askiseis-iatrikis-2015 (1)

Άσκηση 44 
 

Χολολιθίαση ‐ Χοληδοχολιθίαση 

 
 Ζουμπούλη‐Βαφειάδη Ειρήνη ‐ Παπαδόπουλος Αντώνιος 

 
 
Γυναίκα 56 ετών, νοικοκυρά. 
Αιτία εισόδου: Άλγος δεξιού υποχονδρίου, πυρετός.  
Παρούσα  νόσος:  Η  ασθενής  πριν  από  μία  εβδομάδα  παρουσίασε  ήπιο 
διαλείπον άλγος στο δεξιό υποχόνδριο, που το απέδωσε στις οικιακές ερ‐
γασίες της. Το άλγος   επιδεινώθηκε τις επόμενες ημέρες, και υφίετο πα‐
ροδικά με παρακεταμόλη. Από 24ώρου πρατήρησε κίτρινη χροιά στα μά‐
τια της, ενώ προ 6 ωρών εμφάνισε πυρετό έως 390 C  με ρίγος και τάση 
προς έμετο και προσήλθε στο ΤΕΠ.  
Ατομικό αναμνηστικό: ΄ 
‐ Παχυσαρκία από ηλικία 25 ετών.  
‐ Αναφέρει ότι πάσχει από «στίγμα» Μεσογειακής αναιμίας. 
‐ Υπερχοληστερολαιμία από 5ετίας χωρίς αγωγή. 
Κληρονομικό αναμνηστικό: Αναφέρει ότι η μητέρα της και πρόσφατα η 
αδερφή της κατέληξαν από «κακοήθεια» χωρίς να παρέχονται περισσό‐
τερα στοιχεία. 
Συνήθειες και τρόπος ζωής: Καπνίζει 1 πακέτο/ημέρα, δεν πίνει. 
Ανασκόπηση συστημάτων. 
Αναπνευστικό: Ελαφρά δύσπνοια στην κόπωση. 
Κυκλοφορικό: Αίσθημα παλμών κατά διαστήματα, ιδίως στην κόπωση. 
Πεπτικό:  Παραπονείται  για διάταση της κοιλίας και δυσπεπτικά ενοχλή‐
ματα. 
Ουροποιογεννητικό: Ουδέν  
Μυοσκελετικό: Ουδέν 
Νευρικό: Κατά περιόδους κεφαλαλγία από νεαρή ηλικία 
Αντικειμενική εξέταση. 
Επισκόπηση:  Ασθενής  υπέρβαρη  (ΒΜΙ  >30),  ΑΠ=140/80  mmHg,  σφύ‐
ξεις=120/min, αναπνοές=28/min, θερμοκρασία=39,1οC. 
Κεφαλή: Ικτερική χροιά σκληρών, ξηρότητα βλεννογόνου στόματος. 
Τράχηλος: Χωρίς παθολογικά ευρήματα. 
Θώρακας: Μείωση αναπνευστικού ψιθυρίσματος και των φωνητικών δο‐
νήσεων στα κάτω πνευμονικά πεδία. 

  201

Καρδιά: Ήπιο συστολικό φύσημα εξωθήσεως στην εστία ακροάσεως της 
αορτικής βαλβίδας, ταχυκαρδία. 
Κοιλία:  Ευαισθησία  δεξιού  υποχονδρίου,  σημείο  Murphy  και  χολοκυ‐
στικό σημείο θετικά. 
Μυοσκελετικό ‐ Νευρικό: κφ. 
Εργαστηριακές εξετάσεις. 
Ht=29,8  %,  Hb=9,4  gr/dl,  Λευκά=16.630/mm3  (Π=89  %,  Λ=7  %,  Μ=4  %), 
Αιμοπετάλια=253.000/mm3 , Σάκχαρο=120 mg/dl , Ουρία=50 mg/dl, Κρε‐
ατινίνη=0,9 mg/dl,  Χολερυθρίνη= 5,2 mg/dl (άμεση 4,5 mg/dl), SGPT=160 
U/L, SGOT=142 U/L, LDH=580 U/L, γGT=139 U/L, Αλκαλική Φωσφατάση 
147 U/L, Αμυλάση ορού 87 U/L, INR=1,2, Λευκωματίνη=3,2 gr/dl, Σφαιρί‐
νες=3,4 gr/dl,  Na=133 mEq/L, K=4,1 mEq/L, Ca=8,7 mEq/L, CPK=67 U/L, 
Tροπονίνη κφ, Γενική ούρων κφ.                                                                                              
U/S άνω κοιλίας:  Ήπαρ λιπώδες με ελαφρά αύξηση των διαστάσεών του. 
Χοληδόχος  κύστη  μετρίως  διατεταμένη,  με  πάχυνση  των  τοιχωμάτων 
της,  περιχολοκυστικό  οίδημα  και  παρουσία  πολλαπλών  μικρών  χολολί‐
θων εντός αυτής. Χοληδόχος πόρος διατεταμένος με διάμετρο 1,2 εκατο‐
στά και παρουσία ευμεγέθους χολολίθου εντός αυτού. Διάταση ενδοη‐
πατικών χοληφόρων. Πάγκρεας δεν απεικονίζεται ευκρινώς. 
Αξονική  τομογραφία  άνω  κοιλίας:  επιβεβαιώνει  τα  ανωτέρω  ευρήματα 
και απεικονίζει το πάγκρεας κφ.  
Πορεία νόσου:  
Η  ασθενής  ετέθη  σε  αντιμικροβιακή  αγωγή  με  αμπικιλλίνη‐σουλμπα‐
κτάμη. Ο πυρετός υπεχώρησε και υπεβλήθη σε ενδοσκοπική παλίνδρομη 
χολαγγειοπαγκρεατογραφία  (ERCP)  για  αφαίρεση  του  λίθου  στη  χολη‐
δόχο κύστη. Προγραμματίστηκε για χολοκυστεκτομή. 
 
Κύρια σημεία 
 
Χολολιθίαση: Ο σχηματισμός χολολίθων στη χοληδόχο κύστη οφείλεται 
στην παραγωγή λιθογενούς χολής από τα ηπατοκύτταρα (διαταραχή της 
σχέσεως  χοληστερόλης‐χολικών  αλάτων‐φωσφολιπιδίων)  και  σε  κινη‐
τική διαταραχή του τοιχώματος στη χοληδόχο κύστη. Συχνότερος τύπος 
είναι οι χοληστερινικοί χολόλιθοι (≈ 80%) ενώ λίθοι με μεγάλη περιεκτι‐
κότητα  χολερυθρινικού  Ca  σχηματίζονται  σε  χρόνια  αιμολυτικά  σύν‐
δρομα. 
 
Συχνά ασυμπτωματική νόσος, εκδηλώνεται συνήθως με κάποια από τις 
επιπλοκές  της  (πίνακας  1).  Η  χρήση  της  υπερηχογραφίας  στην  καθημε‐

  202

ρινή κλινική πράξη ανέδειξε τη μακρόχρονη πορεία της και σήμερα η διά‐
γνωσή της τίθεται συνήθης σε παρακλινικό στάδιο. Συνηθέστερη στις γυ‐
ναίκες η συχνότητά της αυξάνει με την πάροδο της ηλικίας και στα δύο 
φύλλα. Προδιαθετικοί παράγοντες θεωρούνται η παχυσαρκία, ο σακχα‐
ρώδης διαβήτης, χρόνιες αιμολυτικές νόσοι και η τελική ειλεϊτις.  
 
Κλινική  εικόνα:  Ο  κολικός  χοληφόρων  είναι  η  τυπική  εκδήλωση  της  ο‐
ξείας χολοκυστίτιδας (απόφραξη κυστικού πόρου), άλγος στο επιγάστριο 
ή/και στο δεξιό υποχόνδριο με επέκταση στη δεξιά ωμοπλάτη. Εμφανί‐
ζεται σε 10‐25% των ασθενών με χολολιθίαση. Συχνά συνυπάρχουν ναυ‐
τία και έμετοι, πυρετός και λευκοκυττάρωση. Η οξεία χολαγγειΐτις (από‐
φραξη χοληδόχου πόρου) εκδηλώνεται με κολικό χοληφόρων, ίκτερο και 
πυρετό με ρίγος. Επιπλέκεται ενίοτε και με οξεία παγκρεατίτιδα. Η εργα‐
στηριακή εικόνα εκτός από τη λευκοκυττάρωση υπάρχει αύξηση των η‐
πατικών ενζύμων (κυρίως των χολοστατικών γGT και αλκαλικής φωσφα‐
τάσης)  και  θετικές  αιμοκαλλιέργειες  με  ή  χωρίς  αύξηση  αμυλάσης  και 
παγκρεατικής λίπασης. 
 
Η διάγνωση και των δύο επιπλοκών τίθεται με απεικονιστικές κυρίως με‐
θόδους (Υ/Η, αξονική ή μαγνητική τομογραφία), ενώ η ενδοσκοπική πα‐
λίνδρομη  χολαγγειοπαγκρεατογραφία  (ERCP)  πλην  της  διαγνωστικής 
προσφέρει  και  θεραπευτική  βοήθεια  (αφαίρεση  λίπους  και  σφιγκτηρο‐
τομή) σε περιπτώσεις χολαγγειΐτιδας από χοληδοχολιθίαση.  
 
Η  ασυμπτωματική  χολολιθίαση  και  η  ύπαρξη  χοληστερινικών  κρυστάλ‐
λων παρακολουθείται περιοδικά με υπερηχογραφικό έλεγχο, ενώ η εμ‐
φάνιση  συμπτωμάτων  και  επιπλοκών  απαιτεί  ειδική  αντιμετώπιση  (συ‐
νήθως λαπαροσκοπική χολακυστεκτομή ή ERCP). 
 

 
Πίνακας 1 

ΧΟΛΟΛΙΘΙΑΣΗ‐ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ 
Χοληστερίνωση τοιχώματος 
Αδενομυομάτωση 
Πορσελανοειδής χοληδόχος κύστη 
Οξεία χολοκυστίτις 
Χρόνια χολοκυστίτις 
Χοληδοχολιθίαση‐χολαγγειΐτις 
Ca‐χοληδόχου κύστης 

  203

Άσκηση 45η 
Οστεοαρθρίτιδα – Ουρική αρθρίτιδα 

Σφηκάκης Πέτρος 
 
1η περίπτωση (συνοπτικός φάκελλος) 
 
Άνδρας ηλικίας 55 ετών, έγγαμος, πατέρας 2 υγιών παιδιών, οικοδόμος. 
 
Αιτία  εισόδου:  Άδυναμία  βαδίσεως  λόγω  άλγους  της  πρώτης  μεταταρ‐
σιοφαλαγγικής άρθρωσης ΔΕ από 12ώρου. 
Παρούσα νόσος: Ο άρρωστος ήταν καλά στην υγεία του, όταν ξαφνικά, 
ξύπνησε τη νύχτα με έντονο πόνο της πρώτης μεταταρσιοφαλαγγικής άρ‐
θρωσης. Είχε προηγηθεί μεγάλο βραδυνό γεύμα και έντονη οινοποσία. 
Ο πόνος ήταν ‘πάρα πολύ δυνατός, έμοιαζε σαν να του  σούβλιζαν την 
άρθρωση, ήταν αφόρητος, πολύ βασανιστικός’ (Γιατρέ μου όλη τη νύχτα 
την έβγαλα ξύπνιος και στριφογύριζα  στο κρεβάτι για να βρω θέση να 
ανακουφισθώ. Δεν μπορούσα ούτε τα κλινοσκεπάσματα να ακουμπήσω 
επάνω στο πόδι μου. Η κλείδωση με έσφιγγε και με πίεζε δυνατά). Μετά 
από λίγες ώρες ο πόνος επεκτάθηκε σε όλο τον ταρσό και προσετέθη πυ‐
ρετός 39ºC με ρίγος.  
Ατομικό  αναμνηστικό:  Μέτρια  υπέρταση  από  5ετίας  ρυθμιζόμενη  με 
φάρμακα. 
Κληρονομικό αναμνηστικό: Ο πατέρας του είχε ουρική αρθρίτιδα και πέ‐
θανε από νεφρική ανεπάρκεια. Η μητέρα του πέθανε σε βαθιά γηρατειά. 
Συνήθειες και τρόπος ζωής: Εργασία λίαν κοπιώδης, καπνίζει 2 πακέτα 
τσιγάρα την ημέρα, κοινωνικός πότης. 
Ανασκόπηση συστημάτων: 

Κεφαλή, οφθαλμοί, στοματική κοιλότητα, μύτη, Αναπνευστικό – 
Κυκλοφορικό, Πεπτικό, Ουρογεννητικό, Ενδοκρινείς‐Νευρικό: ουδέν 

Κινητικό:  τα  αναφερθέντα  στοιχεία  εκ  της  αρθρώσεως  του  πο‐
διού  και  περιοδικό  πόνο  εκ  των  αρθρώσεων  των  ώμων  και  χαμηλή  ο‐
σφυαλγία. 
Αντικειμενική εξέταση: Άτομο με θρέψη καλή και όψη πάσχοντος, θερ‐
μοκρασία 38,2ºC και σφύξεις 95/min. ΑΠ  160/85 mmHg, αναπνοές 24/ 
min. Καλή διανοητική κατάσταση.  
  Κεφαλή, τράχηλος: κ. φύσιν. 
  Αναπνευστικό: ελάχιστοι ξηροί ρόγχοι άμφω, ιδία στις βάσεις. 
  Κυκλοφορικό: : 1ος, 2ος τόνοι ευκρινείς, επιπρόσθετοι ήχοι δεν α‐
κούγονται. 

  204

  Πεπτικό: κοιλία, μαλακή, ανώδυνη με αψηλάφητα υποχόνδρια 
  Ουροποιητικό: κατά φύση 
Εκ των αρθρώσεων: η πρώτη μεταταρσιοφαλαγγική άρθρωση ήταν διο‐
γκωμένη,  κόκκινη,  ζεστή  και  λίαν  επώδυνη,  δύσκαμπτη.  Εκ  των  λοιπών 
αρθρώσεων ουδέν το άξιον λόγου. 
 
Εργαστηριακά: Γενική αίματος: Hct=51 %, Λ=12.500 κ.κ.χ, (Π=75, Λ=23, 
Η=2%), Τ.Κ.Ε=51 χιλ. την 1η ώρα, CRP=95 mg/l (ΦΤ < 5 mg/l), Γενική ούρων 
κατά  φύση,  ουρικό  οξ=8,5  mg  %.  (ΦΤ:  <6.8  mg/dl)  Χοληστερίνη=300 
mg%. Λιπίδια – Τριγλυκερίδια: κατά φύση. Ομοίως και ο υπόλοιπος αι‐
ματολογικός έλεγχος. Ακτινογραφίες επιδεικνύονται. 
 
2η  περίπτωση (συνοπτικός φάκελλος) 
 
Γυναίκα ηλικίας 65 ετών, οικοκυρά. 
Αιτία  εισόδου:  Άδυναμία  βαδίσεως  λόγω  αλγους/διόγκωσης  του  γόνα‐
τος ΑΡ από διημέρου. 
Παρούσα  νόσος:  Αρχίζει  απο  διετίας  τουλάχιστον,  όταν  η  ασθενής  πα‐
ρουσίασε  αρθραλγίες  γονάτων  που  προοδευτικά  χειροτέρευαν.    Η  έ‐
ναρξη  της  συμτωματολογίας  συνδέεται  με  αύξηση  του  σωματικού  βά‐
ρους της ασθενούς (12 kgr εντός εξαμήνου, λόγω πολυφαγίας).  Οι αρ‐
θαλγίες υποχωρούσαν με λήψη παρακεταμόληε ή ασπιρίνης, επιδεινώ‐
νονται δε όταν η ασθενής που κατοικεί στην Αθήνα μεταβαίνει στο τόπο 
καταγωγής της (Νάξος). Πρό εβδομάδος, παρουσιάστηκε προοδευτικά ε‐
πιδεινούμενο άλγος, απο διημέρου δε διόγκωση. Η ασθενής δυσκολευ‐
τόταν στην βάδιση, και επισκέφθηκε την αγροτική ιατρό, που συνέστησε 
εισαγωγή στο νοσοκομείο. 
Ατομικό  αναμνηστικό:  Μέτρια  υπέρταση  από  5ετίας  ρυθμιζόμενη  με 
φάρμακα. 
Κληρονομικό αναμνηστικό: Η μητέρα είχε παρόμοια προβλήματα σε με‐
γάλη ηιλικία. Ο πατέρας απεβίωσε σε νεαρή ηλικία (εργατικό ατύχημα).  
Συνήθειες και τρόπος ζωής: Εργάζεται ως μαγείρισσα, δεν καπνίζει, δεν 
πίνει. 
Ανασκόπηση συστημάτων: 

Κεφαλή, οφθαλμοί, στοματική κοιλότητα, μύτη, Αναπνευστικό – 
Κυκλοφορικό, Πεπτικό, Ουρογεννητικό, Ενδοκρινείς‐Νευρικό: ουδέν. 

Κινητικό: τα αναφερθέντα στοιχεία στην παρούσα νόσο. 
Αντικειμενική εξέταση: Άτομο παχύσαρκο (BMI 31), θερμοκρασία 36,2ºC 
και σφύξεις 70/min. ΑΠ 130/95 mmHg, αναπνοές  20/ min. Καλή διανοη‐
τική κατάσταση.  

  205

  Κεφαλή, τράχηλος, Αναπνευστικό: κατά φύση. 
  Κυκλοφορικό: 1ος, 2ος τόνοι ευκρινείς, επιπρόσθετοι ήχοι δεν α‐
κούγονται. 
  Πεπτικό: κοιλία, μαλθακή, ανώδυνη με αψηλάφητα υποχόνδρια 
  Ουροποιητικό: κ. φύση 
Εκ των αρθρώσεων: το ΑΡ γόνατο ήταν διογκωμένο, χωρίς ιδιαίτερη ερυ‐
θρότητα ή θερμότητα, επώδυνο στην παθητική και ενεργητική κίνηση. Εκ 
των λοιπών αρθρώσεων, ευαισθησία στις βάσεις των πρώτων δακτύλων 
χειρών άμφω, διογκώσεις στις άπω ΦΦ δέκτων και μέσων και παραμέ‐
σων άμφω.  
Εργαστηριακά: Γενική αίματος: Hct=31 %, MCV 62 fL, Λ=9.500 κ.κ.χ (Π=75 
%, Λ= 23 %, Η=2 %, Τ.Κ.Ε=31 χιλ. την 1η ώρα, CRP=4 mg/l (ΦΤ < 5 mg/l), 
Γενική ούρων: κατά φύση, ουρικό οξύ= 7,5 mg%. (ΦΤ <6.8 mg/dl), Χολη‐
στερίνη=300 mg %. Λιπίδια – Τριγλυκερίδια: κατά  φύση. Ομοίως και  ο 
υπόλοιπος αιματολογικός έλεγχος.  
Εξετάσεις αρθρικού υγρού γόνατος: χρώμα κίτρινο – όψη διαυγής. Αριθ‐
μός λευκοκυττάρων: 1.500 (ΦΤ <1000 /nl), καλλιέργεια στείρα, κρύσταλ‐
λοι δεν ανευρέθησαν. 
Ακτινογραφίες επιδεικνύονται. 
 
Ερωτήσεις:  

1. Ποιά  είναι  η  πιθανότερη  εξήγηση  για  τον  αιματοκρίτη 
στους παραπάνω ασθενείς ; 

2. Γιατί η 2η ασθενής αναφέρει επίταση των ενοχλημάτων 
όταν πηγαίνει στην ιδιαίτερη πατρίδα της ;  

3. Ποιος ο ρόλος της διατροφής στη ουρική νόσο; 
4. Με ποια άλλα νοσήματα θα γίνει  Δ.Δ της οξείας ουρικής 

αρθρίτιδος; 
5. Θεραπεία ουρικής αρθρίτιδος – Πρόληψη – Σχόλια. 
 
Κύρια σημεία 
 
Ορισμός‐Επιδημιολογία‐κύρια  χαρακτηριστικά  οστεοαρθρίτιδος  (ΟΑ): 
Η ΟΑ είναι η συχνότερη παθολογική κατάσταση που αφορά στις αρθρώ‐
σεις. Είναι σπάνια πριν την ηλικία των 40 ετών, ωστόσο η επίπτωση της 
αυξάνει ραγδαία μετά, έτσι ώστε οι περισσότεροι άνθρωποι ανω των 70 
ετών να έχουν ΟΑ σε κάποιες αρθρώσεις (ωστόσο δυνατόν να είναι ασυ‐
μπτωματικοί). Η ΟΑ οφείλεται σε χρόνια εκφύλιση του χόνδρου, εκδηλώ‐
νεται δε με πόνο και ενίοτε με οίδημα, βραχεία πρωϊνή δυσκαμψία, και 

  206

λειτουργικό περιορισμό στην κίνηση. Οι συχνότερα προσβαλλόμενες αρ‐
θρώσεις είναι οι αποφυσιακές των ΑΜΣΣ και ΟΜΣΣ, οι φαλλαγοφαλαγγι‐
κές των χειρών, η βάση του πρώτου δακτύλου, τα ισχία και τα γόνατα. Η 
διάγνωση γίνεται απο το ιστορικό και την φυσική εξέταση, αλλά ο ακτι‐
νολογικός έλεγχος είναι επίσης διαγνωστικός (μείωση αρθρικού διαστή‐
ματος, οστεόφυτα, αλλαγές στο υποχόνδρινο οστούν)    
 
Ορισμός‐Επιδημιολογία‐κύρια  χαρακτηριστικά ουρικής αρθρίτιδος: Η 
ουρική αρθρίτιδα οφείλεται στην (χρόνια) εναπόθεση κρυστάλλων ουρι‐
κού μονονατρίου υπο μορφή μικροτόφων στις αρθρώσεις, σαν αποτέλε‐
σμα υπερουριχαιμίας (ωστόσο η πλειοψηφία των ανθρώπων με υπερου‐
ριχαιμία  δεν  αναπτύσσουν  ποτέ  ουρική  αρθρίτιδα  ή  νεφρολιθίαση).    Η 
οξεία  ρήξη  των  μικροτόφων  και  η  τοπική  απελευθέρωση  των  κρυστάλ‐
λων προκαλεί άμεσα κρίση ουρικής αρθρίτιδας, που συνήθως είναι μο‐
νοαρθρίτιδα και χαρακτηριστικά αφορά την 1η μεταταρσοφαλαγγική άρ‐
θρωση (ποδάγρα).  Η οξεία εμφάνιση πόνου, οιδήματος και ερυθρότητος 
είναι χαρακτηριστική, ενώ πυρετός άνω των 38ºC συμβαίνει σε 1/3 των 
περιπτώσεων.    Η  αντιμετώπιση  της  κρίσεως  διαφέρει  απο  τη  χρόνια  α‐
ντιμετώπιση  των  ασθενών  με  συχνές  κρίσεις  ή  (σπανίως)  των  ασθενών 
με χρονία μορφή τοφώδους ουρικής αρθριτιδος, και πρέπει να εξατομι‐
κεύεται.   

  207

Άσκηση 46η 
Πυρετός αγνώστου αιτιολογίας – Φυματίωση 

 Δαΐκος Λ. Γεώργιος 
 
Άνδρας 35 ετών, κάτοικος Αθηνών, καταγωγή από Θεσσαλία, επάγγελμα: 
οδηγός σε ιδιωτική εταιρεία 
 
Αιτία εισόδου: Πυρετός από μηνός 
 
Παρούσα νόσος: Πριν ένα μήνα, εμφάνισε πυρετό ως 40°C με εφιδρώ‐
σεις, κακουχία και ξηρό βήχα. Ο πυρετός ήταν καθημερινός και δεν υφί‐
ετο με αντιπυρετικά. Πριν μία εβδομάδα, εμφάνισε βύθιο άλγος στο α‐
ριστερό  υποχόνδριο.  Ο ασθενής αναφέρει ότι τον τελευταίο μήνα έχει 
χάσει βάρος 5 Kg. Λόγω επιμονής των συμπτωμάτων και επιδείνωσης της 
γενικής του κατάστασης, ο ασθενής εισήχθη στο νοσοκομείο.  
 
Ατομικό αναμνηστικό: Πριν 15 έτη διεγνώσθη ψωριασική αρθρίτιδα. Τα 
τελευταία  5  έτη  ελάμβανε  κυκλοσπορίνη  και  τους  τελευταίους  3  μήνες 
άρχισε  αντι‐TNF παράγοντα (Infliximab 5mg/kg άπαξ μηνιαίως) ως θερα‐
πεία της ψωριασικής αρθρίτιδας. Η τελευταία έγχυση έγινε 20 μέρες προ 
της εμφάνισης του πυρετού. 
 
Έξεις και συνήθειες ζωής: Συνηθίζει να καταναλώνει γαλακτοκομικά από 
κτηνοτρόφους της περιοχής του. Έχει ένα γατάκι. 
 
Αντικειμενική εξέταση: Όψη πάσχοντος. Θ 39,5οC, ΑΠ 135/65 mmHg, Σφ 
120/min, Αναπνοές 22/min. 
Κεφαλή/τράχηλος: Οφθαλμολογική εκτίμηση κφ, δεν ψηλαφώνται περι‐
φερικοί λεμφαδένες.  
Καρδία: Δεν υπάρχουν φυσήματα.  
Πνεύμονες: φυσιολογικό αναπνευστικό ψιθύρισμα.  
Κοιλία:Ήπαρ  μαλακό,  ομαλό,  ανώδυνο,  ψηλαφητό  3‐4  εκ  κάτωθεν  του 
δεξιού  πλευριτικού  τόξου.  Σπλήνας  ψηλαφητός  2‐3  εκ,  ελαφρά  επώδυ‐
νος.  
Λοιπή φυσική εξέταση κ.φ. 
 
Εργαστηριακές εξετάσεις: Λευκά=11.640/μl (Π=75 %, Λ=15 %, Μ=10 %) 
Hct=34,1  %,  Hb=11,4  g/dl,  Αιμ=258.000.  Χολερυθρίνη  =3  mg/dl  (ά‐
μεση=2,30  mg/dl),  ALP=1.110  U/L,  γGT=1.235  mg/dl,  SGOT=137  U/L, 

  208

SGPT=197  U/L,  LDH=484  U/L,  CPK=189  U/L,  Πρωτεΐνες=6,1  g/dl,  Albu‐
min=3,1 g/dl, Ηλεκτροφόρηση πρωτεΐνών κφ, Γενική ούρων κφ, CRP=179, 
ΤΚΕ=65 mm/h. Ορολογικός έλεγχος για βρουκέλλα, λεϊσμάνια, ρικέτσιες, 
Bartonella, HBV, HCV, και HIV ήταν αρνητικός, VDRL (‐), ΑΝΑ (‐), Ra‐test  
(‐). ΟΝΠ=11 κύτταρα, Glu 62, Πρωτ 42mg/dl,  Αντιγόνο κρυπτοκόκκου (‐). 
Καλλιέργειες αίματος x 6 αρνητικές, καλλιέργεια ούρων αρνητική. Man‐
toux: 8mm, εξέταση πτυέλων για οξεάντοχα x 3 αρνητική, PCR για M.tu‐
berculosis  πτυέλων,  γαστρικού  και  ούρων  αρνητική.  Kαλλιέργεια  πτυέ‐
λων για M. tuberculosis αναμένεται. Ακτινογραφία θώρακος:  κφ,  
CT  θώρακος,  άνω  και  κάτω  κοιλίας:  διόγκωση  λεμφαδένων  μεσοθωρα‐
κίου,  διόγκωση  μεσεντερίων  λεμφαδένων  και  ηπατοσπληνομεγαλία  με 
πολλαπλές  υπόπυκνες  εστίες  στο  σπλήνα.  Διαθωρακικό  ECHO  καρδίας 
κφ. Μυελόγραμμα κφ.  
Βιοψία ήπατος: Κοκκιώματα με νέκρωση, Ziehl‐Neelsen χρώση για οξεά‐
ντοχα (‐), PCR για Β.Κoch (‐). 
Πορεία  νόσου:  Ο  ασθενής  ετέθη  σε  αντιφυματική  αγωγή  (ριφαμπικίνη, 
ισονιαζίδη, εθαμβουτόλη και πυραζιναμίδη). Δύο εβδομάδες μετά την έ‐
ναρξη της θεραπείας ο ασθενής είχε κλινική και εργαστηριακή βελτίωση. 
 
Ερωτήσεις 
 

1. Δώσατε τους ορισμούς των κάτωθι τύπων πυρετού: συνεχής, υ‐
φέσιμος, διαλείπων, κυματοειδής. 

2. Αναφέρατε τα πιο συχνά νοσήματα από τις 4 ομάδες νοσημάτων 
(λοιμώδη, νεοπλάσματα, αυτοάνοσα, διάφορα) που προκαλούν 
ΠΑΑ. 

3. Αναφέρατε τα συνήθη αίτια ΠΑΑ σε ασθενείς που η διάρκεια του 
πυρετού είναι μεγαλύτερη από 6 μήνες. 

4. Τι ορίζουμε ως εμπύρετο ουδετεροπενία; 
5. Ποια είναι τα πιο συχνά αίτια ΠΑΑ σε HIV ασθενείς; 
 
Κύρια σημεία 
 
Ορισμοί:  Ως  κλασικός  πυρετός  αγνώστου  αιτιολογίας  (ΠΑΑ)  ορίζεται  ο 
πυρετός > 38.3ºC που έχει χρονική διάρκεια >3 εβδομάδων και δεν ανευ‐
ρίσκεται  το  αίτιο  μετά  από  τρεις  επισκέψεις  στα  εξωτερικά  ιατρεία  ή 
τρεις  ημέρες  νοσηλείας.  Οι  πυρετοί  που  εμφανίζονται  σε  νοσοκομεια‐
κούς, ουδετεροπενικούς ή σε HIV θετικούς ασθενείς αποτελούν ξεχωρι‐
στές  κατηγορίες  και  δεν  περιλαμβάνονται  στον  ορισμό  του  κλασικού 
ΠΑΑ. 

  209

 
Επιδημιολογία:  Υπολογίζεται  ότι  το  2,9%  των  εισαγωγών  σε  ένα  τριτο‐
βάθμιο νοσοκομείο έχει σαν αιτία εισόδου «ΠΑΑ» και ότι το 12 έως 35% 
των ασθενών θα καταλήξουν από το νόσημα που προκαλεί τον ΠΑΑ. Θα 
πρέπει  να  σημειωθεί  ότι  στους  ασθενείς  που  δεν  ανευρίσκεται  η  αιτία 
του  πυρετού  μετά  από  ενδελεχή  έλεγχο,  η  πρόγνωση  είναι  συνήθως 
καλή. 
 
Αιτιολογία: Ο ΠΑΑ προκαλείται από 4 ομάδες νοσημάτων: λοιμώδη νο‐
σήματα  (34%),  νεοπλάσματα  (20%),  αυτοάνοσα  (13%),  διάφορα  νοσή‐
ματα  όπως  κοκκιωματώδης  ηπατίτις,  νόσος  του  Crohn,  σαρκοείδωση, 
φάρμακα,  περιοδικοί  πυρετοί  (20%)  και  το  13%  παραμένουν  αδιάγνω‐
στοι παρά το λεπτομερή έλεγχο. Για τις περιπτώσεις ΠΑΑ που διαρκούν 
περισσότερο από 6 μήνες τα ποσοστά των νοσημάτων είναι διαφορετικά, 
οι λοιμώξεις ευθύνονται μόνο για το 6% των περιπτώσεων, στο 27% των 
ασθενών ο πυρετός υποχωρεί και το 19% των ασθενών συνεχίζει να πυ‐
ρέσει.   
 
Διερεύνηση: Σαν γενική αρχή ισχύει ότι ο ΠΑΑ προκαλείται από ένα σύ‐
νηθες  νόσημα  με  ασυνήθεις  εκδηλώσεις.  Για  την  ανεύρεση  του  αιτίου 
πρέπει  να  παίρνουμε  λεπτομερές  ιστορικό,  να  γίνεται  προσεκτική  φυ‐
σική εξέταση και κατευθυνόμενος από τα ευρήματα εργαστηριακός έλεγ‐
χος.  
 

  210

Άσκηση 47η 
Λοιμώξεις ανώτερου αναπνευστικού 

                                                                                 Πλαχούρας Διαμαντής 
 
 
Αιτία εισόδου: Πυρετός, κυνάγχη 
Παρούσα νόσος: Άνδρας 19 ετών παρουσιάζει πυρετό έως 39οC και κυ‐
νάγχη από 24 ωρών. Αναφέρει έντονη δυσκαταποσία σε βαθμό που αδυ‐
νατεί  να  λάβει  στερεή  τροφή.  Δεν  αναφέρει  καθόλου  βήχα  ούτε  ρινική 
καταρροή. 
Ατομικό αναμνηστικό: Αναφέρει πολλαπλά επεισόδια φαρυγγοαμυγδα‐
λίτιδας από την παιδική ηλικία, βρογχικό άσθμα 
Οικογενειακό ιστορικό: Ελεύθερο 
Συνήθειες και τρόπος ζωής: Φοιτητής, δεν καπνίζει, κοινωνικός χρήστης 
αλκοόλ. 
Ανασκόπηση συστημάτων:  
Κυκλοφορικό: (‐) 
Πεπτικό: (‐) 
Λοιπά συστήματα: (‐) 
Αντικειμενική εξέταση: 
Όψη, θρέψη καλή. ΑΠ: 110/75 mmHg, σφύξεις: 90 / min, αναπνοές: 15 / 
min, θερμοκρασία: 38.3οC 
Κεφαλή‐τράχηλος: Ερυθρότητα φάρυγγα και διόγκωση των αμυγδαλών 
με ρυπαρό εξίδρωμα. Αμφοτερόπλευρη τραχηλική λεμφαδενοπάθεια με 
διόγκωση των εν τω βάθει τραχηλικών λεμφαδένων του πρόσθιου τρα‐
χηλικού τριγώνου 
Αναπνευστικό: Φυσιολογικό αναπνευστικό ψιθύρισμα 
Κυκλοφορικό: Ήπιο συστολικό φύσημα αριστερά παραστερνικά (1‐2/6) 
Κοιλία:  Μαλακή,  ευπίεστη,  ανώδυνη.  Ήπαρ  ψηλαφητό  1  cm  στη  βαθιά 
εισπνοή, σπλην αψηλάφητος 
Νευρικό, μυοσκελετικό: Χωρίς παθολογικά ευρήματα 
Εργαστηριακές  και  παρακλινικές  εξετάσεις:  Ht=44.1  %,  Hb=15  g/dl, 
Λευκά 14600 κκχ (Π=85 %, Λ=12 %, H=1 %, M=2 %), PLT=193.000 κκχ, Χο‐
λερυθρίνη=1,2 mg/dL,  SGOT=38 U/L, SGPT=29 U/L, LDH=190 U/L, γGT= 
43  U/L,  ΑΦ=56  U/L,  Monotest:  (‐),  Αντισώματα  έναντι  EBV‐VCA  IgG  (+), 
IgM  (‐),  δοκιμασία  ανίχνευσης  αντιγόνου  στρεπτοκόκκου  σε  φαρυγγικό 
επίχρισμα (Streptest): + 

  211

Πορεία νόσου: Στον ασθενή χορηγήθηκε αντιμικροβιακή αγωγή με πενι‐
κιλλίνη V από το στόμα για 10 ημέρες με βελτίωση της συμπτωματολο‐
γίας από το δεύτερο 24ωρο 
 
Κύρια σημεία 
1.  Τα  συνηθέστερα  αίτια  φαρυγγοαμυγδαλίτιδας  σε  ενήλικες  είναι  ιο‐
γενή (π.χ. ρινοϊοί). Ο Streptococcus pyogenes είναι υπεύθυνος μόνο για 
ποσοστό περίπου 5% των περιπτώσεων 
2.  Η εφαρμογή των κριτηρίων του Centor (πυρετός>38οC, τραχηλική λεμ‐
φαδενοπάθεια, φαρυγγικό εξίδρωμα και απουσία βήχα) βοηθά την εκτί‐
μηση της πιθανότητας στρεπτοκοκκικής φαρυγγοαμυγδαλίτιδας 
3.  Η  ανίχνευση  του  αντιγόνου  στρεπτοκόκκου  σε  φαρυγγικό  επίχρισμα 
αποτελεί  μία  ταχύτατη  και  εύκολη  μέθοδο  που  μπορεί  να  εφαρμοσθεί 
από τον κλινικό ιατρό και να απαντήσει με σημαντική ακρίβεια το ερώ‐
τημα αν η λοίμωξη είναι στρεπτοκοκκική 
4. Η λοιμώδης μονοπυρήνωση από τον ιό Epstein‐Barr συχνά συγχέεται 
με τη στρεπτοκοκκική φαρυγγοαμυγδαλίτιδα. Σε περιπτώσεις λοιμώδους 
μονοπυρήνωσης συχνά παρατηρείται ηπατοσπληνομεγαλία ενώ από τον 
εργαστηριακό  έλεγχο  διαπιστώνεται  άτυπη  λεμφοκυττάρωση  και  αύ‐
ξηση των τρανσαμινασών. 
5.  Η  διαφορική  διάγνωση  ιογενούς  από  στρεπτοκοκκική  φαρυγγοαμυ‐
γδαλίτιδα είναι σημαντική ώστε να αποφεύγεται η άσκοπη χορήγηση α‐
ντιβιοτικών   
6.  Οι  επιπλοκές  της  στρεπτοκοκκικής  φαρυγγοαμυγδαλίτιδας  είναι  δυ‐
νατό να είναι τοπικές, όπως το περιαμυγδαλικό απόστημα ή συστηματι‐
κές, όπως ο ρευματικός πυρετός και η μεταστρεπτοκοκκική σπειραματο‐
νεφρίτιδα. Οι τελευταίες όμως είναι σπάνιες σε ενήλικες με ελεύθερο α‐
τομικό αναμνηστικό. 
 

  212

Άσκηση 48η 
Λοιμώξεις δέρματος και μαλακών μορίων 

Παπαδόπουλος Αντώνιος 
 

Γυναίκα 36 ετών από την Ουκρανία. 
Αιτία εισόδου: Άλγος αριστερού κάτω άκρου  
Παρούσα νόσος: Η ασθενής πριν από μία εβδομάδα παρουσίασε κατα‐
βολή,  γενικευμένη αδυναμία και προοδευτική δυσκολία βάδισης με συ‐
νοδό βάρος στο αριστερό κάτω άκρο. Πριν από τέσσερις ημέρες επισκέφ‐
θηκε το Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών (ΤΕΠ) εφημερεύοντος νοσοκο‐
μείου, αλλά αρνήθηκε να νοσηλευθεί. Η κατάστασή της επιδεινώθηκε τις 
επόμενες ημέρες και προσετέθη άλγος στην έσω επιφάνεια του αριστε‐
ρού  κάτω  άκρου  και  ιδίως  στην  περιοχή  του  μηρού,  που  την  εμπόδιζε 
ακόμα  και  να  σταθεί  όρθια  ή  να  περπατήσει,  γι’  αυτό  και  προσήλθε  εκ 
νέου στο ΤΕΠ.  
Ατομικό αναμνηστικό: Παχυσαρκία από ηλικία 25 ετών. 
Κληρονομικό αναμνηστικό: Αναφέρει ότι η μητέρα της και πρόσφατα η 
αδερφή της κατέληξαν από «κακοήθεια» χωρίς να παρέχονται περισσό‐
τερα στοιχεία. 
Συνήθειες και τρόπος ζωής: Διαμένει στην Ελλάδα από 7ετίας και εργά‐
ζεται ως καθαρίστρια. Καπνίζει 1 πακέτο/ημέρα, δεν πίνει. 
Ανασκόπηση συστημάτων. 
Αναπνευστικό: Δύσπνοια στην κόπωση. 
Κυκλοφορικό: Αίσθημα παλμών κατά διαστήματα, ιδίως στην κόπωση. 
Πεπτικό:    Παραπονείται    για  διάταση  της  κοιλίας  και  δυσπεπτικά  ενοχλή‐
ματα. 
Ουροποιογεννητικό: Ουδέν  
Μυοσκελετικό: Μόνο τα αναφερόμενα στην παρούσα νόσο. 
Νευρικό: Κατά περιόδους κεφαλαλγία από νεαρή ηλικία 
Αντικειμενική εξέταση. 
Επισκόπηση:  Ασθενής  κατακεκλιμένη,  βαρέως  πάσχουσα,  παχύσαρκη 
(ΒΜΙ >40) με οίδημα ανά σάρκα, ΑΠ=90/60 mmHg σε ύπτια θέση, σφύ‐
ξεις=110/min, αναπνοές=28/min, θερμοκρασία 39,1οC. 
Κεφαλή: Ικτερική χροιά σκληρών, ξηρότητα βλεννογόνου στόματος. 
Τράχηλος: Χωρίς παθολογικά ευρήματα. 
Θώρακας: Μείωση αναπνευστικού ψιθυρίσματος και των φωνητικών δο‐
νήσεων στα κάτω πνευμονικά πεδία. 
Καρδιά: Ήπιο συστολικό φύσημα εξωθήσεως στην εστία ακροάσεως της 
αορτικής βαλβίδας, ταχυκαρδία. 

  213

Κοιλία: Ομφαλοκήλη, βατραχοειδής διάταση της κοιλίας, μετακινούμενη 
αμβλύτητα, ήπαρ ψηλαφητό (μεγίστη διάμετρος 16 εκατοστά στη μεσο‐
κλειδική γραμμή). 
Μυοσκελετικό:  Μεγάλη  ευαισθησία  καθ’  όλο  το  μήκος  του  αριστερού 
κάτω άκρου και ιδίως στην έσω επιφάνεια του μηρού, χωρίς τοπικά ση‐
μεία φλεγμονής πλην οιδήματος. 
Νευρικό: Προσανατολισμένη. 
Δακτυλική εξέταση: Προπίπτουσες αιμορροϊδες. 
Εργαστηριακές εξετάσεις. 
Ht=27,8  %,  Hb=9,4  gr/dl,  Λευκά=3.630/mm3  (Π=49  %,  Λ=41  %,  Μ=7  %), 
Αιμοπετάλια=53.000/mm3 , Σάκχαρο=100 mg/dl , Ουρία=40 mg/dl, Κρεα‐
τινίνη=0,7  mg/dl,    Χολερυθρίνη=  5,2  mg/dl  (άμεση  2,5  mg/dl),  SGPT=60 
U/L,  SGOT=142  U/L,  LDH=580  U/L,  γGT=39  U/L,  Αλκαλική  Φωσφα‐
τάση=97  U/L,  INR=3,2,  Λευκωματίνη=1,8  gr/dl,  Σφαιρίνες=4,9  gr/dl,  
INR=2,58, D‐dimers= 3618,6 ng/ml, Na=133 mEq/L, K=4,1 mEq/L, Ca=7,7 
mEq/L,  CPK=67  U/L,  Tροπονίνη  κφ,  Γενική  ούρων  κφ.                                   
Triplex  φλεβών  ΑΡ κάτω άκρου: αρνητικό για DVT. 
U/S μαλακών μορίων: οίδημα κυτταρολιπώδους ιστού. 
 
Πορεία νόσου: 
Ελήφθησαν καλλιέργειες αίματος και ούρων και η  ασθενής εισήχθη σε 
όροφο του Νοσοκομείου. Εντός δύο ωρών η κλινική της εικόνα επιδεινώ‐
θηκε  και  παρουσίασε  ταχέως  επεκτεινόμενη  ερυθροϊώδη  πλάκα  στην 
έσω επιφάνεια του αριστερού μηρού. Ετέθη σοβαρή υποψία νεκρωτικής 
λοιμώξεως  δέρματος  και  μαλακών  μορίων  και  η  ασθενής  έλαβε  εμπει‐
ρική αντιμικροβιακή αγωγή με πενικιλλίνη, κλινδαμυκίνη και σιπροφλο‐
ξασίνη. 
Επείγουσα αξονική τομογραφία κοιλίας και κάτω άκρων: Ηπατοσπληνο‐
μεγαλία.  Εκσεσημασμένη  ασκιτική  συλλογή,  θολερότητα  του  μεσεντε‐
ρίου λίπους.  Εικόνα οιδήματος ανασάρκα και εκσεσημασμένη  θολερό‐
τητα του κυτταρολιπώδους ιστού σε αμφότερους τους μηρούς ιδία αρι‐
στερά. Πυκνοατελεκτατική αλλοίωση της αριστερής πνευμονικής βάσης 
με μικρή υπεζωκοτική συλλογή. Ετέθη σοβαρή υποψία νεκρωτικής λοι‐
μώξεως δέρματος και μαλακών μορίων 
Έγινε άμεση χειρουργική εκτίμηση και η ασθενής μετεφέρθη ταχέως στο 
χειρουργείο. Ο ευρύς χειρουργικός καθαρισμός απεκάλυψε εκτεταμένη 
προσβολή  του  υποδορίου  λίπους  και  των  απονευρώσεων,με  εκροή  ω‐
χροκίτρινου υγρού και πύου, χωρίς προσβολή των μυών. Η ασθενής με‐
τεφέρθη στην ΜΕΘ όπου κατέληξε την επόμενη ημέρα εν μέσω σηπτικής 
καταπληξίας. Η Gram χρώση ανέδειξε Gram αρνητικό βακτήριο και στην 

  214

καλλιέργεια  αίματος απομονώθηκε  E.coli,  ενώ οι ορολογικές εξετάσεις 
ήταν θετικές για αντισώματα έναντι του HCV. 
Κύρια σημεία 
 
ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ  ΤΩΝ  ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ  ΔΕΡΜΑΤΟΣ–ΜΑΛΑΚΩΝ  ΜΟΡΙΩΝ                                   
Ανάλογα με το βάθος και την έκταση της βλάβης και την παρουσία υπο‐
κείμενου νοσήματος 
Α) ΑΝΕΠΙΠΛΕΚΤΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ 

 επιπολής: μολυσματικό κηρίο, έκθυμα  
 εν τω βάθει: ερυσίπελας, κυτταρίτιδα  
 σχετιζόμενες με τους θυλάκους των τριχών: θυ‐

λακίτιδα, δοθιήνας,  
                                 

Β) ΕΠΙΠΛΕΓΜΕΝΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ 
‐ δευτεροπαθείς πχ επί εδάφους δερματοπαθείας 
‐ οξείες τραυματικές: ανοικτό τραύμα, δήγμα, χειρουργική επέμβαση 
‐ χρόνιες τραυματικές: διαβητικό πόδι, έλκη εκ στάσεως ή πιέσεως 
‐ περιπρωκτικά αποστήματα 
Γ) ΝΕΚΡΩΤΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ 
    πχ νεκρωτική απονευρωσίτιδα, συνεργική νεκρωτική κυτταρίτιδα,   α‐
εριογόνος γάγγραινα 
ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΒΑΡΥΤΗΤΑΣ ΛΟΙΜΩΞΗΣ (υποψία νεκρωτικής λοιμώξεως) 
Συστηματική τοξικότητα: 
         πυρετός, ρίγος, υποθερμία, ταχυκαρδία, υπόταση, οξέωση, 
         αύξηση κρεατινίνης, CPK και CRP, λευκοκυττάρωση 
Ενδείξεις προσβολής εν τω βάθει ιστών: 
‐ άλγος δυσανάλογο με τα κλινικά ευρήματα 
‐ ιώδεις ή αιμορραγικές φυσαλίδες ή φλύκταινες 
‐ περιοχές αναισθητοποιημένου δέρματος  
‐ απόπτωση δέρματος, έντονη σκληρία ή γάγγραινα 
‐ κριγμός (ένδειξη αέρος εντός των ιστών) 
‐ ταχεία επιδείνωση, παρά την αγωγή 
 
ΠΙΘΑΝΟΤΑΤΑ ΑΝΑΓΚΑΙΑ Η ΑΜΕΣΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ 

  215

Άσκηση 49 
Σιδηροπενική αναιμία 

  Διαμαντής Πλαχούρας 
Αιτία εισόδου: Αδυναμία, εύκολη κόπωση 
Παρούσα νόσος: Γυναίκα 65 ετών προσέρχεται αναφέροντας σταδιακά 
επιδεινούμενο αίσθημα κόπωσης από τριών μηνών. 
Ατομικό αναμνηστικό: Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 με αγωγή με αντι‐
διαβητικά δισκία, στεφανιαία νόσος που εκδηλώθηκε με στηθάγχη προ‐
σπαθείας προ 2 ετών και για την οποία υποβλήθηκε σε αγγειοπλαστική. 
Λαμβάνει μετοπρολόλη και ασπιρίνη. Αιμορροϊδοπάθεια  
Οικογενειακό ιστορικό: Ο πατέρας της απεβίωσε σε ηλικία 68 ετών από 
έμφραγμα του μυοκαρδίου, η μητέρα απεβίωσε σε ηλικία 70 ετών από 
καρκίνο παχέος εντέρου 
Συνήθειες και τρόπος ζωής: Δεν καπνίζει, δεν πίνει 
Ανασκόπηση συστημάτων:  
Κυκλοφορικό: δύσπνοια στην κόπωση από δύο μηνών 
Πεπτικό: δυσκοιλιότητα, έχει παρατηρήσει αίμα στα κόπρανα σε δύο πε‐
ριπτώσεις το τελευταίο δίμηνο 
Λοιπά συστήματα: (‐) 
Αντικειμενική εξέταση: 
Όψη, θρέψη καλή. ΑΠ: 140/90 mmHg, σφύξεις: 60 / min, αναπνοές: 15 / 
min, θερμοκρασία: 36.3οC 
Κεφαλή‐τράχηλος: Ωχρότητα δέρματος και επιπεφυκότων. 
Αναπνευστικό: Φυσιολογικό αναπνευστικό ψιθύρισμα 
Κυκλοφορικό: Ήπιο συστολικό φύσημα στην κορυφή της καρδιάς (2/6) 
Κοιλία:  Μαλακή,  ευπίεστη,  ανώδυνη.  Ήπαρ  ψηλαφητό  1  cm  στη  βαθιά 
εισπνοή, σπλην αψηλάφητος. Δακτυλική εξέταση αρνητική για παρουσία 
αίματος στο ορθό. 
Νευρικό, μυοσκελετικό: Χωρίς παθολογικά ευρήματα 
Εργαστηριακές  και  παρακλινικές  εξετάσεις:  Ht=26.1  %,  Hb=8.2  g/dl, 
MCV= 71 fL, ΔΕΚ=1.7%, Λευκά 11600 κκχ (Π=65 %, Λ=31 %, H=1 %, M=2 
%),  PLT=397.000  κκχ,  Γλυκόζη=150  mg/dL,  Κρεατινίνη=1.6  mg/dL,  Ου‐
ρία=75  mg/dL,  Χολερυθρίνη=1,1  mg/dL,    SGOT=38  U/L,  SGPT=28  U/L, 
LDH=220  U/L,  ΑΦ=56  U/L,  Φερριτίνη=12  μg/L,  Βιταμίνη  Β12  και  φυλικό 
οξύ ε.φ.ο.  
Η ασθενής υποβλήθηκε σε ενδοσκόπηση ανωτέρου πεπτικού από την ο‐
ποία  διαπιστώθηκε  διαβρωτική  γαστρίτιδα.  Στη  συνέχεια  υποβλήθηκε 

  216

και σε κολονοσκόπηση κατά την οποία διαπιστώθηκε η παρουσία εξελ‐
κωμένης  μάζας  στο  σιγμοειδές.  Από  ιστολογική  εξέταση  του  βιοπτικού 
υλικού διαγνώσθηκε αδενοκαρκίνωμα παχέος εντέρου. 
Πορεία  νόσου:  Η  ασθενής  υποβλήθηκε  σε  απεικονιστικό  έλεγχο  για  τη 
σταδιοποίηση της νεοπλασματικής νόσου, ο οποίος ήταν αρνητικός για 
παρουσία  μεταστάσεων.  Στη  συνέχεια  υποβλήθηκε  σε  αριστερή  ημικο‐
λεκτομή και χορήγηση σιδήρου από το στόμα με διόρθωση της αναιμίας 
της. Έκτοτε είναι σε καλή κατάσταση. 
 
Κύρια σημεία 

1. Το κυριότερο αίτιο σιδηροπενικής αναιμίας σε γυναίκες της ανα‐
παραγωγικής  ηλικίας  είναι  η  απώλεια  αίματος  με  την  έμμηνο 
ρύση. Σε μετεμηνοπαυσιακές γυναίκες και σε άνδρες είναι απα‐
ραίτητος  ο  έλεγχος  λανθάνουσας  απώλειας  αίματος,  συνήθως 
από το γαστρεντερικό σύστημα 

2. Ο έλεγχος του γαστρεντερικού είναι απαραίτητος σε περίπτωση 
λανθάνουσας απώλειας αίματος. Η παρουσία βλάβης στο ανώ‐
τερο  γαστρεντερικό  (π.χ.  γαστρίτιδα,  πεπτικό  έλκος)  δεν  απο‐
κλείει  τη  συνύπαρξη  δεύτερης  βλάβης  στο  κατώτερο  πεπτικό 
(π.χ. καρκίνος παχέος εντέρου) 

3. Η  δυσαπορρόφηση  (π.χ.  κοιλιοκάκη)  και  νοσήματα  με  ενδοαγ‐
γειακή αιμόλυση αποτελούν σπανιότερα αίτια. 

4. Η εξέταση με τη μεγαλύτερη ευαισθησία και ειδικότητα για τη 
διάγνωση της σιδηροπενίας είναι η φερριτίνη. Προσοχή χρειάζε‐
ται σε συνύπαρξη φλεγμονώδους νόσου, καθώς η φερριτίνη αυ‐
ξάνεται ως πρωτεΐνη οξείας φάσης. 

5. Άλλες εξετάσεις που είναι χρήσιμες σε ορισμένες περιπτώσεις εί‐
ναι  ο  σίδηρος  ορού,  η  σιδηροδεσμευτική  ικανότητα  (total  iron 
binding capacity – TIBC), ο κορεσμός τρανσφερίνης και οι διαλυ‐
τοί υποδοχείς τρανσφερίνης (sTfR). 

6. Η  διαφορική  διάγνωση  της  υπόχρωμης  μικροκυτταρικής  αναι‐
μίας περιλαμβάνει τις θαλασσαιμίες, την αναιμία χρονίας νόσου 
και  ορισμένες  μορφές  μυελοδυσπλαστικού  συνδρόμου.  Η  δια‐
φορική  διάγνωση  μεταξύ  σιδηροπενικής  αναιμίας  και  αναιμίας 
χρονίας νόσου είναι συχνά δυσχερής. 

 
 

 

  217