148ในที่สุดวันเวลาที่คาดว่าจะได้พบสามีของเธอก็มาถึงเธอจึงแต่งตัวให้ลูกสาวในชุดที่ดีที่สุด และเธอก็สวมชุดสีน้ำเงินสวยงามที่ฝ่ายชายชอบ夫が無事ぶ じ に元気げ ん き に帰ってきたのを見てこの良よ い妻がとれほと喜よろこ んだか、そして父親が持ち帰った可愛いおもちゃを見て娘がとれほと手て を叩たた いて喜び微笑ほほえ んだか、想像そうぞう してみてください。彼は、旅たび の途中とちゅう や町まち の中なか で見た、多おお くの素晴す ば らしいことについて、話はなすことがたくさんありました。ลองนึกภาพดูว่าภรรยาที่ดีคนนี้มีความสุขมากแค่ไหนที่ได้เห็นสามีของเธอกลับบ้านอย่างปลอดภัย ลูกสาวของเธอปรบมือยิ้มแย้มด้วยความดีใจเมื่อได้เห็นของเล่นหน้าตาน่ารักที่พ่อของเธอนำกลับมาบ้าน สิ่งที่เห็นในการเดินทางและในเมืองมีสิ่งที่น่าทึ่งมากมากมาย ทำให้เขามีเรื่องที่จะเล่าให้ฟังเยอะเลย「とてもきれいなものを持って帰りましたよ」と、夫は妻に言いました。「それは 鏡かがみ というものです。見てください、そして中に何が見えるか言ってください」。彼は無地む じ の白しろ い木箱きばこ を彼女かのじょ に渡わた しました。そして彼女がそれを開あ けると、丸まる い金属きんぞく のものが入っていました。片面かためん は白く、つやを消け した銀ぎん のようで、鳥とり や花はな の浮う き彫ぼ りで 装 飾そうしょく されています。もう一方いっぽう の面めん は透明とうめい な水 晶すいしょう のように 輝かがや いていました。鏡の中を覗のぞ き込こ んで、
149若わか い母はは は 喜よろこ び 驚おとろ きました。なぜならその底そこ に、 唇くちびる を少すこ し開あけ、目め を 輝かがや かせて微笑ほほえ む 幸しあわ せそうな顔かお が、彼女を見ていたからです。“ผมนำของที่สวยมาก ๆ กลับมาด้วยนะ” สามีพูดกับภรรยาของตน “สิ่งนี้เรียกว่า กระจก ลองมองดูแล้วบอกผมมาสิว่า คุณเห็นอะไร” เขายื่นกล่องไม้สีขาวธรรมดาให้เธอ เมื่อเธอเปิดมันออกมาก็พบกับวัตถุโลหะทรงกลมอยู่ข้างใน ด้านหนึ่งเป็นสีขาวเงางามดั่งเงิน ตกแต่งด้วยการแกะสลักรูปนก และดอกไม้ อีกด้านก็ส่องแสงราวกับผลึกแก้วใส เมื่อภรรยามองเข้าไปถึงกับประหลาดใจเป็นอย่างมาก เพราะในกระจกปรากฏให้เห็นใบหน้าเปี่ยมไปด้วยรอยยิ้มแห่งความสุข และดวงตาที่เปล่งประกายกำลังมองมาที่เธอ「何が見えますか?」と夫は再び尋ねて、彼女が驚いているのを見て喜びました。さらに自分が旅先たびさき での知見ちけん について語かた ることを嬉しく思いました。「きれいな女性が私を見ているわ。まるで話しているかのように 唇くちびる を動うご かしているし、まあ、とても奇妙きみょうなことに、私と同おなじ青いドレスを着ている!」。「おやまあ、おかしな人ですね、あなたが見ているのは自分の顔です
150よ」と夫は言って、妻が知らないことを知っている自分を、誇らしく思いました。その丸い金属きんぞく の品物しなもの は 鏡かがみ と呼よ ばれていて、都会とかい では誰だれ でも持っていましたが、越後の国ではまだ見られないものでした。“คุณเห็นอะไรในกระจกเหรอ?” คนเป็นสามีถามอีกครั้ง รู้สึกดีใจที่ได้เห็นใบหน้าที่กำลังประหลาดใจของภรรยา ทั้งยังมีความสุขที่ได้พูดเกี่ยวกับสิ่งที่ตัวเองรู้ผ่านการเดินทาง“ฉันเห็นหญิงงามคนนึงกำลังจ้องมองที่ฉัน ริมฝีปากขยับไปมาราวกับกำลังพูดอะไรอยู่ และที่น่าแปลกก็คือ เธอสวมชุดสีน้ำเงินแบบเดียวกับฉันเป๊ะเลย!”“ให้ตายสิ คุณนี่ตลกจังเลยนะ สิ่งที่คุณเห็นอยู่ก็คือ ใบหน้าของคุณนั่นแหละ” สามีกล่าว รู้สึกภูมิใจในตัวเองที่รู้ในสิ่งที่ภรรยาไม่รู้ เจ้าโลหะกลมนี้เรียกว่า กระจก ทุกคนในเมืองต่างก็มีของชิ้นนี้ แต่แค่ไม่เคยเห็นในแคว้นเอจิโกะมาก่อน
151妻はこの贈り物に魅了みりょうされました。数日間すうじつかんは、鏡を何度も覗き込んでばかりいました。覚おぼえていると思いますが、彼女が鏡を見るのは初めてだったのです。そのため、もちろん、鏡に映うつる自分の美しい顔を見るのも初めてでした。しかし、彼女はこのような素晴す ばらしいものは、毎日使うにはあまりにも貴重きちょうだと考え、すぐにそれを再び箱に収おさめて、 最もっとも大切たいせつな宝 物たからものの中に注意深ちゅういぶかくしまいました。ของขวัญนี้ดึงดูดใจภรรยามาก วันต่อมาเธอก็เอาแต่จ้องมองกระจกนี้ ทุกคนคงจำได้ว่า นี่เป็นครั้งแรกที่เธอได้ส่องกระจก และแน่นอนว่านี่ก็เป็นครั้งแรกอีกเช่นกัน ที่เธอได้เห็นใบหน้าอันงดงามของตนเองในกระจก แต่เธอคิดว่าของวิเศษเช่นนี้ มีค่าเกินกว่าจะใช้ทุกวัน เธอจึงรีบเก็บมันกลับเข้าไปในกล่อง และเก็บมันไปรวมกับสมบัติล้ำค่าที่สุดของเธออย่างทะนุถนอม何年かが経過けいか して、夫と妻はなお幸せに暮らしていました。彼らの人生じんせい の喜びは、小さな娘でした。娘は母親そっくりに育そだち、とても 従 順じゅうじゅん で優やさ しかったので、誰もが彼女を愛していました。自分がとても美しいと知って、ささやかなうぬぼれの気持き も ちが起きたことに気付き づ いた母親は、鏡を大切に隠かく していました。鏡を使うと、娘にうぬぼれが 生しょう じることを恐おそ れたからです。
152หลายปีผ่านไป สามี และภรรยายังคงใช้ชีวิตด้วยกันอย่างมีความสุข ความสุขในชีวิตของพวกเขาคือ ลูกสาวตัวน้อย เด็กสาวค่อย ๆ เติบโตขึ้นมาเหมือนแม่ของเธอ เธอเป็นเด็กที่ว่านอนสอนง่าย และอ่อนโยนมาก จนใคร ๆ ต่างก็รัก และเอ็นดูเธอ แม่ของเธอตระหนักได้ถึงความงามของเด็กสาว และกลัวว่าลูกของตนจะหลงระเริงในรูปโฉมของตน จึงได้นำกระจกไปซ่อนไว้เป็นอย่างดี เพราะเกรงว่าหากลูกสาวของเธอได้ส่องกระจก จะทำให้เกิดความหลงใหลในรูปงามของตนเองขึ้นได้ そのことを母親は決けっ して口くち にせず、父親もすっかり忘わす れていました。こうして娘は母親と同じように素朴そぼく に育ち、自分の美貌びぼう について知らず、それを映うつ し出だ す 鏡かがみ のことも知りませんでした。ตัวผู้เป็นแม่ไม่เคยกล่าวถึงเรื่องนี้อีกเลย และพ่อของเธอก็ลืมเรื่องนี้ไปเสียสนิท ด้วยเหตุนี้ ลูกสาวจึงเติบโตขึ้นมาอย่างเรียบง่ายเหมือนแม่ของเธอ โดยไม่รู้เรื่องความงามของตน และไม่รู้จักกระจกที่สะท้อนความงามนั้นしかしやがてこの幸せな小さな家族かぞく に、恐ろしい不幸ふこう が起こりました。 善 良ぜんりょう で優やさ しい母親が病気になったのです。娘が昼ひるも夜よる も愛 情あいじょう をこめて看 病かんびょう したにもかかわらず、母親の 病 状びょうじょうはますます悪わる くなり、ついに回復かいふく の望のぞ みがなくなり、もうすぐ死んでしまうという状 態じょうたいになってしまいました。
153แต่แล้วเหตุการณ์ที่น่าเศร้าก็เกิดขึ้นกับครอบครัวเล็ก ๆ ที่แสนสุขนี้ แม่ผู้ใจดี และแสนอ่อนโยนเกิดล้มป่วยหนัก แม้ว่าลูกสาวจะดูแลแม่ด้วยความรักทั้งกลางวันกลางคืน แต่อาการของผู้เป็นแม่ก็เอาแต่ทรุดลง และท้ายที่สุดก็ไม่มีหวังที่จะฟื้นตัวอีกแล้ว เธอใกล้จะจากไปในไม่ช้า間ま もなく夫と子供と別れなければならないことを知ったとき、可哀想かわいそう な女性はとても悲しくなり、後あと に残のこ していく人々、とりわけ 幼おさな い娘のことで心を痛いためました。เมื่อรู้ว่าต้องจากสามี และลูกในไม่ช้า หญิงผู้เคราะห์ร้ายรู้สึกเศร้าใจอย่างยิ่ง เธอรู้สึกเป็นทุกข์กับคนที่ต้องทิ้งไว้ข้างหลัง โดยเฉพาะลูกสาวตัวน้อยของเธอ彼女は娘を自分の所に呼よんで言いました。「愛いとしい子よ、私が重おもい病気であることは知っているでしょう。もうすぐ私は死んで、愛しいお父さんと
154あなたを遺のこしていかなければなりません。私が死んでしまったら、毎晩まいばん、毎朝まいあさ、この鏡を見ると約束やくそくしてください。鏡の中の母を見て、母がなおあなたを見守みまもっていることを知るでしょう」。そう言って、母は隠し場所から鏡を取り出し、娘に渡わたしました。子供がたくさんの 涙なみだを流ながしながら約束すると、母親は落おち着ついた様子ようすで、しばらくして息いきを引ひき取とりました。เธอได้เรียกลูกสาวมายังที่ห้องของเธอ “ลูกสาวที่รักเอ๋ย คงรู้เรื่องอาการป่วยอันแสนสาหัสของแม่แล้ว อีกไม่นานแม่ต้องตายจากไป ทิ้งลูกกับพ่ออันเป็นที่รักไว้ตามลำพังอย่างแน่แท้ เมื่อแม่จากไปแล้วช่วยสัญญาว่า จะจ้องมองกระจกนี้ทั้งวันทั้งคืนด้วยเถิด ลูกรู้ใช่ไหมว่า แม่เฝ้ามองดูลูกจากในกระจกอยู่” เมื่อกล่าวเช่นนั้น ผู้เป็นแม่จึงนำกระจกที่ซ่อนเอาไว้ มอบให้แก่ลูกสาว เธอกล่าวคำสัญญาขณะน้ำตาไหลนองหน้า เพียงชั่วครู่ ผู้เป็นแม่ก็ได้เสียชีวิตลงอย่างสงบさて、この素直で従順な娘は、母の最後さいご の願ねが いを決して忘れることなく、毎朝毎晩、鏡を隠し場所から取り出して、長い間真剣しんけん に覗き込みました。そこには、明るく微笑ほほえ む亡な き母の 姿すがたがありました。晩年の青あお ざめた 病 弱びょうじゃく な姿ではなく、ずっと昔むかし の若わか くて美しい母でした。夜は母にその日の試練しれん や困難こんなん について語り、朝は母に何が自分を待ま ち構かま えているかについて、思いやりと励はげ ましを求めました。こうして彼女は毎日毎日、母
155が見ているかのように生活せいかつ し、生前せいぜん と同じように母を 喜よろこ ばせようと努力とりょく し、母を苦くる しめ悲しませることがないように常つね にいつも気を付けました。彼女の最大さいだい の喜びは、鏡を見てこう言うことでした。「お母さん、私は今日、お母さんが望むような人でした」。อนึ่ง ลูกสาวผู้ว่านอนสอนง่ายนั้น เพื่อไม่ให้ลืมคำขอสุดท้ายของแม่ วันแล้ววันเล่า เธอนำกระจกออกมาจากที่ซ่อน จ้องมองอย่างตั้งใจอยู่นาน ภายในนั้นเผยให้เห็นภาพของแม่ที่เสียชีวิตไปแล้ว ยิ้มแย้มอย่างร่าเริง ไม่ใช่ร่างที่ใบหน้าซีดเซียว และป่วยในบั้นปลายชีวิต แต่เป็นแม่ผู้ที่สง่างาม และอ่อนเยาว์อยู่ตลอดเวลา ในยามค่ำ ลูกสาวจะพูดคุยกับมารดาเกี่ยวกับอุปสรรค หรือความทุกข์ยากในแต่ละวัน ยามเช้าเธอขอความเห็นใจ และกำลังใจจากแม่เกี่ยวกับสิ่งที่กำลังรออยู่ ดังนั้นวันแล้ววันเล่า เธอก็ใช้ชีวิตราวกับว่าแม่เฝ้ามองเธอดู พยายามทำให้แม่มีความสุขเหมือนที่เธอเคยทำตอนยังมีชีวิตอยู่ และระมัดระวังอยู่เสมอเพื่อไม่ให้แม่เจ็บปวด หรือเสียใจใด ๆ ความสุขที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของเธอคือ การจ้องมองกระจก และกล่าวว่า “คุณแม่คะ วันนี้หนูเป็นคนตามที่คุณแม่ปรารถนาแล้วค่ะ”
156毎晩、毎朝、欠かさず鏡を覗き込み、鏡と会話かいわ しているように見えたので、父親はついにその奇妙きみょう な行動こうとう の理由りゆう を尋たず ねました。「お父さん」と彼女は言いました。「毎日鏡を覗いて愛する母に会い、話をしています」。それから娘は父に、母親の死に際ぎわ の願いについて語り、とのようにその約束を果は たしてきたかを伝えました。娘のあまりの純 真じゅんしん さと、それほとの誠実せいじつ さと、愛情深い従順さに触ふ れて、父親は同 情とうじょう と愛 情あいじょう の涙を流しました。父親は子供に言えないことがありました。それは娘が鏡で見た像ぞう は、可愛い娘自身むすめじしん の顔を映しているだけだということです。いつも思いやりと優やさ しい心があるので、娘はますます、亡くなった母親に、日ひに日ひに似にてきました。（鈴木利緒・訳注)เธอจ้องมองกระจกไม่เว้นแต่ละวัน และพูดคุยกับมัน ในที่สุด ผู้เป็นพ่อจึงถามเธอถึงเหตุผลของการกระทำอันแปลกประหลาดดังกล่าว “คุณพ่อคะ” เธอกล่าว “หนูได้พบและพูดคุยกับแม่ผู้เป็นที่รักในกระจกทุกวันค่ะ” หลังจากนั้น ลูกสาวจึงเล่าให้แก่ผู้เป็นพ่อฟังเกี่ยวกับความปรารถนาก่อนตายของแม่ และวิธีการที่เธอเติมเต็มคำสัญญานั้น ผู้เป็นพ่อหลั่งน้ำตาแห่งความเห็นอกเห็นใจ และความรักออกมา เมื่อสัมผัสถึงความบริสุทธิ์ใจ ความซื่อสัตย์ ความว่าง่ายด้วยความรักของลูก ผู้เป็นพ่อเองก็มีสิ่งที่ไม่สามารถบอกผู้เป็นลูกได้ นั่นก็คือ สิ่งที่ปรากฏต่อหน้าลูกสาวนั้นคือ
157ใบหน้าของตัวลูกสาวที่น่ารักเอง เพราะมีความเห็นอกเห็นใจ และจิตใจโอบอ้อมอารีนี้ ลูกสาวจึงยิ่งเหมือนแม่ที่เสียชีวิตไปมากขึ้นเรื่อย ๆ ในทุก ๆ วัน(แปลโดย ชโลทร เรืองศรี, นิรัชชา ไกรเชย, สิริ ทิพย์จักษุรัตน์ และสุดารัตน์ ปิยะเจริญวัฒนา)
158八頭やまたの大蛇おろち งูยักษ์แปดหัว
159皆みな さんは、八やっ つの 頭あたま を持も つ蛇へび の 話はなし を聞き いたことがありますか？ もしないなら、 私わたし がお話しましょう。それはかなり長ながい話で、その始はじ まりは、かなり 昔むかし に戻もと らなければなりません。実際じっさい、世界せかいの始まりまで戻らなければならないのです。世界せかい が創造そうぞう された後あと 、世界は大変力たいへんちから のある神かみ が支配しはい していました。その神はこの世よ を去さ るときに、二人ふたり の息子むすこ と一人ひとり の娘むすめに、世界を分わけ与あたえました。ทุกคนเคยได้ยินเรื่องเล่าของงูแปดหัวหรือเปล่า ถ้าไม่รู้จักละก็ฉันจะเล่าให้ฟัง มันเป็นเรื่องที่ค่อนข้างยาว และจุดเริ่มต้นของเรื่องก็ต้องย้อนกลับไปนาน ที่จริงแล้วคงต้องย้อนกลับไปจนถึงจุดกำเนิดของโลก หลังจากที่โลกถูกสร้างขึ้นมา โลกได้ถูกปกครองโดยเทพเจ้าที่ทรงพลังอย่างมาก เมื่อพระเจ้าจากโลกนี้ไป พระองค์ได้แบ่งโลกให้บุตรชายสองคน และบุตรีหนึ่งคน
160天 照あまてらす85 と呼よ ばれる娘には、太陽たいよう が与えられました。須佐之すさの86と呼ばれる長 男ちょうなん は、海うみ を与えられました。そして名前なまえ は忘わす れましたが、次男じなん には月つき が与えられました。さて、月の息子むすこ は行儀ぎょうぎ よくしていて、満月まんげつ の澄す んだ夜空よぞら に、陽気ようき な丸まる い顔かお を見ることができます。しかし須佐之は住す む場所ばしょ として、冷つめ たく湿しめ った海しかもらえなかったので、とても腹はら を立た て、失望しつぼう していました。บุตรีที่มีชื่อว่า อามาเทราสึ87ได้รับดวงอาทิตย์ บุตรชายคนโต ชื่อ ซูซาโนะโอะ88ได้รับท้องทะเล และบุตรชายคนรองที่ซึ่งลืมชื่อไปก็ได้รับดวงจันทร์ บุตรชายดวงจันทร์ที่มีความประพฤติเรียบร้อย ในคืนที่ท้องฟ้าสดใสของวันที่พระจันทร์ขึ้นเต็ม85 日本の神話に出てくる天照大神で、太陽の神。86 須佐之男命。暴風・厄除け・治水の神で、天照大神の弟。87 เทพีอามาเทราสึเป็นเทพเจ้าดวงอาทิตย์ในต านานเกี่ยวกับเทพเจ้าของญี่ปุ่น88 เทพเจ้าซูซาโนะโอะ เป็นเทพเจ้าเกี่ยวกับน ้า การปัดทุกข์และลมพายุทั้งยังน้องชายของเทพีอามาเทราสึ
161ดวงสามารถเห็นใบหน้ากลม ๆ ที่ร่าเริงได้ แต่ซูซาโนโอะที่ได้รับเพียงทะเลที่เย็นยะเยือก และชื้นมาเป็นที่อยู่อาศัยนั้นกลับทำให้เขารู้สึกโกรธ และผิดหวังอย่างมากそこで彼かれは空そらに駆かけ上あがり、太陽の中の 美うつくしい部屋へ やに乱 入らんにゅうしました。その部屋では、姉あねが少 女しょうじょたちと腰掛こしかけて、金きんや銀ぎんの服ふくを織おっていましたが、須佐之は織機しょっき89を壊こわし、彼女たちが織った織物おりものを踏ふみつけました。あっという間まにできる限かぎりのいたずらをして、可哀かわいそうな少女たちを死しぬほと怖こわがらせました。เขาไปบนท้องฟ้า และบุกขึ้นไปในห้องที่สวยงามในดวงอาทิตย์ ในห้องนั้นพี่สาวนั่งอยู่กับเหล่าหญิงสาว และกำลังทอผ้าทองและเงินอยู่ แต่ว่าซูซาโนะโอะได้ทำลายเครื่องทอผ้า90 ให้เสียหาย และเหยียบย่ำผ้าที่พวกเธอทอขึ้นมาอีก89 糸を織物へ織りあげる機械。90 เครื่องจักรที่ใช้ในการทอผ้า
162ด้วย ในชั่วพริบตาเขาก็ทำลายผ้าไปมากเท่าที่เขาจะทำได้จนทำให้หญิงสาวที่น่าสงสารกลัวจนแทบตาย天照はというと、全速力ぜんそくりょく で逃に げ出だ し、岩いわ と崖がけ の山やま の、山腹さんぷくにある洞窟とうくつ に身み を隠かく しました。洞窟に入はい って 扉とびら を閉し めると、世界全体ぜんたい が真ま っ暗くら になりました。というのは天照が太陽を支配する神であり、太陽が照て らしたり、照らさなかったりするのを、意い のままにできたからです。実じつ は太陽の 光ひかり は、天照自身の明るい目めの 輝かがやきに他ほかならないと言われています。いずれにせよ、天照が隠かく れてしまったのは、非常ひじょう に困こま ったことでした。世界を 再ふたた び明るくするには、何をすればいいのでしょうか？ あらゆる計画けいかく が試ため されました。彼女は好奇心こうきしん が旺盛おうせい で、何が起お きているかを、いつも見たがっていると 知 っ た 他 の 神々かみがみは、最後さいご に、洞窟の 扉とびら の外そとで踊おとり始はじめました。หากกล่าวถึงอามาเทราสึ นางก็หนีไปด้วยความเร็วอย่างสุดกำลัง และซ่อนตัวอยู่ในถ้ำที่
163เนินของหน้าผาภูเขาหิน เมื่อเข้าไปยังในถ้ำ และปิดปากทางเข้าถ้ำ ทั่วทั้งโลกก็ตกอยู่ในความมืด เพราะอามาเทราสึเป็นเทพีผู้ปกครองดวงอาทิตย์เป็นเทพีที่ให้แสงสว่าง ว่ากันว่าที่จริงแล้วแสงสว่างของดวงอาทิตย์ก็คือ ดวงตาที่เปล่งประกายของเทพีอามาเทราสึนั่นเอง อย่างไรก็ตามการที่เทพีอามาเทราสึไปหลบซ่อนอยู่ในถ้ำก็ทำให้เกิดความโกลาหลขึ้น จะทำอย่างไรให้โลกกลับมามีแสงสว่างอีกครั้งดีล่ะ จึงลองทำทุกวิถีทาง เทพีอามาเทราสึเป็นเทพีที่มีความอยากรู้อยากเห็นสูง หากมีอะไรเกิดขึ้นก็อยากจะรู้ เหล่าเทพเจ้าที่รู้เช่นนั้นในที่สุดต่างก็พากันเริ่มร่ายรำที่นอกถ้ำ踊りと歌うた と笑わら い声ごえ を聞いた天照は、他の神々が楽たの しんでいるのを、隙間すきま から覗のぞ こうと、扉を少すこ し開あ けずにはいられませんでした。神々が待ま ち構かま えていたのは、まさにこのときでした。「見てください」」と神々は叫さけ びました。「あなたより美しい
164この 新あたら しい神を見てください」」と言って、そのすぐ後に、鏡を前に差さ し出しました。天照は鏡に映うつ っている顔かお が、自分の顔を映しているだけだと、分かりませんでした。新しい神が誰だれなのかをますます知りたくなり、思おも い切き って扉の外に出て、他の神々につかまりました。他の神々は洞窟の入り口に大きな岩いわを積つみ上あげたので、誰も二度に とと入はいれなくなりました。เทพีอามาเทราสึที่ได้ยินเสียงร่ายรำ เสียงร้องเพลง และเสียงหัวเราะ ก็อดไม่ได้ที่จะเปิดประตูถ้ำแอบมองเหล่าเทพเจ้าที่กำลังสนุกสนานที่ช่องถ้ำ เหล่าเทพที่รอเวลานี้ก็ตะโกนว่า “ดูนั่นสิ!” “ดูเทพีองค์ใหม่ที่งดงามยิ่งกว่าท่านองค์นี้สิ” แล้วก็ยื่นกระจกเงาไปที่ใบหน้าของเทพีอามาเทราสึ หน้าที่สะท้อนในกระจกเงาเป็นหน้าของเทพีเอง แต่พระองค์ก็ยังไม่รู้ถึงความงามของเทพีองค์ใหม่อยู่ดี พระองค์เริ่มอยากรู้ว่าเทพีองค์ใหม่เป็นใครมากขึ้น จึงออกมาจากถ้ำอย่างไม่ลังเล และถูกเทพองค์อื่นจับตัวไว้ เทพองค์อื่นเอาก้อนหินก้อนใหญ่มาวางซ้อนกันที่หน้าปากถ้ำ เพื่อไม่ให้ใครสามารถเข้าไปในถ้ำได้อีก
165騙だま されて洞窟から出てきて、これ以上いじょう すねていても仕方しかた ないと思った天照は、太陽を戻して、以前いぜん と同じように世界を照らすことに同意と う い しました。弟の須佐之を罰ばっ して、遠とお くへ追い払はら うことが条 件じょうけん です。一緒いっしょ に暮く らすには、弟は危険きけん だったからです。これは実行じっこう されました。須佐は死し ぬ寸前すんぜん まで殴なぐ られて、神々の世界から追放ついほう され、二度と姿を 現あらわ さないように命めい じられました。พอโดนหลอกให้ออกมาจากถ้ำแล้ว อามาเทราสึก็คิดว่าซ่อนตัวต่อไปก็ไม่ได้อะไรขึ้นมาจึงกลับไปที่พระอาทิตย์ และทำให้โลกกลับมาสว่างเหมือนเดิม ทำโทษซูซาโนะโอะในเงื่อนไขให้ขับไล่ออกไปที่ห่างไกล เพราะซูซาโนะโอะอันตรายเกินไปที่จะอยู่ด้วย พอซูซาโนะโอะโดนขับไล่ออกมาแล้ว ซูซาโนะโอะก็ถูกทุบตีจนเกือบตาย โดนเนรเทศออกจากดินแดนแห่งเทพทั้งหลาย และโดนสั่งไม่ให้มาปรากฏกายอีกเป็นครั้งที่สอง神の国から追放された哀あわ れな須佐は、地上ちじょう の世界に降お りるしかありませんでした。ある日、川岸かわぎし を歩ある いていると、若わか い 娘むすめを両 腕りょううで で抱だ き、激はげ しく泣な いているお爺じい さんとお婆ばあ さんを、たまたま見かけました。「とうしたのですか」と須佐が尋たず ねると、「ああ」」と彼らは言いましたが、嗚咽おえつ で声こえ が詰つ まってい
166ました。「以前いぜんは 8 人の娘がいたのです。でも、私たちの小屋こ やの近ちか くの沼ぬま に、8 つの 頭あたま がある巨大きょだい な蛇へび が住す んでいて、毎年まいとし一度現いちとあらわ れて、娘を１人、食た べるのです。今いま では娘が 1 人しか残のこっていませんが、今日は大蛇おろち が娘を食べに来る日なのです。そうなると、娘は 1 人もいなくなってしまいます。お願ねが いします、素晴す ば らしいお方」 私たちを助たす けるために、何かしていただけませんか」。「もちろんです」と須佐は答こた えました。「それはたやすいことです。もう悲かな しまないでください。私は神なので、あなたの娘を救すくいましょう」。ซูซาโนะโอะที่โดนเนรเทศจากดินแดนแห่งเทพก็ต้องลงมาบนพื้นโลกอย่างช่วยไม่ได้ อยู่มาวันหนึ่งตอนที่กำลังเดินเลียบฝั่งแม่น้ำก็บังเอิญไปเห็นตายายกำลังร้องไห้อย่างโศกเศร้าโดยโอบกอดลูกสาวอยู่ “เกิดอะไรขึ้นหรือ” ซูซาโนะโอะถาม “ฮือ!” ตายายส่งเสียงร้องไห้สะอึกสะอื้น “แต่ก่อนนั้นพวกข้ามีลูกสาวอยู่แปดคน
167แต่ว่าหนองน้ำใกล้ ๆ กระท่อมของพวกข้า มีงูยักษ์แปดหัวมาอาศัยอยู่ มันจะมาปรากฏตัวทุก ๆ ปี และมากินลูกสาวพวกข้าไปปีละ 1 คน ตอนนี้เหลือเพียงแค่ลูกสาวคนเดียว และวันนี้ก็เป็นวันที่งูยักษ์จะมากินลูกสาวข้า เมื่อเป็นเช่นนั้นพวกข้าก็จะไม่เหลือลูกสาวเลยแม้แต่คนเดียว เพราะฉะนั้นได้โปรดเถิด ท่านผู้ประเสริฐ! พอจะช่วยพวกข้าได้หรือไม่” “แน่นอน” ซูซาโนะโอะตอบ “ให้เป็นหน้าที่ข้าเอง ไม่ต้องโศกเศร้าอีกต่อไปแล้ว เพราะข้าเป็นเทพยังไงล่ะ ข้าจะช่วยลูกสาวให้พวกเจ้าเอง”そこで須佐は彼らに酒さけ を造つく るように言い、8 つの門もん がある柵さくを作り、それぞれの門の内側うちがわ に木き の台だい を置お いて、それぞれの台の上に酒が入った大きな桶おけ91 を置く方法ほうほう を教おし えました。彼らはそれを実行じっこう しました。須佐が命じた通とお りに、すべての準備じゅんび が整ととの ったちょうとそのとき、大蛇おろち がやって来ました。大蛇はとても巨大で、8 つの丘おかと 8 つの谷たににまたがって、 体からだをくねらせながら進すすんできました。しかし、頭が 8 つあり、鼻はなもまた 8 つあるので、他の生い き物もの の 8倍ばい の早はや さで匂にお いを嗅か ぐことができました。そのため遠とお くから酒の匂いを嗅ぎつけて、一目散いちもくさん に酒に向む かって滑すべ るように進み、柵の中に入って、8 つの桶に頭を 1つずつ突つ っ込こ み、酔よ っ払ぱら うまで飲んで、飲んで、飲み続けました。それから大蛇は頭を垂たれて眠ねむりに落ちました。91 板で作った筒形の容器。
168ด้วยเหตุนั้นซูซาโนะโอะจึงบอกให้พวกเขาไปต้มเหล้าแล้วสร้างรั้วที่มีประตูแปดบาน โดยในแต่ละประตูจะมีแท่นไม้วางอยู่ และให้นำถังไม้92 ที่ใส่เหล้าวางไว้บนไม้แต่ละแท่น พวกเขาได้ลงมือทำตามที่ซูซาโนะโอะสั่ง ทุกอย่างได้จัดเตรียมไว้พร้อม ประจวบกับที่งูยักษ์ได้เข้ามา งูยักษ์มีขนาดใหญ่มหึมา ตัวของมันคร่อมอยู่บนเนินเขาแปดลูก และหุบเขาแปดแห่ง มันเลื้อยเข้ามาพลางคดตัวไปมา แต่ทว่ามันมีหัว 8 หัว และจมูก 8 จมูก ทำให้ความเร็วในการดมกลิ่นของมันมีประสิทธิภาพมากกว่าสิ่งมีชีวิตชนิดอื่น ๆ มากถึง 8 เท่า เพราะแบบนั้นงูยักษ์ถึงสามารถได้กลิ่นเหล้ามาจากที่ไกล ๆ ได้ มันจึงรีบมุ่งหน้าไปหาเหล้าอย่างรวดเร็วจึงลื่นเข้าไปในรั้วไม้ และนำหัวทั้ง 8 จุ่มลงในถังไม้แต่ละถังแล้วดื่มเหล้าจนเมา หลังจากเมางูยักษ์ก็ค่อย ๆ เอนหัวลง และหลับไป92 ภาชนะทรงกระบอกที่ท าจากแผ่นไม้
169そこで須佐は、隠かくれていた穴あなから躍おとり出でて、 刀かたなを抜ぬき、すべての頭を斬きり落おとしました。胴体とうたいもまた切り刻きざみました。ところが不思議なことに、尻尾しっぽを切るときに刀の刃はが折おれました。何か硬かたいものに当たったのです。大蛇はもう死んでいたので、大蛇によじ登のぼり、その硬いものが何であるのか探さがしても、危険はありませんでした。それは宝石ほうせきを散ちりばめた、これまで見たことがない、最も 美うつくしい刀でした。ทันใดนั้นซูซาโนะโอะที่ซ่อนตัวอยู่ในหลุมก็กระโดดออกมาพร้อมกับชักดาบตัดหัวทั้ง 8 หัวของงูยักษ์ แม้แต่ช่วงลำตัวก็สับอย่างละเอียด แต่ก็มีเรื่องน่าประหลาดเกิดขึ้นในตอนที่กำลังตัดหาง ใบมีดของดาบก็เกิดหัก เหมือนกระทบเข้ากับของแข็งบางอย่าง ซูซาโนะโอะจึงปีนขึ้นไปบนตัวของงูยักษ์ที่ตายแล้ว เพื่อหาว่าของแข็งที่กระทบเข้ากับดาบนั้นมันคืออะไร แต่ก็ไม่พบอันตรายใด ๆ เพราะของแข็งนั้นคือ ดาบที่มีอัญมณีฝังอยู่ เป็นดาบที่สวยงามมากที่สุดที่ไม่เคยพบเห็นมาก่อน須佐は刀を手に入れ、美しい若い娘と結婚けっこんしました。彼は姉にはとても無礼ぶれいでしたが、娘にはとても親切しんせつでした。2 人は自分たちのために建てられた、素晴らしい城で余生を過ごしまし
170た。年老いた父と母もそこに住みました。お爺さんとお婆さん、そして須佐と妻がすべて亡くなると、刀は彼らの子供へ、そして孫へと受け継がれていきました。現在は日本の天皇がそれを持ち、最も貴重な宝物の 1 つと見なされています。（猪股栞・訳注)ซูซาโนะโอะได้ดาบมาไว้ในครอบครอง และเขาก็ได้แต่งงานกับลูกสาวที่ทั้งสวย และเยาว์วัย ซูซาโนะโอะค่อนข้างหยาบคายไร้มารยาทกับพี่สาว แต่มักจะใจดีกับน้องสาว เขาทั้งสองได้ใช้ชีวิตช่วงที่เหลืออยู่ในปราสาทแสนวิเศษที่ถูกสร้างขึ้นเพื่อเขาทั้งสองคน พ่อ และแม่ที่แก่ชราเองก็อาศัยอยู่ที่ปราสาทแห่งนั้นเช่นกัน คุณตา คุณยาย ซูซาโนะโอะ และภรรยา หลังจากที่ทุกคนได้เสียชีวิตลง ดาบก็ถูกส่งต่อไปยังลูก ๆ ของพวกเขา และหลังจากนั้นก็ได้สืบทอดไปยังรุ่นหลานต่อไป
171ปัจจุบันดาบเล่มนั้นอยู่ในการครอบครองของจักรพรรดิญี่ปุ่น และยังถูกมองว่าเป็นหนึ่งในสมบัติที่ล้ำค่าที่สุดอีกด้วย(แปลโดย ณิชา คงมีทรัพย์, ธัญพิชชา พรมศรี, พันธ์ลภัส ทองเจริญ และศรุตา เปรื่องนุช)
172羅生門らしょうもん ราโชมอน鬼の腕 แขนของยักษา
173むかしむかし、大江山おおえやま93 という山に獰猛とうもう な鬼おに の一族いちぞく が住す んでいました。鬼の大 将たいしょう は酒呑童子し ゅ て ん とう じ で、彼かれ とその手下てした はときとき都みやこ の京都きょうと94 まで下お りてきました。彼らは大おお きな恐怖きょうふ をもたらし、たくさんの悪事あくじ を 働はたら きました。羅生門らしょうもん95 という門もん から町まち に入はい り、男女だんじょ を問と わず、通とお りかかったすべての人々ひとびと から物もの を奪うばい、殺ころしました。กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว มีครอบครัวยักษ์ครอบครัวหนึ่งที่แสนจะดุร้ายอาศัยอยู่ ณ ภูเขาโอเอะ96 หัวหน้าของเหล่ายักษ์นามว่า ชูเท็นโดจิ โดยเขาและเหล่าลูกสมุนได้ลงจากภูเขามาเยือนนครเกียวโต97บ้างเป็นครั้งคราว พวกเขาก่อเรื่องชั่วร้ายสารพัด และนำพาความหวาดกลัวมากมายมาสู่เมืองหลวง โดยตั้งแต่ประตูที่ชื่อ ราโชมอน จรดถึงภายในตัวเมือง มนุษย์ทุกผู้ที่ผ่านทางมาไม่ว่าจะสตรี หรือบุรุษล้วนถูกปล้นชิงทรัพย์สิน และถูกสังหารจนหมดสิ้น93 京都府北西部の標高 833 メートルの山で、酒呑童子が住んだと言われる洞窟がある。94 794 年に日本の都になり、鎌倉幕府が成立するまでの約 390 年間、政治の中心地だった。95 平安京の南面の正門。96 เป็นภูเขาที่มีระดับความสูงจากน ้าทะเลถึง 822 เมตร ที่ตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของจังหวัดเกียวโต และว่ากันว่ามีถ ้าที่ชูเทนโดจิเคยอาศัยอยู่97 เมืองหลวงของญี่ปุ่ นใน ปีค.ศ.794 และเป็นศูนย์กลางทางการเมืองจนมีการก่อตั้งรัฐบาลโชกุนคามากูระ
174ところでその当時とうじ、京都には 源頼光みなもとのよりみつ98という勇敢ゆうかんな武士ぶ しが住んでいました。頼光よりみつには 4 人の家来けらいがいて、そのなかで 最もっとも大胆不敵だ い た ん ふ て きだったのは、綱つなという人物じんぶつでした。この家来たちはいたる 所ところで、頼光の護衛ごえいとして知しられていました。 戦いくさのときは一緒いっしょに 戦たたかい、平時へいじは頼光の屋敷やしきで共ともに暮くらしていました。ทว่าในเวลาเดียวกันนั้น มีนักรบผู้กล้าหาญนามว่า มินาโมโตะ โยริมิทสึ99อาศัยอยู่ ณ เมืองเกียวโตเช่นเดียวกัน โยริมิทสึนั้นมีบริวารทั้งสี่คอยอารักขาอยู่ โดยในบรรดาทั้งสี่นั้นมีผู้ที่กล้าหาญ และบ้าระห่ำมากที่สุดนามว่า สึนะ โดยเหล่าบริวารเหล่านี้เป็นที่รู้จักไปทั่วทุกหนแห่งในนามของผู้พิทักษ์ของโยริมิทสึ เมื่อยามสู้รบก็จะคอยสู้รบเคียงบ่าเคียงไหล่กันในยามสงบก็จะอยู่อาศัยร่วมกันในคฤหาสน์ของโยริมิทสึつかの間ま の平時の、ある暗くら い 嵐あらし の夜よる に、4 人の家来は集あつ まり、炭火すみび を囲かこ んで戦さや冒険ぼうけんの話をしながら、98 平安時代中期の武将（948-1021）で、大江山の鬼退治の伝説で知られている。99 เป็นผู้บัญชาทางการทหารในช่วงกลางยุคเฮอัง (ค.ศ.948-ค.ศ.1021) เป็นที่รู้จักจากต านานการปราบยักษ์แห่งภูเขาโอเอะ
175できるだけ暇ひま を紛まぎ らわせていました。「最近さいきん はなんて退屈たいくつ なことか」」とついに綱が言い いました。「何なん の知し らせも、戦さの見込み こ みもないのか？ こんな静しず かな生活せいかつ は嫌いや だ」」と。「知らせならある」と、ちょうと部屋に入ってきた 1 人の武士が答こたえました。「鬼がまた 昔むかし のような悪わる さを始はじ めた」。「鬼だって」」と、恐怖きょうふ に震ふる える声こえ で、武士たちは叫さけ びました。しかし綱は声高こわだか に笑わら い続つづ けました。「そんな 昔 話むかしばなし を本当ほんとう に信しん じているのか？」と彼は大きな声で言いました。彼の仲間なかま たちは何も答えず、沈痛ちんつうな様子ようすで、首くびを横よこに振ふりました。ณ ช่วงเวลาสงบสุขเพียงชั่วครู่ มีค่ำคืนอันมืดมิดที่มีพายุคืนหนึ่ง บริวารทั้งสี่ได้มารวมตัวกัน และนั่งล้อมรอบกองไฟโดยหาอะไรทำให้ฆ่าเวลาเท่าที่จะทำได้พลางคุยเรื่องการผจญภัย และการต่อสู้ไปพลาง จู่ ๆ สึนะก็ได้กล่าวออกมาว่า “ช่วงนี้นี่ช่างน่าเบื่อเสียนี่กระไร” “ทั้งข่าวคราว ทั้งวี่แววที่จะได้สู้รบกันก็ไม่มีเลยหรือไงกัน? ชีวิตที่สงบสุขแบบนี้ เกลียดเสียจริง!” “ถ้าข่าวคราวละก็มีอยู่” นักรบคนหนึ่งที่เข้าห้องมาพอดีได้กล่าวตอบออกไป “ยักษ์ได้เริ่มก่อเรื่องชั่วร้ายเหมือนในอดีตอีกครั้งแล้ว” “ยักษ์งั้นรึ!” เหล่านักรบตะโกนออกมาด้วยเสียงที่สั่นเครือไปด้วยความหวาดกลัว ทว่าสึนะกลับหัวเราะดังลั่นออกมาไม่หยุด “นี่เชื่อเรื่องเล่าโบราณพรรค์นั้น จริง ๆ รึไงกัน?” สึนะกล่าวเสียงดังออกมา แต่เหล่าสหายของเขากลับส่ายหน้าด้วยท่าทีกังวลใจโดยไม่ตอบอะไรออกมาสักคำ
176ついに知らせをもたらした武士が、顔かお を上あ げて言いました。「綱殿つなとの 、鬼のような生い き物もの がいないと確信かくしん しているなら、今夜こんや羅生門らしょうもんに行って、1 人で見張み はってみたらとうだ」」と。「分わかった」と綱は答えて、「必要ひつようなら 1 人で行こう。とはいえ、誰だれかが連つ れ立だ ってくれるといいのだが」と言いました。しかし全員ぜんいん がそれを 断ことわ りました。正々堂々せいせいとうとう と名誉めいよ をかけて敵てき と 戦たたか うことは恐おそ れていませんが、鬼と戦うことや、鬼と向む き合あ うことは、したいと思おもわなかったのです。ในที่สุดนักรบที่คาบข่าวมาก็เงยหน้าขึ้นมองแล้วเอ่ย “ท่านสึนะ หากท่านเชื่อมั่นว่ามิมีสิ่งมีชีวิตเฉกเช่นยักษ์แล้วไซร้ ไยจึงมิไปที่ราโชมอนในคืนนี้แล้วเฝ้าดูด้วยตัวท่านเองเสียเล่า!” “เข้าใจแล้ว” สึนะตอบ “หากว่าจำเป็น เช่นนั้นข้าจะไปแต่เพียงผู้เดียว แม้ข้าจะอยากให้ใครสักคนมาด้วยกันก็ตาม” เขากล่าว ถึงกระนั้นทั้งหมดกลับปฏิเสธ พวกเขาไม่หวาดหวั่นที่จะสู้รบกับศัตรูอย่างสง่าผ่าเผย และสมเกียรติ เพียงแต่ไม่ต้องการต่อสู้ หรือเผชิญหน้ากับยักษ์ใด ๆ ทั้งสิ้นすると綱は立ち上がり、すぐに鬼退治おにたいじ に行く準備じゅんび を始めました。「綱殿が本当に羅生門に行ったことを、とうやって確たし かめればいいのか」」と、仲間の 1 人が尋たずねました。「何なにか 印しるしとなるものをくれないか？」と言うと、「屋敷の門もん のすぐ外に、
177高札こうさつ100 が立っている」と綱は答えました。さらに「ちょうと今日きょう 、新しいお触ふ れが貼は り出だ された。そこで、もし私が高札とお触れを運はこ んで、羅生門のそばに立て、皆がそこで明日あした の朝に見るようにしたら、それで満⾜まんぞく か？ 私の言葉ことば では不十分ふじゅうぶん だと言うのなら」と付つ け加くわ えました。彼らはそれでいいと叫び、すぐに出かけるように言いました。ทันใดนั้นสึนะก็ลุกขึ้น และเริ่มเตรียมการเพื่อไปปราบยักษ์ทันที“เราจะมั่นใจได้อย่างไรว่า ท่านสึนะได้เดินทางไปที่ราโชมอนจริง ๆ !” หนึ่งในสหายได้กล่าวถามขึ้นมา “งั้นช่วยนำอะไรสักอย่างมาให้เป็นหลักฐานยืนยันได้หรือไม่?” พอกล่าวเสร็จ สึนะก็เอ่ยตอบว่า “ที่ด้านนอกของประตูคฤหาสน์มีป้ายประกาศ101ตั้งอยู่” นอกจากนี้ก็ได้กล่าวเพิ่มว่า “ในวันนี้เองก็มีติดใบประกาศจากทางการฉบับใหม่พอดีเลย งั้นถ้าข้าขนแผ่นป้าย และใบประกาศทางการไปตั้งไว้ข้างราโชมอน เพื่อให้ทุกคนเห็นได้ในยามเช้าของวันรุ่งขึ้น เท่านี้เพียงพอแล้วหรือไม่? ถ้าจะหาว่าแค่คำพูดของข้าไม่น่าเชื่อถือพอล่ะก็นะ” เหล่าสหายก็ได้ร้องออกมาว่า เอาแบบนั้นก็ย่อมได้ และบอกให้ออกเดินทางในทันทีまさにその夜に、綱は馬うまに乗のり、高札を 携たずさえて、1 人で羅生門に行きました。もし敵が本当にいるならと思い、そこで敵が来るのを待まちました。家の外には人っ子 1 人いなくて、門を通とおる者もの もありません。誰もが鬼を恐れていたからです。さらにそ100 法令を記して往来に立て、民衆に周知させた板。101 แผ่นป้ายไม้ที่มีการเขียนกฎหมาย และน าไปติดตามถนนหนทางเพื่อแจ้งให้ผู้คนได้ทราบกันทั่วถึง
178の夜は風かぜも雨あめも強つよく、とても暗かったので、90 センチ先さきも見えませんでした。怯ひる まない勇敢ゆうかん な武士は、非常ひじょう に恐おそ ろしい孤独こ と く な見張み は りを続つづ けていました。しかし鬼は 現あらわ れませんでした。夜がほとんと終お わり、夜明よ あ けが近くなると、 嵐あらし が 再ふたた び吹ふ き荒あ れました。そのとき、門の屋根や ね から伸の びた「1 本の腕うで 」が、綱の頭あたまをつかみました。ในคืนนั้นเองสึนะได้ขี่ม้าไปยังราโชมอนด้วยตัวคนเดียวพร้อมถือแผ่นป้ายติดตัวไป โดยคิดว่าหากศัตรูอยู่ตรงนั้นจริง ๆ ก็จะรอมันมา ทว่า ณ ประตูกลับไร้วี่แววมนุษย์แม้เพียงคนเดียว ทั้งยังไร้ผู้สัญจรผ่าน เพราะทุกคนล้วนหวาดกลัวยักษ์กันเสียหมด ซ้ำร้ายสายลม และสายฝนต่างโหมกระหน่ำหนักหน่วงจนมืดฟ้ามัวดิน ไม่อาจมองเห็นแม้ 90 เซนติเมตรเบื้องหน้า โดยไม่หลีกหนีนักรบผู้กล้าหาญดำเนินการตรวจตราต่อไปท่ามกลางความอ้างว้างอันน่าหวาดหวั่น แต่ก็ไม่มียักษ์ปรากฏตัวออกมาเลย เมื่อค่ำคืนกำลังจะจบลง
179พร้อมแสงยามเช้าสาดส่องใกล้เข้ามาพายุกลับโบกสะบัดกรรโชกขึ้นอีกครั้ง ในตอนนั้นที่หลังคาประตูได้มี “แขนหนึ่งข้าง” งอกออกมาบีบหัวของสึนะเอาไว้綱の上には、恐ろしい顔の鬼が立っていました。身みの毛けもよだつ頭には、一対いっついの赤銅色せきとうしょくの角つのがありました。力 強ちからづよく骨ほねばった手てで、鬼は綱の頭をつかんだまま、屋根の上に持もち上げようとしました。 驚おとろき恐怖きょうふにおののきながら、これが存在そんざいを 疑うたがっていた酒呑童子に違ちがいないと、綱はやむなく認みとめました。しかし考えている時間的じかんてき余裕よゆうはありません。綱はすぐに鬼をつかまえ、引ひきずり降おろそうとしました。ด้านบนของสึนะปรากฏยักษ์ผู้มีใบหน้าอันน่าสะพรึงกลัวยืนอยู่ บนหัวที่ชวนขนลุกมีเขาสีทองแดงคู่หนึ่งโดยที่ยังจับหัวสึนะอยู่อย่างนั้น เจ้ายักษ์ใช้มือที่มีกระดูกปูดโปนซึ่งเปี่ยมกำลังมหาศาลของมันพยายามดึงร่างของสึนะขึ้นมายังด้านบนของหลังคา ใต้ความตกตะลึง และหวาดกลัวจนร่างสั่นเทา สึนะได้ยอมรับอย่างไร้ข้อ
180กังขาว่าเจ้าสิ่งนี้คือ ชูเท็นโดจิ ที่เขาเคยสงสัยถึงตัวตนของมันไม่ผิดแน่ แต่เวลาไม่ได้มีเหลือเฟือให้ครุ่นคิดนาน สึนะรีบจับเจ้ายักษ์เอาไว้ และพยายามดึงมันลงมาทันทีそれから激はげしい戦いが始まりました。しかし力では鬼にかなわないので、確実かくじつに地面じめんから持ち上げられると分かっていました。鬼がつかんだ腕をなかなか自由じゆうにできなかったのですが、その手で 刀かたなを抜ぬいて、鬼の腕に必殺ひっさつの一撃いちげきを加くわえました。腕が肩かたから切断せつだんされると、鬼は恐ろしい叫び声を上げて逃にげました。とこを探さがしても鬼はいなかったので、結 局けっきょく綱は腕を拾ひろって、頼光の屋敷に持ち帰りました。จากนั้นการต่อสู้อันดุเดือดก็เริ่มขึ้น แต่เพราะพละกำลังของมนุษย์นั้นเทียบชั้นกับยักษ์ไม่ติด เขาจึงตระหนักได้ว่า ในความเป็นจริงแล้วฝ่ายตนต่างหากที่กำลังถูกดึงขึ้นให้ลอยจากพื้น แม้แขนที่ใช้จับเจ้ายักษ์ไว้จะไม่สามารถขยับได้ดั่งใจนัก แต่เขาก็ใช้แขนข้างนั้นดึงดาบออก และโจมตีอย่างรุนแรงใส่มัน เมื่อแขนถูกฟันจนขาดออกจากไหล่ เจ้ายักษ์ก็เปล่งเสียงกรีดร้องอันน่าสยดสยองออกมาก่อนจะหนีหายไป ไม่ว่าจะตามหาที่ไหนก็ไม่เจอตัวมันอีก สุดท้ายสึนะจึงหยิบแขนขึ้นมาแล้วถือกลับไปยังคฤหาสน์ของโยริมิทสึ
181翌朝よくあさ に綱は仲間に 伴ともな われ、酒呑童子の腕をとうすればいいのか、有名な陰陽師おんみょうじ102 の安倍晴明あ べ の せ い め い103 に相談そうだん に行きました。頑 丈がんじょうな石いしの箱はこに腕を入れて 7 日間、夜も昼も見張るように、晴明は忠 告ちゅうこく しました。「しかし」と晴明は綱に言いました。「あなたは断食だんじき と祈禱きとう をたくさんすることで、身み を浄化じょうか しなければならない。7 日間は瞑想めいそう して、誰とも話をしてはならない。もし私の指示し じ に 忠 実ちゅうじつ に 従したが わなければ、 必かなら ず不運ふうん が続つづ くと予見よけん される」と。เช้าวันรุ่งขึ้นสึนะพร้อมกับพลพรรคก็รวมตัวกันไปปรึกษา อาเบะ โนะ เซเมสุดยอดปรมาจารย์องเมียว104 ผู้มีชื่อเสียงเลื่องลือ เพื่อขอข้อชี้แนะว่า พวกเขาควรจะทำอย่างไรกับแขนของยักษานาม ชูเท็นโดจิ เซเมชี้แนะสึนะว่า ให้นำแขนของยักษ์ตนนั้นใส่ในกล่องหินที่คงทนแข็งแรง จากนั้นครั้นเฝ้าระวังมันให้ดีตลอด 7 คืน 7 วัน “แต่…” เซเมเอ่ยวาจากล่าวกับสึนะ “เจ้าจักต้องชำระกายาตนด้วยการบำเพ็ญเพียร อดอาหารพร้อมเจริญภาวนาศีล สวดมนต์บูชาพระพุทธตราบจนเหล่าเทพยดาตลอดกาลคืน” “อีกทั้งตลอดเจ็ดวัน เจ้าจงบำเพ็ญตบะด้วยการทำสมาธิ ห้ามพูดจากับผู้ใดเด็ดขาด” “หากเจ้าไม่เชื่อฟังข้า ความวิบัตินั้นครั้นจะตามมาหาเจ้า”それから綱は頑丈な石の箱を用意して、鬼の腕をその中に入れました。そして断食と祈祷によって身を清め、1 人で座って102 天文学・暦学・易学なとを掌った古代の官職。103 10 世紀に活躍した陰陽師（921-1005）。104 ปรมาจารย์องเมียวที่มีบทบาทส าคัญในช่วงศตวรรษที่10 (ค.ศ.921-ค.ศ.1005
182それを見張りました。 扉とびらはすべて閉とざされ、との訪問客ほうもんきゃくも中に入ることを拒絶きょぜつされました。綱は 1 人で瞑想に耽ふけり、見張りを続けました。หลังจากนั้นสึนะก็ได้นำกล่องหินที่แข็งแกร่งมาเก็บรักษาแขนยักษา เขาชำระร่างกายด้วยการอดอาหาร สวดมนต์อธิษฐานแล้วนั่งเฝ้าสิ่งนั้นเพียงลำพัง ประตูทั้งหมดถูกปิดตาย ผู้มาเยือนทุกคนถูกห้ามไม่ให้เข้าไปภายในเด็ดขาด สึนะดำดิ่งสู่ภวังค์สมาธิ และเฝ้าดูต่อไปเพียงลำพัง7 日間がほぼ終わろうとしたある夜、門を叩たた く音がしました。「誰だ？」と綱が大声おおごえ で言うと、「田舎いなか から出てきたあなたの叔母お ば です」と、弱々よわよわ しいしわがれ声で返事へんじ をしました。「とうか扉を開けてください」。綱は答えました。「7 日間が過す ぎるまで、誰とも話さないという誓ちか いを立た てています。たとえ叔母でも、扉を開けることはできません」。「それは分かっています」と声が返ってきました。「しかしあなたに会うために、長ながい道みち のりをやってきました。⾜も痛いた いし疲つか れています。まさか追おい返かえしたりしないですよね」。
183ในค่ำคืนสุดท้ายซึ่งใกล้จะสิ้นสุดวันที่ 7 เต็มที เสียงเคาะประตูก็ดังขึ้น “ผู้ใดกัน? \" สึนะพูดด้วยเสียงดังกระโชก จากนั้นก็มีเสียงตอบกลับอย่างแหบแห้ง และแผ่วเบา “ข้าคือป้าของเจ้าที่มาจากแดนชนบทอันห่างไกล” “ได้โปรดเปิดประตูให้ข้าด้วยเถิดหลานรัก” “กระผมตั้งปณิธาน และสาบานกับตัวเองเอาไว้แล้วขอรับว่า จะไม่พูดกับใครจนกว่าจะครบ 7 วัน แม้แต่ท่านป้าข้าก็มิอาจเปิดประตูให้ท่านได้ขอรับ” “ข้าเข้าใจดี ๆ” เสียงนั้นตอบกลับมา “แต่การเดินทางมาหาเจ้าครั้งนี้มันช่างยาวนาน และเหน็ดเหนื่อยเหลือจะทน เจ้าคงมีเมตตาไม่ไล่ยายเฒ่าแก่ ๆ อย่างข้ากลับหรอกใช่ไหมหลานรัก”綱はしばらく断り続けましたが、扉を開けてほしいという説得せっとく に、ついに折お れました。「あなたの高貴こうき な目的もくてき は耳みみ にしています」と言いながら老婆ろうば が入ってきました。「勇敢な甥おい を持ってとんなに誇ほこ りに思っているか伝えようと、長い道のりを来たのです」。「ところで鬼の腕は今とこにあるのですか？」と
184叔母お ば が続けたので、会いに来てくれた親切しんせつ さに、綱はお礼れい を述のべ、「腕はこの石の箱の中にあります」と言いました。「本当にいまそこにあるのですか？ まあ、信じられるでしょうか？長い間生きてきましたが、そのようなものは見たことがありません。少しだけ覗のぞ かせてください」。「申もう し訳わけ ありません」と綱は答えました。「7 日間が過ぎるまで、一 瞬いっしゅん たりとも、箱を開けたり、誰かに腕を見せることはしないと、私は誓ったのです」。これを聞いた老婆は激しく泣な いて、 慰なぐさ めても聞き入れませんでした。สึนะปฏิเสธอยู่ครู่หนึ่ง แต่ในที่สุดก็ยอมเปิดประตูเพราะใจอ่อน “ข้าได้ยินเกี่ยวกับเป้าหมายอันสูงส่งของเจ้ามาแล้วหลานรัก” ขณะที่ยายเฒ่าพูดเช่นนั้น เธอก็เดินเข้ามาในห้อง “ข้าเดินทางมาอย่างยาวไกลจนถึงที่นี่เพื่อบอกเจ้าว่า ข้าภูมิใจในตัวเจ้าเพียงใดหลานชาย…ผู้กล้าของข้า” “จะว่าไปแขนของยักษาตอนนี้อยู่ที่ไหนละไอ้หนู?” ยายเฒ่าถาม ด้วยความรู้สึกขอบคุณ และซาบซึ้งที่ยายเฒ่าอุตส่าห์เดินทางมาเยี่ยมเยือนตน สึนะจึงแสดงการขอบคุณโดยบอกกับเธอว่า “แขนของยักษาตนนั้นอยู่ในกล่องหินใบนี้นี่แหละขอรับ” “มันอยู่ในนั่นจริง ๆ เหรอ? หืม จะเชื่อเจ้าได้ใช่ไหม? ข้าผ่านชีวิตบนโลกมาอย่างยาวนาน แต่ข้าก็ไม่เคยเห็นอะไรแบบนี้มาก่อน ขอให้ข้าเปิดดูสักน้อยเถอะได้ไหม” “ขออภัยขอรับ” สึนะตอบ “จนกว่าวันเวลาจะผ่านไปเกิน 7 คืน 7 วัน ข้าสาบานกับตัวเองไว้ว่าจะไม่มีทางเปิดกล่อง หรือแสดงแขนนั่นให้ใครดูเป็นอันขาด แม้เพียงชั่วครู่เดียวข้าก็ไม่ยอมให้เห็นขอรับ”
185เมื่อได้ยินอย่างนั้น ยายเฒ่าจึงเริ่มร้องไห้เสียงดัง ถึงแม้สึนะจะปลอบประโลมเธอเท่าใดเธอก็ไม่ยอมที่จะฟัง綱は心 優こころやさ しい若い武士だったので、もはや逆さか らうことはできず、その後すぐに、「一目ひとめだけですよ」と言って、箱の蓋ふたを開けました。ด้วยความที่สึนะเป็นนักรบหนุ่มผู้มีจิตใจอ่อนโยน เขาจึงไม่อาจฝืนทนได้อีกต่อไป หลังจากนั้นเขากล่าวทันทีว่า “แค่นิดเดียวนะขอรับ” แล้วเปิดฝากล่องออก化ば けていた叔母は、その腕を取り上げて、うっとりと見つめているようでした。そのときに突然とつぜん 、彼女は本当の姿を現わしました。それは他ならぬ鬼の酒呑童子でした。鬼は叫びました。「私の腕が再び私のものになった」。そしてすぐに屋根の穴を通とおって消きえてしまいました。
186ยายเฒ่าที่มีท่าทีแปรเปลี่ยนไปชัดเจนหยิบแขนขึ้นมาจ้องมองอย่างเคลิบเคลิ้ม ในตอนนั้นเองจู่ ๆ เธอก็เผยรูปลักษณ์ที่แท้จริงของตนออกมา ซึ่งร่างนั้นไม่ใช่ใครอื่นนอกเสียจากยักษ์นาม ชูเท็นโดจิ นั่นเอง เจ้ายักษ์คำรามก้อง “แขนของข้าได้กลับมาเป็นของของข้าอีกคราแล้ว” จากนั้นมันก็พุ่งผ่านรูบนหลังคาแล้วหายตัวไป綱は驚きからすぐに立ち直り、外へ飛び出しました。しかし鬼の痕跡こんせきを見つけることはできませんでした。สึนะลุกขึ้นทันทีด้วยความตกใจ และกระโจนออกไปด้านนอกทันที แต่ก็ไม่สามารถพบเห็นร่องรอยของเจ้ายักษ์ได้เลย悲しく悄 然しょうぜん として、武士は頼光の屋敷に向かいました。そして起きたことをすべて話しました。頼光は家来を周まわ りに集め、その場で 厳おごそ かに誓いを立てました。いつの日か、大江山の棲家すみか にいる鬼を滅ほろ ぼそう、さもなければその 試こころ みのさなかに死しを迎むかえようと。（小渕美布優・訳注)
187นักรบมุ่งหน้าไปยังคฤหาสน์ของโยริมิทสึโดยที่ยังเต็มไปด้วยความเศร้าสลดหดหู่ จากนั้นเล่าเรื่องที่เกิดขึ้นทั้งหมด โยริมิทสึรวบรวมบริวารที่อยู่โดยรอบ และประกาศคำปฏิญาณอย่างขึงขัง ณ ที่แห่งนั้นว่า สักวันจักพิฆาตอสูรทุกตนบนเขาโอเอะให้สิ้นชีพ หรือไม่ก็จักพยายามจนเป็นตนที่สิ้นใจ(แปลโดย ทยาวัต ปัญญกาญจน์กุล, ภัทรจาริน ชมภูนุช, ริว สอนพรม และวรนิธิ ทองอินทร์)
188
189『ちりめん本で読む日本の昔話(続)』の「翻訳者の一言」ความคิดเห็นจากผู้แปลหนังสือ “นิทานญี่ปุ่นในชิริเมนบง 2”東京女子大学 นักศึกษาจากมหาวิทยาลัยโตเกียวโจชิ「玉の井」ลูกแก้วพิสดาร 今回「玉の井」を翻訳する過程で、特に固有名詞の扱いに苦労しました。山幸彦王子と海幸彦王子はちりめん本において、それぞれ「Prince Fire-fade」「Prince Fire-flash」と表記されています。「Fire」とあるからには、例えば山幸彦王子であれば「彦火々出見尊」の表記の方がちりめん本を考慮した表現として正確であるとも思われます。しかしながら、必ずしも原文に忠実な直訳を求めるのでなく、読み手を意識してより分かりやすい表記にすることが翻訳するうえで重視されるべきだと感じました。一方で、長さの単位「尋」のように日本語を母語とする私たちですらも理解の難しい言葉を、注釈を加えながら採用した箇所もあります。ちりめん本において、ヤード・ポンド法での長さの単位「fathom」と記載されている語は、日本独自の単位系である尺貫法の単位「尋」に相当します。本プロジェクトの企図としてタイの日本語学習者が日本文化を学ぶ側面もあることから、日本固有の長さの単位「尋」をそのまま使用することで、日本文化への理解が深まると考えました。このように、基本的には平易で誰にでも伝わる文章を紡ぎつつ、要所要所で言葉遣いにこだわれる点に翻訳作業の面白さがあると実感しました。タイの学生との交流会も踏まえて貴重な経験ができ、とても嬉しく思っています。水谷愛乃 การแปลเรื่อง “ลูกแก้วพิสดาร” ในครั้งนี้สิ่งที่ยากที่สุดคือการเรียบเรียงคำพูดหรือคำวิสามานยนามค่ะ เจ้าชายยะมะซะฌิฮิโกะและเจ้าชายอุมิซะฌิฮิโกะในหนังสือชิริเมมบงแต่ละอย่างจะถูกแทนว่า “Prince Firefade” “Prince Fire-flash” เนื่องจากมีคำว่า “Fire” เขียนไว้ ยกตัวอย่างเช่น เจ้าชายยะมะซะฌิฮิโกะ เป็นเหมือนสัญลักษณ์ของ “ฮิโกะโฮะโฮะเดะมิโนะมิโคะโตะ” ที่พิจารณาอย่างถี่ถ้วนเป็นอย่างดีแล้วในบริบทของหนังสือชิริเมนบง ถึงอย่างไรก็ตาม ดิฉันจึงรู้สึกว่าเราควรให้ความสำคํญในด้านของการแปลเพื่อให้ผู้อ่านสามารถนึกตามและเข้าใจได้มากยิ่งขึ้น โดยที่ไม่จำเป็นต้องแปลตามต้นฉบับทุกตัวอักษรค่ะ
190 ในทางกลับกัน สำหรับพวกเราที่ใช้ภาษาญี่ปุ่นเป็นภาษาแม่แล้วก็ยังมีคำศัพท์ที่เข้าใจยาก อย่างหน่วยวัดของความยาวที่เรียกว่า “ฮิโระ” ดิฉันก็ได้เสริมคำนี้ลงไปในเชิงอรรถและเลือกใช้คำนี้ในการแปล คำว่า“Fathom” ที่ถูกเขียนไว้ในหนังสือชิริเมนบงซึ่งเป็นหน่วยวัดของความยาวที่เรียกว่า ยาร์ด และ ปอนด์(หน่วยวัดตามมาตรฐานของสหรัฐอเมริกา) ซึ่งเหมือนกับ “ฮิโระ” ที่เป็นหนึ่งในหน่วยวัดเฉพาะตัวของญี่ปุ่นที่เรียกว่า“ชัคคันโฮ” โปรเจกต์นี้นักศึกษาชาวไทยที่เรียนเอกภาษาญี่ปุ่นก็ได้ใช้การวัดแบบดั้งเดิมของญี่ปุ่นอย่าง “ฮิโระ”ในการแปลด้วย ทำให้ดิฉันคิดว่าคนที่เรียนภาษาญี่ปุ่นในไทยก็ได้เรียนรู้และเข้าใจวัฒนธรรมอีกด้านหนึ่งของญี่ปุ่นอย่างลึกซึ้งค่ะ ด้วยเหตุนี้ ดิฉันจึงรู้สึกถึงความน่าสนใจของการแปลในการให้ความสำคัญกับถ้อยคำที่เป็นประเด็นสำคัญต่าง ๆ ในเรื่อง และแปลด้วยประโยคง่าย ๆ เพื่อให้ผู้อ่านสามารถเข้าใจได้ง่ายตามมาตรฐานของการแปล และคิดว่าการที่ได้แลกเปลี่ยนวัฒนธรรมกับนักศึกษาไทยเป็นประสบการณ์ที่ล้ำค่ามากจึงรู้สึกดีใจมากค่ะมิซึทานิ มานาโนะ「俵藤太」ทาวาระโนะโทตะ今回「俵藤太」の翻訳作業を行ってみて、改めて翻訳という行為の難しさを感じました。これは有名な日本の古典作品ですが、一度英語に翻訳されているため、それを直訳しても非常に不自然で読みづらいものでした。そのため自然な日本語に直しながら、原文のニュアンスも保たなければならないという点で苦心しながら作業していました。また、その後行われたタイの学生の方々との交流も非常に楽しく、翻訳作業の苦労話や互いの学生生活の話なとをして相互理解を深めることができました。異なる文化を持つ者とうしであるタイの学生の方々と日本の学生がお互いに協力しあい、一つの作品を完成させることが出来たのはとてもうれしく思います。これからも日本文学を学んでいく中で、今回の経験を生かして日々励んでゆきたいと思います。田中菜津季ครั้งนี้ ดิฉันได้ลองแปลผลงานเรื่อง “ทาวาระโนะโทตะ” ซึ่งเป็นอีกครั้งที่รู้สึกได้ถึงความยากของในการแปล แม้ว่าผลงานนี้จะเป็นผลงานวรรณคดีเก่าแก่ที่โด่งดังของญี่ปุ่น แต่เนื่องจากมีการถูกแปลเป็นภาษาอังกฤษมาก่อน ถึงจะแปลให้ตรงตัวแล้ว ก็ยังดูไม่เป็นธรรมชาติและอ่านยาก ด้วยเหตุนี้ ดิฉันจึงพยายามทำงานอย่างหนัก ในการรักษาความหมายของต้นฉบับไปด้วย แต่ขณะเดียวกันต้องปรับแก้ภาษาญี่ปุ่นให้ดูเป็นธรรมชาติ หลังจากนั้น มีกิจกรรมแลกเปลี่ยนกับนักศึกษาชาวไทย ซึ่งสนุกสนานเป็นอย่างมาก ได้พูดคุยกันเรื่องความยากลำบากในการแปล และผลัดกันคุยเรื่องชีวิตนักศึกษา ทำให้เข้าใจซึ่งกันและกันมากขึ้นค่ะ ดิฉันรู้สึกดีใจอย่างยิ่ง ที่ทั้งนักศึกษาไทยกับนักศึกษาญี่ปุ่นซึ่งมีวัฒนธรรมที่ต่างกัน สามารถทำผลงานชิ้นเดียวได้สำเร็จ หลังจากนี้ ในระหว่างที่เรียนรู้วรรณกรรมญี่ปุ่น ดิฉันก็จะนำเอาประสบการณ์ในครั้งนี้ไปปรับใช้ต่อไปค่ะ
191 ทานากะ นัตสึกิ「団子を失くしたお婆さん」คุณยายที่ทำดังโงะหายไป今回初めて翻訳という作業をしましたが、英語の授業で行う日本語訳とは全く別物であることを実感しました。翻訳の作業では、とう訳せば作品の雰囲気や面白さを保つことができるのか、悩む場面が非常に多くありました。辞書を調べるだけでは細かいニュアンスなとが伝わらず、これが翻訳の難しさであり楽しさなのだろうと感じました。また、言葉のリズムが日本昔話の特徴の一つだと考えています。そのため翻訳をしている途中に、実際に声に出して読み上げることもありました。「この翻訳でいいのか」という確認は、辞書の中だけで完結しないことを身に染みて感じました。さらに、この作品で登場する「地蔵」なとは、日本人にとってなじみのある存在です。しかし日本文化を知らない人に伝えるためには、なじみがある、何となく知っているだけでは済まされないと学びました。翻訳を通して、言葉の面白さや難しさ、自国の文化を改めて知ることができました。舟津和香 ครั้งนี้เป็นครั้งแรกที่ได้แปล แต่ฉันรู้สึกได้ว่ามันต่างจากการแปลภาษาญี่ปุ่นในคาบเรียนภาษาอังกฤษอย่างสิ้นเชิง งานแปลนั้น เราจะต้องแปลยังไงให้สามารถรักษาความน่าสนใจ และบรรยากาศของผลงานนั้นได้ เลยมีจุดที่กลุ้มใจเยอะมากค่ะ เพราะการค้นหาคำศัพท์แค่ในพจนานุกรม ไม่สามารถสื่อความหมายที่ละเอียดอ่อนออกมาได้ จึงรู้สึกว่าความยาก และความสนุกในการแปลค่ะและคิดว่าจังหวะของภาษา เป็นลักษณะเฉพาะของนิทานพื้นบ้านของญี่ปุ่นเลยค่ะ จึงทำให้ในระหว่างการแปลก็อ่านออกเสียงจริง ๆ ด้วยค่ะ เพื่อยืนยันว่า ‘แปลแบบนี้ดีไหมนะ ? ’ ทำให้ดิฉันรู้สึกได้ว่า การตรวจสอบความถูกต้องนั้น แค่ในพจนานุกรมมันยังไม่เสร็จสมบูรณ์ดี นอกจากนั้นยังมีคำที่ปรากฏในผลงานนี้ อย่างคำว่า ‘จิโซ’ ซึ่งเป็นคำที่สำหรับคนญี่ปุ่นแล้วนั้นคุ้นเคยกันดี แต่เพื่อจะสื่อให้คนที่ไม่รู้จักวัฒนธรรมญี่ปุ่น ฉันจึงได้เรียนรู้ว่า ความคุ้นเคย หรือแค่รู้จักเพียงผิวเผินนั้นมันยังไม่พอ ไม่ว่าจะเป็นความน่าสนใจและความยากของคำศัพท์ รวมถึงการได้เรียนรู้เกี่ยวกับวัฒนธรรมของประเทศตัวเองผ่านการแปลด้วยค่ะฟุนัตสึ วาโกะ「猫の絵を描いた小僧」เณรน้อยผู้วาดรูปแมว「猫の絵を描いた小僧」の翻訳を担当しました、加藤花那と申します。この翻訳活動を通じて、翻訳の難しさと、作品と向き合う大切さを学びました。私は 2 年生のときに翻訳の授業を
192受け、その知識を使って今回の翻訳に取り組みました。しかし、実際にはマニュアル通りにはいかず、文脈や内容全体を考えながら臨機応変に訳す必要がありました。日本語として読みやすいけれと内容から離れてしまう訳に悩むことも多く、試行錯誤を繰り返しました。また、翻訳にあたり仏教について作品理解を深めるために調べました。仏教の知識が全くなかったので、修行の内容や和尚の地位なとも初めて学びました。ただ単に英単語を辞書で調べるだけではなく、作品全体を理解することの大切さを感じました。この経験を通して、新しい知識を得る良い機会になったと感じています。さらに、タイの学生との交流も良い経験でした。彼らの学ぶ姿勢に刺激を受け、私自身のモチベーションも上がりました。読者の皆様にとってこの作品や翻訳が何かしらを学ぶきっかけになり、異文化への興味を持つ機会となれば幸いです。 加藤花那ดิฉัน คาโต้ คานะ รับหน้าที่แปลเรื่อง “เณรน้อยผู้วาดรูปแมว” จากกิจกรรมการแปลในครั้งนี้ค่ะ ดิฉันได้เรียนรู้ถึงความยากของการแปล และความสำคัญของการเผชิญหน้ากับงานค่ะ ดิฉันได้นำความรู้ที่ได้จากการเรียนวิชาการแปลที่ได้เรียนตอนชั้นปีที่ 2 นำมาใช้ในการแปลครั้งนี้ อย่างไรก็ตาม ในความเป็นจริงแล้วการแปลนั้นไม่ได้เป็นไปตามหนังสือคู่มือ ในการแปลเราต้องมีความยืดหยุ่น ปรับเปลี่ยนภาษาให้เหมาะสมโดยคำนึงถึงบริบทและเนื้อหาโดยรวมด้วย ดิฉันจึงมักประสบปัญหาเมื่อแปลออกมาเป็นภาษาญี่ปุ่นแล้วอ่านได้ง่ายก็จริงแต่ว่ากลับอ่านแล้วไม่ได้ใจความเพราะเนื้อหาถูกตัดตอนออกไปมาก ดังนั้นดิฉันจึงต้องลองผิดลองถูกอยู่หลายครั้ง อีกทั้ง เนื่องในโอกาสที่ได้แปลงานนี้ เพื่อที่จะได้เข้าใจพระพุทธศาสนาที่สอดแทรกในเนื้อหาอย่างลึกซึ้ง ดิฉันจึงได้ทำการค้นคว้าเพิ่มเติม และดิฉันไม่มีความรู้เกี่ยวกับพระพุทธศาสนา นี่จึงเป็นครั้งแรกที่ดิฉันได้เรียนรู้เกี่ยวกับหลักการปฏิบัติธรรม และตำแหน่งของพระภิกษุของญี่ปุ่นอีกด้วยค่ะ ทว่าไม่ใช่แค่การเปิดพจนานุกรมหาคำศัพท์ภาษาอังกฤษเท่านั้น ดิฉันรู้สึกว่าการเข้าใจในเนื้อความของผลงานทั้งหมดเองก็สำคัญ นอกจากนี้การได้พบปะกับนักศึกษาไทยก็เป็นประสบการณ์ที่ดีเช่นกัน ดิฉันได้รับแรงบันดาลใจจากทัศนคติต่อการเรียนรู้ของพวกเขา ทำให้แรงจูงใจของฉันก็เพิ่มเช่นกันค่ะ ฉันหวังว่าผลงานนี้ และงานแปลจะเป็นโอกาสให้ผู้อ่านได้เรียนรู้ และสนใจในวัฒนธรรมอื่นค่ะคาโต้ คานะ「化け蜘蛛」ปีศาจแมงมุม私は、「化け蜘蛛」の翻訳を担当しました。この作品は短い話でしたが、英単語を日本語に訳す際に自然な言い回しにすることなと、翻訳する上で様々な難しさを感じました。話の筋に合わせた適切な翻訳や、自国には存在しない言葉の翻訳の難しさは、タイの学生の皆さんとの交流会でも話題に上がりました。また、交流会の中で日本とタイにおける怪異の違いを知り、
193とても興味深く思いました。日本の怪異には様々な種類があり、姿も人であったり、虫であったりとまばらです。しかし、タイの怪異は人の姿をしており、悪霊が人に憑りついて内臓を食べたりするそうで、とても驚きました。また、怪異を退治する存在として、タイでは僧が一般的であり、「化け蜘蛛」ではなぜ侍なのかと質問されました。日本における「侍」についても、しっかりと説明を入れた方が、内容が理解しやすくなることに気付かされました。文化的背景が異なるすべての読む人にとって、分かりやすい翻訳が大切であると、今回の翻訳を通して強く思いました。 齋藤萌理ดิฉันได้รับหน้าที่แปลเรื่อง “ปีศาจแมงมุม” ค่ะ แม้ว่าผลงานเรื่องนี้มีความสั้นแต่ดิฉันกลับประสบปัญหาหลายอย่างในการแปล เช่น การพยายามแปลภาษาอังกฤษเป็นภาษาญี่ปุ่นออกมาให้ฟังดูเป็นธรรมชาติ ความยากในการแปลคำศัพท์ที่ไม่มีในประเทศของตนเอง และการแปลให้เนื้อหาเหมาะสมกับเนื้อเรื่องเป็นหัวข้อสนทนาในการพูดคุยแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมกับนักศึกษาชาวไทย นอกจากนี้ในระหว่างการพูดคุยแลกเปลี่ยนวัฒนธรรม ดิฉันได้เรียนรู้เกี่ยวกับความแตกต่างของปรากฏการณ์ทางธรรมชาติในญี่ปุ่น และไทย ซึ่งดิฉันได้พบว่ามันน่าสนใจมากที่ปีศาจของญี่ปุ่นมีหลายประเภท และมีรูปร่างแตกต่างกันไปตั้งแต่คนจนถึงแมลง อย่างไรก็ตาม ดิฉันรู้สึกประหลาดใจมากว่าปีศาจของไทยมีรูปลักษณ์เป็นมนุษย์ และวิญญาณร้ายก็จะเข้าสิงคน และกัดกินอวัยวะภายในของผู้ที่ถูกสิงสู่ นอกจากนี้ยังเป็นเรื่องปกติที่พระภิกษุในไทยจะมีหน้าที่กำราบปีศาจอีกด้วย ดังนั้น ดิฉันจึงถูกถามว่าทำไมในเรื่อง “ปีศาจแมงมุม” ต้องเป็นซามูไรด้วย ดิฉันจึงตระหนักได้ว่าเนื้อเรื่องอาจมีความเข้าใจได้ง่ายกว่านี้หากมีการอธิบายเกี่ยวกับ “ซามูไร” โดยละเอียด และจากการแปลในครั้งนี้ ดิฉันได้รับคำเตือนบ่อยครั้งถึงความสำคัญของการแปลให้ออกมาเข้าง่ายสำหรับทุกคนที่มีภูมิหลังทางวัฒนธรรมที่แตกต่างกันค่ะไซโต้ เมกุริ「鉢かづき」สาวน้อยชามครอบ今回私は「鉢かづき」の翻訳を担当させていただきました。今回扱ったちりめん本は、元々日本語で書かれた昔話を英語に翻訳したものです。その際に日本特有の文化の表現をとう英語に変換したのか、この単語はそのままの意味で受け取っていいのか、ストーリーを踏まえて考えながら、一つ一つ翻訳を行う上で、言語の勉強になりました。またそれだけではなく、「三々九度」のような日本の結婚文化を初めて知り、自国の昔話を学ぶ機会にもなりました。タイの学生の方々との交流会では、「三々九度」に関連して、タイの伝統的な結婚の儀式について教わりました。現在は日本と同様に洋風の結婚式が主流だという話を聞き、国ごとの異なる文化や共通する文化、時代によって変化する文化をもっと知りたいと思いました。また、タイ
194の学生の方々が「鉢かづき」を「面白かった」と言ってくれて、「他にも似たような昔話があるのか」と、日本の昔話に興味を持ってくれたことが嬉しかったです。前回と今回のタイ語へ翻訳した作品を通じて、さらに多くの人に日本の昔話を楽しんでほしいと思います。 甲田柚香ในครั้งนี้ดิฉันได้รับหน้าที่แปลเรื่อง “สาวน้อยชามครอบ” โดยหนังสือชิริเมมบงครั้งนี้คือ นิทานพื้นบ้านแปลภาษาอังกฤษที่แต่เดิมเขียนด้วยภาษาญี่ปุ่นค่ะ ณ ตอนนั้น ดิฉันคิดว่าจะแปลงสำนวนเกี่ยวกับวัฒนธรรมญี่ปุ่นอันเป็นเอกลักษณ์ให้เป็นภาษาอังกฤษอย่างไรดี คำศัพท์คำนี้คงความหมายเดิมโดยอิงตามเนื้อเรื่องจะดีหรือไม่ และจากการแปลไปทีละขั้น ๆ ก็ได้เรียนรู้คำศัพท์ไปพลาง ๆ เช่นกันค่ะ ไม่ใช่แค่นั้น ดิฉันยังได้รู้จักพิธีแต่งงานแบบดั้งเดิมอย่าง “พิธีซังซังคุโดะ” เป็นครั้งแรก ซึ่งกลายเป็นโอกาสที่ได้เรียนรู้นิทานพื้นบ้านของประเทศตัวเองอีกด้วยค่ะ และที่งานแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมกับเหล่านักศึกษาชาวไทย ดิฉันได้เรียนรู้ว่าพิธีแต่งงานดั้งเดิมของไทยเองก็มีความเกี่ยวข้องกับ “พิธีซังซังคุโดะ” ในปัจจุบัน ดิฉันได้ยินมาว่าที่ญี่ปุ่นจัดพิธีแต่งงานเหมือนทางตะวันตกเป็นส่วนใหญ่ และดิฉันอยากเรียนรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับวัฒนธรรมที่แตกต่าง วัฒนธรรมที่ใช้ร่วมกัน และวัฒนธรรมที่เปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลาของแต่ละประเทศค่ะ อีกทั้งเหล่านักศึกษาชาวไทยได้บอกกับดิฉันว่า เรื่อง “สาวน้อยชามครอบ” นั้น “มีความสนุกและน่าสนใจ” และพวกเขายังถามว่า“มีนิทานพื้นบ้านเรื่องอื่นที่คล้ายกันนี้อีกไหม” ทำให้ดิฉันรู้สึกดีใจที่มีคนสนใจนิทานพื้นบ้านญี่ปุ่น ดิฉันจึงหวังว่าใครหลายคนที่ได้อ่านผลงานชิ้นนี้จะเพลิดเพลินไปกับนิทานพื้นบ้านของญี่ปุ่นมากขึ้นผ่านงานที่แปลเป็นภาษาไทยในครั้งที่แล้ว และในครั้งนี้ค่ะโคดะ ยูสุกะ「文福茶釜」 บุนบุคุ ชากามะ今回、ちりめん本の翻訳に携わり、幼少期に読んだ作品を新たな視点で読むことが出来ました。また、私の扱った「文福茶釜」では、登場する”たぬき”の訳に苦戦しました。たぬきは元来、アジアに生息する生き物であり、英語に訳した際に適切な言葉がありませんでした。一度英語に訳すことで意味の違いが起こることを実感でき、とても興味深かったです。また、日本特有の文化である“茶の湯”や”鋳掛屋”なとの言葉を他の言語に訳すことは難しく、意味の変化が発生してしまうと思いました。タイの学生と話した際に、日本での意味を伝え、適切な言葉に直すことで、本来の意味で訳すことが出来ました。翻訳の際に感じた疑問や思いをお互い伝えることで、異文化理解だけでなく、作品に対する思いも深まったと思いました。 中井菜都美
195ในครั้งนี้ ดิฉันร่วมแปลชิริเมมบง ทั้งยังสามารถอ่านผลงานที่เคยอ่านในสมัยเด็กด้วยมุมมองใหม่ ๆ ค่ะ ซึ่งเรื่อง “บุนบุคุ ชากามะ” ที่ดิฉันรับผิดชอบมีความยากลำบากในการแปลคำว่า “ทานุกิ” ที่ปรากฏในเรื่องค่ะ โดยทานุกิเป็นสัตว์ที่อาศัยในแถบเอเชียมาตั้งแต่เดิม เมื่อแปลเป็นภาษาอังกฤษแล้ว ไม่มีคำศัพท์ที่เหมาะสมเลยค่ะ พอแปลเป็นภาษาอังกฤษอีกครั้งก็สัมผัสได้ถึงความแตกต่างของความหมาย ซึ่งดิฉันก็สนใจเป็นอย่างมากค่ะ อีกทั้ง ดิฉันคิดว่าการแปลคำศัพท์ที่เป็นวัฒนธรรมญี่ปุ่นอันเป็นเอกลักษณ์อย่างคำว่า “การชงชาแบบญี่ปุ่น” และ “ช่างหล่อเหล็ก” เป็นภาษาอื่นนั้นยาก และความหมายจะคลาดเคลื่อนค่ะ โดยในขณะที่พูดคุยกับนักศึกษาไทยก็บอกความหมายของภาษาญี่ปุ่นแล้วจึงปรับแก้ให้เป็นคำศัพท์ที่เหมาะสม และสามารถแปลความหมายได้อย่างเป็นธรรมชาติค่ะ ซึ่งในช่วงของการแปลดิฉันได้บอกเรื่องที่รู้สึกสงสัย และความคิดซึ่งกันและกัน ไม่ใช่แค่เข้าใจถึงวัฒนธรรมต่างชาติเท่านั้น แต่ฉันยังคิดว่าความรู้สึกที่มีต่อผลงานก็ได้ลึกซึ้งขึ้นด้วยค่ะนากาอินัตสึมิ「松山鏡」กระจกแห่งมัตสึยามะ「松山鏡」を担当しました。この話に出てくる登場人物たちは皆心がきれいな者たちで、話の成り行きに多少の心苦さを感じました。しかしそれ以上に、それぞれの健気な、純粋な思いが読み取れる素敵な作品であると思います。翻訳の作業をしていく中で工夫した点は、登場人物が話している場面での言葉遣いです。誰が誰に向かって話しているのかが伝わりやすい日本語訳になるよう努めました。それによって、できる限り登場人物の感情が生き生きと伝わるような翻訳を目指しました。翻訳作業が終わってからタイの学生の方々と交流する機会がありました。そこでは、翻訳をする上で大変だったことや工夫したことだけにととまらず、お互いの国の文化についてなと様々なことを交流しました。非常に有意義な時間を過ごすことができました。自分が参加した作品がこのように EBook の形となり完成したことを非常にうれしく思います。他人を思いやる気持ちや謙虚な姿勢が描かれた魅力的な作品ですので、ぜひ多くの方に読んでいただきたいです。 鈴木利緒ดิฉันได้รับหน้าที่แปลเรื่อง “กระจกแห่งมัตสึยามะ” ค่ะ เหล่าตัวละครที่ปรากฎในเรื่องนี้ล้วนมีจิตใจที่บริสุทธิ์ ซึ่งในช่วงการดำเนินเรื่องก็ทำให้ฉันรู้สึกเศร้าใจเล็กน้อย แต่ถึงอย่างไรก็ตาม ดิฉันคิดว่านี่เป็นผลงานอันยอดเยี่ยมที่สามารถอ่านถึงความคิดที่มุ่งมั่นพยายาม และความซื่อสัตย์ของแต่ละตัวละครได้ค่ะ โดยจุดที่ดิฉันได้ปรับปรุงในขณะที่ทำงานแปลนี้คือ การใช้คำในฉากที่ตัวละครกำลังพูดค่ะ ฉันพยายามแปลเป็นภาษาญี่ปุ่นที่เข้าใจได้ง่ายว่าใครกำลังพูดกับใครค่ะ จากนั้น ดิฉันก็ตั้งเป้าหมายที่จะแปลโดยให้ความรู้สึกของตัวละครนั้นมีชีวิตชีวาเท่าที่จะทำได้ค่ะ หลังจากที่แปลเสร็จแล้ว ดิฉันก็ได้มีโอกาสแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับเหล่านักศึกษาชาว
196ไทยค่ะ ไม่เพียงพูดคุยแลกเปลี่ยนถึงความยากลำบากในการแปล และจุดที่ต้องปรับปรุงเท่านั้น แต่ยังได้แลกเปลี่ยนเกี่ยวกับวัฒนธรรมของแต่ละประเทศค่ะ ซึ่งดิฉันคิดว่าผลงานที่ได้มีส่วนร่วมนี้จะกลายเป็น E-Book แล้วก็ดีใจเป็นอย่างมากค่ะ เพราะผลงานชิ้นนี้มีเสน่ห์ซึ่งสะท้อนถึงความรู้สึกที่คำนึงถึงผู้อื่น และท่าทางที่ถ่อมตน ฉันจึงอยากให้ผู้คนได้อ่านกันค่ะซูซุกิ ริโอะ「八頭の大蛇」งูยักษ์แปดหัว今回、ちりめん本の翻訳に関わることができ、とても貴重な経験になりました。初めは挑戦しようか迷う気持ちがありましたが、日本の伝統的な文化の一つである昔話を、より多くの人に理解していただくことは素晴らしいことだと感じ、翻訳を試みました。さらに翻訳をしていく中で、今回担当した「八頭の大蛇」には、神様の世界だけの場面があるため、より日本独自の文化が伝わる機会になると思いながら、私自身も日本文化への興味が深まりました。また、タイの学生の方々との交流では、私自身は違和感なく翻訳をしていた部分も、大蛇を退治した後の須佐之男命の行動と心情の詳細や刀について、英語から日本語の翻訳では若干の意味関係の理解の不十分さがあることが分かり、他言語で表現することの難しさを学びました。この翻訳本を機に、日本文化への関心が広がってほしいです。猪股栞 การที่ได้แปลหนังสือชิริเมมบงอย่างตั้งใจในครั้งนี้ นับได้ว่าเป็นประสบการณ์ที่ล้ำค่ามากค่ะ ในตอนแรกนั้นรู้สึกลังเลว่าจะลองท้าทายความสามารถของตัวเองดีหรือไหม แต่สุดท้ายดิฉันก็ลองแปลด้วยความรู้สึกที่ต้องการทำให้ผู้คนมากมายได้ทำความเข้าใจเกี่ยวกับนิทานโบราณเรื่องหนึ่งของญี่ปุ่นค่ะ ซึ่งนั่นเป็นเรื่องที่วิเศษสำหรับดิฉันค่ะ ยิ่งไปกว่านั้น ในตอนที่กำลังแปลอยู่ ดิฉันได้รับผิดชอบนิทานเรื่อง “งูยักษ์แปดหัว” ซึ่งในนิทานเรื่องนี้มีการเล่าเรื่องเกี่ยวกับโลกของพระเจ้าทำให้ได้มีโอกาสส่งต่อวัฒนธรรมอันเป็นเอกลักษณ์ของญี่ปุ่นไ ปพร้อมกับตัวฉันที่สนใจในวัฒนธรรมมากยิ่งขึ้นค่ะนอกจากนี้ ตอนที่แลกเปลี่ยนวัฒนธรรมกับนักศึกษาชาวไทย ทำให้ดิฉันได้รู้ว่าในส่วนที่แปลแล้ว ดิฉันไม่รู้สึกแปลกอย่างเช่น การกระทำ และความรู้สึกของซูซาโนะโอะหลังจากปราบงูยักษ์กับดาบ เมื่อแปลจากภาษาอังกฤษเป็นภาษาญี่ปุ่นซึ่งมีความหมายในภาษาที่ต่างกันเล็กน้อยทำให้รู้ว่าดิฉันยังไม่เข้าใจมากพอค่ะ อีกทั้งยังได้เรียนรู้ถึงความยากในการสื่อความหมายเป็นภาษาอื่นด้วยค่ะ ดิฉันอยากใช้โอกาสที่ได้แปลหนังสือชิริเมมบงนี้ให้ผู้คนสนใจในวัฒนธรรมญี่ปุ่นมากยิ่งขึ้นค่ะอิโนะมาตะ ชิโอริ
197「羅生門」ราโชมอน今回のちりめん本翻訳プロジェクトでは、とても貴重な経験をさせていただきました。昔から馴染みのある昔話を英語で読むのが新鮮で興味深かったです。同時に、とう翻訳すれば違う文化の下で生活している方に伝えることができるのか、難しく思う部分もありました。日本独特の言い回しを理解してもらえるかとうかなとの不安もありましたが、無事やり遂げることができて本当に良かったです。また、タイの学生さんとの交流ではとても楽しい時間を過ごすことができました。お互いの疑問点の共有や、タイと日本の文化の共通点、相違点について話し合いました。この交流で得た経験をもとにまたほかの昔話を読んだり、翻訳してみたいと思いました。小渕美布優 โปรเจ็กต์การแปลหนังสือชิริเมมบงในครั้งนี้ทำให้ดิฉันได้รับประสบการณ์ที่ล้ำค่ามากค่ะ พอได้อ่านนิทานพื้นบ้านที่ฉันคุ้นเคยมาตั้งแต่เมื่อก่อนเป็นฉบับภาษาอังกฤษแล้วก็รู้สึกเหมือนเป็นเรื่องใหม่ และทำให้ดิฉันสนใจมากยิ่งขึ้นค่ะ ในขณะเดียวกัน ดิฉันก็คิดว่าจะสามารถแปลอย่างไรให้ผู้อื่นที่มีวัฒนธรรมที่แตกต่างกันเข้าใจนั้นเป็นเรื่องที่ยากค่ะ ดิฉันจึงกังวลว่าผู้อื่นจะเข้าใจการเรียงคำพูดอันเป็นเอกลักษณ์ของญี่ปุ่นหรือไหม แต่ก็โล่งใจที่สามารถทำออกมาได้อย่างไร้ปัญหาค่ะ นอกจากนี้ ดิฉันก็ได้ใช้เวลาแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมกับนักศึกษาไทยอย่างสนุกสนานด้วยค่ะ พวกเราได้พูดคุยถึงข้อสงสัยร่วมกัน และเรื่องจุดเหมือนและจุดต่างของวัฒนธรรมไทยกับญี่ปุ่นด้วยค่ะ ฉันจะใช้ประสบการณ์ที่ได้จากการแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมครั้งนี้อ่านนิทานโบราณเรื่องอื่น และอยากลองแปลอีกครั้งค่ะโอะบุจิ มิฟุยุ