แผนการจัดการเรียนรู้ประวัติศาสตร์

98

อารยธรรมเมโสโปเตเมีย

มาตรฐานการเรยี นรู้

มาตรฐาน ส 4.2 เข้าใจพัฒนาการของมนุษยชาติจากอดีตจนถึงปัจจุบันในด้านความสัมพันธ์และการ
เปลย่ี นแปลงของเหตุการณอ์ ย่างตอ่ เนือ่ ง ตระหนักถึงความสำคญั และสามารถวิเคราะหผ์ ลกระทบทเ่ี กดิ ขึ้น

ตัวชี้วัด ส 4.2 ม.4-6/1 วเิ คราะห์อิทธพิ ลของอารยธรรมโบราณ และการติดต่อระหวา่ งโลกตะวนั ออกกับ
โลกตะวันตกทีม่ ีผลต่อพฒั นาการและการเปลีย่ นแปลงของโลก

99

แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 4/3

กลมุ่ สาระการเรยี นรสู้ ังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ชน้ั มธั ยมศึกษาปีที่ 4

หนว่ ยการเรยี นรูท้ ่ี 3 เรือ่ ง อารยธรรมของโลกยุคโบราณ จำนวน 5 ช่ัวโมง

เรอ่ื งที่ อารยธรรมเมโสโปเตเมยี จำนวน 20 นาที

สอนวันพฤหัสบดีที่ 23 กนั ยายน พ.ศ. 2564 เวลา 14.15–14.35 น.

ผู้สอน นางสาววันวสิ า กระดานลาด โรงเรยี นรัตนโกสินทรส์ มโภชบางเขน

___________________________________________________________________________

มาตรฐานการเรยี นรู้และตัวช้ีวดั

มาตรฐานการเรยี นรู้

มาตรฐาน ส 4.2 เข้าใจพัฒนาการของมนุษยชาติจากอดีตจนถึงปัจจุบันในด้านความสัมพันธ์และการ

เปลยี่ นแปลงของเหตุการณอ์ ยา่ งต่อเนือ่ ง ตระหนักถึงความสำคัญและสามารถวเิ คราะห์ผลกระทบทีเ่ กิดข้นึ

ตวั ช้ีวัด

ส 4.2 ม.4-6/1 วิเคราะห์อิทธิพลของอารยธรรมโบราณ และการตดิ ต่อระหวา่ งโลกตะวันออกกับโลก

ตะวันตกที่มีผลต่อพฒั นาการและการเปลย่ี นแปลงของโลก

สาระสำคัญ
อารยธรรมเมโสโปเตเมีย เปน็ แหลง่ อารยธรรมระหวา่ งแม่น้ำสองสายคือแมน่ ้ำไทกริส และยูเฟรทิส มีผู้คน

หลายเชื้อชาติได้สร้างสรรค์อารยธรรมให้เจริญรุ่งเรืองต่อเนื่อง และดินแดน อื่นๆ ได้นําไปพัฒนาสืบต่อมาถึง
ปจั จบุ นั

คำถามสำคญั
อารยธรรมเมโสโปเตเมียด้านใด มอี ิทธพิ ลต่อมนุษยใ์ นยคุ ปจั จุบันมากทส่ี ดุ

จดุ ประสงค์การเรียนรู้
1. นักเรียนสามารถอธิบายลักษณะทางภูมิศาสตร์ที่มีอิทธิพลต่อการสร้างสรรค์อารยธรรมเมโสโปเตเมีย

ได้
2. นกั เรียนสามารถวิเคราะห์อทิ ธพิ ลของอารยธรรมเมโสโปเตเมยี ท่ีมตี ่อโลกปัจจุบนั ได้
3. นักเรยี นสามารถตระหนักถึงความสำคัญของอทิ ธิพลของอารยธรรมเมโสโปเตเมีย ทีม่ ีผลตอ่ พัฒนาการ

และการเปลี่ยนแปลงของโลกในยุคปัจจบุ นั ได้

100

คณุ ลกั ษณะอันพึงประสงค์และสมรรถนะสำคัญ สมรรถนะสำคญั
1. ความสามารถในการสือ่ สาร
คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 2. ความสามารถในการคดิ
1. รกั ชาติ ศาสน์ กษตั รยิ ์
2. ซื่อสตั ยส์ จุ รติ 2.1 คดิ วิเคราะห์
3. มวี ินัย 2.2 คดิ อยา่ งเปน็ ระบบ
4. ใฝเ่ รียนรู้ 3. ความสามารถในการแกป้ ัญหา
5. ม่งุ มัน่ ในการทำงาน 4. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวติ
6. รักความเป็นไทย 4.1 กระบวนการทำงานกลุม่
5. ความสามารถในการใชเ้ ทคโนโลยี

สาระการเรยี นรู้
1. อารยธรรมล่มุ แมน่ ้ำไทกรสิ และยูเฟรติส
1.1 พฒั นาการอารยธรรมเมโสโปเตเมยี
1.2 มรดกอารยธรรมเมโสโปเตเมียท่มี ีอิทธิพลตอ่ มนุษยช์ าติ

การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ (วธิ ีสอนแบบธรรมสากัจฉา)
ข้ันนำเข้าสูบ่ ทเรยี น
1. ครูกลา่ วทักทายนักเรียน
2. ครูสนทนาเชื่อมโยงเข้าสู่บทเรียน โดยครูให้นักเรยี นดูรูปภาพทีเ่ กี่ยวข้องกับเรื่อง อารยธรรมเมโสโปเต

เมยี พรอ้ มถามคำถามเพ่ือนำเขา้ สู่บทเรียน ดังน้ี

101

จากภาพแผนที่ข้างตน้ นักเรียนพอจะบอกครูได้ไหมคะว่า อารยธรรมสำคัญของ โลกตะวันตกอยา่ ง อารย
ธรรมเมโสโปเตเมยี มีแหล่งกำเนิดอยู่ในทวปี ใด และมักจะก่อตวั ขึ้นในบรเิ วณทม่ี ีสภาพภมู ิศาสตร์แบบใด

3. ครพู ดู สรปุ พร้อมอธบิ ายบอกความหมายของภาพทเี่ ชอื่ มโยงกับอารยธรรมเมโสโปเตเมียทสี่ ำคญั น้นั ๆ
และนำเข้าสูบ่ ทเรยี น

จากภาพนักเรียนจะเห็นได้ว่าเป็นรูปแผนที่แสดงที่ตั้งของอารยธรรมเมโสโปเตเมีย ซึ่งอารยธรรมสำคัญ
ของโลกตะวนั ตกอย่าง “อารยธรรมเมโสโปเตเมีย” มแี หลง่ กำเนดิ อยู่ทวปี เอเชยี ซงึ่ ปจั จบุ ันอยู่ในประเทศอิรัก โดย
สว่ นใหญ่จะเกิดบรเิ วณลมุ่ แม่น้ำใหญ่ๆทส่ี ำคัญ

อย่างเช่น แถบบริเวณลุ่มแม่น้ำไทกริสและยูเฟรติส พื้นท่ีส่วนใหญ่จะมีความอุดมสมบูรณ์เหมาะแก่การ
เพาะปลูก ทำให้กลุ่มชนชาติต่างๆเข้ามาทำมาหากินและสร้างอารยธรรมขึ้น รวมทั้งถ่ายทอดอารยธรรมจากกลุ่ม
หน่งึ สูก่ ลมุ่ หน่งึ ทำให้เกดิ อารยธรรมแบบผสม สืบต่อมาถงึ ยคุ ปัจจบุ นั

ข้นั สอน
4. แสวงหาความรู้

4.1 ครอู ธิบายใหค้ วามรู้นักเรียนในเรอ่ื ง อารยธรรมเมโสโปเตเมีย
4.2 ครูให้นักเรียนจับกลุ่ม 5 กลุ่ม กลุ่มละ 5-6 คน ส่งตัวแทนออกมาจับฉลากเลือกหัวข้อเรื่อง เพื่อ
จดั ทำใบงานกลมุ่ รว่ มกัน ดงั หวั ข้อตอ่ ไปน้ี

กลุ่มที่ 1 เรื่อง สมัยอาณาจักรสุเมเรีย ให้ผู้เรียนศึกษาจากใบงาน เรื่องสมัยอาณาจกั รสุเมเรีย และ
อภปิ รายวิเคราะห์สรุปผล

กลุ่มท่ี 2 เรอ่ื ง สมยั อาณาจักรบาบิโลนเก่า ใหผ้ เู้ รียนศึกษาจากใบงาน เร่อื งสมยั อาณาจักรบาบิโลน
เก่าและอภิปรายวเิ คราะห์สรปุ ผล

กลมุ่ ที่ 3 เรอ่ื ง สมยั อาณาจักรอัสซีเรีย ใหผ้ เู้ รียนศึกษาจากใบงาน เรือ่ งสมัยจกั รวรรดิอัสซีเรีย และ
อภิปรายวิเคราะหส์ รปุ ผล

กลุ่มที่ 4 เรื่อง สมัยอาณาจักรคาลเลีย หรือบาบิโลนใหม่ ให้ผู้เรียนศึกษาจากใบงาน เรื่องสมัย
อาณาจกั รคาลเลยี และอภปิ รายวิเคราะห์สรปุ ผล

กลุ่มที่ 5 เรื่อง สมัยอาณาจักรขนาดเล็ก ให้ผู้เรียนศึกษาจากใบงาน เรื่องสมัยอาณาจักรขนาดเล็ก
และอภิปรายวิเคราะห์สรุปผล

4.3 ครูให้ผู้เรียนศึกษาใบงานในเรื่อง อารยธรรมเมโสโปเตเมีย โดยสืบค้นเนื้อหาที่จับสลากได้ จากใบ
ความรู้ เร่ืองอารยธรรมเมโสโปเตเมยี หรอื จากอินเทอรเ์ น็ต

102

5. คน้ พบความรู้ / สนทนาแลกเปลย่ี นความรู้
5.1 ครูแจกไฟล์ใบงาน เรื่อง อารยธรรมเมโสโปเตเมีย โดยแจกไฟล์ใบงานผ่านทาง Line group วิชา

เรียน จากนั้นนักเรียนร่วมกนั ศึกษาวิเคราะห์ข้อมูลแลกเปลี่ยนความรู้และร่วมแสดงความคิดเหน็ กัน ตามใบงานท่ี
กำหนดใหข้ องแตล่ ะกลุ่ม

6. การวเิ คราะหแ์ ละประเมินค่าความรู้
6.1 ตัวแทนแตล่ ะกล่มุ นำเสนอหนา้ ชน้ั เรียน ผเู้ รียนในช้นั เรียนรว่ มกนั อภปิ ราย

7. พสิ จู น์ความรู้หรอื ขั้นปฏบิ ัติ
7.1 นักเรียนแต่ละคนสรปุ เนอื้ หาความร้ทู ไ่ี ดจ้ ากกิจกรรมลงในใบงานกลุ่มของตนเอง ดังน้ี
กลุ่มท่ี 1 ใบงานท่ี 1 เรอื่ ง สมยั อาณาจักรสเุ มเรยี
กลุม่ ที่ 2 ใบงานท่ี 2 เรื่อง สมัยอาณาจักรบาบโิ ลนเก่า
กล่มุ ที่ 3 ใบงานที่ 3 เรื่อง สมัยอาณาจกั รอสั ซีเรยี
กลุ่มท่ี 4 ใบงานท่ี 4 เร่ือง สมัยอาณาจกั รคาลเลีย หรือบาบโิ ลนใหม่
กลุ่มที่ 5 ใบงานที่ 5 เรื่อง สมัยอาณาจักรขนาดเลก็
โดยใบงานแต่ละกลุ่มส่งในชั่วโมงเรียนถัดไป ผ่านทาง Line group ของวิชาเรียนสามารถส่งเป็นไฟล์

PDF,WORD,JPGได้
ขนั้ สรปุ
8. ครแู ละนกั เรียนรว่ มกนั สรุปเน้ือหาของบทเรียนท่ีได้เรียนในวนั นี้

สอื่ และแหล่งการเรียนรู้
1. Power Point เรอื่ ง อารยธรรมเมโสโปเตเมีย
2. ใบงาน เรื่อง สมัยอาณาจกั รสเุ มเรยี สมยั อาณาจักรบาบิโลนเกา่ สมยั อาณาจกั รอัสซเี รีย สมยั อาณาจักร

คาลเลีย หรอื บาบโิ ลนใหม่ และสมยั อาณาจกั รขนาดเลก็
3. ใบความรู้ เร่ือง อารยธรรมเมโสโปเตเมยี
4. อินเทอร์เน็ต
https://www.youtube.com/watch?v=W3554Z7um9o
http://www.satit.up.ac.th/BBC07/AboutStudent/Document/Hist_Western_Civilization/pdf/

Mesopotamian_Civilization.pdf

103

การวัดและประเมินผลการเรยี นรู้

รายการวดั วิธกี ารวัดผล เครอื่ งมอื วัด เกณฑก์ ารประเมนิ

และประเมิน

1. นักเรียนสามารถ 1. ตรวจใบงาน เรอ่ื ง อารย 1. แ บ บ บ ั น ท ึ ก ก า ร 1. ผลการตรวจใบงาน

อธ ิบายลักษณะทาง ธรรมเมโสโปเตเมีย ประเมินใบงาน เรื่อง เรื่อง อารยธรรมเมโสโป

ภูมิศาสตร์ที่มอี ิทธิพลตอ่ 2. ประเมินพฤติกรรมการ อารยธรรมเมโสโปเตเมยี เตเมีย นักเรียนสามารถ

การสร้างสรรค์อารย ทำงานรายกล่มุ 2. แบบประเมินพฤต-ิ ทำคะแนนได้ 6 คะแนน

ธรรมเมโสโปเตเมียได้ กรรมการทำงานรายกลุ่ม ข้ึนไป

2. นักเรียนสามารถ 2. ผลสังเกตพฤติกรรม

วิเคราะห์อิทธิพลของ การทำงานรายกลุ่ม อยู่

อารยธรรมเมโสโปเตเมีย ในระดับดีขนึ้ ไป

ทม่ี ีต่อโลกปัจจุบนั ได้

3. นักเรียนสามารถ

ตระหนักถึงความสำคัญ

ของอิทธิพลของอารย

ธรรมเมโสโปเตเมีย ที่มี

ผลต่อพัฒนาการและ

การเปลี่ยนแปลงของ

โลกในยุคปัจจบุ นั ได้

104

บนั ทึกหลังการเรยี นรู้
1. ผลลพั ธ์การเรยี นรู้
นักเรียนในชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4/1 เข้าเรียนครบทุกคน จากการจัดการเรียนรู้ นักเรียนเข้าใจสามารถ

อธิบายลักษณะทางภูมิศาสตร์ที่มีอิทธิพลต่อการสร้างสรรค์อารยธรรมเมโสโปเตเมียได้ อีกทั้งสามารถวิเคราะห์
อิทธิพลของอารยธรรมเมโสโปเตเมียที่มีต่อโลกปัจจุบันได้และสามารถตระหนักถึงความสำคัญของอิทธิพลของ

อารยธรรมเมโสโปเตเมยี ที่มผี ลต่อพฒั นาการและการเปลี่ยนแปลงของโลกในยุคปจั จุบนั ได้ โดยจากการที่นักเรียน

ได้รับมอบหมายให้จัดทำใบงานกลุ่ม นักเรียนสามารถร่วมกันทำใบงานกลุ่มที่ได้รับมอบหมายได้ พร้อมทั้งส่ง
ตัวแทนออกมานำเสนอหน้าชั้นเรียนออนไลน์บนGoogle Meetได้อย่างเข้าใจ และแต่ล่ะกลุ่มสามารถตอบคำถาม
ลงในใบงานได้อย่างถูกตอ้ ง

2. ปัญหาและอปุ สรรค
- ครูมีความตื่นเตน้ และประหมา่ ในตนเอง
- เนือ่ งจากเป็นการเรียนออนไลน์ อินเทอรเ์ นต็ มีความขัดข้องทำใหใ้ นช่วงการสอนอาจมีเสียงทขี่ าดหายไป
เป็นระยะ
3. แนวทางการแก้ไขและข้อเสนอแนะ
- เตรียมความพร้อมสำหรบั เน้ือหาการสอน
- เตรียมความสำหรับอินเทอร์เน็ต

ลงชอ่ื ................................................................... ผสู้ อน
(นางสาววนั วสิ า กระดานลาด)

105

ใบความรู้
เรือ่ ง อารยธรรมเมโสโปเตเมีย

อารยธรรมเมโสโปเตเมยี

คำว่า เมโสโปเตเมีย เป็นภาษากรีกมาจากคำว่า Mesos เท่ากับภาษาอังกฤษว่า Middleและคำว่า
Potamos เท่ากับภาษาอังกฤษว่า River รวมความแล้วหมายถึง "ดินแดนระหว่างแม่น้ำ2 สาย" (land between
the rivers) คือ แม่น้ำไทกรีส (Tigris) และแม่น้ำยูเฟรทิส (Euphrates)ปัจจุบันอยู่ในประเทศอิรัก เป็นแหล่งอารย
ธรรมแห่งแรกของโลก ซึ่งเริ่มขึ้นเมื่อ 3,500 ปีก่อนคริสต์ศักราช โดยมีผู้คนหลายเชื้อชาติผลัดเปลี่ยนกันเข้ามา
ปกครองดินแดนนี้ พร้อมทั้งได้สร้างสมอารยธรรมให้เจริญรุ่งเรืองต่อเนื่อง และเป็นรากฐานความเจริญที่ดินแดน
อนื่ ๆ ได้นำไปพัฒนาสืบต่อมาถงึ ปัจจุบนั

พื้นที่อารยธรรมเมโสโปเตเมียอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของเอเชีย พื้นที่ของแหล่งอารยธรรมทั้งหมดจะ
กินอาณาบริเวณจากทะเลเมดิเตอร์เรเนียนไปสู่อ่าวเปอร์เซีย มีลักษณะเป็นรูปเส้ียวจึงเรียกอีกชือ่ หนึ่งวา่ "ดินแดน
พระจันทรเ์ ส้ียวอันอดุ มสมบูรณ"์ ครอบคลุมดินแดนบางส่วนใน
ประเทศอริ กั และซีเรยี ในปจั จบุ ัน สภาพแวดลอ้ มทางภูมิศาสตร์
เป็นปัจจัยสำคัญโดยตรงปัจจัยหนึ่งที่ก่อให้เกิดการสร้างสรรค์
อารยธรรมของมนุษย์ ซึ่งอารยธรรมเมโสโปเตเมียเป็นอู่อารย
ธรรมที่เก่าแก่ที่สุดแห่งหนึ่งของโลกสมัยโบราณ โดยตั้งอยู่
ระหว่างแม่น้ำ 2 สายคือ แม่น้ำไทกริส (Tigris) และแม่น้ำยู
เฟรทิส (Euphrates) ซึ่งมีต้นน้ำอยู่ในอาร์มีเนียและเอเชียไม
เนอร์มาบรรจบกัน เน่ืองจากเป็นแหลง่ อดุ มสมบูรณ์ท่ามกลางทะเลทรายและภูเขาโดยปัจจบุ ันคอื พ้ืนท่ีส่วนมากของ
ประเทศอริ ัก

พฒั นาการอารยธรรมเมโสโปเตเมีย

1. สมัยอาณาจักรสุเมเรีย ชนชาติสุเมเรียน (Sumerian) เป็นชนชาติแรกที่สร้างความเจริญขึ้นใน
บริเวณมโสโปเตเมีย ซึ่งเชื่อกันว่า ชาวสุเมเรียนได้อพยพมาจากทีร่ าบสูงอิหรา่ น และได้มาตั้งถิ่นฐานอยู่ในบริเวณ
ตอนลา่ งสุดของลุ่มแม่น้ำไทกริสและยเู ฟรทิส ตรงสว่ นทตี่ ดิ กบั อ่าวเปอรเ์ ซยี โดยเรยี กบริเวณน้วี ่า ซเู มอร์ (Sumer)
นักประวัติศาสตร์ถือว่า ซูเมอร์ คือแหล่งกำเนิดของนครรัฐ (city-state) แห่งแรกของโลก การตั้งถิ่นฐานเริ่มแรก
ของชาวสุเมเรียนนัน้ เปน็ เพียงหมูบ่ า้ นกสกิ รรม รจู้ ักเล้ียงสตั วแ์ ละเพาะปลูก จนเกิดเป็น "การปฏิวตั เิ กษตรกรรม"

106

ด้วยสภาพภูมิประเทศของเมโสโปเตเมียไม่เอื้ออำนวยต่อการตั้งถิ่นฐาน คือ มีปริมาณน้ำฝนน้อยอากาศ
ร้อนจัด ส่งผลต่อการทำเกษตรกรรม ทำให้ชาวสุเมเรียนต้องคิดค้นการชลประทานและการระบายน้ำไปยังพื้นที่
เพาะปลูก ทำให้หมู่บ้านได้รวมเป็นศูนย์กลางการปกครองในลักษณะของเมือง ที่ดินส่วนใหญ่เป็นของกษัตริย์
นักบวช และชาวเมืองที่มั่งคั่ง เพื่อให้การบริหารจัดการที่ดนิ มปี ระสิทธิภาพ จึงจำเป็นตอ้ งมีการทำบัญชีทีเ่ ป็นลาย
ลักษณ์อักษรเพื่อบันทีกรายละเอียดต่างๆจึงทำให้ชาวสุเมเรียนคิดประดิษฐ์ตัวอักษรขึ้นเป็นครั้งแรกของโลก

เรยี กว่า อักษรคนู ฟิ อรม์ (Cuneiform) หรืออกั ษรรปู ล่ิมสังคมของพวก
สุเมเรียน ภัยธรรมชาติเป็นสิ่งที่ควบคุมไม่ได้ พวกสุเมเรียนมองว่า
มนุษย์เกิดมาเพื่อรับใช้พระเจ้าเท่านั้น ดังนั้นพวกเขาจึงทุ่มเทให้กับ
การสร้างสถาปัตยกรรมขนาดใหญ่เรียกว่า ชิกกูแรต เพื่อเป็นเทวส
ถานในการบูชาพระเจ้าหรือเทพประจำเมือง วรรณกรรมที่สำคัญ
ได้แก่ มหากาพย์กิลกาเมช เป็นเรื่องราวการผจญภัยของกิลกาเมช
ประมุขและวีรบุรุษแห่งอูรุกมรดกทางวัฒนธรรมที่สำคัญของชาวสุเม
เรียนมีหลายประการ คือ การประดิษฐ์จานหมุนเพื่อใช้ในการปั้นภาชนะดินเผา มีความสามารถทางคณิตศาสตร์
รู้จักระบบเลขฐาน 60 ในการแบ่งเวลาและมุม การคำนวณพื้นที่ของวงกลมพวกสุเมเรียนถูกชนเผ่าอีลาไมต์ จาก
ดินแดนซึง่ เปน็ ทตี่ ้งั ของประเทศอิหร่านในปัจจบุ ันบุกเข้าทำลายเมือง พวกสุเมเรยี นกส็ ญู ส้นิ อำนาจอย่างถาวร
2. สมัยอาณาจักรบาบิโลนเก่า พวกอะมอไรหรือบาบิโลน เป็นชนเผ่าเชมิติกซึ่งมีถิ่นกำเนิดในแถบ
ตะวันออกกลาง ได้ขยายอิทธิพลในดินแดนเมโสโปเตเมียและสร้างอาณาจักรบาบิโลนที่เจริญรุ่งเรืองในช่วง
ประมาณปี 1800-1600 ก่อนคริสต์ศักราช ผู้นำสำคัญคือกษัตริย์ฮัมมูราบีผู้ยิ่งใหญ่ โดยการทำสงครามขยาย
ดินแดนและจัดทำประมวลกฎหมายฮัมมูราบี โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อแก้ไขความอยุติธรรมต่างๆ ของกฎหมายชน
เผ่า เปน็ การสร้างความยตุ ิธรรมให้แกส่ งั คมไดช้ ่ือว่าเป็นกฎหมาย "ตาตอ่ ตา ฟันต่อฟนั " ลักษณะของอาณาจักรบาบิ
โลนเก่ามีลักษณะเป็น"รัฐสวัสดิการ" รัฐดูแลพลเมืองอย่างใกล้ชิดฝ่ายปกครองมีอำนาจได้ไม่นาน เพราะนักบวช
กลบั มอี ิทธิพลเช่นเดิม อาณาจักรบาบโิ ลนจึงค่อยๆ เสอ่ื มอำนาจลง เม่ือมีชนชาติอื่นขยายอิทธิพลเข้ามาในดินแดน
เมโสโปเตเมยี และสลายลงไปโดยถูกพวกอัสชเี รียโจมตี
3. สมยั อาณาจกั รอัสซีเรีย พวกอัสชเี รยี มีถน่ิ ฐานอยทู่ างตอนเหนือของเมโสโปเตเมียเป็นชนชาตินักรบท่ีมี
ความสามารถและโหดร้าย จึงเป็นที่เกรงขามของชนชาติอื่น พวกอัสซีเรียได้ขยายอำนาจครอบครองดินแดนของ
พวกบาบิโลเนียนชีเรีย และดินแดนบางส่วนของจักรววรดิอียิต์ ทำให้อัสชีเรียกลายเป็นเจ้าแห่งดินแดนวง
พระจันทร์เสี้ยวไพบลู ย์ มีความเจริญรุ่งเรืองในชว่ งปี 900-612 ก่อนคริสต์ศักราช จักรวรรดิอัสซเี รียมีศูนย์กลางใน
การปกครองที่เมืองนิเนเวห์ชาวอัสซีเรียนิยมสร้างวังแทนวัด มรดกทางศิลปกรรมเจริญถึงขีดสุดในสมัยพระ
เจ้าอัสซูร์บานิปาลที่สำคัญ ได้แก่ ภาพสลักนูนต่ำ แสดงภาพชีวิตประจำวันของชาวอัสชีเรีย ความยิ่งใหญ่ของ
จกั รวรรดิอสั ซีเรยี เกดิ จากการรุกรานดนิ แดนของชนชาติอืน่ ดงั นั้นจึงมีศตั รูมากและถูกศัตรทู ำลาย

107

4.สมัยอาณาจักรบาบิโลนใหม่ พวกคาลเดียนเป็นพวกเร่ร่อนเผ่าเชมิติก ตั้งถิ่นฐานบริเวณทะเลทราย
ชีเรียและทะเลทรายอาหรับ ได้เข้ายึดครองดินแดนทางตะวันออกเฉียงเหนือของดินแดนเมโสโปเตเมีย และได้
รว่ มกับชนชาติอนื่ ทำลายอำนาจของอสั ชีเรีย เม่ือปี 612 ก่อนคริสต์ศักราชหลังจากน้นั ก็ได้ครอบครองดินแดนส่วน
ใหญ่ของจกั รวรรดิฮสั ชีเรีย ผนู้ ำที่ย่งิ ใหญข่ องคาลเดยี นคือกษัตริย์เนนูคัดเนซซาร์ ซึ่งสถาปนาจกั รวรรดิบาบีโลนขึ้น
ใหม่และรื้อฟื้นความเจริญต่างๆ ในอดีตเช่น การก่อสร้าง
อาคารทส่ี วยงามโดยเฉพาะการสรา้ ง "สวนลอยแหง่ บาบีโลน"
ซึ่งได้รับการยกย่องว่าเป็น 1 ใน 7 สิ่ง มหัศจรรย์ของโลก
เพราะสามารถใช้ความรู้ในการชลประทานทำให้สวนลอย
แห่งนี้เขียวขจี๋ได้ตลอดทั้งปี นอกจากนี้พวกคาลเดียนยังรู้จัก
การแบ่งสัปดาห์ออกเป็น 7 วัน แบ่งวันออกเป็น 12 คาบ
คาบละ 120 นาที นกั ประวตั ศิ าสตร์ เรียกจักรวรรดิของพวก
คาลเดียน ว่า"จักรวรรดิบาบิโลนใหม่" จักรวรรดิคาลเดียนมี
อำนาจในช่วงสั้นๆ เพราะถูกกองทัพเปอร์เซียโดยการนำของพระเจา้ ไซรสั มหาราช เขา้ ยึดครองและผนวกเป็นส่วน
หนึ่งของจกั รวรรดเิ ปอร์เชียและส้นิ สลายเม่ือปี 534 ก่อนคริสตศ์ ักราช นับเป็นการสน้ิ สดุ ประวตั ศิ าสตร์ของดินแดน
เมโสโปเตเมยี ในยุคโบราณ

5. สมัยอาณาจักรขนาดเล็ก พวกฟินิเชียน อาศัยอยู่ในดินแดนฟินิเชียซึ่งเป็นที่ตั้งของประเทศเลบานอน
ปัจจุบัน และมีการปกครองแบบนครรัฐ ลักษณะที่ตั้งมี
เทือกขาสลับซับซ้อนกั้นระหว่างที่ราบแคบๆ ซึ่งขนานกับ
ชายฝ่งั ทะเลเมดิเตอร์เรเนียนกับดนิ แดนอ่ืนๆ ทำให้พวกฟิ
นิเชียนไม่สามารถขยายดินแดนของตนออกไปได้ จึง
ดำรงชีวิตด้วยการเดินเรือและค้าขายทางทะเล ฟีนิเซียน
ได้รับการยกยอ่ งวา่ เป็นพ่อค้าทางเรอื ผู้ยิ่งใหญ่ในทะเลเมดิ
เตอร์เรเนียนของตะวันออกกลางสมัยโบราณ นอกจากมี

ชื่อเสียงในด้านการค้าแล้ว ชาวฟินิเชียนยังมีชื่อเสียงในด้านอุตสาหกรรมต่อเรือซึ่งทำจากไม้ซีดาร์ที่มีอยู่มากบน
เทอื กเขาในเลบานอนและการทำอตุ สาหกรรมเครื่องใชจ้ ากแร่โลหะต่างๆ

ชาวฟินิเชียนจำเป็นต้องใช้เอกสารและหลักฐานในการติดต่อค้าขายจึงได้พัฒนาตัวอักษรขึ้นจากโบราณ
ของอียิปต์จำนวนรวม 22 ตัว อักษรฟีนิเชียนเปน็ มรดกทางอารยธรรมที่สำคญั ของโลกตะวันตก เนื่องจากชาวกรกี
และโรมันได้นำไปใชแ้ ละสบื ทอดตอ่ มาจนถึงปจั จบุ ัน

พวกฮิบรู ชาวฮิบรูหรือชาวยิว เป็นชนเผ่าเชมิติกที่เร่ร่อนอยู่ในดินแดนต่างๆ เคยอาศัยอยู่ในเขตชูเมอร์
ก่อนที่จะอพยพเข้าไปอย่ดู ินแดนคานาอนั (Canaan) หรอื ปาเลสไตน์ (Palestine)

108

ในปัจจุบัน ชาวฮิบรูเป็นชนชาติที่เฉลียวฉลาดและบันทึกเรื่องราวของพวกตนในคัมภีร์ศาสนา (Old
Testament) ทำใหม้ ีข้อมูลเกยี่ วกบั บรรพบรุ ุษของชาวยวิ อย่างละเอียด บนั ทกึ ชาวฮิบรูกล่าวว่า

เดิมบรรพบุรุษเคยอยู่ทางตอนเหนือของเมโสโปเตเมียต่อมาได้ตกเป็นทาสของอียิปต์เมื่ออียิปต์เสื่อม
อำนาจชาวฮิบรูจึงพ้นจากความเป็นทาสโดยผู้นำคือ โมเสส (Moses) ได้นำชาวฮบิ รเู ดินทางเร่ร่อนมาถึงดินแดนคา
นาอันหรือภายหลังเรียกว่า "ปาเลสไตน์" และ สร้างอาณาจักรอิสราเอล มีกษัตริย์ผู้ยิ่งใหญ่คือ กษัตริย์เดวิด
(David) ซึ่งสถาปนานครเยรูซาเลมเป็นเมืองหลวงชาวยิวมีกฎหมาย วรรณกรรม และศาสนาของตนเอง
วรรณกรรมที่สำคัญคือ คัมภีร์ไบเบิลความเจริญรุ่งเรื่องที่ชนชาติต่างๆ ในดินแดนเมโสโปเตเมียคิดค้น หล่อหลอม
และสืบทอดต่อกันมา ส่วนใหญ่กลายเป็นรากฐานของอารยธรรมตะวันตกที่ชาวยุโรป รับและพัฒนาต่อเนื่องเป็น
อารยธรรมของมนุษยชาตใิ นปจั จบุ ัน

มรดกของอารยธรรมเมโสโปเตเมียทีม่ ีอทิ ธพิ ลต่อมนุษยชาติ

1. ผลงานด้านสถาปัตยกรรม
ชิกกูแรต (Ziggurat) เป็นสิ่งก่อสร้างของอารยธรรมสุเม
เรียน (Sumerians) ในบริเวณเมโสโปเตเมยี มลี ักษณะคล้ายพีระมิด
แบบขั้นบันไดแต่ไม่ก่อสร้างสูงจนเป็นยอดแหลม ด้านบนของชิกกู
แรตซึ่งเป็นพื้นที่ราบกว้างจะสร้างเป็นวิหารในระยะแรกการสร้างซิ
กูแรตมีวัตถุประสงค์เพื่อใช้ประกอบพิธีกรรมทางศาสนา แต่ต่อมา
ชิกกูแรตนี้ได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของพระราชวังกษัตริย์เช่น ชิกกู
แรตทีเ่ มืองอูร์ (Ur)

สวนลอยแห่งบาบโิ ลน สวนลอยบาบโิ ลนจดั เปน็ หน่ึงในเจด็
สิ่งมหัศจรรย์ของโลก ตั้งอยู่บนแม่น้ำยูเฟรทิส ประเทศอิรักใน
ปัจจุบัน สร้างโดยกษัตริย์เนบูคัดเนซซาร์ แห่งกรุงบาบีโลเนียสร้าง
ให้แก่มเหสีของพระองค์ชื่อพระนางเซมีรามีสสร้างขึ้นเมื่อ 600 ปี
ก่อนคริสต์ศักราช ระเบียงทุกชั้นได้รับการตกแต่งด้วยไม้ดอก ไม้
ประดับชนิดต่างๆ มีระบบชลประทานชักน้ำจากแม่น้ำไทกริสไปทำ
เปน็ น้ำตกและนำไปเล้ยี งต้นไมต้ ลอดปี
พระราขวังซาร์กอน เป็นสถาปัตยกรรมที่แสดงถึงอำนาจอันยิ่งใหญ่ของอาณาจักรอัสซีเรียและมี
ความสำคญั ท่ีสดุ พระราชวงั น้ีสรา้ งเมื่อประมาณ 2,340 - 2,180 B.C. มีลักษณะเปน็ กำแพงสูงทึบเป็นช้ัน 1 ข้ึนไป
นักโบราณคดีสันนษิ ฐานว่า การก่อสรา้ งตึกสูงเป็นชั้น ๆ โดยมีพระราชวังอยชู่ ัน้ บนสุดนัน้ เพื่อให้พ้นจากอทุ กภัย ตัว
ตึกสามารถเดินขึ้นไปทางบันไดหรือขี่รถม้า (Chariot) เพื่อไปถึงชั้นบนสุดได้ โดยรถม้าจะอาศัยทางลาด ตัว
พระราชวังกอ่ ดว้ ยอฐิ เคลอื บทำใหพ้ นื้ ผิวมลี ักษณะเปน็ มนั งดงามมาก

109

2. ด้านชลประทาน ชาวสุเมเรียนเป็นชนชาติแรกที่ได้สร้างระบบชลประทานที่มีประสิทธิภาพสูง
เนือ่ งจากถนิ่ ฐานที่ชาวสเุ มเรยี นรุ่นแรกไดส้ ร้างบ้านเรือนน้ัน ทว่ั ทัง้ แผน่ ดนิ ปกคลมุ ด้วยบริเวณพืน้ ดินที่อุดมสมบูรณ์
ที่เกิดจากการทับถมของโคลนตมที่แม่น้ำพัดมา ดินดังกล่าวเหมาะแก่การเพาะปลูกพืชผลทางเกษตรแต่ที่
ยากลำบากคือ ปัญหาเรื่องน้ำ เพราะบริเวณมโสโปเตเมียเกือบจะเรียกได้ว่าฝนไม่ตกเลยทำให้พื้นที่ที่อยู่ห่างจาก
แม่น้ำ เป็นที่แห้งแล้งไมเ่ หมาะสมแก่การทำการเพาะปลูก ในขณะเดียวกันนำ้ จะเอ่อขึน้ ทว่ มฝั่งทกุ ปที ำให้บริเวณท่ี
อยู่ใกล้ริมฝั่งแม่น้ำชุ่มชื้นแฉะ น้ำขังเป็นเหมือนบึง ปัญหาจึงอยู่ที่ว่าพื้นที่บางแห่งขึ้นแฉะเกินไป บางแห่งแห้งแล้ง
เกินไป ซึ่งชาวสุเมเรียนที่เข้ามาในระยะแรกได้เห็นปัญหาดังกล่าว เมื่อพวกเขาได้ตัดสินใจตั้งรกรากในบริเวณนี้ก็
จะตอ้ งหาทางเอาชนะธรรมชาติ ด้วยการเปล่ยี นแปลงธรรมชาตเิ พ่ือให้ประโยชนใ์ นการดำรงชีวิตของตนมากทส่ี ดุ

3. ประดษิ ฐ์ตวั อักษร เรียกวา่ อกั ษรรูปล่มิ หรอื ตวั อักษรคูนิ
ฟอร์ม อักษรลิ่มเป็นสิ่งประดิษฐ์ที่ชาวสุเมเรียนนำเอาไม้สลักลงบน
แผ่นดินเหนียวเปียกเป็นสัญลักษณ์ การประดิษฐ์ตัวอักษรเป็น
ประโยชน์ต่อศาสนกิจ การบันทึกของพวกพระ เช่น บัญชีรับจ่าย
ชาวสุเมเรียนเป็นชนชาติแรกในดินแดนเมโสโปเตเมีย ที่รู้จักการ
เขียนหนังสือ การเขียนตัวหนังสือของชาวสุเมเรียนจะใช้ไม้เสี้ยนน้ี
เรียกว่าตัวอักษรคูนิฟอร์ม หรือตัวอักษรรูปลิ่ม และใช้ตัวอักษรนี้
เขียนข้อความต่างๆ ซงึ่ มีอทิ ธิพลต่อการเขียนตัวอกั ษรของกรีกและโรมนั ในสมัยต่อมา

4.ด้านวรณกรรม ด้วยความสำร็จในระบบการเขียนทำให้ชาวสุเมเรียนสามารถสร้างวรรณกรรมที่สำคัญ
เรื่องแรกของโลก ซึ่งรู้จักอย่างกว้างขวางและมีขนาดยาวที่ชื่อว่า มหากาพย์กิลกาเมช เขียนบนแผ่นดินเผาขนาด
ใหญ่ 12 แผ่น รวมด้วยกันทงั้ ส้นิ 3,000 บรรทดั

5. ด้านคณิตศาสตร์ ชาวสุเมเรียนเปน็ พวกแรกท่ีคดิ ค้นวธิ ีการคดิ เลข ท้ังการลบการบวก และการคณู ชาว
สเุ มเรียนนยิ มใช้หลัก 60 และหลกั นเี้ องถูกนำมาใช้ในเรื่องการนับเวลาต่อมาจนถงึ ปัจจุบัน รวมทงั้ การแบ่งวงกลม
ออกเปน็ 360 องศา (6 x 60) ดว้ ย

อา้ งอิง

จงเพยี ร ศักด์ิสีเทา่ . (ม.ป.ป.). หนังสืออา่ นเพมิ่ เติม สาระที่ 4 ประวัติศาสตร์. สืบค้นเม่ือ 12 กันยายน 2564,
จาก. http://www.patwit.ac.th/publish-works/jongpian-social.pdf

อารยธรรมดินแดนเมโสโปเตเมีย. (ม.ป.ป.). สืบค้นเม่ือ 12 กนั ยายน 2564,
จาก. http://civilizationwe.blogspot.com/2012/06/blog-post_20.html

ศูนยข์ ้อมลู ข่าวสารสำนกั งานคณะกรรรมการสขุ ภาพแห่งชาต.ิ (ม.ป.ป.). ตอนที่ 2 อารยธรรมฟีนีเชยี น.
สืบคน้ เมื่อ 12 กันยายน 2564, จาก. https://infocenter.nationalhealth.or.th/node/27385

ชอ่ื -นามสกุล : ........................................................................................ระดบั ชัน้ : .............................................
วันที่ : ......................................................................................................เลขที่ : .................................................110

ใบงานกลมุ่ ท่ี 1
เรือ่ ง สมัยอาณาจกั รสุเมเรีย

คำชี้แจง : ให้นักเรียนสรุปสภาพสังคมอารยธรรมเมโสโปเตเมียสมัยอาณาจักรสุเมเรีย พร้อมอธิบาย
ตัวอย่างมรดกทางวฒั นธรรมที่ปรากฏตามภาพทก่ี ำหนดให้

อารยธรรมเมโสโปเตเมีย : สมยั อาณาจักรสุเมเรีย
1.สรปุ สภาพสังคมสมัยอาณาจักรสุเมเรยี (5คะแนน)

…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………

2. ใหน้ ักเรียนพิจารณาภาพแลว้ ตอบคำถามลงในชอ่ งวา่ ง (5คะแนน)
ช่อื หลกั ฐาน ………………………………………….
มรดกของชนชาติ…………………………………..
ความสำคญั ………………………………………….
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..

ชื่อ-นามสกลุ : ........................................................................................ระดับช้นั : .............................................
วนั ท่ี : ......................................................................................................เลขท่ี : ..................................................111

** เฉลยใบงานกลมุ่ ที่ 1 **
เรอื่ ง สมัยอาณาจักรสุเมเรีย

คำชี้แจง ให้นักเรียนสรุปสภาพสังคมอารยธรรมเมโสโปเตเมียสมัยอาณาจักรสุเมเรีย พร้อมอธิบาย
ตัวอย่างมรดกทางวฒั นธรรมท่ปี ารกฏตามภาพทีก่ ำหนดให้

อารยธรรมเมโสโปเตเมีย : สมัยอาณาจกั รสเุ มเรยี
1.สรุปสภาพสงั คมสมยั อาณาจักรสเุ มเรีย (5คะแนน)

ชนชาติสเุ มเรียน (Sumerian) เป็นชนชาตแิ รกทสี่ ร้างความเจริญขึ้นในบริเวณ
เมโสโปเตเมียชาวสเุ มเรยี นได้อพยพมาต้ังถน่ิ ฐานอยใู่ นบรเิ วณตอนล่างสุดของลุ่มแมน่ ้ำไทกรสิ
และยเู ฟรทิส ดว้ ยสภาพภมู ปิ ระเทศของเมโสโปเตเมียไมเ่ อ้ืออำนวยต่อการตั้งถน่ิ ฐาน คือ
มีปรมิ าณนำ้ ฝนน้อยอากาศรอ้ นจดั ส่งผลตอ่ การทำเกษตรกรรม ทำให้ชาวสุเมเรียนต้องคิดคน้
การชลประทานและการระบายนำ้ ไปยังพ้นื ทเ่ี พาะปลูกอีกทั้งเป็นชนชาตแิ รกท่ีได้สร้างมรดกที่
สำคญั ตา่ งๆ มากมายเช่น การประดษิ ฐต์ วั อักษรขนึ้ เป็นครงั้ แรกของโลก เรยี กว่า อักษรคูนฟิ อร์ม
การคดิ ค้นวิธีการคิดเลข ทงั้ การลบการบวก และการคูณ สร้างวรรณกรรมทีส่ ำคญั เร่อื งแรกของ
โลก ชื่อวา่ มหากาพย์กิลกาเมช

2. ใหน้ กั เรยี นพจิ ารณาภาพแล้วตอบคำถามลงในช่องวา่ ง (5คะแนน)
ชอ่ื หลกั ฐาน .....ซกิ กูแรต……………………….
มรดกของชนชาติ…..สุเมเรยี น…………………
ความสำคัญ…เพ่อื ใช้เป็นเทวสถานในการบชู า
เทพเจา้ ประจำเมอื งเพือ่ ไม่ใหข้ นุ่ เคืองและลง
ทัณฑม์ นุษย์ดว้ ยภัยตา่ ง ๆ………………………..
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..

ช่ือ-นามสกุล : ........................................................................................ระดบั ชน้ั : .............................................112
วนั ท่ี : ......................................................................................................เลขท่ี : .................................................

ใบงานกลมุ่ ที่ 2
เรอื่ ง สมัยอาณาจกั รบาบิโลนเก่า

คำชี้แจง ให้นักเรียนสรุปสภาพสังคมอารยธรรมเมโสโปเตเมียสมัยอาณาจักรบาบิโลนเก่า พร้อม
อธบิ ายตวั อยา่ งมรดกทางวัฒนธรรมท่ีปารกฏตามภาพทีก่ ำหนดให้

อารยธรรมเมโสโปเตเมีย : สมยั อาณาจักรบาบิโลนเก่า
1.สรุปสมัยอาณาจักรอารยธรรมเมโสโปเตเมยี (5คะแนน)

…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………

2. ใหน้ กั เรยี นพจิ ารณาภาพแลว้ ตอบคำถามลงในช่องวา่ ง (5คะแนน)
ชอ่ื หลกั ฐาน ………………………………………….
มรดกของชนชาติ…………………………………..
ความสำคัญ………………………………………….
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..

ชื่อ-นามสกลุ : ........................................................................................ระดบั ช้ัน : .............................................
วนั ท่ี : ......................................................................................................เลขที่ : .................................................113

** เฉลยใบงานกลมุ่ ท่ี 2 **
เรือ่ ง สมยั อาณาจกั รบาบิโลนเก่า

คำชี้แจง ให้นักเรียนสรุปสภาพสังคมอารยธรรมเมโสโปเตเมียสมัยอาณาจักรบาบิโลนเก่า พร้อม
อธิบายตวั อยา่ งมรดกทางวัฒนธรรมท่ปี ารกฏตามภาพทกี่ ำหนดให้

อารยธรรมเมโสโปเตเมีย : สมัยอาณาจกั รบาบโิ ลนเก่า
1.สรปุ สมยั อาณาจักรอารยธรรมเมโสโปเตเมยี (5คะแนน)

เป็นชนเผ่าเชมิติกซงึ่ มีถนิ่ กำเนิดในแถบตะวนั ออกกลาง ได้ขยายอิทธิพลในดินแดน
เมโสโปเตเมียและสร้างอาณาจักรบาบิโลนทีเ่ จรญิ รุง่ เรอื งในช่วงประมาณปี 1600-1800ก่อน
ครสิ ตศ์ กั ราช ผ้นู ำสำคัญคอื กษัตริย์ฮมั มรู าบีผู้ยง่ิ ใหญ่ ลกั ษณะของอาณาจกั รบาบิโลนเกา่ มี
ลกั ษณะเป็น"รัฐสวสั ดกิ าร" รฐั ทำหนา้ ทด่ี ูแลพลเมอื งอย่างใกล้ชดิ ฝ่ายปกครองมอี ำนาจ
ไดไ้ มน่ านเพราะนกั บวชกลับมอี ิทธพิ ลเชน่ เดมิ อาณาจักรบาบิโลนจึงคอ่ ยๆ เสือ่ มอำนาจลง
เมื่อมีชนชาตอิ ่ืน ๆ ขยายอิทธพิ ลเข้ามาในดนิ แดนเมโสโปเตเมยี และสลายลงไปโดยถกู พวก
อสั ชีเรยี โจมตี

2. ให้นักเรียนพิจารณาภาพแลว้ ตอบคำถามลงในช่องวา่ ง (5คะแนน)
ชอ่ื หลกั ฐาน ..ประมวลกฎหมายฮมั มูราบี.....
มรดกของชนชาติ…..อะมอไรต์……………..…
ความสำคญั …เป็นการสรา้ งความยตุ ธิ รรมให้
แกส่ งั คมใชเ้ ปน็ หลักในการปกครองและจดั ระ-
เบียบในสังคม โดยยึดถือหลัก “ตาตอ่ ตา ฟัน
ต่อฟนั ” ……………………………………………….
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..

ชือ่ -นามสกุล : ........................................................................................ระดบั ชน้ั : .............................................
วันที่ : ......................................................................................................เลขท่ี : .................................................114

ใบงานกลุม่ ที่ 3
เรอื่ ง สมัยอาณาจกั รอสั ซเี รยี

คำชี้แจง ให้นักเรียนสรุปสภาพสังคมอารยธรรมเมโสโปเตเมียสมัยอาณาจักรอัสซีเรีย พร้อมอธิบาย
ตัวอยา่ งมรดกทางวฒั นธรรมท่ีปารกฏตามภาพท่กี ำหนดให้

อารยธรรมเมโสโปเตเมยี : สมยั อาณาจกั รอัสซีเรยี
1.สรุปสมยั อาณาจกั รอารยธรรมเมโสโปเตเมยี (5คะแนน)

…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………

2. ใหน้ กั เรียนพจิ ารณาภาพแล้วตอบคำถามลงในชอ่ งว่าง (5คะแนน)
ช่อื หลักฐาน ………………………………………….
มรดกของชนชาติ…………………………………..
ความสำคัญ………………………………………….
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..

ชื่อ-นามสกุล : ........................................................................................ระดับชั้น : .............................................
วนั ท่ี : ......................................................................................................เลขที่ : .................................................115

** เฉลยใบงานกลมุ่ ที่ 3 **
เรอ่ื ง สมยั อาณาจักรอสั ซีเรยี

คำชี้แจง ให้นักเรียนสรุปสภาพสังคมอารยธรรมเมโสโปเตเมียสมัยอาณาจักรอัสซีเรีย พร้อมอธิบาย
ตัวอย่างมรดกทางวฒั นธรรมท่ปี ารกฏตามภาพที่กำหนดให้

อารยธรรมเมโสโปเตเมยี : สมัยอาณาจักรอัสซเี รยี
1.สรุปสมยั อาณาจักรอารยธรรมเมโสโปเตเมยี (5คะแนน)

พวกอสั ชเี รียมีถนิ่ ฐานอยู่ทางตอนเหนือของเมโสโปเตเมยี เปน็ ชนชาตนิ กั รบท่ีมีความ
สามารถและโหดร้าย จงึ เป็นท่ีเกรงขามของชนชาตอิ ืน่ พวกอัสซเี รยี ได้ขยายอำนาจครอบครอง
ดินแดนของพวกบาบโิ ลเนียน ชเี รยี และดินแดนบางส่วนของจักรววรดิอียิต์ ทำให้อัสชีเรยี กลาย
เปน็ เจ้าแหง่ ดินแดนวงพระจนั ทรเ์ ส้ียวไพบูลย์ มคี วามเจรญิ รงุ่ เรอื งในช่วงปี 612-900 ก่อนครสิ ต์
ศักราช จักรวรรดิอัสซีเรยี มีศูนยก์ ลางในการปกครองท่ีเมอื งนเิ นเวห์ชาวอัสซีเรียนิยมสรา้ ง
วงั แทนวัด มรดกทางศลิ ปกรรมเจรญิ ถงึ ขีดสดุ ในสมัยพระเจ้าอัสซูรบ์ านิปาลโดยมีมรดกที่สำคญั
ได้แก่ ภาพสลักนูนต่ำ แสดงภาพชวี ิตประจำวนั ของชาวอสั ชเี รีย ความยิง่ ใหญ่ของจักรวรรดิ
อสั ซเี รีย เกดิ จากการรุกรานดินแดนของชนชาตอิ ื่น ดังนัน้ จึงมีศัตรมู ากและถูกศัตรูทำลาย

2. ให้นกั เรยี นพิจารณาภาพแลว้ ตอบคำถามลงในช่องวา่ ง (5คะแนน)
ช่ือหลักฐาน .....พระราชวงั ซารก์ อน...........
มรดกของชนชาติ…..อสั ซีเรียน………….……
ความสำคญั …เปน็ สถาปัตยกรรมทแ่ี สดงถงึ
อำนาจอนั ยง่ิ ใหญข่ องอาณาจักรอสั ซีเรยี และ
มีความสำคญั ท่สี ดุ มลี กั ษณะเป็นกำแพงสูงทบึ
เป็นชัน้ ๆ ขึ้นไปโดยมีพระราชวังอยชู่ ั้นบนสดุ
นนั้ เพ่อื ใหพ้ น้ จากอุทกภัย………………………
………..……………………………………………….
…………………………………………………………

ชือ่ -นามสกลุ : ........................................................................................ระดบั ชั้น : .............................................
วันท่ี : ......................................................................................................เลขที่ : .................................................116

ใบงานกลุ่มท่ี 4
เร่อื ง สมัยอาณาจกั รบาบิโลนใหม่

คำชี้แจง ให้นักเรียนสรุปสภาพสังคมอารยธรรมเมโสโปเตเมียสมัยอาณาจักรบาบิโลนใหม่ พร้อม
อธบิ ายตัวอย่างมรดกทางวฒั นธรรมท่ปี ารกฏตามภาพทีก่ ำหนดให้

อารยธรรมเมโสโปเตเมยี : สมัยอาณาจกั รบาบโิ ลนใหม่
1.สรปุ สมยั อาณาจักรอารยธรรมเมโสโปเตเมยี (5คะแนน)

…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………

2. ใหน้ ักเรยี นพิจารณาภาพแล้วตอบคำถามลงในช่องว่าง (5คะแนน)
ชอ่ื หลกั ฐาน ………………………………………….
มรดกของชนชาติ…………………………………..
ความสำคัญ………………………………………….
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..

ชื่อ-นามสกลุ : ........................................................................................ระดบั ชั้น : .............................................
วันท่ี : ......................................................................................................เลขที่ : .................................................117

** เฉลยใบงานกลมุ่ ท่ี 4 **
เรือ่ ง สมัยอาณาจักรบาบโิ ลนใหม่

คำชี้แจง ให้นักเรียนสรุปสภาพสังคมอารยธรรมเมโสโปเตเมียสมัยอาณาจักรบาบิโลนใหม่ พร้อม
อธบิ ายตัวอยา่ งมรดกทางวฒั นธรรมทีป่ ารกฏตามภาพทก่ี ำหนดให้

อารยธรรมเมโสโปเตเมยี : สมัยอาณาจกั รบาบโิ ลนใหม่
1.สรปุ สมัยอาณาจกั รอารยธรรมเมโสโปเตเมยี (5คะแนน)

พวกคาลเดยี นเปน็ พวกเร่ร่อนเผ่าเชมติ ิก ตง้ั ถ่นิ ฐานบรเิ วณทะเลทรายชีเรยี และ
ทะเลทรายอาหรับผู้นำทยี่ ่งิ ใหญข่ องคาลเดยี นคือกษตั รยิ ์เนนคู ดั เนซซาร์ ซึง่ สถาปนาจกั รวรรดิ
บาบโี ลนขึ้นใหมแ่ ละรื้อฟ้นื ความเจริญตา่ งๆ ในอดีตเชน่ การกอ่ สรา้ งอาคารทสี่ วยงามโดยเฉพาะ
การสร้าง "สวนลอยแหง่ บาบีโลน" ซ่งึ ได้รับการยกย่องว่าเป็น 1 ใน 7 ส่งิ มหศั จรรย์ของโลก
เพราะสามารถใชค้ วามรใู้ นการชลประทานทำให้สวนลอยแหง่ นเี้ ขียวขจี๋ไดต้ ลอดทั้งปี นอกจาก
นพ้ี วกคาลเดียนยังรจู้ ักการแบ่งสัปดาหอ์ อกเปน็ 7 วนั จักรวรรดิคาลเดียนมีอำนาจในช่วงส้ันๆ
เพราะถูกกองทัพเปอรเ์ ซยี เขา้ ยึดครองและผนวกเป็นส่วนหน่ึงของจักรวรรดิเปอรเ์ ซียและสิ้น
สลายเม่อื ปี 534 ก่อนคริสตศ์ ักราช

2. ให้นกั เรยี นพจิ ารณาภาพแล้วตอบคำถามลงในช่องว่าง (5คะแนน)
ชื่อหลกั ฐาน .....สวนลอยแห่งบาบิโลน........
มรดกของชนชาติ…..คาลเดยี น…………….…
ความสำคัญ…เปน็ อาคารท่พี ระเจ้าเนบคู ัด-
เนซซาร์ทรงสรา้ งให้แกพ่ ระมเหสี ระเบียง
ประดบั ดว้ ยตน้ ไมเ้ ขยี วขจีนบั ว่าเป็น 1 ใน 7
สิ่งมหัศจรรย์ของโลกยุคโบราณ…..…………..
…………………………………………………………
…………………………………………………………
…………………………………………………………

ช่ือ-นามสกุล : ........................................................................................ระดบั ชน้ั : .............................................
วันที่ : ......................................................................................................เลขที่ : .................................................118

ใบงานกลุ่มที่ 5
เรื่อง สมยั อาณาจกั รขนาดเล็ก

คำชี้แจง ให้นักเรียนสรุปสภาพสังคมอารยธรรมเมโสโปเตเมียสมัยอาณาจักรขนาดเล็ก พร้อมอธิบาย
ตวั อยา่ งมรดกทางวัฒนธรรมท่ีปารกฏตามภาพท่กี ำหนดให้

อารยธรรมเมโสโปเตเมยี : สมัยอาณาจกั รขนาดเล็ก
1.สรปุ สมัยอาณาจักรอารยธรรมเมโสโปเตเมยี (5คะแนน)

…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………

2. ใหน้ ักเรยี นพจิ ารณาภาพแล้วตอบคำถามลงในชอ่ งวา่ ง (5คะแนน)
ชอ่ื หลักฐาน ………………………………………….
มรดกของชนชาติ…………………………………..
ความสำคญั ………………………………………….
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..

ชื่อ-นามสกุล : ........................................................................................ระดบั ช้นั : .............................................
วนั ที่ : ......................................................................................................เลขที่ : .................................................119

** เฉลยใบงานกลมุ่ ท่ี 5 **
เรอ่ื ง สมยั อาณาจักรขนาดเล็ก

คำชี้แจง ให้นักเรียนสรุปสภาพสังคมอารยธรรมเมโสโปเตเมียสมัยอาณาจักรขนาดเล็ก พร้อมอธิบาย
ตวั อย่างมรดกทางวฒั นธรรมทป่ี ารกฏตามภาพทีก่ ำหนดให้

อารยธรรมเมโสโปเตเมยี : สมยั อาณาจักรขนาดเล็ก
1.สรปุ สมัยอาณาจกั รอารยธรรมเมโสโปเตเมยี (5คะแนน)

สมยั อาณาจักรขนาดเลก็ แบง่ ออกเปน็ 2 จำพวก ได้แก่ พวกฟนิ ิเชียนและพวกฮบิ รู
พวกฟินเิ ชยี น อาศยั อยูใ่ นดนิ แดนฟินเิ ชยี ซง่ึ เป็นทตี่ ัง้ ของประเทศเลบานอนในปจั จบุ ันฟนี ิเซียน
ไดร้ ับการยกยอ่ งว่าเปน็ พ่อค้าทางเรือผยู้ ่ิงใหญ่ในทะเลเมดิเตอรเ์ รเนยี นของตะวนั ออกกลางสมัย
โบราณ นอกจากมชี อื่ เสียงในดา้ นการคา้ แลว้ ชาวฟินเิ ชยี นยงั มีชือ่ เสยี งในดา้ นอุตสาหกรรมตอ่
เรือ อีกทั้งชาวฟนิ ิเชยี นจำเปน็ ตอ้ งใชเ้ อกสารและหลกั ฐานในการตดิ ต่อคา้ ขายจึงได้พัฒนาตวั
อกั ษรขนึ้ จากอกั ษรโบราณของอยี ิปตจ์ ำนวนรวม 22 ตวั เรยี กว่า “อักษรฟีนิเชียน”

และพวกฮิบรู เปน็ ชนเผ่าเชมิตกิ ทีเ่ รร่ อ่ นอยู่ในดนิ แดนต่างๆ เคยอาศัยอยใู่ นเขตชูเมอร์
กอ่ นทจี่ ะอพยพเขา้ ไปอยูด่ นิ แดนคานาอนั หรือปาเลสไตน์

2. ให้นักเรียนพจิ ารณาภาพแลว้ ตอบคำถามลงในช่องวา่ ง (5คะแนน)
ชื่อหลักฐาน .....อักษรคนู ฟิ อรม์ ..................
มรดกของชนชาติ…..สเุ มเรียน…………….….
ความสำคัญ…ประดษิ ฐ์ขึน้ เปน็ ครั้งแรกของ
โลก ลักษณะเปน็ อักษรภาพ โดยใชไ้ มก้ ดลง
บนแผน่ ดนิ เหนยี ว ใช้ในการทำบัญชแี ละบัน-
ทกึ บทบัญญัตทิ างศาสนา…..………………….
…………………………………………………………
…………………………………………………………
…………………………………………………………

120

ใบลงคะแนนนกั เรียนช้นั มธั ยมศึกษาปที ี่4/1

ใบงานอารยธรรม ทกั ษะการ

ลำดบั ช่ือ-นามสกลุ เมโสโปเตเมยี ทำงานกลุ่ม

10 ผ/มผ

1 นางสาวชนมน์ ภิ า เพชรพราว 10 ผ

2 นางสาวสริ จิ ันทร์ เทพชมภู 10 ผ

3 นายศุจกิจ เอกกลาง 10 ผ

4 นางสาวแสงตะวัน ยอดอนุ่ 10 ผ

5 นางสาวศรณั ยา พรมศรี 10 ผ

6 นางสาวอารสิ า ธัญญะภู 10 ผ

7 นางสาวพิรญาณ์ สุวงษ์ทอง 9ผ

8 นางสาวบุษบา ฝา่ ยสักขวา 9ผ

9 นางสาวสมฤทัย สพุ งษ์ 8ผ

10 นางสาวศุภรตั น์ จันทรห์ งอ่ ม 9ผ

11 นางสาวปนัดดา นาคสขุ ปล่งั 10 ผ

12 นางสาวอารยา นิยะนนั ท์ 9ผ

13 นายธนากร เกตชุ าติ 10 ผ

14 นางสาวศภุ นติ า สภุ าพันธ์ 8ผ

15 นางสาวปรนิ ากร มงคลเคหา 8ผ

16 นางสาวปยิ ะนนท์ ทองเดช 9ผ

17 นายศุภวตั น์ ดจุ จานุทัศน์ 10 ผ

18 นางสาวงสธุ าสนิ ี สดุ สาคร 8ผ

19 นางสาวบษุ กร จะแจง้ 9ผ

20 นางสาวสรุ ีพร ทองกลา้ 10 ผ

21 นางสาวธนากร งามประสิทธิ์ 10 ผ

22 นางสาวอัญชลีพร สำราญพิทักษ์ 10 ผ

23 นายพงศกร เอ่ียมโปรง 10 ผ

24 นายกรวชิ ญ์ จปุ ะมดั ถา 10 ผ

25 นางสาวนกแกว้ บกิ ขนุ ทด 10 ผ

26 นางสาวร่งุ นภา สุขแท้ 10 ผ

27 นางสาวเพ็ญนภา มาม่วง 10 ผ

28 นางสาวบศุ รนิ ทร์ เลิศณรงค์ 10 ผ

29 นายดอมนิ กิ คณาวฒุ ิ แสนยศ 10 ผ

30 นางสาวอจั ฉราพร นงสนั เทยี ะ 8ผ

121

แบบตรวจใบงาน เรอื่ ง อารยธรรมเมโสโปเตเมีย

การสรุปสภาพสังคมของสมัยแต่ การพจิ ารณารูปภาพและให้ รวมคะแนน

ลำดับ ละอาณาจกั รทไ่ี ดร้ บั มอบหมาย ความสำคัญทไี่ ด้รับมอบหมาย 10
9
กลมุ่ (5คะแนน) (5คะแนน) 10
8
กลมุ่ ท1่ี 5 5 10
กลุ่มท2่ี 4 5
กลุม่ ท3ี่ 5 5
กลุ่มที่4 4 4
กลุ่มที่5 5 5

122

เกณฑก์ ารประเมนิ ใบงาน

ประเดน็ (5) ระดบั คะแนน (1)
การประเมิน (4) (3) (2)
ไม่ไดใ้ ห้ความ
1.การสรุปสภาพ สามารถให้ สามารถให้ สามารถให้ สามารถให้ สรปุ หรือให้
สงั คมของสมยั แตล่ ะ ความสรปุ ได้ ความสรุปได้ ความสรปุ ได้ ความสรปุ ได้ ความสรปุ ผิด
อาณาจักรทีไ่ ด้รับ ครบถ้วน ครบถว้ น ครบถว้ นแต่ ตรงประเดน็
มอบหมาย สมบูรณ์ ตรง สมบูรณ์ และ ไม่ชัดเจน บ้างเล็กนอ้ ย ไม่ได้ให้
ประเดน็ และ ตรงประเดน็ ความหมาย
2.พจิ ารณารปู ภาพ เรยี บเรียง ของภาพ หรือ
และใหค้ วามหมาย ภาษาได้ ให้ความหมาย
ของภาพท่ีไดร้ ับ สวยงาม ผิด
มอบหมาย สามารถให้ สามารถให้ สามารถให้ สามารถให้
ความหมาย ความหมาย ความหมาย ความหมาย
ของภาพได้ ของภาพได้ ของภาพได้ ของภาพได้
ครบถว้ น ครบถ้วน ครบถว้ นแต่ ตรงประเด็น
สมบรู ณ์ ตรง สมบูรณแ์ ละ ไมช่ ัดเจน บ้างเลก็ น้อย
ประเด็น และ ตรงประเด็น
เรียบเรียง
ภาษาได้
สวยงาม

รวมคะแนน (10 คะแนน)

เกณฑ์การตัดสินคณุ ภาพ ระดบั คุณภาพ
ดีมาก
ช่วงคะแนน ดี
9-10 พอใช้
6-8 ปรบั ปรุง
4-5
1-3

123

แบบประเมินพฤตกิ รรมการทำงานกลุ่ม

วิชา ประวตั ศิ าสตร์ เรือ่ ง อารยธรรมเมโสโปเตเมยี

สมาชิกกลมุ่ ท่ี 1 ห้อง 4/1 สมัยอาณาจักรซูเมเรยี

1. นางสาวรงุ่ นภา สุขแท้ 2. นายศุภกิจ เอกกลาง

3. นางสาวนกแกว้ บกิ ขุนทด 4. นางสาวแสงตะวัน ยอดอนุ่

5. นางสาวชนม์นิภา เพชรพราว 6. นายศจุ วัฒน์ ดจุ จานทุ ัศน์

คำชแ้ี จง้ : ให้ครปู ระเมินนักเรยี นจากการประเมนิ ทักษะกระบวนการกลุ่มในระหวา่ งเรียน ขณะปฏิบัติกิจกรรม

กลุ่มโดยให้ระดบั คะแนนลงในตารางทีต่ รงกบั พฤติกรรมของผเู้ รยี น

เกณฑก์ ารให้คะแนน 3 = ดมี าก 2 = พอใช้ 1 = ตอ้ งปรบั ปรงุ

ข้อที่ รายการประเมนิ คุณภาพการปฏิบัติ

1 การตอบคำถามในใบงาน 321
2 การนำเสนอ 
3 ความรว่ มมอื ในการทำงาน 
4 การสง่ งาน 

รวมคะแนน
12

เกณฑ์การตดั สนิ คุณภาพ หมายถงึ ดมี าก เกณฑก์ ารประเมินผล
ช่วงคะแนน คะแนน 9-12 หมายถึง ดี  ผา่ น = 7-12 คะแนน
หมายถึง พอใช้ ไมผ่ ่าน = ต่ำกว่า 5 คะแนน
คะแนน 5-8
คะแนน 1-4

ลงชอื่ ผู้ประเมิน
นางสาววนั วิสา กระดานลาด

124

แบบประเมินพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม

วชิ า ประวตั ิศาสตร์ เรอ่ื ง อารยธรรมเมโสโปเตเมีย
สมาชกิ กลมุ่ ที่ 2 ห้อง 4/1 สมัยอาณาจักรบาบิโลนเกา่
1. นางสาวอารยา นยิ ะนันธ์ 2. นางสาวบษุ บา ฝา่ ยสักขวา
3. นางสาวพริ ญาณ์ สุวงษ์ทอง 4. นางสาวศภุ รัตน์ จนั ทร์หงอ่ ม
5. นางสาวปยิ ะนันท์ ทองเดช 6. นางสาวบุษกร จะแจ้ง
คำชีแ้ จง้ : ให้ครปู ระเมนิ นกั เรียนจากการประเมินทักษะกระบวนการกลุ่มในระหว่างเรยี น ขณะปฏิบัติกิจกรรม
กลมุ่ โดยให้ระดับคะแนนลงในตารางที่ตรงกบั พฤติกรรมของผเู้ รยี น
เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน 3 = ดีมาก 2 = พอใช้ 1 = ต้องปรับปรุง

ข้อที่ รายการประเมิน คณุ ภาพการปฏิบัติ

1 การตอบคำถามในใบงาน 321
2 การนำเสนอ 
3 ความร่วมมือในการทำงาน
4 การส่งงาน 

รวมคะแนน 

11

เกณฑ์การตดั สนิ คณุ ภาพ หมายถงึ ดีมาก เกณฑ์การประเมินผล
ช่วงคะแนน คะแนน 9-12 หมายถงึ ดี  ผา่ น = 7-12 คะแนน
หมายถึง พอใช้ ไม่ผา่ น = ต่ำกวา่ 5 คะแนน
คะแนน 5-8
คะแนน 1-4

ลงชอื่ ผู้ประเมิน
นางสาววันวิสา กระดานลาด

125

แบบประเมนิ พฤติกรรมการทำงานกลุ่ม

วชิ า ประวัตศิ าสตร์ เร่อื ง อารยธรรมเมโสโปเตเมีย

สมาชิกกลุ่มที่ 3 ห้อง 4/1 สมัยจกั รวรรดิอัสซเี รีย

1. นายดอมนิ ิกคณาวฒุ ิ แสนยศ 2. นางสาวเพ็ญนภา เกตุชาติ

3. นายธนากร เกตุชาติ 4. นายธนากร งามประสทิ ธิ์

5. นางสาวปนัดดา นาคสุขปลั่ง 6. นางสาวสริ จิ นั ทร์ เทพชมภู

คำชแี้ จง้ : ให้ครูประเมนิ นักเรียนจากการประเมนิ ทักษะกระบวนการกลมุ่ ในระหว่างเรยี น ขณะปฏิบัติกิจกรรม

กลุม่ โดยให้ระดับคะแนนลงในตารางทีต่ รงกับพฤติกรรมของผเู้ รียน

เกณฑ์การใหค้ ะแนน 3 = ดมี าก 2 = พอใช้ 1 = ตอ้ งปรับปรงุ

ข้อที่ รายการประเมนิ คุณภาพการปฏิบัติ

1 การตอบคำถามในใบงาน 321
2 การนำเสนอ 
3 ความร่วมมอื ในการทำงาน 
4 การส่งงาน 

รวมคะแนน
12

เกณฑ์การตดั สนิ คุณภาพ หมายถงึ ดมี าก เกณฑก์ ารประเมินผล
ชว่ งคะแนน คะแนน 9-12 หมายถึง ดี  ผ่าน = 7-12 คะแนน
หมายถงึ พอใช้ ไม่ผ่าน = ต่ำกวา่ 5 คะแนน
คะแนน 5-8
คะแนน 1-4

ลงช่อื ผู้ประเมิน
นางสาววนั วสิ า กระดานลาด

126

แบบประเมนิ พฤตกิ รรมการทำงานกลมุ่

วิชา ประวัตศิ าสตร์ เรื่อง อารยธรรมเมโสโปเตเมีย
สมาชิกกลมุ่ ที่ 4 ห้อง 4/1 สมัยอาณาจักรคาลเลยี หรือบาบิโลนใหม่

1. นางสาวสมฤทัย สพุ งษ์ 2. นางสาวศภุ นิตา สภุ าพันธ์
3. นางสาวปรินากร มงคลเคหา 4. นางสาวสุธาสินี สุดสาคร
5. นางสาวอจั ฉราพร นงสนั เทยี ะ
คำชี้แจ้ง : ให้ครูประเมินนกั เรียนจากการประเมินทักษะกระบวนการกลุ่มในระหวา่ งเรยี น ขณะปฏิบัติกิจกรรม
กล่มุ โดยใหร้ ะดับคะแนนลงในตารางท่ีตรงกบั พฤติกรรมของผเู้ รยี น
เกณฑก์ ารให้คะแนน 3 = ดมี าก 2 = พอใช้ 1 = ต้องปรบั ปรุง

ข้อที่ รายการประเมิน คุณภาพการปฏิบัติ

1 การตอบคำถามในใบงาน 321
2 การนำเสนอ 
3 ความร่วมมือในการทำงาน
4 การสง่ งาน 

รวมคะแนน 

11

เกณฑ์การตัดสินคณุ ภาพ หมายถึง ดีมาก เกณฑ์การประเมนิ ผล
ชว่ งคะแนน คะแนน 9-12 หมายถงึ ดี  ผา่ น = 7-12 คะแนน
หมายถงึ พอใช้ ไมผ่ า่ น = ตำ่ กวา่ 5 คะแนน
คะแนน 5-8
คะแนน 1-4

ลงช่ือ ผู้ประเมิน
นางสาววนั วิสา กระดานลาด

127

แบบประเมินพฤตกิ รรมการทำงานกลุ่ม

วชิ า ประวัติศาสตร์ เรือ่ ง อารยธรรมเมโสโปเตเมยี
สมาชิกกลุ่มที่ 5 ห้อง 4/1 สมัยอาณาจักรขนาดเล็ก
1. นายกรวชิ ญ์ จุปะมัดถา 2. นางสาวบศุ รินทร์ เลิศณรงค์
3. นางสาวศรัณยา พรมศรี 4. นางสาวอญั ชลีพร สำราญพิทกั ษ์
5. นางสาวสรุ พี ร ทองกลา้ 6. นางสาวอารสิ า ธญั ญะภู
คำชี้แจง้ : ให้ครปู ระเมินนักเรยี นจากการประเมินทักษะกระบวนการกล่มุ ในระหว่างเรยี น ขณะปฏิบัติกจิ กรรม
กลุม่ โดยใหร้ ะดบั คะแนนลงในตารางท่ีตรงกบั พฤติกรรมของผูเ้ รียน
เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน 3 = ดีมาก 2 = พอใช้ 1 = ต้องปรบั ปรงุ

ขอ้ ท่ี รายการประเมิน คุณภาพการปฏิบัติ

1 การตอบคำถามในใบงาน 321
2 การนำเสนอ 
3 ความร่วมมอื ในการทำงาน 
4 การสง่ งาน 

รวมคะแนน
12

เกณฑก์ ารตดั สินคณุ ภาพ หมายถึง ดีมาก เกณฑก์ ารประเมินผล
ชว่ งคะแนน คะแนน 9-12 หมายถงึ ดี  ผ่าน = 7-12 คะแนน
หมายถึง พอใช้ ไมผ่ ่าน = ตำ่ กวา่ 5 คะแนน
คะแนน 5-8
คะแนน 1-4

ลงช่ือ ผปู้ ระเมิน
นางสาววันวิสา กระดานลาด

128

เกณฑ์การให้คะแนนกลมุ่

ประเดน็ ระดับคะแนน
การประเมิน
(3) (2) (1)
1.การตอบคำถามในใบงาน
ตอบคำถามใบงาน ตอบคำถามใบงาน ตอบคำถามใบงานไม่
ครบถว้ นและ ครบถ้วนแตไ่ มต่ รง ครบหรอื ตอบคำถามใบ
เรยี บร้อยสมบูรณ์ ประเดน็ งานผดิ

2.การนำเสนอ นำเสนอข้อมูลที่ได้รบั นำเสนอข้อมลู ที่ไดร้ ับ นำเสนอข้อมลู ไม่
3.ความรว่ มมือในการทำงาน
4.การสง่ งาน มอบหมายครบถว้ น มอบหมายครบถ้วน ครบถ้วนหรอื ไม่ได้

และน่าสนใจ แตไ่ มช่ ัดเจน นำเสนอข้อมลู

มีความร่วมมือและมี มคี วามตั้งใจในการ มีความตั้งใจในการ

ความตัง้ ใจในการ ทำงาน ทำงานน้อย

ทำงานเป็นอย่างดี

ส่งงานครบถ้วนและ ส่งงานไม่ครบถ้วนแต่ ส่งงานช้าหรือไม่ได้ส่ง

ตรงตอ่ เวลา ตรงตอ่ เวลา งาน

รวมคะแนน (12 คะแนน)

เกณฑก์ ารตดั สินคุณภาพ ระดบั คณุ ภาพ
ดีมาก
ช่วงคะแนน ดี
9-12 พอใช้
5-8
1-4

129

130

131

132

133

134

135

136

137

138

139

ตัวอยา่ งผลงานนกั เรยี นกลุม่ ท่ี 1

140

ตัวอยา่ งผลงานนกั เรยี นกลุม่ ท่ี 2

141

ตัวอยา่ งผลงานนกั เรยี นกลุม่ ท่ี 3

142

ตัวอยา่ งผลงานนกั เรยี นกลุม่ ท่ี 4

143

ตัวอยา่ งผลงานนกั เรยี นกลุม่ ท่ี 5

144

ภาพบรรยากาศในการเรียนการสอน

145

ภาพบรรยากาศในการเรียนการสอน

146

ภาพบรรยากาศการนำเสนอใบงานกลุ่ม

147

อิทธิพลของวฒั นธรรมตะวนั ตกและ
วฒั นธรรมตะวนั ออกท่ีมีต่อสงั คมไทย

มาตรฐานการเรยี นรู้

มาตรฐาน ส 4.3 เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภาคภูมิใจ
และธำรงความเป็นไทย

ตวั ช้ีวัด ส 4.3 ม.4-6/4 วิเคราะห์ผลงานของบุคคลสำคัญทั้งชาวไทย และชาวต่างประเทศที่มีส่วน
สรา้ งสรรค์วัฒนธรรม และประวัติศาสตร์ไทย