askiseis-iatrikis-2015 (1)

Άσκηση 17η 
Λευχαιμίες 

Ζώμας Αθανάσιος 
 

Ιατρός, Ακτινολόγος, ηλικίας 65 ετών. 
Αιτία εισόδου: Απο 5θημέρου παρουσιάζει εμπύρετο με ρίγος και ελα‐
φρά επώδυνο αιμάτωμα αριστερού μηρού.  
Παρούσα νόσος:  Ξεκινά ένα μήνα νωρίτερα, όταν ο ασθενής αρχίζει να 
παραπονείται για γενική κακουχία, προοδευτικά επιδεινούμενη αδυνα‐
μία  και  κόπωση  προσπαθείας.  Από  10ημέρου  παρατηρεί  προοδευτικά 
συρρέουσες πετέχειες σε όλον τον αριστερό μηρό, που δίνουν την θέση 
τους σε εκχυμώσεις και απο 5θημέρου εμφανίζει συστοίχως ελαφρά ε‐
πώδυνο αιμάτωμα. Απο 24ώρου εκδηλώνει υψηλό πυρετό έως 39,50C με 
ρίγος και συνοδά δυσουρικά ενοχλήματα.  
Ατομικό αναμνηστικό: Σκωληκοειδεκτομή σε παιδική ηλικία. Σακχαρώ‐
δης Διαβήτης τύπου 2 απο διετίας, που ρυθμίζεται ικανοποιητικά με δί‐
αιτα. 
Οικογενειακό ιστορικό: ‘Εγγαμος, πατέρας δύο ενήλικων και υγιών παι‐
διών. Ο πατέρας του απεβίωσε απο καρκίνο του ήπατος και η μητέρα του 
απο φυσικά αίτια σε προχωρημένη ηλικία. Εχει μία αδελφή, χωρίς προ‐
βλήματα υγείας. 
Συνήθειες  και  τρόπος  ζωής.    Δεν  είναι  καπνιστής  και  είναι  κοινωνικός 
πότης.  
Ανασκόπηση συστημάτων 
Κεφαλή‐ Στόμα‐ Τράχηλος: αναφερόμενο επεισόδιο ρινορραγίας προ 7η‐
μέρου. 
Θώρακας‐ Αναπνευστικό: Ουδέν. 
Κοιλιά: Ουδέν. 
Αντικειμενική εξέταση 
Οψη  πάσχοντος, θρέψη ικανοποιητική, γενικευμένη ωχρότητα.  
Κεφαλή: ωχρότητα επιπεφυκότων και υπικτερική χροιά σκληρών. 
Στόμα: 4 μικρές, ανώδυνες πετέχειες στην υπερώα. 
Τράχηλος: μικροί, ευκίνητοι, ανώδυνοι υπερκλείδιοι λεμφαδένες αμφω. 
Θυρεοειδής: κ.φ. 
Αναπνευστικό: Φυσιολογικό κυψελιδικό ψιθύρισμα.  Αναπνοές 12/min. 
Κυκλοφορικό:  ΑΠ:  130/80  mmHg,  Σφύξεις:  90/min  ρυθμικές,  καρδιακοί 
τόνοι ευκρινείς, χωρίς φυσήματα.  

  51

Κοιλιά:  Μαλακή και ευπίεστη, ανώδυνη. Ηπαρ ψηλαφητό 1 εκ. κάτω απο 
το δεξιό πλευρικό τόξο, με ομαλό χείλος. Σπλήνας ψηλαφητός στα 5 εκ. 
κάτω απο το αριστερό πλευρικό τόξο, ελαφρά επώδυνος. 
Δακτυλική Εξέταση Ορθού: αρνητική για μέλαινα. 
Νευρικό: κ.φ. 
Βυθοσκόπηση:  αρκετά  αιμορραγικά  εξιδρώματα  αμφιβληστροειδούς 
άμφω, με σαφή όρια και θέση των οπτικών θηλών.  
Ουροποιογεννητικό: σημείο Giordano (+) , Εξωτερικά γεννητικά όργανα 
φυσιολογικά. 
Μυοσκελετικό: Ερυθροϊώδες αιμάτωμα αριστερού μηρού, 15 x 9 εκ., ε‐
λάχιστες περιφερικές πετέχειες. 
Εργαστηριακά ευρήματα 
Hct=22 %, Hb=7,3 gr/dl, ΔΕΚ=0 %, MCV=92 fl, Λευκά=64.000/mm3 (Πολ=2 
%,  Λ=8  %,  M=10  %,  άωρα  βλαστικά=80  %),  Αιμοπετάλια=4.000/mm3, 
INR=1,8,  APTT=35”,  Ινωδογόνο=110  mg/dl,  Γλυκόζη=202  mg/dl,  Ου‐
ρία=36 mg/dl, Κρεατινίνη=1,0 mg/dl, AST=22 U/L, ALT=32 U/L, Αλκαλική 
Φωσφατάση=145 U/L, γGT=30 U/L, Χολερυθρίνη=2,0 mg/dl (άμεσος 0,3 
mg/dl)  Ασβέστιο=9,8  mg/dl,  LDH=  970  U/L,  Γενική  ούρων:  PH  6,5,  Ε.Β: 
1015, πυοσφ. 1‐3 κοπ, ερυθρά >100 κοπ και άφθονοι μικροοργανισμοί.  
Καλλιέργεια Ούρων: Escherichia Coli > 105 cfu/ml 
Καλλιέργεια Αίματος: Escherichia Coli 
Αναρρόφηση Μυελού των Οστών και Μυελόγραμμα: πολύ πλούσιο πα‐
ρασκεύασμα,  παθολογικά  υπερκυτταρικός  μυελός,  απώθηση  της  ερυ‐
θράς και της μεγακαρυοκυτταρικής σειράς απο άωρους ευμεγέθεις βλά‐
στες (ποσοστό 65%). 
Κυτταρομετρία Ροής Μυελικού Αναρροφήματος‐Ανοσοφαινότυπος Βλα‐
στών: Οι βλάστες εκφράζουν αντιγόνα της Μυελικής σειράς (CD33, CD13, 
CD15, HLA‐DR) και ιδιαίτερα χαρακτηριστικά μονοκυττάρων (CD14, CD4) 
ενώ είναι αρνητικοί σε αντιγόνα της Λεμφικής σειράς (CD3, CD8, CD19). 
Πορεία Νόσου:  Ο ασθενής ενυδατώθηκε και έλαβε ενδοφλεβίως αντι‐
μικροβιακή αγωγή με πιπερακιλλίνη ‐ το εμπύρετο υποχώρησε μετά την 
πάροδο  δύο  24ώρων.  Επιπλέον  χορηγήθηκε  μετάγγιση  3  μονάδων  συ‐
μπυκνωμένων ερυθρών και ασκός αιμοπεταλίων. Την έβδομη ημέρα νο‐
σηλείας του ξεκίνησε ειδική αντι‐λευχαιμική αγωγή με χημειοθεραπευ‐
τικό πρωτόκολλο που περιελάμβανε ανθρακυκλίνη και αρασυτίνη. 
Κύρια Σημεία 
1. Οξεία και σαφής η εμφάνιση συμπτωμάτων στις οξείες μορφές της 

νόσου, βραδεία και συχνά ασαφής η έναρξη συμπτωμάτων στις χρό‐
νιες μορφές.  

  52

2. Διάκριση Πρωτοπαθών και Δευτεροπαθών μορφών (σπάνια, λόγω έκ‐
θεσης σε ακτινοβολία, μεταλλαξιογόνες ουσίες και φάρμακα.) Επίσης διά‐
κριση Παιδικής Λευχαιμίας και Λευχαιμίας Ενηλίκων.  

3. Η  πλειονότητα  των  συμπτωμάτων  σχετίζεται  με  την  κατάλυση  της 
φυσιολογικής αιμοποίησης και εγκατάσταση μυελικής ανεπάρκειας 
(αναιμία, αιμορραγική διάθεση, ευαισθησία σε λοιμώξεις). 

4. Ταχεία και συνήθως εύκολη διάγνωση με απλή γενική αίματος και 
μελέτη  του  επιχρίσματος  αίματος.  Δύσκολη  και  μακρά  θεραπεία 
διάρκειας  3  μηνών  έως  3  ετών,  αναλόγως  μορφής  και  εντόπισης. 
Μεταμόσχευση Αιμοποιητικών κυττάρων σε νεότερους ασθενείς, ε‐
πιλεκτικά. 

5. Ακριβής ταξινόμηση και καθορισμός της φαρμακευτικής αγωγής και 
της  Πρόγνωσης  απαιτεί  Μυελόγραμμα,  Ανοσοφαινότυπο,  Χρωμο‐
σωμικό και Μοριακό έλεγχο των λευχαιμικών κυττάρων 

6. Εξαιρετικά σημαντική η υποστηρικτική αγωγή των ασθενών (μεταγ‐
γίσεις,  αντιμικροβιακά,  ενυδάτωση,  πρόληψη  συνδρόμου  λύσης  όγκου 
κλπ). 

 
 

  53

Άσκηση 18  
Λεμφώματα 

Ζώμας Αθανάσιος 
 

Περίπτωση 1η 
Ανδρας 25 ετών, υπάλληλος του Δήμου. 
Αιτία Εισόδου: Aνορεξία, καταβολή δυνάμεων και απογευματινή πυρε‐
τική κίνηση απο εβδομάδος. 
Παρούσα νόσος:  Ξεκινά μία εβδομάδα  νωρίτερα, όταν ο ασθενής αντι‐
λαμβάνεται καταβολή δυνάμεων και μείωση της όρεξής του. Μετά απο 
προτροπή της μητέρας του βάζει θερμόμετρο και παρατηρεί ότι τα απο‐
γεύματα η θερμοκρασία του ανεβαίνει απο 37,20C έως 37,90C, χωρίς να 
αναφέρει  κάτι  άλλο.  Επισκέφθηκε  τον  ιατρό  του  Ταμείου  του  παραπο‐
νούμενος για τα  ανωτέρω συμπτώματα (ανορεξία, καταβολή δυνάμεων 
και απογευματινή πυρετική κίνηση) απο εβδομάδος. Μετά απο επιμονή 
του ιατρού, θυμάται επίσης ότι περιοδικά το τελευταίο 2μηνο, νοιώθει 
να ιδρώνει χωρίς εμφανή αιτία, άλλοτε τις απογευματινές και άλλοτε τις 
νυχτερινές  ώρες.  Κατά  την  αντικειμενική  εξέταση  ο  ιατρός  διαπιστώνει 
διόγκωση λεμφαδένων στην αριστερή υπερκλείδια περιοχή, ενώ οι υπό‐
λοιπες λεμφαδενικές περιοχές είναι ελεύθερες. Ο ασθενής υποβάλλεται 
σε ακτινογραφία θώρακος, όπου αναγνωρίζεται διεύρυνση του μεσοθω‐
ρακίου.  Δεν του χορηγείται κάποια αγωγή αλλά του συνιστάται η εισα‐
γωγή σε Νοσοκομείο.  
Ατομικό  αναμνηστικό:  Δεν  αναφέρεται  κάποια  πάθηση  ούτε  και  χει‐
ρουργικές επεμβάσεις.  
Οικογενειακό ιστορικό:  Αγαμος, με μία νεαρότερη και υγιή αδελφή. Ο 
πατέρας πάσχει από στηθάγχη και η μητέρα από αρτηριακή υπέρταση.  
Συνήθειες και τρόπος ζωής:  Δεν είναι καπνιστής και καταναλώνει ελάχι‐
στη ποσότητα οινοπνεύματος. Ασχολείται τακτικά με αθλητικές δραστη‐
ριότητες και ακολουθεί γενικά υγιεινή ζωή. 
Ανασκόπηση συστημάτων 
Δεν αναφέρεται κάποιο σύμπτωμα από συγκεκριμένο σύστημα. 
Αντικειμενική εξέταση 
Όψη  φυσιολογική, θρέψη ικανοποιητική, χωρίς ωχρότητα ή δερματικά 
εξανθήματα. 
Κεφαλή‐ Στόμα: κ.φ. 
Τράχηλος: στον αριστερό υπερκλείδιο βόθρο ψηλαφώνται 3 λεμφαδένες 
διαμέτρου  2  εκ.  έκαστος,  ανώδυνοι,  μαλακοί,  χωρίς  να  συμφύονται  με 

  54

το υπερκείμενο δέρμα. Στις υπόλοιπες περιοχές του τραχήλου δεν ψηλα‐
φάται κάτι το παθολογικό.  
Θυρεοειδής: κ.φ. 
Αναπνευστικό: Φυσιολογικό κυψελιδικό ψιθύρισμα.  Αναπνοές 12/min. 
Κυκλοφορικό: ΑΠ: 120/60 mmHg, σφύξεις: 68/min ρυθμικές, καρδιακοί 
τόνοι ευκρινείς, ήπιο συστολικό φύσημα στην εστία ακρόασης της αορ‐
τής.  
Κοιλιά:    Μαλακή  και  ευπίεστη,  ανώδυνη  στην  ψηλάφηση.  Ηπαρ  και 
σπλήνας φυσιολογικών διαστάσεων. Δακτυλική εξέταση ορθού δεν διε‐
νεργήθηκε. 
Νευρικό‐Βυθός: κ.φ. 
Ουροποιογεννητικό: κ.φ. 
Μυοσκελετικό: κ.φ. 
Λεμφικό: χωρίς λεμφαδενικές διογκώσεις στις μασχαλιαίες και στις βου‐
βωνικές περιοχές άμφω. 
Εργαστηριακά ευρήματα 
Γενική  αίματος:  Hct=45  %,  Hb=14,1  gr/dl,  ΔΕΚ=0,8  %,  MCV=87  fl, 
Λευκά=15.300/mm3  (Πολ=76  %,  Λ=8  %,  M=3  %,  Ηωσ=3  %),  Αιμοπετά‐
λια=440.000/mm3,  ΤΚΕ=50  χιλ,  INR=1,1,  APTT=  32”,  Γλυκόζη=84  mg/dl, 
Ουρία=31 mg/dl, Κρεατινίνη=1.0 mg/dl, AST=22 U/L, ALT=32 U/L, Αλκα‐
λική φωσφατάση=115 U/L, γGT=24 U/L, Χολερυθρίνη=0,8 mg/dl,  Ασβέ‐
στιο=9,2  mg/dl, LDH=280 U/L, Ολικά Λευκώματα=8,0 g/l, Αλβουμίνη=4,5 
g/l,  Σφαιρίνες=3,5  g/l,  Ηλεκτροφόρηση  Πρωτεινών  ορού  κ.φ.,  Άμεσος 
Coombs αρνητική, HIV, HbSAg και anti‐HCV αρνητικά, Γενική ούρων  κ.φ. 
, Καλλιέργεια αίματος: στείρα. 
Α/Α Θώρακος: Διεύρυνση του ανώτερου μεσοθωρακίου, πνευμονικό πα‐
ρέγχυμα και καρδιακή σκιά χωρίς ευρήματα.  
ΗΚΓ: κ.φ. 
Αξονική Τομογραφία (Θώρακος, Ανω & Κάτω Κοιλίας): Διόγκωση λεμφαδέ‐
νων στις πνευμονικές πύλες, χωρίς ευρήματα απο τις μασχαλιαίες περιο‐
χές και τον ενδοκοιλιακό ή οπισθοπεριτοναϊκό χώρο.  
Αναρρόφηση  Μυελού  των  Οστών  και  Μυελόγραμμα:  πλούσιο  παρα‐
σκεύασμα, ήπια υπερκυτταρικός μυελός λόγω μικρής αύξησης της μυε‐
λικής και της μεγακαρυοκυτταρικής σειράς. Φυσιολογική ερυθρά σειρά. 
Μικρή αύξηση των ηωσινόφιλων μορφών. Φυσιολογικό ποσοστό λεμφο‐
κυττάρων ‐ χωρίς άτυπα κυτταρικά στοιχεία.  
Εξαίρεση λεμφαδένος και Ιστολογική εξέταση: παρατηρείται πλήρης κα‐
τάργηση  της  φυσιολογικής  αρχιτεκτονικής  του  λεμφαδένα  και  ικανή  ί‐
νωση. Διήθηση απο ευμεγέθη άτυπα κύτταρα με μορφολογία Reed‐Sten‐
berg και αντιδραστική ανάπτυξη μικρών πολύμορφων λεμφοκυττάρων, 

  55

πλασματοκυττάρων και ηωσινόφιλων. Εικόνα συμβατή με κακοήθη λεμ‐
φοϋπερπλαστική εξεργασία. 
Πορεία Νόσου:  Ο ασθενής έλαβε αντιλευχαιμική χημειοθεραπευτική α‐
γωγή και εντός λίγων ημερών υποχώρησε η πυρετική κίνηση που εμφά‐
νιζε. Περίπου 3 εβδομάδες απο την έναρξη της θεραπείας του, οι λεμφα‐
δένες του τραχήλου υποχώρησαν σε μέγεθος και έγιναν αψηλάφητοι.  

 

Κύρια Σημεία 
1. Ανατομία και λειτουργία του Λεμφικού Συστήματος. 
2. Αίτια διόγκωσης λεμφαδένων. Διάκριση περιφερικής και κεντρικού 

τύπου λεμφαδενοπάθειας. Αίτια ανάλογα με την ηλικία, την ανατο‐
μική θέση, την ψηλαφητική σύσταση και την συνοδό συμπτωματο‐
λογία. 
3. Σημαντική η λήψη λεπτομερούς ιστορικού καθώς και  η αναζήτηση 
ταξιδίων και χρόνιας ή περιστασιακής λήψης φαρμακευτικών σκευ‐
ασμάτων ή ξένων ουσιών (σκιαγραφικά, αφεψήματα, βιταμινικά παρά‐
γωγα κλπ).  
4. Λεπτομερής Φυσική εξέταση. Κεντρική η σημασία επιλογής και τε‐
χνικά  ορθής  εξαίρεσης  του  κατάλληλου  λεμφαδένα  για  ιστολογική 
μελέτη. Η λεπτομερής παθολογοανατομική εξέταση λεμφαδένος α‐
ποτελεί  την  μόνη  μέθοδο  που  διασφαλίζει  την  ορθή  διάγνωση  και 
ταξινόμηση  των  παθήσεων  του  Λεμφικού  Συστήματος.  Περιορι‐
σμένη η σημασία της βιοψίας δια λεπτής βελόνης (FNA, fine needle 
aspiration).  
5. Η διαδικασία της Σταδιοποίησης (κλινικής, απεικονιστικής και ιστολογι‐
κής) αποτελεί κλειδί για τον σωστό καθορισμό της θεραπείας και της 
πρόγνωσης 
6. Χρήση της Χημειοανοσοθεραπείας και της Ακτινοθεραπείας στις κα‐
κοήθειες του Λεμφικού συστήματος. Η πρόγνωση και η θεραπεία ε‐
ξαρτώνται άμεσα από την ηλικία, το στάδιο και τα ιστολογικά χαρα‐
κτηριστικά της νόσου. 

 
Περίπτωση 2η 
Ανδρας 50 ετών, οικονομολόγος , υπάλληλος τραπέζης.  
Αιτία εισόδου: Μέλαινα κένωση μετά από λήψη ασπιρίνης προ 3ώρου. 
Παρούσα νόσος:  Αρχίζει μόλις 3 ώρες πριν  ο ασθενής προσέλθει εκτά‐
κτως  στα  Εξωτερικά  Ιατρεία,  όταν  παρατήρησε  μαύρα  κόπρανα  που  τα 
περιγράφει  «σαν  πίσσα».  Επειδή  πρόσφατα  ο  εξάδελφός  του  διαγνώ‐
σθηκε με γαστρορραγία, ο ασθενής αντιλαμβάνεται την σημασία των με‐
λαίνων κενώσεων και θορυβημένος έσπευσε άμεσα στο Νοσοκομείο.  

  56

Ατομικό αναμνηστικό: Σκωληκοειδεκτομή σε ηλικία 20 ετών. 
Συνήθειες  και  τρόπος  ζωής:    Χρόνιος  καπνιστής  7‐10  τσιγάρων  ημερη‐
σίως  και καταναλώνει αραιά μόνον μικρή ποσότητα μπύρας.  
Ανασκόπηση συστημάτων 
Δεν  αναφέρεται  κάποιο  σύμπτωμα  απο  συγκεκριμένο  σύστημα.  Σε  πα‐
λαιότερη εξέταση αίματος, προ 2ετίας θυμάται να έχει αιματοκρίτη 46%. 
Αντικειμενική εξέταση 
Οψη  φυσιολογική, θρέψη καλή, χωρίς ωχρότητα. Πνευματική διαύγεια. 
Κεφαλή‐ Στόμα: κ.φ. 
Τράχηλος: στον δεξιό υπερκλείδιο βόθρο ψηλαφάται  λεμφαδένας δια‐
μέτρου 3 εκ., ανώδυνος και ευκίνητος, υπόσκληρης σύστασης.  Στις υπό‐
λοιπες περιοχές του τραχήλου δεν ψηλαφάται κάτι το παθολογικό.  
Θυρεοειδής: κ.φ. 
Αναπνευστικό: Φυσιολογικό κυψελιδικό ψιθύρισμα.  Αναπνοές 12/min. 
Κυκλοφορικό: ΑΠ: 130/75 mmHg, σφύξεις: 76/min ρυθμικές, καρδιακοί 
τόνοι ευκρινείς, χωρίς φυσήματα.  
Κοιλιά:  Μαλακή και ευπίεστη, ανώδυνη στην ψηλάφηση. Ηπαρ φυσιο‐
λογικών  διαστάσεων.  Σπλήνας  ψηλαφητός  στην  βαθεία  εισπνοή,  ανώ‐
δυνο χείλος. Ουλή σκωληκοειδεκτομής στον δεξιό λαγόνιο βόθρο. 
Δακτυλική Εξέταση Ορθού: Θετική για μέλαινα.  
Νευρικό‐Βυθός: κ.φ. 
Ουροποιογεννητικό: κ.φ. 
Μυοσκελετικό: κ.φ. 
Λεμφικό: Διογκωμένος λεμφαδένας στην αριστερή  μασχάλη, μεγέθους 
3,5 εκ, ανώδυνος, ευκίνητος και υπόσκληρης σύστασης. Βουβωνικές πε‐
ριοχές ελεύθερες. 
Τρίωρη  θερμομέτρηση  του  ασθενούς  απο  τους  Νοσηλευτές,  αμέσως 
μετά την είσοδό του στην κλινική έδειξε απογευματινή πυρετική κίνηση 
μέχρι 380C. 
 
Εργαστηριακά ευρήματα 
Γενική  αίματος:  Hct=39  %,  Hb=13,1  gr/dl,  ΔΕΚ=2  %,  MCV=85  fl, 
Λευκά=13.000/mm3  (Πολ=58  %,  Λ=30  %,  M=12  %),  Αιμοπετά‐
λια=290.000/mm3,  INR=  1,  APTT:  34”,  Γλυκόζη=90  mg/dl,  Ουρία=56 
mg/dl, Κρεατινίνη=1,0 mg/dl, AST=30 U/L, ALT=28 U/L, Αλκαλική Φωσφα‐
τάση=    123  U/L,  γGT=27  U/L,  Χολερυθρίνη=0,8  mg/dl,    Ασβέστιο=9,5 
mg/dl,  LDH=450  U/L  (ΦΤ:164‐412),  Ολικά  Λευκώματα=8,2  g/l,  Αλβου‐
μίνη=4,7  g/l,  Σφαιρίνες=3,5  g/l,  Ηλεκτροφόρηση  Πρωτεινών  ορού  κ.φ., 
Άμεσος  Coombs  αρνητική,  Γενική  ούρων:  pH  6,8,  Ε.Β  1022,  πυοσφ.  2‐3 
κοπ, ερυθρά: 1‐2 κοπ και λίγα πλακώδη επιθήλια. 

  57

Α/Α  Θώρακος:  μικρή  διεύρυνση  της  σκιάς  του  μεσοθωρακίου,  που  θα 
είχε αλλιώς περάσει απαρατήρητη εάν δεν είχαν εντοπιστεί διογκωμένοι 
λεμφαδένες στην εξέταση του ασθενούς.  
ΗΚΓ: κ.φ. 
Γαστροσκόπηση: Οισοφάγος κ.φ., υπερπλασία του βλεννογόνου στην πε‐
ριοχή του ελάσσονος τόξου με συνοδό γραμμοειδές έλκος πάνω σε αυτή 
διαμέτρου 0.5 εκ. Ελήφθησαν βιοψίες. Δεν παρατηρήθηκαν σημεία ενερ‐
γού αιμορραγίας ούτε ιδιαίτερη αιμορραγία μετά την βιοψία. 
Αξονική Τομογραφία Θώρακος: Διόγκωση παρατραχειακών και υποτρο‐
πιδικών λεμφαδένων άμφω 
Αξονική  Τομογραφία  Κοιλίας:  Περιορισμένη  διόγκωση  παρααορτικών 
λεμφαδένων (1,8‐2 εκ). Επίσης, μικρή αύξηση των ορίων του σπληνός και 
λίγοι επιχώριοι λεμφαδένες. Ηπαρ κ.φ. Νεφροί κ.φ. Προστάτης κ.φ.  
Αναρρόφηση  Μυελού  των  Οστών  και  Μυελόγραμμα:  πλούσιο  παρα‐
σκεύασμα,  μυελός  φυσιολογικής  κυτταροβρίθειας  με  δραστήριες  όλες 
τις αιμοποιητικές σειρές. Χωρίς ποιοτικές ή ποσοτικές παρεκκλίσεις των 
κυτταρικών πληθυσμών.  
Ιστολογική  εξέταση  βιοψιών  στομάχου:  παρατηρείται  διήθηση  του  γα‐
στρικού  βλεννογόνου  από  μονόμορφα,  μεγάλα  κατ’εξοχήν  κυτταρικά 
στοιχεία, που φέρουν ανώμαλο περίγραμμα και λίγο πρωτόπλασμα. Οι 
χρώσεις ανοσοϊστοχημείας μαρτυρούν ότι πρόκειται για ώριμα Β‐λεμφο‐
κύτταρα.  Η  αρχιτεκτονική  τους  ανάπτυξη  είναι  αλλού  ασαφώς  οζώδης 
και αλλού διάχυτος.  
Προέκυψε εν συνεχεία συζήτηση και διχογνωμία των ιατρών κατά πόσον 
θα ήταν σκόπιμο ο ασθενής να υποβληθεί σε εκ προοιμίου προγραμμα‐
τισμένη εξαίρεση και βιοψία περιφερικού λεμφαδένα ή να ζητηθεί ακύ‐
ρωση της εξέτασης. 
 
Κύρια Σημεία 
1. Η λεμφαδενοπάθεια δεν γίνεται πάντοτε αντιληπτή από τον ασθενή 

και τις περισσότερες φορές δεν συνοδεύεται από συστηματικά συ‐
μπτώματα.  Στις  περιπτώσεις    χρονίζουσας  λεμφαδενοπάθειας  από 
λέμφωμα,  μπορεί  να  παρατηρηθεί  αυξομείωση  των  διαστάσεων 
των λεμφαδένων.  
2. Διαχωρισμός (με βάση την κλινική εικόνα) λεμφωμάτων με λεμφα‐
δενική και εξωλεμφαδενική εντόπιση. Το πεπτικό σύστημα γενικό‐
τερα, και ιδιαίτερα το στομάχι, αποτελεί την συνηθέστερη εντόπιση 
των  εξωλεμφαδενικών  λεμφωμάτων.  Επειδή  όλα  τα  όργανα  (πλην 
του ΚΝΣ και των νεφρών) διαθέτουν λεμφικό ιστό, το λέμφωμα μπορεί 
να προσβάλει όλα ανεξαιρέτως τα συστήματα και τα όργανα. Το ΚΝΣ 

  58

και οι νεφροί προσβάλλονται και αυτοί, αιματογενώς ή κατά συνέ‐
χεια ιστού. 
3. Διάκριση  και  αδρές  διαφορές  Λεμφωμάτων  Hodgkin’s  και  non‐
Hodgkin’s. 
4. Σε μικρό ποσοστό λεμφωμάτων, το πρότυπο και το είδος της λεμφο‐
κυτταρικής  διήθησης  διαφέρει  σημαντικά  μεταξύ  διαφορετικών 
λεμφαδένων ή μεταξύ λεμφαδένα και εξωλεμφαδενικής εντόπισης. 
Για την ορθή παθολογοανατομική ταξινόμηση ενός λεμφώματος εί‐
ναι  απαραίτητη  και  αναντικατάστατη  η  βιοψία  προσβεβλημένου 
λεμφαδένος. 
5. Όπως και στο προηγούμενο περιστατικό, είναι κεντρική η σημασία 
της  σταδιοποίησης  (κλινικής,  απεικονιστικής  και  ιστολογικής)  για  τον 
σωστό καθορισμό της θεραπείας και της πρόγνωσης 

  59

Άσκηση 20η 
Αρθρίτιδα – Φλεγμονώδεις και μη φλεγμονώδεις παθήσεις 

των Αρθρώσεων 
 

Περίπτωση 1η                                                                                             
Γιαννιτσιώτη Ευθυμία 

Γυναίκα, 50 ετών, υπάλληλος τράπεζας. 
Αιτία  εισόδου:  Διόγκωση  μεσοφαλαγγικών  αρθρώσεων    άκρας  χειρός 
άμφω. 
Παρούσα  Νόσος:  Από    9μήνου  προοδευτική  εγκατάσταση  διόγκωσης 
στις  μεσοφαλαγικές αρθρώσεις άκρας  χειρός άμφω με συνοδεία τοπι‐
κού άλγους και αιμωδιών. Παράλληλα, τον τελευταίο μήνα αναφέρεται 
εμπύρετο  ως  38οC,  που  υφίεται  με  λήψη  παρακεταμόλης.  Αναφέρεται, 
επίσης, αίσθημα κόπωσης και μυϊκής αδυναμίας. 
Ατομικό αναμνηστικό: Σκωληκοειδεκτομή σε ηλικία 10 ετών. Σύνδρομο 
καρπιαίου σωλήνα (διάγνωση προ έτους).Υποθυρεοειδισμός υπό αγωγή.  
Αλλεργία σε γύρη, σκόνη 
Οικογενειακό  αναμνηστικό:  Ελεύθερο.  
Συνήθειες: Καπνίστρια, 20 πακέτα‐έτη. 
Ανασκόπηση συστημάτων:  Χωρίς σημαντικά ευρήματα, εκτός από  πρω‐
ινή δυσκαμψία  στα χέρια μετά την έγερση,  η οποία παρέρχεται με τις 
κινήσεις  της  ασθενούς.  Επίσης  αναφέρει  από  ετών    επεισόδια  ο‐
σφυοϊσχιαλγίας μετά  από  άρση βάρους. 
Αντικειμενική εξέταση   
Οψη και θρέψη καλή.  
Λεμφαδένες:  Μικροί  τραχηλικοί  άμφω.  Μασχαλιαίοι,  βουβωνικοί    λεμ‐
φαδένες (‐).  Αναπνευστικό: κ.φ.,  
Κυκλοφορικό:  S1  S2  ευκρινείς.  Περιφερικά  αγγεία:  ψηλαφητά  ομότιμα.  
Διαστολικό φύσημα αορτικής  βαλβίδας.  
Κοιλία: μαλακή ευπίεστος ανώδυνος, υποχόνδρια μη ψηλαφητά.  
Νευρικό:  Αδρή  νευρολογική  εξέταση  ε.φ.ο.  Μειωμένη  αισθητικότητα 
(δε)  άκρας  χειρός.  Αιμωδίες  και  άλγος  κατά  την  εκτέλεση    ενεργητικών 
κινήσεων πηχεοκαρπικής  άρθρωσης δεξιά. Tinel test (+).   
Μυοσκελετικό: Επώδυνη διόγκωση μεσοφαλαγγικών αρθρώσεων  συμ‐
μετρικά άμφω. Μικρή ωλένια απόκλιση άκρας χειρός άμφω. Ευαισθησία 
κατά  την  ψηλάφησή  τους.  Διόγκωση  (αρ)  γόνατος  με    τοπικά  σημεία 
φλεγμονής.  

  60

Παρακλινικός έλεγχος. Rö αρθρώσεων  άκρας χειρός  αμφω:  μικρές υ‐
ποπεριοστικές διαβρώσεις  μεσοφαλλαγικών αρθρώσεων, στένωση με‐
σάρθριου διαστήματος οστών  πηχεοκαρπικής  άρθρωσης δεξιά.  Rö γό‐
νατος:  στένωση  μεσάρθριου  διαστήματος  (αρ).  Υπερηχογραφικά:  συ‐
γκριτική αύξηση ποσότητας  αρθρικού υγρού (αρ) γόνατος, πάχυνση αρ‐
θρικού  θυλάκου.  
Εργαστηριακός έλεγχος: ΤΚΕ=90, CRP=56 md/dl, πολυκλωνική υπεργαμ‐
μασφαιριναιμία, Hct=32 %, Hb=10 g/dl, WBC=12,0 k/μl ( PMN 70%), PLT 
κφ,  Ra  test(‐),  Ουρία=40  mg/dl,  κρεατινίνη=1,2    mg/dl,  AST=32  U/L, 
ALT=34 U/L, ALP=48 U/L, γ‐GT=56 U/L, Na=138 mEq/L, K=4,3 mEq/L, Ca= 
8,2  mg/dl,  Λευκωματίνη=3,9  mg/dl,  Γενική  ούρων  κ.φ,    ASTO=320  UΙ 
(ΦΤ<200), CPK=65 U/l,  LDH=250 U/l, INR=1,1, APTT=32’’, HLA B27(‐).  
Πορεία νόσου:   Εγινε διαγνωστική παρακέντηση της πάσχουσας  άρθρω‐
σης    γόνατος:  όψη  θολή,  κύτταρα  8.000  κκχ,  πολυμορφοπυρηνικός  τύ‐
πος,  χωρίς  κρυστάλλους  ουρικού  ή  πυροφωσφορικού  οξέος.  Gram 
χρώση αρθρικού υγρού: αρνητική για παθογόνα. Καλλιέργεια  αρθρικού 
υγρού: στείρα. Την 3η ημέρα νοσηλείας η ασθενής εμφανίζει διαρκώς ε‐
πιδεινούμενο  άλγος  αριστεράς  γαστροκνημίας  με  έντονη  ερυθρότητα 
και θερμότητα και εμπύρετο ως 38οC.  Η ασθενής ετέθη   σε ΜΣΑΦ και  
παρουσίασε  μερική  βελτίωση  του  άλγους  στη  γαστροκνημία,  αλλά  και 
στις  πάσχουσες  αρθρώσεις.  Η  ασθενής    εξήλθε  βελτιωμένη  με  οδηγίες 
για  τακτική    παρακολούθηση  από  ρευματολόγο.  Κατά  την  έξοδό  της,  ο 
ιατρός  της συνέστησε να γίνει φυματινοαντίδραση Mantoux, η οποία ή‐
ταν αρνητική. 
Κύρια σημεία   
Ρευματοειδής αρθρίτιδα 
1. Συστηματική φλεγμονώδης νόσος, που αρχικά προσβάλει τον αρθρικό υ‐
μένα και τα επικουρικά μόρια και στη συνέχεια την ίδια την άρθρωση, με 
τελική  εικόνα    την  παραμόρφωσή  της.  Αναλογία  γυναικών‐ανδρών  3:1. 
ΗΠΑ: νοσεί  το 1% του πληθυσμού. 
2. Κλινικά εκφράζεται με προσβολή μικρού και μεσαίου μεγέθους αρθρώ‐
σεων,    με  χαρακτηριστική  την    συμμετρική  προσβολή  μεσοφαλαγικών 
αρθρώσεων  άκρας  χειρός  άμφω,  με  συνοδεία  πρωινής  δυσκαμψίας,  η 
οποία  βελτιώνεται με τις κινήσεις του ασθενούς. 
3. Σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα, τενοντοελυτρίτιδες, ενθεσοπάθειες ταλαι‐
πωρούν τον ασθενή (ειδικά στα αρχικά στάδια). Η προσβολή της κροτα‐
φογναθικής άρθρωσης μπορεί να είναι και αρχική εκδήλωση της νόσου. 
Σοβαρές επιπλοκές  επί  προσβολής σπονδυλικής στήλης.  

  61

4.  Η Αμερικανική  και η Ευρωπαϊκή Ρευματολογική Eταιρεία  θέσπισαν δια‐
γνωστικά κριτήρια  (ACR/EULAR 2010) τα οποία  βασίζονται στην αξιολό‐
γηση: α) της προσβολής αρθρώσεων  β) του ορολογικού ελέγχου (ρευμα‐
τοειδής  παράγοντας  RF‐rheumatoid  factor  και  APCA‐anticitrullinated  
protein antibody  στον ορό των ασθενών), γ) στις πρωτεΐνες οξείας φάσης 
( CRP, ΤΚΕ) και  δ) στη διάρκεια των συμπτωμάτων  (ελάχιστο 6  εβδομά‐
δες),  Τα  κριτήρια  είναι  χρήσιμα    αλλά  δεν  υποκαθιστούν  την  ιατρική 
κρίση, στη διάγνωση της νόσου. 

5.  Αρνητικός ρευματοειδής παράγοντας δεν σημαίνει απουσία ρευματοει‐
δούς  αρθρίτιδας. Σε ένα ποσοστό ασθενείς με αρνητικό RF  πάσχουν από 
ρευματοειδή αρθρίτιδα. Αντίστροφα, θετικός ρευματοειδής παράγοντας 
ανευρίσκεται και σε άλλες  παθήσεις. 

6. Επιπλοκές της  ρευματοειδούς αρθρίτιδας: πνευμονικά οζίδια, βαλβιδο‐
πάθεια,   ορογονίτιδα (πλευρίτιδα‐περικαρδίτιδα), κερατοεπιπεφυκίτιδα 
και περιφερική πολυνευροπάθεια.  Η κύστη Βaker, που χαρακτηριστικά 
αφορά ασθενείς με ρευματοειδή αρθρίτιδα, χρήζει  διαφοροδιάγνωσης  
από την εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση. 

7. Η αναζήτηση λανθάνουσας (LTBI‐ latent tuberculosis infection) ή και ε‐
νεργού φυματίωσης σε ασθενείς που πρόκειται να λάβουν ειδικές ανο‐
σοτροποποιητικές θεραπείες για ρευματοειδή αρθρίτιδα  είναι υποχρε‐
ωτική. 

8. Η    φυσική  πορεία  της  νόσου  τροποποιείται  από  τις  ειδικές  θεραπείες. 
Κλινικά, η εφαρμογή της κλίμακας αυτοεκτίμησης του πόνου (Visual an‐
alogue scale.‐VAS) από τον ίδιο τον  ασθενή αποτελεί  χρήσιμο εργαλείο  
αξιολόγησης  της  αποτελεσματικότητας  των  θεραπειών,  που  στοχεύουν 
στον  περιορισμό    και  την  καθυστέρηση  εξέλιξης  των  βλαβών,  αλλά  και 
στη βελτίωση της κινητικότητας, περιορισμό του πόνου και τελικά στην 
ποιότητα ζωής του ασθενούς. 

 
Περίπτωση 2η 
 Περικλής Παναγόπουλος 

Άνδρας 22 ετών, φοιτητής. 
Αιτία εισόδου: Εμπύρετο, διόγκωση δεξιάς κατά γόνυ αρθρώσεως. 
Παρούσα νόσος :  Ο ασθενής αναφέρει από 5νθημέρου αιφνίδια εγκα‐
τάσταση  πυρετού,  ο  οποίος  είναι  κυρίως  απογευματινός,  φθάνει  μέχρι 
38OC, συνοδεύεται από φρίκια και υφίεται με αντιπυρετικά τύπου παρα‐
κεταμόλης,  χωρίς  σημαντική  εφίδρωση.  Παράλληλα  συνυπάρχει  κατα‐
βολή,  ανορεξία,  αίσθημα  εύκολης  κόπωσης  και  αρθραλγίες,  που  αφο‐
ρούν κυρίως τις μεγάλες αρθρώσεις των κάτω άκρων, όπως και χαμηλή 

  62

οσφυαλγία. Από 3 ημέρου έντονο άλγος, διόγκωση και περιορισμός κι‐
νητικότητας της δεξιάς κατά γόνυ αρθρώσεως και έντονο άλγος στον α‐
ριστερό αχίλλειο τένοντα. 
Προ 15νθημέρου ο ασθενής αναφέρει διαρροϊκό σύνδρομο με δεκατική 
πυρετική κίνηση το οποίο υποχώρησε μόνο του με διαιτητική αγωγή.  
Ατομικό Αναμνηστικό:  
‐ Σκωληκοειδεκτομή προ 10ετίας. 
‐ Επεισόδιο γονοκοκκικής ουρηθρίτιδας προ 4ετίας. 
‐ Ψωρίαση από 2ετίας. 
Kληρονομικό αναμνηστικό: Ελεύθερο  
Συνήθειες και τρόπος ζωής: Καπνιστής (~5 pack/ years). Κοινωνικός πό‐
της. Αναφέρει συχνή εναλλαγή ερωτικών συντρόφων. 
Ανασκόπηση συστημάτων. 
Κεφαλή‐τράχηλος:    Αναφέρεται  παροδικό  επεισόδιο  επιπεφυκίτιδας  το 
τελευταίο 10ήμερο.  
Αναπνευστικό, Κυκλοφορικό, Νευρικό: Ουδέν.  
Ουροποιογεννητικό: Δυσουρικά ήπια ενοχλήματα από μηνός, με βάρος 
στο περίνεο που βελτιώνεται με το περπάτημα. Αναφέρει ότι επεσκέφθη 
ουρολόγο  ο  οποίος  συνεστησε  υπερηχογράφημα  προστάτου  και  καλ‐
λιέργεια ούρων, τα οποία όμως ο ασθενής δεν έκανε.  
Αντικειμενική εξέταση. 
Άτομο καλής όψης και θρέψης. 
Κεφαλή – τράχηλος : Ήπια ερυθρότητα επιπεφυκότων άμφω.  
Θώρακας: Ήπιο συστολικό φύσημα στο 4ο μεσοπλεύριο αριστερά παρα‐
στερνικά.  
Κοιλιά : κ.φ.  
Μυοσκελετικό: Δεξιά κατά γόνυ άρθρωση διογκωμένη και θερμή, « χο‐
ρός  επιγονατίδας».  Έντονη  ευαισθησία  κατά  την  κίνηση  του  γόνατος. 
Διόγκωση αριστερής ποδοκνημικής και ευαισθησία στην περιοχή του Α‐
χιλλείου τένοντα.  
Δέρμα :  Ψωριασικές βλάβες στους αγκώνες άμφω. 
Παρακλινικά στοιχεία  
Ht=36 %, Λευκά=8000/ κκχ, ΑΜΠ=390.000/ κκχ, ΤΚΕ=113, CRP=10 mg/dl 
(ΦΤ<0.8),  ASTO  <  200  IU,  Διάχυτη  αύξηση  γ‐σφαιρινών.  Ra  test  (‐),  HLA 
B27 (+), HLA DR4 (‐). Ro δεξιάς κατά γόνυ και αριστερής ποδοκνημικής (‐
), Ro ΟΜΣΣ (‐), Ro ιερολαγονίων άμφω (‐). 
ΗΚΓ χωρίς παθολογικά ευρήματα. 
Παρακέντηση δεξιού γόνατος: υγρό κίτρινο, θολό, λευκά=25.000 κκχ με 
80% πολυμορφοπύρηνα, λεύκωμα αυξημένο, σάκχαρο φυσιολογικό, 

  63

Gram χρώση: Αρνητική. Από την καλλιέργεια του αρθρικού υγρού απο‐
μονώθηκε γονόκοκκος.  
Διάγνωση : Σηπτική αρθρίτις ‐ Πιθανή πύλη εισόδου παθογόνου: Ουρο‐
ποιογεννητικό.  
Θεραπεία:  Αντιμικροβιακή αγωγή με βάση το αποτέλεσμα των καλλιερ‐
γειών του αρθρικού υγρού. 
Κύρια σημεία 

1. Η γονοκοκκική μονοαρθρίτις είναι μία από τις περιπτώσεις λοι‐
μώδους αρθρίτιδας, προσβάλλει κυρίως υγιείς νέους < 40 ετών 
και είναι δυνατό να συνοδεύεται από πρόδρομη μεταναστευτική 
πολυαρθραλγία και φλυκταινώδες εξάνθημα στά άκρα.  

2. Επίσης, λοιμώδη μη γονοκοκκική αρθρίτιδα προκαλούν Gram (+) 
και  Gram  (‐)  βακτήρια  (οξεία  σηπτική  αρθρίτιδα,  συνήθως  από 
σταφυλοκόκκους, στρεπτοκόκκους ομάδας Β, E. coli και P.aeru‐
ginosa)  ,  ιοί  (ΗΒV,  HCV,  HIV,  parvovirus  B19),  μύκητες,  μυκοβα‐
κτηρίδια. 

3. Σηπτική είναι η αρθρίτιδα με συνήθως > 50.000 πυοσφαίρια κκχ  
και >90 % πολυμορφοπύρηνα στο αρθρικό υγρό, ενώ στην γονο‐
κοκκική ο αριθμός αυτός είναι μικρότερος. 

4. Η διάγνωση τίθεται με παρακέντηση και άμεση Gram χρώση και 
καλλιέργεια του αρθρικού υγρού.  

5. Η πρώιμη και έγκαιρη διάγνωση της σηπτικής αρθρίτιδας έχει με‐
γάλη  σημασία  γιά  την  άμεση  αντιμετώπιση  (παροχέτευση,  χει‐
ρουργικός  καθαρισμός,  κατάλληλη  αντιμικροβιακή  αγωγή)  και 
διάσωση της άρθρωσης. 

 
     

  64

 ‘Ασκηση  21 
Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος (ΣΕΛ)‐  

Σύνδρομο Sjogren 

Κατσιμπρή Πελαγία 
 

Γυναίκα  30  ετών, ιδιωτική  υπάλληλος. 
Αιτία    εισόδου:    Άλγος    μικρών    και  μεσαίων    αρθρώσεων    με    πρωινή  
δυσκαμψία    από    7μήνου    και    απογευματινή    πυρετική    κίνηση    έως  
37,5°C  το  τελευταίο  15θήμερο. 
Παρούσα  νόσος:  Η  ασθενής  παρουσίασε  σταδιακά  επιδεινούμενες  
αρθραλγίες  μικρών  και  μεσαίων  αρθρώσεων  με  συνοδό  διόγκωση  
των    μικρών  αρθρώσεων    των    χεριών    και    πρωινή    δυσκαμψία,    που  
διαρκούσε  πάνω  από  30  λεπτά.  Είχε  παρατηρήσει  τα  χέρια  της  να  
μελανιάζουν  στο  κρύο  και  εύκολη  κόπωση.  Επίσης  τις  τελευταίες  2  
εβδομάδες  παρουσίαζε  απογευματινό  πυρετό  εώς  37,7°C,  χωρίς  συ‐
νοδά  ενοχλήματα  από  κάποιο  σύστημα. 
Ατομικό  αναμνηστικό:  Διπολική  διαταραχή  από  7 ετίας,  υποθυρεοει‐
δισμός  από  2 ετίας. 
Κληρονομικό  ιστορικό:  Μητέρα  με  θυρεοειδοπάθεια. 
Συνήθειες  και  τρόπος  ζωής:  Καπνίστρια  10  τσιγάρων  ημερησίως,  δεν  
πίνει  αλκοόλ. 
Ανασκόπηση  συστημάτων 
Αναπνευστικό,  κυκλοφορικό,  πεπτικό,  ουροποιητικό:  Ουδέν 
Δέρμα:  Φωτοευαισθησία,  κυάνωση  χεριών  στο  κρύο,  τριχόπτωση.  
Νευρικό:  Αιμωδίες  χεριών. 
Αντικειμενική  εξέταση:  Καλή  όψη  και  θρέψη.  
Δέρμα‐τριχωτό  κεφαλής:  Ερυθρότητα  προσώπου  δίκην  πεταλούδας.  
Ωχρότητα  άκρων  δακτύλων  χεριών  με  σημεία  αγγειοσύσπασης.  Αραί‐
ωση  τριχωτού  κεφαλής  κυρίως  οπισθοωτικά. 
Λεμφαδένες:  Ψηλαφητοί  υπογνάθιοι  και  τραχηλικοί  λεμφαδένες  < 1 
cm  αμφοτερόπλευρα,  μαλακοί,  ευκίνητοι. 
Θώρακας‐καρδιά‐κοιλία‐νευρικό:  κ.φ. 
Μυοσκελετικό:  Ήπια  διόγκωση  κι  ευαισθησία  των  εγγύς  φ‐φ  αρθρώ‐
σεων  των  χεριών  αμφοτερόπλευρα  κι  ευαισθησία  στη  ψηλάφηση  και  
κάμψη  των  γονάτων. 
Εργαστηριακές    εξετάσεις:    Hct=34,5%,    Hb=10,2  gr/dl,    MCV=82,5  fl,  
Λευκά=3.870  κκχ  (Π=60%,  Λ=28%,  Η=1%),  Αιμοπετάλια=130.000/mm³,  
Coombs  A/E  (‐),  ΤΚΕ=33,  CRP=1,5  mg/dl  (ΦΤ<0.8mg/dl),  ASTO(‐),  
LDH=288 ΙU/L (ΦΤ<221 ΙU/L), TSH=5,5μu/ml (ΦΤ=0,5‐5 μg/dl),  TPO=163,  

  65

Tg=301,  Fe=35 mg/dl,  Φερριτίνη=20 mg/dl, RF=30 (ΦΤ<15), antiCCP(‐),  
ANA=1/640,  dsDNA=500,    ENA  (+),  Ro  (+),  La/  RNP/  Sm/  scl70/  AMA/ 
ASMA (‐) , ANCA p&c(‐), Καρδιολιπίνες IgG=876↑, IgM= 161↑, C3=0,9 , 
C4=0,086↓,  ‘Ιζημα  ούρων  κ.φ.,  Λεύκωμα  ούρων  24ώρου=570mg/24 
ωρο. 
Πορεία    νόσου:    Η    ασθενής    ετέθη    σε    αγωγή    με    κορτικοστεροειδή,  
ανθελονοσιακά,  μεθοτρεξάτη  και  χαμηλές  δόσεις  ασπιρίνης  με  ύφεση  
των  συμπτωμάτων  και  βελτίωση  των  εργαστηριακών  εξετάσεων. 
Κύρια σημεία 
Για  την  διάγνωση  του  Συστηματικού  Ερυθηματώδη  Λύκου  χρειάζονται 
τουλάχιστον 4 από τις 11 διαταραχές: 

1. Εξάνθημα πεταλούδας.   
2. Δισκοειδές εξάνθημα.   
3. Φωτοευαισθησία.   
4. Στοματικά έλκη.                                                                                                                         
5. Αρθρίτιδα.        
6. Ορογονίτιδα.       
7. Διαταραχές νεφρών:  α. λεύκωμα  ούρων > 0.5 γρ/24ωρο ή β. 

>3+ λευκωματουρία ή γ. κύλινδροι κυττάρων.    
8. Νευρολογικές διαταραχές:  α. Επιληψία ή β. Ψύχωση                                                  
9. Αιματολογικές διαταραχές:  α. Αιμολυτική αναιμία ή β. Λευκο‐

πενία ή γ.   Λεμφοπενία ή δ. Θρομβοπενία                                                                           
10. Διαταραχές ανοσοποιητικού: α. +dsDNA ή β. +Sm ή γ. +abAPL                                         
11. Παρουσία ΑΝΑ. 
 
Η  αναφερόμενη  ασθενής  παρουσιάζει  7  από  τα  11  διαγνωστικά  
κριτήρια. 

 

  66

Ασκηση  22 
Συστηματικό  σκληρόδερμα ‐ Δερματομυοσίτις‐                                 

Μικτή νόσος συνδετικού ιστού 

Κατσιμπρή Πελαγία 
 

Άντρας 60 ετών, συνταξιούχος. 
Αιτία  εισόδου: Έλκη  δακτύλων  και  κυάνωση  χεριών  στο  κρύο.  
Παρούσα  νόσος: Από 2ετίας  αναφερόμενη  κυάνωση χεριών στο  κρύο  
και  έλκη  δακτύλων  με  δύσκολη  επούλωση . 
Ατομικό  αναμνηστικό:  Αρτηριακή  υπέρταση,  κολπική  μαρμαρυγή. 
Συνήθειες  και  τρόπος  ζωής: Μέτριος  καπνιστής  εώς  προ  20ετίας.  
Ανασκόπηση  συστημάτων:  
Αναπνευστικό: Χρόνιος  ξηρός  βήχας,  κυρίως κατά τις πρωινές  ώρες.                            
Κυκλοφορικό:  Δύσπνοια  στην  κόπωση από  12μήνου.                                                                
Πεπτικό:  Αίσθημα  βάρους  στο  επιγάστριο  με  μετεωρισμό  κι  όξινες  
ερυγές, κυρίως  το  βράδυ.                                                                                                                     
Ουροποιητικό‐νευροψυχιατρικό:  Ουδέν                                                                                            
Δέρμα:  Ως  παρούσα  νόσος.   
Αντικειμενική  εξέταση:  Καλή  όψη  και  θρέψη,  απύρετος.  
Δέρμα:   Τηλεαγγειεκτασίες  στο  στοματικό  βλεννογόνο,  κυρίως  στην 
έσω  επιφάνεια  των  χειλέων. Έλκη  σε  αποδρομή  στο  δείκτη  και  με‐
σαίο  δάκτυλο  του  δεξιού  χεριού,  οιδηματώδη  χέρια  με  σημεία  αγ‐
γεισύσπασης. Δικτυωτή  πελίωση  εμφανής  στους  μηρούς. 
Θώρακας:  Τρίζοντες  στο  τέλος  της εισπνοής  στις  βάσεις  των  πνευμό‐
νων. 
Κυκλοφορικό:  ΑΠ 145/85,  σφύξεις  88/λεπτό, άρρυθμος  σφυγμός,  έ‐
ντονος  πνευμονικός δεύτερος ήχος, φυσήματα (‐). 
Κοιλία‐νευρικό‐μυοσκελετικό:  Ουδέν 
Εργαστηριακές    εξετάσεις:    Hct=45,8  %,    Hb=15  gr/dl,    MCV=88  fl,  
Λευκά=6.300  (Π=60  %,  Λ=28  %,  Η=1  %),Αιμοπετάλια=220.000  /mm³,  
ΤΚΕ=5,  CRP=0,3 mg/dl (ΦΤ<0.8 mg/dl), TSH=0,89 μu/ml (ΦΤ=0,5‐5 μg/dl),    
TPO/Tg  (‐),   RF  (‐),  ANA=1/640, dsDNA (‐), ENA (+), anti‐scl70 (+), anti‐
Ro/La/RNP/Sm (‐), AMA/ ASMA (‐), ANCA p/c (‐). 
Αέρια αίματος: pΗ 7,44, pCO2=40mmHg, pO2=81mmHg. 
Σπιρογράφημα: TLCO=70%(↓), λοιπά κ.φ. 
Αξονική τομογραφία θώρακος: Αλλοιώσεις  πνευμονικής ίνωσης με πά‐
χυνση  του  διάμεσου  ιστού  στον  αριστερό  άνω  και  μέσο  λοβό  και  λιγό‐
τερο στο δεξιό κάτω λοβό. Αλλοιώσεις με χαρακτηριστικά μελικυρήθρας 
σε αμφότερες τις βάσεις.  

  67

Υπερηχογράφημα (Τρίπλεξ) καρδιάς: Δεξιά κοιλία ελαφριά διατεταμένη, 
σημαντική  διάταση  του  αριστερού  κόλπου.  Κλάσμα    εξώθησης=60  %, 
TAPSE (μέτρηση πνευμονικής πίεσης)=32 mmHg (ήπια αυξημένη). 
 
Κύρια  σημεία:  
1. Η  διάγνωση  του  συστηματικού  σκληροδέρματος  είναι  κλινική  και  
βασισμένη  στην  χαρακτηριστηκή  πάχυνση  του  δέρματος, το  φαινό‐
μενο  Raynaud, και τη συμμετοχή  σπλαγχνικών  οργάνων.  Στο  συγκεκρι‐
μένο    περιστατικό    πρόκειται    για    πνευμονική    προσβολή  (ίνωση    και  
πνευμονική  υπέρταση) και  προσβολή  πεπτικού (ΓΟΠ).   
2. Η χρήση   συγκεκριμένων  αυτοαντισωμάτων  βοηθά  στο  διαχωρισμό  
ανάμεσα  στο  περιορισμένο  και  διάχυτο  συστηματικό  σκληρόδερμα.   
3.  Η    θεραπεία    εκτός    από    συμπτωματική/βοηθητική    και    ανοσοκατα‐
σταλτική  κατευθυνόμενη    προς    τα    όργανα    στόχους,    τώρα        στοχεύει  
στους  παθογενετικούς  μηχανισμούς  της  ίνωσης  και της αγγειοπάθειας.   
4. Η  έγκαιρη  διάγνωση  του  πρώιμου  σταδίου  της  ενεργού  φλεγμονής  
αυξάνει  την  αποτελεσματικότητα  της  ανοσοκατασταλτικής  αγωγής. 

 
 

  68

Ασκηση 24η 
Πνευμονία 

Κανελλακοπούλου Κυριακή 
 

Αιτία εισόδου: Ασθενής 69 ετών προσέρχεται στο νοσοκομείο για υψηλό 
πυρετό έως 39,50C με ρίγος και πόνο στο δεξιό ημιθωράκιο από 12ώρου. 
Παρούσα νόσος: Προ 4ημέρου ο ασθενής αναφέρει λοίμωξη ανωτέρου 
αναπνευστικού με ρινική καταρροή, δυσκαταποσία, ήπιο ξηρό βήχα και 
χαμηλό πυρετό έως 37,50C.Την  4η ημέρα, πλήν του υψηλού πυρετού με 
ρίγος, επιδεινώθηκε και ο βήχας , ο οποίος  από ξηρός μετετράπη σε πα‐
ραγωγικό και προσετέθη και δύσπνοια με την ελαφρά κόπωση. Ο ασθε‐
νής πρό 12ωρου περίπου ενεφάνισε υψηλό πυρετό (39,50C) με ρίγος και 
πόνο στο δεξιό ημιθωράκιο, που επιδεινονόταν με τη βαθειά αναπνοή. 
Ο  πυρετός  υπεχώρησε  με  την  λήψη  αντιπυρετικών,  αλλά  μετά  από  3‐4 
ώρες επανήλθε στα ίδια επίπεδα. 
Ατομικό αναμνηστικό: Φυματιώδης λεμφαδενίτιδα στην παιδική ηλικία. 
Μαρμαρυγή  των  κόλπων  από  διετίας.  Πρό  έτους  διαπιστώθηκε  πολλα‐
πλούν  μυέλωμα  για  το  οποίο  συμπλήρωσε  τους  κύκλους  με  κυκλοφω‐
σφαμίδη και κορτικοειδή και τώρα λαμβάνει θαλιδομίδη (2 δίσκια ημε‐
ρησίως) και δεξαμεθαζόνη 8 mg κάθε 3 εβδομάδες. 
Συνήθειες και τρόπος ζωής: Επάγγελμα νομικός, κάνει μετρία χρήση οι‐
νοπνεύματος (περίπου 500 ml οίνου ημερησίως). 
Κληρονομικό αναμνηστικό : πλήρης έλλειψη G6PD.  
Ανασκόπηση συστημάτων:  
Αύξηση σωματικού βάρους, ΒΜΙ~33.  
Αναπνευστικό: Τα αναφερόμενα στη κυρία νόσο. 
Κυκλοφορικό:  αίσθημα παλμών και σφυγμοί μη ρυθμικοί από διετίας. 
Πεπτικό: Δεν αναφέρει μετεωρισμό, ερυγές, εμέτους, διάρροια ή δυσκοι‐
λιότητα. 
Ουροποιητικό:  Δεν  αναφέρει  δυσουρία  ,  αιματουρία,  οσφυικό  ή  υπε‐
ρηβικό άλγος. 
Μυοσκελετικό:  άλγος  στα οστά από 1,5 έτους περίπου, που έχει βελτιω‐
θεί μετά την έναρξη της αγωγής για το ΠΜ. 
Φυσική εξέταση:   
Πνεύμονες:  Αναπνοές  35/min.  Επικρουστικώς  αμβλύτητα  από  το  δεξιό 
μέσο  πνευμονικό  πεδίο  και  κάτω.  Ακροαστικώς  τρίζοντες  στην  ίδια  πε‐
ριοχή  και  ελάττωση  αναπνευστικού  ψιθυρίσματος,  βρογχική  αναπνοή. 
Φωνητικές δονήσεις αυξημένες στο δ. μέσο πνευμονικό πεδίο και  ελατ‐
τωμένες στη βάση του δ. πνεύμονα. 

  69

Υπόλοιπα όργανα και συστήματα: κφ. 
Παρακλινικός έλεγχος : Αέρια αίματος: pΟ2 55 mmHg, pCO2 33 mmHg, 
pH  7,39,  Λευκά= 16.000 κκχ με πολυμορφοπυρηνικό τύπο, Ηb=10,5 g/dl 
, Hct=33 %, TKE=100 mm την 1η ώρα, Ουρία=100 mg/dl , Κρεατινίνη αί‐
ματος=2,2 mg/dl, Βιοχημικός έλεγχος ήπατος: γGT=50 IU/dl και λοιπές ε‐
ξετάσεις κφ.  
Α/φία θώρακος: πύκνωση δεξιού  κάτω λοβού και συλλογή υγρού στην 
ίδια περιοχή. Εστάλησαν ούρα για αντιγόνα Legionellae και Streptococ‐
cus pneumoniae και η απάντηση ήταν θετική για  αντιγόνο S. pneumoniae 
και αρνητική  για Legionella.  
Καλλιέργειες  πτυέλων  και  αίματος  αναμένονται.  Το  ρινοφαρυγγικό 
δείγμα για  γρίππη Η1Ν1 ήταν αρνητικό. 
Πορεία νόσου : Ο ασθενής ετέθη αμέσως σε ΙV αγωγή με κλαριθρομυ‐
κίνη και κεφτριαξόνη καθώς και σε χορήγηση Ο2 με μάσκα 50%. Την επο‐
μένη ο ασθενής βελτιώθηκε, οι αναπνοές ήταν 22/min και ο πυρετός δεν 
υπερέβη το 38.50C. 
Στη  φυσική  εξέταση  επιδεινώθηκαν  τα  ακόλουθα  ευρήματα:  η    αμβλύ‐
της,  η  ελάττωση  του  αναπνευστικού  ψιθυρίσματος  και  η  μείωση  της  ε‐
ντάσεως των φωνητικών δονήσεων στο δεξιό ημιθωράκιο, όπου ακούε‐
ται πλευριτικό φύσημα και αιγοφωνία. Μετά 3 ημέρες από την εισαγωγή 
του ο ασθενής παρέμεινε απύρετος. Μετά 5 ημέρες τα ευρήματα από τον 
θώρακα  βελτιώθηκαν σημαντικά  και την  8η ημέρα  εξήλθε του νοσοκο‐
μείου. 
Στις καλλιέργειες αίματος, που ελήφθησαν πρό της ενάρξεως των αντι‐
βιοτικών, απομονώθηκε S. pneumoniae. 
Κύρια σημεία ‐ Ερωτήσεις  
1. Τον συγκεκριμένο ασθενή θα τον εισαγάγατε στο νοσοκομείο ή θα χο‐

ρηγούσατε θεραπεία κατ’οίκον ; και γιατί;  
Κριτήρια CURΒ65. 
Συχνότητα αναπνοών >30/λεπτό, αρτηριακή πίεση <90/mmHg, Σφύξεις 
>125/λεπτό  και  θερμοκρασία  >400C  ή  <350C  είναι  δυσμενή  προγνω‐
στικά σημεία. 
2. Ποιό  είναι  το  συχνότερο  αίτιο  πνευμονίας  από  την  κοινότητα;                                   
O  S.  pneumonia  είναι  το  συχνότερο  αίτιο  πνευμονίας  από  την  κοινό‐
τητα.  Η  δυσλειτουργία  ή  η  απουσία  του  σπλήνα  αυξάνει  τον  κίνδυνο 
θανατηφόρου  πνευμονιοκοκκικής  βακτηριαιμίας.  Ο  κίνδυνος  αυξάνε‐
ται σε ασθενείς με χρόνια νοσήματα . 
3. Τα τρία κλασσικά κλινικά χαρακτηριστικά της πνευμονιοκοκκικής πνευ‐
μονίας  είναι:  1.Αιφνίδια  έναρξη  πυρετού,  που  ακολουθείται  από  ένα 
επεισόδιο ρίγους. 2.Βήχας. 3.Θωρακικό  άλγος πλευριτικού τύπου. 

  70

4. Ποιά η διαφορά στη φυσική εξέταση θώρακος μεταξύ πυκνώσεως και 
συλλογής πλευριτικού υγρού (υγράς πλευρίτιδος). Στο συγκεκριμένο α‐
σθενή τα αντικειμενικά ευρήματα της πνευμονίας επικαλύφθηκαν τε‐
λικά από την πλευριτική συλλογή. 

5. Ποιό από τα κάτωθι αίτια πνευμονίας συνοδεύεται συχνότερα με με‐
γάλη  συλλογή  πλευριτικού  υγρού;  S.pneumoniae,  Mycoplasma  pneu‐
moniae, influenza virus ; 

6. Το πλευριτικό υγρό στην βακτηριακή πνευμονία είναι εξίδρωμα, 
διΐδρωμα, ή εμπύημα; Εξίδρωμα που μπορεί να εξελιχθεί σε εμπύ‐
ημα. 

 
 

  71

Ασκηση 25 η 
Αναερόβιες λοιμώξεις 

Σουλή Μαρία  
 
Ανδρας 63 ετών, άνεργος. 
Αιτία εισόδου: Πυρετός και άλγος αριστερού κάτω άκρου από 24ώρου.  
Παρούσα νόσος: Άρχεται από 24ώρου, όταν ο ασθενής παρουσίασε άλ‐
γος και οίδημα στο δεξιό άκρο πόδι, κατόπιν ενός μικρού τραυματισμού 
σε μεταλλικό αντικείμενο στην αυλή του σπιτιού του. Επισκέφθηκε τα Ε‐
ξωτερικά  Ιατρεία  εφημερεύοντος  νοσοκομείου,  όπου  δεν  διαπιστώθη‐
καν έντονα σημεία φλεγμονής στο πάσχον άκρο ή πυρετός, χορηγήθηκε 
στον ασθενή αντιτετανική ανοσοσφαιρίνη και εδόθη οδηγία για αντιμι‐
κροβιακή αγωγή με αμοξυκιλλίνη από το στόμα. Λίγες ώρες αργότερα ό‐
μως, ο ασθενής παρουσίασε υψηλό πυρετό, σύγχυση και αποπροσανα‐
τολισμό, ενώ τα ευρήματα από το δεξιό κάτω άκρο επιδεινώθηκαν ταχύ‐
τατα με οίδημα και ερυθρότητα που έφθανε ως το μηρό και έντονο άλγος. 
Διεκομίσθη με ασθενοφόρο στο εφημερεύον νοσοκομείο. 
Ατομικό αναμνηστικό 
‐ Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 από 15ετίας, θεραπευόμενος με ινσου‐
λίνη και δισκία 
‐ Στεφανιαία νόσος από 5ετίας σε αγωγή με ασπιρίνη, καρδιοεκλεκτικό 
β‐αναστολέα και   νιτρώδη.  
Συνήθειες και τρόπος ζωής: Δεν πίνει και δεν καπνίζει. 
Κληρονομικό αναμνηστικό 
Πατέρας και αδελφός με σακχαρώδη διαβήτη τύπου ΙΙ. Η μητέρα του α‐
πεβίωσε  από  καρκίνο  τραχήλου  μήτρας,  ο  πατέρας  του  απεβίωσε  από 
εμφραγμα μυοκαρδίου. 
Ανασκόπηση συστημάτων 
Κεφαλή‐Τράχηλος: ουδέν 
Αναπνευστικό: ουδέν 
Κυκλοφορικό: δύπνοια στην κόπωση 
Νευρικό: αιμωδίες τύπου κάλτσας στα κάτω άκρα 
Ουροποιητικό: δυσκολία έναρξης ούρησης 
Μυοσκελετικό: ουδέν 
Αντικειμενική εξέταση 
Ασθενής  βαρέως  πάσχων,  κάθιδρος.  ΑΠ=90/60  mmHg,  σφυγμοί 
110/min, αναπνοές 35/min. 
Αναπνευστικό: Χωρίς παθολογικά ευρήματα 

  72

Κυκλοφορικό:  Καρδιακοί  τόνοι  ευκρινείς,  συστολικό  φύσημα  αορτικής 
2/6, τρίτος καρδιακός τόνος. 
Κοιλιά: Χωρίς παθολογικά ευρήματα. 
Άκρα: Δεξιό κατω άκρο οιδηματώδες, επώδυνο στην ψηλάφηση με ερυ‐
θρότητα και θερμότητα ως τον βουβωνικό σύνδεσμο. Στη μεσότητα της 
πλάγιας έξω επιφάνειας του μηρού δερματική βλάβη 2,5x2 εκ, με σκούρο 
ερυθροϊώδες χρώμα και κατά τόπους φυσαλλίδες νεκρωτικές. Λοιπά ά‐
κρα ψυχρά. Δικτυωτή πελίωση στο αριστερό κάτω ακρο 
Νευρικό:  Ο  ασθενής  αφυπνίζεται  και  εκτελεί  εντολές,  αλλά  είναι  απο‐
προσανατολισμένος και συγχυτικός. Δεν παρουσιάζει εστιακή σημειολο‐
γία. Μηνιγγικά σημεία αρνητικά. 
Εργαστηριακός και παρακλινικός έλεγχος 
Ht=35,8%, Hb=12g/dl, Λευκά 27.600 κκχ (Π=85%, Λ=12%, H=1%, M=2 %), 
PLT=95.000κκχ, Ουρία=88mg/dL, Κρεατινίνη=2,5 mg/dL, Να=133 mEq/L, 
Κ=5,7mEq/L,    Σάκχαρο=398mg/dL,  Χολερυθρίνη=1,2mg/dL,  
SGOT=155U/L,  SGPT=55U/L,  LDH=645U/L,  γGT=  67U/L,  ΑΦ=55  U/L, 
CPK=543 U/L, CPK‐MB=25 U/L, PT=17 sec, INR=1,9 , APTT=40 sec, Ινωδο‐
γόνο=125 mg/dL (ΦΤ: 200‐400md/dL), Αέρια αίματος: pH= 7,32,  pO2=98 
mmHg,  pCO2=25 mmHg, HCO3=13 mmol/L, γαλακτικό οξύ=2,3 mmol/L.                                     
Απλή ακτινογραφία μηρού: Παρουσία φυσσαλίδων αέρα στο υποδόριο. 
Gram  χρώση  υλικού  που  ελήφθη  με  παρακέντηση  της  δερματικής  βλά‐
βης: Άφθονα πυοσφαίρια, Gram‐θετικοί κόκκοι σε αλύσους και σε τετρά‐
δες και Gram‐αρνητικά βακτηρίδια δύο ειδών 
Κύρια Σημεία 
1. Τα αναερόβια μικρόβια μπορεί να συμμετέχουν σε λοιμώξεις των πε‐

ριοχών  στις  οποίες  ανευρίσκονται  φυσιολογικά,  όπως  λοιμώξεις  στό‐
ματος‐κεφαλής‐τραχήλου,  αναπνευστικού,  γεννητικού  συστήματος 
στις γυναίκες και ενδοκοιλιακές λοιμώξεις. Επίσης μπορεί να συμμετέ‐
χουν σε λοιμώξεις δέρματος και μαλακών μορίων (είτε ως μόνο παθο‐
γόνο, είτε σε συνδυασμό με άλλα αερόβια μικρόβια). 
2. Οι  νεκρωτικές  φλεγμονές  των  μαλακών  μορίων  περιλαμβάνουν  την 
κλωστηριδιακή  και  μη  κλωστηριδιακή  αναερόβια  κυτταρίτιδα,  τη  νε‐
κρωτική απονευρωσίτιδα τύπου Ι (πολυμικροβιακή) και ΙΙ (μονομικρο‐
βιακή)  και  την  κλωστηριδιακή  μυονέκρωση.  H  διάκριση  βασίζεται  κυ‐
ρίως στο βάθος του στρώματος των μαλακών μορίων που συμμετέχουν 
στη φλεγμονή. 
3. Οι  νεκρωτικές  φλεγμονές  των  μαλακών  μορίων  είναι  κατεξοχήν  χει‐
ρουργικές λοιμώξεις 

  73

Ασκηση 26η 
Μηνιγγίτιδα 

Κανελλακοπούλου Κυριακή 

 

Ασθενής ηλικίας 48 ετών. 
Αιτία εισόδου: προσέρχεται στο νοσοκομείο για ισχυρή κεφαλαλγία και 
υψηλό πυρετό (39,5ο  C) από 2ώρου. 
Παρούσα νόσος: Ο ασθενής από 3ημέρου παρουσίασε ήπια φαρυγγαλ‐
γία και δυσκαταποσία, καθώς και χαμηλό πυρετό ~ 37,5ο C. Πρό 2 ωρών 
ο πυρετός έφθασε το 39,5ο C και συνοδευόταν από εντονότατη κεφαλαλ‐
γία. Ο ασθενής ανησύχησε και προσήλθε αμέσως στα επείγοντα του νο‐
σοκομείου. Την ώρα προσελεύσεως του το συνειδησιακό του επίπεδο ή‐
ταν φυσιολογικό, αλλά κατά την διάρκεια της εξετάσεως ο ασθενής έγινε 
συγχυτικός και σταδιακά έπεσε σε κώμα . 
Ατομικό αναμνηστικό: τις συνήθεις παιδικές ασθένειες. 
Κληρονομικό αναμνηστικό : ελεύθερο  
Συνήθειες  και  τρόπος  ζωής:  Οδηγός  σε  σχολικό  λεωφορείο  νηπιαγω‐
γείου. Καπνιστής 20 σιγαρέτων ημερησίως. 
Ανασκόπηση συστημάτων : ο ασθενής δεν ήταν σε θέση να δώσει πλη‐
ροφορίες για το αν υπήρχαν συμπτώματα από τα διάφορα συστήματα. 
Αντικειμενική εξέταση 
Θερμοκρασία: 39,5ο C 
Κυκλοφορικό: σφύξεις 100/min, ΑΠ 100/70, καρδιακοί τόνοι κφ. 
Αναπνευστικό  :  ελάττωση  αναπνευστικού  ψιθυρίσματος  άμφω.  Δεν  υ‐
πήρχαν πρόσθετοι ρόγχοι, αλλά ο ασθενής δεν συνεργαζόταν. 
Νευρικό: έντονη αυχενική δυσκαμψία. Σημείο Kerning και Brudzinski θε‐
τικά. 
Δέρμα: πορφυρικό εξάνθημα στα άνω και κάτω άκρα. 
Κοιλιά: χωρίς παθολογικά ευρήματα. 
Να ληφθεί υπ’όψιν, ότι ο ασθενής δεν συνεργαζόταν για να γίνει ολοκλη‐
ρωμένη φυσική εξέταση. 
Παρακλινικός  έλεγχος:  μετά  την  βυθοσκόπηση  κατά  την  οποία  διεπι‐
στώθη  ότι  δεν  υπήρχε  οίδημα  οπτικής  θηλής,  ο  ασθενής  υπεβλήθη  σε 
οσφυονωτιαία  παρακέντηση  (ΟΝΠ)  με  τα  ακόλουθα  αποτελέσματα: 
Χροιά  ελαφρώς  θολερή,  κύτταρα  1.500  κκχ  με  πολυμορφοπύρηνα  85% 
και λεμφοκύτταρα 15%, λεύκωμα 100mg/dl, γλυκόζη 40mg/dl (σύγχρονο 
σάκχαρο  αίματος  100mg  /dl).  Το  ΕΝΥ  εστάλη  επίσης  για  άμεση  Gram 

  74

χρώση,  καλλιέργεια,  αντιγόνο  πνευμονιοκόκκου  (binax  now)  και  φυλά‐
χθηκε μικρή ποσότης να σταλεί PCR για ανίχνευση πολλών μικροβιακών 
αιτίων. 
Γενική  αίματος:Hct=40%,  Λευκά=10.000/μl  με  πολυμορφοπυρηνικό 
τύπο, Γλυκόζη: 100 mg/dl, Ουρία=40mg /dl, Κρεατινίνη=0,8mg/dl. 
Πορεία  νόσου:  αμέσως  μετά  την  ΟΝΠ  στον  ασθενή  χορηγήθηκαν  2  mg 
κεφτριαξόνης και εισήχθη στο νοσοκομείο. 
Η  Gram χρώση έδειξε Gram(‐) διπλοκόκκους. Στην καλλιέργεια του ΕΝΥ 
μετά 48 ώρες αναπτύχθη Neisseria meningitis. 
Την επομένη ημέρα ο ασθενής από την κωματώδη κατάσταση έγινε συγ‐
χυτικοδιεγερτικός και σταδιακά επανήλθε σε φυσιολογικό συνειδησιακό 
επίπεδο. Διαπιστώθηκε όμως ότι ο ασθενής δεν άκουγε. Το εξάνθημα υ‐
ποχώρησε και ο ασθενής ήταν απύρετος από το 3ο 24ωρο. Κατά την νο‐
σηλεία του υπεβλήθη σε CT εγκεφάλου, η οποία έδειξε οίδημα και φλεγ‐
μονή των μηνίγγων. Η ακοή επανήλθε την 7η ημέρα από της εισόδου του 
ασθενούς στο νοσοκομείο και ο ασθενής εξήλθε υγιής.  
Κύρια σημεία ‐ Ερωτήσεις 
1. Ποια τα πιθανά αίτια μηνιγγίτιδος, αναλόγως της ηλικίας του πάσχοντος; 
Είναι  κυρίως  νόσος  των  ενηλίκων.  Στην  κοινότητα  σχετίζεται  με  τέσσερα 
παθογόνα: α) Ο Streptococcus pneumonia  είναι το πιο συχνό. β) Η Neis‐
seria meningititis. Επιδημίες συμβαίνουν σε συνθήκες συνωστισμού, όπως 
τα σχολεία και ο στρατός. γ) Η Listeria monocytogenes προσβάλλει νεογνά, 
άτομα ηλικίας > 50 ετών, εγκύους και ανοσοκατασταλμένους ασθενείς. δ) 
Ο Haemophilus Influenzae ήταν το πιο συχνό αίτιο μηνιγγίτιδας στα παιδιά. 
Μετά την ευρεία εφαρμογή προγραμμάτων εμβολιασμού έναντι του HIB, 
είναι πλέον σπάνιος. Στα νεογνά τα Gram αρνητικά και οι στρεπτόκοκκοι 
της ομάδας Β είναι πιό συχνά.                                                                                                                     
2. Ποια  τα  φυσικά    ευρήματα  μηνιγγίτιδος;  Τα  σημεία  Brudzinski  (έντονη 
κεφαλαλγία με τη κάμψη της κεφαλής) και Kernig (αντίσταση στην προ‐
σπάθεια ευθειασμού του γόνατος, που βρίσκεται σε γωνία 45ο) είναι μη 
ειδικά. Η δυσκαμψία του αυχένα μπορεί να έχει μεγαλύτερη ευαισθησία. 
3. Ποιές  είναι  οι  κύριες  διαγνωστικές  εξετάσεις;  Η  γενική  εξέταση  ΕΝΥ,  η 
οποία τεκμηριώνει την διάγνωση της μηνιγγίτιδος και βοηθάει  διαφορο‐
διαγνωστικά  στην  αιτιολογία  της.  Η  άμεση  Gram  χρώση  και  η  καλλιέρ‐
γεια ΕΝΥ και σε υπόνοια ιογενούς μηνιγγίτιδος η PCR. 
4. Μεταξύ της μηνιγγίτιδος από S. pneumoniae, N. meningitides και H.influ‐
enzae, ποιά θεωρείτε βαρύτερη και γιατί; Την πνευμονιοκοκκική (μεγα‐
λύτερη θνητότης~25-30 %, συχνότερες νευρολογικές επιπλοκές). 

  75

Άσκηση 27η 
Λοιμώξεις σε ανοσοκατεσταλμένους 

Πετρίκκος Γεώργιος 
 

Άνδρας ηλικίας 29 ετών, αρτοποιός. 
Αιτία εισόδου: Καταβολή, ανορεξία, κακουχία και πυρετός. 
Παρούσα νόσος: Ο άρρωστος από 7ημέρου αισθάνθηκε καταβολή, που 
προοδευτικά επιτάθηκε. Συγχρόνως παρουσίασε ανορεξία και άλγος στις 
αρθρώσεις, στα οστά  και κυρίως στο στέρνο. Τις  τελευταίες δύο μέρες 
εμφάνισε κακουχία και ψηλάφησε διογκώσεις στον τράχηλο. Από 24ώ‐
ρου εμφάνισε πυρετό μέχρι 390C και  σήμερα  εξετάσθηκε από νοσοκο‐
μειακό γιατρό που του συνέστησε εισαγωγή σε νοσοκομείο. 
Ατομικό αναμνηστικό: Ελεύθερο. 
Κληρονομικό αναμνηστικό:  Δύο γονείς υγιείς. 
Έξεις και τρόπος ζωής: Δεν πίνει και δεν καπνίζει. 
Ανασκόπηση συστημάτων: Ουδέν. 
Αντικειμενική  εξέταση:  Άρρωστος  με  όψη  πάσχοντος.  Θερμοκρασία 
38,50C.  Δέρμα  ωχρό  με  αραιές  πετέχειες  σε  διάφορα  μέρη  του  κορμού 
και  των  άκρων.  Στον  τράχηλο  ψηλαφούνται  διογκωμένοι  υπόσκληροι 
λεμφαδένες, όπως και στις μασχάλες και τους βουβώνες. 
Αναπνευστικό: 20 αναπνοές το λεπτό, σχήμα και έκπτυξη ημιθωρακίων 
φυσιολογικά,  ήχος  σαφής  πνευμονικός,  φυσιολογικό  αναπνευστικό  ψι‐
θύρισμα. 
Κυκλοφορικό: ΑΠ 120/70, Σφύξεις 96/1’, ήπιο συστολικό φύσημα παρα‐
στερνικά αριστερά. 
Πεπτικό: Στη στοματική κοιλότητα παρατηρείται υπερτροφία των ούλων 
και αιμορραγικές εκδηλώσεις στο βλεννογόνο. Οι αμυγδαλές φαίνονται 
εξέρυθρες και διογκωμένες. Κοιλία μαλακή, ευπίεστη. Σπλήνας ψηλαφη‐
τός περί τα 4 εκ. κάτωθεν του αριστερού πλευρικού τόξου, μαλακός. Ή‐
παρ  ψηλαφητό  περί  τα  3εκ.  κάτωθεν  του  δεξιού  πλευρικού  τόξου,  μα‐
λακό με ομαλό χείλος. 
Εργαστηριακές εξετάσεις: Hct=28%, Hb=8gr %, Λευκά=20.000/κ.κ.χ.,  
(Πολυμ=20%,  Λεμφ=  30%,  Ηωσ=2%,  Βασ=1%,  Ραβδ.=10%,  Προμυελ=17 
%, Μυελ=20%), Αιμοπετάλια= 50.000/κ.κ.χ., Ουρία αίματος=40 gr gr0/00, 
Σάκχαρο αίματος: 80 gr0/00, Γεν. ούρων: κ.φ.,  ΤΚΕ 60/90 mm. 
Πορεία νόσου: Αμέσως μετά την είσοδο ελήφθησαν 3 αιμοκαλλιέργειες 
και καλλιέργειες φαρυγικού επιχρίσματος, τα αποτελέσματα των οποίων 

  76

θα συζητηθούν. Επίσης εστάλη δείγμα αίματος για διασταύρωση και χο‐
ρηγήθηκαν στον άρρωστο οροί και αντιμικροβιακή χημειοθεραπεία  με 
πιπερακιλλίνη/ταζομπακτάμη. 
Την  επόμενη  μέρα  έγινε  παρακέντηση  στέρνου  και  το  μυελόγραμμα  έ‐
δειξε  διήθηση  του  μυελού  κατά  80%  με  μυελοβλάστες  και  έτσι  επιβε‐
βαιώθηκε  η  διάγνωση  της  οξείας  μυελοβλαστικής  λευχαιμίας.  Την  ίδια 
μέρα  τέθηκε  σε  αγωγή  με  κυτοσίνη‐αραβινοσίδη,  θειογουανίνη,  κορτι‐
ζόνη και αλλοπουρινόλη. Μετά 3ήμερο ο ασθενής ήταν απύρετος και οι 
λεμφαδένες άρχισαν να υποχωρούν, μέχρι που μετά 10ήμερο εξαφανί‐
στηκαν και ο σπλήνας και το ήπαρ υποχώρησαν. Όμως η αναιμία επιτά‐
θηκε  (Hct=20%)  και  τα  λευκά  έγιναν  2.000/κ.κ.χ.  με  Π=20%,  Λ=70%, 
Η=2%,  Βασ=1%,  Προμυελοκύτταρα=4%,  Μεταμ=3%,  Αιμοπετ.: 
20.000/κ.κ.χ..  Ο  άρρωστος  παρουσίασε  στο  δέρμα  και  τους  βλεννογό‐
νους νέες αιμορραγικές εκδηλώσεις  (πετέχειες, εκχυμώσεις). Του χορη‐
γήθηκαν 4 μονάδες αίμα και 5 μονάδες αιμοπετάλια. Την  15η μέρα της 
νοσηλείας του, τα λευκά ήταν 1000/κ.κ.χ. με Π=1%. Τότε ο άρρωστος εμ‐
φάνισε πάλι πυρετό 39,50C και ήπιο βήχα χωρίς απόχρεμψη. 
Στον βλεννογόνο του στόματος και της γλώσσας εμφάνισε λευκωπό επί‐
χρισμα  και  η  ακτινογραφία  θώρακος  έδειξε  θολερότητα  στο  αριστερό 
μέσο  πνευμονικό  πεδίο.  Επίσης  μια  ακτινογραφία  παραρρινίων  έδειξε 
θολερότητα του αριστερού ιγμορείου άντρου. Αφού λήφθηκαν νέες αι‐
μοκαλλιέργειες,  καλλιέργειες  φαρυγγικού  επιχρίσματος,  πτυέλων,  ού‐
ρων  και  κοπράνων,  ο  άρρωστος  τέθηκε  σε  αγωγή  με  Αμικασίνη  και  Κε‐
φταζιντίμη. Στην καλλιέργεια πτυέλων απεμονώθη Candida albicans και 
μια νέα ακτινογραφία θώρακος μετά 3 μέρες έδειξε επέκταση της θολε‐
ρότητας στον αριστερό πνεύμονα και ορισμένα στοιχεία στο δεξιό. Επί‐
σης ο άρρωστος εμφάνισε υποδόρια αιμορραγικά οζίδια στα άνω άκρα 
και  την  κοιλία,  καθώς  και  εξελκωμένη  διήθηση  στον  πρωκτό.  Η  αντιμι‐
κροβιακή αγωγή τροποποιήθηκε με διακοπή της κεφταζιδίμης και αμικα‐
σίνης και έναρξη Ιμιπενέμης,  και  Αμφοτερικίνης Β. Σε δύο από τις 3 τε‐
λευταίες  αιμοκαλλιέργειες  ανεπτύχθη  στη  2η  ανακαλλιέργεια    Candida 
albicans.  Ο  ασθενής  ενεφάνισε  βαθμιαία  βελτίωση  ώστε  να  συχεχίσει 
την αντικαρκινική του αγωγή. 
 
Κυρια σημεία 
Για την ταξινόμηση των ανοσοκατασταλμένων ασθενών: 

1. Ως ουδετεροπενία ορίζεται όταν ο αριθμός των ουδετεροφίλων 
είναι <500/mm3. 
 Ο  κίνδυνος  της  λοίμωξης  αυξάνει,  όσο  ο  αριθμός  των 
κυττάρων μειώνεται. 

  77

 Η ουδετεροπενία προκαλείται κυρίως από τη χημειοθε‐
ραπεία, που καταστέλλει το μυελό των οστών. 

 Ως  εμπύρετη  ουδετεροπενία  ορίζεται  όταν  ο  αριθμός 
των ουδετεροφίλων είναι <500/mm3  ή <1000/mm3  που 
αναμένονται  εντός  δύο  ημερων  μετά  από  χημειοθερα‐
πεία να μειωθούν <500/mm3 και πυρετός >380C σε δύο 
μετρήσεις εντός μίας ώρας. 

2. Οι ανεπάρκειες της κυτταρικής ανοσίας 
 συσχετίζονται με τη χρήση κορτικοστεροειδών και 
 ακολουθούν την ανοσοκαταστολή για μεταμόσχευση ορ‐
γάνων 

3. Μεικτά ελλείμματα παρατηρούνται κυρίως σε ασθενείς με μετα‐
μόσχευση μυελού των οστών,οι οποίοι: 
 είναι ουδετεροπενικοί στα αρχικά στάδια και 
 κατασταλμένη  κυτταρική  ανοσία  μετά  την  εγκατά‐
σταση του μυελού των οστών. 

Για λοιμώξεις που σχετίζονται με ουδετεροπενία και βλεννογονίτιδα 
1. Ο κίνδυνος είναι αντιστρόφως ανάλογος του αριθμού των ουδε‐
τεροφίλων <500/mm3 . 
2. Οι παθογόνοι μικροοργανισμοί προέρχονται κυρίως από αυτούς 
που  βρίσκονται  στο  δέρμα,  τη  στοματική  κοιλότητα  και  το  γα‐
στρεντερικό συστήμα. 
3. Στα βακτήρια περιλαμβάνονται ο  Staphylococcus  epidermidis, o 
S.aureus,  o  Streptococcus  viridans,  οι  εντερόκοκκοι,  τα  εντερικά 
Gram αρνητικά βακτήρια και η Pseudomonas. Ta αναερόβια είναι 
λιγότερο συχνά. 
4. Οι  μυκητιακές  λοιμώξεις  αναπτύσσονται  αφότου  η  αντιμικρο‐
βιακή  θεραπεία  είχε τον  χρόνο να μειώσει τη  βακτηριακή  χλω‐
ρίδα (συνήθως μετά από 7 ή περισσότερες ημέρες).Τα είδη Can‐
dida και Aspergillus είναι τα πιο συνήθη. 

Για λοιμώξεις σε ασθενείς με ελαττωματική κυτταρική ανοσία: 
1.  Μπορεί  να  προσβληθούν  από  τα  ίδια  παθογόνα  της  κοινότητας, 
όπως και οι φυσιολογικοί  ξενιστές. 

      2.  Έχουν  αυξημένο  κίνδυνο  βακτηριακών  λοιμώξεων  με  είδη    Myco‐
bacterium, Listeria monocytogenes, είδη Nocardia και Salmonella. 
     3.  Οι  μυκητιακές  λοιμώξεις  είναι  συχνά  απειλητικές  για  τη  ζωή  και 
μπορεί να είναι δυσδιάγνωστες. 

 Ο Cryptococcus είναι το πιο συχνό παθογόνο. 

  78

 Τα είδη Aspergillus και Fusarium όπως και τα γένη Mucor και Rhi‐
zopus είναι επίσης συχνά.  

 Η ιστοπλάσμωση και η κοκκιδιομύκωση πρέπει να πιθανολογού‐
νται σε ενδημικές περιοχές. 

 Λοιμώξεις  από  δεματιακούς  (μαύρους)  μύκητες  αναφέρονται 
όλο και συχνότερα. 

    4. Η αναζωπύρωση παλαιών ιογενών λοιμώξεων πρέπει να πιθανολο‐
γείται. 

 Η λοίμωξη από κυτταρομεγαλοϊό είναι η πιο συχνή ιογενής 
λοίμωξη.  Μπορεί  να  είναι  το  αποτέσμα  αναζωπύρωσης, 
μετάγγισης  αίματος  ή  μεταμόσχευσης  με  μολυσμένο  όρ‐
γανο. 

 Λοίμωξη από ιό Epstein ‐Barr είναι λιγότερο συχνή. 
 

5. Άλλα πιθανά παθογόνα είναι η Pneumocystis, το Toxoplasma και ο 
Strongyloides (συστηματική νόσος) 

Για λοιμώξεις που σχετίζονται με μικτά ελλείμματα ανοσίας και αφο‐
ρούν ασθενείς με μεταμόσχευση μυελού των οστών: 
      1.Τη μεταμόσχευση ακολουθούν τρείς φάσεις: 

α)   Φάση Ι (ημέρες 0 έως 30): Oυδετεροπενία 
β) Φάση ΙΙ (ημέρες 30 έως 100): Κυρίως κατασταλμένη κυτταρική 
ανοσία και νόσος μοσχεύματος κατά του ξενιστή (GVHD). 
β)  Φάση ΙΙΙ (πέραν της 100ης ημέρας): Κατασταλμένη κυτταρική 
και χυμική ανοσία και χρόνια νόσος μοσχεύματος κατά του ξενι‐
στή (ΗGVHD). 
      2. Οι κύριες λοιμώξεις που παρατηρούνται είναι οι ίδιες που απαντώ‐
νται στην ουδετεροπενία (πρώιμα) και στη μεταμόσχευση συμπαγών ορ‐
γάνων (όψιμα) 
      3.Λοιμώξεις από βακτήρια με καψικό περίβλημα (Haemophilus influ‐
enzae, Streptococcus pneumoniae)  είναι πιθανές. 

 
 

  79

Άσκηση 28η  
Βρουκέλλωση – Σαλμονέλλωση – Ρικετσιώσεις 

Κανελλακοπούλου Κυριακή 
 

Ασθενής ηλικίας 24 ετών, γεωργός.  
Αιτία εισόδου: Πυρετός και αρθραλγίες από 3 εβδομάδων. 
Παρούσα  νόσος:  Προ  3  περίπου  εβδομάδων  ο  ασθενής  ενεφάνισε  πυ‐
ρετό έως 38,2οC, χαμηλή οσφυαλγία, κεφαλαλγία, αϋπνίες και ιδρώτες. 
Τα ενοχλήματα στην αρχή ήταν ήπια, αλλά με την πάροδο των ημερών 
γίνονταν εντονότερα και ιδιαίτερα η οσφυαλγία, που δεν επέτρεπε στον 
ασθενή να βαδίζει ελεύθερα. Εξετάσθηκε από γιατρό, ο οποίος δεν εντό‐
πισε παθολογικά ευρήματα και  συνέστησε μόνον  μη στερινοειδή αντι‐
φλεγμονώδη. Επειδή όμως ο ασθενής δεν βελτιωνόταν, επεσκέφθη δεύ‐
τερο ιατρό, που συνέστησε παρακλινικό έλεγχο με τα ακόλουθα αποτε‐
λέσματα. Hct=45 %, Λ=5.800 κκχ, (Π=48 %, Λ=45 %, Μ=5 %, Η=2 %), Ορο‐
αντίδραση  Widal  αρνητική,  οροαντίδραση  Wright  θετική  σε  αραίωση 
1/640.  Εστάλησαν  επιπλέον  αντιβρουκελλικά  αντισώματα,  τα  οποία  ή‐
σαν ως εξής: ΙgM(+) σε αραίωση >1/100 και IgG(+) σε αραίωση 1/2000. 
Ενώ ανέμενε τα αποτελέσματα του ελέγχου, προστέθηκε πόνος και διό‐
γκωση του αριστερού όρχεως. Ο γιατρός του διέγνωσε μελιταίο πυρετό 
και του χορήγησε τετρακυκλίνη και στρεπτομυκίνη για 20 ημέρες. Ο πυ‐
ρετός υποχώρησε, καθώς και όλα τα ενοχλήματα του. Ο άρρωστος ήταν 
καλά για 20 ημέρες μετά το τέλος της αγωγής, oπότε άρχισε να έχει πόνο 
της  αριστεράς  κατά  γόνυ  άρθρωσης  και  πυρετό  (37,5‐38Ο  C).  Προοδευ‐
τικά η άρθρωση παρουσίασε όλα τα σημεία της φλεγμονής (οίδημα,θερ‐
μότητα,πόνο)  ενώ  συγχρόνως  υποτροπίασε  και  η  οσφυαλγία  και  προ‐
σήλθε στο νοσοκομείο. 
Ατομικό αναμνηστικό: Αμυγδαλεκτομή σε παιδική ηλικία.  
Κληρονομικό αναμνηστικό: Ελεύθερο 
Συνήθειες και τρόπος ζωής: Καπνιστής (15 τσιγάρων την ημέρα). Πότης 
(500ml κρασιού ημερησίως). 
Ανασκόπηση  συστημάτων:  Ο  ασθενής    δεν  ανέφερε  συμπτώματα  από 
τα διάφορα συστήματα, πλην του μυοσκελετικού, από το οποίο παρου‐
σίασε τα προαναφερθέντα συμπτώματα. 
Κλινική  εξέταση:  Άτομο  με  όψη  πάσχοντος,  ωχρότητα  δέρματος,  βλε‐
νογγόνων. Θερμοκρασία:  37,6ο C, ΑΠ: 130/85 mmHg, σφύξεις 85/min. 
Κεφαλή‐  Τράχηλος:  Ψηλαφητοί  λεμφαδένες  μεγέθους 1,5x1,5  εκ.  στην 
τραχηλική χώρα. 
Αναπνευστικό: Ουδέν. 

  80

Κυκλοφορικό: Συστολικό φύσημα εξωθήσεως κορυφής (1ου‐2ου βαθμού). 
Κοιλία: Υπόσκληρο ψηλαφητό ήπαρ (3 εκατοστά), σπλήνας αψηλάφητος. 
Νευρικό: Ουδέν το παθολογικό. 
Πορεία νόσου: Τα εργαστηριακά της πρώτης ημέρας έδειξαν: Γενική αί‐
ματος:  Hct=32  %,  Λ=  4.100  κ.κ.χ.,  (Π=41  %,  Λ=54  %,  Μ=5  %),  Οροαντί‐
δραση  Wright  θετική  με  αραιώσεις  1/640  και  άνω  έως  1/2560,  Fe  ο‐
ρού=38 μg/dl. Καλλιέργεια αίματος και καλλιέργεια μυελού: Gram(‐) κοκ‐
κοβακτήρια μια εβδομάδα μετά τον ενοφθαλισμό. Ακτινογραφίες σπον‐
δυλικής στήλης: εικόνα δισκίτιδος στους Ο4‐Ο5 σπονδύλους. Ακτινογρα‐
φία αριστεράς κατά γόνυ αρθρώσεως: σημεία αρθρίτιδας. Σπινθηρογρά‐
φημα οστών: αυξημένη πρόσληψη στην περιοχή των οσφυικών σπονδύ‐
λων Ο4‐Ο5. Στην αξονική τομογραφία ΟΜΣΣ ανεδείχθησαν τα ακόλουθα 
ευρήματα:  προσβολή του μεσοσπονδυλίου δίσκου Ο2‐Ο3  και βλάβη στη 
γωνία του σώματος των ιδίων σπονδύλων. Στον ασθενή χορηγήθηκε ρι‐
φαμπικίνη και δοξυκυκλίνη για 3 μήνες και συνεστήθη παρακολούθηση 
στο εξωτερικό ιατρείο λοιμώξεων. 
 
Κύρια σημεία ‐ Ερωτήσεις 

1. Ποια είδη βρουκέλλας γνωρίζετε ως παθογόνα για τον άν‐
θρωπο; Β. melitensis, Β. Abortus, Β. suis. 

2. Πως μεταδίδεται η Βrucella melitensis στον άνθρωπο;  Από το 
ΓΕΣ  με την βρώση μη παστεριωμένου γάλακτος και την αμεση 
επαφή με μολυσμένα ζώα (κυρίως οι κτηντρόφοι). 
Σημεία κλειδιά για την κλινική εικόνα της βρουκέλλωσης: 
1. Η περίοδος επώασης είναι 2 έως 4 εβδομάδες, στα δε 
συμπτώματα περιλαμβάνονται πυρετός, φρίκια, ιδρώ‐
τες, κακουχία ,ανορεξία, κεφαλαλγία και οσφυαλγία. 
Λεμφαδενοπάθεια και σπληνομεγαλία είναι τα μόνα 
θετικά φυσικά σημεία. 
2. Είναι συχνό αίτιο πυρετού αγνώστου αιτιολογίας. 
3. Εστιακή λοίμωξη είναι συνηθέστερη (1/3 των περιπτώ‐
σεων) εάν καθυστερήσει η θεραπεία: 
 Συχνά επισυμβαίνει προσβολή οστών και αρ‐
θρώσεων. (οστεομυελίτιδα, σπονδυλοδισκίτιδα 
και αρθρίτιδα). 
 Συνήθης είναι η ηπατική συμμετοχή. 
 Μια πιθανότητα είναι η λεμφοκυτταρική μηνιγ‐
γίτιδα. 

  81

 Η ενδοκαρδίτιδα είναι σοβαρή και απαιτεί αντι‐
κατάσταση βαλβίδας. 

 Συνήθης είναι η θετική καλλιέργεια ούρων με 
σπάνια συμμετοχή των νεφρών, ενώ ορχίτιδα α‐
ναφέρεται στο 20% των ανδρών με βρουκέλ‐
λωση. 

 Πνευμονική συμμετοχή εναι σπάνια. 
  Σημεία κλειδιά για την εργαστηριακή διάγνωση 
της βρουκέλλωσης: 

1. Οι καλλιέργειες αίματος είναι θετικές στο 
70 % των περιπτώσεων ( επωάζονται  μέχρι 
21 ημέρες ). 

2. Η ορολογική διάγνωση είναι συχνά χρή‐
σιμη: 
 Ανοσοενζυμικές μέθοδοι ή δοκιμα‐
σίες για ανίχνευση τίτλων IgG και 
IgM ανοσοσφαιρινών. 
 Τίτλοι άνω του 1:160 ή αύξηση των 
τίτλων κατά 4 φορές μεταξύ οξείας 
και χρόνιας φάσεως. 
 

 

  82

Άσκηση 29η  
Παρασιτώσεις (Ελονοσία, Λεϊσμανίαση, Τοξοπλάσμωση) 

Καββαθά Δήμητρα 

 

Ασθενής 62 ετών,λογιστής 
Αιτία εισόδου : Πυρετός, καταβολή δυνάμεων, απώλεια βάρους, βήχας 
από 45νθημέρου 
Παρούσα νόσος:  Από 45 ημερών πυρετική κίνηση 37,9‐38,5°C με σπο‐
ραδικά  κύματα  έως  39,0°C.  Αναφέρει  επιπλέον  παροξυσμούς  ξηρού 
βήχα.  ΄Εγινε  Mantoux  που  ήταν  αρνητική.  Από  7ημέρου  έντονη  κατα‐
βολή. Αναφέρει απώλεια βάρους 7kg. 
Ατομικό αναμνηστικό: Χολοκυστεκτομή εν ψυχρώ λόγω χολολιθιάσεως 
προ 5ετίας. Αρτηριακή υπέρταση από έτους, για την οποία λαμβάνει α‐
ναστολείς β‐υποδοχέων. 
Κληρονομικό  αναμνηστικό:  Μια  αδελφή  του  έχει  σακχαρώδη  διαβήτη 
και ένας αδελφός του αρτηριακή υπέρταση. 
΄Εξεις  και  τρόπος  του  ζείν:    Χρήση  οινοπνεύματος  μέτρια.  Καπνίζει  20 
σιγαρέτα ημερησίως. Το καλοκαίρι διέμενε στο εξοχικό του στην περιοχή 
Ν.Μάκρης, όπου αναφέρει την παρουσία πολλών αδέσποτων σκύλων. 
Ανασκόπηση κατά συστήματα: Ουδέν 
Φυσική  εξέταση:  ΄Ηπαρ  ψηλαφητό  περί  τους  3‐4  δακτύλους,  υπό‐
σκληρο, ανώδυνο. Σπλήνας ψηλαφητός μέχρι σχεδόν τον αριστερό λαγό‐
νιο βόθρο, σκληρός, ανώδυνος.΄Ηπιο συστολικό φύσημα στο προκάρδιο 
(ακουστό σε όλες τις βαλβίδες). 
Εργαστηριακή διερεύνηση 
Γενική  αίματος:    Hct=27  %,  Hb=9,5  gr/dl,  MCV=83  γ,  Λευκά  2.100  ανά 
mm3 (Π=75 %, Λ=20 %, Μ=5 %), Αιμοπετάλια=75.000 ανά mm3, Ουρία=30 
mg/dl, Κρεατινίνη ορού =1,1 mg/dl, SGPT=50 U/L, SGOT=65 U/L, γGT=75 
U/L, Αλκαλική φωσφατάση=150 U/L (ΦΤ έως 125 U/L), Χολερυθρίνη=1,1 
mg/dl, Ολικά λευκώματα=9 gr/dl (Σφαιρίνες=6 gr/dl και λευκωματίνες=3 
gr/dl).  Μυελόγραμμα  =  φυσιολογικό.  Αντιλεϊσμανιακά  αντισώματα 
1/4.000. Νέο μυελόγραμμα = Παρουσία ενδοκυτταρίων παρασίτων συμ‐
βατών με λεϊσμάνια , PCR για λεϊσμάνιες στο μυελό  θετικό.  Στον ασθενή 
χορηγήθηκε λιποσωματική αμφοτερικίνη Β x 5 ημέρες με επιτυχή αντα‐
πόκριση.  
  

  83

Κύρια σημεία 
1. Η  λεϊσμανίαση  είναι  ανθρωποζωονόσος.  Τα  υποδόχα  είναι  κυ‐
ρίως σκύλοι και τρωκτικά. Μεταδίδεται με τσίμπημα ειδών φλε‐
βοτόμου (σκνίπας). Ό άνθρωπος παρεμβάλλεται τυχαία. 
2. Μορφές  λεϊσμανίασης.  Ποια  είδη  προκαλούν  σπλαχνική  (γενι‐
κευμένη) μορφή και σε ποιες χώρες επικρατούν; 
3. Χρόνος επώασης 3 έως 8 μήνες. 
4. Συνήθως τα συμπτώματα εμφανίζοντια βαθμιαία και περιλαμβά‐
νουν πυρετό, καταβολή δυνάμεων, ανορεξία , απώλεια βάρους 
και σπανιότερα βήχα. Από την αντικειμενική εξέταση το σταθε‐
ρότερο εύρημα είναι η διάταση της κοιλίας λόγω ηπατοσπληνο‐
μεγαλίας. Η διόγκωση του σπληνός είναι βαθμιαία και μπορεί να 
πάρει σημαντικές διαστάσεις. Οι ασθενείς με HIV λοίμωξη μπο‐
ρεί να έχουν γενικευμένη νόσο άνευ σπληνομεγαλίας. 
5. Από τον  εργαστηριακό  έλεγχο διαπιστώνεται  πανκυτταροπενία 
και διάχυτη υπεργαμμασφαιριναιμία. 
6. Η διάγνωση βασίζεται στην ανεύρεση του παρασίτου ενδοκυττά‐
ρια  στα  μακροφάγα  σε  επίχρισμα  (Χρώση  Giemsa)  μυελού  των 
οστών  ή  βιοψίας  ήπατος,  σπληνός  ή  λεμφαδένα.  Νεώτερες  μο‐
ριακές τεχνικές (PCR) στον μυελό και το περιφερικό αίμα έχουν 
υψηλή  ευαισθησία,  ενώ  υποβοηθητικά  είναι  τα  θετικά  αντιλεϊ‐
σμανιακά αντισώματα. 
7. Θεραπεία εκλογής είναι η λιποσωμική αμφοτερικίνη Β, η οποία 
έχει χορηγηθεί σε διάφορα δοσολογικά σχήματα. 

 

  84

Άσκηση 30η  
Ενδοκαρδίτιδα  

Γιαννιτσιώτη Ευθυμία 

Ασθενής άνδρας, 70 ετών.  
Αιτία εισόδου: Εμπύρετο, αρθραλγίες, καταβολή, αδυναμία από 15νθη‐
μέρου. 
Παρούσα  νόσος:  Ο  ασθενής  αναφέρει    από  15νθημέρου  αρθραλγίες, 
μυαλγίες και προοδευτικά επιδεινούμενο αίσθημα αδυναμίας. Από 10η‐
μέρου έναρξη εμπυρέτου 38,0‐39οC, ιδίως απογευματινού, με ρίγος και 
φρίκια. Χωρίς άλλα συνοδά συμπτώματα. Από 5νθημέρου λαμβάνει  ε‐
μπειρικά  από  τον  οικογενειακό  του  ιατρό  αντιβιοτικό    (κεφαλοσπορίνη 
β΄ γενιάς) με μικρή υποχώρηση του εμπυρέτου, χωρίς όμως βελτίωση της 
γενικής του κατάστασης. Δεν έχει υποβληθεί σε κανένα εργαστηριακό ή 
απεικονιστικό έλεγχο. Προσήλθε στα επείγοντα  εφημερεύοντος νοσοκο‐
μείου  
Ατομικό αναμνηστικό: 
Αντικατάσταση  φυσικής  αορτικής  βαλβίδας  από  προσθετική  (μεταλλική) 
πριν  από  5  έτη  λόγω  σοβαρού  βαθμού  στένωσης.  Αρτηριακή  υπέρταση 
υπό αγωγή. Κολπική μαρμαρυγή υπό αντιπηκτική αγωγή. 
Σκωληκοειδεκτομή σε παιδική ηλικία. Υπερτροφία προστάτη υπό αγωγή. 
Αλλεργίες (‐) 
Συνήθειες‐τρόπος ζωής: Διακοπή καπνίσματος από 5ετίας (συνολικά 40 
πακέτα‐έτη). Μέτρια κατανάλωση αλκοόλ. BMI=27. 
Oικογενειακό αναμνηστικό: Γονείς απεβίωσαν  σε μεγάλη  ηλικία.  Ένας 
αδελφός χωρίς παθολογικά προβλήματα. 
Ανασκόπηση συστημάτων: αρθραλγίες, μυαλγίες, κακουχία, καταβολή. 
Φυσική εξέταση: 
Οψη πάσχοντος. Ωχρότης δέρματος, επιπεφυκότων.  
ΑΠ 130/80, Σφ 72/min, Αναπνοές 18/min.  
Θώρακας:  Ακροαστικά:  ήπιο  φύσημα  αορτικής  βαλβίδας  (γνωστό  στον 
ασθενή). Αναπνευστικό ψιθύρισμα: κ.φ.   
Περιφερικοί λεμφαδένες: κ.φ.   
Κοιλία: μαλακή, ευπίεστος, ανώδυνος. Σπλήνας ψηλαφητός 2‐3 cm.  
Περιφερικά αγγεία:  κ.φ.  
Νευρολογική εξέταση: χωρίς παθολογικά ευρήματα. 
Εργαστηριακές εξετάσεις:   Εισόδου: TKE=70 mm, CRP=97 mg/l, Hct=32 
%, Hb=9,2 g/dl, WBC=12.0 k/μl ( PMN=80 %), PLT=300 k/μl, AST=45 U/L, 
ALT=29 U/L, ALP=58 U/L, γ‐GT=23 U/L, Ουρία=50 mg/dl, Κρεατινίνη=1,6 

  85

mg/dl, Γενική ούρων: ΕΒ 1015, πυοσφαίρια 2‐5 κοπ, ερυθρά 6‐8 κοπ, 
λεύκωμα 30 mg. Καλλιέργεια ούρων στείρα. 
Λήψη 2 καλλιεργειών αίματος στο τμήμα επειγόντων και ακόμα 2 αιμο‐
καλλιεργειών (ζεύγη) μετά την είσοδο στην κλινική με διαφορά έως και 
12 ωρών από την αρχική λήψη. Μετά από 12 ώρες η 1η αιμοκαλλιέργεια  
αναφέρεται θετική για  Gram θετικό κόκκο. Αναμένεται ταυτοποίηση πα‐
θογόνου και αντιβιόγραμμα.  
Διαθωρακικό υπερηχογράφημα καρδιάς: μικρή προς μέτρια ανεπάρκεια 
προσθετικής αορτικής βαλβίδας, σχετικά αυξημένες πιέσεις πνευμονικής 
αρτηρίας, ικανοποιητικό κλάσμα εξώθησης αριστερής κοιλίας. 

 Εναρξη εμπειρικής αντιμικροβιακής αγωγής (βανκομυκίνη + γε‐
νταμικίνη+ ριφαμπικίνη)  
Πορεία νόσου. 
 3ο  24ωρο:  Ο ασθενής συνεχίζει να πυρέσσει  με έντονη κατα‐
βολή,  αδυναμία και επεισόδιο παροδικής ημιανοψίας. Ταυτόχρονα, 
εμφανίζονται υπονύχιες αιμορραγίες  στο μεγάλο δάκτυλο του αρι‐
στερού άκρου ποδός και στο μέσο και παράμεσο της δεξιάς και αρι‐
στερής  άκρας  χειρός  αντίστοιχα,  καθώς  και  αιμορραγικές  βλάβες 
παλαμών  πελμάτων  άμφω.  Αναφέρει  και  παροδικό  άλγος  αριστε‐
ρού υποχονδρίου.  
Ταυτοποίηση μικροβίου:  Staphylococcus aureus  ευαίσθητος στην  μεθι‐
κιλλίνη. Αντικατάσταση βανκομυκίνης από αντισταφυλοκοκκική πενικιλ‐
λίνη. Το 3ο & 4ο 24ωρο απάντηση μικροβιολογικού εργαστηρίου : 4/4 αι‐
μοκαλλιέργειες ( που είχαν ληφθεί αρχικά) θετικές για το ίδιο παθογόνο 
(S. aureus). Ζητείται διοισοφάγειο υπερηχογράφημα καρδιάς 
 6ο 24ωρο. Δεκατική πυρετική κίνηση (θ ως 37,8οC). Αλλαγή χαρα‐
κτήρων  φυσήματος  αορτικής  βαλβίδας,  φύσημα  ανεπάρκειας  4/6. 
ΑΠ 140/50mmHg.  Σφύξεις 130/min. Δύσπνοια. Διοισοφάγειο υπε‐
ρηχογράφημα καρδιάς: Απόστημα αορτικού δακτυλίου και σοβαρή 
ανεπάρκεια βαλβίδας.  
 Οι αιμοκαλλιέργειες που είχαν ληφθεί υπό αγωγή είναι στείρες. 
Ο ασθενής υποβάλλεται σε άμεση καρδιοχειρουργική αντιμετώπιση 
αντικατάστασης  προσθετικής    αορτικής  βαλβίδας.  Μετεγχειρητικά 
ομαλή κλινική πορεία και ολοκλήρωση αντιμικροβιακής αγωγής.  
 Ο ασθενής  εξέρχεται απύρετος με οδηγίες για χημειοπροφύλαξη  
σε περίπτωση που πρόκειται να υποβληθεί σε συγκεκριμένες οδο‐
ντιατρικές επεμβάσεις . 
 
 
  

  86

Κύρια σημεία 
1. Λοιμώδης ενδοκαρδίτιδα : αίτιο πυρετού αγνώστου αιτιολογίας 
(FUO). Συχνά  ο πυρετός είναι η μόνη κλινική εκδήλωση της νό‐
σου. 
2. Τα διαγνωστικά κριτήρια Duke για τη νόσο είναι πολύ χρήσιμα, 
αλλά  δεν  υποκαθιστούν  την  κρίση  του  κλινικού  ιατρού  για  την 
διάγνωση της ενδοκαρδίτιδας. 
3. Η ύπαρξη  φυσήματος βαλβίδων    είναι  προδιαθεσικός παράγο‐
ντας για λοιμώδη ενδοκαρδίτιδα. Όμως η απουσία  φυσήματος  
δεν  αποκλείει  την    ενδοκαρδίτιδα.  Αντίθετα  η  μεταβολή  προϋ‐
πάρχοντος  φυσήματος  ή  η  εμφάνιση  νέου  φυσήματος  αποτε‐
λούν ισχυρά κλινικά σημεία υπέρ ενδοκαρδίτιδας. 
4. Εμβολικά φαινόμενα σε ενδοκαρδίτιδα: ΚΝΣ, ήπαρ, σπλήνας, νε‐
φροί,  μεσεντέρια  αγγεία,  περιφερικά  αγγεία  και  άκρα,  βλάβες 
Janeway,  επιπεφυκότας. 
5. Ανοσολογικά  φαινόμενα:  κηλίδες  Roth  στον  αμφιβληστροειδή, 
οζίδια Osler,  σπειραματονεφρίτιδα,  Ra test(+). 
6. ΟΧΙ  στην  εμπειρική  αντιμικροβιακή  αγωγή  χωρίς  κλινική/εργα‐
στηριακή/ μικροβιολογική απόδειξη λοίμωξης (εκτός και αν ο α‐
σθενής  είναι  σηπτικός).  Ακόμα  και  τότε,  λαμβάνονται  πρώτα 
πολλαπλές αιμοκαλλιέργειες και μετά αρχίζει η αντιμικροβιακή 
αγωγή. 
7. Επιδημιολογία:  Στον  Δυτικό  κόσμο,  1ο  αίτιο    είναι  ο  S.  aureus. 
Στον  αναπτυσσόμενο  κόσμο  (ρευματική  βαλβιδοπάθεια,  πτωχή 
υγιεινή δοντιών)  1ο αίτιο είναι οι «πρασινίζοντες» στρεπτόκοκ‐
κοι. Οι ενδοκαρδίτιδες διακρίνονται σε  εκείνες που αφορούν: α) 
φυσικές  βαλβίδες  β)  προσθετικές  βαλβίδες  γ)  εμφυτευόμενες 
καρδιακές συσκευές (βηματοδότες, απινιδωτές). Επίσης, διακρί‐
νονται  σε:  1)  κοινότητας,  2)  νοσοκομειακές,  3)  σχετιζόμενες  με 
υπηρεσίες υγείας, 4) σε χρήστες ενδοφλεβίων ουσιών. 
8. Πύλες εισόδου μικροβίου: α) στοματική κοιλότητα (περιοδοντική 
νόσος, οδοντιατρικοί χειρισμοί), β) ουροποιογεννητικό (επεμβά‐
σεις/καθετηριασμός  κύστης),  γ)  το  έντερο  (σε  έδαφος  νεοπλα‐
σίας,  πολυποδίασης,  εκκολπωμάτωσης),  δ)  το  δέρμα  (λύση  συ‐
νεχείας βλεννογόνων και  οι καθετηριασμοί αγγείων). Τα συνήθη 
αντίστοιχα παθογόνα είναι: α) Πρασινίζοντες στρεπτόκοκκοι, β) 
Ψευδομονάδα,  εντερόκοκκοι,  γ)  Group  D  Streptococci  (S.bovis), 
εντερόκοκκοι  δ)  Σταφυλόκοκκοι  (S.  aureus,  CoNS).    Αγνωστη 
πύλη εισόδου στο 45% των περιπτώσεων. 

  87

9. Διοισοφάγειο και όχι μόνο διαθωρακικό υπερηχογράφημα καρ‐
διάς  πρέπει  να  διενεργείται  σε  κάθε  περίπτωση    υποψίας  για  
λοιμώδη  ενδοκαρδίτιδα.  Ειδικά    για  προσθετικές  βαλβίδες  και 
βηματοδότες,  μόνο    το  διοισοφάγειο    υπερηχογράφημα  πιστο‐
ποιεί ή αποκλείει την (υπερηχογραφική) διάγνωση της νόσου.  

10. Ενδείξεις  άμεσης  καρδιοχειρουργικής επέμβασης: Καρδιακή α‐
νεπάρκεια  βαθμού  III‐IV,  κατά  την  ταξινόμηση  της  Νew  Υork 
Heart Association (ΝYHA), λόγω ενδοκαρδίτιδας. Ρήξη βαλβίδας, 
απόστημα  βαλβίδας,  πλήρης  ανεπάρκεια  βαλβίδας  με  μεταβο‐
λές  πιέσεων  κόλπων/κοιλιών,  αποκόλληση  προσθετικής  βαλβί‐
δας. Ειδικά παθογόνα (πχ βρουκέλλα, ασπέργιλλος). Άλλες ενδεί‐
ξεις χειρουργικής επέμβασης: υποτροπιάζοντα εμβολικά επεισό‐
δια, εμμένουσα βακτηριαιμία παρά την κατάλληλη αγωγή. 

 
 

  88

Άσκηση 31η 
Ουρολοιμώξεις 

Πετρίκκος Γεώργιος 
 

1η περίπτωση 
Γυναίκα ηλικίας 28 ετών.  
Αιτία προσέλευσης: Προσέρχεται στο Εξωτερικό Ιατρείο Λοιμώξεων της 
Κλινικής για υποτροπιάζουσα κυστίτιδα. 
Παρούσα  νόσος:  Αρχίζει  από  την  ηλικία  των  22  ετών,  όταν  για  πρώτη 
φορά άρχισε να εμφανίζει συχνουρία, καύσο κατά την ούρηση και ελα‐
φρό υπερηβικό πόνο, χωρίς πυρετό ή άλλα συνοδά ενοχλήματα. Γιατρός 
που την εξέτασε διαπίστωσε οξεία κυστίτιδα (από την μικροσκοπική ού‐
ρων)  και  της  χορήγησε  αντιβιοτικά  με  αποτέλεσμα  την  ίαση.  Έκτοτε  τα 
επεισόδια επαναλαμβάνονταν με άλλοτε άλλη συχνότητα. Σε μερικά από 
αυτά έγινε καλλιέργεια ούρων που απομονώθηκαν Escherichia coli. Σε η‐
λικία 26 ετών έμεινε έγκυος και τα επεισόδια έγιναν πιο συχνά, μερικά 
των οποίων ήταν εμπύρετα. Τον τελευταίο χρόνο η συχνότητά τους αυ‐
ξήθηκε (περίπου 1‐2 ανά μήνα) γι αυτό και προσέρχεται στα Εξωτερικά 
Ιατρεία. Σε επίμονη ερώτηση αν τα επεισόδια συνδυάζονταν με τη σεξου‐
αλική επαφή δεν έδωσε σαφή απάντηση. 
Ατομικό  αναμνηστικό:  Ελεύθερο,  πλην  των  αναφερομένων  στην  πα‐
ρούσα νόσο. 
Κληρονομικό αναμνηστικό: Πατέρας υγιής, μητέρα με σακχαρώδη δια‐
βήτη 2. 
Έξεις , τρόπος ζωής: Δεν πίνει, δεν καπνίζει. 
Ανασκόπηση  συστημάτων:  Ο  ασθενής    δεν  ανέφερε  συμπτώματα  από 
τα διάφορα συστήματα 
Φυσική εξέταση: Δεν υπήρχε τίποτε το παθολογικό. Η γυναικολογική ε‐
ξέταση επίσης δεν έδωσε τίποτε το παθολογικό. 
Παρακλινικές εξετάσεις: Οι συνήθεις αιματολογικές και βιοχημικές εξε‐
τάσεις ήταν αρνητικές για παθολογικά ευρήματα. Στη Γενική ούρων βρέ‐
θηκαν  λεύκωμα  30mg/dl,  πυοσφαίρια  50‐60  κοπ  και  ερυθρά  4‐6  κοπ.  
Καλλιέργεια ούρων  104 CFU Escherichia coli. Υπερηχοτομογράφημα  νε‐
φρών,  ουροδόχου  κύστεως  και  έσω  γεννητικών  οργάνων  αρνητικό  για 
παθολογικά ευρήματα. 
Πορεία νόσου: Η ασθενής έλαβε κατάλληλη αγωγή με αποτέλεσμα την 
εξαφάνιση  των  συμπτωμάτων,  πλην  όμως  μετά  15ήμερο  υποτροπίασε. 

  89

Την τελευταία υποτροπή την συνδυάζει με σεξουαλική επαφή. Της χορη‐
γήθηκε  κατάλληλη  αγωγή  και  της  συνεστήθη  ακόμη  και  προφυλακτική 
αντιμικροβιακή αγωγή μετά τη σεξουαλική επαφή 
. 
2η περίπτωση 
Άντρας ηλικίας 42 ετών. 
 Αιτία εισόδου: Εισέρχεται στο νοσοκομείο με ρίγος, υψηλό πυρετό, συ‐
χνουρία, καύσο κατά την ούρηση και πόνο στο περίνεο.  
Παρούσα  νόσος:    Άρχισε  πριν  16  ώρες  περίπου  με  άλγος  στο  περίνεο, 
δυσουρία, συχνουρία  καύσο στην ούρηση, ήπιο περινεϊκό άλγος. Σχεδόν 
ταυτόχρονα αισθάνθηκε γενική κακοδιαθεσία , ρίγος και πυρετό (390C). 
Σιγά‐σιγά  εμφάνισε  επιβάρυνση  της  καταστάσεως  του  και  ταχύπνοια. 
Παρόμοιο επεισόδιο, μικρότερης όμως βαρύτητας,  είχε εμφανίσει  προ 
διμήνου. Το επεισόδιο αυτό δεν συνδυαζόταν με περινεϊκό πόνο, αλλά 
με βάρος στην οσφυική χώρα.  Έγινε  γενική ούρων που έδειξε πυουρία. 
Διαγνώστηκε ουρολοίμωξη και του χορηγήθηκαν αντιβιοτικά με αποτέ‐
λεσμα ταχεία ίαση. 
Ατομικό αναμνηστικό: Συχνοί κωλικοί δεξιού νεφρού από ηλικίας 32 ε‐
τών. Εγχείρηση σκωληκοειδίτιδας σε ηλικία 8 ετών. 
Κληρονομικό αναμνηστικό:  Ένας θείος πάσχει από διαβήτη τύπου ΙΙ. 
Έξεις  ,  τρόπος  ζωής:  Καπνιστής  10  σιγαρέττων  ημερησίως,  κοινωνικός 
πότης. 
Ανασκόπηση συστημάτων: Ουδέν. 
Κλινική εξέταση: Άτομο βαρέως πάσχον. Αναπνοές 34/min, 140/min, ΑΠ 
90/60 mmHg. Ελαφρά κυάνωση άκρων και χειλέων, Θ: 38,90C. 
Αναπνευστικό:  Ουδέν το παθολογικό. 
Κυκλοφορικό: Συστολικό φύσημα κορυφής (1‐2/6). 
Κοιλία:  Τίποτε το ιδιαίτερο πλήν ευαισθησίας με την πλήξη και των δύο 
οσφυικών χωρών. 
Δακτυλική: Επώδυνη διόγκωση του προστάτη. 
Αλλά συστήματα:  Τίποτε το ιδιαίτερο. 
Παρακλινικές  εξετάσεις:  Γενική  αίματος=Hct  45  %,  Hb=15,5  gr/dl, 
Λευκά=4.500/mm3,  (  Πολ.=53  %,  Λεμφ.=40  %,  Η=2  %,  Άωρες  μορφές=5 
%),  Αιμοπετάλια=80.000/mm3,  Σάκχαρο=  100  mg/dl,  Ουρία=65  mg/dl, 
Κρεατινίνη=1,7  mg/dl,  Ηπατική  βιολογία,  χοληστερίνη,  τριγλυκερίδια, 
χρόνος  προθρομβίνης  φυσιολογικά,  Αέρια  αίματος  pCO2=32  mmHg,   
pO2=72 mmHg, pH=7,28. Ακτινογραφία θώρακος  κ.φ., Απλή Ν.Ο.Κ.: λίθος 
στον κάτω πόλο του δεξιού νεφρού. Γενική ούρων: ΕΒ 1011, Λ 30 mg/dl, 

  90

πυοσφαίρια > 200 κοπ, ερυθρά 5‐10 κοπ, κύλινδροι: όχι, Καλλιέργεια αί‐
ματος:  Proteus  mirabilis,  Καλλιέργεια  ούρων:  Proteus  mirabillis  105 
CFU/ml. 
Υπερηχοτομογράφημα    ουροποιητικού  (έγινε    με  την  είσοδο  του  ασθε‐
νούς στο νοσοκομείο): Ευμεγέθης λίθος στον μέσο κάλυκα του δεξιού νε‐
φρού, που προκαλεί απόφραξη. Διόγκωση του προστάτου με περιουρη‐
θρικό οίδημα και μεγάλη ετεροηχογένεια. Εντός του αριστερού λοβού υ‐
πάρχει λίθος και υποηχογενής περιοχή δίδουσα την εντύπωση αποστή‐
ματος. 
Πορεία νόσου: Ο ασθενής έλαβε τα κατάλληλα υγρά, αντιβιοτικά, οξυ‐
γόνο. Ο πυρετός υφέθηκε την τέταρτη μέρα  νοσηλείας.  
Ο άρρωστος εξήλθε του νοσοκομείου την έβδομη ημέρα νοσηλείας με τη 
σύσταση να συνεχίζει την αντιμικροβιακή αγωγή για 6 ακόμη εβδομάδες 
και να υποβληθεί σε λιθοθριψία. 
 
Κύρια σημεία 
1. Αίτια: 

 H Escherichia coli είναι το πιο συχνό παθογόνο και ακολουθούν 
η Klebsiella και Proteus. 

 Ο Staphylcoccus saprophyticcus προκαλεί το 5% έως 15% των πε‐
ριπτώσεων κυστίτιδας σε νεαρές, σεξουαλικά ενεργείς γυναίκες. 

 Οι  νοσοκομειακές  λοιμώξεις  συνήθως  προκαλούνται  από  στε‐
λέχη Enterobacter, Pseudomonas, Enterococci, Candida, S. epider‐
midis και Corynobacterium. 

2. Κλινικές εκδηλώσεις: 
 Τα συμπτώματα της κυστίτιδας και της πυελονεφρίτιδας αλληλο‐
επικαλύπτονται. 
 Στα συμπτώματα της κυστίτιδας περιλαμβάνονται δυσουρικά ε‐
νοχλήματα, συχνουρία, αιματουρία, υπερηβικό άλγος. 
 Στα  συμπτώματα  της  πυελονεφρίτιδος  περιλαμβάνονται  πυρε‐
τός  και  φρίκια,  ναυτία  και  έμετοι,  ταχυκαρδία,  υπόταση  καθώς 
και άλγος με ευαισθησία στη νεφρική χώρα. 
 Ασυμπτωματική  βακτηριουρία  ορίζεται  ως  θετική  καλλιέργεια 
ούρων, χωρίς συμπτώματα και συνήθως χωρίς πυουρία. 

3.  Η  ουρηθρίτιδα  μπορεί  να  έχει  παρόμοια  συμπτώματα  με  την  κυστί‐
τιδα,  χωρίς  όμως  υπερηβικό  άλγος  και  λιγότερο  αριθμό  μικροβίων  στα 
ούρα. 
4. Σε γυναίκες  η  κολπίτιδα μπορεί να μιμηθεί την κυστίτιδα. Η γυναικο‐
λογική εξέταση μπορεί να δείξει κολπική υπερέκκριση ή πυελικό άλγος. 

  91

5.  Στους  άνδρες  η  οξεία  προστατίτιδα  είναι  πιθανή  και  απαιτεί  κατάλ‐
ληλη αγωγή, για να μή μεταπέσει σε χρόνια υποτροπιάζουσα βακτηριακή 
προστατίτιδα. 
6.  Διάγνωση: 

 Η ανάλυση ούρων πρέπει να διενεργείται σε όλους τους ασθε‐
νείς με συμπτώματα από το ουροποιητικό για την ανεύρεση πυ‐
ουρίας (>10 πυοσφαίρια κ.ο.π.). 

 Η άμεση Gram χρώση αφυγοκέντρητων ούρων μπορεί να είναι 
χρήσιμη  (1  βακτήριο  κ.ο.π.  υψηλής  ισχύος  φακού  είναι  ενδει‐
κτικό 105  μικροβίων ανά ml). 

 Η καλλιέργεια ούρων πρέπει να είναι ποσοτική για την διαφο‐
ροποίηση της αληθούς λοίμωξης από επιμόλυνση. 

 Ο απεικονιστικός έλεγχος με υπερηχογράφημα είναι εξέταση ε‐
κλογής, ενώ η ενδοφλέβια πυελογραφία μπορεί να θεωρηθεί  α‐
παραίτητη για περαιτέρω διερεύνηση ανατομικών ανωμαλιών. 

 
 

  92

Άσκηση 32η  
HIV λοίμωξη‐AIDS 1. 

Παπαδόπουλος Αντώνιος 
 

Άνδρας 25 ετών, ιδιωτικός υπάλληλος. 
Αιτία εισόδου: Πυρετός, εξάνθημα, λεμφαδενοπάθεια από εβδομάδος. 
Παρούσα νόσος :  Ο ασθενής προ εβδομάδος παρουσίασε πυρετό ακα‐
νόνιστο έως 39οC με συνοδά φρίκια, καταβολή, οπισθοκογχική κεφαλαλ‐
γία, διάχυτες μυαλγίες και αρθραλγίες στις μεγάλες αρθρώσεις και άλγος 
στην  κατάποση.  Επισκέφθηκε  ιατρό,  που  διέγνωσε  γριπώδη  συνδρομή 
και χορήγησε παρακεταμόλη. Προ 2 ημερών ο ασθενής παρετήρησε ένα 
εξάνθημα στην περιοχή του κορμού, χωρίς κνησμό και ψηλάφησε μόνος 
του μερικούς διογκωμένους λεμφαδένες στην περιοχή του τραχήλου. Ε‐
ξαιτίας επιμονής των συμπτωμάτων προσέρχεται για έλεγχο. 
Ατομικό Αναμνηστικό: 

‐ Αιμορροϊδοπάθεια από 5ετίας 
‐ Κονδυλώματα πέους προ 3ετίας. Υπεβλήθη σε κρυοθεραπεία. 
‐ Γονόρροια προ 2ετίας. 
Κληρονομικό αναμνηστικό: Ελεύθερο. 
Συνήθειες  και  τρόπος  ζωής:  Καπνιστής  3  πακέτων  ημερησίως  από  7ε‐
τίας. Ευκαιριακή κατανάλωση μικρών ποσοτήτων οινοπνευματωδών πο‐
τών. Αναφέρει πολλαπλές σεξουαλικές σχέσεις με άτομα και των δύο φύ‐
λων, συχνά χωρίς προφύλαξη, από 10ετίας. 
Ανασκόπηση συστημάτων. 
Κεφαλή, τράχηλος, αναπνευστικό, κυκλοφορικό, πεπτικό, ουροποιητικό, 
γεννητικό, μυοσκελετικό, νευρικό: Χωρίς ενοχλήματα 
Φυσική εξέταση: Άτομο με άρτια σωματική διάπλαση. 
Ζωτικά  σημεία:  Θ:  38.4ΟC,  σφύξεις:  94/min,,  αναπνοές:  22/min,  ΑΠ: 
115/85mmHg. 
Δέρμα:  Εξάνθημα  ερυθηματώδες,  κηλιδοβλατιδώδες,  πυκνότερο  στο 
κορμό  και  τον  τράχηλο  και  αραιότερο  στο  πρόσωπο  και  τα  άκρα,  όπου 
περιλαμβάνει τις παλάμες και τα πέλματα. 
Κεφαλή: κ.φ. 
Στοματική κοιλότητα: Έντονη υπεραιμία παρισθμίων, δύο έλκη ρηχά με 
ομαλά χείλη στην υπερώα. 
Λεμφαδένες: Ψηλαφητοί υπόσκληροι, ελαφρώς επώδυνοι οπίσθιοι τρα‐
χηλικοί  λεμφαδένες  άμφω  με  διάμετρο  έως  2  εκατοστά,  μασχαλιαίοι 
λεμφαδένες  άμφω  έως  1,5‐2  εκατοστά  και  βουβωνικοί  έως  1  εκατοστό 
άμφω. 

  93

Θώρακας‐πνεύμονες‐καρδιά: κ.φ. 
Κοιλιά:  Ήπαρ  ψηλαφητό  ομαλό,  ανώδυνο  2‐3  εκατοστά  κάτω  από  το 
πλευρικό τόξο. Σπλήνας ψηλαφητός, ανώδυνος, 3 εκατοστά κάτω από το 
πλευρικό τόξο. 
Άκρα‐Νευρικό:κ.φ. 
Εργαστηριακά ευρήματα. 
Γενική αίματος: Hct=39 %, Hb=13 gr/dl, Λευκά=7.000/mm3 (Π=68 %, Λ=21 
%, Μ=8 %, Η=1 %, B=1 %), Αιμοπετάλια=120.000/mm3, Ουρία=24 mg/dl, 
Κρεατινίνη=0,7  mg/dl,  SGOT=85  U/L,  SGPT=102  U/L,  γGT=25  U/L,  Αλκα‐
λική  φωσφατάση=65  U/L  (ΦΤ:  30‐120  U/L),  Χολερυθρίνη=1  mg/dl, 
LDH=480  U/L,  VCA  IgG  και  IgM    αρνητικά,  Monotest  αρνητικό,  αντισώ‐
ματα για κυτταρομεγαλοϊό και τοξόπλασμα αρνητικά, RPR αρνητικό, HIV‐
1 ELISA αρνητικό, HIV‐RNA= 106 αντίγραφα/ml. 
Μέτρηση  υποπληθυσμών  λεμφοκυττάρων  (κυτταρομετρία  ροής):  Από‐
λυτος  αριθμός  λεμφοκυττάρων  1400/mm3,  CD4=450/mm3,  CD8=600 
/mm3.   
Πορεία νόσου: Ο ασθενής ετέθη σε αντιρετροϊκή αγωγή. Δύο εβδομάδες 
αργότερα  ανευρέθησαν  θετικά  τα  αντισώματα  για  HIV‐1  με  τη  μέθοδο 
ELISA  και  επιβεβαιώθηκαν  με  τη  μέθοδο  Western  Blot.  Μετά  από  δύο 
μήνες τα επίπεδα του HIV‐RNA ήταν <50 αντίγραφα/ml και ο αριθμός των 
CD4 λεμφοκυττάρων ήταν 800/mm3. 
ΚΥΡΙΑ ΣΗΜΕΙΑ 

1. Οξύ ρετροϊκό σύνδρομο‐σύνδρομο ορομετατροπής‐πρωτο‐
γενής HIV λοίμωξη. 

2. Αιφνίδια έναρξη πυρετού σε 2 έως 4 εβδομάδες μετά την έκ‐
θεση 

3. Εικόνα  κοινής  ιογενούς  συνδρομής  ή  ΄΄λοιμώδους  μονοπυ‐
ρηνώσεως΄΄. 

4. Συνοδεύεται από:                                                                                                                
α) μη παραγωγική φαρυγγίτιδα και λεμφαδενίτιδα,                                                   
β) κηλιδοβλατιδώδες δερματικό εξάνθημα στη κεφαλή,τον 
τράχηλο και τον άνω κορμό,                                                                                             
γ) κεφαλαλγία και άσηπτη μηνιγγίτιδα,                                                                         
δ) ανορεξία, ναυτία, διάρροια.  

5.  Η οξεία νόσος διαρκεί 2 έως 6 εβδομάδες.Τα συμπτώματα 
από το ΚΝΣ και η καταβολή μπορεί να επιμένουν για αρκε‐
τούς μήνες.   

6.  Η διάγνωση της HIV λοίμωξης γίνεται μέσω της μέτρησης 
αντισωμάτων έναντι του ιού και είναι υψηλής ειδικότητας 

  94

και ευαισθησίας.Μετά την έκθεση το 5% των ατόμων πα‐
ρουσιάζει ορρομετατροπή εντός 7 ημερών, το 50% εντός 20 
ημερών και περισσότερο από το 95% εντός 90 ημερών.Η πε‐
ρίοδος «παραθύρου» της ιαιμίας με αρνητικό ορολογικό έ‐
λεγχο διαρκεί από μερικές μέρες έως μερικές εβδομάδες. 
Ένα αμφίβολο αποτέλεσμα πρέπει να επιβεβαιώνεται με 
Western blot. 
7. Η μοριακές δοκιμασίες που βασίζονται στο πολλαπλασια‐
σμό του γενετικού υλικού (π.χ. PCR) δεν συνιστώνται για τη 
διάγνωση ρουτίνας, αλλά μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσι‐
μες σε ειδικές περιπτώσεις (πχ πρωτογενής ΗΙV λοίμωξη, 
νεογνά).                        
8. Ευρεία διαφορική διάγνωση. 
9. Απαιτείται υψηλός βαθμός υποψίας για τη διάγνωση. 
10. Επιδημιολογικό ιστορικό. 
11. Σημαντική  η  διάγνωση  για  παρακολούθηση  του  ασθενούς 
και πρόληψη μετάδοσης της νόσου. 

 
 

  95

Άσκηση 33η 
HIV λοίμωξη‐AIDS 2. 

Πουλάκου Γαρυφαλιά 
 

Άνδρας 52 ετών, ιδιωτικός υπάλληλος. 
Αιτία εισόδου: Κεφαλαλγία‐Πυρετός. 
Παρούσα Νόσος: Ο ασθενής εμφανίζει πυρετό της τάξεως του 37,8C η‐
μερησίως  και ήπια μετωπιαία  και  ινιακή  κεφαλαλγία κατά τις κινήσεις 
της  κεφαλής.  Τα  συμπτώματα  υποχωρούσαν  παροδικά  μετά  από  λήψη 
παρακεταμόλης, αλλά σταδιακά επιδεινώθηκαν κατά τις τελευταίες ημέ‐
ρες με την προσθήκη ναυτίας, εμέτων και φωτοφοβίας. 
Ατομικό αναμνηστικό: 
Λοίμωξη από σύφιλη το 1987.  
Διεγνώσθη HIV‐1 λοίμωξη το 1998, με αφορμή επεισόδιο διάμεσης πνευ‐
μονίας από Pneumocystis jirovecii (PCP). Τότε είχε αριθμό CD4 Τ λεμφο‐
κυττάρων  120/mm3  και  τα  επίπεδα  HIV‐RNA  ήταν  300.000  αντί‐
γραφα/ml. Η λοίμωξη είχε αντιμετωπισθεί με χορήγηση κοτριμοξαζόλης 
σε θεραπευτική δόση. Κατόπιν ο ασθενής ετέθη σε αντιρετροϊική αγωγή 
με συνδυασμό τριών φαρμάκων (ζιδοβουδίνης, λαμιβουδίνης και ινδινα‐
βίρης), με παράλληλη  χορήγηση προφυλακτικής δόσης κοτριμοξαζόλης 
(δευτερογενής προφύλαξη), έως ότου τα CD4 κύτταρά του ξεπέρασαν τα 
200/mm3  επί τουλάχιστον εξάμηνο. Ο ασθενής ανέχτηκε πολύ δύσκολα 
την αγωγή για δύο έτη λόγω δυσπεπτικών ενοχλημάτων και πολλαπλών 
επεισοδίων κωλικού νεφρού. Έγινε τροποποίηση της αγωγής σε σταβου‐
δίνη, διδανοσίνη και λοπιναβίρη/ριτοναβίρη, την οποία ο ασθενής ανέ‐
χθηκε επί άλλα τρία έτη και διέκοψε από μόνος του λόγω συνεχιζόμενων 
διαρροιών και αιμωδιών στα κάτω άκρα. Έκτοτε είναι χωρίς αντιρετροϊ‐
ική αγωγή με δική του απόφαση, διακόπτοντας ταυτόχρονα και την πα‐
ρακολούθηση από το Ιατρείο μας. Η τελευταία μέτρηση  CD4 κυττάρων 
ήταν 420/mm3, ενώ το  HIV‐RNA ήταν σταθερά μη ανιχνεύσιμο στο πλά‐
σμα από μετά το πρώτο εξάμηνο από την έναρξη αντιρετροϊικής αγωγής. 
Κληρονομικό ιστορικό: Πατέρας με στεφανιαία νόσο από ηλικίας 38 ε‐
τών, απεβίωσε από οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου σε ηλικία 48 ετών.  
Συνήθειες και τρόπος ζωής: Ανύπανδρος. Καπνιστής 30 σιγαρέττων ημε‐
ρησίως. Γυμνάζεται 4‐5 φορές την εβδομάδα. Δεν καταναλώνει αλκοόλη.  
 

  96

Ανασκόπηση Συστημάτων  
Κεφαλή: Από έτους αναφέρει παροδική εμφάνιση ερυθρότητας στο μέ‐
τωπο και τις παρειές. Στόμα: η γλώσσα του είναι λευκή και παραπονείται 
για καύσο κατά τη λήψη τροφής.  
Αναπνευστικό και κυκλοφορικό: δεν αναφέρεται συμπτωματολογία. 
Πεπτικό: αναφερόμενη δυσκαταποσία με επέκταση και οπισθοστερνικά 
από ολίγων εβδομάδων. Κατά περιόδους παρουσιάζει διαρροϊκά επεισό‐
δια διαρκείας ολίγων ημερών, χωρίς πρόσμιξη αίματος ή βλέννης στα κό‐
πρανα. 
Ουροποιητικό‐γεννητικό,  νευρικό  σύστημα:  χωρίς  αναφερόμενα  συ‐
μπτώματα. 
Μυοσκελετικό  σύστημα:  Ο  ασθενής  παραπονείται  για  άλγος  στις  γλου‐
τιαίες χώρες, το οποίο αποδίδει στην έντονη απίσχναση της περιοχής των 
γλουτών και την παρατεταμένη καθιστική ζωή που του επιβάλλει η εργα‐
σία του.   
Φυσική εξέταση  
Κεφαλή: Σμηγματορροϊκή δερματίτιδα στο μέτωπο και τη ρινοπαρειακή 
αύλακα.  
Στόμα: η γλώσσα, ο βλεννογόνος των παρειών, η μαλακή υπερώα και τα 
παρίσθμια καλύπτονται από λευκωπό επίχρισμα που αποκολλάται με το 
γλωσσοπίεστρο (καντιντίαση). Επιπλέον, η πλάγια επιφάνεια της γλώσ‐
σας παρουσιάζει λευκωπές κάθετες ραβδώσεις, που δεν αποκολλώνται 
(τριχωτή λευκοπλακία). Εκσεσημασμένη απίσχναση των παρειών και των 
κροταφικών περιοχών (λιποατροφία). 
Τράχηλος: Μικροί λεμφαδένες σε όλες τις επιπολής και εν τω βάθει ομά‐
δες, ευκίνητοι, μεγέθους  < 1 εκ. Παρουσία μαλακού ύβου στον αυχένα.  
Λοιποί  λεμφαδένες:  Μασχαλιαίοι  άμφω  ως  1,5  εκ,  βουβωνικοί  διαμέ‐
τρου ως 1 εκ.  
Θώρακας‐πνεύμονες και καρδία: χωρίς παθολογικά ευρήματα. 
Κοιλία: Ήπαρ ψηλαφητό ομαλό και ανώδυνο περίπου 2 εκ κάτωθεν του 
πλευρικού τόξου. Σπλην ψηλαφητός επίσης 2 εκ. κάτωθεν του πλευρικού 
τόξου. 
Ουροποιητικό‐γεννητικό: κονδυλώματα περινέου.   
Νευρικό σύστημα: Μικρή τελική δυσκαμψία αυχένος, φωτοφοβία, ήπια 
αύξηση των τενοντίων ανατνακλαστικών άνω και κάτω άκρων.  
Μυοσκελετικό σύστημα: Απίσχναση των άνω και κάτω άκρων και της πε‐
ριοχής των γλουτών. Προπέτεια της κοιλιακής χώρας ως επί συσσώρευ‐
σης λίπους, δυσανάλογη με το σωματικό βάρος και τη λοιπή εικόνα του 
ασθενούς. Εκσεσημασμένη διαγραφή του φλεβικού δικτύου στα άνω και 
κάτω άκρα (ανακατανομή του λίπους). 

  97

Εργαστηριακά ευρήματα: 
Γενική  αίματος:  Hct=34  %,  Hb=11  gr/dl,  Λευκά=3.600/mm3,  (Π=75  %, 
Λ=12 %, Μ=9 %, Β=4%), Αιμοπετάλια=120.000 /mm3, Γλυκόζη=80 mg/dl, 
Ουρία=23 mg/dl, Κρεατινίνη=0,8 mg/dl, ALT=40 U/L, AST=46 U/L, γGT=30 
U/L, Αλκαλική φωσφατάση=55 U/L, LDH=320 U/L, Na=127 mEq/L, K=3,8 
mEq/L, Abs Toxoplasma gondii IgG (+) και IgM (‐), Abs CMV IgG(+) και IgM 
(‐), VDRL (‐) . CD4=40 κύτταρα/mm3, HIV‐RNA=500.000 αντίγραφα/ml.  
Οφθαλμολογική  εξέταση  κ.φ.  Δερμοαντίδραση  Mantoux:  αρνητική. 
Quantiferon test  θετικό.  
CT εγκεφάλου (με έγχυση σκιαγραφικού): Χωρίς παθολογικά ευρήματα 
Οσφυονωτιαία παρακέντηση: Έξοδος ΕΝΥ με ελαφρώς ταχεία ροή. Μετά 
από την παρακέντηση η κεφαλαλγία του ασθενούς βελτιώθηκε. 
Εξέταση ΕΝΥ: όψη άχρους και διαυγής, λευκά 15/ml (κατά πλειοψηφία 
λεμφοκύτταρα), λεύκωμα 110mg/dl, γλυκόζη 50 mg/dl, άμεσες χρώσεις 
κατά Gram και Ziehl‐Neelsen αρνητικές, καλλιέργεια για κοινά μικρόβια 
αρνητική, μικροσκοπική εξέταση νωπού παρασκευάσματος με σινική με‐
λάνη για κρυπτόκοκκο (+), ανίχνευση πολυσακχαριδικού αντιγόνου του 
κρυπτοκόκκου  στο  ΕΝΥ  (+)  σε  τίτλο  1:  1.054  και  στον  ορό  (+)  σε  τίτλο 
1:256.  
Ποσοτική PCR περιφερικού αίματος για CMV: 29.800 αντίγραφα/mm3. 
Οισοφαγο‐γαστροσκόπηση:  Λευκωπές  συρρέουσες  πλάκες  κατά  μήκος 
του οισοφάγου, αραιά αβαθή έλκη κοντά στην οισοφαγογαστρική συμ‐
βολή. 
Κύρια σημεία: 

1. Στον  πάσχοντα  από  HIV  λοίμωξη,  η  εκδήλωση  καιροσκοπικών 
λοιμώξεων εξαρτάται σε μέγιστο βαθμό από το ύψος των CD4  Τ 
λεμφοκυττάρων. 

2. Η παρουσία πολλαπλών καιροσκοπικών λοιμώξεων ταυτόχρονα 
είναι πολύ πιθανή, ιδίως όσο χαμηλότερα είναι τα CD4  Τ λεμφο‐
κύτταρα.  

3. Ο ίδιος ο ιός HIV μπορεί να ευθύνεται για ποικιλία εκδηλώσεων, 
εφόσον  η  ανάπτυξή  του  δεν  καταστέλλεται  με  τη  λήψη  αντιρε‐
τροϊικής αγωγής. 

4. Η λήψη αντιρετροϊικής αγωγής καταστέλλει τον ιϊκό πολλαπλα‐
σιασμό και δίνει την ευκαιρία στον οργανισμό να αποκαταστήσει 
την ανοσολογική του απάντηση.  

5. Τα προηγούμενα χρόνια τα αντιρετροϊικά φάρμακα ευθύνονταν 
για μια πληθώρα ανεπιθύμητων ενεργειών οι οποίες εσχάτως έ‐
χουν  αποφευχθεί  σημαντικά  με  την  κυκλοφορία  νέων  φαρμα‐

  98

κευτικών παραγόντων. Σήμερα η αντιρετροϊική φαρέτρα διαθέ‐
τει  μεγαλύτερη  ευελιξία,  παρέχοντας  καλύτερη  ποιότητα  ζωής 
και καλύτερες συνθήκες συμμόρφωσης για τον ασθενή. 
6. Η  εξασφάλιση  μακράς  επιβίωσης  σήμερα  είναι  εφικτή  για  τον 
HIV οροθετικό ασθενή. Οι πιθανότητες είναι καλύτερες όσο πιο 
έγκαιρα διαγιγνώσκεται η νόσος (και κυρίως πριν την εμφάνιση 
καιροσκοπικής  λοίμωξης)  και  όσο  καλύτερη  είναι  η  συμμόρ‐
φωση  με  τη  θεραπεία.  Μέσα  σε  αυτό  το  πλαίσιο,  τα  νοσήματα 
φθοράς  (καρδιαγγειακό,  μεταβολικά)  αποτελούν  μια  επιπλέον 
πρόκληση για τη θεραπευτική του πάσχοντος από HIV λοίμωξη. 

 
 

  99

Άσκηση 35η 
 Υπέρταση 

Έλληνας Χριστάκης 
 

Άνδρας, 45 ετών, δάσκαλος. 
Αιτία εισόδου: Εισάγεται στο νοσοκομείο για ρύθμιση υπερτάσεως και 
έλεγχο δύσπνοιας κατά την κόπωση το τελευταίο τρίμηνο. 
Παρούσα νόσος: Προ 25 χρόνων, κατά την κατάταξή του στο στρατό, η 
αρτηριακή  του  πίεση  βρέθηκε  145/90  mmHg.  Από  τότε  ξαναμετρήθηκε 
προ 3ετίας γιατί είχε ελαφρούς πονοκεφάλους και ζάλη. Ο γιατρός του 
ταμείου  του,  που  τον  εξέτασε,  του  βρήκε  Α.Π.  170/110  mmHg  και  του 
συνέστησε μέτρηση της Α.Π. τρείς φορές την ημέρα. Ο ασθενής  όμως, 
μετά  από  2‐3  μετρήσεις  στις  οποίες  η  ΑΠ  ήταν  φυσιολογική,  δεν  ξανα‐
πήγε  στο  γιατρό  του.  Από  3μήνου  ο  ασθενής  άρχισε  να  αισθάνεται  εύ‐
κολη κόπωση και ελαφρά δύσπνοια.  Ο γιατρός,  που επισκέφθηκε, του 
βρήκε  Α.Π.  200/110  mmHg  και  ταχυκαρδία.  Αμέσως  του  χορήγησε  κα‐
πτοπρίλη  25mg  κάθε  πρωί.  Όμως  σε  καθημερινές  μετρήσεις  της  ΑΠ,  η 
συστολική κυμαινόταν από 150‐210 mmHg. Τότε άρχισε να παίρνει συγ‐
χρόνως και ένα χάπι, που του το συνέστησε κάποιος φίλος του. Όλο αυτό 
το διάστημα όμως αισθάνεται εύκολη κόπωση, οπότε αναγκάζεται να ζη‐
τήσει εκ νέου βοήθεια από το γιατρό, ο οποίος του συνέστησε να εισα‐
χθεί σε νοσοκομείο για τη ρύθμιση της πίεσης του. 
Ατομικό αναμνηστικο: Τίποτε το ιδιαίτερο. 
Κληρονομικό αναμνηστικό: Ο πατέρας του πάσχει από υπέρταση και ΣΔ. 
Η μητέρα του είναι υγιής. 
Συνήθειες  και  τρόπος  ζωής:  Καπνιστής  10  σιγαρέττων  ημερησίως.  Δεν 
καταναλώνει αλκοόλη.  
Ανασκόπηση συστημάτων: 
Αναπνευστικό‐κυκλοφορικό:  Δύσπνοια  κατά  την  κόπωση  το  τελευταίο 
3μηνο. 
Από τα υπόλοιπα συστήματα δεν αναφέρει συμπτώματα. 
Αντικειμενική εξέταση:  
Αρτιμελής, παχύσαρκος. ΑΠ: 170/105mmHg καθιστός και 155/95 mmHg 
όρθιος. 
Αναπνευστικό: κ.φ. 
Κυκλοφορικό: Φλεβοκομβικός ρυθμός, σφύξεις 100/min. Αυξημένος  2ος 
τόνος.  Καρδιακή  ώση  ψηλαφητή  στο  5ο  μεσοπλεύριο  διάστημα  αντί‐
στοιχα με τη μεσοκλειδική γραμμή.  

  100