askiseis-iatrikis-2015 (1)

ΗΚΓ: κ.φ. Βυθός οφθαλμών με αλλοιώσεις 1ου βαθμού υπερτασικής αμ‐
φιβληστροειδοπάθειας.  
Πεπτικό : κ.φ. 
Ουροποιογεννητικό: κ.φ. 
Νευρικό: Χωρίς διαταραχές 
Ενδοκρινολογικό: κ.φ. 
Εργαστηριακές εξετάσεις:  Ht=45 %, Λ=6.600 κ.κ.χ. (τύπος κ.φ.), Αιμοπε‐
τάλια=250.000 κ.κ.χ., Γενική ούρων: ΕΒ 1020, λεύκωμα ίχνη, σάκχαρο όχι, 
πυοσφαίρια  0‐2,  ερυθρά  όχι,  Ουρία  αίματος=35  mg/dl,  Κρεατινίνη  ο‐
ρού=1,02  mg/dl,  Σάκχαρο  αίματος=130  mg/dl,  K=  4,3  mEq/L,  Na=140 
mEq/L,  Χοληστερίνη=280  mg/dl,  HDL=33  mg/dl,  Τριγλυκερίδια=190 
mg/dl, Ουρικό οξύ=6mg/dl, VMA ούρων=8 mg/dl, Ρενίνη πλάσματος=1,8 
ng/ml/hr (ΦΤ 0.2‐2.8), Αλδοστερόνη=120 pg/ml (ΦΤ 7,5‐150). 
Α/α θώρακος: Διάταση της καρδιαγγειακής σκιάς. 
Ενδοφλέβιος πυελογραφία: κ.φ. 
Υπερηχοκαρδιογράφημα  καρδιάς:  Πάχυνση  του  μεσοκοιλιακού  δια‐
φράγματος  και  του  οπισθίου  τοιχώματος  της  αριστερής  κοιλίας.  Ενδεί‐
ξεις διαστολικής δυσλειτουργίας της αριστερής κοιλίας. 
Ο ασθενής εξήλθε με αντιϋπερτασική φαρμακευτική αγωγή: 2 φάρμακα 
σε μικρές δόσεις, όπου το ένα ήταν διουρητικό και συστάσεις να μην α‐
μελήσει την ιατρική παρακολούθηση. 
 
Κύρια σημεία 

1. Ορισμός – Κατάταξη – Τρόπος μέτρησης της ΑΠ . 
2. Ιδιοπαθής υπέρταση (υπερδραστηριότητα συμπαθητικού, σύ‐

στημα ρενίνης‐αγγειοτενσίνης, διαταραχές ενδοκυτταρίου  
Na/K  και νατριούρησης). 
3. Δευτεροπαθής υπέρταση (κυρίως από διαταραχές νεφρού ή ε‐
πινεφριδίων).  
4. Επιβαρυντικοί παράγοντες (κάπνισμα, αλκοόλ, παχυσαρκία, 
πρόσληψη αλατιού και χαμηλή πρόσληψη καλίου, NSAIDs, πο‐
λυκυτταραιμία, μεταβολικό σύνδρομο) – Επιπλοκές. 
5. Έλεγχος αιτίων και τελικών οργάνων στόχων. 
 
 

  101

Άσκηση 36η  
Ισχαιμική καρδιοπάθεια 

Αθανασιά Σοφία 
 

Άνδρας 56 ετών, ανώτερο στέλεχος εμπορικής επιχείρησης. 
Αιτία εισόδου: έντονο οπισθοστερνικό άλγος από 1/2 ώρας . 
Παρούσα νόσος :  Σε ηλικία 48 ετών ο ασθενής για πρώτη φορά αναφέρει 
δυσάρεστο αίσθημα πιέσεως στο προκάρδιο. Το ενόχλημα αυτό γινόταν 
ιδιαίτερα αισθητό κατά το βιαστικό βάδισμα ή όταν ανέβαινε σκάλες ή 
ανηφόρα. Είχε επίσης παρατηρήσει ότι το ενόχλημα ήταν συχνότερο ό‐
ταν βάδιζε σηκώνοντας βάρος ή μετά το μεσημεριανό φαγητό. Επισκέφ‐
θηκε γιατρό ο οποίος του συνέστησε test κοπώσεως, το οποίο όμως δεν 
είχε    παθολογικά  ευρήματα.  Έκτοτε  δεν  ασχολήθηκε  ξανά  με  το  θέμα. 
Προ  εβδομάδος  ένιωσε  το  ίδιο  ενόχλημα  στο  προκάρδιο,  ενώ  καθόταν 
στο γραφείο του το μεσημέρι και πήρε ένα υπογλώσσιο δισκίο τρινιτρο‐
γλυκερίνης, που του έδωσε κάποιος συνάδελφος, με αποτέλεσμα να α‐
νακουφισθεί.  Μισή  ώρα  πριν  την  προσέλευση  του  στο  νοσοκομείο  πα‐
ρουσίασε το γνωστό οπισθοστερνικό άλγος με συνοδό έντονη ωμαλγία 
αριστερά,  το  οποίο  και  επέμενε  έντονο  και  συσφιγκτικό  παρά  τη  λήψη 
υπογλωσσίου δισκίου.  
Ατομικό Αναμνηστικό: Ελεύθερο.   
Κληρονομικό  αναμνηστικό:  Ο  πατέρας  του  πέθανε  από  οξύ  έμφραγμα 
του μυοκαρδίου. 
Συνήθειες και τρόπος ζωής: Καπνιστής 30 τσιγάρων ημερησίως τα τελευ‐
ταία 15 χρόνια. Κοινωνικός πότης. Έγγαμος και πατέρας 2 τέκνων. 
 Ανασκόπηση συστημάτων. 
Κεφαλή‐τράχηλος: Μυωπία από νεαρή ηλικία και χρήση γυαλιών.  
Αναπνευστικό: Πρωινός βήχας με απόχρεμψη τα τελευταία 5 χρόνια.  
Κυκλοφορικό:  Τα  προαναφερθέντα  επεισόδια  οπισθοστερνικού  άλγους 
μετά από κόπωση, κατά τα κρύα πρωινά του χειμώνα, ενίοτε μετά από 
σεξουαλική επαφή. Συχνά αναφέρει αντανάκλαση του άλγους στον αρι‐
στερό αγκώνα και καρπό. 
Πεπτικό:  Αναφέρει  αναγωγές  μετά  τα  γεύματα  και  δυσπεπτικά  ενοχλή‐
ματα  (βάρος,  μετεωρισμό,  ερυγές)  τον  τελευταίο  χρόνο.  Αναφέρει  επί‐
σης χρόνια δυσκοιλιότητα.  
Ουροποιογεννητικό : Ουδέν 
Μυοσκελετικό:  Αραιές  κρίσεις  ισχιαλγίας  δεξιά  τα  τελευταία  χρόνια 
(μετά την αύξηση του σωματικού του βάρους). 
 

  102

Αντικειμενική εξέταση: 
Άτομο παχύσαρκο, με όψη πάσχοντος, με την παλάμη στο στέρνο. 
ΑΠ:190/100mmHg, σφ: 100/min, αναπνοές: 18/min, Θ: 37οC  
Κεφαλή – τράχηλος: Ουδέν. 
Θώρακας : Αραιοί μη μουσικοί ρόγχοι διάσπαρτοι στα πνευμονικά πεδία 
άμφω.  Έντονος  β΄τόνος,  ήπιο  συστολικό  φύσημα  κορυφής  (2/6).  Έκτα‐
κτες συστολές. 
Λοιπή εξέταση χωρίς παθολογικά ευρήματα. 
Παρακλινικές εξετάσεις: 
Α/α Θώρακος: Επίταση βρογχοαγγειακής σκιαγράφησης. ΗΚΓ: Ανάσπαση 
διαστήματος ST και αναστροφή του κύματος Τ στις απαγωγές Ι, aVL και 
V2 – V4. ‘Eκτακτες κοιλιακές συστολές. 
Hct=50  %,  Λευκά=12.000  κκχ  (Π=75  %,  Λ=20  %,  Μ=5  %),  Αιμοπετά‐
λια=210.000  κκχ,  SGOT=70  IU/L,  SGPT=40  IU/L,  LDH=610  IU/L  (ΦΤ:  200‐
450), CPK=180 IU/L (ΦΤ: 30‐134), CPK‐MB=10 IU/L, Τροπονίνη (+), Χολη‐
στερόλη=330 mg/dl, TG=180 mg/dl (ΦΤ <150), LDL=190 mg/dl (ΦΤ <130), 
HDL=38 mg/dl. 
Διαγνωστικοί‐ Θεραπευτικοί  χειρισμοί: 

1. U/S καρδιάς: Ελάττωση κινητικότητας προσθίου τοιχώματος αρι‐
στεράς κοιλίας, μειωμένο κλάσμα εξωθήσεως. 

2. Στεφανιογραφία: Απόφραξη προσθίου κατιόντος κλάδου αριστε‐
ράς στεφανιαίας αρτηρίας. Έγινε διάνοιξη του αγγείου και τοπο‐
θέτηση ενδαγγειακού νάρθηκα (stent).  

Κύρια σημεία: 
1. Ισχαιμική καρδιοπάθεια: οφείλεται συνήθως σε αθηρωμάτωση 
των  στεφανιαίων  αγγείων  και  ως  όρος  περιλαμβάνει  την  στα‐
θερή ή την ασταθή στηθάγχη, το οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου 
(ΟΕΜ), τη σιωπηλή ισχαιμία του μυοκαρδίου καθώς και την θνη‐
τότητα , που συνοδεύει τις καταστάσεις αυτές. 
2. Σημαντική η πρώιμη αναγνώριση και αντιμετώπιση των προδια‐
θεσικών παραγόντων, όπως πχ η ηλικία > 45 (άνδρες) ή >55 (γυ‐
ναίκες),  πρώιμη  εμμηνόπαυση  χωρίς  ορμονική  υποκατάσταση, 
οικογενειακό ιστορικό στεφανιαίας νόσου, κάπνισμα, αρτηριακή 
υπέρταση,  σακχαρώδης  διαβήτης,  υπερλιπιδαιμία,  HDL  <  40 
mg/dl, παχυσαρκία, λιπώδες ήπαρ μη αλκοολικής αρχής, χρονία 
νεφρική νόσος, καθιστική ζωή κλπ. 
3. ΟΕΜ: κλινικό συμβάν, ως επακόλουθο ισχαιμικής νέκρωσης του 
μυοκαρδίου.  Ορισμός:  1)  αύξηση  και/ή  σταδιακή  πτώση  των 
καρδιακών ενζύμων (τροπονίνης, CK‐MB) και 2) τουλάχιστον ένα 
από τα ακόλουθα: α)  συμπτώματα  ισχαιμίας μυοκαρδίου, ή β) 

  103

παθολογικό  κύμα  Q  στο  ΗΚΓ,  ή  γ)  ανάσπαση  ή  κατάσπαση  του 
διαστήματος  ST  στο  ΗΚΓ,  ή  δ)  απεικονιστική  ένδειξη  απώλειας 
βιώσιμου μυοκαρδίου ή νέα περιοχική διαταραχή της κινητικό‐
τητας του τοιχώματος του μυοκαρδίου. Το ΟΕΜ μπορεί να συνο‐
δεύεται με ανασπαση του ST (STEMI OEM) ή αυτή είναι δυνατόν 
να ελλείπει (ΝSTEMI OEM). 
4. Συχνά άτυπη κλινική ή ΗΚΓφική εικόνα, ιδίως σε γυναίκες και νέα 
άτομα.  
5. Διαγνωστικοί‐  Θεραπευτικοί    χειρισμοί:    Δοκιμασία  κοπώσεως, 
σπινθηρογράφημα μυοκαρδίου, απλό ή stress υπερηχογράφημα 
καρδιάς, διαδερμικός καθετηριασμός καρδιάς και στεφανιογρα‐
φία, αξονική / μαγνητική τομογραφία καρδιάς. 
6. Επιπλοκές ΟΕΜ: αιφνίδιος θάνατος, ανεύρυσμα και/ή ρήξη τοι‐
χώματος αριστεράς κοιλίας, ρήξη μεσοκοιλιακού διαφράγματος, 
ρήξη θηλοειδών μυών και βαρεία ανεπάρκεια μιτροειδούς, οξεία 
καρδιακή ανεπάρκεια, καρδιογενές shock, καρδιακές αρρυθμίες, 
ισχαιμική  μυοκαρδιοπάθεια,  περικαρδιακή  συλλογή,  σύνδρομο 
Dressler. 
 

 

  104

Άσκηση 37η 
Βαλβιδοπάθειες 1. Στένωση αορτής   

2. Στένωση  μιτροειδούς 
3. Ανεπάρκεια αορτής 

Αντωνιάδου Αναστασία 

 

Περίπτωση 1η.  
Άνδρας ηλικίας 65 ετών, συνταξιούχος ιδιωτικός υπάλληλος. 
Αιτία εισόδου: Λιποθυμικό επεισόδιο.  
Παρούσα νόσος:  Ο ασθενής μεταφέρεται από περαστικούς στο νοσοκο‐
μείο  όταν,  ενώ  βρισκόταν  στο  περίπτερο  της  γειτονιάς  του,  αιφνιδίως 
σωριάστηκε στο δρόμο. Δεν προηγήθηκαν άλλα συμπτώματα, ενώ κατά 
τη μεταφορά του ο ασθενής συνέρχεται πλήρως.  
Ατομικό αναμνηστικό:  
‐ Σκωληκοειδεκτομή σε ηλικία 40 ετών.  
‐  Ήπιος  Σακχαρώδης  διαβήτης  τύπου  2  από  10ετίας,  ρυθμιζόμενος  με 
διαιτητική αγωγή. 
‐ Προ 20ετίας τοποθέτηση τεχνητής οδοντοστοιχίας, λόγω υποτροπιαζό‐
ντων  οδοντικών  αποστημάτων  και  συνοδού    αρθρίτιδος  των  κατά  γόνυ 
αρθρώσεων. 
Κληρονομικό αναμνηστικό: Ο πατέρας και ένας αδελφός πάσχουν από 
Σ.Δ. τύπου 2. 
Συνήθειες  και  τρόπος  ζωής.  Έγγαμος  και  πατέρας  2  τέκνων.  Βαρύς  κα‐
πνιστής μέχρι προ 10ετίας. Κοινωνικός πότης.  
Ανασκόπηση συστημάτων 
Κεφαλή‐  Τράχηλος:  Αναφέρει  συχνές  κεφαλαλγίες  και  λήψη  παρακετα‐
μόλης.  
Αναπνευστικό: Ουδέν. 
Κυκλοφορικό: Το τελευταίο τρίμηνο αναφέρει αίσθημα δυσφορίας μετά 
από  έντονη  κόπωση,  το  οποίο  δεν  προϋπήρχε  και  το  οποίο  παρέρχεται 
με την ανάπαυση.  
Πεπτικό: Ουδέν 
Ουροποιογεννητικό: Αναφέρει ούρηση 2‐3 φορές το βράδυ, μειωμένη α‐
κτίνα ούρησης και καθυστέρηση στην κένωση της ουροδόχου κύστεως. 
Μυοσκελετικό:  Αρθραλγίες από ετών στις κατά γόνυ αρθρώσεις άμφω. 
Το τελευταίο τρίμηνο έντονη αιμωδία αριστερού άνω άκρου χωρίς αντα‐
νακλάσεις, κυρίως μετά από έντονη σωματική κόπωση. 
Λοιπά: κ.φ. 
  

  105

Αντικειμενική εξέταση: 
Άτομο καλής θρέψης και όψης. Φέρει αιμάσσουσες εκδορές στο μέτωπο 
(από  την  πτώση).  ΑΠ:  130/70  mmHg,  σφ:  85/min  ρυθμικές,  αναπνοές 
12/min.  
Κεφαλή‐Τράχηλος: κ.φ.  
Θώρακας: Τραχύ συστολικό φύσημα (3/6) στο 2ο μεσοπλεύριο διάστημα 
δεξιά παραστερνικά με επέκταση στα αγγεία του τραχήλου, ακουστό ό‐
μως και σε όλο το προκάρδιο. Πνεύμονες κ.φ.  
Κοιλιά:  Χωρίς παθολογικά ευρήματα. 
Νευρικό: Καλό επίπεδο συνείδησης και προσανατολισμός στο χώρο και 
το χρόνο. Χωρίς νυσταγμό ή εστιακά νευρολογικά σημεία. Υπάρχει κενό 
μνήμης από τη στιγμή της απώλειας μέχρι την ανάκτηση των αισθήσεων 
του. 
Λοιπή κλινική εξέταση χωρίς παθολογικά ευρήματα. 
Βιοχημικός έλεγχος: Σάκχαρο ορού=130 mg/dl. Λοιπά κ.φ. 
Ακτινογραφία θώρακος: Χωρίς παθολογικά ευρήματα. 
ΗΚΓ: Εικόνα υπερτροφίας αρ. κοιλίας 
 
Περίπτωση 2η.  
Γυναίκα 67 ετών, οικοκυρά. 
Αιτία εισόδου: Πάρεση αριστερού άνω και κάτω άκρου, δυσαρθρία από 
4ώρου. 
Παρούσα  νόσος:  Η  ασθενής  προσκομίζεται  στα  εξωτερικά  ιατρεία  από 
τους οικείους της, μετά από αιφνίδια απώλεια συνειδήσεως. Κατά τη με‐
ταφορά της στο νοσοκομείο και αφού η ασθενής ανέκτησε τις αισθήσεις 
της,  διαπιστώθηκε  δυσαρθρία,  σύγχυση  και  αδυναμία  αριστερού  άνω 
και κάτω άκρου. 
Ατομικό αναμνηστικό:  
‐ Σκωληκοειδεκτομή σε παιδική ηλικία. 
‐ Εμπύρετο διαρκείας πολλών ημερών με πόνους στις αρθρώσεις σε ηλι‐
κία 12 ετών. 
‐ Γαστρορραγία μετά από λήψη ασπιρίνης σε ηλικία 40 ετών.  Διεγνώσθη 

τότε με βαριούχο  γεύμα έλκος βολβού 12δακτύλου. 
‐ Προ 10ετίας αίσθημα προκαρδίων παλμών που παρήλθε μετά από ένα 
24ωρο. 
Κληρονομικό αναμνηστικό: Ο πατέρας της πέθανε από καρκίνο του προ‐
στάτου, ένας αδελφός πάσχει από στεφανιαία νόσο και άλλα 4 αδέλφια 
είναι υγιή. 
Συνήθειες και τρόπος ζωής: Έγγαμη και μητέρα 2 τέκνων. Δεν καπνίζει, 
δεν πίνει. 

  106

Ανασκόπηση συστημάτων: 
Κεφαλή –τράχηλος: Ουδέν 
Αναπνευστικό: Η ασθενής αναφέρει δύσπνοια τα τελευταία χρόνια, που 
τη συσχετίζει με την κόπωση. Δεν αναφέρονται παροξυσμικές εξάρσεις, 
ούτε συχνά επεισόδια λοιμώξεων. 
Κυκλοφορικό : Η ανωτέρω αναφερόμενη δύσπνοια και το γεγονός ότι η 
ασθενής, νιώθοντας ανήσυχη στον ύπνο, πρόσθεσε τον τελευταίο χρόνο 
και 2ο μαξιλάρι. Τους τελευταίους μήνες αναφέρει ξηρό βήχα τις βραδι‐
νές ώρες, που επιτείνεται με την κατάκλιση. 
Πεπτικό: Αναφέρει δυσπεπτικά ενοχλήματα του τύπου του επιγαστρικού 
άλγους  με  εποχιακή  έξαρση  (άνοιξη‐φθινόπωρο).  Το  συνδέει  ιδιαίτερα 
με καταστάσεις ψυχικής πίεσης (stress). 
Ουροποιογεννητικό: Ουδέν 
Μυοσκελετικό: Χρόνιες αρθραλγίες (εκφυλιστικού τύπου) στις κατ΄ώμον, 
κατά γόνυ και ποδοκνημικές αρθρώσεις άμφω. 
Νευρικό:  Αναφέρει  συχνές  κρίσεις  ιλίγγου  με  ναυτία  και  εμέτους,  που 
σχετίζονται ιδιαίτερα με καταστάσεις ψυχικής και σωματικής κόπωσης. 
Αντικειμενική εξέταση: 
Άτομο καλής όψης και θρέψης. ΑΠ: 140/70 mmHg, σφ: 90/min  άρρυθ‐
μες. 
Κεφαλή‐Τράχηλος: Πτώση γωνίας  στόματος δεξιά.  Θυρεοειδής  αψηλά‐
φητος. 
Αγγεία τραχήλου: κ.φ. 
Θώρακας: Μετατόπιση καρδιακής ώσης προς τα αριστερά. Ακροαστικώς 
πλήρης αρρυθμία. Συστολικό φύσημα αυξομειούμενης έντασης στην κο‐
ρυφή. Έντονος 1ος τόνος. Έκπτυξη ημιθωρακίων:  κ.φ. Πνεύμονες κ.φ. Μα‐
στοί: κ.φ.  
Κοιλιά: Χωρίς παθολογικά ευρήματα. 
Νευρικό:  Μείωση  μυϊκής  ισχύος  αριστερού  άνω  και  κάτω  άκρου.  Έλξη 
γωνίας στόματος προς τα δεξιά, αδυναμία σφυρίγματος ή συγκρατήσεως 
αέρα  εντός  του  στόματος.  Κατάργηση  τενοντίων  αντανακλαστικών  αρι‐
στερά. Παθολογικό πελματιαίο αντανακλαστικό αριστερά. 
Παρακλινικές εξετάσεις: 
Rö θώρακος: Αύξηση μεγέθους καρδιαγγειακής σκιάς και ευθειασμός α‐
ριστερού καρδιακού χείλους. ΗΚΓ: Κολπική μαρμαρυγή 
Υπολογιστική  αξονική  τομογραφία  (C/T  )  εγκεφάλου:  Έμφρακτο  στην 
κροταφοβρεγματική περιοχή δεξιά. 
  

  107

Περίπτωση 3. 
Άνδρας 68 ετών, ιερέας. 
Αιτία εισόδου: Οιδήματα κάτω άκρων. 
Παρούσα νόσος: Ο ασθενής παραπέμπεται από τον ορθοπαιδικό, τον ο‐
ποίο  είχε  επισκεφθεί  αρχικά,  για  οιδήματα  των  κάτω  άκρων,  τα  οποία 
παρατήρησε  από  6μήνου.  Αρχικά  αφορούσαν  τα  σφυρά,  εμφανίζονταν 
κυρίως το απόγευμα και υποχωρούσαν με την κατάκλιση. Προοδευτικά 
όμως επιδεινώθηκαν, αφορούσαν όλο τον άκρο πόδα και τις κνήμες και 
ήταν μόνιμα. Επεσκέφθη ιατρό που τον παρέπεμψε σε ορθοπαιδικό και 
αγγειολόγο. 
Ατομικό αναμνηστικό: 
 ‐ Υπέρταση από έτους σε αγωγή με αναστολείς διαύλων ασβεστίου.  
‐ Σ.Δ. τύπου 2, γνωστός από 5ετίας. Λαμβάνει αντιδιαβητικά δισκία.  
‐ Αναφέρει « φύσημα » γνωστό από νεαρή ηλικία, το οποίο δεν διερεύ‐
νησε περαιτέρω. 
‐ Ίκτερος σε παιδική ηλικία. 
Κληρονομικό αναμνηστικό : ελεύθερο  
Συνήθειες και τρόπος ζωής: Έγγαμος  και πατέρας  5 τέκνων.  Δεν πίνει, 
δεν καπνίζει, δεν αναφέρει αλλεργίες. 
Ανασκόπηση συστημάτων: 
Αναπνευστικό: Αναφέρει δύσπνοια με την κόπωση προοδευτικά επιδει‐
νούμενη,  ώστε  με  δυσκολία  να  ανεβαίνει  τα  10  σκαλιά  της  εκκλησίας. 
Ιατρός  διαπίστωσε  ασθματική  βρογχίτιδα  και  χορήγησε  εισπνεόμενα 
βρογχοδιασταλτικά. 
Κυκλοφορικό: Η ανωτέρω αναφερόμενη δύσπνοια. Αναφέρει επίσης δυ‐
σφορία με την κατάκλιση. Αναγκάζεται να χρησιμοποιεί 3 μαξιλάρια. 
Πεπτικό:  Τους  τελευταίους  μήνες  αναφέρει  ανορεξία.  Δεν  αναφέρει  α‐
πώλεια βάρους. 
Ουροποιογεννητικό: Σηκώνεται 3‐4 φορές το βράδυ για να ουρήσει. 
Μυοσκελετικό: Άλγη στα κάτω άκρα που επιδεινώθηκαν με τα οιδήματα. 
Αντικειμενική εξέταση: 
Άτομο σχετικά υπέρβαρο με πληθωρική όψη. ΑΠ: 170/40 mmHg, σφ: 90 
min. 
Κεφαλή –Τράχηλος: Υπερκινητική ώση στις καρωτίδες άμφω, διατεταμέ‐
νες σφαγίτιδες. 
Θώρακας: Υποτρίζοντες ρόγχοι βάσεων άμφω. Γενικευμένη μείωση ανα‐
πνευστικού  ψιθυρίσματος.  Καρδιακή  ώση  μετατοπισμένη  προς  τα  αρι‐
στερά. Συστολικό φύσημα στο 4ο μεσοπλεύριο διάστημα αριστερά παρα‐
στερνικά.  

  108

Κοιλιά: Εντερικοί ήχοι κ.φ. Ήπαρ ψηλαφητό 4 cm  κάτωθεν του πλευρι‐
κού τόξου, μαλακό, με ομαλό χείλος, ανώδυνο. Σπλήνας αψηλάφητος. 
Λεμφαδένες: Αψηλάφητοι.  
Άκρα: Ζυμώδες οίδημα κάτω άκρων (από το άνω τριτημόριο της κνήμης). 
Δέρμα:  Υπέρχρωση  και  λέπτυνση  δέρματος  στην  περιοχή  των  σφυρών. 
Ευρυαγγείες προσώπου. 
Παρακλινικές εξετάσεις: 
Α/α θώρακος: Αυξημένος καρδιοθωρακικός δείκτης. 
ΗΚΓ: Υπερτροφία αριστεράς κοιλίας, αριστερός άξονας 
Κύρια σημεία: 
Στένωση μιτροειδούς: δύσπνοια στην κόπωση, ορθόπνοια, παροξυσμική 
νυκτερινή δύσπνοια, συχνα κολπική μαρμαρυγή. 
Ανεπάρκεια μιτροειδούς: συχνά ασυμπτωματική επί πολλά έτη. Δυνατόν 
να αναπτυχθεί επί εδάφους προπτώσεως της μιτροειδούς. 
Στένωση  αορτής:  εκφυλιστική  (ασβεστοποιημένη)  ή  συγγενής  διγλώχιν 
βαλβίδα.  Η  συμπτωματολογία  συσχετίζεται  με  αύξηση  της  κλίσης  πιέ‐
σεως. Συγκοπτικά επεισόδια στην κόπωση, στηθάγχη. 
Ανεπάρκεια  αορτής:  συχνά  ασυμπτωματική  επί  πολλά  έτη.  Αριστερή 
καρδιακή ανεπάρκεια ή στηθάγχη. Ευρύς αλλόμενος αρτηριακός σφυγ‐
μός. 
 
 

  109

Άσκηση 38η 
 Σακχαρώδης διαβήτης 

Μουκταρούδη Μαρία 

 

Άνδρας 39 ετών, ιδιωτικός υπάλληλος. 
Αιτία εισόδου: Οίδημα σφυρών και βλεφάρων από μηνός. 
Παρούσα νόσος: Αρχίζει σε ηλικία 15 ετών, οπότε ο ασθενής εμφάνισε 
πολυουρία, νυκτουρία, πολυδιψία, ξηροστομία, απώλεια βάρους 4kg ε‐
ντός 12ημέρου, καταβολή δυνάμεων και ζάλη. Τελικά προστέθηκαν ναυ‐
τία και έμετοι και διάχυτα κωλικοειδή κοιλιακά άλγη. Γι’αυτό εισήχθη σε 
νοσοκομείο, όπου διαπιστώθηκε σακχαρώδης διαβήτης και κετοξέωση. 
Έκτοτε  έλαβε  αγωγή  με  υποδόρια  χορήγηση  ινσουλίνης  ημιβραδείας 
δράσης δις ημερησίως και ειδική δίαιτα. Σε ηλικία 33 ετών νοσηλεύθηκε 
λόγω κώματος. Από 5ετίας διαπιστώθηκε λευκωματουρία στη γενική ού‐
ρων. Από έτους διαμαρτύρεται για ζάλη και συχνά υπογλυκαιμικά επει‐
σόδια,  από  6μήνου  προστέθηκε  ελαφρά  ανορεξία  και  από  μηνός  ήπιο 
οίδημα σφυρών και βλεφάρων. 
Ατομικό αναμνηστικό:  
Παιδικές αρρώστιες. Σακχαρώδης διαβήτης, που ανεφέρθη. 
Κληρονομικό αναμνηστικό: Ελεύθερο. 
Συνήθειες και τρόπος ζωής: Δεν πίνει, δεν καπνίζει. 
Ανασκόπηση συστημάτων 
Κεφαλή: Ζάλη, συχνές κεφαλαλγίες 
Μύτη‐αυτιά‐στόμα: Χωρίς ενοχλήματα. 
Οφθαλμοί: Ελάττωση οπτικής οξύτητας αριστερά. 
Τράχηλος: Ουδέν. 
Αναπνευστικό: Ελεύθερο. 
Κυκλοφορικό: Ουδέν. 
Πεπτικό: Ουδέν. 
Ουροποιητικό: Συχνουρία. 
Νευρικό: Ευερέθιστος τους τελευταίους μήνες. 
Αντικειμενική εξέταση: 
Άτομο ωχρό, εξασθενημένο, ΣΒ: 57 kgr,  ύψος: 168 cm. 
Βλενογόννοι χειλέων και επιπεφυκότων κάπως ωχροί. 
Δέρμα: (‐) 
Κεφαλή: (‐) 
Αυτιά‐ μύτη‐ στόμα‐ φάρυγγας: Ουδέν 
Τράχηλος: (‐) 
Λεμφαδένες: Αψηλάφητοι. 

  110

Αναπνευστικό‐ μαστοί: κ.φ. 
Καρδία: Ταχυκαρδία, αύξηση έντασης καρδιακών τόνων. 
Κοιλία: κ.φ. 
Νευρικό  σύστημα:  Κατάργηση  τενοντίων  αντανακλάσεων  και  συνοδός 
μείωση  της  επιπολής  και  της  εν  τω  βάθει  αισθητικότητας  των  κάτω  ά‐
κρων. 
Εργαστηριακα ευρήματα: 
Γενική αίματος: Hct=39 %, Hb=13,1 gr/dl, Λευκά=6.900/ mm3 (Π=40 %, 
Λ=45 %, Μ=7 %, Η=6 %, Β=2 %), Αιμοπετάλια=230.000/mm3, Σάκχαρο 
κυμαινόμενο μεταξύ 86 και 325 mg/dl κατά τις τρείς πρώτες ημέρες νο‐
σηλείας, Ουρία=125 mg/dl, Κρεατινίνη=4,8 mg/dl, Χοληστερόλη=317 
mg/dl, Τριγλυκερίδια=130 mg/dl, Γενική ούρων: ΕΒ 1007, λεύκωμα με‐
τρητό, σάκχαρο (+), οξόνη (‐), λίγα ερυθρά και πυοσφαίρια. Λεύκωμα 
ούρων 24ώρου= 3,2 gr, HbAc1=11 %. 
Ακτινογραφία θώρακος και νεφρών: κ.φ.   ΗΚΓ: κ.φ. 
 
Κύρια σημεία 

1. Ασθενής με ΣΔ τύπου 1 ‐ δηλαδή αυτοανοσία. 
2. Παρουσιάζει  Διαβητική  νεφροπάθεια‐  Νεφρωσικό  σύνδρομο 

δηλ. πορεία ΣΔ > 15 έτη. 
3. Επιπλοκές ΣΔ: νεφροπάθεια, νευροπάθεια, αμφιβληστροειδοπά‐

θεια κλπ (μικρο‐μάκρο αγγειακές). 
4. Σήμερα υπάρχει και ΣΔ τύπου 2 σε νεαρές ηλικίες  (προσοχή στη 

διάγνωση). 
5. Διαγνωστικά:     Καμπύλη ανοχής γλυκόζης 

Δοκιμασία C πεπτιδίου. 

 
 

  111

Άσκηση 39η 
Νόσοι του θυρεοειδούς. Υπερ/Υπο‐θυρεοειδισμός 

Παπαδόπουλος Αντώνιος 
 
1η Περίπτωση 
Γυναίκα ηλικίας 38 ετών, ιδιωτική υπάλληλος.  
Αιτία εισόδου: Αίσθημα παλμών, αϋπνία, απώλεια βάρους από 3μήνου. 
Παρούσα νόσος: Προ τριμήνου και μετά από ένα επεισόδιο έντονης συ‐
ναισθηματικής  φόρτισης,  η  ασθενής  αναφέρει  αισθήματα  παλμών  στο 
προκάρδιο  επερχόμενα  κατά  συχνές  περιόδους.  Παραπονείται  για  έ‐
ντονη νευρικότητα, αδυναμία συγκέντρωσης και κεφαλαλγίες, ενώ επί‐
σης δυσκολεύεται να κοιμηθεί. Τις τελευταίες εβδομάδες νιώθει κουρα‐
σμένη, δυσκολεύεται να ανέβει τις σκάλες εξαιτίας άλγους στα ισχία και 
τους  μηρούς,  ιδρώνει  εύκολα  και  δεν  ανέχεται  την  ζέστη.  Παρετήρησε 
απώλεια βάρους 7 κιλών το διάστημα αυτό, ενώ η όρεξή της είναι μάλλον 
αυξημένη. 
Ατομικό  αναμνηστικό:  Παιδικές  αρρώστιες,  σκωληκοειδεκτομή  σε  ηλι‐
κία 20 ετών. 
Κληρονομικό αναμνηστικό: Η μητέρα της πάσχει από υποθυροειδισμό. 
Μία θεία της παρουσιάζει ρευματοειδή αρθρίτιδα. 
Γυναικολογικό αναμνηστικό: Εμμηναρχή σε ηλικία 11 ετών. Ένας φυσιο‐
λογικός τοκετός. 
Συνήθειες και τρόπος ζωής: Εργασία αγχώδης. Καπνίζει 20 τσιγάρα ημε‐
ρησίως. Δεν πίνει αλκοολούχα ποτά. 
Ανασκόπηση συστημάτων; 
Κεφαλή‐μύτη‐αυτιά‐στόμα: Χωρίς ενοχλήματα. 
Οφθαλμοί: Αναφέρει ένα συνεχές ήπιο αίσθημα βάρους. 
Τράχηλος: Από έτους μικρή διόγκωση στην περιοχή του θυρεοειδούς. 
Αναπνευστικό: Ελεύθερο. 
Κυκλοφορικό: Συχνά πριν κοιμηθεί νιώθει την καρδιά της να κτυπά γρή‐
γορα και δυνατά. 
Πεπτικό: 3‐4 κενώσεις ημερησίως με μαλακά κόπρανα. 
Ουροποιητικό, γεννητικό, νευρικό, μυοσκελετικό: Ελεύθερο. 
Αντικειμενική εξέταση: 
Άτομο λεπτό, υπερκινητικό, ανήσυχο. 
Ζωτικά  σημεία:  Αναπνοές  18/min,  σφύξεις  105/min,  ΑΠ:  145/75mmHg, 
Θ: 37,2OC. 
Δέρμα: Θερμό, λείο και υγρό. 
Κεφαλή: Τρίχες λεπτές και μαλακές. 

  112

Οφθαλμοί: Διεύρυνση βλεφαρικής σχισμής άμφω ‐ λάμπον όμμα, σημείο 
Graefe θετικό, ελαφρός τρόμος βλεφάρων. 
Αυτιά‐μύτη‐στόμα‐φάρυγγας: Ουδέν 
Τράχηλος: Διάχυτη και συμμετρική διόγκωση του θυρεοειδούς ελαστικής 
συστάσεως. Ακροάται ήπιο συνεχές φύσημα και ελαφρός ροίζος. 
Λεμφαδένες: Αψηλάφητοι. 
Αναπνευστικό‐μαστοί: κ.φ. 
Καρδιά: Ταχυκαρδία, αύξηση έντασης καρδιακών τόνων, συστολικό φύ‐
σημα εξωθήσεως κυρίως στην κορυφή της καρδιάς. 
Κοιλιά: κ.φ. 
Άνω άκρα: Λεπτός τρόμος ηρεμίας, ερύθημα παλαμών. 
Κάτω άκρα: Δυσκολία εγέρσεως από την καθιστή θέση, ελαφρό οίδημα 
κνημών άμφω. 
Νευρικό σύστημα: Αύξηση τενοντίων αντανακλάσεων με ταχεία επανα‐
φορά του Αχιλλείου αντανακλαστικού. 
Εργαστηριακά ευρήματα: 
Γενική αίματος: Hct=39%, Hb=13,1 gr/dl, Λευκά=3.900/mm3 (Π=40%, Λ=45%, 
M=7%,  H=6%,  B=2),  Αιμοπετάλια=230.000/mm3,  Ουρία=25  mg/dl,  Κρεατι‐
νίνη=0,8mg/dl, Χοληστερόλη=150mg/dl, LDL=84mg/dl, HDL=40mg/dl, Τριγλυ‐
κερίδια=130  mg/dl,  SGOT=40U/L,  SGPT=55U/L,  Αλκαλική  φωσφα‐
τάση=115U/L,  γGT=30U/L,  Ασβέστιο  10,6mg/dl,  LDH=  320U/L,  Γενική  ού‐
ρων=κ.φ.,  Τ3=510ng/dl  (ΦΤ:  70‐190ng/dl),  T4=16,6  μg/dl  (ΦΤ:5‐11μg/dl), 
TSH=0.01μu/ml  (ΦΤ:0.5‐5μg/dl).  Στον  ορό  ανιχνεύθηκαν  αντισώματα  έναντι 
του υποδοχέα της TSH (TRAb) 
Ακτινογραφία θώρακος: κ.φ., ΗΚΓ: Φλεβοκομβική ταχυκαρδία. 
Υπερηχογράφημα  θυρεοειδούς:  Διάχυτη  αύξηση  των  ορίων  του  αδένα  με 
ομοιογενές παρέγχυμα. Το σπινθηρογράφημα του θυρεοειδούς με ραδιε‐
νεργό ιώδιο έδειξε αυξημένη διάχυτη καθήλωση του ραδιοφαρμάκου. 
Κύρια σημεία: 

1. Διάκριση του όρου θυρεοτοξίκωση (=κλινικό σύνδρομο οφειλό‐
μενο στην έκλυση υπερβολικής ποσότητας θυρεοειδικών ορμο‐
νών  ανεξαρτήτως  αιτίας)  από  τον  όρο  υπερθυρεοειδισμό  (=υ‐
περλειτουργία θυρεοειδικού ιστού). 

2. Κατάταξη:  α)  Πρωτοπαθής  υπερθυρεοειδισμός,  β)  Δευτεροπα‐
θής υπερθυρεοειδισμός, γ) Θυρεοτοξίκωση χωρίς υπερθυρεοει‐
δισμό. 

3. Στοιχεία  αυτοάνοσου  υπερθυρεοειδισμού  (νόσος  Graves‐
Basedow): διάχυτη βρογχοκήλη, αυτοαντισώματα, οφθαλμοπά‐
θεια, δερματοπάθεια, ακροπάθεια. 

  113

4. Το σπινθηρογράφημα θυρεοειδούς με ραδιενεργό τεχνήτιο ή ιώ‐
διο  χρειάζεται  διαγνωστικά  για  τη  διαφορική  διάγνωση  του  αι‐
τίου (π.χ αυτοάνοσος υπερθυρεοειδισμός, τοξικό αδένωμα, θυ‐
ρεοειδίτιδα De Quervain).  

 
2η Περίπτωση 

Γυναίκα ηλικίας 59 ετών, οικοκυρά. 
Αιτία εισόδου: Έντονη αδυναμία, υπνηλία και οίδημα προσώπου. 
Παρούσα νόσος: Η νόσος αρχίζει από έτους περίπου με προοδευτική κα‐
ταβολή,  εύκολη  κόπωση  και  αδυναμία  επιτέλεσης  των  καθημερινών  α‐
σχολιών. Τις τελευταίες εβδομάδες η ασθενής παρουσιάζει υπνηλία και 
ροχαλίζει έντονα στον ύπνο. Δεν ανέχεται το ψύχος, δεν ιδρώνει εύκολα 
στη ζέστη και παραπονείται για διάχυτες μυαλγίες και δυσκοιλιότητα. Ε‐
πίσης παρετήρησε οίδημα στα βλέφαρα και στα κάτω άκρα, που συνο‐
δεύεται  από  αύξηση  του  βάρους  της  κατά  6  κιλά.  Οι  συγγενείς  αναφέ‐
ρουν  διαταραχές  της  μνήμης  και  ελαφρό  βράγχος  φωνής.  Προσέρχεται 
για έλεγχο. 
Ατομικό Αναμνηστικό: Ελεύθερο. 
Οικογενειακό αναμνηστικό:  Ο μικρότερος αδελφός της πάσχει από ιν‐
σουλινοεξαρτώμενο  σακχαρώδη  διαβήτη  και  παρουσιάζει  και  λεύκη.  Η 
κόρη της πάσχει από θυρεοειδίτιδα Hashimoto. 
Γυναικολογικό  αναμνηστικό:  Εμμηναρχή  σε  ηλικία  12  ετών.  Εμμηνό‐
παυση κατά το 48ο έτος. Κυήσεις: είχε τρείς φυσιολογικούς τοκετούς, τέ‐
κνα υγιή. 
Συνήθειες και τρόπος ζωής: Δεν πίνει οινοπνευματώδη ποτά, δεν καπνί‐
ζει και δεν λαμβάνει φάρμακα. 
Ανασκόπηση συστημάτων: 
Κεφαλή‐οφθαλμοί‐μύτη: Χωρίς ενοχλήματα 
Αυτιά: Αναφέρει ελαφρά μείωση της ακοής. 
Αναπνευστικό, κυκλοφορικό, πεπτικό, ουροποιητικό, γεννητικό: Ελεύθερο. 
Δέρμα: Το νιώθει ξηρό, ιδίως στο πρόσωπο και τα χέρια. 
Νευρικό  –μυοσκελετικό:  Αναφέρει  αιμωδίες  στα  δάκτυλα  των  άνω  ά‐
κρων, ιδίως αριστερά καθώς και μυικές κράμπες κατά διαστήματα.  
Αντικειμενική εξέταση: 
Άτομο  ελαφρά  παχύσαρκο,  με  σχετικά  μειωμένη  κινητικότητα.  Μιλάει 
αργά και με παύσεις. 
Ζωτικά σημεία: Αναπνοές 14/min,  σφύξεις: 54/min, ΑΠ: 140/100mmHg, 
Θ: 35,6οC 
Δέρμα: Ξηρό πεπαχυσμένο, ψυχρό, ωχρό, τραχύ με οίδημα στα άνω και 
κάτω άκρα, που δεν καταλείπει εντύπωμα. 

  114

Κεφαλή:  Αλωπεκία,  τρίχες  ξηρές  και  εύθραστες,  απόπτωση  τριχών  του 
εξωτερικού μέρους των οφρύων, πρόσωπο ωχρό με οίδημα βλεφάρων, 
μακρογλωσσία, βράγχος φωνής, βαρηκοΐα. 
Τράχηλος: Θυρεοειδής‐αγγεία: κ.φ. Λεμφαδένες αψηλάφητοι. 
Αναπνευστικό: Ελαφρά περιορισμένη έκπτυξη ημιθωρακίων. 
Καρδιά: Βυθιότης καρδιακών τόνων. Δεν ακροώνται φυσήματα ή επιπρό‐
σθετοι ήχοι. 
Κοιλιά:  Ελαφρά  διατεταμένη.  Εντερικοί  ήχοι  κ.φ.  Σπλάχνα  αψηλάφητα. 
Ομφαλοκήλη. 
Νευρικό:  Μυϊκή  ισχύς‐αισθητικότητα:  κ.φ.  Μείωση  τενοντίων  αντανα‐
κλαστικών και βραδεία επαναφορά του Αχιλλείου αντανακλαστικού. 
Εργαστηριακά ευρήματα: 
Γενική  αίματος:  Hct=34,5%,  Hb=11,5gr/dl,  HCV=92mm3,  Λευκά= 
7.500/mm3  (Π=70%,  Λ=24%,  MΜ=4%,  H=1%,  B=1%),  Αιμοπετάλια= 
300.000/mm3,  Ουρία=35mg/dl,  Κρεατινίνη=1mg/dl,  Χοληστερόλη= 
310mg/dl,  HDL=32mg/dl,  LDL=230mg/dl,  Τριγλυκερίδια=250mg/dl, 
SGPT=40U/L,  SGOT=65  U/L,  γGT=40U/L,  Αλκαλική  φωσφατάση=98U/L, 
LDH=520U/L, CPK= 333 U/L, Na=130mEq/L, Κ=4,5 mEq/L, Γενική ούρων: 
κ.φ., Τ3=55ng/dl (ΦΤ:70‐190ng/dl), Τ4=1,6μg/dl (ΦΤ:5‐11μg/dl), FT4=0,4 
ng/dl  (ΦΤ:  0.8‐1.7ng/dl),  FT3=2pg/ml  (ΦΤ:  2,4‐4,2pg/ml),  TSH:60  μu/ml 
(ΦΤ:  0.5‐5  μu/ml),  Αντιθυρεοειδικά  αντισώματα  (αντιθυρεοσφαιρινικά 
και έναντι υπεροξειδάσης): θετικά σε υψηλούς τίτλους. 
Ακτινογραφία θώρακος: Αύξηση μεγέθους καρδιάς. 
ΗΚΓ:  Χαμηλά  δυναμικά,  φλεβοκομβική  βραδυκαρδία  με  συχνότητα 
52/min, παράταση PQ διαστήματος. 
Πορεία νόσου: Ο ασθενής έλαβε αγωγή υποκατάστασης με θυροξίνη σε 
σταδιακά αυξανόμενες δόσεις και σε λίγους μήνες υπήρξε πλήρης απο‐
κατάσταση των κλινικών και εργαστηριακών παθολογικών ευρημάτων.  
Κύρια σημεία: 
1. Υποθυρεοειδισμός:  πρωτοπαθής‐δευτεροπαθής‐παροδικός  (π.χ  υ‐

ποξεία θυρεοειδίτιδα, θυρεοειδίτιδα κυήσεως). 
2. Συνήθως βραδεία έναρξη, με ή χωρίς βρογχοκήλη. 
3. Η νόσος αρχικά είναι δυνατόν να διαδράμει υποκλινικά ή να διαλά‐

θει κλινικά, αλλά στα όψιμα στάδια η κλινική εικόνα είναι τυπική και 
σαφής. 
4. Δυνατόν να συνυπάρχει με άλλα αυτοάνοσα νοσήματα ‐ Οικογενής 
επίπτωση. 
5. Η μέτρηση της TSH αποτελεί τον καλύτερο αρχικό διαγνωστικό δείκτη. 
6. Η μέτρηση του FT4 επιβεβαιώνει τη διάγνωση του πρωτοπαθούς υ‐
ποθυρεοειδισμού. 

  115

Άσκηση 40η  
Νόσοι των επινεφριδίων. Ν. Cushing‐N. Addison 

Τσιόδρας Σωτήριος 
 

Περίπτωση 1η  
Γυναίκα 36 ετών, οικοκυρά. 
Αιτία Προσέλευσης: Προσέρχεται λόγω αύξησης του σωματικού της βά‐
ρους, αϋπνία,  εύκολη κόπωση, αμηνόρροια και επειδή την ενόχλησε αι‐
σθητικά η υπερτρίχωση στο πρόσωπό της. 
Παρούσα νόσος: Αρχίζει πριν από 15 μήνες περίπου με προοδευτική ά‐
νοδο του βάρους της κατά 9kg, παρά τις προσπάθειες της ασθενούς για 
το αντίθετο.  Η ασθενής αναφέρει αϋπνία, την οποία την  συσχετίζει με 
άγχος, όπως επίσης και πρόσφατη αύξηση της όρεξης. Η ασθενής πίστευε 
ότι το άγχος της προκαλούσε αϋπνία και της άνοιγε την όρεξη. Πριν από 
6 μήνες παρουσίασε αμηνόρροια που την απέδωσε και αυτή στο άγχος. 
Η εύκολη κόπωση και η υπερτρίχωση στο πρόσωπο και τα άκρα την ανά‐
γκασαν να ζητήσει ιατρική βοήθεια στο πλησιέστερο νοσοκομείο. 
Ατομικό αναμνηστικό: Κάταγμα πριν από 3 χρόνια στο δεξιό βραχιόνιο 
οστούν μετά από κτύπημα. 
Οικογενειακό ιστορικό: Ελεύθερο. 
Συνήθειες και τρόπος ζωής: Δεν πίνει και δεν καπνίζει.  
Ανασκόπηση συστημάτων: 
Κεφαλή: Υπερτρίχωση στο άνω χείλος από 4μήνου, πρόσφατη ανάπτυξη 
τριχών στην περιοχή του γενείου. 
Αναπνευστικό : (‐) 
Κυκλοφορικό : Δεν αναφέρει συμπτώματα. Δεν ήταν υπερτασική. 
Κοιλία:  Αύξηση  της  τρίχωσης.  Παρατήρησε,  ότι  το  τελευταίο  διάστημα 
στα πλάγια της κοιλίας εμφανίστηκαν ραβδώσεις που είχαν χρώμα κόκ‐
κινο πορφυρό. 
Ουροποιητικό‐ Γυναικολογικό: Η αναφερθείσα αμηνόρροια. Προηγουμέ‐
νως  η  έμμηνος  ρήση  ήταν  φυσιολογική  ως  προς  το  ποσόν,  τη  διάρκεια 
και τη συχνότητα επέλευσης. 
Δέρμα: Εμφανίζει εύκολα μώλωπες, ακόμα και σε κτυπήματα που τα θε‐
ωρεί αμελητέα. 
Αντικειμενική εξέταση: 
Γενική επισκόπηση: Άτομο κανονικού αναστήματος, παχύσαρκο, με κα‐
τανομή της παχυσαρκίας στο πρόσωπο, τον αυχένα και τον κορμό. 
 Ζωτικά σημεία:  ΑΠ: 160/85, Σφ:74/min, Αναπνοές 16/min, Θ κφ. 

  116

Κεφαλή:  Πρόσωπο  πληθωρικό  (πανσεληνοειδές)  με  ερυθρότητα.  Υπερ‐
τρίχωση  του  άνω  χείλους,  της  περιοχής  του  γενείου,  και  των  παρειών. 
Ακμή. 
Τράχηλος: Εναπόθεση λίπους στον αυχένα. Δυσκινησία αυχένος δεν πα‐
ρατηρήθηκε. 
Θώρακας: Αύξηση της τριχώσεως των θηλών. Ακρόαση: Αραιοί υποτρίζο‐
ντες στις βάσεις των πνευμόνων. 
Κοιλιά:  Παρατηρούνται  5‐6  ραβδώσεις  κυανέρυθρου  (πορφυρού)  χρώ‐
ματος και στα δύο πλάγια του κοιλιακού τοιχώματος. Η εν τω βάθει ψη‐
λάφηση για τον έλεγχο των σπλάγχνων είναι αδύνατη λόγω της παχυσαρ‐
κίας. 
Άκρα: Αύξηση της τρίχωσης στα άνω άκρα. Κάτω άκρα σχετικά ισχνά σε 
σχέση με το υπόλοιπο σώμα. Υπερτρίχωση. 
Νευρικό: Φυσιολογική εξέταση 
Μυοσκελετικό: Ελαφρά μείωση της ισχύος των μυών των μηρών και στις 
δύο πλευρές. 
Λεμφαδένες: Αψηλάφητοι. 
Απεικονιστικές Εξετάσεις: 
α/α  Θώρακος:  Νομισματοειδής  σκιά  διαμέτρου  2  εκ.  με  σαφές  περί‐
γραμμα στον δεξιό άνω λοβό του πνεύματος. Το εύρημα αυτό υπήρχε σε 
ακτινογραφία που έγινε πριν από 3 χρόνια χωρίς να έχει αλλάξει χαρα‐
κτήρες. 
ΗΚΓ φυσιολογικό χωρίς στοιχεία υπερτροφίας των κοιλιών. 
Εργαστηριακές εξετάσεις: 
Γενική αίματος: Ηct=45 %, Hb=15,0 gr/dl, Λευκά αιμοσφαίρια=9.000 κκχ 
(Π=78  %,  Λ=16  %,  H=2  %,  M=4  %),  Αιμοπετάλια=380.000  κ.κ.χ.,  Ουρία 
(Bun)=5,9  mmol/l,  Κρεατινίνη=112    μmol/l,  Ασβέστιο=2,4  mmol/l,  Σάκ‐
χαρο νηστείας=115 mg/dl,  Σάκχαρο 2 ώρες μετά το μεσημβρινό γεύμα= 
156 mg/dl. Γενική ούρων: ΕΒ 1022, σάκχαρο ίχνη, λεύκωμα (‐), πυοσφαί‐
ρια 6‐8 κοπ, ερυθρά 0‐1 κοπ, λίγη βλέννη. 
 
Πορεία νόσου 
Ειδικές εξετάσεις που έγιναν στην άρρωστη: 

1. Μέτρηση ελεύθερης κορτιζόλης ούρων 24ώρου=180 μgr/24ωρο 
(Φ.Τ.   <100 μgr/ 24ωρο). 

2. Δοκιμασία αναστολής με Δεξαμεθαζόνη (χορηγήθηκε 1 mg μία 
φορά από το στόμα στις 11 μ.μ. Η μέτρηση της κορτιζόλης ορού 
έγινε  στις  8  π.μ  της  επομένης  ημέρας).  Αποτέλεσμα:  Κορτιζόλη 
ορού=14 μgr/dr (Φ.Τ.: 5 μgr/dl) 

  117

3. Μέτρηση κορτιζόλης ορού 8 π.μ.‐ 12 μεσάνυχτα. Κορτιζόλη ορού 
8  π.μ=35  μgr/dl  (Φ.Τ.:  7‐26μgr/dl).  Κορτιζόλη  ορού  12  μ.μ=20 
μgr/dl ( Φ.Τ.: 7μgr/dl) 

4. Μέτρηση ACTH πλάσματος: ACTH=78 pgr/ml (Φ.Τ:20‐100 pgr/ml) 
5. Δοκιμασία αναστολής με μεγάλες δόσεις Δεξαμεθαζόνης (χορη‐

γήθηκαν 2mg από το στόμα κάθε 6 ώρες για 48 ώρες). Κορτιζόλη 
ορού προ=35 μgr/dl (Φ.Τ.: 7‐26) Κορτιζόλη ορού 6 ώρες μετά την 
τελευταία δόση=17μgr/dl. 
6.  Στην άρρωστη έγινε αξονική τομογραφία εγκεφάλου που έδειξε 
μικρή  αύξηση  των  διαστάσεων  της  υποφύσεως,  χωρίς  να  απο‐
κλείεται η ύπαρξη μικρού αδενώματος στο παρέγχυμα αυτής. 
Κύρια σημεία 
1. Εξωγενής  χορήγηση  γλυκοκορτικοειδών  είναι  η  συχνότερη 

αιτία εξωγενούς συνδρόμου Cushing. 
2. Οι πιο συχνές αιτίες ενδογενούς Cushing είναι η νόσος Cush‐

ing  (60%  των  περιπτώσεων),  οι  επινεφριδιακοί  όγκοι  (25%) 
και η έντονη παραγωγή ACTH από όγκους (15%). 
3.  Οι ειδικές εξετάσεις μας βοηθούν να θέσουμε τη διάγνωση 
της νόσου Cushing. 
4. Η  διαφορική διάγνωση περιλαμβάνει: 
α)  Νόσος  Cushing  (αδένωμα  υποφύσεως)=  Αναστολή  στη  δοκι‐
μασία με μεγάλες δόσεις δεξαμεθαζόνης, μεγαλύτερη από 50% 
της  βασικής  τιμής  (προ)  και  ACTH  μέτρια  αυξημένη  (50‐100 
μgr/ml). 
β)  Σύνδρομο έκτοπης παραγωγής ACTH= Δεν επιτυγχάνεται ανα‐
στολή κορτιζόλης και πολύ αυξημένη ACTH (200 pgr/ml). 
γ) Όγκος επινεφριδίων: Δεν επιτυγχάνεται αναστολή κορτιζόλης 
(ACTH μη ανιχνεύσιμη). 
 

Περίπτωση 2η 
Γυναίκα 30 ετών, πωλήτρια σε κατάστημα ενδυμάτων. 
Αιτία  εισόδου:  Εισήχθη  στο  νοσοκομείο  την  ημέρα  της  γενικής  εφημε‐
ρίας για εμετούς, διάρροιες  και κοιλιακό άλγος. 
Παρούσα νόσος:   Πρίν από 14 μήνες  περίπου  παρουσίασε  εύκολη κό‐
πωση, μείωση της ορέξεως, ναυτία, ενίοτε είχε μερικούς εμετούς που υ‐
ποχωρούσαν χωρίς ειδική θεραπεία. Παρατήρησε ότι είχε εναλλαγές πε‐
ριόδων δυσκοιλιότητας και ευκοιλιότητας. Η πίεση της ήταν 90/65. Όταν 
χειρουργήθηκε για κύστη κόκκυγος πριν από 3 χρόνια, η πίεση της ήταν 
115/75. Στο διάστημα αυτό έχασε, χωρίς να το επιδιώξει, 6‐7 κιλά. Επι‐

  118

σκέφθηκε τον ιατρό του ταμείου της, ο οποίος, το μόνο εύρημα που δια‐
πίστωσε σε δύο επισκέψεις, ήταν ότι η ΑΠ ήταν 90/60 και συνέστησε κά‐
ποιο φαρμακευτικό σκεύασμα σε σταγόνες για την άνοδο της αρτηρια‐
κής πίεσης. Μετά από χορήγηση μερικών μηνών δεν σημειώθηκε κανένα 
αποτέλεσμα.  Γι΄αυτό    ο  γιατρός  της  συνέστησε  γενικές  εξετάσεις  αίμα‐
τος. Δεν πρόλαβε να τις κάνει γιατί παρουσίασε ιογενή συνδρομή με πυ‐
ρετό 39◦C, καταρροή και ρινική συμφόρηση. Την τρίτη ημέρα της ασθέ‐
νειάς  της  ο  πυρετός  υποχώρησε  και  η  ασθενής  αισθάνθηκε  καλύτερα. 
Την τέταρτη ημέρα αισθανόταν πολύ κουρασμένη, παρουσίασε εμετούς, 
διαρροϊκό σύνδρομο και κοιλιακό άλγος. Την πέμπτη ημέρα δεν βελτιώ‐
θηκε και μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο. 
Ατομικό αναμνηστικό: Εγχείρηση κύστης κόκκυγος πριν από 3 χρόνια. 
Κληρονομικό αναμνηστικό: Ο παππούς της πέθανε από φυματίωση σχε‐
τικά νέος. 
Συνήθειες και τρόπος ζωής: Δεν καπνίζει. Δεν κάνει χρήση οινοπνεύμα‐
τος. 
Ανασκόπηση  συστημάτων:  Δεν  έδωσε  περισσότερες  πληροφορίες  από 
όσα αναφέρθηκαν στην παρούσα νόσο. 
Αντικειμενική εξέταση: Ασθενής με διανοητική σύγχυση, που στοιχειο‐
θετήθηκε από το ότι μιλούσε με βραδύτητα, είχε βλέμμα απλανές,  ζη‐
τούσε  συνεχώς  εξηγήσεις,  και  δεν  θυμόταν  την  σχετικά  πρόσφατη  επί‐
σκεψη της στον ιατρό. Η ασθενής ήταν ανήσυχη και είχε εικόνα υπολει‐
πόμενης θρέψης.  
Ζωτικά σημεία: ΑΠ 75/55 mmHg, σφυγμός αδύνατος, 64 σφύξεις/min, Θ 
κφ. 
Δέρμα: Ελαττωμένη σπαργή του δέρματος.  Από την επισκόπηση διαπι‐
στώθηκε μελάχρωση των αγκώνων, των γραμμών των παλαμών, των χει‐
λέων και στα σημεία πίεσης από το στηθόδεσμο. Η τρίχωση των μασχα‐
λών φαίνεται μειωμένη. 
Πρόσωπο:  ο  τόνος  των  οφθαλμών  μειωμένος.  Μελαχρωστικές  κηλίδες 
στα ούλα.  
Εργαστηριακά ευρήματα: 
ΤΚΕ  15/27  mm,  Γενική  αίματος:  Hct=41  %,  Hb=12,7  gr/dl,  Λευκά  αιμο‐
σφαίρια=7.000 κ.κ.χ. (Π=56 %, Λ=38 %, H=5 %, M=1 %), MCV=85 fl,  Σάκ‐
χαρο  αίματος=3,1  mmol/dl  (3,3‐6,1),  Ουρία  αίματος  (Bun)=8,6  mmol/dl 
(1,7‐8,4), Κρεατινίνη αίματος=108 mmol/dl (55‐137), Na= 129 mEq/l, K= 
5,3 mEq/l, Ηπατική βιολογία : κ.φ., Γενική ούρων: κ.φ., Mantoux (‐), ΗΚΓ: 
κ.φ. 
Όταν η ασθενής σταθεροποιήθηκε και έμεινε ελεύθερη από κάθε αγωγή 
προχώρησε η εργαστηριακή διερεύνηση που περιελάμβανε τα εξής: 

  119

1) Επανειλημμένες μετρήσεις Na: 126‐130 mEq/l, K: 5,2‐5,9 mEq/l. 
2) Κορτιζόλη ορού πρωί 9 π.μ: 4 μgr/dl (Φ.Τ.: 8‐21 μgr/dl). Κορτιζόλη 

ορού βράδυ 11 μ.μ: 3,9 μgr/dl (Φ.Τ.: 10 μgr/dl). 
3) Διέγερση  με  συνθετική  ACTH:  βραχεία  δοκιμασία  με  0.25  mg 

Tetracosactrin (σκεύασμα Synachten), έγινε ενδοφλεβίως. 
Αποτελέσματα: 
Κορτιζόλη ορού προ: 4 μgr/dl 
Κορτιζόλη ορού μετά 30’ : 4,2 μgr/dl  
Κορτιζόλη ορού μετά 60’ : 4,1 μgr/dl 
4) Διέγερση  με  συνθετική  ACTH  (5ωρη):  ενδομυϊκή  ένεση  1  mg 
Tetracosactrin  +  Zinc    phosphate  (σκεύασμα  Synachten  Depot).  
Βασική τιμή Κορτιζόλης 5μgr/dl. 
1η ώρα Κορτιζόλη : 8 μgr/dl (Φ.Τ. 21‐45 μgr/dl) 
2η ώρα Κορτιζόλη : 8 μgr/dl (Φ.Τ. 21‐45 μgr/dl) 
3η ώρα Κορτιζόλη : 10 μgr/dl (Φ.Τ. 29‐56 μgr/dl) 
4η ώρα Κορτιζόλη : 12 μgr/dl (Φ.Τ. 34‐59 μgr/dl) 
5η ώρα Κορτιζόλη : 14 μgr/dl (Φ.Τ. 36‐65 μgr/dl) 
5) Μέτρηση ACTH πλάσματος με σύγχρονη μέτρηση Κορτιζόλης 
Κορτιζόλη πλάσματος : 6,5 μgr/dl (Φ.Τ. 7‐26 μgr/dl) 
ACTH πλάσματος: 305 ng/l (Φ.Τ. 10‐80 ng/l). 
Κύρια σημεία 
1. Η νόσος Addison εξελίσσεται με λανθάνοντα τρόπο με κόπωση, 
μυική  αδυναμία,  ανορεξία,  απώλεια  βάρους,  ναυτία,  εμετό  και 
διάρροια. 
2. Η  πιο  συχνή  αιτία  επινεφριδιακής  ανεπάρκειας  είναι  προηγη‐
θείσα έκθεση σε γλυκοκορτικοειδή. 
3. Επί χαμηλών επιπέδων κορτιζόλης ορού είναι σημαντικό να με‐
τρούνται τα επίπεδα ACTH. Εάν είναι χαμηλά είναι ενδεικτικά υ‐
ποφυσιακής ανεπάρκειας ενώ αν είναι υψηλότερη του φυσιολο‐
γικού  είναι  ενδεικτικά  πρωτοπαθούς  επινεφριδιακής  ανεπαρ‐
κείας. 
4. Η διαφορά της πρωτοπαθούς από τη 2παθή επινεφριδιακή ανε‐
πάρκεια  είναι  ότι  η  1η  πέραν  της  ανεπάρκειας  γλυκοκορτικοει‐
δών και επινεφριδιακών ορμονών του φύλου, εμφανίζει και έλ‐
λειψη αλδοστερόνης. 

 

  120

Άσκηση 41η  
Νόσοι παραθυροειδών – γεννητικών αδένων 

Πλαχούρας Διαμαντής 
 
Αιτία εισόδου: Γυναίκα 53 ετών, με πόνους που εντοπίζονται κυρίως στη 
ράχη και τα άκρα . 
Παρούσα νόσος:  Τα τελευταία 7 χρόνια η ασθενής παρουσιάζει διαλεί‐
ποντα πόνο στη ράχη, το θώρακα και τα κάτω άκρα. Πριν από 5 χρόνια 
προσετέθησαν στα συμπτώματα κνησμός, ελάττωση της όρεξης, ναυτία 
και δυσκοιλιότητα, ο πόνος έγινε σχεδόν συνεχής και επεξετάθη  στα άνω 
άκρα,  ιδίως  στο  δεξιό  δείκτη,  χωρίς  όμως  να  παρατηρούνται  σημεία 
φλεγμονής  στις  αρθρώσεις.    Η  ασθενής  αναφέρει,  ότι  στην  συνέχεια  ε‐
γκατέστησε νυκτουρία και πρόσφατα εμφανίστηκε πολυουρία. Επίσης α‐
ναφέρει ότι προοδευτικά έγινε ευέξαπτη και οξύθυμη, ενώ το τελευταίο 
διάστημα προσετέθη έκπτωση της πρόσφατης μνήμης. 
Ατομικό αναμνηστικό: Σκωληκοειδεκτομή σε ηλικία 16 ετών. Επεισόδιο 
κωλικού του αριστερού νεφρού με αποβολή λίθου πριν από ένα χρόνο. 
Συνήθειες και τρόπος ζωής: Εργαζόμενη και οικοκυρά, δεν καπνίζει και 
σπάνια πίνει οινοπνευματώδη ποτά.  
Ανασκόπηση συστημάτων 
Μυοσκελετικό και πεπτικό: Τα αναφερόμενα στην παρούσα νόσο. 
Ουροποιητικό:  Άλγος στην αριστερή νεφρική χώρα και αιματουρία προ 
έτους. 
Από τα λοιπά συστήματα δεν αναφέρει συμπτώματα. 
Αντικειμενική εξέταση:  Όψη, θρέψη καλή.  Ερυθρότητα στους επιπεφυ‐
κότες (επιπεφυκίτιδα) 
Ψηλάφηση θυρεοειδούς: Χωρίς παθολογικά ευρήματα. 
Κυκλοφορικό:  ΑΠ  150/90  mmHg,  σφύξεις  78/min,  Καρδιακοί  τόνοι  κ.φ. 
Φυσήματα (‐). 
Μυοσκελετικό:  Σκλήρυνση  των  τενόντων  στα  χέρια,  στα  άνω  άκρα  και 
στα πόδια, στα κάτω άκρα. 
Από  την  εξέταση  τω  υπολοίπων  συστημάτων  δεν  προέκυψαν  παθολο‐
γικά ευρήματα. 
Εργαστηριακές  εξετάσεις:  Γενική  αίματος:  Hct=48  %,  Hb=14,7  g/dl, 
Λευκά=7.430  κκχ.  (Π=68  %,  Λ=26  %,  M=4  %,  H=2  %).  Αιμοπετάλια  κ.φ., 
Σάκχαρο αίματος=5,1 mmol/l (3,3‐6,1), Ουρία αίματος (Bun)=4,6 mmol/l 
(1,7‐8,4),  Κρεατινίνη  ορού=106  mmol/l  (55‐137),  Na=140  mEq/l,  K=3,6 
mEq/l,    Χλώριο=107  mEq/l  (96‐106),  HCO3=22  mEq/l,  Ουρικό  οξύ=0,47 
mmol/l (0,09‐0,42).  Ηπατική βιολογία: Ολικά λευκώματα=79 g/l (68‐87), 

  121

Χολερυθρίνη=0,55  mg/dl,  SGPT=  28  IU/I,  SGOT=32  IU/I  (5‐45),    χρόνος 
προθρομβίνης=11.8΄΄/12.0΄΄.  
Ασβέστιο  (Ca)  και  φωσφόρος  (Ρ)  ορού.  Αιμοληψία  σε  τρείς  διαδοχικές 
ημέρες, χωρίς τη χρήση περιχειρίδας. Κάθε φορά μετρήθηκαν δύο παρά‐
μετροι από το ίδιο δείγμα αίματος:  
Ca= 2,82 mmol/l, 2,92 mmol/l, 2,85 mmol/l (Φ.Τ. 2,10‐2,60) 
P=0,64 mmol/l, 0,58 mmol/l, 0,61 mmol/l (Φ.Τ. 0,8‐1,40) 
Παραθορμόνη  (PTH)  (αιμοληψία  με  τις  ίδιες  συνθήκες)=742  pg/ml 
(Φ.Τ.10‐65) 
Ασβέστιο και φώσφορος ούρων  24ωρου (3 μετρήσεις): 
Ca ούρων: Τιμές από 87,5 μέχρι 100 mmol/24 ωρο (Φυσιολογική τιμή με 
δίαιτα  200  mmol  ή  800  mg    ασβεστίου  την  ημέρα:  μέχρι  37,5  mmol/ 
24ωρο). 
Ρ ούρων : Τιμές απο 646 μέχρι 775 mmol/24 ωρο (Φ.Τ. 226‐387,5)  
Ακτινολογικός έλεγχος: Εικόνα γενικευμένης οστεοπόρωσης. 
Ακτινογραφίες άκρων χειρών: Υποπεριοστική απορρόφηση στα μετακάρ‐
πια και τις φάλαγγες. Εικόνα ασβεστώσεως του τοιχώματος των αγγείων. 
Ακτινογραφίες κρανίου: Εικόνα « αλατοπίπερου» ή « σκωροφαγομένου» 
κρανίου. 
Απλή ακτινογραφία νεφρών. Εικόνα λίθου στην περιοχή του αριστερού 
νεφρού. 
Υπερηχογράφημα  θυρεοειδούς:  Έδειξε  ευδιάκριτο  αδένωμα  στον  δεξιό 
κάτω παραθυρεοειδή αδένα. 
Κύρια σημεία: 

1. Συχνά ο υπερπαραθυρεοειδισμός είναι ασυμπτωματικός και δια‐
πιστώνεται υπερασβεστιαιμία σε τυχαίο έλεγχο. 

2. Στις εκδηλώσεις περιλαμβάνονται η νεφρολιθίαση, η υπέρταση, 
η εύκολη κόπωση και τα οστικά άλγη. 

3. Το ασβέστιο του ορού και των ούρων είναι αυξημένο, ενώ ο φω‐
σφόρος του ορού είναι φυσιολογικός ή και μειωμένος. 

4. Η PTH του ορού είναι αυξημένη. 
 
 

  122

Άσκηση 42η  
Αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια 

Τσιόδρας Σωτήριος 
 
Άνδρας, 71 ετών, συνταξιούχος δημόσιος υπάλληλος 
Αιτία εισόδου: Πτώση επί του εδάφους και  απώλεια ούρων από διώρου. 
Παρούσα νόσος: Άρχεται από διώρου, όταν ο ασθενής κατά την έγερσή 
του από πολυθρόνα έπεσε αιφνίδια επί του εδάφους με συνοδό απώλεια 
ούρων.  Μεταφέρθηκε  από  τους  συγγενείς  του  στο  κρεβάτι  του,  όπου 
μετά την πάροδο ημιώρου παρουσίασε κολλώδη ομιλία με δυσχερή επι‐
κοινωνία με το περιβάλλον. Εισάγεται για διερεύνηση και αντιμετώπιση. 
Ατομικό αναμνηστικό: Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 από 10ετίας υπό 
ινσουλίνη.  Υπέρταση  από  15ετίας.  Εγχείρηση  αορτοστεφανιαίας  παρά‐
καμψης προ 5ετίας για νόσο τριών αγγείων. 
Συνήθειες και έξεις του ζην: Καπνιστής, 2 πακέτα επί 50 έτη, δεν πίνει. 
Οικογενειακό  ιστορικό:  Έγγαμος,  πατέρας  2  υγιών  τέκνων.  Ο  πατέρας 
του απεβίωσε από έμφραγμα μυοκαρδίου και η μητέρα του από φυσικά 
αίτια. 
Ανασκόπηση συστημάτων:  
Κεφαλή,αισθητήρια, στόμα, τράχηλος, θώρακας, κοιλία: Δεν αναφέρει τι 
το παθολογικό 
Μυοσκελετικό: διαλείπουσα χωλότητα κάτω άκρων. 
Αντικειμενική εξέταση: Όψη πάσχοντος, θρέψη κ.φ. 
Κεφαλή: κ.φ. 
Τράχηλος: Φύσημα δεξιάς καρωτίδας. 
Στόμα: κ.φ. 
Θυροειδής: κ.φ. 
Αναπνευστικό: κ.φ. 
Ζωτικά σημεία: ΑΠ: 170/80 mmHg, σφύξεις: 110 min, 
Κυκλοφορικό:  Πλήρης  αρρυθμία,  ολοσυστολικό  φύσημα  εντονότερο 
στην εστία ακρόασης της μιτροειδούς. 
Κοιλία:  Κοιλία  μαλθακή,  ανώδυνη,  ευπίεστη,  υποχόνδρια  σπλάγχνα  α‐
ψηλάφητα. 
Νεφροί: κ.φ. 
Έξω γεννητικά όργανα: κ.φ. 
Δακτυλική εξέταση ορθού: κ.φ. 
Νευρικό:  Κεντρικού  τύπου  πάρεση  VII  εγκεφαλικής  συζυγίας  αριστερά, 
αύξηση  τενόντιων  αντανακλάσεων  αριστερού  κάτω  άκρου,  σημείο  Ba‐
binski αριστερά, υπαισθησία αριστερού κάτω άκρου. 

  123

Βυθός: κ.φ. 
Μυοσκελετικό: κ.φ. 
Εργαστηριακά ευρήματα: Hct=39 %, Hb=13 g/dl, MCV=92 fl, WBC=9.600 
κκχ (Π=58 %, Λ= 38 %, Μ=4 %), PLT=270.000 κκχ, Γλυκόζη=250 mg/dl, Ου‐
ρία=87  mg/dl,  Κρεατινίνη=1,9  mg/dl,  AST=52  U/L,  ALT=32  U/L,  γGT=30 
U/L, SAP=145 U/L, Χολερυθρίνη:=1,4 mg/dl (άμεση=0,3 mg/dl),  CPK=270 
U/I, LDH=500 U/L, Γενική ούρων: pH 6,5, ΕΒ 1015, πυσοφαίρια 1‐3 κοπ, 
ερυθρά  1‐3 κοπ. 
ΗΚΓ: Κολπική μαρμαρυγή με ταχεία κοιλιακή ανταπόκριση, αποκλεισμός 
αριστερού σκέλους. 
Απεικονιστικά ευρήματα: 
U/S  καρδιάς:  Ανεπάρκεια  μιτροειδούς,  διάταση  αριστερού  κόλπου,  μέ‐
τρια συστολική απόδοση αριστεράς κοιλίας, κλάσμα εξώθησης 50%. 
Triplex  καρωτίδων:  Αθηρωματική  πλάκα  με  καθυπεροχή  υπόηχα  στοι‐
χεία  στον  καρωτιδικό  διχασμό  και  έκφυση  της  δεξιάς  έσω  καρωτίδας 
προκαλούσα στένωση του αυλού 90%. 
CT  εγκεφάλου:  Υπόπυκνη  εστία  διαμέτρου  2  εκ.  στο  δεξιό  βρεγματικό 
λοβό  με  συνοδό  μετρίου  βαθμού  περιεστιακό  οίδημα,  μη  προκαλούσα 
παρεκτόπιση της μέσης γραμμής. 
Πορεία νόσου: Ο ασθενής αντιμετωπίσθηκε συντηρητικά και εξήλθε κι‐
νητικά βελτιωμένος την έβδομη ημέρα νοσηλείας υπό κουμαρινικά αντι‐
πηκτικά. 
Κύρια σημεία:  

1. Το  ΑΕΕ  χαρακτηρίζεται  από  ξαφνική  κατάργηση  της  κυκλοφο‐
ρίας σε μία περιοχή του εγκεφάλου. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα 
την απώλεια νευρολογικής λειτουργικότητας. 

2. Τα συχνότερα ΑΕΕ είναι τα ισχαιμικά, θρομβωτικά ή εμβολικά. 
3. Τα πιο απειλητικά για τη ζωή του ασθενούς ΑΕΕ είναι τα αιμορ‐

ραγικά εγκεφαλικά επεισόδια. 
4. Παθήσεις της καρδιάς είναι συχνά αίτια εμβολικού ισχαιμικού 

ΑΕΕ. 
 

  124

ΑΣΚΗΣΕΙΣ Η΄ΕΞΑΜΗΝΟΥ 
Α. ΒΑΣΙΚΑ ΚΛΙΝΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ – ΕΠΙΛΥΣΗ 

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ 

 

Άσκηση 1 A 
Παραπρωτεϊναιμίες 

Ζώμας Αθανάσιος 
 

Γυναίκα 72 ετών, συνταξιούχος αγρότισσα  
Αιτία  εισόδου:  Οσφυαλγία  από  6μήνου,  αδυναμία,  καταβολή  και  δύ‐
σπνοια στη κόπωση από 2μηνου, αναιμία. 
Παρούσα  νόσος:    Αρχίζει  προ  6  μηνών  με  επίμονη  οσφυαλγία,  για  την 
οποία η ασθενής επισκέφθηκε Ορθοπεδικό. Δεν εντοπίστηκε τότε κάποιο 
πρόβλημα και της συνεστήθη βραχεία αγωγή με αντιφλεγμονώδη, χωρίς 
όμως σημαντική βελτίωση. Απο 2μήνου η ασθενής παρουσιάζει και γε‐
νική αδυναμία, καταβολή, σε συνδυασμό με δύσπνοια στην κόπωση.  Σε 
εργαστηριακό  έλεγχο,  που  έκανε  μόνη  της,  διαπιστώθηκε  αναιμία 
(Hb=9,1 gr/dl). Της συνεστήθη εισαγωγή σε Νοσοκομείο για περαιτέρω 
διερεύνηση.  
Ατομικό  αναμνηστικό:  Πλευρίτιδα  TBC  σε  παιδική  ηλικία,  Πνευμονία 
προ έτους, για την οποία χρειάστηκε να νοσηλευθεί σε Νοσοκομείο.  
Οικογενειακό ιστορικό:  Μητέρα δύο υγιών ενήλικων παιδιών. Ο πατέ‐
ρας της και ο αδελφός της πάσχουν απο σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Η 
μητέρα της απεβίωσε απο φυσικά αίτια.  
Συνήθειες και τρόπος ζωής:  Ζεί με τον σύζυγό της και ασχολείται καθη‐
μερινά με αγροτικές εργασίες. Δεν είναι καπνίστρια και δεν πίνει. 
Ανασκόπηση συστημάτων: 
Κεφαλή‐Τράχηλος: Συχνές κεφαλαλγίες απο 2μήνου, επεισόδια θαμβής 
όρασης  χωρίς  προφανή  αιτία  και  αραιές  ρινικές  επιστάξεις  ολίγων  λε‐
πτών τις τελευταίες 10 ημέρες. 
Στόμα: Ουδέν. 
Θώρακας‐ Αναπνευστικό: Ουδέν. 
Κυκλοφορικό: Αίσθημα παλμών και δύσπνοια με τη κόπωση τους τελευ‐
ταίους 2 μήνες. Φαινόμενο Raynaud τις πρόσφατες 3‐4 εβδομάδες. 
Κοιλιά‐Πεπτικό: Ουδέν. 
Ουροποιογεννητικό: Ιστορικό 2 φυσιολογικών τοκετών, εμμηνόπαυση σε 
ηλικία 48 ετών. 

  125

Μυοσκελετικό: Έντονο άλγος στην οσφυική περιοχή της  ΣΣ, δυσκολία 
στην βάδιση και την έγερση απο το κρεβάτι. 
Νευρικό: Αναφερόμενες αιμωδίες στο δεξί άνω άκρο, με κατανομή μέ‐
σου νεύρου. 
Αντικειμενική εξέταση: 
Οψη  πάσχοντος, θρέψη καλή, ήπια ωχρότητα δέρματος. 
Κεφαλή: ωχρότητα επιπεφυκότων. 
Τράχηλος‐ Στόμα:  κ.φ. 
Θυρεοειδής: κ.φ. 
Αναπνευστικό: Περιορισμένοι υποτρίζοντες σε αμφότερες τις πνευμονι‐
κές βάσεις. Αναπνοές 18/min.  
Κυκλοφορικό: ΑΠ: 160/85 mmHg, σφύξεις: 98/min ρυθμικές, καρδιακοί 
τόνοι ευκρινείς, χωρίς φυσήματα.  
Κοιλιά:  Μαλακή και ευπίεστη, ανώδυνη. Ήπαρ και  σπλήνας  σε φυσιο‐
λογικά όρια.  
Νευρικό: Υπαισθησία στο δεξιό άνω άκρο, με κατανομή του μέσου νεύ‐
ρου.  
Βυθοσκόπηση:  Ελικοειδής  πορεία  αρτηριδίων  και  φλεβιδίων,  μικρο‐αι‐
μορραγίες αμφιβληστροειδούς. 
Μυοσκελετικό:  Ευαισθησία  στην  πλήξη  οσφυικών  σπονδύλων  (Ο3,  Ο4, 
Ο5)  και  μικρότερη  σε  θωρακικούς  (Θ10‐Θ11).  Ώμοι,  άκρα,  πλευρές, 
στέρνο χωρίς ευαισθησία. 
Εργαστηριακά ευρήματα: 
Γενική  αίματος:  Hct=29  %,  Hb=9,1  gr/dl,  ΔΕΚ=1,4  %  ,  MCV=92  fl, 
Λευκά=5.200/mm3  (Πολ=72  %,  Λ=25  %,  M=2  %,  Ηω=1  %),  Αιμοπετά‐
λια=120.000/mm3,  ΤΚΕ=110  χιλ,  Σχηματισμός  rouleaux  στην  μελέτη  του 
επιχρίσματος του αίματος, Γλυκόζη=112 mg/dl, Ουρία=94 mg/dl, Κρεατι‐
νίνη=1,9  mg/dl,  AST=40  U/L,  ALT=35  U/L,  Αλκαλική  Φωσφατάση:=130 
U/L,  γGT=48  U/L,  Χολερυθρίνη=1,2  mg/dl,  Ασβέστιο=11,7  mg/dl, 
LDH=500  U/L  (ΦΤ=164‐412),  Ουρικό  Οξύ=9,2  mg/dl,  Na=129  mEq/L, 
K=3,8  mEq/L,  Ολικά  Λευκώματα=9,8  g/l,  Αλβουμίνη=3,7  g/l,  Σφαιρί‐
νες=5,1 g/l. 
Ηλεκτροφόρηση  Πρωτεινών  ορού:  παθολογική  οξύαιχμος  ζώνη  στην 
θέση  των  γ‐σφαιρινών,  Μονοκλωνικό  κλάσμα  3,0  g/l,  Ποσοτικός  προσ‐
διορισμός  ανοσοσφαιρινών:  IgG=5.500  mg/dl,  IgA=3  mg/dl,  IgM=10 
mg/dl. Ανοσοκαθήλωση λευκωμάτων ορού: παθολογικό κλάσμα IgGλ.  
Γενική ούρων: pH 6,9, Ε.Β 1015, πυοσφ. 3‐5 κοπ, ερυθρά  0‐2 κοπ, σάκ‐
χαρο (+), λεύκωμα (+). Ανοσοκαθήλωση ούρων : παθολογικό κλάσμα λ‐
ελαφρών αλυσίδων. 

  126

Α/Α Θώρακος: παχυπλευρίτις δεξιά, ινωτικά στοιχεία δεξιάς πνευμονικής 
κορυφής.  
Α/Α Κρανίου: πολλαπλές στικτές οστεολύσεις. 
Α/Α  Βραχιονίων‐Λεκάνης:    οστεοπενία  διάχυτος,  οστεόλυση  υποστρόγ‐
γυλη μεγέθους 1,6 εκ στο δεξιό λαγόνιο οστό. 
Α/Α ΘΜΣΣ και ΟΜΣΣ: οστεοπενία διάχυτος, συμπιεστικό κάταγμα Ο4 και 
μικρότερο στον Θ10, πολλαπλές μικρές οστεολύσεις σε αρκετούς σπον‐
δύλους. 
Αναρρόφηση Μυελού των Οστών και Μυελόγραμμα: πολύ πλούσιο πα‐
ρασκεύασμα, μυελός αυξημένης κυτταροβρίθειας. Διήθηση 80% απο μο‐
νόμορφα  ώριμα  πλασματοκύτταρα  και  αντίστοιχη  απώθηση  όλων  των 
φυσιολογικών αιμοποιητικών σειρών, κυρίως όμως της ερυθράς σειράς. 
Πορεία Νόσου:  Η ασθενής ενυδατώθηκε και ξεκίνησε χημειοθεραπευ‐
τική αγωγή απο τό στόμα, μαζί με υψηλές δόσεις δεξαμεθαζόνης. Παράλ‐
ληλα έλαβε αλλοπουρινόλη και αυξητικό παράγοντα της ερυθράς σειράς 
(ερυθροποιητίνη).  Παρατηρήθηκε  ταχεία  υποχώρηση  της  οσφυαλγίας 
της και γρήγορη αποκατάσταση των βιοχημικών διαταραχών. Τις επόμε‐
νες εβδομάδες διορθώθηκε η αναιμία της (Hb=11,8 gr/dl) και η τιμή της 
κρεατινίνης έπεσε στο 1,3 mg/dl.  
 
Κύρια Σημεία 
1. Συζήτηση σχετικά με το τί είναι η Παραπρωτεΐνη και με ποιές εργα‐

στηριακές μεθόδους ανιχνεύεται.  
2. Νοσολογικές οντότητες που σχετίζονται με Παραπρωτεϊναιμία και η 

σχέση τους με την ηλικία. 
3. Σύνδρομο Υπεργλοιότητας του Αίματος ‐ Συμπτώματα απο τα διά‐

φορα Συστήματα. Συνήθη αίτια αποτελούν η σημαντική αύξηση του 
πρωτεϊνικού φορτίου ή των λευκών αιμοσφαιρίων του αίματος.  
4. Διαφορική διάγνωση νοσημάτων σε ασθενή με οσφυαλγία και αναι‐
μία.  

 
 
 
 
 
 
 
 

  

  127

Άσκηση 2 Α  
Υπερλιπιδαιμίες – Αθηροσκλήρωση 

Γιαμαρέλλος‐Μπουρμπούλης Ευάγγελος 
 
Άνδρας ηλικίας 35 ετών, έγγαμος, έμπορος.  
Αιτία  εισόδου:  Διερεύνηση  οπισθοστερνικού  πόνου  και  διαλείποντος 
πόνου στην αριστερή γαστροκνημία κατά την βάδιση. 
Παρούσα νόσος: Αρχίζει από διετίας, όταν αναφέρονται οπισθοστερνι‐
κοί πόνοι, συνήθως ισχυράς εντάσεως, που επεκτείνονται κατά την κάτω 
γνάθο  και  επέρχονται  μετά  από  έντονη  κόπωση.  Κατά  τον  τελευταίο 
μήνα οι «κρίσεις» αυτές έγιναν συχνότερες. Εκτός αυτών ο ασθενής εμ‐
φανίζει  από  έτους  διαλείποντα  πόνο  κατά  την  αριστερή  κνήμη,  συσφι‐
γκτικού χαρακτήρα, ο οποίος εμφανίζεται μετά βάδιση 100 m περίπου. 
Ο  ασθενής  σταματά  τη  βάδιση  για  2  έως  3  λεπτά,  οπότε  το  άλγος  επα‐
νέρχεται. 
Ατομικό αναμνηστικό: Υπέρταση από 5ετίας. Σε ηλικία 20 ετών αναφέ‐
ρεται σκωληκοειδεκτομή. 
Συνήθειες και τρόπος ζωής: Καπνίζει 30 τσιγάρα την ημέρα από ηλικίας 
18 ετών. Ελαφρά χρήση οινοπνευματωδών. Κατοικία υγιεινή. Τροφή άφ‐
θονη. Είναι πατέρας 2 υγιών παιδιών. 
Κληρονομικό  αναμνηστικό:  Ο  πατέρας  του  πέθανε  από  καρδιακό  νό‐
σημα σε ηλικία 40 ετών. Η μητέρα του έπασχε από υπέρταση και υπερ‐
χοληστεριναιμία  και  απεβίωσε  από  εγκεφαλικό  επεισόδιο.  Ένας  εκ  των 
αδελφών του ασθενούς εμφάνισε έμφραγμα μυοκαρδίου. 
Ανασκόπηση συστημάτων:  
Οφθαλμοί: μετρίου βαθμού ελάττωση της όρασης.  
Αυτιά: εμβοές με διαλείποντα χαρακτήρα.  
Στόμα  και  φάρυγγας,  αναπνευστικό,  πεπτικό,  ουρογεννητικό  και  νευ‐
ρικό: τίποτε το ιδιαίτερο.  
Κυκλοφορικό: αναφέρονται τα ανωτέρω περιγραφέντα προκάρδια άλγη 
καθώς και διαλείπουσα χωλότητα αριστερά. 
Αντικειμενική εξέταση: 
Βάρος 65 κιλά, ύψος 1,66 εκ.  
Γενική  επισκόπηση:  ουδέν  το  ίδιο,  εκτός  ξανθελασμάτων.  Επίσης  γερο‐
ντότοξο.  
Λεμφαδένες αψηλάφητοι, κεφαλή, αυτιά, μύτη, στόμα, φάρυγγας: κ.φ.  
Από τον τράχηλο ουδέν. Ράχη, θώρακας, μαστοί, πνεύμονες: κ.φ.  
Καρδιά: επισκόπηση και ψηλάφηση κ.φ. Από την ακρόαση: ρυθμός κ.φ., 
συχνότητα 72/1’, ένταση 2ου αορτικού τόνου αυξημένη, ήπιο συστολικό 

  128

φύσημα εξωθήσεως κατά την εστία ακροάσεως της αορτής. ΑΠ=170/100 
mm Hg.  
Κοιλιά: ουδέν παθολογικό.  
Από  την  εξέταση  των  κάτω  άκρων  διαπιστώνεται:  η  έλλειψη  σφυγμού 
κατά την αριστερή ραχιαιμία, την αριστερή οπισθία κνημιαία και την α‐
ριστερή  ιγνυακή  αρτηρία,  ενώ  η  αριστερή  μηριαία  ψηλαφάται  ασθενέ‐
στερα από ότι η δεξιά. Το αριστερό κάτω άκρο είναι ελαφρά ψυχρότερο 
από το δεξιό.  
Εκ της νευρολογικής εξετάσεως: ουδέν το ίδιο.  
Βυθός: αρχομένη στένωση αρτηριών. 
Εργαστηριακές  εξετάσεις:  Γενική  αίματος:  κ.φ.  Γενική  ούρων:  κ.φ. 
Τ.Κ.Ε.=5 mm, Ουρία, Σάκχαρο, Κρεατινίνη αίματος: κ.φ., Χοληστερόλη αί‐
ματος=420 mg %, Τριγλυκερίδια αίματος=200 mg %, Ηλεκτροφόρηση λι‐
ποπρωτεϊνών: παρατηρήθηκε σημαντική αύξηση των β‐λιποπρωτεϊνών, 
LDL=360 mg/dl, HDL=20 mg/dl. Τ3: κ.φ., Τ4: κ.φ. 
Η.Κ.Γ.: οξύαιχμα ανεστραμμένα κύματα Τ στις αριστερές προκάρδιες α‐
παγωγές (V5 και V6) καθώς και στην Ι και aVL.  
Ακτινογραφία  θώρακος:  μικρού  βαθμού  προβολή  του  αριστερού  κάτω 
καρδιακού τόξου.  
 
Κύρια σημεία. 
1. 35 ετών με ιστορικό υπέρτασης από 5ετίας. 
2. Συγγενείς (γονείς + αδελφός) με καρδιαγγειακά προβλήματα. 
3. Παρουσία σταθερής στηθάγχης και διαλείπουσας χωλότητας αρι‐

στερής κνήμης. 
4. Έλλειψη σφυγμού αρτηριών αριστερού κάτω άκρου και στένωση 

αρτηριών βυθού οφθαλμού. 
5. Υπερτριγλυκεριδαιμία, LDL και β‐λιποπρωτεϊνών. 
 
 

  129

Άσκηση 3 Α  
Ηλεκτρολυτικές διαταραχές 

Παπαδόπουλος Αντώνιος – Παναγόπουλος Περικλής  
 

Γυναίκα  70 ετών, συνταξιούχος. 
Αιτία εισόδου: Από 5ημέρου προοδευτικά επιδεινούμενη ληθαργική κα‐
τάσταση. 
Παρούσα  νόσος:  Άρχεται  από  διετίας,  όταν  στην  ασθενή  διαγνώσθηκε 
πρωτοπαθής χολική κίρρωση, στα πλαίσια διερεύνησης ασκιτικής συλλο‐
γής. Έκτοτε η ασθενής λαμβάνει διουρητική αγωγή με δισκία φουροσε‐
μίδης 40 mg x 2 και σπιρονολακτόνης 100 mg x 1. Από 5ημέρου η ασθε‐
νής εκδήλωσε έντονη υπνηλία με αναστροφή ύπνου. Επειδή η ασθενής 
βρισκόταν σε ταξίδι, έλαβε από ιδιώτη ιατρό σιρόπι λακτουλόζης 20 ml x 
3. Από τριημέρου η υπνηλία συνοδεύτηκε από διαταραχές προσανατολι‐
σμού στο χώρο και στο χρόνο καθώς και από πολλαπλούς εμέτους υδα‐
ρούς σύστασης. Από 24ώρου μετέπεσε σε λήθαργο και μεταφέρεται για 
διερεύνηση και αντιμετώπιση. 
Ατομικό αναμνηστικό: Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, υπό ινσουλίνη η‐
μιβραδείας δράσης. 
Οικογενειακό αναμνηστικό: Έγγαμος χωρίς παιδιά. Γονείς υγιείς. 
Συνήθειες και έξεις του ζην: Δεν πίνει, δεν καπνίζει. 
Ανασκόπηση συστημάτων:  
Κεφαλή: (‐),  
Αισθητήρια, στόμα, τράχηλος, θώρακας (‐),  
Κοιλία: αναφερόμενα επεισόδια κωλικού ήπατος ανά εξάμηνο,  
Έμμηνος ρύση: έναρξη 12 ετών,  λήξη 55 ετών. 
Αντικειμενική εξέταση:  
Όψη πασχούσης, ίκτερος, γενικευμένη ωχρότητα, θρέψη πλημμελής, τα‐
χύπνοια, Θ μασχάλης: 37oC, Θ ορθού: 37,4oC. 
Κεφαλή: Ωχρότητα επιπεφυκότων, ικτερική χροιά σκληρών. 
Τράχηλος: κ.φ. 
Στόμα: κ.φ 
Θυρεοειδής: κ.φ. 
Αναπνευστικό:  Πλημμελής  έκπτυξη  ημιθωρακίων,  μη  μουσικοί  ολοει‐
σπνευστικοί ρόγχοι κάτω πνευμονικών πεδίων. 
Κυκλοφορικό: ΑΠ: 130/80 mmHg, σφύξεις: 90/1’, καρδιακοί τόνοι ευκρι‐
νείς, φυσήματα (‐). 
Κοιλία:  Κοιλία  διατεταμένη,  υπόσκληρη,  ανώδυνη,  ήπαρ  αψηλάφητο, 
σπλήνας ψηλαφητός 3 εκ. υπό το αριστερό πλευρικό τόξο. 

  130

Νεφροί: κ.φ. 
Έξω γεννητικά όργανα: κ.φ. 
Δακτυλική εξέταση: κ.φ. 
Νευρικό:  Ληθαργική  κατάσταση,  αντιδρώσα  στα  επώδυνα,  κόρες  αντι‐
δρώσες,  τενόντια  αντανακλαστικά  εκλυόμενα  άμφω,  πελματιαία  αντα‐
νακλαστικά αδιάφορα άμφω. 
Βυθός: κ.φ. 
Μυοσκελετικό: Ηπατικές παλάμες άμφω. 
Εργαστηριακά ευρήματα: Ht=26 %, Hb=7,9 g %, MCV=82 fl, WBC=2.000 
κκχ (Π=52 %, Λ=3 %), PLT=27.000 κκχ, Γλυκόζη=102 mg %, Ουρία=66 mg 
%, Κρεατινίνη=1,5 mg %, AST=62 U/I, ALT=32 U/I, γGT=330 U/I, SAP=445 
U/I,  Χολερυθρίνη=6,5  mg  %  (άμεση=4,3  mg  %),  LDH=593  U/I,  Na=114 
mEq/l, K=2,8 mEq/l, Ca=4,8 mEq/l, NH4=55 μg/dl (Φ.Τ. <75 μg/dl). 
Αέρια αίματος: pH: 7,37, pO2 62 mmHg, pCO2  46 mmHg, HCO3 30 mEq/l. 
Γενική ούρων: pH: 6,5, ΕΒ < 1005, πυοσφαίρια 1‐3 κοπ, ερυθρά 1‐3 κοπ, 
ουροχολινογόνο (++), Na  ούρων 45 mEq/l. 
Καλλιέργειες αίματος‐ασκιτικού υγρού: Στείρες 
ΗΚΓ: Παράταση QT και κύματα U σε όλες τις απαγωγές. 
Πορεία  νόσου:  Η  ασθενής  έλαβε  αγωγή  με  στέρηση  της  χορήγησης  υ‐
γρών από του στόματος και με ενδοφλέβια χορήγηση ισότονου ορού 0,9 
% NaCI,  εμπλουτισμένου σε αμπούλες  NaCI και KCI. Μετά την πάροδο 6 
ωρών η ασθενής άρχισε να ανανήπτει σταδιακά και εντός τριημέρου το 
επίπεδο συνείδησής της είχε πλήρως αποκατασταθεί. 
 
Κύρια σημεία 
Υπερνατριαιμία: Διάκριση μεταξύ ισότονης, υπέρτονης και υπότονης υ‐
πονατριαιμίας με βάση την οσμωτικότητα του ορού (= 2Na + Γλυ‐
κόζη/18 + Ουρία/5,6) και την ισορροπία του ύδατος στον οργανισμό. 
Συνήθως αφορά υπερβολική κατακράτηση ύδατος ή είναι ιατρογενής.                                       
Υπονατριαιμία: αφορά κυρίως ανεπαρκή πρόσληψη ύδατος, ιδίως σε α‐
σθενείς με διαταραχή επιπέδου συνειδήσεως και μειωμένη πρόσληψη 
νερού.  Υπερκαλιαιμία: Συχνά φαρμακευτική ή συνοδευόμενη με μετα‐
βολική οξέωση και επικίνδυνες καρδιακές αρρυθμίες.                                                                    
Υποκαλιαιμία: Οφείλεται σε ανεπαρκή πρόσληψη, είσοδο στα κύτταρα 
και σε νεφρική ή εξωνεφρική απώλεια. Δυνατόν να συνοδεύεται από 
αλκάλωση στο αίμα, ενώ οι βαρύτερες μορφές μπορούν να επάγουν 
καρδιακές αρρυθμίες και ραβδομυόλυση.                                                                                          

 

  131

Άσκηση 4 Α 
 Αιμορραγική διάθεση 

Πλαχούρας Διαμαντής 
 

Περίπτωση 1η 
Νέος άνδρας ηλικίας 25 ετών, οδηγός φορτηγού.  
Αιτία εισόδου: Εισήχθη στο Νοσοκομείο με ανώδυνη αιματουρία από ε‐
βδομάδος. 
Παρούσα νόσος:  Ο ασθενής παρουσίασε αιφνιδίως από εβδομάδος αι‐
ματουρία μετά από σωματική κόπωση, χωρίς καμία άλλη συμπτωματο‐
λογία. 
Ατομικό αναμνηστικό: Εκτός από τα παιδικά νοσήματα, αναφέρει συχνά 
μώλωπες από παιδί και πόνο με οίδημα στις αρθρώσεις. Τα τελευταία 3 
χρόνια  παρουσιάζει  ιδιαίτερα  επώδυνη  διόγκωση  του  δεξιού  γόνατος 
που κρατά μερικές ημέρες και τον ακινητοποιεί. Προ έτους υπεβλήθη σε 
εξαγωγή οδόντος και παρουσίασε μεγάλη αιμορραγία.  
Οικογενειακό ιστορικό: Οι γονείς του είναι υγιείς. Ένας αδελφός του πέ‐
θανε σε ηλικία 2 ετών μετά από πέσιμο. Ένας αδελφός της μητέρας του 
πέθανε κατά την εγχείρηση αμυγδαλών.  
Έξεις –τρόπος ζωής: Καπνιστής 2 πακέτων ημερησίως απο 5ετίας. Δεν πί‐
νει. 
Ανασκόπηση συστημάτων: Ουδέν το αξιόλογο, πλην των προαναφερθέ‐
ντων. 
Αντικειμενική  εξέταση:    Αναπνευστικό  (‐),  κυκλοφορικό  (‐),  πεπτικό  (‐), 
ουροποιητικό  (‐).  Μυοσκελετικό:  φυσιολογική  ανάπτυξη  με  τη  δεξιά 
κατά γόνυ άρθρωση παραμορφωμένη. 
Εργαστηριακός  έλεγχος:    Γενική  αίματος:  Αιματοκρίτης=32  %, 
Λευκά=6.500 κκχ, Αιμοπετάλια=300.000 κκχ, Χρόνος προθρομβίνης 12΄΄, 
Μάρτυρας  12,5΄΄,  Ηπατική  και  νεφρική  λειτουργία  κ.φ.,  aPTT  (  ενεργο‐
ποιημένος  χρόνος  μερικής  θρομβοπλαστίνης)=45  sec  (φ.τ.  25‐39),  δρα‐
στικότητα παράγοντα VIII=5 %.  
 
Περίπτωση 2η 
Νεαρή γυναίκα 23 ετών, μετά τον τοκετό του 1ου της παιδιού, παρουσί‐
ασε μεγάλη αιμορραγία και χρειάσθηκε να μεταγγισθεί με 4 μονάδες συ‐
μπυκνωμένων  ερυθρών.  Παρόλα  αυτά  η  αιμορραγία  συνεχίζεται  και  η 
γυναίκα μεταγγίσθηκε με 2 μονάδες πλάσμα και 3 μονάδες αιμοπετάλια. 
Ατομικό  αναμνηστικό:  Εκτός  από  τις  παιδικές  ασθένειες,  παρατεταμ‐
μένη έμμηνος ρύση και σχετικά συχνές ουλορραγίες. 

  132

Εργαστηριακός  έλεγχος:  Φυσιολογικά  λευκά  και  αιμοπετάλια,  χρόνος 
προθρομβίνης  κ.φ.,  ινωδογόνο  κ.φ.,  ηπατικά  ένζυμα  κ.φ.,  νεφρική  λει‐
τουργία κ.φ.  
Παράγων VIII↓, vWF Ag↓ 
 
Περίπτωση 3η  
Παρούσα  κατάσταση:  Γυναίκα  ηλικίας  35  ετών,  μητέρα  ενός  παιδιού, 
προσήλθε στο νοσοκομείο με γαστρορραγία. 
Ατομικό αναμνηστικό: Ελεύθερο. 
Αντικειμενική εξέταση: Χωρίς παθολογικά ευρήματα. 
Γαστροσκόπηση: Διάχυτη αιμορραγία αγγείων, χωρίς τοπική βλάβη. 
Εργαστηριακός  έλεγχος:  Λευκά  φυσιολογικά,  αιμοπετάλια=25.000  κκχ 
και γιγάντια, χρόνος προθρομβίνης φυσιολογικός, ο λοιπός έλεγχος κ.φ. 
 
Περίπτωση 4η  
Παρούσα κατάσταση: Άνδρας ηλικίας 58 ετών εισήχθη στο νοσοκομείο 
με υψηλό πυρετό, με ρίγος και ευαισθησία στη δεξιά κοιλία. Από το κλι‐
νικό και εργαστηριακό έλεγχο διαπιστώθηκε εμπύημα χοληδόχου και ει‐
σήχθη στο χειρουργείο μετά από τον τυπικό προεγχειρητικό έλεγχο. 
Κατά τη διάρκεια της επέμβασης υπήρξε διάχυτη αιμορραγική διάθεση, 
εστάλη αιμορραγικός έλεγχος και βρέθηκε παράταση του ΡΤ, ΑΡΤΤ, χα‐
μηλό ινωδογόνο και η πτώση αιμοπεταλίων. 
 
Κύρια σημεία 

1. Στη  διερεύνηση  της  αιμορραγικής  διάθεσης  το  ιστορικό  είναι 
πολύ σημαντικό με έμφαση στις διάφορες αιμορραγικές εκδηλώ‐
σεις και στο οικογενειακό ιστορικό. 

2. Ο αρχικός έλεγχος περιλαμβάνει οπωσδήποτε τον αριθμό αιμο‐
πεταλίων,  τον  χρόνο  προθρομβίνης  και  τον  ενεργοποιημένο 
χρόνο  μερικής  θρομβοπλαστίνης,  ενώ  ανάλογα  με  το  ιστορικό 
και τον αρχικό έλεγχο είναι δυνατό να χρειασθούν και ειδικότε‐
ρες εξετάσεις. 

 

  133

Άσκηση 5 Α
Νεφρωσικό σύνδρομο

Σουλή Μαρία 
 

Γυναίκα 70 ετών, συνταξιούχος 
Αιτία εισόδου: Οιδήματα βλεφάρων και κάτω άκρων. 
Παρούσα νόσος: Η παρούσα νόσος ξεκινά από 3μήνου, όταν η ασθενής 
παρατήρησε οίδημα βλεφάρων, ιδίως τις πρωινές ώρες μετά την έγερση. 
Προοδευτικά εμφανίστηκαν οιδήματα σφυρών άμφω, που επιδεινώθη‐
καν το τελευταίο 15ήμερο, καθώς επεκτάθηκαν μέχρι τα γόνατα. Το οί‐
δημα δεν είχε σημεία φλεγμονής και ήταν ευπίεστο και ανώδυνο. Τις τε‐
λευταίες  ημέρες  η  ασθενής  είχε  παρατηρήσει  ότι  τα  ούρα  της  είχαν  α‐
φρώδη  όψη,  ενώ  παρουσίαζε  και  δύσπνοια  στην  κόπωση,  οπότε  επι‐
σκέφθηκε τον οικογενειακό της ιατρό, ο οποίος της συνεστησε εισαγωγή 
στο νοσοκομείο για διερεύνηση. 
Ατομικό αναμνηστικό: Στηθάγχη Prinzmetal από 10 ετίας, για την οποία 
λαμβάνει διλτιαζέμη.  
Κληρονομικό αναμνηστικό: Η μητέρα έπασχε από άσθμα, που ήταν και 
η αιτία θανάτου της. 
Συνήθειες και τρόπος ζωής: Δεν πίνει, δεν καπνίζει. Εχει πολύ δραστήρια 
και αγχώδη καθημερινή ζωή. 
Ανασκόπηση συστημάτων: 
Κεφαλή‐Τράχηλος: Οιδήματα βλεφάρων από 3μηνου. 
Πεπτικό: δυσκοιλιότητα από νεαρής ηλικίας με συχνή χρήση υπακτικών. 
Λοιπά συστήματα: Ουδέν. 
Αντικειμενική εξέταση: 
Άτομο με καλή θρέψη και όψη. ΑΠ 160/90mmHg, σφυγμοί 80/min, ανα‐
πνοές 14/min, θερμοκρασία 36,6C. 
Κεφαλή‐Τράχηλος: Οίδημα βλεφάρων. Θυρεοειδής αψηλάφητος. 
Αναπνευστικό:  Μη  μουσικοί  ρόγχοι  στις  βάσεις  των  πνευμόνων  άμφω. 
Μείωση ψιθυρίσματος και φωνητικών δονήσεων, καθώς και αμβλύτητα 
στην επίκρουση στην αριστερή βάση. 
Κυκλοφορικό: Ηπιο συστολικό φύσημα αορτικής 1‐2/6.  
Πεπτικό: κοιλία μαλθακή, ευπίεστη και ανώδυνη, υποχόνδρια αψηλάφητα. 
Νευρικό, ουροποιητικό, γεννητικό: χωρίς παθολογικά ευρήματα. 
Άκρα: Οίδημα ζυμώδες, ανώδυνο, που αφήνει εντύπωμα ως τα γόνατα 
άμφω. Σημείο Homan αρνητικό. 
Λεμφαδένες: αψηλάφητοι. 
Μαστοί: χωρίς παθολογικά ευρήματα. 

  134

Εργαστηριακές και παρακλινικές εξετάσεις 
Ht=37,8%,  Hb=12,5g/dl,  Λευκά=7.600/mm3  (Π=64%,  Λ=30%,  H=2%, 
M=5%),PLT=235.000/mm3,  Ουρία=48mg/dL,  Κρεατινίνη=1,1mg/dL,  Να=133 
mEq/L,  Κ=3,7mEq/L,  Σάκχαρο=98mg/dL,  Λευκώματα  ορού=5,6  g/dL  (6,8‐
8,7g/dL),  Αλβουμίνες=2,9g/dL,  (ΦΤ  3,4‐5,3g/dL),  Σφαιρίνες=1,9  g/dL,  (ΦΤ  2,1‐
3,6g/dL),  Ηλεκτροφόρηση  λευκωμάτων:  αλβουμίνη  51,8  %  (ΦΤ  55‐65%), 
α1=3,5%  (ΦΤ  2,2‐4,6%),  α2=20,7%  (ΦΤ  8,2‐12,5%),  β=13,7%  (ΦΤ  7,2‐14,2%), 
γ=10,7% (ΦΤ 11,5‐18,6%), IgG=434mg/dL (ΦΤ 700‐1600 mg/dL), IgA=169 mg/dL 
(ΦΤ 70‐400mg/dL), IgM=65,9mg/dL (ΦΤ 40‐230 mg/dL). Ανοσοηλεκτροφόρηση 
λευκωμάτων ορού: μονοκλωνικό κλάσμα σφαιρινών δεν παρατηρήθηκε. Ανο‐
σοηλεκτροφόρηση ούρων: πρωτεϊνουρία μικτού τύπου. FT3, FT4, TSH κφ, Αντι‐
θυρεοειδικά αντισώματα αρνητικά, CRP=0,4 mg/dL, C3, C4, ANA, anti‐ds‐DNA, 
anti‐C‐ANCA, anti‐P‐ANCA, CEA, CA 153, CA 125, CA 19‐9 φυσιολογικά. Ορολογι‐
κός  έλεγχος  για  ιούς  ηπατίτιδας:  αρνητικός.  Κρυοσφαιρίνες:  αρνητικές,  Χολη‐
στερίνη=330mg/dL, Τριγλυκερίδια=67 mg/dL, Πήξη: PT, APTT φυσιολογικά, Ινω‐
δογόνο=475 mg/dL (ΦΤ 200‐400 mg/dL), Ηπατική βιολογία: φυσιολογική. 
Γεν.  Ούρων:  ΕΒ  1025,  αιμοσφαιρίνη  (‐),  χολοχρωστικές  (‐),  λεύκωμα 
(+++), πυοσφαίρια 1‐2/κοπ, ερυθρά 3‐4/κοπ, κύλινδροι αρκετοί υελοκοκ‐
κώδεις, λιπώδη σωμάτια. Λεύκωμα ούρων 24ώρου: 4.200 mg. 
Υπερηχοτομογράφημα νεφρών:  Νεφροί φυσιολογικού μεγέθους, χωρίς 
λιθίαση. 
Ακτινογραφία θώρακος: Παρουσία πλευριτικής συλλογής στην αριστερή 
πλευροδιαφραγματική γωνία, χωρίς παθολογικά ευρήματα από τον καρ‐
διαγγειακό σχηματισμό και το μεσοθωράκιο. 
Βιοψία  νεφρού:  Εικόνα  μεμβρανώδους  σπειραματονεφρίτιδας  (ΜΣΝ). 
Συνιστάται έλεγχος προς αποκλεισμό δευτεροπαθούς ΜΣΝ. 
Κύρια σημεία  
1.Νεφρωσικό σύνδρομο ορίζεται ως το κλινικό σύνδρομο, που χαρακτηρί‐

ζεται από βαριά, σταθερή λευκωματουρία  (>3.5 g/24ωρο) σε  συνδυα‐
σμό με οίδημα και υπολευκωματιναιμία. Συνυπάρχουν επίσης λιπιδου‐
ρία και υπερλιπιδαιμία. 
2. Η αιτιολογία του είναι πολλαπλή. Ανάλογα με την αιτία χαρακτηρίζεται ως 
  Α) Ιδιοπαθές (νόσος ελαχίστων αλλοιώσεων, εστιακή τμηματική σπειρα‐
ματοσκλήρυνση, μεμβρανώδης σπειραματοπάθεια, μεμβρανοϋπερπλα‐
στική σπειραματονεφρίτιδα κα.).  Β) Δευτεροπαθές (φάρμακα, αλλεργιο‐
γόνα, λοιμώξεις, κακοήθειες, συστηματικά νοσήματα, μεταβολικές δια‐
ταραχές κα.). 
3. Οι κυριότερες επιπλοκές του ΝΣ είναι οι λοιμώξεις, τα θρομβοεμβολικά 
επεισόδια και η οξεία νεφρική ανεπάρκεια. 

  

  135

Άσκηση 6 Α 
Οξεία και χρόνια νεφρική ανεπάρκεια 

Τσιόδρας Σωτήριος 
 

Γυναίκα  45 ετών,  συνταξιούχος δημόσιος υπάλληλος. 
Αιτία εισόδου: Δύσπνοια από 5ημέρου. 
Παρούσα  νόσος:  Άρχεται  από  έτους,  όταν  η  ασθενής  εκδήλωσε  οιδή‐
ματα κάτω άκρων, δύσπνοια εκ μόχθου και υπέρταση. Εισήχθη για διε‐
ρεύνηση σε παθολογική κλινική, όπου διαπιστώθηκε μέτρια επιδείνωση 
της νεφρικής της λειτουργίας και υποβλήθηκε σε βιοψία νεφρού, η οποία 
ανέδειξε μεμβρανώδη σπειραματονεφρίτιδα. Η ασθενής αρνήθηκε να υ‐
ποβληθεί σε ανοσοκατασταλτική αγωγή και εξήλθε οικεία βουλήσει. Από 
5ημέρου εκδήλωσε δύσπνοια ηρεμίας  προοδευτικά επιδεινούμενη. Ει‐
σάγεται για αντιμετώπιση. 
Ατομικό αναμνηστικό: Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 χωρίς φαρμακευ‐
τική αγωγή, υπό δίαιτα. 
Συνήθειες και έξεις του ζην: Δεν πίνει, δεν καπνίζει. 
Οικογενειακό  ιστορικό:  Έγγαμος,  μητέρα  δύο  υγιών  τέκνων.  Οι  γονείς 
της απεβίωσαν από φυσικά αίτια. 
Ανασκόπηση συστημάτων:  
Κεφαλή: (‐), Αισθητήρια, στόμα, τράχηλος (‐),  
Θώρακας: δύσπνοια επιδεινούμενη στην κατάκλιση.  
Κοιλία: ναυτία, έμετοι από 10ημέρου,  
Μυοσκελετικό: κράμπες και οστικά άλγη κάτω άκρων. 
Αντικειμενική εξέταση:  
Όψη πάσχοντος, θρέψη πλημμελής, γενικευμένη ωχρότητα, ταχύπνοια. 
Ζωτικά σημεία: ΑΠ: 170/80 mmHg, σφύξεις: 110’. 
Κεφαλή – Στόμα ‐ Τράχηλος ‐ Θυροειδής: κ.φ. 
Αναπνευστικό: Ολοεισπνευστικοί μη μουσικοί ρόγχοι κάτω πνευμονικών 
πεδίων άμφω. 
Κυκλοφορικό: Καρδιακοί τόνοι ευκρινείς. 
Κοιλία: Κοιλία μαλθακή, ανώδυνη, ευπίεστη, υποχόνδρια σπλάγχνα αφη‐
λάφητα. 
Νεφροί‐ Έξω γεννητικά όργανα ‐ Δακτυλική εξέταση ορθού: κ.φ. 
Νευρικό: Διαταραχές εν τω βάθει αισθητικότητας κάτω άκρων ‐ Βυθός: κ.φ. 
Μυοσκελετικό:  Οιδήματα  κνημών  άμφω  καταλείποντα  εντύπωμα  στην 
πίεση. 
 
 

  136

Εργαστηριακά ευρήματα:  
Ht=27 %, Hb=8,3 g%, MCV=91 fl, WBC=9.600 κκχ (Π=58 %, Λ=38 %, Μ=4 
%),  PLT=270.000  κκχ,  Γλυκόζη=250  mg  %,  Ουρία=251  mg  %,  Κρεατι‐
νίνη=8,9 mg %, AST=52 U/I, ALT=32 U/I, γGT= 30 U/I, SAP=145 U/I, Χολε‐
ρυθρίνη=1,4 mg% (άμεση=0,3 mg %), CPK=270 U/I, LDH=500 U/I, Na=131 
mEq/I, K=6,2 mEq/I, Ca=4,1 mEq/I, Τριγλυκερίδια=300 mg %, Ολική χολη‐
στερόλη= 260 mg %, Ολικά λευκώματα: 5,61 g % (αλβ=2,3 g%). 
Αέρια αίματος: pH 7,35, pO2 61 mmHg, pCO2 35 mmHg, HCO3 14 mEq/I. 
Γενική ούρων: pH 6,5, ΕΒ 1010, πυοσφαίρια 1‐3 κοπ, ερυθρά 1‐3 κοπ, άφ‐
θονοι υοαλοκοκκώδεις κύλινδροι, λεύκωμα >100 mg %. 
Λεύκωμα ούρων 24ώρου: 1,4 g %.  
Πορεία νόσου: Η ασθενής διεγνώσθη ως πάσχουσα από οξεία νεφρική 
ανεπάρκεια επί χρονίας και τέθηκε σε τακτικές συνεδρίες κάθαρσης με 
τεχνητό νεφρό. 
 
Κύρια σημεία 

1. Το νεφρωσικό σύνδρομο χαρακτηρίζεται από παρουσία πρωτε‐
ΐνης  στα  ούρα  (  >  3,5  g/1.73m2  /24hrs),  υποαλβουμιναιμία 
(<3g/dl),  περιφερικό  οίδημα,  υπερχοληστερολαιμία  και  λιπι‐
δουρία.  

2. Το νεφριτιδικό ή νεφριτικό σύνδρομο χαρακτηρίζεται από ολι‐
γουρία,  οίδημα,  υπέρταση,  πρωτεϊνουρία  (συνήθως  <3,5 
g/1.73m2 /24hrs) και παρουσία ενεργού ιζήματος στα ούρα με 
δύσμορφα ερυθρά ή κυλίνδρους ερυθρών αιμοσφαιρίων. 

 
 

  137

Άσκηση 7 Α 
Αγγειίτιδες 

Γιαμαρέλλος‐Μπουρμπούλης Ευάγγελος 
 

Γυναίκα 64 ετών, νοικοκυρά, χήρα, χωρίς παιδιά. 
Αιτία εισόδου: Πυρετός, καταβολή δυνάμεων, ανορεξία, αρθραλγίες στις 
μικρές  αρθρώσεις,  μυαλγίες  από  6μήνου,  ευρήματα  νεφρικής  ανεπάρ‐
κειας αρχικού σταδίου μετά από πρόσφατο εργαστηριακό έλεγχο.   
Παρούσα νόσος: Αρχίζει πρίν από 6 μήνες με υψηλό πυρετό,1  ενίοτε με 
ρίγος, διάρκειας μίας εβδομάδας που έφθανε 390C .  Το επεισόδιο χαρα‐
κτηρίστηκε ιογενής συνδρομή, αλλά η άρρωστη έλαβε αμοξυκιλλίνη. Με 
την πάροδο του πυρετού η ασθενής παρουσίασε αρθραλγίες2 στις μικρές 
αρθρώσεις των άνω και κάτω άκρων.   Πριν από 3 μήνες παρουσίασε νέο 
επεισόδιο  υψηλού  πυρετού.  Αναφέρει  ότι  έλαβε  κάποιο  αντιβιοτικό. 
Μετά  την  υποχώρηση  του  πυρετού  παρέμειναν  δεκατική  πυρετική  κί‐
νηση, οι μυαλγίες2  και οι αρθραλγίες. Επισκέφθηκε ρευματολόγο, ο ο‐
ποίος της χορήγησε κορτιζόνη (μεθυλπρεδνιζολόνη 32 mg/24ωρο) με ο‐
δηγίες για σταδιακή μείωση.  Στο διάστημα αυτό τα συμπτώματα υποχώ‐
ρησαν. Πρίν από ένα μήνα διέκοψε την κορτιζόνη με αποτέλεσμα τη στα‐
διακή  επανεμφάνιση  των  συμπτωμάτων.  Πριν  2  εβδομάδες  προστέθη‐
καν έντονη μυϊκή αδυναμία2 και ανορεξία. Έκανε γενικές εξετάσεις που 
ανέδειξαν νεφρική ανεπάρκεια αρχικού σταδίου.    
Ατομικό  αναμνηστικό:  Σκωληκοειδεκτομή  σε  ηλικία  22  ετών,  έλκος 
12/λου5 που δεν την ενοχλεί τα τελευταία 15 χρόνια. Υπέρταση 3 από 5ε‐
τίας  που  ρυθμίζεται  καλά  με  ένα  δισκίο  την  ημέρα  (αναστολέας  των 
διαύλων ασβεστίου).  
Αντικειμενική εξέταση: Άτομο αρτιμελές με καλή θρέψη και όψη πάσχο‐
ντος . Ωχροί επιπεφυκότες. 
Αναπνευστικό:  Ελάχιστοι  υποτρίζοντες  ρόγχοι  στις  βάσεις  των  πνευμό‐
νων. 
Κυκλοφορικό:  Καρδιακοί  τόνοι  κ.φ.  και  φυσήματα  (‐).  ΑΠ  120/80,  σφύ‐
ξεις 74/min. Οι κροταφικές αρτηρίες ψηλαφούνται και οι δύο, περισσό‐
τερο η αριστερή. Κοιλιά μαλακή, ευπίεστη, ανώδυνη, ήπαρ και σπλήνας 
δεν ψηλαφούνται. 
Ουροποιητικό (‐), Γυναικολογικό (‐) 
Μυοσκελετικό: Ευαισθησία κατά την ψηλάφηση των μυών άνω και κάτω 
άκρων. Αδυναμία ανύψωσης των άνω άκρων, επώδυνη δυσκαμψία και 
μικρή  διόγκωση  των  μετακαρποφαλαγγικών  και  φαλαγγο‐φαλαγγικών 

  138

αρθρώσεων των άνω άκρων, όπως και άλγος κατά την κάμψη των δακτύ‐
λων των κάτω άκρων. 
Λεμφαδένες: Μικρός τραχηλικός λεμφαδένας δεξιά, μεγέθους 0,5‐1 εκ. 
Ιδίων διαστάσεων λεμφαδένας στην αριστερή μασχάλη. Όλοι ανώδυνοι, 
ευκίνητοι. 
Δέρμα: Ωχρό. Δεν παρατηρήθηκαν εξανθήματα. 
Νευρικό: Αναφέρει αίσθημα νυγμών (αιμωδία) και υπαισθησία στο αρι‐
στερό κάτω άκρο στην περιοχή κάτω από το γόνατο4.  
Α/α θώρακος: (‐), ΗΚΓ: Σποραδικές, έκτακτες υπερκοιλιακές συστολές8.  
Εργαστηριακά ευρήματα. 
ΤΚΕ=110, επανάληψη 128. Γενική αίματος: Ηct=29 %, Λ=7.590 κκχ (Π=73 
%, Λ=19 %, M=4 %, H=4 %), Αιμοπετάλια=380.000 κκχ, MCV=83 fl (ΦΤ 78‐
96), Σίδηρος ορού=9,3 mmol/l (ΦΤ 8,7‐27), Ουρία(Bun)=14,5 mmol/l (ΦΤ 
1,7‐8,4), Κρεατινίνη ορού=3,6 mg/dl (ΦΤ 0,2‐1,4),  Ουρία=80 mg/dl  (ΦΤ 
10‐50),  Ca=8,8  mg/dl  (ΦΤ  8,4‐10,4),  P=2,78  mg/dl  (ΦΤ  2,47‐4,34), 
SGOT/SGPT=34/30  IU/I,  Αλκαλική  φωσφατάση=180  IU/I  (ΦΤ  42‐98), 
γGT=22 IU/I (ΦΤ 5‐45), Χολερυθρίνη=0,60 mg/dl, Χρόνος προθρομβίνης 
κ.φ.,  Λευκώματα  ορού  ολικά=65  gr/l,  λευκωματίνες=28  gr/l,  σφαιρίνες 
=37 gr/l, Hλεκτρόφηση λευκωμάτων: Λευκωματίνη=46 % (ΦΤ 60‐71 %), 
α1=5,5 % (ΦΤ 1,4‐2,9 %), α2=18,2 % (ΦΤ 7‐11 %), β=11 % (ΦΤ 8‐13 %), γ 
=19,1 % (ΦΤ 9‐16 %). 
Ποσοτικός προσδιορισμός ανοσοσφαιρινών: IgG=1.030 mg/dl  (ΦΤ 859‐
1.517),  IgM=102  mg/dl  (ΦΤ  64‐195),  IgA  =155  mg/dl  (ΦΤ  127‐348). 
CRP=11  mg/dl  (ΦΤ  <0,8),  Ra  test=27  IU/ml  (ΦΤ  <20),    ANA  (‐),  AMA  (‐), 
ASMA (‐). Συμπλήρωμα ορού: C3=137 mg (ΦΤ 88‐138), C4=24 mg (ΦΤ 16‐
27), GBM (‐), C‐ANCA (‐), P‐ANCA=158 IU/ml (ΦΤ <2). 
Wright (‐), Mantoux test (‐), καλλιέργειες αίματος (‐), καλλιέργεια ούρων 
(‐),Γενική ούρων: EB 1025, σάκχαρο (‐), λεύκωμα 100 mg/dl, πυοσφαίρια 
8‐12 κοπ, ερυθρά 35‐40 κοπ. Σπάνιοι κοκκώδεις κύλινδροι. Επιθήλια αρ‐
κετά πλακώδη. 
Καρκινικοί δείκτες CEA, CA 19‐9, AFTP, CA 15‐3, CA 125,  όλοι αρνητικοί. 
Βυθοσκόπηση: Χωρίς αξιόλογα ευρήματα. 
Υπερηχογράφημα νεφρών και κύστεως: έδωσε φυσιολογικό μέγεθος νε‐
φρών με μικρές κύστεις στο φλοιό. Ουροδόχος κύστη κ.φ. 
Βιοψία κροταφικής αρτηρίας: Αρνητική 
Βιοψία νεφρού: έδειξε βλάβη του νεφρικού σπειράματος από αγγειίτιδα. 
Στην άρρωστη χορηγήθηκε κορτιζόλη στη σωστή δόση σε συνδυασμό με 
κυκλοφωσφαμίδη και οδηγίες για διά βίου παρακολούθηση. 
Διάγνωση: Νεκρωτική μη κοκκιωματώδης προσβολή μικρών αγγείων.  

  139

Συχνότερες κλινικές εκδηλώσεις της νόσου: 1 Γριπώδης συνδρομή: 80 %,2 
Μυοσκελετικό: 65‐72 %, 3 Υπέρταση: 22 %, 4 Μονονευρίτις  70%, Νοητικές 
διαταραχές 22 %, 5 Γαστρεντερολογικό: άλγος 32‐58 %, αιμορραγία 29 %,    
6 Καρδιαγγειακό: μικρή συχνότης, Πνεύμονες: αιμορραγία 12‐29 %, Ωτί‐
τις, Έλκη στόματος 26 %. 
 
Κύρια σημεία 

1. Πολυσυστηματική νόσος. 
2.  Σε γενικές γραμμές, η μακρόχρονη ύπαρξη πυρετού απομακρύ‐

νει από λοιμώδη αιτιολογία και στρέφει τη διαγνωστική σκέψη 
σε άλλα αίτια πυρετού αγνώστου αιτιολογίας (αυτοάνοσα, 
φλεγμονώδη, νεοπλασματικά).  
3.  Απαιτείται συστηματική διαγνωστική προσέγγιση.  
4. Συχνά η τελική διάγνωση καθυστερεί. 

 
 

  140

Άσκηση 8 A 
Καρδιακή ανεπάρκεια 

Αθανασιά Σοφία 
 

Άνδρας 75 ετών, συνταξιούχος οικοδόμος. 
Αιτία  εισόδου:  Εισάγεται  στο  νοσοκομείο  λόγω  σοβαρής  επιδείνωσης, 
από 24ώρου, προϋπάρχουσας από έτους δύσπνοιας. 
Παρούσα νόσος :  Σε ηλικία 68 ετών ο ασθενής, όπως ο ίδιος αναφέρει, 
νοσηλεύθηκε λόγω οξέως εμφράγματος του μυοκαρδίου και έκτοτε βρί‐
σκεται σε φαρμακευτική αγωγή. Μετά το έμφραγμα δεν υποβλήθηκε σε 
στεφανιογραφικό έλεγχο, ούτε σε άλλες παρακλινικές εξετάσεις. Έχει πα‐
ρατηρήσει  ότι  το  τελευταίο  χρόνο  κουραζόταν  ευκολότερα  όταν  ανέ‐
βαινε  σε  ανηφορικό  δρόμο  και  έπρεπε  να  σταματήσει,  γιατί  δεν  μπο‐
ρούσε να αναπνεύσει καλά. Τους τελευταίους μήνες χρειάζεται να χρη‐
σιμοποιεί ένα επιπλέον μαξιλάρι κατά τη διάρκεια του ύπνου, ενώ μερι‐
κές φορές ξύπνησε το βράδυ με ένα αίσθημα πνιγμού, το οποίο υποχω‐
ρούσε λίγη ώρα μετά, αφού όμως έπρεπε πρώτα να σηκωθεί όρθιος και 
να ανοίξει το παράθυρο. Την ημέρα της εισαγωγής του αισθάνθηκε ένα 
έντονο αίσθημα δύσπνοιας, το οποίο επιτεινόταν όσο περνούσε η ώρα 
και  το  οποίο  δεν  του  επέτρεπε  να  ξαπλώσει,  αν  και  ήταν  άρρωστος  με 
πυρετό από χθές. 
Ατομικό Αναμνηστικό: Έλκος δωδεκαδακτύλου προ δεκαπενταετίας υπό 
διαλείπουσα φαρμακευτική αγωγή.  Χολοκυστεκτομή προ δεκαετίας. 
Κληρονομικό αναμνηστικό: Τίποτα το ιδιαίτερο. 
Συνήθειες  και  τρόπος  ζωής:  Καπνιστής    μέχρι  προ  επταετίας  οπότε  και 
διέκοψε το κάπνισμα.  Κοινωνική χρήση αλκοόλ. 
Ανασκόπηση συστημάτων: 
Κεφαλή‐τράχηλος:  Ουδέν το ιδιαίτερο.  
Αναπνευστικό:  Τα  προαναφερθέντα  επεισόδια  δύσπνοιας  κατά  την  κό‐
πωση και την κατάκλιση.  
Κυκλοφορικό:  Αίσθημα  ταχυκαρδίας  κατά  τη  διάρκεια  των  επεισοδίων 
αυτών.  
Πεπτικό: Αίσθημα κοιλιακής δυσφορίας και μετεωρισμού κατά την πέψη 
ορισμένων φαγητών, χρόνια δυσκοιλιότητα.  
Ουροποιητικό:  Μειωμένη  ακτίνα  ούρησης,  αίσθημα  ανεπαρκούς  κένω‐
σης της κύστης και συχνουρία, ιδίως της βραδινές ώρες, με αύξηση της 
ποσότητας των ούρων. 

  141

Μυοσκελετικό: Άλγος στις κατά γόνυ αρθρώσεις από διετίας με περιορι‐
σμό  στην  κίνηση  και  ανάγκη  λήψης  αντιφλεγμονωδών  αναλγητικών. 
Λοιπά κατά φύση. 
Αντικειμενική εξέταση: 
Γενική επισκόπηση: Άτομο παχύσαρκο, με όψη πάσχοντος, με δύσπνοια, 
ταχύπνοια και λειτουργία των επικουρικών αναπνευστικών μυών. Κάθι‐
δρος, ωχρός με ψυχρά τα άνω και κάτω άκρα και κυάνωση των χειλέων 
και των ονύχων. 
ΑΠ: 190/90 mmHg, ΣΦ: 120/min, Αναπνοές: 26/min, Θερμοκρασία: 37οC.  
Θώρακας:  Άφθονοι  υγροί  και  τρίζοντες  κατά  την  ακρόαση  των  πνευμό‐
νων, που με δυσκολία επιτρέπουν την ακρόαση της καρδιάς. Ολοσυστο‐
λικό φύσημα κορυφής της καρδιάς. Πλήρης αρρυθμία. 
Λοιπή εξέταση : Χωρίς ιδιαίτερα ευρήματα.  
Παρακλινικές εξετάσεις: 
Γενική αίματος: Λευκά=12.000 κκχ (Π=75 %, Λ=24 %, Μ=1 %), Αιματοκρί‐
της=38  %,  ΑΜΠ=  276.000  κκχ.,  Ουρία=45  mg/dl,  Κρεατινίνη=1,3  mg/dl, 
Κάλιο=4,5  mEq/dl,  Νάτριο=139  mEq/dl,  Σάκχαρο=105  mg/dl,  Τροπο‐
νίνη=0,8. 
 Α/α  Θώρακος:  Πνευμονική  συμφόρηση  άμφω,  ως  επί  πνευμονικού  οι‐
δήματος. 
ΗΚΓ: Ουλή κατωτέρου εμφράγματος. Κολπική μαρμαρυγή.  
Υπερηχογράφημα  καρδιάς:  Διάταση  αριστερής  κοιλίας  και  αριστερού 
κόλπου.  Ανεπάρκεια  μιτροειδούς  2/4.  Ανεπάρκεια  τριγλώχινος  2/4.  Συ‐
στολική  πίεση  πνευμονικής  αρτηρίας  45  mmHg.  Κλάσμα  εξωθή‐
σεως=35%. 
 
Θεραπεύτικοί  χειρισμοί στα επείγοντα: Ασπιρίνη, Φουροσεμίδη  

 
Κύρια σημεία 

1. Κριτήρια καρδιακής ανεπάρκειας κατά Framingham: 
*Η διάγνωση συμφορητικής καρδιακής ανεπάρκειας (ΣΚΑ) απαι‐
τεί την ταυτόχρονη παροσία 2 μειζόνων ή 1 μείζονος και 2 ελασ‐
σόνων κριτηρίων 
 
Μείζονα 
Παροξυσμική νυχτερινή δύσπνοια/ορθόπνοια 
Διάταση σφαγιτίδων 
Μη μουσικοί (υγροί) ρόγχοι κατά την ακρόαση πνευμόνων 
Καρδιομεγαλία 
Οξύ πνευμονικό οίδημα 

  142

3ος τόνος 
Αυξημένη Κεντρική Φλεβική Πίεση (>16 cm H2O) 
Θετικό ηπατοσφαγιτιδικό σημείο 
Απώλεια βάρους >4,5 κιλά σε διάστημα 5 ημερών, ως απάντηση 
σε κατάλληλη θεραπεία  
 
Ελάσσονα 
Αμφοτερόπλευρο οίδημα σφυρών 
Νυχτερινός βήχας 
Δύσπνοια στην κόπωση 
Ηπατομεγαλία 
Πλευριτική συλλογή  
Μείωση  ζωτικής  χωρητικότητας  στη  σπιρομέτρηση  κατά  το  1/3 
της μεγίστης καταγραφόμενης 
Ταχυκαρδία (>120 σφύξεις/λεπτό) 
*Τα ελάσσονα κριτήρια είναι αποδεκτά μόνο αν δεν μπορούν να 
αποδοθούν  σε  άλλες  παθολογικές  καταστάσεις  (πνευμονική  υ‐
πέρταση,  χρόνια  πνευμονική  νόσος,  κίρρωση,  ασκίτης,  νεφρω‐
σικό σύνδρομο) 
 
**Τα ανωτέρω κριτήρια έχουν 100% ευαισθησία και 78% ειδικό‐
τητα για τεκμηρίωση διάγνωσης ΣΚΑ 
 
2. Αίτια ΣΚΑ: 
Πρώτα έτη ζωής: συγγενείς καρδιοπάθειες, μυοκαρδίτιδα, υπερ‐
κοιλιακές ταχυκαρδίες. 
5‐15 ετών: οξεία ρευματική καρδίτιδα, υπερτασική απάντηση σε 
οξεία  σπειραματονεφρίτιδα,  μεσοκοιλιακή  επικοινωνία,  μεσο‐
κολπική επικοινωνία πρωτογενούς τύπου, αρτηριακός πόρος. 
Νέοι  ενήλικες:  οξεία  ρευματική  καρδίτιδα,  ρευματικές  βαλβιδι‐
κές βλάβες, μυοκαρδίτιδα/διατατική μυοκαρδιοπάθεια. 
Ενήλικες  >  40  ετών:  στεφανιαία  νόσος,  υπερτασική  καρδιοπά‐
θεια,  διατατική  μυοκαρδιοπάθεια,  εκφυλιστικές  βαλβιδοπά‐
θειες, ρευματική βαλβιδοπάθεια, χειρουργηθείσες σε νεαρή ηλι‐
κία συγγενείς καρδιοπάθειες. 
Ηλικιωμένοι:  υπέρταση,  στεφανιαία  νόσος,  σκληρυντική  στέ‐
νωση  αορτής,  ανεπάρκεια  μιτροειδούς  λόγω  ρήξης  τενοντίων 
χορδών, αμυλοείδωση. 
3. Συμπτώματα: 

  143

 Αριστερή καρδιακή ανεπάρκεια (μειωμένη παροχή αίματος προς 
την  περιφέρεια):  δύσπνοια  στην  κόπωση,  ορθόπνοια,  παροξυ‐
σμική νυκτερινή δύσπνοια, οξύ πνευμονικό οίδημα. 

 Δεξιά  καρδιακή  ανεπάρκεια  (κατακράτηση  υγρών  στο  πνευμο‐
νικό  παρέγχυμα  και  περιφερικό  φλεβικό  σύστημα):  αύξηση  κε‐
ντρικής  φλεβικής πίεσης, ηπατομεγαλία, εξοίδηση βλεννογόνου 
εντέρου και δυσκοιλιότητα/ασκίτης, οιδήματα κάτω άκρων. 

4. Ακτινολογικά ευρήματα: 
Αύξηση καρδιοθωρακικού δείκτη 
Αναστροφή  αιμάτωσης  πνευμονικών  βάσεων/πνευμονικών  κο‐
ρυφών 
Διάμεσο πνευμονικό οίδημα 

 
 

  144

Άσκηση 9 Α 
 Περιφερειακή κυκλοφορική ανεπάρκεια 

Γιαμαρέλλος‐Μπουρμπούλης Ευάγγελος 
 
Ασθενής 65 ετών. 
Αιτία  εισόδου:  Προσήλθε  στο  νοσοκομείο  για  δύσπνοια  και  πυρετό 
39,50C. 
Παρούσα νόσος: Άρχεται από διημέρου, όταν ο ασθενής ένιωσε έντονη 
καταβολή  και  συνοδό  πυρετό  ως  39,50C.  Λόγω  κοινού  κρυολογήματος 
του εγγονού του απέδωσε τον πυρετό σε κοινό κρυολόγημα και άρχισε 
να λαμβάνει δισκία παρακεταμόλης. Από 6ωρου αισθάνθηκε δύσπνοια, 
ενώ ο γιός του, που τον μετέφερε στο Νοσοκομείο, περιγράφει ότι ο α‐
σθενής ήταν συγχυτικός. 
Ατομικό  αναμνηστικό:  Σακχαρώδης  διαβήτης  από  δεκαετίας,  ο  οποίος 
αρχικά ρυθμιζόταν με δίαιτα και κατά τα τελευταία 5 χρόνια με αντιδια‐
βητικά φάρμακα από στόμα. 
Κληρονομικό αναμνηστικό: Ελεύθερο. 
Συνήθειες και τρόπος ζωής: Καπνιστής των 15 σιγαρέττων ημερησίως 
μέχρι προ 20ετίας. 
Ανασκόπηση συστημάτων: Δυσπεπτικά ενοχλήματα την τελευταία τριε‐
τία.  Εκ  της  ανασκοπήσεως  των  λοιπών  συστημάτων  δεν  ανέφερε  συ‐
μπτώματα. 
Αντικειμενική εξέταση: Γενική κατάσταση του ασθενούς επηρεασμένη. 
Κυκλοφορικό: Ταχυκαρδία 140 παλμούς/min, ΑΠ 70/30 mmHg, ήπιο συ‐
στολικό φύσημα κορυφής, νηματοειδής σφυγμός. 
Αναπνευστικό: 22 αναπνοές ανά λεπτό, λοιπά κ.φ. 
Πεπτικό: Κοιλία ελαφρώς διατεταμένη, εντερικοί ήχοι αραιοί. Κατά την 
ψηλάφηση διαπιστούται άλγος στο δεξιό υποχόνδριο και διόγκωση ήπα‐
τος περί τα 2‐3 εκ. κάτωθεν του πλευρικού τόξου. 
Δέρμα‐βλεννογόνοι: Ξηρότητα  γλώσσης. Χροιά επιπεφυκότων ελαφρώς 
υπικτερική. 
Λοιπά συστήματα κατά φύση. 
Παρακλινικός  έλεγχος:  Γενική  αίματος:  Hct=40  %,  Hb=14  %,  MCV  92  fl, 
Λευκά=27.000 κκχ (Πολ=90 %, Μον=1 %, Λεμφ=22 %), Ουρία=80 mg %, 
Κρεατινίνη=2  mg  %,  Σάκχαρο  250=  mg/dl,  Κ=6,7  mEq/L,  Na=140  mg/dl, 
Χολερυθρίνη=2  mg  %,  Αλκαλική  φωσφατάση=270  u/l,  γGT=50  u/l, 
SGOT=35 u/l, SGP=40 u/l. Α/φία θώρακος: σκίαση ΔΕ κάτω πνευμονικού 
λοβού με αεροβρογχόγραμμα. Αέρια αίματος: pH 7,25, pO2 55 mHg, pCO2 

  145

60mmHg, HCO3 17 mmol/l, γαλακτικό οξύ: 5 mmol/l. Αιμοκαλλιέργειες: 
απομονώθηκε S.pneumoniae. 
Πορεία  νόσου:  Στον  ασθενή  αμέσως  μετά  τη  λήψη  των  αιμοκαλλιερ‐
γειών χορηγήθηκαν αντιμικροβιακά. Δύο ώρες μετά την είσοδο του ο α‐
σθενής επιδεινώθηκε και η ΑΠ ήταν 50/20 mmHg και αργότερα 40. Στον 
ασθενή ετέθη υποκλείδιος iν καθετήρας και η ΚΦΠ ήταν 0 cm Η2Ο. Η πί‐
εση δεν ανετάχθη, ο ασθενής ήταν κάθιδρος και 4 ώρες μετά την εισα‐
γωγή του απεβίωσε. 
 
Κύρια σημεία 
1. Ταχυκαρδία 140 παλμούς/min, ΑΠ 70/30 mmHg, νηματοειδής σφυγ‐

μός, ταχύπνοια. 
2. Λοίμωξη κατώτερου αναπνευστικού (πνευμονία): μη μουσικοί τελο‐

εισπνευστικοί ρόγχοι δεξιού κάτω πνευμονικού πεδίου + σκίαση/αε‐
ροβρογχόγραμμα στην Α/α θώρακος. 
3. Αναπνευστική και μεταβολική οξέωση (pH, pCO2, HCO3, lac). 
Διερεύνηση των αιτίων τους. 
4. Οξεία διαταραχή πήξης (PLTs, INR). 
 
 

  146

Άσκηση 10 Α  
Αναπνευστική ανεπάρκεια. 1. Χρόνια 2. Οξεία.

Αντωνιάδου Αναστασία 
 

Περίπτωση 1η  
Άνδρας 62 ετών, συνταξιούχος οδηγός ταξί. 
Αιτία εισόδου : Εμπύρετο, δύσπνοια. 
Παρούσα νόσος: Από διημέρου αναφέρει εμπύρετο έως 38,50C, με επι‐
δείνωση χρόνιου  βήχα,  συνοδό πυώδη απόχρεμψη  και δύσπνοια, η ο‐
ποία βαίνει επιδεινούμενη. Ο ασθενής αναφέρει ότι από 20 ετίας εμφα‐
νίζει  παραγωγικό  βήχα.  Ειδικά  κατά  τους  χειμερινούς  μήνες  εμφανίζει 
συχνά εμπύρετα επεισόδια με επιδείνωση του βήχα και της απόχρεμψης 
και δύσπνοια, για τα οποία μερικές φορές χρειάστηκε και να νοσηλευθεί. 
Την τελευταία διετία τα επεισόδια είναι σοβαρότερα και η δύσπνοια ε‐
ντονότερη, νοσηλεύεται συχνά και ομολογεί ότι δεν ακολουθεί την οδη‐
γία για φαρμακευτική αγωγή και χορήγηση οξυγόνου στο σπίτι. 
Ατομικό αναμνηστικό : Νοσηλεία το 1945 στο «Ασκληπιείο Βούλας» για 
3 χρόνια λόγω σπονδυλίτιδας φυματιώδους αιτιολογίας. Το 1988 παρου‐
σίασε  ψυχρό  απόστημα  στην  ΟΜΣΣ,  το  οποίο  παροχετεύθηκε  χειρουρ‐
γικά και έλαβε πλήρη αντιφυματική αγωγή για 12 μήνες. Από 10ετίας α‐
ναφέρει υψηλό αιματοκρίτη (50%). Από 7ετίας διάγνωση Σ.Δ. υπό αγωγή 
με αντιδιαβητικά δισκία. Από 3ετίας διάγνωση καρδιακής ανεπάρκειας. 
Κληρονομικό  ιστορικό  :  Ο  πατέρας  του  έπασχε  από  Σ.Δ.  και  απεβίωσε 
από Ca πνεύμονος. Ο αδελφός του πάσχει επίσης από Σ.Δ. 
Συνήθειες και τρόπος ζωής : Βαρύς καπνιστής 3 πακέτων ημερησίως τα 
τελευταία 40 χρόνια. Μέτρια λήψη αλκοόλ. 
Ανασκόπηση συστημάτων :  
Αναπνευστικό: Αναφέρθηκε στην παρούσα νόσο ο χρόνιος παραγωγικός 
βήχας.  Ο  ασθενής  αναφέρει  επίσης  δύσπνοια,  που  γίνεται  εμφανής  με 
την κόπωση.  
Κυκλοφορικό:  Δεν  αναφέρει  προκάρδιο  άλγος,  αλλά  ενίοτε  αίσθημα 
προκαρδίων παλμών. Πεπτικό: Αίσθημα βάρους στο ΔΕ υποχόνδριο και 
έντονος μετεωρισμός. Επίσης αναφέρει ανορεξία το τελευταίο διάστημα.  
Μυοσκελετικό:  Αναφέρει  άλγος  στην  ΟΜΣΣ  και  μυική  αδυναμία  στα 
κάτω  άκρα.  Νευρολογικό:  Αίσθημα  καύσου  και  μείωση  αισθητικότητας 
κάτω άκρων.  
Άκρα: οιδήματα κάτω άκρων με έντονη υπέρχρωση του δέρματος τα τε‐
λευταία 2 χρόνια. Ουροποιογεννητικό: χωρίς συμπτώματα 
Αντικειμενική εξέταση:  

  147

Ασθενής παχύσαρκος, κυφωτικός, με έντονη δύσπνοια και κεντρική κυά‐
νωση χειλέων. ΑΠ=130/90mmHg, σφύξεις 100/min άρρυθμες, αναπνοές 
20/min.  
Θώρακας:  Aπό  το  αναπνευστικό  σημειώνεται  μεγάλη  μείωση  του  ανα‐
πνευστικού ψιθυρίσματος, μουσικοί ρόγχοι σε όλα τα πνευμονικά πεδία 
(ρεγχάζοντες) και μη μουσικοί τελοεισπνευστικοί στη δεξιά βάση. Υπάρ‐
χει μειωμένη έκπτυξη και κινητικότητα των ημιθωρακίων. Από την ακρό‐
αση της καρδιάς σημειώνεται βυθιότητα των καρδιακών τόνων και πλή‐
ρης αρρυθμία. Επίσης διάταση σφαγιτίδων.  
Κοιλιά: Ευμεγέθης, με δυσκολία στη ψηλάφηση λόγω παχυσαρκίας. Πι‐
θανά ψηλάφητό ήπαρ.  
Άκρα: Στα κάτω άκρα, οιδήματα σφυρών και υπέρχρωση δέρματος μέχρι 
τη μεσότητα των κνημών. Στα άνω άκρα σημειώνεται πληκτροδακτυλία 
Εργαστηριακές  εξετάσεις:  Ht=54  %  ,  Hb=17,5  g/dl,  ΑΜΠ=654.000  κκχ, 
WBC=15.700 (Π=70 %, Λ=25 %, Μ=4 %, Η=1 %), Γλυκόζη=210 mg/dl, Ου‐
ρία  =45  mg/dl,  Κρεατινίνη=1,8  mg/dl,  Λευκώματα=6,4  g/dl,  Αλβου‐
μίνη=3,4 g/dl, Σφαιρίνες=3 g/dl, SGPT=113 U/L, SGOT=124 U/L, LDH=968 
U/L, Aλκαλική φωσφατάση=125 IU/L, Nα=145 mEq/l, K=4,7 mEq/l. Γενική 
ούρων=κ.φ.,  Αέρια  αίματος:  pH=7,28,  pCO2=70  mmHg,  pO2=49  mmHg, 
HCO3=34 mEq/L. Ακτινογραφία θώρακος: αυξημένη αεροπλήθεια πνευ‐
μόνων, αυξημένος καρδιοθωρακικός δείκτης, αρχόμενο διήθημα δεξιάς 
βάσης. ΗΚΓ: κολπική μαρμαρυγή. 
Πορεία νόσου: Ο ασθενής αντιμετωπίσθηκε με βρογχοδιαστολή, αντιμι‐
κροβιακή  αγωγή,  χορήγηση  οξυγόνου,  φυσικοθεραπεία  και  διούρηση. 
Ρυθμίστηκε η αντιδιαβητική του αγωγή και έγινε καρδιολογική εκτίμηση 
για τη χορήγηση αντιπηκτικής αγωγής. 
 

Περίπτωση 2η  
Άνδρας 22 ετών, φοιτητής. 
Αιτία εισόδου: Πυρετός, δύσπνοια 
Παρούσα νόσος: Από 24ώρου υψηλός πυρετός και μη παραγωγικός βή‐
χας  και  από  ωρών  σταδιακά  επιδεινούμενη  δύσπνοια  με  έντονη  ανα‐
πνευστική δυσχέρεια. Δεν υπάρχουν καταρροϊκά συμπτώματα. Ο ασθε‐
νής αναφέρει ότι παρουσίασε επεισόδιο δύσπνοιας, ξηρού βήχα και υ‐
ποξυγοναιμίας  για  πρώτη  φορά  πριν  από  2  χρόνια,  για  το  οποίο  χρειά‐
σθηκε να νοσηλευθεί. Διαγνώσθηκε τότε βρογχικό άσθμα και του χορη‐
γήθηκε αγωγή με εισπνεόμενα βρογχοδιασταλτικά και κορτικοειδή. Την 
αγωγή την έλαβε κατά βούληση και έκτοτε δεν έχει παρακολουθηθεί συ‐
στηματικά.  

  148

Ατομικό αναμνηστικό;  Ελεύθερο  εκτός από τα αναφερόμενα  στην  πα‐
ρούσα νόσο 
Κληρονομικό αναμνηστικό: ελεύθερο 
Συνήθειες και τρόπος ζωής: Από 4ετίας καπνίζει 1 πακέτο ημερησίως 
Ανασκόπηση συστημάτων:  Δεν αναφέρονται χρόνια συμπτώματα. Δεν 
αναφέρονται αλλεργίες. 
Αντικειμενική εξέταση: 
 Ασθενής με θερμοκρασία 390C, συγχυτικός, με έντονη δύσπνοια και με 
περιφερική  κυάνωση.  Αρτηριακή  πίεση  ε.φ.ο.(100/70μμΗg),  ταχυπνοϊ‐
κός με 35 αναπνοές /min και σφύξεις 140/min.  
Από το αναπνευστικό ακροαστικά σχεδόν κατάργηση αναπνευστικού ψι‐
θυρίσματος και επικρουστικά υπερσαφής πνευμονικός ήχος. 
Yπόλοιπη κλινική εξέταση κ.φ. 
Εργαστηριακές  εξετάσεις:  Ht=42  %,  WBC=9.800  κκχ  (Π=80%,  Λ=12  %, 
Η=8 %), ΑΜΠ=320.000 κκχ. Βιοχημικός έλεγχος χωρίς παθολογικά ευρή‐
ματα. Αέρια αίματος: pO2=40 mmHg, pCO2=55 mmHg, pH=7,34.  
Ακτινογραφία θώρακος: υπερδιάταση πνευμόνων χωρίς πύκνωση ή διη‐
θήματα. 
Πορεία νόσου: Τα αέρια αίματος του ασθενούς ταχέως επιδεινώθηκαν 
με αναπνευστική οξέωση (pH=7,27) και χρειάσθηκε να διασωληνωθεί και 
να μεταφερθεί στη ΜΕΘ . Ταχέως βελτιώθηκε και σε 5 ημέρες αποσωλη‐
νώθηκε και μεταφέρθηκε στην κλινική για αποθεραπεία 
 
Κύρια σημεία 
 

1. Ως αναπνευστική ανεπάρκεια ορίζεται  η αναπνευστική δυσλει‐
τουργία του αερισμού και/ή της οξυγονώσεως του αίματος, που 
είναι  δυνατόν  να  παραβλάψει  τη  λειτουργία  ζωτικών  οργάνων. 
Αυθαίρετα  όρια  για  τον  ορισμό  της:    PO2  <  60mmHg.  Ορίζεται 
σαν τύπου  Ι  ή υποξαιμικού τύπου αν  η  PCO2  είναι εντός των 
φυσιολογικών ορίων ή χαμηλότερη και τύπου ΙΙ ή υπερκαπνικού 
τύπου αν η PCO2 είναι αυξημένη (> 50mmHg). 

2. Υποξαιμία:    κυάνωση,  ταχύπνοια,  ταχυκαρδία,  σύγχυση,  τρό‐
μος,ανησυχία, αρρυθμίες. 

3. Υπερκαπνία: δύσπνοια, κεφαλαλγία, διαταραχή επιπέδου συνει‐
δήσεως. 

 
 

  

  149

Άσκηση 11 Α 
Οξέα διαρροϊκα σύνδρομα 

Τσιόδρας Σωτήριος 
 

1η Περίπτωση: 
Άνδρας 70 ετών, συνταξιούχος. 
Αιτία εισόδου: Διαρροϊκές κενώσεις και πυρετός από 48ώρου. 
Παρούσα νόσος: Ο ασθενής προ 48ώρου παρουσίασε πυρετό σταδιακά 
ανερχόμενο έως 39,5οC και συνοδευόμενο από φρίκια, μυαλγίες, κεφα‐
λαλγία και κακουχία. Προσετέθη διάχυτο κοιλιακό άλγος και επακολού‐
θησαν πολλαπλές μεγάλες υδαρείς διαρροϊκές κενώσεις. Την επομένη η‐
μέρα  ο  πυρετός  υποχώρησε  λίγο,  αλλά  αυξήθηκε  ο  αριθμός  των  κενώ‐
σεων, που ήταν πλέον μικρές και παριείχαν άφθονη βλέννη και αίμα. Ε‐
πιπλέον το άλγος εντοπίσθηκε στην κάτω κοιλία και ο ασθενής παρεπο‐
νείτο για έντονο τεινεσμό. Η γενική κατάσταση του ασθενούς επιβαρύν‐
θηκε και μεταφέρθηκε στο Νοσοκομείο. 
Ατομικό αναμνηστικό: 

 Σκωληκοειδεκτομή σε ηλικία 20 ετών. 
 Χολοκυστεκτομή σε ηλικία 55 ετών. 
 Αρτηριακή υπέρταση από 10 ετίας ρυθμιζόμενη με διουρητικά. 
 Ήπιος σακχαρώδης διαβήτης από 5ετίας ρυθμιζόμενος μόνο με 

δίαιτα. 
 
Οικογενειακό αναμνηστικό: Ο πατέρας του κατέληξε από γήρας. Η μη‐
τέρα του εμφάνισε σακχαρώδη διαβήτη σε ηλικία 70 ετών και κατέληξε 
από αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο σε ηλικία 84 ετών. 
Έξεις, συνήθειες, τρόπος ζωής: Παλαιός καπνιστής (μέχρι προ 20ετίας), 
πίνει ελάχιστο κρασί καθημερινά. Ζει μαζί με τα παιδιά του και ένα εγγο‐
νάκι του ηλικίας 4 ετών, που παρουσίασε προ 5 ημερών ένα διαρροϊκό 
σύνδρομο. 
Ανασκόπηση συστημάτων: 
Κεφαλή: Επεισόδια ζάλης, ιδίως κατά την έγερση. 
Οφθαλμοί: Μείωση της οπτικής οξύτητας από το δεξιό οφθαλμό από 6 
μηνών περίπου. 
Μύτη, στόμα, φάρυγγας, κυκλοφορικό, αναπνευστικό, πεπτικό: κ.φ. 
Ουροποιητικό: Νυκτουρία κατά το τελευταίο έτος. 
Αντικειμενική εξέταση:  
Ζωτικά σημεία: Θ: 38οC, σφύξεις: 110/min, αναπνοές: 24/ min, ΑΠ: 95/70 
mmHg. 

  150