NOTA SLAID

FUNGSI KARBOHIDRAT

1. Fungsi utama adalah membekalkan tenaga.

1 g karbohidrat = 4 kkal

2. Jika kekurangan karbohidrat:
Asid amino protein akan ditukar kepada glukosa utk membekalkan tenaga kepada badan
(*glukoneogenesis)

*reverse glycolisis

29

3. Diperlukan utk metabolisme lemak yg normal
Seperti protein, lemak juga boleh ditukar kepada glukosa (untuk membekalkan tenaga)
apabila kekurangan karbohidrat

4. Di dalam hati:
Asid glukuronik (metabolit glukosa) boleh bergabung dgn toksin kimia dan bakteria dan
menukarkannya kepada bentuk yang boleh dikumuh

30

5. Glukosa diperlukan utk fungsi tisu saraf:
◦ Satu-satunya sumber tenaga utk otak
◦ Jika kekurangan, kerosakan otak mungkin berlaku

6. Karbohidrat dalam bentuk fiber
◦ Diperlukan utk pergerakan peristalsis pada saluran gastrousus dan menyerap air

31

7. Laktosa berada di usus lebih lama

◦ Menggalakkan pertumbuhan bakteria baik

8. Makanan yang membekalkan karbohidrat turut membekalkan protein, mineral dan vitamin
B kompleks

9. Karbohidrat dan hasil terbitan menjadi prekursor kepada bahan lain (contoh: asid nukleik,
matriks tisu penghubung)

32

PENCERNAAN, PENYERAPAN &
METABOLISME

33

PENCERNAAN

▪Karbohidrat perlu ditukar kepada unit yang lebih kecil supaya:
➢ dapat menjalankan fungsinya

➢dapat merentasi dinding usus dan terus ke dalam darah

▪Pencernaan karbohidrat, kanji dan gula bermula di mulut seterusnya ke salur gastrousus

34

Dilengkapkan oleh DUA jenis tindakan:

Mekanikal

• atau fungsi otot yang memecahkan jisim makanan kepada bentuk
lebih kecil

Proses kimia

• di mana enzim memecahkan nutrien makanan kepada bentuk
metabolik yang lebih ringkas

35

Pencernaan dan Penyerapan Karbohidrat

36

Ringkasan Pencernaan Karbohidrat

37

Proses Pencernaan dan Penyerapan

▪Pencernaan dan penyerapan disakarida berlaku serentak
▪Hasil pencernaan ini (glukosa, galaktosa, fruktosa) akan merentasi sel mukosa dan diserap
▪Glukosa dan galaktosa memerlukan natrium sebagai pembawa untuk penyerapan

▪ Disebabkan mekanisme yang sama, kedua-duanya bertanding untuk diserap ke dalam darah
(pengangkutan aktif)

▪Fruktosa pula diserap secara resapan mudah

38

▪Dari sel:
o Glukosa dan galaktosa akan diangkut ke hati dan dibawa ke tisu yang memerlukannya
o Ada sedikit glukosa disimpan dalam bentuk glikogen dalam hati dan otot
o Fruktosa juga diangkut oleh darah ke hati

- Di hati, fruktosa (dan semua gula) akan ditukar kepada glukosa

39

▪Bentuk karbohidrat yg utama digunakan dlm tubuh adalah glukosa
▪Glukosa adalah bentuk gula yang selalu ada di dalam darah
▪Aras glukosa darah dikawal oleh hati

◦ Hati akan mengambil atau mengeluarkan beberapa banyak glukosa apabila bergerak balas dengan
isyarat hormon dan aras glukosa sendiri

40

Pengawalan Aras Glukosa oleh Hati

▪ Apabila paras glukosa darah rendah:

➢ glukagon akan dirembes oleh sel -pancreas
➢ glukagon akan merangsang penguraian glikogen dalam hati

▪ Dengan ini mengeluarkan glukosa dari hati ke dalam darah
▪ Darah pula akan membawa glukosa ke semua tisu dlm tubuh
▪ Di sini, setiap sel akan mengambil glukosa dan menggunakannya sebagai sumber tenaga
▪ Apabila paras glukosa darah tinggi:

➢ Hormon insulin dirembes oleh sel -pancreas
➢ penting utk membawa glukosa ke dalam sel otot dan tisu adipos

41

Setelah semua karbohidrat (dalam bentuk monosakarida) dibawa ke hati, karbohidrat tersebut akan
digunakan dalam satu daripada lima proses berikut:

menghasilkan disimpan bertukar
tenaga sebagai kepada asid
glikogen
lemak

ditukar kepada menjadi
karbohidrat rangka
lain karbohidrat

42

RINGKASAN METABOLISME KARBOHIDRAT

43

KITARAN KREBS

44

PENYAKIT BERKAITAN KARBOHIDRAT

Masalah kesihatan yang berlaku disebabkan oleh pemakanan yang didorong oleh faktor-faktor
seperti berikut:
▪ Kekurangan nutrien
▪Berlebihan nutrien
▪Abnormaliti dalam badan
▪Tabiat pemakanan dan gaya hidup

PENYAKIT BERKAITAN KARBOHIDRAT

➢Diabetes Mellitus
➢Lactose Intolerance
➢Galaktosemia

Diabetes Mellitus

Kencing manis
Paras gula yang tinggi dalam darah

Faktor-faktor:

◦ Hormon insulin yang dihasilkan tidak mencukupi, atau
◦ Sel dalam tubuh tidak bertindak balas dengan insulin, atau
◦ kedua-duanya

Insulin: hormon yg diperlukan utk membenarkan gula (glukosa) memasuki sel & menghasilkan
tenaga

Jenis Diabetes Mellitus:

Diabetes Mellitus Jenis 1

Turut dikenali sebagai:

◦ insulin-dependent diabetes
◦ juvenile diabetes
◦ early-onset diabetes

▪~10% daripada keseluruhan kes diabetes.
▪Keadaan yang kronik di mana pankreas tidak menghasilkan insulin (atau tidak cukup)



FAKTOR-FAKTOR:

▪Disebabkan oleh pelbagai faktor termasuk genetik dan jangkitan virus
▪Biasanya berlaku semasa kanak-kanak dan remaja
▪Boleh juga bermula semasa dewasa

Diabetes Mellitus Jenis 2

Turut dikenali sebagai:

◦ adult-onset diabetes
◦ Non insulin-dependent diabetes mellitus (NIDDM)

Insulin resistant: Sel dalam tubuh tidak bertindak balas dengan insulin

▪~ 90% daripada keseluruhan kes diabetes di dunia adalah jenis ini

FAKTOR-FAKTOR:

▪Dikaitkan dengan amalan gaya hidup tidak sihat
▪Biasanya berlaku semasa dewasa
▪Dalam kalangan orang yang berlebihan berat badan dan tidak aktif

SIMPTOM-SIMPTOM:

Polyuria Polyphagia

kerap kencing kerap lapar, selera meningkat

Polydipsia Penurunan berat
badan
kerap dahaga

Nocturia Malaise/fatigue

kerap kencing pada waktu malam lemah/letih

Hyperglisemia Pandangan kabur

paras gula tinggi dalam darah

Lactose Intolerance

▪Sejenis abnormaliti – tiada/kekurangan enzim lactase
▪Laktosa ialah gula daripada susu mamalia contohnya susu lembu

▪Ada individu mengalami kekurangan enzim laktase untuk mencerna laktosa
▪Oleh itu laktosa akan terus memasuki usus besar dan difermentasi oleh bakteria usus
▪Laktosa yang banyak pada usus besar menyebabkan flatulens, cirit-birit, kejang perut

Galaktosemia

▪Sejenis abnormaliti genetik
▪Kecacatan dalam metabolisme galaktosa

Galaktosa tidak dapat ditukar kepada glukosa

◦ menyebabkan paras galaktosa dalam sel, urin dan darah
meningkat

KESAN:

◦ boleh menyebabkan kecacatan otak, kerosakan otak, hati, buah pinggang dan kanta mata



PROTEIN

DR. HASLANIZA HASHIM
JABATAN SAINS MAKANAN
UNIVERSITI KEBANGSAAN MALAYSIA

ISI KANDUNGAN:

◦ PENGENALAN PROTEIN
◦ FUNGSI PROTEIN
◦ SUMBER DAN KEPERLUAN PROTEIN DALAM MAKANAN
◦ PENYAKIT BERKAITAN PROTEIN

PENGENALAN

◦ Protein daripada diet membekalkan asid amino yang diperlukan untuk pembentukan
dan pengekalan tisu tubuh

◦ Keseimbangan protein di dalam tubuh dan diet adalah penting untuk hidup yang
sihat

◦ Kualiti protein (dalam makanan) dan kemampuannya untuk memenuhi keperluan
tubuh – bergantung kepada komposisi asid amino

3

4

SIFAT PROTEIN

Protein terdiri daripada:

• Nitrogen, karbon, hidrogen dan oksigen

Protein adalah sumber utama nitrogen
dalam diet

Sesetengan protein mengandungi sulfur,
fosforus, zat besi dan iodin

5

Asid Amino: Bahan Binaan Asas

▪ Semua protein terdiri daripada unit binaan asid amino
▪ Asid-asid amino bergabung membentuk protein spesifik

▪ Setiap asid amino dihubungkan oleh ikatan peptida

▪ Protein dalam makanan dicernakan

▪ menjadi asid amino apabila dimakan

▪ Asid-asid amino kemudiannya bercantum semula untuk membentuk
protein yang diperlukan oleh tubuh

6

7

Peptida = gabungan 2/> asid amino

Dipeptida = gabungan 2 asid amino

Polipeptida = rantaian asid amino (up to 100 asid amino)
Beratus-ratus asid amino bergabung membentuk satu
protein

8

Pengkelasan Asid Amino

9

Asid Amino Perlu

◦ PERLU dapatkan daripada diet
◦ Tidak boleh dihasilkan oleh tubuh pada kadar yang

diperlukan untuk memenuhi keperluan pertumbuhan dan
pengekalan badan

10