hoặc đang cho thì thấy tôi đang cho, một cái danh to đùng, nên ai chê một cái là sân ngay… Hoặc hàng ngày bạn có thói quen đặt đồ tại những vị trí bạn đã quy định, bỗng hôm đó có người không biết nên đặt sai vị trí, khi bạn lại lấy không thấy thế là bạn nóng giận phản ứng đùng đùng nổi cáu lên, quát tháo ỏm tỏi. Đó là lúc bạn đang bị bản ngã chiếm đoạt tâm và điều khiển tâm bạn. Nó thúc làm sao mà bạn cứ ở trong trạng thái chiến đấu thì nó mới chịu. Bản ngã hình thành do đâu? Bản ngã được hình thành bởi thói quen mà chúng ta huân tập hằng ngày không có sự quan sát hay còn gọi là không có Chánh niệm (sự chú tâm biết rõ việc mình đang làm, biết rõ tiến trình tâm), khi bạn hoạt động bị thất niệm (tức là không có sự quan sát, cứ theo bản năng), thì sẽ bị các ô nhiễm của hành động, lời nói, suy nghĩ thừa theo đó chen vào tâm. Sự đều đặn mất quan sát như vậy qua mọi hoạt động, mọi tiếp xúc từ môi trường sống, mọi tiếp xúc từ giáo dục nơi trường học, phong tục tập quán của gia đình, ông bà, cha mẹ, anh chị em trong gia đình, xung hướng phong trào của bạn bè cùng trang lứa, xu hướng của người nổi tiếng mà bạn thần tượng, xung hướng nhịp sống của đất nước bạn… tạo nên một thói quen vô thức hình thành nếp cá tính thừa (không có ích), hằn sâu, định hình sâu trong tư duy nhận thức, ngấm dần sâu vào thân và tâm lúc nào cũng không hay, nó trở thành cá tính riêng, cách nhìn nhận riêng (như ếch ngồi đáy giếng chỉ thấy trời bằng
cái vung), khi chúng ta tiếp xúc với mọi xúc chạm khác thì chỉ nhìn bằng thế giới quan của riêng mình rồi phán xét chứ không thể mở tâm bao quát, cẩn thận, rộng lớn được. Rồi ấn định thế giới xung quanh phải là thế này… phải là thế kia… theo đúng như quan kiến đã huân tập. Bản ngã rất dễ phản ứng, phản ứng với vô số thứ rất nhanh và thô tháo, không có tự trọng, không có điểm dừng, không bình tĩnh, không được sáng suốt để thấy đúng tiến trình của vấn đề. Phương pháp huấn luyện bản ngã Bản ngã rất vi tế, không hình tướng, chỉ là do thói quen vô thức hình thành nên khó nhận biết. Thực tế bên trong bản ngã là không có ai trong đó cả, trống rỗng vì nó chỉ tạo ra từ thói quen đã thuần thục trong vô thức nên việc cần làm là hãy nhận diện bản ngã, thấy sự hoành tác, thấy sự thì thầm xúi giục vị ngọt, thấy rõ sự nguy hại của bản ngã thì bạn mới có thể chuyển hóa, buông xuống ngã chấp. Luyện Chánh Niệm Tỉnh Giác, làm chậm rãi, chú tâm quan sát tiến trình từ ý đến hành động đến thái độ cảm xúc. Vì đặc tính của bản ngã là luôn phản ứng ngay và rất nhanh với mọi xúc chạm theo thói quen của nó. Khiến thân tâm này không tỉnh giác, bị khống chế làm nô lệ và chịu sự trói cột của Bản ngã. Khi thân tâm chúng ta không làm theo thì sự thúc giục bằng ngôn ngữ (lời thì thầm trong tâm) của bản ngã sẽ phát ra liên tục một dạng năng lượng tiêu cực khiến bạn vô cùng khó chịu, phiền não, khiến thân và tâm mất bình tĩnh.
Bản ngã lấy năng lượng an tịnh của chúng ta nhanh nhất khi chúng khởi niệm. Chúng thường nói lầm thầm trong đầu bạn kiểu thế này: “Ông kia có định lừa mình không nhỉ?” “Có chắc ông này đang làm việc tốt không?” “Mình tốt thế mà ông kia dám nói mình xấu”. “Để xem ông làm giỏi hơn tôi đến mức nào”. “Ông kia đang nói gì? Có nói xấu mình không? Chắc đang nói xấu mình.” “Mình như thế này mà ông ta dám nói xấu mình trước đám đông, dám bôi nhọ làm mình mất mặt”. “Làm như vậy sai rồi, làm thế này mới đúng”. “Sao tôi phải cảm ơn kẻ vô ơn, tôi đâu có ngu”. “Ừ thì cảm ơn, nhưng tôi không phục, xã giao cho họ thấy mình là người đàng hoàng”. “Tôi đã giúp anh nhiều thế mà anh lại dám đối xử xấu với tôi như vậy hả? Tôi sẽ không để anh yên đâu”. “Tôi thích sống theo cá tính của tôi, tôi chẳng ưa những kẻ ngáng đường tôi”.
Đó là một vài câu nói lầm thầm ví dụ cho các bạn biết ngôn ngữ bản ngã để bạn nhận ra, khi bản ngã đã khởi niệm thì chúng sẽ kiểm soát toàn bộ thân và tâm bạn, nó dẫn thân và tâm đến cảm xúc phản ứng khó chịu, trì trệ, nóng giận, đưa tới sự hận thù, ích kỷ, hoài nghi. Hại mình, hại người, stress, trầm cảm, rối loạn lo âu, mệt mỏi, mất ngủ… Tất cả mọi khổ não, nhiệt não, bệnh tật đều do bản ngã gây ra. Chính vì bạn tin và nghe theo sự lầm thầm của bản ngã nên bạn sẽ bị nó kéo đi theo vọng niệm đó, chìm đắm trong đó và ích kỷ, khó nói được lời biết ơn với bất cứ ai. Khó nói lời biết ơn vô điều kiện với bất cứ điều gì. Bản ngã luôn mưu tính lợi cho mình, bất chấp mọi thứ để đạt được điều mình muốn, luôn muốn được khen, ghét bị chê, mê đắm dục lạc, dãi đãi, lười biếng. Khó thật tâm với ai vì luôn có tính toán thiệt hơn, đúng sai, hay dở… làm điều này sẽ được lợi gì… có bị lợi dụng không… có thiệt gì không… Bản ngã ích kỷ, bỏn xẻn, bảo thủ, cố chấp với những sự thiện lành thật sự vô ngã, không điều kiện. Nhưng lại hoang phí với những sự mê tín, làm ác bất thiện pháp, thích tranh cãi, thích hơn thua. Khi tiếp xúc với bản ngã thì chỉ thấy tiêu cực, toan tính ẩn chứa trong đó. Điểm qua về bản ngã để bạn nhận ra bấy lâu nay sao bạn khổ não. Khi bạn nhận ra thì hãy vượt qua những lời thì thầm ngu si của bản ngã
bằng Chánh niệm tỉnh giác, để dễ dàng thực hành lời Tôi Biết Ơn với tất cả trong mọi hoàn cảnh, mọi không gian, thời gian. Ẩn sau bản ngã là sự hoạt động của thân tâm trong đời sống không có Chánh niệm, không có sự rõ biết việc mình đang làm trong hiện tại, không cẩn thận, chú tâm. Không nhận thức đúng về thân và tâm mình rằng: khi chúng ta chưa sinh ra, chúng ta không có gì cả và khi chết đi cũng không mang theo gì, trên hành trình sống này, thân và tâm ta chỉ là phương tiện cho hành trình trải nghiệm sanh diệt và học ra những bài học nâng cấp bản lĩnh để sống hòa hợp với mọi người, cống hiến khả năng của mình cho nhân sinh. Cách tốt nhất là quay về chuyên chú quan sát và học cách thấu hiểu chính mình, trân quý và biết ơn hiện tại đang là… Sống trọn vẹn trong chân phúc trí tuệ Vô ngã – Niết bàn. Có thể bạn tập thiền định quán hơi thở trước rồi qua thiền quán chiếu tư duy sau cùng đến thiền Minh sát Vipassana (tức là ngồi tĩnh lặng quan sát chính những nguyên nhân khởi, sự duy trì, sự hoành tác, sự nguy hại, sự kết thúc, trí tuệ tư duy nhàm chán, từ bỏ, hướng thượng trong ý nghĩ, tư tưởng, nhận thức, cảm xúc, thái độ sống của bạn).
Lợi ích của tu tập Minh sát Giúp bạn nhận ra sự có mặt của bản ngã, nhận ra sự thúc giục của bản ngã, nhận ra bản ngã nguy hại đến mức nào… Nó hại bạn đến mức nào… Nó đã khống chế, dắt dẫn bạn đi xa Chân phúc đến mức độ nào… Những sự ngạo mạn, ngã mạn, tăng thượng mạn, chấp thủ, nắm giữ theo quan kiến riêng, khó dạy, khó bảo, cứng đầu, khó nói được lời xin lỗi, khó nói lời biết ơn, khó thỏa hiệp, khó hòa hợp với mọi người. Nhận ra bản ngã luôn đòi hỏi điều kiện khiến bạn cứ khổ não hoài. Khi nhận hiểu được tánh của bản ngã, phơi bày chúng ra mỗi khi chúng định hiển lộ hại mình, hại người thì lâu ngày sự ích kỷ bó hẹp tâm của bạn sẽ mất đi, nhường chỗ cho tự tánh Chơn Như – Niết Bàn – Vô Ngã – Vị Tha, bao la và rộng lớn, yêu thương, trân quý và biết ơn trọn vẹn. Diệu dụng là tánh vô ngã. Không điều kiện là tánh vô ngã. Rộng lớn quảng đại là tánh vô ngã. Đáng trân quý là tánh của vô ngã. Dễ dạy, dễ bảo là tánh vô ngã. Khi bạn an trú với tâm vô ngã tướng thì không còn quả ác nào đổ đến bạn được, mọi sự may mắn, giàu có, hạnh phúc ngập tràn bạn.
“Vì bạn yêu thương vô điều kiện, biết ơn vô điều kiện. Khi bạn không mong chờ gì thì bạn đang giàu có, khi không nương tựa gì nên bạn không sân, vì không là gì nên bạn không bị si ám. Ngay đây bạn đang có tất cả rồi.” Vậy nên khi ta thực hành nói lời Biết ơn thì bạn phải dạy cho tâm thức, bản ngã biết sự may mắn trong hiện tại, những gì chúng ta đang có và đang được nhận, rằng chúng ta rất bé nhỏ trong một cơn bão lớn, vô cùng dễ vỡ, vô cùng mỏng manh khi sự sống chỉ thông qua một hơi thở, quan sát thân tâm sự rõ biết thân tâm trong hiện tại, rõ biết việc mình đang làm, suy nghĩ gì đang khởi, vọng tưởng gì đang khởi, thấy rõ sự sanh lên và diệt đi, thấy rõ đặc tính vô thường – không bền chắc – vô ngã của các Pháp (Tứ đại), Thiền minh sát sẽ giúp bạn thấy rõ như thật về chính mình và không chạy theo pháp, sau khi nhận hiểu được kẻ ngăn che tâm biết ơn thì tự khắc tâm sẽ tự biết ơn vô điều kiện, luôn thấy mình quá may mắn như thế nào trong hiện tại. Thực hành Biết ơn trong khoảng từ 1 - 30 phút vào buổi sáng hoặc tối hoặc trong khoảng thời gian trống, dần bạn sẽ quen và từ đây tâm được khôi phục những năng lượng bị hao hụt, một sự bình yên, hạnh phúc, thịnh vượng tự nhiên sẽ đến với bạn.
Chương II – Nhận Diện Thể Tính Khổ Của Cơn Giận Cơn nóng giận xuất hiện nơi cảm xúc. Trong mỗi con người đều ẩn chứa tâm này, nếu không được huấn luyện sẽ tích tụ, lâu ngày bị những lời nói lầm thầm của bản ngã điều khiển chuyển từ sân giận nhỏ thành sân hận lớn ngấm ngầm dẫn thân đến những tai họa không thể lường trước được (hoặc còn gọi là giọt nước tràn ly), tức là dù một chuyện nhỏ cũng có thể nổi cáu, phản ứng khó chịu ngay vì không kiềm chế được thân, miệng, ý khi có chuyện đến. Biết bao nhiêu người, bao nhiêu gia đình chỉ vì những chuyện nhỏ nhưng lại chuyển thành chuyện lớn, vô cùng nghiêm trọng chỉ do không làm chủ được cơn nóng giận mà gây nên tai họa đau thương cho chính mình, cho gia đình và cộng đồng. Nguyên nhân: Có thể bạn quá giỏi, nhanh nhẹn, kỹ tính quá, bạn có quá nhiều trải nghiệm, cá tính, khuôn mẫu phải là, cho phải là... Khi làm việc với người chậm hơn, hoặc không như ý bạn khiến bạn bực bội, khó chịu. Hoặc bạn đã nuôi dưỡng tâm tham đắm vào những thứ bên ngoài nhiều quá mà ít soi xét chính tâm mình. Những bất như
ý đều bắt đầu từ những sự mong cầu người khác phải thế này – phải thế kia, công việc phải thế này – phải thế kia, sự vật phải thế này – phải thế kia, sự việc diễn ra phải thế này – phải thế kia – phải theo ý mình – phải thuận theo quan kiến của mình – phải tôn trọng mình… vì bạn quá nuông chiều cảm xúc với thói quen và sự định hình của bạn với môi trường sống, môi trường học tập, thời tiết, những vấn đề sức khỏe, công việc, các mối hành xử, các mối quan hệ, các truyền thống… mà sân giận có hiển lộ tăng dần cường độ với bản ngã. Có nhiều cường độ sân giận khác nhau. “Bản chất của cảm xúc chỉ là tần sóng rung do có sự tiếp xúc và huân tập theo thời gian. Từ sự mống khởi nhỏ trong hơi thở, tới sự nóng lên tại lồng ngực, tới sự rung toàn thân và khởi ra mắt, tai, miệng, thân và ý. Cường độ cơn giận từ khi nó khởi là đã tạo ra cho chúng ta có cảm giác khó chịu ngay. Sự dai dẳng của cơn giận không đơn giản là sau khi giảm giận trên thân là hết mà nếu không có phương pháp khắc phục như lý tác ý (đúng theo thực tướng pháp mà tác động tâm ý) và chuyển hóa thì chắc chắn nó sẽ chuyển thành Sân hận ngầm kéo dài, thậm chí là thù hận và từ đó dẫn đến những hành động mất kiểm soát bất cứ lúc nào. Đức Phật giảng Sự Thật về thân này: Thân này làm bằng xương, Quét tô bằng thịt máu, Trong này già và chết, Mạn, lừa đảo chất chứa.
Cách khắc phục: Để giải tỏa cơn sân giận thì thường bạn hay nói ra, phản ứng thái độ cho đã cái nư cơn giận thì bạn đỡ ấm ức. Đây không phải là phương pháp mà là bản năng của người bị cơn giận chi phối và điều khiển. Kết quả chỉ đưa tới mệt, mất sức, làm suy kiệt tinh thần minh mẫn sáng suốt, thậm chí còn có thể mất mạng. Vấn đề giải quyết rốt ráo là bạn cần nhận ra nhân quả và có khoảng thời gian cho riêng mình. Thiền tập huấn luyện Cảm xúc, chuyển hóa sân hận bằng trân quý và biết ơn. Khi tâm đã được huấn luyện thì Tâm Từ, Bi, Hỷ, Xả sẽ kịp thời chuyển hướng mọi hành vi, khi có duyên tiếp xúc của sáu giác quan, bạn sẽ có trí tuệ định tĩnh biết được nguồn gốc của cơn sân giận này do nguyên nhân nào? Đi vào qua giác quan nào? Để dụng đúng tác ý mà chuyển hóa. Chính vì thế bạn cần có sự thực hành thiền phát triển Tâm Từ (Bi mẫn) thật sự nghiêm túc, thường xuyên trong một thời gian đều đặn, để huấn luyện tâm, nhắc nhở cho tâm thức (ý thức) thấy được những cảnh khổ của những người xung quanh, sự không may mắn trong cuộc sống khiến bao người chật vật kiếm từng đồng tiền vất vả thức khuya dậy sớm, có người vì tăng ca mệt quá mà gặp những tai nạn lao động bị nghiền nát cánh tay hoặc nghiền nát chân hay thậm chí là mất cả tính mạng, có những người không may mắn phải sinh sống nơi thường xuyên bị lũ lụt, động đất, núi lửa, ngập mặn, bão… sự mất mát do thiên tai khiến họ quá thống
khổ, những cống hiến về sức lực, trí lực, cả cuộc đời họ, thậm chí cả tính mạng. Sự lặng thầm cống hiến của biết bao nhiêu con người từ trên mặt đất, tới dưới đại dương, ra ngoài Trái đất để duy trì hòa bình, bình an cho đất nước, cho Trái đất để chúng ta sống yên ổn… Bạn cần thường xuyên dạy bảo tâm (huấn luyện cảm xúc) để tâm thức thấy mình thật nhỏ bé và cần phải biết ơn tất cả mọi người, mọi loài, phơi bày bản mặt của bản ngã, nhận rõ sự hoành tác, lầm thầm xúi giục mình khen mình chê người, bới lông tìm vết, chỉ trích người, thấy lỗi người… để nó có cơ hội tự cao, tự đại cho mình là đúng, cho mình là quan trọng. Rồi quên đi mình chỉ là hạt bụi khi nhìn từ độ cao 1000m từ máy bay, huống chi là nhìn từ Vũ trụ thì cả Trái đất này cũng chỉ là một chấm nhỏ. Sẽ chẳng là gì khi bạn bị ngưng 1 phút không có Oxy để thở thì sự sống cũng không còn. Và sẽ không còn cử động được chân tay, có bị kiến cắn, muỗi chích, mang đi thiêu đều không còn có thể phản ứng được. Nhận rõ được điều này, bạn mới khởi lên được sự trân quý sự sống và biết ơn điều kỳ diệu của hơi thở.
Khi nhận ra vậy, sự biết ơn của bạn sẽ không vì ai cho bạn cái gì bạn mới biết ơn, mà trân quý sự may mắn của bạn trong hiện tại là vô cùng đáng trân quý rồi. Bạn thực hành quán chiếu như vậy thường xuyên (nên thực hành khi không có cơn sân giận) để Tâm biết ơn được duy trì nuôi dưỡng cho đến khi thuần thục trong tâm thương, tâm hiền, tâm từ bi, tâm hỷ và xả thì khi có bất như ý đến, bạn chỉ còn sự an nhiên, bình tĩnh để giải quyết vấn đề. Thiền là cách tốt nhất dạy bảo tâm nóng giận, huấn luyện tâm nóng giận trở về nhẹ nhàng, bình lặng. Nhưng nếu bạn quá ít thời gian hành thiền thì tâm ít được huấn luyện, tâm chưa được mềm mại, nhu
nhuyến, thuần thục trong cảm xúc bình tĩnh, hiền lành thì vẫn có khi cơn nóng giận bộc khởi. Nhưng không sao có một cách chữa cháy nhanh nhất. Đó là khi cơn nóng giận đã khởi lên, bạn chú tâm, để ý nhìn thẳng vào vị trí giữa lồng ngực và hơi thở để quan sát: rõ thấy trong tâm đang có cơn nóng giận khởi, đã thấy cơn bực tức khởi, có cơn giận đang hiện khởi. Cứ im lặng quan sát, thả lỏng cơ thể ra, quan sát ngay giây phút hiện tại đó. Khi đang ngồi, quan sát ngay khi đang ngồi. Khi đang đi, quan sát ngay khi đang đi. Khi đang đứng, quan sát ngay khi đang đứng. Khi đang nằm, quan sát ngay khi đang nằm. Khi đang tiếp xúc, quan sát ngay khi đang tiếp xúc… cứ kiên trì chú tâm quan sát một lúc sẽ giảm hẳn. Rồi bạn đưa ý sang đối tượng mới là hơi thở: quan sát hơi thở vào ra khi có cơn sân nó thế nào? Khi nó khởi lời lầm thầm hoặc vọng tưởng về vấn đề đã qua, bạn nhận ra và không đi theo. Nói với tâm vọng đó: “Ngay bây giờ thân này chết thì như thế nào? Thân nằm đơ ra đó, ai chửi cũng không cử động, ai đánh vào mặt cũng không cử động, ai làm gì cũng đâu có cử động được. Vậy thân này có đang sống không? Chắc chắn là đang sống rồi. Vậy hãy trân quý khi còn sống đi. Còn chuyện hơn thua không quan trọng bằng sự sống trong hiện tại và sự nhận biết được trong hiện tại đây là điều tuyệt vời rồi.”
Phạm Lỗi Gốc của những sai phạm là bạn không điều chỉnh được cảm xúc. Bạn đã để cho bản ngã xâm chiếm tâm trí quá sâu. Bạn nuông chiều cảm xúc và không biết hối lỗi trong một thời gian dài. Từ những lỗi nhỏ nhặt qua lời nói hơn thua nhau, đến hành động, thái độ và những ý nghĩ ngủ ngầm. “Trân quý sự sống là cách duy nhất bao dung cho người và bao dung cho chính mình!” Bạn biết không? “Tất cả mọi vấn đề đều nằm dưới hơi thở”. Nguyên nhân lớn nhất là bạn chưa thấu hiểu chính mình, không nhận diện những sự mống khởi và nguyên nhân trong từng loại cảm xúc của mình. Không biết ơn, không biết tri ơn, không có trân quý sự sống của mình và của mọi người, mọi loài. Không một ai trong cuộc đời lại chưa từng có những sai lầm dù nhỏ hay lớn. Nhưng quan trọng là bạn có bản lĩnh thay đổi thái độ để sống hòa hợp, hiền lành, bao dung, tha thứ, thành thật, trở thành một con người hiền hòa, trí tuệ, hòa hợp hơn không thôi? Có một điều kỳ diệu là tâm chúng ta rất dễ dạy, khi và chỉ khi bạn thực hành hướng về chú tâm, quan sát thái độ, cảm xúc, vọng tưởng quá khứ, suy diễn hiện tại, suy tưởng tương lai, những lời xúi giục lầm thầm vô ích để hiểu chính mình, hiểu con người bên trong mình nhằm kịp thời ngăn chặn, chuyển hướng
tâm sang tâm hiền hòa, với thái độ biết ơn và trân quý tất cả mọi sự sống hiện tại của mình và của mọi người, mọi loài. “Chỉ cần sống thôi, đối với tôi là hạnh phúc rồi!” Bạn đang thở được dễ dàng là điều đáng trân quý. Mọi người đang thở dễ dàng là điều đáng trân quý. Luôn nhắc tâm: “Không ai đi sân hận, tranh cãi với người đã chết cả”. Vậy nên: Việc hằng ngày bạn thực hành niệm “Tôi biết ơn” sẽ giúp bạn giảm dần những suy nghĩ độc hại, thay vào đó là lời biết ơn. Cần có sự thực hành nghiêm túc trong một thời gian dài, đủ để huấn luyện, chuyển hóa thái độ, nhận thức về thế giới xung quanh để tâm trở về quỹ đạo hiền lành, hòa hợp, bao dung, tha thứ, định tĩnh, bình an. Đừng bị tự ti vì đã từng phạm lỗi và cũng đừng chỉ trích người đang phạm lỗi trong hiện tại vì: “Không có vĩ nhân nào không có quá khứ, Không có kẻ tội đồ nào không có tương lai.” Lỗi bạn đã gây ra trong lúc nóng giận thì nay đã trở thành quá khứ, những tổn thương bạn đã gây ra cho mình và cho người cũng đã là quá khứ. Không ai có thể sống lại quá khứ để làm lại bất cứ điều gì. Cách duy nhất là thay đổi tư duy, thái độ của chính mình trong hiện tại. Chỉ cách đó là cách duy nhất để tương lai bạn không
phạm lỗi nữa. Trước khi vào thời khóa tu tập, bạn nên quan sát, quán tưởng hoặc xem video về những cảnh khổ nạn để giúp khởi lên tâm từ bi với mọi cảnh khổ, giúp bạn nhắc nhở tâm biết trân quý sự hòa bình, đầy đủ các giác quan là tốt lành lắm rồi. Những cảnh đất nước đang chiến tranh đầy chết chóc, máu lửa con người ở đó họ khổ đến mức nào và nếu là bạn ở nơi đó bạn mong ước điều gì nhất? Những cảnh đói ở châu Phi… Những người bệnh đang hấp hối trong bệnh viện, những hơi thở thật khó khăn… “Bạn quán càng rõ ràng, càng chi tiết càng tốt. Khi quán tưởng các cảnh khổ thì cần đặt mình vào hoàn cảnh đó. Đó là tôi, tôi đang trong cảnh thống khổ đó. Lúc đó bạn có suy nghĩ gì? Có sợ hãi gì? Có lo lắng gì? Có mong ước gì? Như vậy, sẽ giúp kích hoạt lòng bi mẫn với những cảnh khổ. Từ đó sẽ tự biết trân quý những gì mình đang có trong hiện tại”. Khi đã quán tưởng ý dẫn tâm đến khi tâm bắt đầu nhu nhuyến, bạn bắt đầu dạy tâm. Bạn lôi ra những lỗi lầm bạn đã làm, nói, suy nghĩ, thái độ sai lầm gây ra đau khổ cho người khác. Bạn lôi những sân hận, ấm ức, khó chịu ra và nói với tâm mình: Hãy trân quý những gì mình đang có nghe chưa? Bỏ đi những sự cứng đầu, ta đây, ngạo mạn, thích thể hiện, khó nói, khó dạy nghe chưa? Bỏ đi nha. Từ bỏ đi nha. Hãy trân quý và biết ơn sự sống này nha.
Hãy yêu thương và biết ơn sự có mặt của tất cả mọi người đang nỗ lực hỗ trợ cống hiến cho mình có đủ tiện nghi, vật dụng. Hãy trân quý và biết ơn nha. Nếu chỉ có một mình mình sống thì mình sẽ vất vả đến mức độ nào. Sau đó, bạn hướng tâm về người mà bạn đã phạm lỗi, quán tưởng hình ảnh họ thật rõ ràng và bạn cúi đầu chạm tới chân người đó và nói thầm trong tâm hoặc nói ra ngoài miệng: Vì lầm lạc và không minh mẫn nên con đã có những lời nói, hành động, thái độ suy nghĩ sai lầm gây ra đau khổ cho người, nay con đã nhận ra lỗi mình. Xin cúi đầu sám hối, xin lỗi người. Xin người mở rộng tâm từ bi và trí tuệ tha thứ cho con. Con cũng nguyện tha thứ, bao dung cho những ai cũng vì lầm lạc và không minh mẫn như con đã có những lời nói, thái độ, hành động và suy nghĩ về con sai lầm gây ra đau khổ, phiền não tới con. Nay con xin bao dung, tha thứ cho tất cả và cầu nguyện tới tất cả sự bình an, sức khỏe, may mắn, thịnh vượng, thiện lành đến với tất cả. Và con xin tha thứ cho chính con vì lầm lạc và không minh mẫn nên con cũng đã có những hành động, thái độ, lời nói và ý nghĩ sai lầm khiến thân tâm này bị tổn thương, phiền não, mất năng lượng, sống không trọn vẹn trong yêu thương. Con nguyện từ nay về sau, làm lành lánh dữ, giữ tâm trong sạch, sống trân quý tất cả sự sống của mọi người, mọi loài.
Sau đó, bạn ngồi thả lỏng cơ thể và quan sát hơi thở, cho tâm trở về với hơi thở, niệm tôi biết ơn… tôi biết ơn… tôi biết ơn… Khi Đau Bệnh Bạn cần phải luôn nhận hiểu và nhắc nhở tâm về một sự thật của tất cả vạn vật trên đời này rằng: Không có cái gì trên đời này là khỏe mạnh vĩnh cửu. Bất cứ khi nào chúng ta cũng đều có thể bị bệnh. Có nhân sanh ra đời thì có quả già, bệnh là điều chắc chắn. Tất cả đều có nhân quả của nó. Thái độ của bạn trong hiện tại sẽ làm nhân để trổ quả tiếp trong tương lai. Hãy thận trọng trong thái độ khi có sự quấy rối của cơn bệnh. Bản chất thân này là ổ chứa nhóm bệnh tật mà, nên không thể tránh nó được, chỉ là bệnh xuất hiện khi nào mà thôi. Khi bệnh đến, ta cần có tâm lý đón nhận hài hòa nhận ra sự thật đang diễn ra là lẽ tất nhiên, không ai có thể tránh được. Việc cần làm nhất đó là giữ cái tâm quân bình bằng việc chú tâm quan sát vị trí đau, xin lỗi cơ thể vì đã không biết cách bảo vệ để cơ thể tổn thương, an trú vào hơi thở vô, hơi thở ra, rải tâm yêu thương tới chỗ đau, quan sát sự chuyển động trong cơn
đau đó, để bạn chỉ bị đau thân bệnh chứ không để tâm bệnh. Chớ để lây vào tâm bệnh vì sẽ rất khó để bạn đủ bình tĩnh và đưa ra phương án sáng suốt nhất cho thân bệnh. Nhớ nhé, bệnh có là điều tất nhiên và khi bị đau bệnh cần giữ tâm quân bình. Tất cả mọi dòng suy nghĩ đều nghĩ đến sự bi mẫn ở đời, tình yêu thương và biết ơn. Không nghĩ gì khác. Khơi dậy năng lượng yêu thương và biết ơn trong bạn để bạn tự cân bằng và chữa lành nếu đó là một cơn đau thì nó sẽ nhận được năng lượng đó, cơn đau nhờ có năng lượng yêu thương và biết ơn mà tự giảm nhẹ, để bạn đủ bình tĩnh và có thời gian để bình tĩnh xem nguyên nhân của cơn bệnh là gì để chữa đúng thuốc. Còn nếu bị những bệnh lớn thì cứ giữ tâm quân bình với biết ơn và niệm gửi năng lượng yêu thương tới nơi bị đau và nhắc tâm thả lỏng thân, thả lỏng chỗ đau đang co thắt do bị tổn thương đó. Trường hợp là người nhà bị đau bệnh, bạn cũng cần giữ tâm quân bình, không hoảng hốt thái quá, không la mắng hoặc khóc lóc ồn ào để tránh kéo năng lượng từ trường bất thiện về làm nặng thêm vấn đề. Tâm bạn an định thì nhờ đó năng lượng người bệnh cũng theo trường năng lượng đó mà được nương nhờ. Tâm bạn an thì bạn chăm người bệnh mới không mệt và không bị bản ngã chi phối. Những lần bị đau bệnh và chăm người bệnh đều là bài học để bạn học, hãy nắm bắt những bài học giá trị mà Vũ trụ đang trao cho bạn.
Trầm Cảm – Rối Loạn Lo Âu Trầm cảm là một nguyên tắc hoạt động của tâm do không xả, bị ức chế lâu dài. Nó trở thành một dạng bệnh, liên quan đến thần kinh. Khi bạn không xả, mà quá muốn nắm giữ nhưng không nắm giữ được như, ý khiến tâm điều tiết ra một dạng năng lượng tiêu cực, chán nản, mệt mỏi. Mất đi trạng thái tâm lý quân bình, ổn định. Bạn bị vọng tưởng liên tục chi phối, điều khiển, luôn lái cảm xúc của bạn thất thường. Bạn luôn mất năng lượng, dễ cáu gắt, dễ bị tổn thương, lo âu, mệt mỏi. Không muốn hoạt động. Nguyên nhân là bạn đã để tâm ứ đọng u uất, chất chứa nhiều rác thừa trong một thời gian dài. Chắc chắn là bạn đang nắm giữ một điều gì đó hoặc thậm chí là rất nhiều điều. Bạn đã ôm ấp nỗi đau cho riêng mình mà không chịu xả ra. Sự nắm giữ này không thuộc về tay chân mà thuộc về tâm của bạn. Tức là ý bạn đang nắm giữ thứ đó. Bạn không chịu vận động và trò chuyện với thế giới bên ngoài. Bạn đã co mình lại, thu mình lại, lười biếng, dần dần bạn chìm sâu vào trạng thái tiêu cực, mất kết nối với chính mình và những người xung quanh. Bạn đã bị tổn thương tâm lý trầm trọng. Ví dụ: Bạn đang bị thất tình chẳng hạn, hoặc mất cha mẹ, mất đồ đạc… thì bạn chỉ cần nhận hiểu rằng: Những thứ đó không phải là của mình. Vì sao? Khi bạn sinh ra đời bạn có gì? Cho đến khi bạn chạm vào rồi bạn tự nhận nó là của mình, nhưng thực chất nó chưa từng thuộc về bạn, không thứ gì bạn có thể nắm giữ được cả.
Tất cả hành trình này chỉ là hành trình trải nghiệm trên nó. Khi mình chạm được vào nó gọi là cái duyên gặp, không có nghĩa mình phải nắm giữ nó, vì khi tắt hơi thở đi bạn có mang theo được gì không? Khi bạn đến với thế giới này, bạn không có gì, khi bạn dừng lại sự sống, bạn lại phải để lại tất cả mọi thứ mà bạn đã chạm vào, trải nghiệm nó rồi cũng sẽ phải để lại với thế giới này, không cầm theo được. Bạn phải nhận hiểu điều đó thì tâm nó mới chịu xả, tức là nó không nhận hiểu không thuộc của mình thì nó không chịu xả. Bạn vẫn cứ để ý niệm thứ này thuộc của tôi thì không bao giờ tâm nó chịu xả. Tâm thức có khả năng nhận hiểu, khi nó hiểu ra vấn đề là nó xả ngay lập tức. Tức là nó không cần không gian và thời gian. Ví dụ: Có một anh chàng nọ, hàng ngày anh ta để chùm chìa khóa xe ở sau cửa mỗi khi đi làm về. Nhưng có một hôm bất cẩn anh ta đã để chùm chìa khóa vào túi áo khoác rồi móc áo khoác vào trong nhà tắm. Sáng hôm sau, đã đến sát giờ đi làm. Hôm đó lại có cuộc họp quan trọng cần anh ta đến đúng giờ. Sau khi chuẩn bị xong áo quần và ra để lấy chùm chìa khóa ở vị trí thường ngày thì… ôi.... chùm chìa khóa không có ở đó. Lúc này tâm anh ta thế nào? Hoảng loạn, nóng giận, lo lắng, buồn chán, thất vọng… và trong lúc thất vọng đó, anh ta lững thững vào nhà tắm rửa mặt, khi ngẩng lên nhìn móc treo quần áo trong nhà tắm thấy cái áo khoác. Anh ta tiến lại cái áo với hy vọng thấy được chùm chìa khóa thì… vừa thò tay vào túi áo, tay anh ta chạm ngay
vào chùm chìa khóa… Lúc này tâm anh ta thế nào?... Thở phào, một cảm giác nhẹ nhàng, vui vẻ ngay lập tức hiển lộ, dù anh ta vẫn đang ở nhà hoặc có thể trễ giờ nhưng trạng thái tâm lúc này hoàn toàn bình ổn và đã khác hẳn với lúc chưa thấy chùm chìa khóa. Trong câu chuyện này, bạn có nhận ra được điều gì của tâm không? Bạn có thấy sự thay đổi của tâm chưa? Tâm (cảm xúc rất dễ dạy), rất dễ thay đổi, mà nó thay đổi rất nhanh. Không cần không gian, không cần thời gian. Ngay giây phút nó nhận hiểu thì nó thoát ngay được trạng thái lo âu, nặng nề, sợ hãi, đau khổ. Khi bạn chìm đắm trong u uất không có phương cách thoát ra thì bạn nghĩ chắc khó thoát ra lắm, nhưng thật sự nó có khó như bạn nghĩ không? Nó chỉ cầm thấy được lý do thì nó xả ngay, một trạng thái an bình, vui vẻ sẽ hiển lộ ngay trong bạn. Bạn đừng lo là cái trạng thái này không thể thoát ra được. Nghĩ như vậy là hoàn toàn không phải nhé. Mà là bạn chưa dạy cho tâm thức, chưa cho tâm thức câu trả lời đúng đắn, khiến cho nó cứ phải sống trong thế giới của lo âu đó. Tâm hiểu là nó xả rất nhanh, khi và chỉ khi bạn trả lời nó, tâm thấy ra vấn đề. Nó đang mắc ở vấn đề nào thì xả ngay tại vấn đề đó ra. Một người đang bị rối loạn lo âu và trầm cảm chắc chắn họ đang bị mắc kẹt sự nắm giữ, mong cầu, dính mắc vào bên ngoài như tiền bạc, công việc, tình yêu, gia đình, con cái, hay bất kỳ một điều gì đang mất mát trong cuộc đời họ. Ví dụ như mất nhà cửa, mất xe cộ, mất người thân, bố mẹ gì đó… Vì họ đang nương tựa và nắm
giữ thứ đó, khiến cho tâm cứ lo lắng, đau khổ, cứ bị xoáy quanh vấn đề đang nắm giữ cho là của mình, mong như ý mình, nghĩ sẽ mãi là của mình… khiến cho tâm khổ như là anh chàng không tìm thấy chìa khóa lúc nãy vậy. Nhưng mà chỉ cần bạn trả lời cho tâm nhận thức ra rằng, cái thứ đó thật sự chưa từng thuộc của mình. Và nó không còn đủ duyên hợp nữa. Hãy nhớ rằng: vạn sự trên đời này là duyên hợp rồi duyên tan, đó là chuyện bình thường ở cuộc đời mà ai cũng sẽ phải chạm tới. Ngay lúc tâm nhận hiểu thì nó thoát ra như khỏi trạng thái lo âu như tâm anh chàng thò tay vào túi áo thấy được chìa khóa, dù chưa ra khỏi nhà, dù chưa đến cơ quan, chưa hoàn thành việc gì nhưng trạng thái tâm thoát ngay lúc đó. Người trầm cảm chỉ mắc kẹt mỗi chỗ đó. Y chang như tâm người mất chìa khóa vậy. Giải thoát trạng thái tâm không quá khó. Việc cần là phải nói chuyện được với tâm mình để tháo gỡ, soi sáng vấn đề đang nắm giữ trong tâm ý. Việc quan trọng nhất bây giờ là bạn tập xả đi. Xả toàn bộ những gì mà mình đang nắm giữ (xem bài dẫn thiền ở mục thiền quán chiếu). Tâm khởi lên cái gì đều niệm xả (vì nó đang nắm giữ thứ đó), xả hết, không chạy theo, không nghe theo, không giữ bất kỳ điều gì. Bởi vì người bị trầm cảm là do họ đang nắm giữ một cái gì đó quá lâu. Ví như nước ở trên đất lâu ngày, chỗ đất có nước ứ đó sẽ trở thành bùn, đất trở nên mềm nhũn, yếu ớt. Nhưng đừng lo lắng quá vì bùn cũng sẽ trở lại thành
đất cứng khi rút hết nước đi. Cho nên với bệnh trầm cảm thì không sợ hãi mà chỉ cần để tâm trở về quân bình, nhận ra vấn đề và xả hết những thứ không thuộc về mình. Cái duy nhất trong thời điểm này đang bên bạn gần nhất và bảo vệ bạn trong sự an toàn đó chính là hơi thở. Còn tất cả mọi thứ trên đời, không có gì thuộc về bạn và bảo vệ bạn cả. Cha mẹ, người thân, anh em, người yêu, vợ chồng, con cái, đồ dùng, tiền bạc, các tài sản, giấy tờ… Nó chỉ là vật ngoài thân bạn mà thôi, nó thuộc về sự nắm giữ dính mắc của tâm trí bạn, nó không bảo vệ bất cứ gì trong sự sống của bạn. Bạn đang dính vào cái chưa từng thuộc về mình. Bạn cần nhận ra điều này thì tâm thức mới chấp nhận xả đi. Khi nó xả rồi thì giống như nước đã rút hết khỏi vũng bùn, để một thời gian, bùn khô lại và lại trở thành đất cứng. Tâm bạn sẽ trở lại cân bằng hay còn gọi sự quân bình tâm. “Không có một cái gì trên đời ngoài hơi thở trong hiện tại có thể bảo vệ bạn được”. Thứ bạn ôm ấp trong tâm hoàn toàn không mang lại cho bạn một lợi lạc nào hết, nó chỉ làm bạn hại não, bại não, thậm chí thần kinh, liệt tuệ. Cho nên, hãy nhận hiểu điều nguy hiểm của nó, hãy buông xuống giống như rút nước ra khỏi vũng bùn. Bạn hãy thực hành thiền buông thư biết ơn cơ thể và duy trì hơi thở, hoặc thiền quán chiếu tư duy hoặc thiền Vipassana đều được. Kết hợp với hoạt động thiện
nguyện nào đó, hoặc tham gia các môn thể thao để cho khí huyết lưu thông. Quan trọng nhất là tâm xả ly thứ bạn đang nắm chặt trong tâm. Nương tựa vào nó, bỏ rơi bản lĩnh của chính mình. Hãy nhớ ta đến với cuộc đời này là không có gì và khi dừng lại sự sống cũng không có gì. Tất cả các mối quan hệ, vật chất, tài chính… đều là thứ chúng ta trải nghiệm qua chứ không phải nắm giữ, chiếm đoạt, điều khiển theo ý mình. Tất cả mọi sự đến đi đều do luật nhân quả đã tạo ở đời này hoặc trong vô lượng thủy kiếp rồi. Còn duyên thì kết, hết duyên thì tan. Hãy thấy như thật về bản chất cuộc sống này để không giao tâm tư, cảm xúc của mình cho bất cứ vật nào hoặc người nào trên đời này. Liên tục niệm xả ly. “Với thân và tâm này Không dính mắc, nắm giữ Không nương tựa, không sầu. Buông xả và hòa hợp, Giữ niệm không nhận gì, Ta sống trong buông xả, Biết ơn và trân quý, Từng hơi thở vào ra, Thư giãn và thương ta”.
Lời Hứa Thứ khó nắm bắt, khó hoàn thành nhưng lại dễ dàng nói ra đó chính là lời hứa. Lời hứa nói ra theo cao trào cảm xúc mà cảm xúc thì luôn bất thường và không ổn định, cho nên ai nương theo đó mà đặt hết sự nương tựa mong chờ thì sẽ rơi vào tình cảnh hụt hẫng, dần mất niềm tin. Nhưng họ không biết rằng lúc người kia đang nói ra lời hứa đó, chính giây phút đó, họ thật sự đang có cảm xúc chân thành. Mọi lời nói và hành động của chúng ta rất đúng với cảm xúc hiện tại, chắc chắn một điều là chúng ta không thể hứa điều chúng ta không thích. Có cô gái được một chàng trai nói: “Anh hứa từ nay cho đến trọn kiếp sẽ che chở và chăm sóc em.” Nhưng khoảng 3 năm sau, anh chàng đó có người khác. Cô gái hỏi anh chàng đó: “Tại sao hôm đó anh đã nói với tôi như vậy?”. Anh chàng trả lời: “Ừ, đúng là anh đã nói vậy với em, nhưng vào khoảnh khắc đó, giây phút đó anh thật sự muốn nói vậy. Nhưng là lời hứa trong khoảnh khắc đó chứ không phải là các khoảnh khắc tiếp theo. Giờ anh đâu còn cảm xúc đó nữa.” Bạn sẽ nói người đàn ông này là lưu manh, đồ tồi nhưng bạn ngẫm lại đi, có phải bạn đã đánh mất niềm tin vào chính mình và giao niềm tin cho cảm xúc của người khác. Khi chúng ta chưa làm chủ được cảm xúc, chưa khéo quan sát cảm xúc của chính mình thì chúng ta luôn rơi vào sự bất ổn trong cuộc sống. Cảm xúc định tĩnh trong chánh niệm giúp bạn ghi nhận rõ ràng không
nhầm lẫn, vội vàng, sáng suốt, không bám víu, dính mắc từ sự mong chờ không có, sự oán thán trách móc cũng không hiện khởi. Bạn an nhiên trong trải nghiệm cuộc sống của chính mình. Trong cuộc sống này thì lời hứa sẽ được đánh giá theo mức độ nhân phẩm, nhân cách, chữ tín, sự tự trọng của người đang hứa. Chính vì thế: Đối với người hứa: Hãy cẩn trọng trong lúc hứa bằng sự quan sát cảm xúc trong hiện tại và có tầm nhìn xem khả năng mình có thể hoàn thành. Để tránh hứa thừa, hứa bừa làm mất đi uy tín, mất giá trị niềm tin với mọi người, từ đó không ai dám giao cho những trọng trách lớn. Đối với người nghe lời hứa: Hãy luôn tự mình chuẩn bị sự chắc chắn cho riêng mình. Sự biến đổi, biến mất vào bất cứ khoảnh khắc nào với những sự cố nào đó đều có thể xảy ra. Bạn không thể đưa hết niềm hy vọng vào một lời hứa.
Ước Mơ – Hoài Bão - Đam Mê Bạn có quyền hoàn thành điều bạn mơ ước. Mỗi thời điểm chúng ta sẽ có những ước mơ khác nhau. Hãy cứ ước mơ, đó là điều rất cần thiết để bạn phát triển bản thân và tốt cho cuộc sống này. Những ước mơ có giá trị cao nhất là cống hiến cho nhân sinh một điều tốt đẹp nào đó. Khi ước mơ của bạn mạnh mẽ, bạn hãy dấn thân vào hành trình đó. Nó sẽ cuốn bạn vào vòng hoàn thiện cho đến ngày bạn đạt tới sự mong ước. Từ đây bạn sẽ đam mê hết mình với việc bạn đang làm. Bạn có thể không được trả một chi phí nào cho việc thực hiện ước mơ – đam mê này của mình. Vì nó dành cho số đông, dành cho tương lai, nên chắc chắn bạn sẽ ít nhận được những giá trị trao đổi của hiện tại. Có thể mọi sự ghi nhận cố gắng của bạn trong hiện tại còn bị cho là viển vông. Ừ mà nó viển vông thật vì nó thực sự không có giá trị gì với hiện tại, nó chưa hoàn thành nên chưa có hiện tướng thì khó mà được ghi nhận. Bạn hãy cứ tiếp tục với niềm tin và ước mơ của chính mình. Hãy khai phá con đường mà mình mơ ước. Sẽ không có một ai khác có thể hoàn thành ước mơ giúp bạn được, chính vì thế bạn không phải mất thời gian dừng lại, tiếp chuyện và giải thích với những người không đồng quan điểm. Hãy liên tục thực hành tiến dần đến ước mơ của chính mình. Hoặc cũng có những khoảng thời gian Vũ trụ giao cho bạn những chướng ngại cần thiết, đúng thời điểm để nâng cấp tâm bạn, chắc chắn một điều là bạn hãy tìm cách vượt qua trong im lặng bằng sự biết ơn liên tục chứ tuyệt đối không rên là, kêu khóc, mong
chờ ai đó giúp cho mình. Nhờ đó bạn mới đủ giá trị, bản lĩnh để đón nhận sự thành công. Tâm bạn phải lớn cùng sự hoàn thành ước mơ, hoặc thậm chí Tâm phải lớn hơn rất nhiều so với thành công của điểm cuối cùng của ước mơ thì bạn mới giữ được sự cống hiến lâu dài sau khi bạn đạt đến được ước mơ đó. Có nhiều người chỉ lao vào hoàn thành ước mơ mà quên nâng cấp tâm, rồi cho đến một ngày người đó chạm đến mốc thành công thì cũng là ngày người đó thất bại với chính tâm mình. Thiền biết ơn là một cách giúp bạn trở về cân bằng tâm để hành trình từ lúc thực hiện cho đến ngày hoàn thành ước mơ thì tâm bạn đủ bản lĩnh duy trì ước mơ đó và truyền cảm hứng đam mê cho mọi người. Tại sao tôi nói bạn phải thiền biết ơn để cân bằng và nâng cấp tâm? Vì Tâm là nơi chứa cảm xúc, tư tưởng, dòng suy nghĩ và nhận thức. Tâm là nơi điều khiển thái độ ứng xử và hành vi của bạn. Có những khoảng trống trong thiền tập sẽ giúp bạn hài hòa cảm xúc, tư tưởng, nhận thức trong quá trình hoàn thành ước mơ. Có những chuyện bất như ý của những người xung quanh đến với bạn hoặc do chính bạn chưa thỏa mãn với chính cố gắng của mình. Lúc đó, nếu bạn không thiền để cân bằng nội tâm, buông xả những năng lượng thừa thãi đó, rồi nó sẽ tích tụ dần cho đến ngày nó bùng nổ thì mọi sự cố gắng của bạn trong thời gian dài chỉ trong giây lát tan biến thành mây khói. Việc quan sát, nhắc nhở tâm là vô cùng quan trọng để bản lĩnh của bạn đủ lớn, từ đó duy trì – phát triển – truyền cảm hứng đam mê cho thế hệ sau hoặc cho mọi người.
Kỷ Niệm Đã nói đến kỷ niệm thì thường người ta nhắc đến những khoảnh khắc đáng nhớ bên người mình thương quý, nơi mình có những trải nghiệm cuộc đời đáng nhớ. Kỷ niệm còn đó nhưng thời gian đã trôi qua, khi bạn hồi tưởng lại, những kỷ niệm ùa về, cảm xúc của bạn trào dâng. Sẽ có những lời thì thầm (Hãy thấy lời thì thầm đó), chúng nói với bạn về kỷ niệm và sự tiếc nuối. Hãy thấy nó và quan sát, khéo tác ý để hiện tại này không mất đi và bạn lại ngồi giá mà như bây giờ đối với quá khứ đã qua của mình. Mỗi thời điểm của một người đều phải có những trạm dừng chân học hỏi, nhưng đã là trạm dừng thì có nghĩa là bạn sẽ đi tiếp, tất cả đều có lý do cho hành trình trọn vẹn này. Khi bạn nhìn vào kỷ niệm, hãy chỉ nhìn và trân quý chứ không nên quá mê mẩn hoặc hối tiếc bất cứ gì. Hãy nhớ là mọi thứ đều có lý do để hội tụ và luôn có lý do để tan, hãy sống trọn vẹn với khoảnh khắc hiện tại, bạn sẽ luôn có giá trị nhất. Mọi điều giá trị nhất, đẹp nhất, trọn vẹn nhất, đáng trân quý nhất luôn nằm ở Hiện Tại!
Tình Yêu Sự rung động của cảm xúc đúng thời điểm tương quan với những gì bạn mong đợi. Bạn yêu vì yêu thôi là điều hoàn toàn sai. Bạn luôn yêu vì chính điều đang làm bạn rung động. Có những tình yêu từ hai phía, nhưng cũng có những tình yêu từ một phía. Dù từ đâu thì nó cũng đều khởi đầu bằng cảm xúc rung động, càng thỏa mãn cảm xúc thì sự yêu cầu trong tình yêu lại lớn hơn. Sự bó chặt, xiết chặt làm vắt kiệt cảm xúc rung động. Thế là sự chán chường cũng từ cảm xúc lại diễn ra. Việc nuôi dưỡng cảm xúc trong tình yêu rất cần từ hai phía, nhưng quan trọng nhất là cần có chừng mực để sự rung động còn được lâu dài. Chớ có nhớ là chạy đến ngay, đi đâu cũng kiểm soát và mong chiếm đoạt chỉ riêng mình. Đó là cách hạ thấp giá trị của mình và tan vỡ trong tình cảm nhanh nhất. Để nuôi dưỡng tình yêu, bạn cần học cách buông bỏ sự chiếm hữu, mong cầu từ đối phương mà hãy nâng cấp giá trị bản thân, sống với sự tôn trọng mình và người ấy độc lập, cân bằng cảm xúc bằng thiền và nói lời biết ơn với những gì mình đang có.
Lăng Kính Theo Góc Nhìn Mỗi chúng ta ai cũng sinh ra theo Nghiệp riêng, với môi trường sống, môi trường học tập riêng, sự xúc chạm với những kiến thức và sự hấp thụ kiến thức khác nhau. Khi ra một môi trường khác, chúng ta thường tìm cầu quan kiến phải giống mình mới đúng. Đó là đầu mối của khổ não. Sự không nhận rõ đúng về nhân quả mỗi người. Có thể cùng một kết quả nhưng phương pháp thực hành của mỗi người khác nhau. Cũng có thể phương pháp này sẽ rất hiệu quả và đúng với bạn nhưng nó hoàn toàn không phù hợp với người khác. Cũng có thể chưa phù hợp vào lúc này mà có thể sẽ phù hợp vào lúc khác. Hãy khéo tự quan sát mình để bạn nhận ra được phương án phù hợp nhất với mình vào hiện tại. Đừng vì sợ hãi bị đánh giá mà bạn lại sống theo người khác, bỏ quên quyền lực quyết định của chính mình. Khi thực hành có sự khó chịu, không thoải mái, không phát huy được sự sáng tạo của bạn cho dù bạn có cố đến mức nào, thì chắc chắn bạn không phù hợp với phương pháp đó. Bạn là người duy nhất chịu trách nhiệm với chính mình, chứ không có một ai khác. Hãy là chính mình, trải nghiệm nhân quả của chính mình. Tất cả mọi phương pháp, ý kiến bên ngoài chỉ là tham khảo, người quyết định cuối cùng phải là bạn. Cho dù như thế nào thì bạn sẽ học được kinh nghiệm và bài học của riêng mình. Bạn sẽ không bị rập khuôn, thụ động. “Hãy luôn hiểu chính mình và sống hạnh phúc, tự do nhất trong hiện tại, bạn sẽ thỏa sức phát triển sự sáng tạo của riêng mình”.
Thất Tình Chân thành nói chuyện với nhau trong quan điểm sòng phẳng nhé! Bạn thử hỏi chính mình đi: Nếu như bạn là người đó thì bạn có dám yêu một người như bạn không? Bạn sẽ rõ được lý do đối phương rời xa bạn. Chẳng có nguyên lý nào khi yêu bạn lại bỏ bê bản thân và dốc toàn bộ tâm sức của mình giao cho người khác, nương tựa người khác. Bạn ăn cũng nương tựa vào họ, đi cũng nương tựa vào họ, làm việc, suy nghĩ cũng nương tựa vào họ. Chính bạn đã đánh mất sự giá trị của chính mình thì rất khó có tình yêu cân bằng và lâu dài. Bạn quá nương tựa khiến bạn đánh giá quá thấp vào chính mình, chờ mong sự bố thí của người khác, bạn chẳng khác nào người ăn xin tình cảm. Bạn thử nghĩ xem như vậy bạn sẽ nhận được bao nhiêu và bạn có được sự chủ động trong tình yêu hay không? Hãy tham gia vào một môn thể thao, hãy đọc cuốn sách cân bằng tâm lý, hãy tham gia một khóa thiền Vipassana 10 ngày để bạn trở lại sự cân bằng nội tâm, sống một cuộc sống mới. Buông bỏ những thứ không thuộc về mình. Thường xuyên biết ơn tới những gì mà bạn đang có sẵn như hơi thở, cha mẹ, anh em, đồng nghiệp, bạn bè, thầy cô… Đặc biệt là tất cả các bộ phận trên cơ thể bạn đang lặng lẽ hoạt động, làm việc để cố gắng duy trì sự sống cho bạn. Hãy quay về biết ơn. Sự thực hành biết ơn này luôn là đúng tuyệt đối cho mọi trường hợp. Nhất là những trường hợp xuống tinh thần như thế này. Hãy
chọn cho mình một không gian và viết xuống những lời biết ơn nhé. Viết xong lại nói lời biết ơn với chính cơ thể mình. Bạn thực hành như vậy trong một thời gian đều đặn, tâm bạn sẽ được chuyển hướng đối tượng mà nó nương tựa, quan tâm thành quan tâm và nương tựa vào chính mình. Từ đây bạn sẽ an toàn và hạnh phúc trọn vẹn. Biết ơn bạn rất nhiều. Và chúc mừng bạn đã học ra bài học cho riêng mình. Qua những sóng gió thì bạn sẽ nhận ra được bạn cần ai nhiều nhất trong đời này. “Hãy coi chừng cảm xúc vì nó là con dao hai lưỡi đấy.” Ngay lúc cảm xúc hạnh phúc có điều kiện (có đối tượng hướng tới) dâng trào toàn thân tâm bạn, đó cũng là giây phút bạn bắt đầu bước vào hành trình của khổ đau. Chẳng có cái gì trên đời này là thật sự quan trọng đâu bạn ạ. Vì tất cả mọi thứ trên thế giới này đều đã và đang tồn tại dưới dạng có điều kiện, mà đã có điều kiện thì chẳng phải là quan trọng nữa. Tất cả rồi cũng thay đổi, kể cả chính bạn. Sự thay đổi theo từng thời điểm tuổi tác, công việc… Mọi sự thay đổi đều cho chúng ta biết dấu hiệu bạn cần nâng cấp tâm, buông bớt những cái cũ thừa thãi không phù hợp để bạn đón chào một con người mới đủ bản lĩnh để đón nhận một tình yêu lớn hơn rất nhiều. Hãy luôn cân bằng tâm, bằng sự biết ơn vô điều kiện, biết ơn với những gì mà bạn đang có nhé! Chỉ có yêu thương, không nắm giữ, không điều
kiện, rộng lớn… thì mọi sự đến đi sẽ nhẹ nhàng. Buông xả là cách duy nhất giúp bạn yêu chính mình! Yêu Đơn Phương Bạn lặng thầm yêu một người mà họ hoàn toàn không hay biết hoặc có hay biết cũng không đáp lại. Không phải vì bạn không tốt mà là bạn và người ấy chỉ là nhân duyên thoáng qua. Họ và bạn không chịu nhân quả cần gặp. Tất cả mọi mối quan hệ trong hành trình này cần có chữ đủ duyên, mà việc đủ chữ duyên này không phải tự bạn quyết định, nó phải đến từ hai phía. Bạn không nên quá mong chờ sự đáp lại để bạn ích kỷ chiếm giữ, như vậy sẽ chỉ làm bạn thêm khổ não, mất năng lượng, mà bạn hãy thay đổi bằng thái độ cao cả hơn đó là cầu nguyện cho người đó bình an và hạnh phúc. Biết ơn sự hiện diện của họ khiến bạn đủ rung động để được trải nghiệm cảm giác yêu đơn phương như thế nào! Bạn biết ơn khi họ được khỏe mạnh. Bạn biết ơn khi người ấy bình an. Bạn biết ơn khi người ấy hạnh phúc. Bạn biết ơn tất cả những ai đem lại cho người bạn đang thầm thương đó được hạnh phúc. Rồi một ngày nào đó, tâm bạn tràn ngập sự biết ơn. Tâm bạn không còn ích kỷ nữa, lúc đó bạn mới nhận ra, tình yêu thực sự là tình yêu không nắm giữ. Hạnh phúc thật sự là không điều kiện. Và biết đâu chính bạn cũng đang có một ai đó lặng lẽ trân quý bạn như bạn đang trân quý người mà bạn đang lặng thầm.
Cô Đơn Có hai dạng cô đơn: Cô đơn của người có chánh niệm là cô đơn của sự tự do đích thực, không khổ. Và dạng cô đơn còn lại là có sự nương tựa, mong cầu, chờ đợi một sự quan tâm và thất vọng khi không có sự nương tựa nào nên thấy cô đơn. Thường thì dạng cô đơn đầu tiên sẽ không có gì phải nghĩ bận vì họ luôn nhìn vào chính mình, thấy rõ mọi sự sanh khởi, hoàn tác, đoạn diệt của thân tâm nên họ không còn có thời gian muốn đông người hoặc muốn bàn luận cho vui. Bạn đang cảm thấy khổ, buồn vì mình đang cô đơn là ở dạng thứ hai này. Bạn đang có sự nương tựa bên ngoài chứ không phải là bạn đang có một mình gọi là cô đơn. Cô đơn mà bạn đang có nó nằm nơi tâm thức mất kết nối với chính mình và giao thân tâm mình cho một ai khác, mong chờ sự quan tâm, chăm sóc từ bên ngoài. Thế giới bên ngoài lại không phải là bạn, không có ai phải có trách nhiệm theo sát bên bạn và theo sự mong cầu của bạn cả. Bạn luôn là bản thể duy nhất trên hành tinh Trái đất này. Bạn thở không ai thở thay được, bạn ăn cũng không ai đi vệ sinh giúp bạn được, bạn có cảm giác nóng lạnh thì cũng bạn là người duy nhất biết đầu tiên. Nếu bạn mong chờ bên ngoài và nương tựa bên ngoài thì bạn sẽ luôn nhận lại sự hụt hẫng vì họ là họ chứ không
phải là bạn. Tất cả những gì bạn cần làm là hãy thiền quan sát chính mình, tìm ra sự kết nối mình với hiện tại, thấy mọi cảm xúc, vọng tưởng, suy nghĩ, nhận thức của mình trong hiện tại như thế nào? Chứ bạn càng ngồi mong chờ sự đáp lại thì bạn lại càng bị cô đơn mà thôi. Hoặc thậm chí bạn đang có ở trong chỗ đông người đang quan tâm bạn thì bạn cũng cảm thấy cô đơn vì người mình mong chờ không tới. Bạn bị cô đơn trong tâm trí do chính bạn tạo ra. Việc bạn cần là Thiền để biết được không thể nương tựa và hy vọng vào bất cứ thứ gì trên đời. “Vô nhiễm vì vô trụ.” Như gió luôn là gió, làm tất cả những việc của gió, đi ngang qua tất cả nhưng không dừng lại cố gắng níu giữ hay mong chờ đáp lại bất cứ gì. Tất cả chỉ là một trò chơi để trải nghiệm cảm giác, không có gì để chúng ta níu giữ, nương tựa trên đời này thật sự được. Hãy quay về hơi thở và thiền biết ơn để trân quý những gì mình đang có, hơn là chạy theo ảo giác của cảm xúc trong tâm trí. “Hãy thoát ra khỏi vai diễn do chính mình tạo, sống thật với chính mình bằng cách Thiền quan sát chính Tâm mình, bạn sẽ không còn thấy cô đơn nữa.”
Bất Lực Trong Gia Đình Khi chồng gia trưởng, rượu chè, cờ bạc, vợ/chồng/ người yêu ngoại tình – phản bội, con cái nói không nghe, bạn bất lực trong vô vọng. Tất cả đều có nhân quả của chính nó. Không đơn giản mà bạn gặp phải hoàn cảnh này. Không phải đây là việc xấu, mà có thể đây là thời điểm những người xung quanh hiện tướng lên vậy để bạn có thời gian dừng lại chỉnh sửa nhân quả của chính mình. Hơn lúc nào hết thì đây là lúc mà bạn cần phải quay về chữa lành tâm bạn bằng sự biết ơn. Bạn thấy lạ kỳ khi lại có sự biết ơn vô lý như thế này đúng không nào? Tôi khổ quá mà, sao mà biết ơn gì trong lúc khổ thế này chứ? Đúng là vậy đó. Bạn phải biết rằng trong vũ trụ này có một quy luật gọi là luật nhân quả, nghĩa là khi bạn từng làm, nói hoặc suy nghĩ gây ra khổ não, tổn thương cho người đó ở đời nào đó trong vô lượng kiếp tái sinh trước. Bạn đã từng làm tổn thương người đó, và nay đủ duyên họ đã trở lại gặp bạn và hiện tướng, rồi sinh tật quấy nhiễu tâm trí bạn. Bạn lại ái luyến nương tựa, mong chờ thay đổi người đó. Mọi sự nương tựa hoặc mong thay đổi người khác là bạn đang đeo thêm một nỗi khổ, nó khổ hơn nỗi khổ
bạn đang có. Đây còn gọi là oan gia trái chủ. Mà đã là oan gia trái chủ thì chỉ có phương pháp sám hối và biết ơn những gì bạn đang có thì bạn mới thoát ra khỏi sự ràng buộc này được. Sông có khúc, người có lúc. Tất cả mọi sự việc trong hiện tại diễn ra đều là hệ quả của quá khứ bạn đã làm. Đây là bài học để bạn nhận ra và thay đổi thái độ trong hiện tại. Trước tiên bạn thiền quán tưởng (tưởng tượng) hình ảnh người đang làm bạn khổ trước mặt bạn rồi bạn cúi sâu đầu xuống chân họ mà đảnh lễ sám hối: Vì lầm lạc và không minh mẫn trong đời này hay trong vô lượng kiếp, tôi đã có những hành động, lời nói và suy nghĩ sai lầm, gây ra khổ đau cho người. Nay tôi xin cúi đầu sám hối, xin người mở rộng lòng từ bi và trí tuệ tha thứ cho tôi và tôi nguyện tha thứ cho người với tất cả những gì người đã làm tôi đau khổ, tôi nguyện cầu tới người sự thức tỉnh, nhận ra ánh sáng, sống cân bằng, hòa hợp, hạnh phúc. Bạn thực hành quán tưởng như vậy ít nhất ba lần trong một lần thực hành, và trong ít nhất một tháng. Và tiếp đó bạn thực hành biết ơn để khai mở thiện lành, hóa giải nút thắt trong tâm. Khi bạn khổ đau, buồn chán trong hiện tại với chồng mình, vợ mình hay con mình thì có nghĩa là bạn đã đặt niềm tin sai vị trí hay còn gọi là đặt tâm
sai hướng. Bạn đã quá để tâm nương tựa vào người khác, vào đối tượng khác rồi. Với lại, khi bạn đang khổ đau như thế này chứng tỏ nơi bạn nương tựa không hề an toàn. Bạn hãy tỉnh táo để thoát ra khỏi sự nương tựa này, bằng phương pháp viết ra những gì bạn đang có trong hiện tại (trừ ông chồng kia ra vì đây là đối tượng bạn nghĩ đến là đã thấy khổ não rồi). Bạn ghi ra một quyển sổ vì lúc này bộ não bạn đang rất yếu ớt. Bạn viết liên tục mỗi ngày, viết xong bạn có thể đọc thu âm với nền nhạc thiền nhẹ nhàng để tiện nghe lại, khi bạn rảnh là viết. Kể cả vì buồn quá gây ảnh hưởng đến hệ thần kinh khiến bạn mất ngủ thì kệ nó. Mất ngủ thì thức, không sao cả. Nhưng khi bạn thức thì bạn đừng lo lắng mà hãy thả lỏng cơ thể và thở. Chỉ thở và biết ơn những gì bạn đang có. Bạn viết ra: Tôi biết ơn hơi thở này. Tôi biết ơn đôi mắt đang thấy rõ mọi thứ đây. Tôi biết ơn còn nghe được âm thanh. Tôi biết ơn mũi còn ngửi được mùi. Tôi biết ơn miệng tôi còn nói được, ăn được, uống được. Tôi biết ơn bộ não còn minh mẫn. Tôi biết ơn hai tay tôi còn cử động được. Tôi biết ơn hai chân tôi còn đi được. Tôi biết ơn khi tôi còn cúi người xuống và còn đứng lên được. Tôi biết ơn lớp da này đang bảo vệ cơ thể tôi. Tôi biết ơn
sự làm việc không ngơi nghỉ của trái tim này. Tôi biết ơn buồng phổi. Tôi biết ơn mật, lá lách, hoành cách mô, dạ dày, hệ thống ruột. Tôi biết ơn thận. Tôi biết ơn tất cả cơ, xương, tủy trong tôi. Tôi biết ơn hệ thống đề kháng miễn dịch cho cơ thể này. Tôi biết ơn sự tự chữa lành của cơ thể. Tôi biết ơn năng lượng tâm từ trong tôi. Tôi biết ơn trí tuệ, người thầy trong tôi. Tôi biết ơn tất cả những gì tôi đang có. Tôi biết ơn những gì tôi đang được nhận như không khí, ánh sáng, thức ăn, nước… và tất cả những vật dụng do sức sáng tạo và làm việc của mọi người. Tôi biết ơn tất cả mọi điều thiện lành trong tôi và trong vũ trụ này. Tôi biết ơn ngay giây phút này vì tôi đã biết nói lời biết ơn. Thật tuyệt vời. Tôi biết ơn… Tôi biết ơn… Tôi biết ơn…!!!
Xem Bói Một sự mù quáng nhất trên đời mà tâm trí con người bị lừa gạt hoài mà không thấy chán. Đó là đi tin vào cái gì đó đã định sẵn theo ngày tháng năm sinh, rồi theo chỉ tay, hoặc theo khuôn mặt. Khi chưa xem bói thì còn vui vẻ bình thường, xem xong về lo trăm đường đủ kiểu. Bạn đã bị đánh lừa bởi huyễn hoặc. Vạn pháp luôn chuyển động theo duy tiếp xúc. Cho dù bạn có gặp may mắn về tài sản mà tâm bạn suốt ngày lo loan, bực tức, không vừa ý, không biết đủ thì như vậy có thật là cuộc sống bạn đang hạnh phúc và thịnh vượng không. Tâm sinh ra vạn pháp. Sao không xem và sửa Tâm mình mà lại lo chuyện bao đồng vậy. Bạn có gì đâu mà lo có và mất, hên rồi lo xui. Bạn thật sự không có gì cả. Khi bạn chưa sinh ra, bạn đâu có gì và chết đi rồi cũng đâu mang theo gì. Vậy đâu là phần lo được và mất? Cái cần làm là xem tâm mình sống sao chứ đừng bám níu dính mắc, hãy chấm dứt mọi sợ hãi, tham cầu thừa thãi. Luôn nhớ rằng, thái độ với hiện tại thế nào sẽ là quả trổ trong tương lai như thế. Càng mê tín càng cho cơ hội để ma vào tâm và dẫn dắt tâm bạn đi lòng vòng trong thế giới luôn biến đổi này. Đừng sợ hãi, không phải tiên đoán tương lai, không hối hận về quá khứ, mà hãy hạnh phúc trong tâm không dính mắc ngay hiện tại. Không có gì là của ta nên chẳng có gì phải sợ hãi, chẳng có gì lo bị mất hay được. Chẳng có gì nơi đây cả.
Chỉ là sự trải nghiệm trên thân thể này với vạn vật này, vậy thôi. Không có gì phải mưu toan thái quá cả. Chăm Sóc Người Bệnh Ai rồi cũng sẽ đến ngày bị bệnh. Bạn phải luôn nghĩ như vậy. Mình hoặc bất cứ một ai trên đời này sẽ luôn là vậy. Đó là sự thật của sự sanh ra trên Trái đất này. Bạn biết đấy, chúng ta luôn làm việc, luôn biến đổi, tất cả các bộ phận trong chúng ta chưa từng được nghỉ ngơi. À mà không! Dù có được nghỉ ngơi thì sự bị bệnh là luôn có mặt trong chúng ta. Khi chăm người bệnh, hãy thấy như mình đang chăm sóc chính mình, lúc đó bạn sẽ tự khởi lên tình thương vô điều kiện mà không đòi hỏi bất cứ điều gì. Khi bạn thấy người bệnh, bạn sẽ khởi lên tình thương, sự đồng cảm với người bệnh. Bạn hãy thường xuyên khởi niệm lành tới người bệnh, cầu nguyện cho người bệnh chóng khỏe, hết bệnh. Hoặc nếu là bệnh khó khỏi thì bạn hãy khuyên người bệnh chuyển hướng suy nghĩ tập trung vào những điều tốt đẹp đã làm, tránh nghĩ đến sự đau đớn, hành hạ để không bị bệnh đến tâm. Khi chăm sóc người bệnh, bạn an trú trong biết ơn, rải yêu thương tới từng hành động bạn làm. Quan sát thường xuyên thái độ của mình xem có bản ngã chen vào không? Đây là duyên cho bạn tạo nhân để sau này quả trổ. Hãy cẩn trọng, chú tâm, quan sát dòng suy nghĩ. Hãy giữ Tâm Chánh niệm khi làm.
Buồn Ngủ – Dã dượi – Lười Biếng Bạn cần phân biệt rõ ràng ba trường hợp này của thân và tâm. Khi bạn buồn ngủ do cơ thể phải làm việc mệt nhọc nên mất sức thì đó là cơ chế sinh học của cơ thể, lúc này bạn nên đi ngủ để trả lại sự hài hòa cho cơ thể. Khi bạn thấy không thích một điều gì đó hoặc bạn chưa sẵn sàng cho việc gì đó hoặc việc gì đó đang quá sức nhận thức của bạn, tâm bạn phát ra tín hiệu dã dượi – không vui vẻ. Đây là trạng thái của tâm. Việc dã dượi này, bạn có thể đi nghỉ hoặc làm việc khác, chờ khi bạn vui vẻ trở lại hoặc đủ duyên cho tâm thức thấy được lợi ích, giá trị hoặc nguy hại thì tự khắc sự dã dượi biến mất. Còn lười biếng là một căn bệnh của tâm vô minh, là dù khỏe hay yếu gì cũng có lý do để nghỉ, tránh né. Bệnh lười biếng này vô cùng nguy hại và cần có sự nghiêm khắc với bản thân, lên thời khóa hẹn giờ bắt buộc phải hoàn thành, tập như vậy trong một thời gian sẽ dần thành thói quen mới và khi đã là thói quen thì cứ thế mà làm, chứ không còn lười biếng nữa. Trong quá trình sống, bạn sẽ liên tục rơi vào ba tình trạng này. Khi bạn ở trong tâm biết ơn và nguyện cống hiến thì bạn sẽ mất sự lười biếng, dã dượi mà thay vào đó, bạn sẽ sống trong nhiệt lượng của giá trị cống hiến cho nhân sinh tuyệt vời. Hãy luôn biết ơn ngay 1 giây bạn rảnh nhé. Vũ trụ sẽ giao việc để bạn làm, bạn sẽ không khổ sở vì dã dượi, lười biếng nữa.
Bạn hãy chú tâm làm việc cần làm nhất! Ngay lúc đó, bạn sẽ không còn bị lười biếng chi phối, không còn thích hay không thích chen vào dòng suy nghĩ cảm xúc của bạn. Bạn hãy niệm thường xuyên cụm từ “tôi biết ơn” ở mọi không gian và thời gian. Nếu có sự chú tâm cao độ liên tục bạn sẽ thấy nội tâm của bạn sẽ chuyển sang chế độ tích cực, sảng khoái, xua tan sự u ám trong tâm. Hãy thực hành trong mọi không gian, mọi thời gian, mọi oai nghi hành động, không hạn chế. Tôi biết ơn… Tôi biết ơn… Tôi biết ơn…
Nghi Ngờ Trong những kiết sử thì nghi ngờ cũng được xếp vào là một phiền não và là một hành bất thiện nghiệp. Nghi ngờ có sẵn trong bản ngã, nó thường xuyên hoạt động. Khi không được tiếp xúc trực tiếp bằng sáu giác quan thì tâm mê mờ phủ kín trí tuệ, sẽ có những sự nghi ngờ phát sinh. Hoạt động trong ý, trong tưởng tượng, trong lời nói. Sự nghi ngờ khi đi đến tột đỉnh sẽ mang đến tai hại cho người đang nghi ngờ và cả đối tượng bị nghi ngờ. Phiền não và khổ quả đến rất nhanh khi tâm nghi ngờ vận hành. Nó thuộc vào dạng cực độc và phát tán nhanh. Thậm chí bạn chẳng mất gì cả nhưng vì không có chánh niệm nên cũng dùng sự bịa đặt làm câu chuyện để làm chuyện phiếm cho có chuyện nói. Hành động tai hại này tổn phước vô cùng trực tiếp tới người khởi vọng ngôn phù phiếm đó. Cũng chính là do tâm nghi ngờ không được huấn luyện. Chính vì thế, trong đời sống hàng ngày rất cần sự chánh niệm và trân quý tất cả các Pháp. Một mất mười ngờ, Một ngờ mười cái tội. (Thành ngữ)
Chương III - Chân Lý Chân lý là gì? Chân lý là chân lý. Là điều mà nó đang là. Là chính nó, không hơn không bớt gì cả. Như mặt trời là mặt trời và không là gì cả, mặt trời luôn sáng, khi Trái đất chuyển hướng thì bên sáng bên tối. Bên tối thì nó đang tối không phải là sáng dù có thắp hàng ngàn ngọn đèn thì tối mãi mãi vẫn tối, còn bên sáng là ban ngày thì đang chính là ban ngày, và cũng không thể che kín mặt trời bằng bất cứ phương tiện gì để mất đi ban ngày. Cũng như thế. Chân lý chính là điều nó đang là. Chẳng cần phải phân bua, so sánh, sửa chữa. Tất cả vạn vật đang diễn ra đúng với chính nhân quả của nó. Thật sự, nơi chân lý không có gì để bàn cả. Chỉ là chính nó. Vậy thôi! Chân lý luôn hiện hữu với những ai có mặt vào sát na hiện tại. Chân lý hiện hữu với những ai không vọng cầu quá khứ, không suy tưởng tương lai. Chân lý hiện hữu với những ai sống trong chánh niệm, tỉnh giác trọn vẹn với chính tâm mình. Chân lý chính là chân lý. Chân lý không có trụ, không có hoại, không có diệt. Chân lý là hiện thực đang là không ngôn ngữ.
Sự Tự Do Tất cả chúng ta ai cũng đang tự do. Tự do làm điều mình muốn. Hằng ngày tất cả đang làm đúng theo cái mình muốn chứ nếu bạn không muốn thì có bắt bạn làm thì chỉ có thân làm chứ tâm đảm bảo không làm. Sự tự do nằm nơi Tâm. Nên sự tự do là không ràng buộc, không cưỡng bức, không thời gian, không không gian. Nhưng không có nghĩa sự tự do không có cấu tạo riêng. Sự tự do vẫn có thể tánh riêng, nhưng vì hoạt động độc lập, không trói cột nên mọi người định nghĩa sự tự do không quy tắc. Bất cứ định luật nào trên Vũ trụ này đều có quy tắc đi riêng của nó. Người được hoàn toàn tự do là người đã thống lãnh được tâm mình, hòa hợp trong mọi hoàn cảnh dù khắc nghiệt hay sung sướng đều không phàn nàn, đó là người đang tự do. Tự do là hòa hợp, không phân bua sân giận nặng nề với ai cả, tôn trọng nhân quả của mọi người, mọi loài. Sự tự do nằm nơi tâm trí, nên dù ở không gian, thời gian nào thì đều hài hòa không khởi nóng giận, bực tức hoặc có ước muốn thoát ra. Vì tánh của tự do là luôn tự cân bằng. Ví như nước, dù chảy một đoạn ngắn hay bao xa, dù là tinh khiết hay bị ô nhiễm thì nước luôn hài hòa với chính nó. Tự do trong chính nơi nó đang là.
Vượt Khỏi Sanh Diệt Vượt khỏi sanh diệt đó là sự thấy, đang thấy thân và tâm của chính mình. Cứ đứng ở vị trí đang thấy đó, sẽ không bị nhiễm bởi bất cứ gì diễn ra nơi thân tâm của hiện tướng này. Cái thấy đó không sanh diệt, không hiện hữu. Nơi đó vô niệm, vô tác, vô hành nhưng bao trùm toàn bộ thế giới này. Chỉ cần bạn trở về thả lỏng thân và tâm trí sẽ nhận ra cái thấy này. Bạn càng buông lỏng cơ thể, tỉnh giác quan sát bắt đầu từ những phần thô nhất đến tế nhất như quan sát hơi thở vô, hơi thở ra. Bạn sẽ nhận ra có cơ thể, có hơi thở vô, hơi thở ra, có một cái biết hơi thở đó và biết toàn bộ thân và tâm cùng một lúc. Khi bạn nắm được có cái đang thấy và đang quan sát thân tâm này, khi bạn có chánh niệm thì hãy an trú tâm vào cái thấy đó. Bạn sẽ nhận ra mọi gánh nặng được bỏ xuống, mọi thứ của thân tâm này được thấy rõ, phơi bày rõ. Bạn sẽ nhận ra: Thân này không phải là ta, chỉ là công cụ hiển lộ hành vi của ý, của dục. Các cảm thọ chỉ là các hiện tượng rung theo tần sóng khác nhau. Tưởng chỉ là sự thu gom phát lại của sự tiếp xúc. Hành là sự mã hóa tất cả các dữ liệu quá khứ đã huân tập qua duyên xúc hiển lộ ra ngoài. Thức là sự biết trong thân và tâm này. Thức không đi xa nếu không có duyên tiếp xúc. Tổng thể thân tâm này đang hoạt động với bản thể tự nhiên của Pháp, hội tụ rồi tan biến. Sanh rồi diệt. Còn sự thấy đó không dính gì tới thân và tâm này cả. Hãy luôn an trú vào sự thấy để vượt khỏi sanh diệt.