขปัญหาความยากจน
อาทิ โครงการลดต้นทุนในการผลิตในทำการเกษตร เช่น ส่งเสริมให้เกษตรกรใช้น้ำหมักชีวภาพ ปุ๋ยอินทรีย์อัดเม็ด เพื่อ
ช่วยในการลดต้นทุน และยังมีอาหารปลอดภัยไว้บริโภค และส่งเสริมกลุ่มเศรษฐกิจชุมชน เช่น กลุ่มปลูกมะนาว กลุ่มทำ
ปลาสม้ กลมุ่ นำ้ พริก กล่มุ กระเปา๋ ควลิ ท์ เป็นต้น เพือ่ ให้ประชาชนมอี าชีพเสริม สรา้ งรายได้

1.2.4 สถานการณ์ปญั หาที่ 4 ปญั หาการดแู ลผ้สู งู อายุ

ตำบลพรหมนิมิตมีผู้สูงอายุ จำนวน 491 ราย คิดเป็นร้อยละ 62.70 ของประชากรทั้งหมดใน
ตำบล ซ่ึงผู้สูงอายุส่วนใหญ่ขาดโอกาสในการได้รับความรู้ เพ่ือการพัฒนาตนเองให้เหมาะสมกับวัยและสังคมที่
เปล่ียนแปลง ผู้สูงอายุไม่ได้รับความเอาใจใส่ และความอบอุ่นจากลูกหลานทำให้รู้สึกว้าเหว่ อ้างว้าง และอาจจะมี
ความวิตกกังวล และที่สำคัญผู้สูงอายุ มีปัญหาด้านสุขภาพเสื่อมโทรม มีโรคภัยต่าง ๆ เบียดเบียน ท้ังโรคทางกาย และ
ทางสมอง ซ่ึงปัญหาดังกล่าว ทั้ง 9 หมู่บ้าน ในตำบลพรหมนิมิต ได้ตระหนักถึงความสำคัญ และต้องการแก้ไข
เร่งด่วน เนื่องจากปัญหานี้ส่งผลกระทบต่อการขับเคลื่อนงานและการพัฒนาต่อยอด จึงส่งเสริมและผลักดันให้ทุก
หมู่บ้านมีการรวมกลุ่มผู้สูงอายุ และการจัดกิจกรรมร่วมกันทุกเดือน อาทิ โครงการออกกำลังกายร่วมกัน ทำอาหารเพ่ือ
สขุ ภาพทานรว่ มกัน และยังมกี ารรว่ มกลุ่ม ทำจักสานงานไม้ไผ่ ทำไมก้ วาด ทำดอกไมจ้ นั ทน์ เปน็ ต้น

1.2.5 สถานการณป์ ญั หาท่ี 5 ปัญหาการจดั การสภาวะแวดลอ้ ม

ปัญหาที่สำคัญ คือ การขาดแคนน้ำสะอาดไว้อุปโภคบริโภค จำนวน 74 หลังคาเรือน คิดเป็นร้อย
ละ 46.54 ซ่ึงปัญหาดังกล่าวเป็นปัญหาที่ท้ัง 9 หมู่บ้านในตำบลพรหมนิมิตตระหนักถึงความสำคัญ และต้องการ
แก้ไขเร่งด่วน เนื่องจากปัญหาน้ีส่งผลกระทบต่อการขับเคลื่อนงานและการพัฒนาต่อยอด องค์การบริหารส่วนตำบล
พรหมนิมิต เล็งเห็นความสำคัญจึงได้ทำโครงการต่อยอดขยายเขตประปาเดิม เพ่ิมขึ้นให้พอเพียงต่อความต้องการของพี่
นอ้ งในชมุ ชน

สว่ นที่ 2 การจัดการและนำใชศ้ ักยภาพและทนุ ทางสงั คมของตำบลพรหมนิมิตในการพฒั นาพื้นท่ี

จากภาพรวมของสถานการณ์ปัญหาของชุมชน พื้นท่ีตำบลพรหมนิมิต ต้องมีการพัฒนาพื้นท่ีได้แก่ (1) ปัญหา
ด้านสังคม (2) ปัญหาสุขภาพ (3) ปัญหาเศรษฐกิจ (4) ปัญหาผู้สูงอายุ และ (5) ปัญหาด้านสภาวะแวดล้อม โดยแต่ละ
สถานการณ์ปัญหามีการกำหนดเป้าหมาย งานกิจกรรมที่ต้องดำเนินการ โดยมีทุนทางสังคมที่เก่ียวข้องและการ
เสริมสรา้ งความเขม้ แขง็ ใหกบั ทุนทางสงั คม ดงั นี้

2.1 นำใช้ศกั ยภาพและทุนทางสงั คมพัฒนาสถานการณท์ ี่ 1 ด้านปญั หาสงั คม

ปัญหาหลักด้านสังคม ได้แก่ สิ่งมึนเมาและสารเสพติด ซึ่งเป็นปัญหาที่ทั้ง 9 หมู่บ้าน ตระหนักถึง
ความสำคัญ และต้องการแก้ไขเร่งด่วน เนื่องจากปัญหานี้ ส่งผลกระทบต่อการขับเคล่ือนงาน และการพัฒนาต่อ
ยอด ได้แก่ การส่งเสริม และสนับสนุนการจัดกิจกรรมโครงการเพื่อแก้ไขปัญหายาเสพติด โดยมีงานและกิจกรรม
สำหรับการแก้ไขปัญหาที่จะต้องดำเนินการ ได้แก่ รณรงค์เกี่ยวกับปัญหาสิ่งมึนเมาและสารเสพติด และมีทุนทางสังคม

73

ท่ีเข้ามามีส่วนร่วมในการดำเนินงาน ได้แก่ องค์การบริหารส่วนตำบลพรหมนิมิต สนับสนุนงบประมาณในการจัด
กิจกรรมต่าง ๆ ให้เยาวชน ได้ใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ ศูนย์พัฒนาครอบครัวชุมชนตำบลพรหมนิมิต จัดกิจกรรม
รณรงค์และสร้างความอบอุ่นให้ครอบครัว และร้านค้าในชุมชนซึ่งงดจำหน่ายสุรา และยาสูบซ่ึงมีส่วนในการแก้ไข
ปัญหาด้านสังคม

2.2 นำใชศ้ กั ยภาพและทนุ ทางสังคมพัฒนาสถานการณท์ ่ี 2 ด้านปัญหาสุขภาพ

จากการที่ประชาชนป่วยเป็นโรคเร้ือรัง ซึ่งเป็นปัญหาที่ทั้ง 9 หมู่บ้าน ตระหนักถึงความสำคัญและ
ต้องการแก้ไข เนื่องจากปัญหานี้ส่งผลกระทบต่อการขับเคลื่อนงานและการพัฒนาต่อยอด ได้แก่ การส่งเสริม และ
สนับสนุนให้มีบริการสาธารณสุขให้ทั่วถึง และเป็นมาตรฐาน โดยมีงานและกิจกรรมสำหรับการแก้ไขปัญหาท่ีจะต้อง
ดำเนินการ ได้แก่ การให้บริการด้านสาธารณสุขท่ีทั่วถึง และการให้ความรู้ด้านสาธารณสุขกับคนในชุมชน และมีทุน
ทางสังคมที่เข้ามามีส่วนร่วมในการดำเนินงาน ได้แก่ องค์การบริหารส่วนตำบลพรหมนิมิต สนับสนุนงบประมาณใน
การพัฒนาระบบสุขภาพตำบลพรหมนิมิต รพ.สต.พรหมนิมิต กลุ่มจิตอาสาเพื่อสุขภาพ ให้ความรู้และ
คำปรึกษา ตลอดจนการป้องกัน รักษา ดูแล และฟื้นฟูสุขภาพของประชากรทุกกลุ่มเป้าหมาย กองทุนส่งแสริม
สุขภาพตำบลพรหมนิมิต สนับสนุนงบประมาณในการดูแลสุขภาพของชุมชน มีส่วนในการเพื่อแก้ไขปัญหาด้าน
สุขภาพของประชาชนในตำบลพรหมนิมิต มีหน่วยงานภายนอก ได้แก่ โรงพยาบาลตาคลี เป็นแม่ข่ายในการดูแลรักษา
สขุ ภาพของคนในชุมชน

2.3 นำใช้ศักยภาพและทุนทางสังคมพัฒนาสถานการณ์ท่ี 3 ด้านเศรษฐกิจ

ปัญหาหน้ีสินต่อเนื่อง เป็นปัญหาที่ท้ัง 9 หมู่บ้าน ตระหนักถึงความสำคัญและต้องการ
แก้ไข เน่ืองจากปัญหานี้ส่งผลกระทบต่อการขับเคล่ือนงานและการพัฒนาต่อยอด ได้แก่ การส่งเสริมและสนับสนุนการ
จัดกิจกรรมโครงการเพื่อแก้ไขปัญหาความยากจน โดยมีงานและกิจกรรมสำหรับการแก้ไขปัญหาที่จะต้อง
ดำเนินการ ได้แก่ การจัดต้ังกลุ่มอาชีพเพ่ือให้ความช่วยเหลือบุคคลเหล่านี้อย่างท่ัวถึง และมีทุนทางสังคมที่เข้ามามี
ส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหา ได้แก่ การให้ความรู้เรื่องเกษตรอินทรีย์ การตรวจสารเคมีในเลือด และมีทุนทางสังคมที่
เข้ามามีส่วนร่วมในการดำเนินงาน ได้แก่ นักวิชาการเกษตร ให้ความรู้เกี่ยวกับเรื่องการทำเกษตรกรรมยั่งยืนแก่พี่
น้องประชาชนในตำบลพรหมนิมิต กรมวิชาการเกษตร องค์การบริหารส่วนตำบลพรหมนิมิต สนับสนุนงบประมาณ
ในการแก้ปัญหา ศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยีการเกษตรตำบลพรหมนิมิต กลุ่มเกษตรอินทรีย์ชีวภาพตำบล ศูนย์ผู้ผลิตปุ๋ย
อินทรีย์อัดเม็ด กลุ่มทำน้ำหมักชีวภาพ มีส่วนช่วยเพื่อการแก้ไขปัญหาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเพ่ือลดการใช้
สารเคมีในการทำเกษตร

2.4 นำใช้ศักยภาพและทุนทางสังคมพฒั นาสถานการณ์ท่ี 4 ด้านการดูแลผู้สูงอายุ

เป็นปัญหาท่ีทั้ง 9 หมู่บ้าน ตระหนักถึงความสำคัญ และต้องการแก้ไข เนื่องจากปัญหานี้ส่งผล
กระทบต่อการขับเคลื่อนงานและการพัฒนาต่อยอด โดยมีงานและกิจกรรมที่จะต้องดำเนินการ ได้แก่ การให้ความ
ช่วยเหลือบุคคลเหล่านี้อย่างทั่วถึง และมีทุนทางสังคมท่ีเข้ามามีส่วนร่วมในการดำเนินงาน ได้แก่ องค์การบริหารส่วน
ตำบลพรหมนิมิต สนับสนุนงบประมาณ และจัดกิจกรรมให้กับผู้สูงอายุทุกเดือน เช่น ชมรมผู้สูงอายุตำบลพรหมนิมิต
ท่ีจัดข้ึนเพื่อให้ผู้สูงอายุได้มาร่วมตัวกนั ทำกิจกรรมทุกเดือน รพ.สต.พรหมนิมิต กลุ่มจิตอาสาเพื่อสุขภาพ และศูนย์ฟ้ืนฟู
สมรรถภาพตำบลพรหมนิมิต ช่วยดูแลผู้สูงอายุ ทั้งการให้ความรู้รักษา และฟื้นฟู สำหรับผู้สูงอายุในการรักษาท่ีรพ.
สต.พรหมนิมติ

74

2.5 นำใชศ้ ักยภาพและทนุ ทางสังคมพฒั นาสถานการณท์ ่ี 5 การจัดการสภาวะแวดล้อม

การใช้สารเคมีในการเกษตร ซ่ึงเป็นปัญหาที่ท้ัง 9 หมู่บ้าน ตระหนักถึงความสำคัญและต้องการ
แก้ไขเร่งด่วนเนื่องจากปัญหานี้ส่งผลกระทบต่อการขับเคลื่อนงานและการพัฒนาต่อยอด ได้แก่ การส่งเสริมและ
สนับสนุนมีการอบรมให้ความรู้ กับประชาชนในการพัฒนาอาชีพ โดยมีงานและกิจกรรมสำหรับการแก้ไขปัญหาที่
จะต้องดำเนินการได้แก่ การให้ความรู้เรื่องเกษตรอินทรีย์ การตรวจสารเคมีในเลือดและมีทุนทางสังคมที่เข้ามามีส่วน
ร่วมในการดำเนินงานได้แก่ กรมวิชาการเกษตร องค์การบริหารส่วนตำบลพรหมนิมิต สนับสนุนงบประมาณในการ
ดำเนนิ งานแก้ปัญหา รพ.สต.พรหมนมิ ิต ตรวจสารเคมีในเลอื ดใหค้ นในชุมชน

ส่วนท่ี 3 เช่อื มโยงเครอื ขา่ ยในการพฒั นาตำบลพรหมนิมติ

3.1 การเชือ่ มโยงเครือข่ายภายในพ้นื ท่ี ดงั นี้

3.1.1 โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลพรหมนิมิต

ถ่ายโอนมาสังกัดองค์การบริหารส่วนตำบลพรหมนิมิต ทำหน้าที่สนับสนุนวิชาการ ในการให้ความรู้
เร่ืองการดูแลสุขภาพกับประชาชน สนับสนุนระบบการดูแลสุขภาพให้กับคนในชุมชนทั้ง การป้องกัน ฟ้ืนฟู ดูแล และ
รักษา นอกจากนี้ สนับสนุนวิชาการให้กับ อสม. และ อผส. ให้มีความรู้ความสามารถในการดูแลสุขภาพคนใน
ชุมชน และเป็นพ้ืนที่ของแหล่งเรียนรู้ด้านสุขภาพ ได้แก่ การจัดการสุขภาพตำบลพรหมนิมิต กองทุนส่งเสริมสุขภาพ
ตำบลพรหมนิมิต กลุ่มจติ อาสาเพื่อสุขภาพ และชมรมผ้สู งู อายุตำบลพรหมนมิ ติ

3.1.2 โรงเรียนวัดคลองแปด

ดำเนินกิจกรรมในการให้คำปรึกษาและสนับสนุนทางวิชาการ สร้างการเรียนรู้ให้กับเด็กและเยาวชน
ได้มีความรู้ข้ันพื้นฐานและยังเป็นสถานท่ีสำหรับการทำกิจกรรมของเด็กในตำบล เช่น มีการฝึกนิสัยให้กับเด็กรู้จักการคัดแยก
ขยะ ด้วยการจัดต้ังธนาคารขยะรีไซเคิล และยังฝึกให้เด็กปลูกผักไว้ทำอาหารกลางวันรับประทานเองอีกด้วย เพ่ือเป็นการ
ส่งเสริมใหเ้ ดก็ รจู้ กั รับประทานผกั และให้เดก็ นำกลบั ไปปฏบิ ัตทิ ่ีบ้าน

3.1.3 โรงเรียนบ้านหนองหญ้ารังกา

ดำเนินกิจกรรมในการให้คำปรึกษาและสนับสนุนทางวิชาการ สร้างการเรียนรู้ให้กับเด็กและเยาวชนได้มี
ความรู้ขั้นพื้นฐานและยังเป็นสถานท่ีสำหรับการทำกิจกรรมของเด็กในตำบล เช่น มีการฝึกนิสัยให้กับเด็กรู้จักการคัดแยกขยะ
ด้วยการจัดต้ังธนาคารขยะรีไซเคิล และยังฝึกให้เด็กปลูกผักไว้ทำอาหารกลางวันรับประทานเองอีกด้วย เพ่ือเป็นการส่งเสริม
ให้เด็กรู้จักรับประทานผักและให้เด็กนำกลับไปปฏิบัติท่ีบ้าน และยังเป็นศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง โดยฝึกให้เด็กได้ทดลอง
ปลูกผกั ปลอดสาร ทำนำ้ สม้ ควันไม้ เตาเผาถ่านถงั นำ้ มนั 200 ลติ ร เป็นต้น

3.1.4 โรงเรยี นบ้านกกกวา้ ว

ดำเนินกิจกรรมในการให้คำปรึกษาและสนับสนุนทางวิชาการ สร้างการเรียนรู้ให้กับเด็กและเยาวชนได้มี
ความรู้ข้ันพ้ืนฐานและยังเป็นสถานท่ีสำหรับการทำกิจกรรมของเด็กในตำบล เช่น มีการฝึกนิสัยให้กับเด็กรู้จักการคัดแยกขยะ
ด้วยการจัดต้ังธนาคารขยะรีไซเคิล และยังฝึกให้เด็กปลูกผักไว้ทำอาหารกลางวันรับประทานเองอีกด้วย เพ่ือเป็นการส่งเสริม
ให้เด็กรู้จกั รบั ประทานผักและให้เด็กนำกลับไปปฏบิ ัตทิ บี่ า้ น

75

3.1.5 วดั
เป็นสถานท่ีจัดกิจกรรมที่สำคัญต่าง ๆ ของหมู่บ้านหรือตำบล เพื่อส่งเสริมให้ประชาชนเข้าวัด ฟังธรรม
และเป็นการสืบทอดพุทธศาสนา ได้แก่ การจัดกิจกรรมวันสำคัญทางศาสนา เช่น วันเข้าพรรษา วันออกพรรษา ประเพณีวัน
สงกรานต์ ประเพณีทำบุญกลางบา้ น การเทศนม์ หาชาติ การบวชนาคหมู่ ประเพณตี รุษไทย วัดในตำบล มจี ำนวน 7 วดั
3.1.6 ป้อมสายตรวจองค์การบรหิ ารส่วนตำบลพรหมนมิ ิต
จากความสาคญั ในดา้ นความปลอดภยั ของชมุ ชน การปอ้ งกนั และแกไ้ ขปญั หายาเสพตดิ ไดม้ กี ารสนบั สนนุ
การดำเนินงานร่วมกับตำรวจ มีการรวมกลุ่มในชุมชน เช่น อปพร. อส.ตร. ตาสับปะรด เป็นต้น เพื่อทำหน้าท่ีตรวจตรา ดูแล
รักษาความสงบเรียบร้อย และความปลอดภัยในชุมชน และยังรวมทั้งสนับสนุนกิจกรรมการช่วยเหลือผู้ที่ประสบภัยอุบัติเหตุ
และภัยจากธรรมชาติ โดยช่วยเหลือทั้งภายในตำบลและพื้นที่ใกล้เคียง ภายใต้การทำงานของศูนย์ป้องกันและบรรเทาสา
ธารณภัยตำบลพรหมนิมิต โดยความร่วมมือของอาสาสมัครในพื้นท่ี และเครือข่ายกู้ชีพองค์การบริหารส่วนตำบลพรหมนิมิต

3.1.7 ศนู ยก์ ารศึกษานอกโรงเรยี นตำบลพรหมนมิ ติ
เป็นหน่วยงานท่ีจัดให้บริการด้านการศึกษาตามอัธยาศัย ตั้งแต่ระดับชั้นประถมศึกษาถึงระดับ
มัธยมศึกษาตอนปลาย มีการบูรณาการงานร่วมกันกับ อบต.พรหมนิมิต ได้แก่ การจัดกิจกรรมการส่งเสริมและฝึกอาชีพ
ให้แก่เด็ก เยาวชน และประชาชนท่ัวไปร่วมกัน เช่น การทำขนมไทย การทำท่ีดับกล่ินในรถ โดย กศน. เป็นผู้สนับสนุน
บคุ ลากร
3.1.8 ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กเป็นหน่วยงานในสังกัด อบต.พรหมนมิ ติ
จัดบริการด้านการศึกษาสาหรับเด็กก่อนปฐมวัย ให้มีพัฒนาการทั้ง 4 ด้าน ได้แก่ ร่างกาย สติ
ปัญญา อารมณ์และสังคม ใหม้ ีความพร้อมสำหรบั ชนั้ ที่สูงข้นึ ต่อไป ศูนยพ์ ฒั นาเดก็ เลก็ ในตำบลพรหมนิมติ มี 1 แห่ง

3.2 การเช่อื มโยงเครอื ขา่ ยกับภายนอกพนื้ ที่ ดังน้ี
3.2.1 โรงพยาบาลตาคลี
ให้การสนับสนุนด้านงานวิชาการ เช่น การฝึกอบรมให้กับหน่วยกู้ชีพกู้ภัย กลุ่ม อสม. แกนนำด้าน

การดูแลสุขภาพชุมชน รวมถึงการจัดการด้านสุขภาพ ทั้งในเรื่องงบประมาณ เวชภัณฑ์ด้านการแพทย์ และงานบริการ
อ่ืน ๆ ของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลพรหมนิมิต ซึ่งเป็นการส่งเสริมระบบสุขภาพ และการดูแลผู้สูงอายุใน
ชมุ ชน

3.2.2 องค์การบริหารส่วนจงั หวดั นครสวรรค์
สนับสนุนงบประมาณและเครื่องมือในการพัฒนาด้านโครงสร้างพ้ืนฐาน เช่น ถนน งานด้านบรรเทา
สาธารณภัย การขุดลอกคลองกำจัดวัชพืช ซ่ึงช่วยแก้ปัญหาด้านทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม รวมทั้งสนับสนุน
งบประมาณในการจัดกิจกรรมต่าง ๆ เช่น กิจกรรมวันเด็ก ประเพณีสงกรานต์ วันผู้สูงอายุ และสนับสนุนงบประมาณ
ในการพฒั นาศักยภาพ อสม. ผูส้ งู อายุ กลุม่ พฒั นาสตรี กลมุ่ เยาวชนตำบลพรหมนิมติ เป็นต้น

76

3.2.3 สำนักงานพัฒนาสังคมและความม่ันคงของมนุษย์
สนับสนุนด้านวิชาการให้กับ อผส. ในตำบล ให้มีความรู้ในการดูแลผู้สูงอายุ ด้านเศรษฐกิจและ
สังคม และสนับสนุนงบประมาณให้กับศูนย์พัฒนาครอบครัวตำบลพรหมนิมิต ในการจัดอบรมเรื่อง การฝึก
อาชีพ เช่น การทำขนมไทย การทำไม้กวาดทางมะพร้าว การทำยาหม่องสมุนไพร ซึ่งเป็นการแก้ปัญหาด้านเศรษฐกิจ
ของชุมชน เป็นต้น

เมนทู ่ี 3
กระบวนการเรียนรู้

กระบวนการเรียนรู้ เป็นการจัดการเพ่ือให้เกิดการแลกเปล่ียนเรียนรู้ท่ีมีการนำใช้ข้อมูลบริบทพ้ืนที่รวมถึงนำ
ศักยภาพของทุนทางสังคมรายหมู่บ้านใน “ระดับบุคคล กลุ่ม องค์กรชุมชน หน่วยงาน และแหล่งประโยชน์” ซ่ึงเป็น
“กลุ่มปฏิบัติการ หรือแหล่งเรียนรู้” ที่มี “กระบวนการเรียนรู้” เพ่ือ “เพื่อจัดการตนเอง” จัดการงานและกิจกรรม
คน แกนนำ สมาชิก ผู้รับประโยชน์ การเชื่อมประสานงาน และปัจจัยที่มีผลกระทบต่อการจัดการในหลายด้าน ซ่ึง
ปัจจัยดังกล่าว ประกอบไปด้วย ปัจจัยทางสังคม ปัจจัยทางเศรษฐกิจ ปัจจัยทางส่ิงแวดล้อม ปัจจัยด้านนโยบาย ปัจจัย
ด้านโครงสร้างทางกายภาพ และปัจจัยด้านศักยภาพ ตลอดจนวิธีการทำงานของกำลังคน การสร้างผลกระทบต่อการ
ลดปัจจัยเส่ียงทางสุขภาพในกลุ่มประชากรเป้าหมายการดูแล ความสอดคล้องกับนโยบายสาธารณะของพ้ืนท่ี ภารกิจ
ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น การเรียนรู้ ความเป็นเจ้าของ ความเชื่อมั่นในกลุ่ม การมีส่วนร่วม และความสัมพันธ์
ของผู้ที่เกี่ยวข้องในชุมชน ให้ตอบสนองสถานการณ์ที่เกิดข้ึนในตำบลพรหมนิมิต แก้ปัญหาชุมชนทั้งในภาวะปกติและ
ภาวะวิกฤต เกิดทั้งผลผลิต ผลลัพธ์ และผลกระทบอย่างชัดเจนในกลุ่มประชากรเป้าหมาย ซึ่งได้มีการพัฒนาอย่าง
ตอ่ เน่อื ง มีการเชื่อมโยงคน งาน หรือข้อมลู กบั แหลง่ เรียนร้อู ื่น ๆ ในชมุ ชน

กลุ่มปฏิบัติการ หรือแหล่งเรียนรู้ จำเป็นต้องมีการวิเคราะห์ สังเคราะห์ และเรียบเรียงเป็นชุดความรู้ ตาม
ระบบการจดั การตนเองของตำบลพรหมนิมิต อำเภอตาคลี จังหวดั นครสวรรค์ โดยแบ่งไดเ้ ป็น 7 ระบบ ประกอบดว้ ย

1) ระบบบริหารจดั การตำบลแบบมีสว่ นร่วม
2) ระบบสวัสดิการชมุ ชน
3) ระบบเกษตรปลอดภยั
4) ระบบเศรษฐกิจชมุ ชน

5) ระบบการเรยี นรู้ชมุ ชน
6) ระบบการดแู ลสขุ ภาพชุมชน
7) ระบบภมู ิปัญญาท้องถ่ิน

ในที่น้ี ขอนำเสนอรายละเอียดเฉพาะเนื้อหาของกลุ่ม หรือแหล่งปฏิบัติการ ที่เป็นงานเด่นของตำบล มี
สัญลักษณ์เป็น ê คือ มีศักยภาพสามารถเป็นแหล่งเรียนรู้ และมีการพัฒนาและเช่ือมโยงกับกลุ่ม หรือแหล่ง
ปฏบิ ตั กิ ารอ่นื ดังน้ี

ตารางท่ี 21 กลมุ่ ปฏบิ ัติการหรือแหลง่ เรยี นร้ขู องตำบลพรหมนมิ ิต อำเภอตาคลี จงั หวัดนครสวร

ทนุ และศกั ยภาพ หมูบ่ า้ น
123456
1. ระบบการบริหารจัดการตำบลมสี ่วนรว่ ม
1. การบรหิ ารจัดการตำบล êêêêêê
2. ศนู ยป์ ระชาบดี
3. ศูนยร์ บั ปรึกษาดา้ นกฎหมาย ê
4. ศูนย์ป้องกันภัยฝา่ ยพลเรือน
5. กล่มุ ผใู้ ช้นำ้ บ่อดนิ ขาว êêêêêê
2. ระบบสวัสดิการชุมชน êêêêêê
1 กลุม่ ฌาปนกิจ êêêêêê
2. กลมุ่ ชมรมผูส้ ูงอายุ
3. กล่มุ ออมทรัพย์ ê
3. ระบบเกษตรปลอดภัย ê
1. กลุ่มนำ้ หมักชีวภาพ
2. กลมุ่ ปยุ๋ อนิ ทรยี อ์ ัดเม็ด ¢
3. ศูนย์พันธ์ุขา้ วชุมชน
4. กลุม่ ปลกู มะนาวในวงบอ่ ซีเมนต์ ê
4. ระบบเศรษฐกจิ ชมุ ชน
1. กล่มุ ทำกระเป๋าควิลท์ ê
2. กลุ่มมะขามเทศพันธุ์ êê
3. กลมุ่ นำ้ พริก-ปลาส้มน้ำพริก êêêêêê
4. กลมุ่ ผปู้ ลูกหอมหวั ใหญ่ êêêêêê
5. กลุ่มไม้กวาดทางมะพร้าว
6. กลุ่มทำดอกไม้จันทน์ êêêêêê
5. ระบบการเรียนรูช้ ุมชน ê
1. ศูนยพ์ ฒั นาเดก็ เล็กตำบลพรหมนมิ ิต
2. กลุ่มเด็กและเยาวชน
3. ศนู ย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพยี ง

78

รรค์ จำแนกตามทนุ และศกั ยภาพ รายหมูบ่ า้ น และระดบั การสรา้ งการเรียนรู้

67 8 9 อกั ษร ระดบั การสรา้ งการเรียนรู้
บคุ คล กลุม่ หมบู่ ้าน ตำบล

êê ê ê น P
ê ร P
ê น P
ê ร P
ร P

êê ê ê อ P
êê ê ร P
êê ê ê อ
ê P

ê อP
ê รP
รP
อP

ê ร P
ê อ P
อ P
êê ê ê อ P
êê ê ê ร P
ร P

êê ê ê น P
ê ê ร P
ร P

ทนุ และศกั ยภาพ หมู่บา้ น
123456
4. กล่มุ ปฏบิ ัติธรรม (วัดหลังเขา)
5. กลมุ่ ธนาคารขยะรีไซเคิล êê
6. ระบบการดแู ลสขุ ภาพชมุ ชน
๑. กองทนุ หลกั ประกันสขุ ภาพ (สปสช) êêêêêê
2. กล่มุ อสม. êêêêêê
7. ระบบภมู ปิ ญั ญาทอ้ งถิน่
1. กลุ่มจกั สานงานไมไ้ ผ่ ê
2. กลุ่มกลองยาว
3. กลุ่มทอผา้ พื้นเมือง æ
4. กลุม่ ยาหม่องสมุนไพร
5. กลุ่มนวดลูกประคบสมุนไพร ¢

ê

รว

30

ข้อมลู จากการวจิ ัยชมุ ชนเชงิ ชาติพนั ธ์วุ รรณนาแบบเร่งด่วน (RECAP)
สรุปทนุ และศักยภาพของกลมุ่ หรือแหล่งเรียนรู้

1. แหลง่ เรียนรู้ท่ีมคี วามเชยี่ วชาญสามารถสรา้ งการเรยี นรู้ได้ จำนวน 29 แหล่งเรยี นรู้
2. กลุ่มทตี่ อ้ งได้รับการพัฒนาเพ่มิ เตมิ เพอ่ื ยกระดบั ศักยภาพให้สามารถสร้างการเรียนรู้ได้ในครั้ง
3. กล่มุ ที่มคี วามจำเปน็ ท่ีมีการพฒั นาศกั ยภาพเพือ่ ให้กลมุ่ เกิดความเข้มแขง็ และสามารถเผชญิ ก

79

67 8 9 อักษร ระดบั การสรา้ งการเรียนรู้
บคุ คล กลุ่ม หมู่บา้ น ตำบล

êอ P

êê ร P

ê น P
êê ê ê น P

êê ê ê ร P

อ P P
P P
êอ

êอ

êร

æ - งาน และกจิ กรรม

¢ 1 งาน และกิจกรรม

ê 29 แหล่งเรยี นรู้
๑๐๕ งาน และกิจกรรม

วม 30 แหลง่ เรียนรู้

แหลง่ เรยี นรู้ ๑๐๖ งานและกิจกรรม

งต่อไป จำนวน 1 กลมุ่
กบั สถานการณ์วกิ ฤตในอนาคตได้ จำนวน - กลุ่ม

80

ตารางที่ 22 การกระจายตวั ของแหล่งเรียนรู้ จำแนกตามระบบการเรยี นรู้ รายหมบู่ ้าน

ระบบการเรียนรู้ หม่ทู ่ี/จำนวนแหล่งเรียนรู้ 8 รวม
1234567 9 (แหลง่ )
1 35
1. ระบบการบรหิ ารจัดการตำบลมสี ่วนรว่ ม 1 1 1 13

2. ระบบสวัสดกิ ารชมุ ชน 2 2 4
4
3. ระบบเกษตรปลอดภัย 1 11 26
35
4. ระบบเศรษฐกจิ ชมุ ชน 21
2
5. ระบบการเรยี นรชู้ มุ ชน 2
15
6. ระบบการดูแลสุขภาพ 2 10 30

7. ระบบภูมิปัญญาทอ้ งถิน่ 11

รวม 5 1 1 1 1 6 1

หมายเหตุ ตวั เลขในช่องตาราง แสดงถึงจำนวนแหล่งเรียนร้ใู นแต่ละหม่บู า้ น

จากตารางท่ี 22 พบว่า การกระจายตัวของแหล่งเรียนรู้ของตำบลพรหมนิมิต อำเภอตาคลี จังหวัดนครสวรรค์
จำแนกตามระบบการเรยี นรู้ รายหม่บู ้าน มีดังน้ี

- อนั ดับ ๑ ร้อยละ 44.33 ตัง้ อยู่ หมูท่ ี่ ๙ (10 แหลง่ เรียนรู้)
- อนั ดบั ๒ รอ้ ยละ 20.00 ต้งั อยู่ หม่ทู ่ี 6 (6 แหลง่ เรยี นรู้)
- อันดับ ๓ รอ้ ยละ 13.33 ตั้งอยู่ หมู่ที่ 1 (5 แหลง่ เรียนรู้)
- อนั ดบั ๔ รอ้ ยละ 6.67 ต้ังอยู่ หมู่ท่ี 8 (4 แหล่งเรยี นรู้)
- อนั ดบั ๕ ร้อยละ 3.33 ตง้ั อยู่ หมู่ท่ี ๒, 3, 4, 5 และหม่ทู ี่ 7

ั

81

ระบบที่ 1
ระบบการบริหารจดั การตำบลมสี ว่ นรว่ ม

ประกอบด้วย 5 แหล่งเรียนรู้ ดงั นี้

๑. การบรหิ ารจัดการตำบลแบบมสี ่วนร่วม
๒. ศูนย์ประชาบดี
๓. ศูนยร์ บั ปรึกษาปัญหาดา้ นกฎหมาย
๔. ศูนยป์ ้องกันภัยฝา่ ยพลเรอื น
5. กลุ่มผู้ใช้นำ้ บอ่ ดนิ ขาว

82

๑. ระบบบรหิ ารจัดการตำบลแบบมีส่วนรว่ ม

1. แนวคดิ หลัก

ระบบการบริหารจัดการตำบลพรหมนิมิตมีการบริหารจัดการเชิงรุกแบบมีส่วนร่วม ภายใต้การสร้างความ
ร่วมมือกับองค์กรภาคี ทั้ง ๔ ภาคส่วน คือ ส่วนท้องถ่ิน ท้องที่หน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชน เพ่ือพัฒนาคุณภาพชีวิต
ขอประชาชนในพ้ืนที่ การบริหารจัดการมุ่งเน้นการ ประสานหน่วยงานองค์กรภาคี สร้างความร่วมมือในการพัฒนาเชื่อ
ว่า“การพัฒนาต้องมีพลังจากหลายภาคส่วน”จึงจะทำให้เกิดประสิทธิภาพและย่ังยืนโดย องค์การบริหารส่วนตำบลเป็น
กลไกการพัฒนาสนับสนุนและเชื่อมโยงการทำงานภายใต้ทุนศักยภาพสถานการณ์และความต้องการของพี่น้อง
ประชาชนเป็นฐานในการออกแบบการพัฒนาท่ีเหมาะสมกับพื้นท่ีมุ่งเน้นการจัดการตนเองโดยการสร้างวิธีคิดร่วม 3
ระดับ ได้แก่ ระดับบุคคล (เจ้าหน้าท่ี) มีการแบ่งบทบาทหน้าท่ีอย่างชัดเจนสามารถออกแบบการกระบวนการทำงานได้
อย่างมีประสิทธิภาพมุ่งเน้นการพัฒนาศักยภาพทีมงาน ระดับกลุ่มองค์กร ท้ังภาครัฐ และภาคเอกชน เกิดความเข้าใจ
และสามารถทำงานร่วมกันอย่างเป็นระบบ ระดับชุมชน (ท้องท่ี) มีส่วนร่วมในการพัฒนาควบคู่ไปกับชุมชนท้องถิ่นใช้
กระบวนการมีส่วนร่วมเป็นเคร่ืองมือในการพัฒนาคนพัฒนางาน และสร้างจิตสาธารณะในการทำงานร่วมกัน เกิดเป็น
แหลง่ เรยี นรู้ ๕ แหลง่ ในระบบการบริหารจดั การตำบลแบบมีสว่ นร่วม

83

2. เสน้ ทางการพัฒนาระบบบรหิ ารจัดการตำบลแบบมสี ่วนร่วม

ระยะการพฒั นามาเปน็ การบริหารจดั การตำบลแบบมีส่วนรว่ ม (พ.ศ. 2552- 2558)
พ.ศ.2540 การก่อตั้ง เกิดจากนโยบายของรัฐ อบต.พรหมนิมิตได้เข้าร่วมโครงการ เกิดการประชุม
คณะกรรมการเพื่อออกแบบโครงสร้างการบริหารจัดการประชุมคณะกรรมการเพื่อออกแบบโครงสร้างการบริหาร
จัดการประชุมวางแผนปฏิบัติงานร่วมกัน เพื่อประโยชน์ของประชาชน ผู้บริหารเน้น ทำงานเชิงรุก เน้นการมีส่วน
ร่วม 4 ภาคส่วน ท้องที่ ท้องถิ่น ภาครับ ประชาชน ร่วมกันประชุมจัดทำแผนพัมนาตำบล แผนพัมนาหมู่บ้าน สมา
รถนำแผนที่ผ่านการประชุมร่วมกันมาพัมนาได้ตรงจุดความต้องการของประชาชน พ.ศ. 2552 นายสมเกียรติ คงทิม
นายกองค์การบริหารส่วนตำบล ได้รับการเลือกต้ัง และได้รับรองเป็นนายกองค์การบริหารส่วนตำบลพรหมนิมิต ได้
เล็งเห็นปัญหา การบริหารระบบราชการภายในองค์กรให้เป็นระบบจึงปรับปรุงระบบราชการภายในองค์การบริหารส่วน
ตำบลพรหมนิมิต จึงได้ประชุมหัวหน้าส่วนราชการ มีการส่ังงานแบบสายตรงบนลงล่าง และให้ทุกส่วนราชการภายใน
ตำบลมีการจัดทำแผนเป็นไตรมาส และให้เจ้าหน้าที่แต่ละส่วนราชการจัดทำรายงานการปฏิบัติงานของแต่ละบุคคล
โดยให้ผ่านการกล่ันกรองจากหัวหน้าส่วนราชการ และให้นำเสนอนายกทุกไตรมาส ส่งผลให้การบริหารราชการภายใน
องค์กร เป็นระบบมากขึ้น หัวหน้าส่วนราชการได้รับการมอบอำนาจในการดูแลเจ้าหน้าที่ในส่วนซึ่งเป็นหลักการบริหาร
แบบ บนลงล่าง ของนายก ส่งผลให้ หัวหน้าส่วนราชการปฏิบัติหน้าท่ีเต็มความสามารถ รู้สึกถึงคุณค่าของตัวเอง และ
ไดร้ บั รางวัลในเรอื่ งการบรหิ ารบา้ นเมืองทดี่ ี 3 ปีซอ้ น พ.ศ.2555 พ.ศ.2556 และ ปี พ.ศ.2557

ระยะการพฒั นามาเปน็ ศูนย์ประชาบดี (พ.ศ. 2554- 2558)
ปัญหาในจังหวัดนครสวรรค์พบมากข้ึนในเรื่องความรุนแรง เด็กเร่ล่อน ปัญหาการต้ังครรภ์ก่อนถึงไว้อันควร ตาม
หนังสือจากบ้านพักเด็กและครอบครัวจังหวัดนครสวรรค์แจ้งให้ผู้ใหญ่บ้าน กำนัน ทุกหมู่บ้านจัดตั้งศูนย์ประชาบดีขึ้นและเป็น
คณะกรรมการโดยตำแหน่งและแต่งต้ังกรรมการหมู่บ้านละ 5 คน จากน้ันเรื่อยมาประชาชนได้รับความช่วนเหลือและปัญหา
ลดนอ้ ยลง

ระยะการพฒั นามาเปน็ ศนู ย์รับปรึกษาปัญหาด้านกฏหมาย (พ.ศ. 2552- 2558)
ประชาชนไม่รู้เร่ืองในข้อกฎหมายต่างเมื่อเกิดปัญหาในเร่ืองกฎหมายหรือคดีความทำให้ไม่ไดรับความเป็นธรรมถูก
เอาเปรียบ องค์การบริหารส่วนตำบลพรหมนิมิตเล็งเห็นความเดือนร้อนของประชาชนได้จัดต้ังศูนย์รับปรึกษาปัญหาด้าน
กฏหมายและจัดอบรมให้กับแกนนำหมู่บ้านในข้อกฏหมายเพื่อเผยแพร่ให้ความรู้สามารถช่วยเหลือประชาชนเม่ือเกิดคดีความ
ประชาชนมีทพ่ี ึง่

ระยะการพฒั นามาเป้นศนู ย์ป้องกันภยั ฝา่ ยพลเรอื น (พ.ศ. 2550- 2558)
จากสถานการณ์ปัญหาสภาพอากาศแปรปรวนและส่งผลกระทบให้เกิดปัญหาน้ำท่วม ภัยแล้ง พายุ อบต.พรหมนิมิต
จึงจัดตั้งศูนย์ป้องกันภัยฝ่ายพลเรือน เพ่ือรองรับความช่วยเหลือพ่ีน้องประชาชน จัดอบรม อปภร.ในส่วนภาคประชาชนเพ่ือ
ช่วยเหลือเจ้าหน้าที่ และยังจัดอบรมให้กับประชาชน เด็กและเยาวชนในเรื่องการดับเพลิงเพ่ือให้รู้การใช้ถังดับเพลิงและเป็น
กำลังเสริมให้กบั เจ้าหนา้ ท่ี

ระยะการพัฒนามาเป็นกลุ่มผใู้ ช้นำ้ บอ่ ดินขาว (พ.ศ. 2552- 2558)
ปญั หาเกษตรกรผู้ปลกู ผกั พืชไร่ ไมม่ ีนำ้ ทำการเกษตรในฤดแู ล้งทำให้ไมม่ ีรายไดเ้ พียงพอต่อการดำรงชีวิตใน
ครัวเรอื น แกนนำหมบู่ า้ นจึงจัดประชุมปญั หาและร่วมกนั จัดต้งั กลุ่มผู้ใช้น้ำบอ่ ดนิ ขาวขึน้ ระดมทุนเพื่อสูบนำ้ เข้าบอ่ ดนิ
ขาว ทำใหก้ ลมุ่ เกษตรมีนำ้ ปลกู ผกั พืชไรต่ ลอดท้ังปที ำให้มีอาชีพก่อให้เกดิ รายได้อยา่ งพอเพยี ง

84

ระยะการพฒั นาเขา้ สยู่ ุคจัดการตนเอง (พ.ศ. 2558-2563)
องค์การบริหารส่วนตำบลพรหมนิมิตบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วม 4 ภาคส่วน จนได้รับรางวัลบริหาร
บา้ นเมอื งทด่ี ีจนได้รับรางวลั บรหิ ารบ้านเมอื งทดี่ ี 3 ปี จึงทำให้เกิดเปน็ ระบบบริหารจัดการแบบมสี ว่ นร่วม

85

3. ผลกระทบท่ีเกิดขน้ึ จากการดำเนินงานของระบบบรหิ ารจดั การตำบลแบบมีส่วนรว่ ม

3.1 ดา้ นการเมืองการปกครอง

จากข้อมูลสมาชิกในครัวเรือนมีส่วนร่วมในกิจกรรมของชุมชนในตำบลพรหมนิมิต โดยการสำรวจข้อมูลระบบ
(TCNAP) ตำบลพรหมนิมิต มีจำนวน 1,241 ครัวเรือน พบว่ามีสมาชิกในครัวเรือนมีส่วนร่วมในกิจกรรมของชุมชน
จำนวน 1,182 ครัวเรือน คิดเป็นร้อยละ 95.79 โดยกิจกรรมที่เข้าร่วมมากที่สุด 3 อันดับแรกคือการใช้สิทธิเลือกต้ัง
ครั้งที่ผ่านมาจำนวน 1,160 ครัวเรือน คิดเป็นร้อยละ 51.81 รองลงมาคือ ร่วมทำประชาวิจารณ์ร่วมเวทีประชาคม
ร่วมประชุมหมู่บ้านจำนวน 690 ครัวเรือนคิดเป็นร้อยละ 30.82 และทำแผนชุมชนและตำบล จำนวน 275
ครัวเรือน คิดเป็นร้อยละ 12.28 ไม่มีปัญหาการขัดแย้งทางการเมือง คิดเป็นร้อยละ 99.76 มีปัญหาการขัดแย้ง
ทางการเมือง คิดเป็นร้อยละ 0.24 ซึ่งจะเห็นได้ว่าจากการบริหารจัดการตำบลตามโครงการพัฒนาการมีส่วนร่วม
และเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนโดยส่งเสริมและสร้างจิตสำนึกให้แก่ชุมชนในการมีส่วนร่วมระหว่างภาค
ประชาชน หน่วยงานองค์กรท้องถ่ิน ท้องที่ องค์กรภาครัฐ และองค์ภาคเอกชนเป็นเครื่องมือ เช่น การส่งเสริมพัฒนา
ชุมชน การสนับสนุนองค์ความรู้ ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม การศึกษา แล้วพบว่าชุมชนมีส่วนร่วมมากข้ึนส่วนปัญหาความ
ขดั แย้งทางการเมืองมีน้อยมาก

องค์การบริหารส่วนตำบลพรหมนิมิตบรหิ ารงานโดยยึดหลักธรรมาภิบาลในด้านการบริหารงานราชการ“แบบ
มีส่วนร่วม”โดยการเปิดโอกาสให้ภาคประชาชน และภาคเอกชนเข้ามามีส่วนร่วมในการบริหารงานท้องถ่ินมากขึ้น เปิด
โอกาสให้มีการเสนอแนะร่วมแสดงความคิดเห็น และมีส่วนในการร่วมพัฒนาดูแลชุมชน เช่น กิจกรรมเด็กและเยาวชน
กจิ กรรมอบรมปอ้ งกนั สาธารณะภยั ฝา่ ยประชาชน โดยมีภาคเอกชนในพื้นท่ีเข้ามามีส่วนร่วมในการร่วมกิจกรรมเด็กและ
เยาวชนกิจกรรมอบรมป้องกันสาธารณะภัยฝ่ายประชาชน เพ่ือสร้างกลไกภายในชุมชนท่ีมีการบริหารจัดการร่วมกัน
อย่างยั่งยืน ซึ่งถือได้ว่าเป็นการดำเนินงานแบบมีส่วนร่วม ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาชน ในการขับเคลื่อน
การพัฒนาตำบลให้เกิดความเขม้ แขง็

3.2 ด้านสงั คม

ตำบลพรหมนิมิตเป็นตำบลที่มีพ้ืนท่ีเปิด เน่ืองจากมีอาณาเขตติดต่อเขตชุมชนเมือง มีถนนผ่านเส้นทางท่ีใช้
ติดต่อคือ ทางหลวงสายเอเชีย หมายเลข ๑ จึงเป็นพื้นท่ีเสี่ยงต่อส่ิงเสพติดและปัญหาการผู้ดื่มสุราจากระบบข้อมูลของ
องค์การบริหารส่วนตำบลพรหมนิมิต จากสภาพพ้ืนที่ที่มีความเส่ียงด้าน ทางองค์การบริหารส่วนตำบลพรหมนิมิตก็ได้
ให้เล็งเห็นถึงความสำคัญในด้านการป้องกันและแกไขปัญหายาเสพติด โดยได้ตั้งศูนย์ประสานงานป้องกันและแก้ไข
ปัญหายาเสพติดและจัดกิจกรรมอบรมให้เด็กและเยาวชน ข้ึนอีกทั้งยังให้ความสำคัญกับความปลอดภัยของชุมชน ได้มี
การสนับสนุนการรวมกลุ่มในชุมชนเพ่ือทำหน้าท่ีตรวจตา ดูแลรักษาความสงบเรียบร้อย และความปลอดภัยในชุมชน
และยังรวมทั้งสนับสนุนกิจกรรมการช่วยเหลือผู้ท่ีประสบภัยอุบัติเหตุ และภัยจากธรรมชาติ โดยช่วยเหลือทั้งภายใน
ตำบลและใกล้เคียง ภายใต้การทางานของศูนย์ป้องกันสาธารณภัยตำบลพรหมนิมิต โดยความร่วมมือของอาสาสมัคร
ปอ้ งกนั ภัยฝ่ายพลเรือน และเครอื ข่ายกชู้ พี องคก์ ารบรหิ ารสว่ นตำบลพรหมนิมิต

จากข้อมูลสำรวจข้อมูล (TCNAP) จำแนกตามการแก้ไขปัญหากรณีพิพาทและการไกล่เกลี่ยท่ีเกิดข้ึนกับ
ครัวเรือน ของปัญหาการทะเลาะวิวาท ทำร้ายร่างกาย พบว่ามีปัญหาทะเลาะวิวาท ทำร้ายร่างกาย คิดเป็นร้อยละ
0.41 ปัญหาการบุกรุกพ้ืนท่ี คิดเป็นร้อยละ 0.08 ปัญหาการลักทรัพย์ คิดเป็นร้อยละ 0.24 ปัญหาชู้สาว คิดเป็นร้อย
ละ 0.08 ปัญหาการเข้าถึงและการใช้ประโยชน์ทรัพยากรในพื้นที่ คิดเป็นร้อยละ 0.16 ส่วนใหญ่ใช้วิธีจัดการไกล่เกล่ีย

86

โดยใช้คนหลักคือ กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน รองลงมาเป็นพ่อแม่ผู้ปกครอง ในพ้ืนที่ดังน้ันองค์การบริหารส่วนตำบลพรหมนิมิต
จึงได้จัดตั้งศูนย์รับปรึกษาปัญหาด้านกฎหมายไว้บริการประชาชนเพื่อไกล่เกลี่ยกรณีพิพาท เบ้ืองต้นในระดับหมู่บ้าน
และตำบล

จากข้อมูลวิจัยชุมชน RECAP พบว่ามีทุนบุคคล จำนวน 101 คน ทุนท่ีเป็นกลุ่ม องค์กร จำนวน 74 กลุ่ม
และทุนท่ีเป็นหน่วยงานและ แหล่งประโยชน์ จำนวน 64 แห่ง ประชาชนตำบลพรหมนิมิตส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ
คิดเป็นร้อยละ 99.82 มีนับถือศาสนาคริสต์ คิดเป็นร้อยละ 0.06 สถานที่สาหรับประกอบศาสนาและพิธีกรรมทาง
ศาสนามีวัด 7 แห่ง โบสถ์ 5 แห่งประชาชนมีความรักความสามัคคีเป็นหนึ่งเดียว มีความเป็นอยู่ที่เรียบง่าย สามารถ
เข้าถึงการบรกิ ารสาธารณะได้อย่างครอบคลุม

3.3 ด้านเศรษฐกจิ

จากข้อมูลการประกอบอาชีพของประชาชนในตำบลพรหมนิมิต โดยการสำรวจข้อมูลระบบ (TCNAP) พบว่า
ประชาชนตำบลพรหมนิมิต มีอาชีพหลัก โดยเรียงลำดับจากมากไปหาน้อย 3 อันดับแรก พบว่า อาชีพหลักของ
ประชาชนในตำบลพรหมนิมิตมากที่สุด คือรับจ้างทั่วไป/บริการคิดเป็นร้อยละ 33.08 รองลงมาคือ พนักงานลูกจ้าง
เอกชนคิดเป็นร้อยละ 26.52 และทำนา คิดเป็นร้อยละ 13.17 สรุปผลได้ว่า ประชาชนตำบลพรหมนิมิต มีอาชีพหลัก
คือ รับจ้างทั่วไปมากท่ีสุด เน่ืองจากตำบลพรหมนิมิตมีคลองไหลผ่านตั้งแต่หัวตำบลจนถึงท้ายตำบลจึงมีมีพื้นท่ีที่ทำ
การเกษตรโดยการสำรวจข้อมูล (TCNAP) แต่ไม่มีที่ดินเป็นของตัวเอง จึงพบว่า ประชากรในพ้ืนท่ีตำบลพรหมนิมิต
ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพรับจ้างทั่วไปกับผู้ที่มีที่ดินทำกินเป็นของตังเอง พืชเศรษฐกิจของตำบลพรหมนิมิต อันดับ ๑ คือ
ข้าว และบางส่วนปลูกพืชไร่และส่วน ปัญหาหลักของเกษตรกร คือ ทุนในการประกอบอาชีพไม่เพียงพอ เน่ืองจาก
ต้นทุนการผลิตมีราคาสูง เช่น ค่าเช่าที่ดิน ค่าจ้างแรงงาน ค่าวัตถุดิบในการผลิต ค่าซ้ือหรือค่าเช่าเคร่ืองมือ เครื่องจักร
อุปกรณ์ในการผลิต ค่าน้ามันเช้ือเพลิง เป็นต้น ประกอบกับได้ประสบปัญหาราคาผลผลิตตกต่ำ ส่วนใหญ่อยู่ที่น้อยกว่า
40,000 บาท ต่อปีมีทำน้ำหมักชีวะภาพและปุ๋ยอินทรีอัดเม็ดใช้ในการทำการเกษตรมาใช้ในทำการเกษตรเพื่อลด
ตน้ ทนุ ในการผลิตเกษตรกรจึงมรี ายได้เพมิ่ ขึน้ ในการทำการเกษตร

๓.๔ ดา้ นการจดั การสภาวะแวดลอ้ ม

จากข้อมูลด้านการจัดการสภาวะแวดล้อมของตำบลพรหมนิมิต โดยการสำรวจข้อมูลระบบ (TCNAP) พบว่า
ปัญหาด้านจัดการส่ิงแวดล้อมท่ีพบ 3 อันดับโดยเรียงจากมากไปหาน้อยอันดับที่เป็นหาของตำบลมากท่ีสุดคือ ปัญหา
การขาดแคลนน้ำอุปโภค-บริโภคคิดเป็นร้อยละ 46.54 รองลงมาเป็นปัญหาขยะคิดเป็นร้อยละ 27.04 และปัญหา
ด้านท่ีอยู่อาศัยชำรุดทรุดโทรมคิดเป็นร้อยละ 6.92 ซ่ึงปัญหาที่พบในเร่ืองการขาดแคลนอุปโภค-บริโภคทางองค์การ
บริหารส่วนตำบลได้แก้โดยการขยายโรงสูบประปาและขยายประปาลงสู่หมู่บ้านให้กับพี่น้องประชาชนตำบลพรหมนิมิต
ได้ใช้กันอย่างทั่งถึงและปัญหาด้านขยะได้ร่วมกับโรงเรียนในเขตตำบลจัดตั้งกลุ่มขยะรีไซเคิล เพ่ือนำความรู้ในการคัด
แยกขยะให้กับนักเรียนและยังรณรงค์ในเรื่องขยะ ปัญหาสุดท้ายคือปัญหาบ้านชำรุดทรุดโทรมทางองค์การบริหารส่วน
ตำบลได้ออกสำรวจและช่วยเหลอื สำหรับทอี่ ย่อู าศยั ผทู้ ่ียากไร้

87

3.5 ด้านสขุ ภาพ

จากการสำรวจข้อมูลพื้นฐาน (TCNAP) ปัญหาสุขภาพและการเจ็บป่วยของประชาชนตำบลพรหมนิมิต พบว่า
ปัญหาการเจ็บป่วยเจ็บป่วยเรื้อรังหรือพิการ อันดับแรก คือ ความดันโลหิตสูง จำนวน 481 คน คิดเป็นร้อยละ 29.38
รองลงมา คือ โรคเบาหวานจำนวน 245 คน คิดเป็นร้อยละ 14.97 และปวดข้อ/ข้อเส่ือม จำนวน 204คน คิดเป็น
ร้อยละ 12.56 ปัญหาสุขภาพและโรคท่ีพบบ่อย 5 อันดับในพื้นท่ี อันดับแรก คือ ไข้ ไอ เจ็บคอ จำนวน 1,231คน
คิดเป็นร้อยละ 44.09รองลงมา คือ โรคปวดเหมื่อยกามเน้ือ จำนวน 492คน คิดเป็นร้อยละ 17.62 กระเพาะอาหาร
จำนวน 98 คน คิดเป็นร้อยละ 3.51 อุจจาระร่วง จำนวน 31คน คิดเป็นร้อยละ 1.11 และขาดสารอาหาร จำนวน
3 คน คดิ เปน็ รอ้ ยละ 1.11 ซ่ึง อสม.ตำบลพรหมนิมิตได้ให้การดูแลและให้ความรู้กับประชาชนตำบลพรหมนิมติ

4. กจิ กรรมการเรยี นรู้ ระบบ “การบรหิ ารจัดการตำบลแบบมีส่วนร่วม”

1. เรียนรู้การสร้างกระบวนการเรียนรู้ แบบปฏิบัติการจริง เพื่อการสร้างการมีส่วนร่วมให้เกิดกับข้าราชการ
เจ้าหน้าที่ โดยผู้เรียนรู้จะได้เรียนรู้ผ่าน “การบริหารราชการแบบมีส่วนร่วมกระบวนการได้มาซึ่งการบรยายให้ผู้มา
เรียนรู้ให้เห็นผลที่ได้จากการบริหารงานแบบมีส่วนร่วมว่าเกิดปรโยชน์กับประชาชนในตำบลอย่างไร (เชิงปฏิบัติการ
จรงิ ) ท้ังในระดับตนเอง ครอบครวั และชมุ ชน

2. เรียนรู้กระบวนการการบูรณางานสู่การปฏิบัติจริงจากส่วนราชการทุกภาคส่วน ผ่านกลยุทธ์การบริหาร
จัดการของชุมชนทอ้ งถ่ินเชือ่ มประสานกลไกความรว่ มมือ 4 ภาคีหลกั (ท้องที่ ท้องถนิ่ หน่วยงาน ประชาชน)

จากแนวคิด เส้นทางการพัฒนา ผลกระทบที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงาน และกิจกรรมของระบบการเรียนรู้
ก่อให้เกิดการพัฒนาฐานเรียนรู้เพื่อ “การบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วม” ผ่านการสร้างกระบวนการเรียนรู้ 5 แหล่ง
เรยี นรู้ คือ

1. การบริหารจดั การตำบลแบบมสี ่วนรว่ ม
2. ศนู ย์ประชาบดี
3. ศนู ยร์ บั ปรกึ ษาดา้ นกฎหมาย
4. ศนู ย์ปอ้ งกันภัยฝา่ ยพลเรอื น
5. กลุ่มผใู้ ชน้ ำ้ บ่อดินขาว

โดยแตล่ ะแหล่งเรยี นรู้ จะนำเสนอข้อมูลใน 2 ส่วนหลัก คือ

ส่วนที่ 1 ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับแหล่งเรียนรู้ ประกอบด้วย 1) แนวคิดแหล่งเรียนรู้ 2) กระบวนการ
หรือวิธีการดำเนินงานของแหล่งเรียนรู้กลุ่ม 3) การเชื่อมโยงงาน คน ข้อมูล 4) ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานของ
แหล่งเรียนรู้ และ 5) การต่อยอดขยายผลการดำเนินการ

ส่วนที่ 2 กระบวนการเรียนรู้ ประกอบด้วย 1) สิ่งที่ได้จากการเรียนรู้ 2) วิธีการเรียนรู้ 3) กิจกรรม
การเรียนรู้ 4) วิทยากร 5) สถานที่ฐานการเรียนรู้ และ 6) กระบวนการเรียนรู้

88

แหล่งเรยี นรู้ท่ี 1
การบริหารจัดการตำบลแบบมีส่วนรว่ ม

ส่วนท่ี 1 ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกบั แหลง่ เรียนร/ู้ กลุม่

1. แนวคดิ แหลง่ เรียนรู้

นายสมเกียรติ คงทิม นายกองค์การบริหารส่วนตำบลพรหมนิมิต ได้กำหนดวิสัยทัศน์ว่า ทำงานเชิงรุก เน้น
การมีส่วนร่วม สร้างความสามัคคี ประชาชนมีรายได้พอเพียง โดยมีแนวคิดการสร้างการมีส่วนร่วมส่งเสริมการร่วมตัว
ร่วมกลุ่ม และใช้หลักการจัดการแบบ พหุภาคี บนความหลากหลายทางวัฒนธรรมผ่านกลไกแผนพัฒนาเป็น
เคร่ืองหมายนำทางที่ต้องการวางแผนงานการเงินแผนงานการปฏิบัติงานให้เป็นแนวทางการบริหารงานบุคลากรการ
สนับสนุนการใช้ทรัพยากรในพ้ืนท่ีที่มีการประสานพลังเครือข่ายและพหุภาคีมีการพัฒนาทั้งภาคประชาชนองค์กร กลุ่ม
ภาคราชการสนับสนุน ภายใต้การบริหารงานของนายสมเกียรติ คงทิม ซ่ึงเป็นคนต้นแบบในการบริหารงานบริหาร
จัดการตำบล ให้เป็นระบบมากข้ึน ในการบริหารจัดการตำบลทำให้มีการรวมกลุ่มในการทำงานร่วมกัน ระหว่าง
ประชาชนท่ัวไปกับกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน สมาชิก องค์การบริหารส่วนตำบล อสม. ร่วมกับบริหารจัดตำบลดำเนินงานใน
การจัดทำโครงการต่างๆ ในตำบลตั้งแต่ การบริหารงาน 3 ปี ทำให้ประชาชนในตำบลมีความเป็นอยู่ท่ีดีข้ึน ลดปัญหา
การว่างงาน การมีส่วนร่วมให้ทุกภาคส่วนร่วมกันทำงานร่วมกันได้อย่างมีแนวทางที่วางไว้เป็นระบบแบบแผนงานใน
การปฏิบตั ิงานใหม้ ีการทำงานร่วมกันทกุ ภาคสว่ นภายในตำบลพรหมนิมิต

(1) การบรหิ ารจดั การตำบลแบบมสี ่วนร่วม
การพัฒนาตำบลพรหมนิมิต ได้จัดวางกลไกการดำเนินงานไว้ ๓ ระดับ ได้แก่ ระดับคุ้มบ้าน
(ครัวเรือน) ระดับ หมู่บ้าน และระดับตำบล โดยให้ความสำคัญของคนทุกคน ภายใต้ความเชื่อมั่นว่าทุกคน มีศักยภาพ
ในความ เป็นผู้นำแกนนำชุมชน ซึ่งแต่ละคนย่อมมีหน้าที่ ความรับผิดชอบต่อชุมชน สังคม ของตนเอง ตามสถานะ
หน้าท่ี ความถนัด ที่ แตกต่างกัน ท้ังนี้ กลไกในแต่ละระดับจะมีการทำงานท่ีเช่ือมโยงซ่ึงกันและกัน ดังน้ัน การบริหาร
จัดการชุมชนแบบมี ส่วนรว่ ม จึงเป็นฐานคิดแรก เพ่ือเป็นการเตรยี มความพร้อมเพื่อการขับเคล่ือนการพัฒนา โดยกลไก
ต่าง ๆ จะมีส่วนร่วม ในการจัดทำกิจกรรมต่าง ๆ ที่จำเป็น เช่น การจัดทำข้อมูลพื้นฐานของชุมชน การนำใช้ข้อมูล การ
จัดวางแผนชุมชน การนำใช้แผนชุมชน การตรวจติดตามและประเมินผลการพัฒนา การทบทวน ถอดบทเรียน และ
แสวงหาแนวทางการ พัฒนาใหม่ เป็นต้นซึ่งกระบวนการบริหารจัดการตำบลแบบมีส่วนร่วม จะทำให้ทุกคน ทุกภาค
ส่วนสามารถกำหนด แนวทางและเป้าหมายการพัฒนาที่ชัดเจน ด้วยความรู้ ความเข้าใจ ความมีเหตุผล เพ่ือการบรรลุ
เปา้ หมายท่ีแทจ้ รงิ รว่ มกนั

(๒) การบูรณาการภารกิจของหนว่ ยงาน
การพัฒนาที่มีความเข้มแข็ง ม่ันคง และบรรลุเป้าหมายอย่างมีประสิทธิภาพ จำเป็นต้องสร้างร่วมมือ
จากกลุ่ม องค์กร หรือหน่วยงานต่าง ๆ เนื่องจากเป้าหมายการพัฒนาในแต่ละด้านย่อมต้องการผลลัพธ์สุดท้าย เดียวกัน
คือ ประชาชน ซ่ึงการบูรณาการภารกิจของหน่วยงานในพื้นที่ และนอกพ้ืนท่ี เสริมสร้างพลังการขับเคลื่อน งาน ลด
ความเหล่ือมล้ำ และสร้างความคุ้มค่าที่ชัดเจน อีกทั้ง ยังสามารถเช่ือมโยง และแลกเปลี่ยนศักยภาพระหว่างกันซึ่งจะ
หนุนเสริมศักยภาพการทำงานให้เข้มแข็งขึ้น ซึ่งรูปแบบการบูรณาการได้กำหนด ในรูปของไตรภาคี ได้แก่ องค์กร