anaual-report 62

| 1 | กรมการพฒั นาชุมชน

คำ�น�ำ

กรมการพฒั นาชมุ ชน กระทรวงมหาดไทย ไดข้ บั เคลอ่ื นภารกจิ สำ� คญั ในปี พ.ศ. 2562
ภายใต้วิสัยทัศน์ “เศรษฐกิจฐานรากมั่นคงและชุมชนพ่ึงตนเองได้ ภายในปี 2564”
มุ่งให้ประชาชนมีความสุขตามยุทธศาสตร์แห่งความสุข (Happiness Strategy)
ผลการด�ำเนินงานดังกล่าวตามยุทธศาสตร์กรมการพัฒนาชุมชนที่เช่ือมโยงกับ
เป้าหมายการให้บริการกระทรวง ยุทธศาสตร์ชาติ แผนแม่บท ภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ
และแผนปฏริ ปู ประเทศ 4 ประเด็นยทุ ธศาสตร์ ไดแ้ ก่ ยุทธศาสตร์ท่ี 1 สรา้ งสรรค์ชุมชน
ใหพ้ ่ึงตนเองได้ ยทุ ธศาสตร์ท่ี 2 สง่ เสริมเศรษฐกจิ ฐานรากใหข้ ยายตวั ยุทธศาสตรท์ ี่ 3
เสรมิ สร้างทุนชมุ ชนใหม้ ีประสิทธิภาพและมีธรรมาภิบาล และยุทธศาสตร์ท่ี 4 เสรมิ สร้าง
องคก์ รใหม้ ีขีดสมรรถนะสงู อยา่ งเป็นรปู ธรรม
กรมการพัฒนาชุมชน ได้สนับสนุนและส่งเสริมนโยบาย ไทยแลนด์ 4.0
ของรัฐบาลในการขับเคล่ือนเศรษฐกิจด้วยนวัตกรรม จึงจัดท�ำรายงานประจ�ำปี 2562
กรมการพัฒนาชุมชน (Annual Report 2019) เป็นหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (e-book)
ในระบบเทคโนโลยีดิจิทัล เพื่อความสะดวกในการใช้ประโยชน์ และมีรูปแบบท่ีน่าสนใจ
ส�ำหรับผู้อ่านให้ครอบคลุมทุกเพศ ทุกวัย รวมทั้งยังเป็นการรักษ์ส่ิงแวดล้อมที่ไม่ต้องใช้
กระดาษในการจดั พิมพ์ ซงึ่ เป็นสว่ นหน่งึ ในการลดโลกร้อนอีกทางหนง่ึ ดว้ ย
กรมการพฒั นาชมุ ชน ขอขอบคณุ บุคลากรกรมการพัฒนาชมุ ชน ภาคีการพฒั นา
ทกุ ภาคสว่ น ทงั้ หนว่ ยงานภาครฐั ภาคเอกชน ภาควชิ าการ ภาคประชาสังคม ผูน้ �ำชุมชน
กลุ่ม/องค์กร เครือข่ายและประชาชนในชุมชน ที่ได้ร่วมขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศ
ให้เขม้ แขง็ อย่างมัน่ คง ม่งั คง่ั และย่งั ยืนตลอดไป

กรมการพัฒนาชุมชน
มนี าคม 2563

กรมการพฒั นาชุมชน | 1 |

สารบัญ 1
3
คำ� น�ำ
ผู้บรหิ ารกรมการพฒั นาชุมชน 4

18
ส่วนที่ 1 19
20
รจู้ กั กรมการพัฒนาชุมชน 45
73
สว่ นท่ี 2 89

ผลการดำ� เนนิ งาน 124
ผลการดำ� เนนิ งานตามยทุ ธศาสตร์กรมการพฒั นาชุมชน
147
• ยทุ ธศาสตรท์ ี่ 1 สรา้ งสรรค์ชมุ ชนให้พึง่ ตนเองได้
• ยทุ ธศาสตรท์ ี่ 2 ส่งเสรมิ เศรษฐกิจฐานรากให้ขยายตัว
• ยทุ ธศาสตรท์ ี่ 3 เสริมสรา้ งทนุ ชุมชนให้มปี ระสิทธภิ าพและมีธรรมาภิบาล
• ยุทธศาสตรท์ ี่ 4 เสรมิ สรา้ งองค์กรให้มีขดี สมรรถนะสูง


สว่ นที่ 3

ความภาคภมู ิใจ


ส่วนที่ 4

รายงานการเงิน


| 2 | รายงานประจำ� ปี 2562

ผู้บรหิ าร กรมการพฒั นาชมุ ชน

นายสุทธพิ งษ์ จุลเจรญิ
อธิบดีกรมการพฒั นาชมุ ชน

นายโชคชยั แก้วป่อง นางวไิ ลวรรณ ไกรโสดา นายนิวตั ิ น้อยผาง
รองอธบิ ดกี รมการพฒั นาชมุ ชน รองอธบิ ดีกรมการพฒั นาชมุ ชน รองอธบิ ดีกรมการพัฒนาชุมชน

กรมการพฒั นาชุมชน | 3 |

สว่ นที่ 1

รจู้ กั กรมการพฒั นาชุมชน

| 4 | รายงานประจ�ำปี 2562

กรมการพฒั นาชมุ ชน กระทรวงมหาดไทย กอ่ ตง้ั ขนึ้ เมอ่ื วนั ที่ 1 ตลุ าคม พ.ศ. 2505 ตามพระราชบญั ญตั ิ
ปรบั ปรงุ กระทรวง ทบวง กรม ฉบบั ท่ี 10 พ.ศ. 2505 โดยแยกจากกรมมหาดไทยเดมิ มาเปน็ กรมการพฒั นา
ชมุ ชน ภารกจิ ของกรมการพฒั นาชมุ ชน คอื ปรบั ปรงุ คณุ ภาพชวี ติ ของประชาชนในชนบทโดยการมสี ว่ นรว่ ม
ของประชาชนและการพฒั นาตนเอง ซง่ึ อาจกลา่ วไดว้ า่ พฒั นากรตอ้ งทำ� งานกบั ประชาชน มใิ ชท่ ำ� ใหป้ ระชาชน

ปรชั ญาการพัฒนาชมุ ชน

ปรัชญาการพัฒนาชุมชน เป็นหลักความเป็นจริงแห่งชีวิตท่ีนักพัฒนาชุมชนยึดถือเป็นสรณะ
คือ “ความเชื่อม่ันและศรัทธาในมนุษยชาติ” ว่ามนุษย์ทุกชีวิตมีคุณค่า และมีความหมาย มีศักดิ์ศรี
และมศี กั ยภาพ มีฐานะแห่งความเป็นมนุษย์ท่ีไม่ควรได้รับการเหยียบย่�ำ ดูหม่ิน เหยียดหยาม จากมนุษย์
ด้วยกันเอง มคี วามสามารถจากการเปน็ มนษุ ยท์ คี่ วรไดร้ บั การยอมรบั และทำ� ใหป้ รากฏเปน็ จรงิ ในทางปฏบิ ตั ิ
จากเพื่อนมนุษย์ดว้ ยกนั เอง โดยมนษุ ย์ทกุ คนสามารถพัฒนาได้ถ้าได้รับโอกาส

หลักการพัฒนาชมุ ชน

หลกั การพัฒนาชุมชนทแ่ี ท้จรงิ คอื หลักประชาชน
1. เร่ิมต้นที่ประชาชน ยืนจุดเดียวกับประชาชน มองโลก มองชีวิต มองปัญหา จากทัศนะ
ของประชาชน เพ่ือใหเ้ ขา้ ใจปญั หา ความตอ้ งการของประชาชน เพอ่ื ให้เขา้ ถงึ ชวี ิต จติ ใจของประชาชน
2. ท�ำงานร่วมกับประชาชน (ไม่ใช่ท�ำงานให้แก่ประชาชน เพราะจะท�ำให้เกิดความคิดมาทวง
บุญทวงคุณจากประชาชนในภายหลัง) การที่จะท�ำให้ประชาชนเข้าใจปัญหาของตนเองและมีก�ำลังใจ
ลุกข้นึ ตอ่ สู้กบั ปัญหา ชว่ ยกนั คดิ ช่วยกนั แกไ้ ขปญั หาน้นั ย่อมมีหนทางท่จี ะกระท�ำไดโ้ ดยไม่ยาก หากเข้าใจ
ปญั หาและเข้าถงึ จติ ใจประชาชน
3. ยดึ ประชาชนเปน็ พระเอก ประชาชนตอ้ งเปน็ ผกู้ ระทำ� การพฒั นาดว้ ยตนเอง ไมใ่ ชเ่ ปน็ ผถู้ กู กระทำ�
หรอื เปน็ ฝา่ ยรองรบั ขา้ งเดยี ว เพราะผลของการกระทำ� การพัฒนานั้นตกอยู่ที่ประชาชนโดยตรง ประชาชน
เป็นผู้รับโชคหรือเคราะห์จากการพฒั นาน้ัน

กรมการพัฒนาชมุ ชน | 5 |

ภารกจิ และอำ�นาจหนา้ ท่ี
กรมการพฒั นาชมุ ชน

กรมการพัฒนาชุมชนมีบทบาทและหน้าท่ี 7 ประการ ตามกฎกระทรวงมหาดไทย ลงวันที่
24 มีนาคม พ.ศ. 2552 ดงั น้ี

1. ก�ำหนดนโยบาย ยุทธศาสตร์ มาตรการ และแนวทางในการพัฒนาชุมชนระดับชาติ เพื่อให้
หนว่ ยงานของรฐั เอกชน และผมู้ สี ว่ นเกยี่ วขอ้ งดา้ นการพฒั นาชมุ ชนไดใ้ ชเ้ ปน็ กรอบแนวทางในการดำ� เนนิ งาน
เพอ่ื เสริมสรา้ งความสามารถและความเขม้ แขง็ ของชุมชน

2. จัดท�ำและพัฒนาระบบมาตรฐานการพัฒนาชุมชน เพื่อใช้เป็นเคร่ืองมือส�ำหรับประเมิน
ความก้าวหน้าและมาตรฐานการพฒั นาของชมุ ชน

3. พฒั นาระบบและกลไกในการสง่ เสรมิ กระบวนการเรยี นรู้ การจดั การความรู้ การอาชพี การออม
และการบริหารจดั การเงินทนุ ของชมุ ชน เพ่อื เสรมิ สรา้ งขีดความสามารถของประชาชน ชมุ ชน ผนู้ ำ� ชุมชน
องค์การชุมชน และเครอื ขา่ ยองคก์ ารชุมชน

4. สนับสนุนและพฒั นาระบบข้อมลู สารสนเทศชมุ ชน ส่งเสริมการใช้ประโยชน์และการใหบ้ ริการ
ข้อมลู สารสนเทศชุมชน เพอื่ ใช้ในการวางแผนบริหารการพัฒนาได้อยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพ

5. ศึกษา วเิ คราะห์ วิจัย พัฒนา และสรา้ งองค์ความรู้เพือ่ ใช้ในงานพัฒนาชุมชน และการจัดท�ำ
ยุทธศาสตร์ชมุ ชน

6. ฝกึ อบรมและพฒั นาข้าราชการ เจ้าหนา้ ท่ีที่เก่ยี วขอ้ ง ผ้นู �ำชุมชน องคก์ ารชุมชน และเครอื ข่าย
องคก์ ารชมุ ชน ใหม้ คี วามรู้ ทกั ษะ ทศั นคติ และสมรรถนะในการทำ� งาน รวมทง้ั ใหค้ วามรว่ มมอื ทางวชิ าการ
ด้านการพัฒนาชมุ ชนแกห่ น่วยงานทั้งในประเทศและตา่ งประเทศ

7. ปฏิบัติการอ่ืนใดตามที่กฎหมายก�ำหนดให้เป็นอ�ำนาจหน้าที่ของกรม หรือตามท่ีกระทรวง
หรอื คณะรัฐมนตรีมอบหมาย

โครงสรา้ งกรมการพัฒนาชุมชน

กรมการพัฒนาชุมชนแบ่งโครงสร้างของหน่วยงาน เป็นราชการบริหารส่วนกลาง และราชการ
บรหิ ารสว่ นภมู ิภาค

ราชการบรหิ ารสว่ นกลาง
1. ส�ำนักตรวจราชการ
2. สำ� นกั เสริมสร้างความเข้มแขง็ ชุมชน
3. สำ� นกั ส่งเสริมภูมิปญั ญาท้องถนิ่ และวิสาหกิจชมุ ชน
4. สำ� นักพฒั นาทุนและองค์กรการเงินชุมชน
5. สำ� นักงานกองทนุ พัฒนาบทบาทสตรี

| 6 | รายงานประจำ� ปี 2562

6. สถาบันการพัฒนาชุม-ช3-น
18790))) )กกศ กออนู องงยกคงส[ แลาารผงัรเนสจ18197นงาT 01.า..หเ . .ทน นศกกกสศTาำ�ูนอออเทพนงงงย่ี อื่คกแกั์สกผลางาารานังรรเนสงจพเาน้าัฒลนหเขนทนาาศนา้ ชเทกุมุพี่ าชือ่ รนกการรมพฒั นาชุมชน




11) สำนกั งาน12เล. ขกาอนงุกปารระกชรามสัมพันธ์
12) กองประ1ช3า.ส กัมลพมุ่ันพธ[ ัฒนาระบบบริหาร
13) กล4ุมพฒั 1น4า.ร ะกบลบุ่มบตรรหิ วาจรสอบภายใน
14) กล4มุ ตรว1จ5ส.อ กบลภุม่ างยาในนค้มุ ครองจริยธรรมขา้ ราชการ

115) )ส กำ[นลักุม4 รรงงาาาานชนช21พกคก..มTุาัฒาสรรสคนบ�ำบรำ� านอรนรชิหักงิหกัุมจางางชรรารานิยสนนสธจวCพว่พรังนนัฒรหฒั ภมวภนูมนขัดมู าภิาTาช7ภิรชาา6ุมคาุมชคชจชก[นังนาหจรอวงั ำ� ดัหเภวัดอ 76 จังหวดั
2) สำนกั งานพัฒนาชมุ ชนอำเภอ 878 อำเภอ 878 อำ� เภอ


แผแนผนภภูมมู แิิแสสดดงงกกาารแรบแCง(บแง(ง่าสแนงดาภสงนสาดยวCภงในสานรยแว่าลในชนะกรกแาารรลชอทะกบจี่ กอาัดตัรรตรทอ้ังาขบจี่ ก้ึนดัำอภลตตั าังั้งยรขขใาอนก้นึง)ก�ำภรลามังยกขาใอนรพง)กฒั รนมาชกมุาชรนพัฒนาชมุ ชน

กรมการพฒั นาชมุ ชน | 7 |

ขา้ ราชการจ�ำแนกตามประเภทและระดับตำ� แหน่ง

-5-

6000 97 5,547 611
4000 อำนวยการ วิชาการ ทว่ั ไป
2000 4

0
บริหาร

| 8 | รายงานประจำ� ปี 2562 รวม

ข$าราชการจำแนกตามระดบั การศกึ ษา

ชาย หญงิ

ขา้ ราชการจำ� แนกตามระดับการศกึ ษา

หมายเหตุ ข้อมลู ณ วนั ที่ 30 กันยายน 2562

2500 -6-

2000 2,386

1500 1,568 1,292
806
1000
45 135 14
500 อ่นื ๆ
11 11 ปรญิ ญาโท ปริญญาตรี ตำ่ กวา4 ปริญญาตรี

0
ปรญิ ญาเอก

ชาย หญงิ

ข$าราชการจำแนกตามเพศ

เพศ ชาย หญิง รวม กรมการพฒั นาชมุ ชน | 9 |
(คน) (คน) (คน)

11 11 22

ค่านิยมองค์การ

A : Appreciation ชน่ื ชม
B : Bravery กลา้ หาญ
C : Creativity สรา้ งสรรค์
D : Discovery ใฝ่รู ้
E : Empathy เข้าใจ
F : Facilitation เอื้ออ�ำนวย
S : Simplify ท�ำให้ง่าย
P : Practical ปฏบิ ตั ไิ ดจ้ ริง

| 10 | รายงานประจ�ำปี 2562

จรยิ ธรรมและจรรยาขา้ ราชการ กรมการพฒั นาชมุ ชน

1. ยดึ ม่ันการปกครองในระบอบประชาธปิ ไตยอันมพี ระมหากษตั ริย์ทรงเปน็ ประมุข
2. ยึดมั่นในความเป็นตัวแทนของกรมการพัฒนาชุมชน ศรัทธาเช่ือม่ันต่อองค์กรและประชาชน
โดยค�ำนึงถึงหลักการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน รับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น เคารพในสิทธิ เสรีภาพ
ยดึ หลักความเสมอภาค ใหเ้ กียรตแิ ละมมี นษุ ยสัมพันธต์ อ่ ประชาชน
3. ปฏบิ ตั หิ นา้ ทด่ี ว้ ยความรวดเรว็ มคี วามซอ่ื สตั ยส์ จุ รติ และมคี วามรบั ผดิ ชอบ โปรง่ ใส ตรวจสอบได้
โดยยึดถอื ประโยชนข์ องประเทศชาตเิ หนือกว่าประโยชนส์ ่วนตน และไมม่ ีผลประโยชนท์ ับซ้อน
4. เน้นหนักในการพัฒนาคนให้มีระเบียบวินัย พึ่งตนเอง ซื่อสัตย์สุจริตต่อกัน รู้รักสามัคคี
มีจิตสาธารณะ และปลูกฝังใหใ้ ชห้ ลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในการด�ำเนนิ ชวี ิต
5. อ�ำนวยความสะดวกและพร้อมที่จะให้ข้อมูลข่าวสารแก่ประชาชนอย่างครบถ้วน ถูกต้อง
และไม่บดิ เบอื นข้อเท็จจรงิ
6. เป็นท่ีพ่ึงของผู้ใต้บังคับบัญชา ประชาชน และองค์กรชุมชน ด้วยความเป็นธรรมเป็นกลาง
ไมเ่ ลอื กปฏบิ ตั ิ และถกู ต้องตามกฎหมาย
7. ด�ำเนินชวี ติ โดยยดึ หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ไมเ่ ข้าไปยงุ่ เกี่ยวกบั อบายมุขทกุ ประเภท
และต้องไมป่ ระพฤตผิ ดิ ศลี ธรรม
8. ผู้บังคับบัญชาทุกระดับต้องรักษาจริยธรรมและจรรยาข้าราชการตามข้อบังคับนี้ พร้อมทั้ง
เสริมสร้างใหข้ ้าราชการกรมการพัฒนาชุมชนตอ้ งปฏบิ ัตติ ามขอ้ บังคับน้ี

กรมการพฒั นาชุมชน | 11 |

แผนยุทธศาสตร์กรมการพฒั นาชุมชน
พ.ศ. 2560 - 2564

วสิ ยั ทัศน์

“เศรษฐกจิ ฐานรากมน่ั คงและชมุ ชนพ่ึงตนเองได้ ภายในปี 2564”

พันธกิจ

1. พฒั นาระบบกลไกการมสี ่วนรว่ มและการเรยี นรูก้ ารพงึ่ ตนเอง
2. พฒั นาการบรหิ ารจัดการชุมชนใหพ้ งึ่ ตนเองได้
3. สร้างระบบกลไกและกิจกรรมทางเศรษฐกิจฐานรากให้ม่ันคง
ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
4. พัฒนาองค์กรให้มีขีดสมรรถนะสูงและบุคลากรมีอุดมการณ์
ในงานพัฒนาชมุ ชนและเชย่ี วชาญการทำ� งานเชงิ บูรณาการ

ประเดน็ ยุทธศาสตร์

ยุทธศาสตร์ที่ 1 สร้างสรรคช์ มุ ชนให้พึ่งตนเองได้
ยทุ ธศาสตรท์ ่ี 2 สง่ เสริมเศรษฐกิจฐานรากใหข้ ยายตัว
ยุทธศาสตร์ที่ 3 เสริมสรา้ งทุนชุมชนให้มีประสิทธภิ าพและมธี รรมาภบิ าล
ยุทธศาสตร์ที่ 4 เสริมสรา้ งองคก์ รให้มีขีดสมรรถนะสงู

| 12 | รายงานประจำ� ปี 2562

-9-

กรมการพัฒนาชมุ ชน | 13 |

พันธมิตรการขบั เคล่ือนงานพฒั นาชมุ ชน

เครอื ข่ายภาคประชาชน

เครอื ข่ายภาคประชาชน ประกอบดว้ ย 14 องคก์ ร ไดแ้ ก่ 1. ปราชญช์ มุ ชน 2. อาสาพัฒนาชมุ ชน
(อช.) / ผู้น�ำอาสาพัฒนาชุมชน (ผู้น�ำ อช.) 3. อาสาสมัครผู้ประสานงานกองทุนพัฒนาบทบาทสตรี
4. คณะกรรมการพัฒนาสตรี 5. คณะท�ำงานขับเคล่ือนกองทุนพัฒนาบทบาทสตรี 6. คณะกรรมการ
ศูนย์ประสานงานองค์การชุมชน (ศอช.) 7. คณะกรรมการกลุ่มออมทรัพยเ์ พือ่ การผลติ 8. คณะกรรมการ
โครงการแกไ้ ขปญั หาความยากจน (กข.คจ.) 9. คณะทำ� งานจดั การกองทนุ ชมุ ชน 10. คณะกรรมการสถาบนั
การจดั การเงนิ ทนุ ชมุ ชน (ศนู ยจ์ ดั การเงนิ ทนุ ชมุ ชน) 11. คณะกรรมการเครอื ขา่ ยหนง่ึ ตำ� บล หนง่ึ ผลติ ภณั ฑ์
(OTOP) 12. บรษิ ทั โอทอปอนิ เตอร์ เทรดเดอร์ จำ� กดั 13. บรษิ ทั ประชารฐั รกั สามคั คี (วสิ าหกจิ เพอ่ื สงั คม)
จำ� กัด 14. มูลนธิ ปิ ่อเต็กตง๊ึ

| 14 | รายงานประจำ� ปี 2562

กรมการพฒั นาชมุ ชน | 15 |

-12- ภาคกี ารพฒั นาขบั เคลอ่ื นขอ้ ตกลงความรว่ มมอื (MemorandumofUnderstanding:MOU)

ภาคกี ารพฒั นาทไ่ี ดร้ ว่ มขบั เคลอ่ื นขอ้ ตกลงความรว่ มมอื (MOU) ในดา้ นเศรษฐกจิ สงั คม สงิ่ แวดลอ้ ม

อ ( : MOU)Memจแo�ำลrนะaวกนาnรทบdัง้ สรuกิ้ินาmร55ปรoหะนfก่วอยUบงดาn้วนยd3หe3นrฉ่วsบยtงับaานnราdชกinารgรัฐวสิ าหกจิ องคก์ รมหาชน เอกชนและหน่วยงานอ่นื ๆ

ลงความร4วมมอื (MOU)

รบริการ ประกอบดTวย -12-

อกชน และหน4วยงานภาคีการพฒั นาขับเคลอื่ นข$อตกลงความรCวมมอื (Memorandum of Understanding: MOU)
ภาคกี ารพัฒนาทไี่ ดรT ว4 มขับเคลือ่ นขTอตกลงความรว4 มมอื (MOU)
ในดTานเศรษฐกิจ สังคม ส่ิงแวดลTอม และการบริการ ประกอบดTวย
หน4วยงานราชการ รัฐวิสาหกิจ องค[กรมหาชน เอกชน และหน4วยงาน
อน่ื ๆ จำนวนท้ังสิน้ 55 หนว4 ยงาน 31 ฉบบั

งบประมาณรายจา่ ยประจ�ำ ปี

งบประมาณรายจCายประจำป

ในป|งบประมาณ พ.ศ. 2562 กรมการพัฒนาชุมชนไดTรบั งบประมาณตามพระราชบญั ญตั ิ

ในปงีงบบปปรระมะามณารณายจ4พาย.ปศร.ะจ2ำป5|ง6บ2ประกมรามณกพา.ศร.พ2ัฒ56น2างชบปุมรชะมนาไณดท้รั้งับส้ินงบ6ป,9ร32ะ,ม72า6ณ,10ต0าบมาพทระราชบัญญัติ
งบประมาณรแายยกจเป่าNนยประจำ� ปงี บประมาณ พ.ศ. 2562 งบประมาณทง้ั ส้ิน 6,932,726,100 บาท แยกเปน็
งบบุคล[ากงรบบจคุ �ำลนาวกนร จ2ำน,6วน222,,682723,8,7130,0100บบาาทท

งบด�ำเน[นิ งงบานดำเจน�ำินนงาวนนจำ3น,ว9น835,9,8857,687,36,03000 บบาาทท

พัฒนาชุมชนไดTรบั งบประมาณตามพระราชบัญญัติ งบลงท[ุน จงบ�ำลนงวทนนุ จ3ำ2น3วน,937263,,977060,70บ0าบทาท
ศ. 2562 งบประมาณทั้งสิ้น 6,932,726,100 บาท

0 บาท 4,000,000,000 2,622,873,100 16,959,802,400
300 บาท 3,500,000,000
ท 3,000,000,000 3,985,876,300
2,500,000,000
2,000,000,000 งบรายจา4 ยประจำป|
1,500,000,000
1,000,000,000 งบบคุ ลากร งบดำเนนิ งาน 323,976,700
งบลงทนุ
500,000,000
0

| 16 | รายงานประจำ� ปี 2562

กรมการพฒั นาชมุ ชน | 17 |

ส่วนท่ี 2

ผลการดำ�เนนิ งาน

| 18 | รายงานประจ�ำปี 2562

กรมการพัฒนาชุมชน มีภารกิจเก่ียวกับการส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้และการมีส่วนร่วม
ของประชาชน ส่งเสรมิ และพฒั นาเศรษฐกิจชุมชนฐานรากใหม้ ีความม่ันคงและมีเสถยี รภาพ โดยสนบั สนุน
ใหม้ กี ารจดั ทำ� และใชป้ ระโยชนจ์ ากขอ้ มลู สารสนเทศ ศกึ ษา วเิ คราะห์ วจิ ยั จดั ทำ� ยทุ ธศาสตรช์ มุ ชน ตลอดจน
การฝกึ อบรมและพัฒนาบคุ ลากรท่ีเก่ยี วขอ้ งในการพฒั นาชุมชน เพือ่ ใหเ้ ปน็ ชุมชนเขม้ แขง็ อยา่ งย่งั ยืน

ผลการดำ�เนินงานตามยุทธศาสตร์กรมการพัฒนาชุมชน
ยุทธศาสตร์กรมการพัฒนาชุมชน ได้น�ำสถานการณ์ปัจจุบันและสภาพแวดล้อมของการบริหาร
ประเทศ มาใช้เป็นข้อมูลในการจัดท�ำแผนยุทธศาสตร์ให้สอดคล้องกับสถานการณ์ในช่วงอนาคตท่ีก่อเกิด
การเปลยี่ นแปลงของประเทศ ชมุ ชน ในดา้ นทม่ี ผี ลตอ่ การปฏบิ ตั งิ านพฒั นาชมุ ชน ใหม้ งุ่ ไปสเู่ ปา้ หมายสงู สดุ
ภายใต้วสิ ัยทัศน์ “เศรษฐกจิ ฐานรากม่ันคงและชมุ ชนพง่ึ ตนเองได้ ภายในปี 2564” โดยไดก้ �ำหนดประเดน็
ยุทธศาสตร์ 4 ยทุ ธศาสตร์ ดังนี้
ยทุ ธศาสตร์ท่ี 1 สร้างสรรคช์ มุ ชนใหพ้ ่งึ ตนเองได้
ยุทธศาสตรท์ ่ี 2 สง่ เสริมเศรษฐกจิ ฐานรากให้ขยายตวั
ยทุ ธศาสตรท์ ่ี 3 เสริมสรา้ งทุนชมุ ชนใหม้ ปี ระสทิ ธภิ าพและมีธรรมาภบิ าล
ยทุ ธศาสตรท์ ่ี 4 เสรมิ สรา้ งองคก์ รใหม้ ขี ดี สมรรถนะสงู

กรมการพัฒนาชมุ ชน | 19 |

-14-

สรรค์ชุมชนให้พึ่งตนเอยงุทไดธ้ ศาสตร์ท่ี 1 สรา้ งสรรค์ชมุ ชนให้พงึ่ ตนเองได้

1. สรา้ งและพัฒนาผู้น�ำ สมั มาชีพ

ผู้นาชุมชนในการ ขับเคลื่อนกกรามรกสรา้ารงพสัฒมมนาาชชีพุมชชุมนชน สร้างและพัฒนาผู้น�ำชุมชนในการขับเคล่ือนการสร้างสัมมาชีพชุมชน
นกลไกในการช่วยยตการะมดหับลเศักรปษรฐกัชิจญฐานขรอางกเศคอืรษ“รฐากยจิไดพ้”อเพียง เพอื่ เป็นกลไกในการช่วยยกระดบั เศรษฐกิจฐานราก คอื “รายได”้
นคงและยัง่ ยนื สังคมทอ�ยำู่รใหว่ ม้ปกนัรอะยช่างามชีคนวาใมนสชุขุมดช้วยนกมารีรสารา้ยงได้เพ่ิมขึ้น มีความม่ันคงและย่ังยืน สังคมอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข
ยใตแ้ นวคดิ “ชาวบา้ดนว้ สยอกนชาารวสบร้าา้ นง”อสาอชนพี อผาชา่ ีพนทกเี่ ขราะตบอ้ วงกนากราร “สรา้ งสมั มาชพี ชมุ ชน” ภายใตแ้ นวคดิ “ชาวบา้ นสอนชาวบา้ น” สอนอาชพี
ศากกสรราษารรมขฐจสกบั ติ าจิเคสธพาลาอธร่ือเณาพนรแียปณลงรมะะะาสโทเกทกเเยรอปอชา้า่่าีีเสื้อ็นอ้ืขนงรรเ่งแกฟเาท์ทสผฟนล้ืตอีส่�ำไวรลอ้ืแก่้อทงง้าบแตผกางางลาบง่่นองกแรปตง่กทราลรอ่นัปว่ราวากะผนัมงมอราู้อพาถรผสยกน่นื ึสังฒอ้รูารนัแกร่กว้านลื่า้านขมรงะงทอสกาสสแเป�ำรนังผังลัง้า ค็นภขูค้นงะมอพปาแเม�ำทงลลคปรภ ท่ีะเังสขนะ็าสพเ่ีเคม้กว่พาพขฒัสแนคอ้มล่ว่ืนอขัญตบนงั็แางเสา่กปขงำ�ับ็น็งคกผๆญั กาู้นรใใา�ำนนนรกกกป้อาาามรรรรับนเจมปเ�ำดั ปสี หลกล่วี่ยลาน่ียนัรกนรปปแ่วคญัปรม่าัชหลในนญงาิยกคามวจิขเคปากอมน็นรงเเรไวหศทมิทลรยกยษอื่ ใาามหฐรกลกพ้เรสำ้�ิจฒั ใ ียพนกนสอากลารเาพะพรกียฒัขิจงมับกนมีจเราาคิตรตเลอปมน่ืาอ็นสเสอนาแางธแนแาลวลรจะทะณิตสากสปงราา้ารรธงะรจากโวดั รยมลกณชไถานกะรึง์
เองและการจัดการขขอองงชชมุ ชุมนชทน้อทงถอ้ น่ิ งถโด่ินยมโผี ดู้นยามกลผี มุ่ นู้ อ�ำง คก์กรลุม่ องค์กร ประกอบดว้ ย 1. ปราชญช์ ุมชน 2. อาสาพฒั นาชมุ ชน (อช.) /
ชน (อช.)/ผู้นาอาสผาพนู้ ัฒำ� อนาาชสุมาชพนฒั (ผนู้นาาชอมุ ชช.)น3)(อผาน้สู าำ� ส มอัคชร.) 3. อาสาสมคั รผปู้ ระสานงานกองทนุ พฒั นาบทบาทสตรี 4. ผนู้ ำ� องคก์ รสตรี
องคก์ รสตรี 5) ผู้นา5กอ.งผท้นูุ พ�ำกัฒอนงาบททนุ บพาฒัทสนตารบี 6ท) ผบู้นาาทศสนู ตย์รี 6. ผนู้ ำ� ศูนยป์ ระสานงานองคก์ ารชมุ ชน (ศอช.) 7. ผนู้ �ำกลุม่ ออมทรัพย์
ทรัพยเ์ พ่อื การผลิต เ8พ) ผอ่ื ูน้กาาโครรผงลกาิตรแ8ก.ไ้ ขผปู้นัญ�ำหโาคครวางมกยาารกแจนก้ไขปัญหาความยากจน 9. ผ้นู ำ� โอทอป ด�ำเนินการโดยการสร้างและพฒั นา
นาผ่านกิจกรรม ต่าผงนู้ ๆำ� ดผัง่านน้ี กิจกรรมตา่ ง ๆ ดังน้ี

ษฐกิจพอเพยี ง การสร้างสัมมาชีพชุมชนตามหลักปรัชญา
ารพัฒนาชุมชน ของเศรษฐกจิ พอเพยี ง
ญาของเศรษ ฐกิ จ

าคัญ คือ สร้าง ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2562 กรมการพัฒนา
นโดยใชว้ ิธกี าร ชุมชนด�ำเนินการสร้างสัมมาชีพชุมชนตามหลักปรัชญาของ
ด้วยการพัฒนา เศรษฐกจิ พอเพยี ง จำ� นวน 14,000 หมบู่ า้ น มเี ปา้ หมายสำ� คญั
มชนด้านอาชีพ คือ สร้างอาชีพ สร้างรายได้ในระดับครัวเรือน ขับเคล่ือน
ลับ ไ ป สร้า งที ม โดยใช้วิธีการให้ชาวบ้านสอนชาวบ้านในส่ิงที่เขาอยากท�ำ
มอีกหมู่บ้านละ ดว้ ยการพฒั นาทกั ษะการถา่ ยทอดองคค์ วามรใู้ หก้ บั ปราชญช์ มุ ชน
บรมอาชพี ให้กับ ดา้ นอาชีพหมูบ่ า้ นละ 1 คน รวม 14,000 คน เพือ่ ใหก้ ลับไป
นๆ ละ 20 คน สร้างทีมวิทยากรสัมมาชีพชุมชนระดับหมู่บ้านเพิ่มเติมอีก
หมบู่ า้ นละ 4 คน รวม 5 คน รวม 70,000 คน และจดั ฝกึ อบรม
อาชีพให้กับครัวเรือนเป้าหมายท่ีต้องการฝึกอาชีพในหมู่บ้าน
หมู่บ้านละ 20 คน รวม 280,000 คน โดยใช้พื้นที่

| 20 | รายงานประจ�ำปี 2562

ในบ้านปราชญ์ชุมชนหรือศูนย์เรียนรู้และขับเคล่ือนปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเป็นแหล่งเรียนรู้
เพอ่ื มงุ่ หวงั ใหค้ รวั เรอื นทเี่ ขา้ รบั การฝกึ อาชพี มคี วามรแู้ ละปฏบิ ตั อิ าชพี ไดจ้ รงิ จนพฒั นาเปน็ อาชพี ทส่ี ามารถ
สรา้ งรายได้ใหก้ บั ครวั เรือนโดยการใหค้ ำ� แนะนำ� ช่วยเหลอื อยา่ งต่อเน่อื ง พร้อมทง้ั สนับสนุนให้เกิดการรวม
กลุ่มอาชีพ การเขา้ ถึงแหลง่ เงินทุนและช่องทางการตลาด

นอกจากน้ี ยงั มกี ารเพมิ่ ขดี ความสามารถของผนู้ ำ� องคก์ ร เครอื ขา่ ยในการสนบั สนนุ สมั มาชพี ชมุ ชน
การสนบั สนุนคณะกรรมการพัฒนาสตรภี าค (กพสภ.) สง่ เสริมครัวเรือนสัมมาชพี ชมุ ชน มีวตั ถุประสงค์
เพอ่ื ใหค้ ณะกรรมการพฒั นาสตรภี าค มคี วามรู้ ความเขา้ ใจในการดำ� เนนิ งานสมั มาชพี ชมุ ชนตามหลกั ปรชั ญา
ของเศรษฐกิจพอเพียงและส่งเสริมองค์กรสตรีให้เป็นกลไกในการสนับสนุนการขับเคล่ือนสัมมาชีพชุมชน
รวมถึงการให้คณะกรรมการพัฒนาสตรีภาคพิจารณาคัดเลือกครัวเรือนสัมมาชีพชุมชนตัวอย่างระดับภาค
ภาคละ 3 ครวั เรอื น เพอ่ื เขา้ รบั โลร่ างวลั ในสว่ นกลาง และสรปุ ผลการดำ� เนนิ งาน เพอ่ื เผยแพรป่ ระชาสมั พนั ธ์
กลุ่มเปา้ หมาย ประกอบด้วย คณะกรรมการพฒั นาสตรีภาค (กพสภ.) จ�ำนวน 4 ภาค ภาคละ 50 คน
รวม 200 คน ส่งผลให้คณะกรรมการพัฒนาสตรีภาค (กพสภ.) สามารถเป็นกลไกในการสนับสนุน
ครัวเรือนสัมมาชีพชุมชน ทำ� ใหม้ ีรายได้เพ่ิมข้นึ และพึง่ ตนเองได้

ผลการด�ำเนินงาน
1. ปราชญช์ มุ ชนทไ่ี ดร้ บั การพฒั นาเปน็ ทมี วทิ ยากรสมั มาชพี ชมุ ชน ในพนื้ ที่ 14,000 หมบู่ า้ น หมบู่ า้ นละ
5 คน รวม 70,000 คน
2. ครวั เรอื นสมั มาชพี ชมุ ชนทผ่ี า่ นการฝกึ อาชพี โดยวทิ ยากรสมั มาชพี ชมุ ชน ในพนื้ ที่ 14,000 หมบู่ า้ น
หมบู่ า้ นละ 20 คน รวม 280,000 คน
3. ครวั เรอื นสมั มาชพี ชมุ ชนทผี่ า่ นการฝกึ อาชพี สามารถนำ� ความรไู้ ปประกอบอาชพี ไดอ้ ยา่ งตอ่ เนอื่ ง
แบ่งไดเ้ ปน็ 4 ประเภท ดังนี้ (1) อาชพี แปรรูป คิดเป็นรอ้ ยละ 63.09 (2) อาชีพเกษตร คดิ เปน็ รอ้ ยละ
34.37 (3) อาชีพอนื่ ๆ คิดเปน็ ร้อยละ 2.54 ได้แก่ โฮมสเตย์ นวดแผนโบราณ จดั ดอกไม้ ผกู ผา้ งานพิธี
ช่างเสริมสวย ช่างเชอ่ื ม ชา่ งไม้
4. รายได้โดยรวมของครัวเรือนสัมมาชีพ มีครัวเรือนน�ำความรู้จากการอบรมไปประกอบ
อาชีพ จ�ำนวน 279,550 ครัวเรือน คิดเป็นร้อยละ 99.83 และมีรายได้รวมจากการประกอบอาชีพ
ตามแนวทางสมั มาชพี รวมทง้ั สนิ้ 2,477,879,797 บาท เฉลย่ี ครวั เรอื นละ 8,860 บาท/ปี เฉลย่ี ครวั เรอื นละ
1,100 บาท/เดอื น
5. มกี ารจดั ตัง้ และพัฒนากลมุ่ อาชีพ จำ� นวน 1,400 กลุม่

กรมการพฒั นาชุมชน | 21 |

-16

5) มีการจดั ต้งั และพฒั นากลมุ่ อาชีพ จานวน-113-,400 กลมุ่

-

พฒั นาเครอื่ งมือเสรมิ สรา้ 2ง.สพมั ัฒมานชาพี เคชรุมอ่ื ชงนมอื เสรมิ สร้างสมั มาชพี ชุมชน
างมปี เพระื่อสสทิ ก มนธาีป ับภิรร สะา สรสพ ้านิทง ธสจุนิภเัมาพาใมเ่ือพหปาสช้็นนผีพจับ�ำูต้ชนเสุมปอ้ านช็นงสุนนตมใใัม้อหหกี ง้ส้มผาม�ำู้นรีกาเรพ�ำาช็จสรัฒลพัมีพุลัฒมน่วเานงปาชาเีพ็นคเโคดเรปกรยื่ื่ออ็นกลงงากมไรมลือดกไอืเ�ำกสใเเในสรนนิมินรกกสงิมาารารนส้าขรมงรับสขีเ้าคเัมคับงรมลส่ือาเ่ืองัมชคมนีพมือกลชสาา่ืุมอนชรชสับนีพนรสกช้านงุมเาุนพสกชรัมื่อานชมสร่วาขรเยชับพ้าใีพเหคอื่ งช้กลชุมสา่ือว่ชรัมนขนยสัมบไใัมดเหาคม้อลา้กชยชื่อา่าีพีพนงรชขุบัมเชคนลไื่อดน้
รสร้างสัมมชาุมชชีพนใชหมุ แ้ กช่ผนู้นใำ� หสมัส้ มาาเชรพี ็จลดงัลุ น่วี้ ง โดยการดาเนนิ งานมเี คร่ืองมือสนับสนนุ การขับเคลื่อนสัมมาชีพ
มชนให้แก่ผนู้ าส ัมมากชาพี รบดูรณงั นา้ีการแผนชุมชนระดับต�ำบลสร้างสมั มาชีพ

2.1 กก อดาา งำ� เครรน ์กบบนิ า กูรูรร าณชณรกุมสาาาชนรกนกบบั รูาสาณพนรรนุา.แแศกบผ.ผาทรนนบ2แาช5ผชท5นมุุมภ1ชชาชุมรโนนชกดนจิรยรตระมะะาีดวดมดัตบัรับับถะตตเุป�ำบตบารยี าะลบบสสบกลงรรลคา้สะง์เสทรสพรรัม้าื่อว้มางสงามส่งงชเหสัมสีพาัมรมดิมปไมากทรชาายะรจชวีพบา่�ำีพดปูรว้งีณยบปากปกราราระะรดมแจำ� าเผณานนนิปชพงงีุมา.นศบชศ.นปนู ส2ยร5รป์้า6ะรง2มสะสัมกาามำ�ณนหางชนาีพนดพ.ศ. 2562
ห นด ดา เนแศินลนู ะยกกป์ าาระรรสใสชาน้ปนงรับาะนโสอยนงชคนุนก์ ์จาบารกชทมุแบชผนนาชทเปุมภน็ ชกนาลรใไนกกกหิจาลรตกั สใารนม้ากงราสระับมเรูมบณาียชากีพบาชรกุมแรผชะนนชทแมุลรชะวนเพงรื่ะมอดสหบันตาับำ�ดสบนไลทุนสรใยหา้ งว้คส่าณมั ดมะา้กวชรยพี รกชมมุากชรานรด าเนินงาน
นย์ประสานงแทาหเ่ี ชนลอ่ื อ่งมงงโบยคปง์กสระแู่ามผรนาชณพุมฒัทช่ีสนนนาทับพอ้สง.นศถุนน่ิ.ก2แา5ผรนย5พก1ฒัระโนดดาับอย/ำ� ตมเภ่อีวอยัตอแดลถกะุปแารผรสนะรพ้าสฒั งงสนคัมาจม์เงัพาหช่ืวอีพดั สชมุม่งงุ่ ชเเสนนน้รใหกิม้มารกีปเพราะม่ิรสโบอิทกูธราิภณสากพาาเรกพเข่ิมาา้ ขรถ้ึนงึแผนชุมชน
คางณสะัมกมรารมชกีพก6รว่าล,7ม่มุร6แสศเ6ปนลูน้าบั ะตหสย�ำมกนบ์ปานุาลยกรรปาะตใรรำ�สะชจบกดัา้ปลอเนวลบรทงะดบีะา้วร4ูนโยณ0ยอคาชคงกณคนานะร์กก์จแรราผวารมนรมกทชชกแั้งุมุมาสชผร้นิชนศนนนูร2ะชย7ดเป์ุม0ปับร,6ตชะ็น4สำ� นกบ0านลลใสคงไานรนกน้าหกงอโสงดาลคัมยรักก์มมสาใาที รนชรมี ชพี กป้ามุ ชฏงาชุมบิสรนชตับรัมนกิะูมรดาตรณับาาตตมชำ�าำ�ขบีพบก้ันลลชาตหรอรุ(มศอืแนชปอผดนรชนะ.ังตชนชแ.าี้)ุรมลฐัจชะต�ำนนำ�เพบวรนล่ืะอดสนับับตสานบุลน
างสัมมาชีพชุมชน ทเ่ี ช่ือมโยงสแู่ ผนพัฒนาท้องถ่นิ แผนพฒั นาอาเภอ และแผนพัฒนาจงั หวัด มงุ่ เนน้ การ
มโอกาสการเข้าถึงแหล่งงบประมาณที่สนับสนุนการยกระดับ/ต่อยอดการสร้างสัมมาชีพชุมชน
มปี ระสิทธภิ าพเพม่ิ ขึน้ กล่มุ เปา้ หมาย ประกอบด้วย คณะกรรมการศูนยป์ ระสานงานองค์การชมุ ชน
ดบั ตาบล (ศอชต.) จานวน 6,766 ตาบล ๆ ละ 40 คน รวมท้งั ส้นิ 270,640 คน โดยมที มี ปฏิบตั กิ าร
บลหรือปร|ะชารัฐตาบลร่วม22| รายงานประจ�ำปี2562 สนบั สนุนการจัดเวทีบูรณาการแผนชุมชนระดบั ตาบลสร้างสมั มาชีพชุมชน
มขัน้ ตอน ดงั นี้

ผลการดำ� เนนิ งาน พบวา่ มกี ารบรู ณาการ-1แ8ผ-น1ช8มุ -ชนระดบั ตำ� บลสรา้ งสมั มาชพี จากคณะกรรมการ

1)แศทผูน1นย)บช์ปทมุระบชวสนนทาสนกวรอา้านงงรกคสด์กมัาาามรรเาดชนชมุานิพี ชเแงนนลาินระนะนงดศา�ำับไูนปตยศใ�ำชบ์เูน้ปรลยรี ะเ์(นโรศยรยีอชู้แชนน.ลตใ์รนะ.ูแ้)กขลาจบัระำ� บนเขครวบัิหนลาเ่อืคร6จนล,ดั 7ป่อืก6นรา6รัชปชตญมุรำ� ชชับานลญขอจาแำ�งขลนเะอศวมนงรตี เษศำ�6บ,ฐร7ลก6ษท6ิจฐมี่ พกกีตาอจิำ� รบเพบพลูรอยีณเงพากียางร

2) จ2ัด) ทจัดาฐทาานฐขาอ้นมขูลอ้ มดูลาเดนาินเกนานิ รกสาารรสวาจรขว้อจมขูลอ้ ใมนลู หในมหู่บม้านบู่ า้ รนวมรถวงึมสถภึงาสพภปาพัญปหัญาคหวาาคมวตา้อมงตกอ้ างรการ
ด้านดอา้ านชอีพาขชอีพงขปอ รงะปชราะชกชนาารชพนฒั นาศนู ยเ์ รยี นรแู้ ละขบั เคลอ่ื นปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง
3)ค จว3าัด)มกจร้ขูาัดศอรกงูนคชายวุมร์เาชรคียนมวนทรารจี่ ้จู มู้แะานลรกะ�ำู้จไขปาปับรกสเะคู่กปลาสรรื่อบะสนง่กสปเสาบรรัรชกิมญณาการร์ ขะแณอบลงว์ เะแนศภกลรษาูมะรฐปิภเกรมูญัียิจนพปิ ญรอญัูส้ เาพ�ำญขหียอรางบังขปชเอปรมุ ะง็นชชศานมุูนชดยชน์กใา้นนลนดชาตมุงา้ รชา่นวนงตบร่าๆใวนงมปเขชๆี ้อน่พมเ.ชศูลกน่.ขา่า2รวก5ปสา6าร2ระปกรอะบกอบ
อาชอพี าชกพี ารกจาดั รกจาดักเพรรกอื่มทาปกนุรราบัทชรปพุมนรัฒชงุ ศนนุมนูาชชยกุมเ์นราชยี รนกนจการดั�ำฯู้รหกจในหาดั ดเ้ รปกใสน็หาท้มง่ิ รร่ีแีกสวิจวบงิ่กดรแรวลรวมม้อดคพมวลัฒาอ้ มกนมราาู้ สศรกนูนพาบัยฒัรส์เรพนนียนุฒันากรบนาู้แรุคลาสะบลรขา้าุคับงกงเลคารานลกื่อวสนรัฒรปา้ วนงรอัฒัชธาญรชนาพรี ธขมใอรนงรชปเมุมศรชระษนปฐเรโพกดะิจณยเพคพีอดั ณเเพลอืีียกง
ศูนย์เรียนรู้ฯ ท่ีอยู่ในพื้นท่ีด�ำเนินการหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง ปี พ.ศ. 2562 อ�ำเภอละ 1 แห่ง รวมท้ังสิ้น
4)8 จ748ัด) ทจแหัดา1่ง.สท ดอื่ ทา�ำนบสเนทา่ือินวเนสงนาากนนาเตอสราดขนม�ำอ้ กเนมรขินะลูอ้ งบาแมวนนลู ศกะแนู าอลยรเ์งะร7คยีอข์นคง้นัรควูแ้ตา์คลอมะนวขราบัดูใ้ มเงันคนรลร้ีูใ้ ่อื ูปนนแรปบูปรชั แบญบตาขบ่าองตงเา่ศๆรงษเๆชฐก่นจิเชพจ่นอัดเพทจียัดางชทุดาคชุวดาคมวรา้สู มารหู้สราับหรับ
การกจาดั รกจิจัดกริจรกมร ขถรอา่มงยปถทร่าะอยช2ดทา. ชคจอนดั วดทาคำ� มฐวารานสู้ มขู่ปอ้รมรู้สลูะูป่ ชดรำ�าะเชนชนินากชาเปนรสน็ ำ�เรปตว้น็จขตอ้ ้นมลู ในหมบู่ า้ น รวมถงึ สภาพปญั หาความตอ้ งการดา้ นอาชพี
5) ใ5ช)้ศใูชน3้ศย. ู์นเจรัดยยี ก์เนารรียรคู้วแนาลรมู้ะรแู้จขลากับะปขเรคับะสลเบื่คอกนลารื่อปณนร์ ัปชแลญระัชภาูมญขปิ อาัญงขญเอศาขงรอเษงศชรฐมุ ษกชนิจฐดพกา้ นิจอตพเ่าพงอียเๆพงเียชเ่นปง ็นกเปาสร็นถปราสะนถกอทาบน่ีขอทัาบช่ีขเีพคับลเื่คอนลื่อน
กจิ กริจรกมรรเมชน่ เชก่น กาารกรบจาัดรรกบ4ยารร.า ทรจยยนุัดใชาหทุมย�ำ้คชสใหวน่ือาน้คกม�ำวาเรสารู้จนมกดัอรากขู้รา้อกศรมาสกึูลร่ิงแษศแลวากึ ะดดษอลูงง้อาคามด์คนูงวกาากามนรารพรู้ใกฒัสนารานรูปธาสแบติ าบุคฝธบลึกิตตาปก่าฝงรฏึกปิบวๆัฒฏตั นเิบชจธ่นริตัรงริจมจใริัดหปงทรเ้�ำกใะชหเิดุดพ้เคคกณววิดี าามคมรว ตู้สา�ำ่อมหเตรนับ่อื กเ งนาแรือ่ ลจงัดะแยลั่งะยยืนั่งยืน
เพอ่ื เใพหือ่ เ้ กใหิดเ้ปกริดะปโยร กะชจิโนยก์แชรกรนมช่ แ์5ถมุ ก.่า ชย่ใชนทมุ ้ศอชูดนนคยว์เรามียรน้สู รูปู่้แรละะชขาับชเนคลเปื่อน็นตปน้ รัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเป็นสถานท่ีขับเคล่ือนกิจกรรม
6)เชป6่น)รปะกาสรระาบรนสรหายานนยหใ่วหยน้คร่ววาายมชรรู้กากาชารกรศากึกรลษาุ่กมดลูงอาุ่มนงคอก์กงารครส์กาภธริตาฝภคึกเาปอคฏกิบเชอัตนิจกรชิงแนใลหแะ้เกภลิดะาคภควาีากมคาต่อรีกเพนาื่อัรฒงพแนลัฒาะยใน่ังนายกืนในา รกใาชร้ ใช้
ศนู ยศ์เนู รยี ์เนรรียู้แนลระแู้ เ ขลพับะอ่ื ใเขหคับเ้ กล6เิด่ือค. ปนลปรรปอ่ืะะโนรยสชชัาปนนญรห์แชักาน่ชญ่วขยมุ อารชงาขนชเอศกงารเรษศฐกรลกษ่มุ จิ ฐพกอิจองคพเ์กพอรียเพงภาียเคปงเอ็นเกปสชถ็นนาสแนถลทาะภน่ีในาทคก่ีกีใานารรกพสาัฒ่งรนเสา่งใรนเิมสการพริมใัฒชศ้พนนู ฒั ายเ์อนราียนชอรีพา้ฯู ชใหีพแ้ ใหก่้แก่
เปน็ สถานทใ่ี นการส่งเสรมิ พัฒนาอาชีพใหแ้ ก่ประชาชน
ประปชราะชชนาชน 7. ประชาสัมพันธ์การด�ำเนินกิจกรรมของศูนย์เรียนรู้ฯ ในด้านการพัฒนาอาชีพและด้านอื่น ๆ

7)ผปา่7น)รชะป่อชงรทาะาสงชตมั า่าพสงัมนๆพธ์กนั าธร์กดาารเดนาินเกนิจนกริจรกมรขรอมงขศอนูงยศ์เูนรยี ์เนรรียแู้นลระู้แขลบัะขเคบั ลเือ่คนลปื่อนรัชปญรัชาญขอางขเอศงรเษศฐรกษิจฐกิจ

พอเพพอียเงพยีในงดใา้นนดกา้ านรกพาัฒรพนัฒาอนาาชอีพาแชลพี ะแดลา้ะนดอ้า่นื อๆ่ืนผๆ่านผชา่ อ่นงชทอ่ างงทตาา่ งงต่าๆง ๆ

2.32โ.3รงโเรงยี เนรเียศนรเษศฐรกษิจฐพกิจอพเพอียเพง ียง กรมการพัฒนาชมุ ชน | 23 |
โรงเโรียงเนรเียศนรเษศฐรกษิจฐพกิอจเพพอียเพง ียนงับนเปับ็นเปอี็กนกอ้าีกวกห้านวห่ึงนึ่ง

ลุ่ม องค์กร ภาคเอกชน และภา คีการพัฒนาในกา รใช้
กจิ พอเพียง เป็นสถานท่ีในการส่งเสรมิ พัฒนาอาชีพให้แก่

โรงเรยี นเศรษฐกจิ พอเพียง

จกรรมขอ งศูนยโร์เงรเรียียนนเศรรู้แษฐลกะิจพขอบั เพเียคง ลนื่อับเนป็นปอรีกักช้าญวหานึ่งขขอองงกเาศรพรัฒษนฐาตก่อิจยอดและสร้างแหล่งเรียนรู้
ๆ ผา่ นชอ่ ทแหมี่งกีลทา่งรเานรงีอย้ มนตนร่าำ�ู้ใหหงล้แกั กๆป่ปรรชั ะญชาาขชอนงเใศนรรษะฐดกับจิ พชอุมเชพนยี งไเปพใื่ชออ้พยัฒา่ งนสามหบลรู ณ่อหแ์ บลบอมจคดั นตง้ัใขนน้ึ ชเุมพชอ่ื เนปใดิ หโ้อเขก้าาใสจใถนึกงแารกเ่ขนา้ แถทงึ ้

ของชีวิต ว่าการด�ำเนินชีวิตตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงนั้นมีความส�ำคัญต่อโลกยุคปัจจุบัน
ทมี่ คี วามผนั ผวนทางเศรษฐกจิ เปา้ หมายของโรงเรยี นเศรษฐกจิ พอเพยี ง คอื การไดส้ รา้ งคนใหม้ คี วามรู้ สามารถ
ดำ� เนนิ ชวี ติ ไดด้ ว้ ยตนเองเปน็ อยา่ งดี ลดการพงึ่ พาจากภายนอก โดยการใหค้ วามรกู้ บั คนในชมุ ชน สรา้ งทกั ษะ
อาชีพ สร้างความตระหนักในการใช้ชีวิตแบบความพอเพียง โดยกรมการพัฒนาชุมชนด�ำเนินการเตรียม
ความพร้อม และจัดท�ำแผนขับเคล่ือนให้จังหวัดร่วมกับศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนด�ำเนินการจัดต้ัง
โรงเรียนฯ เร่มิ จากพนื้ ท่นี ำ� ร่อง 8 แห่ง โดยพฒั นาศูนย์เรยี นรแู้ ละขบั เคล่ือนปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
ในดา้ นอาคารสถานที่ อปุ กรณก์ ารฝกึ อบรม สอื่ การเรยี นการสอน แปลงสาธติ สงิ่ อำ� นวยความสะดวกตา่ ง ๆ
จดั ตง้ั คณะกรรมการบรหิ ารฝ่ายตา่ ง ๆ จดั ท�ำหลักสูตรใหก้ ับคนในชมุ ชน

ป็นอีกก้าวหน่ึ ง
ท่ี มี การน้ อมน า
งสมบรู ณ์แบบ
ง เรี ยนรู้ ใ ห้ แ ก่
อมคนในชุมชน

ผลการดำ� เนินงาน มดี งั นี้
1. มแี หล่งถ่ายทอดความรู้ให้แกป่ ระชาชนในการด�ำรงชวี ติ ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
อยา่ งสมบูรณแ์ บบ
2. ผู้น�ำสามารถถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการด�ำเนินชีวิตตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
อยา่ งมอื อาชพี
3. เกดิ เครือขา่ ยการเรียนรรู้ ะหว่างภาครัฐและภาคประชาชน โดยชุมชนเป็นศนู ย์กลาง

| 24 | รายงานประจำ� ปี 2562

ผู้นอายสา่ 2งาส)มมผาบนู้ รรู าณถสถ์แา่าบมยบาทรถอถด่าอยงทคอ์คดวอางมคร์คู้ดว้าานมกรูด้า้ารนดกาาเนรดินาชเีวนติ ินตชีาวมิตตหาลมักหปลรักัชปญราชั ขญอางขเอศงรเษศรฐษกิฐจกพิจอพเพอเียพงียง
อออายชา่ ีพงมอื อาชพี
กิดเค3ร)ือเขก่าิดยเคกราือรขเร่าียยกนารรู้รเะรหียนวร่ารู้งะภหาวคา่ รงัฐภแาลคะรภัฐแาลคะปภราะคชปารชะนชาโชดนยชโดุมยชชนุมเปชน็นเศปูน็นยศ์กนู ลยาก์ งลาง

การสง่ เสรมิ และพฒั นาระบบมาตรฐานการพฒั นาชมุ ชน

2.4 กา2รส.4ง่ เกส ารริมสแง่ มลเาสะตรพรฐมิ าัฒนแกนลาะารพพรฒั ะฒั นบานชบามุ มรชนะาบต(มบรชฐมช.าา)นตเปรกน็ ฐเาคารรนอื่พงกมฒั าอื สรนง่พเาสัฒชรมิ มุนกชราะชนบมุวนชกนารเรยี นรแู้ ละการพฒั นาตนเอง
ะขกรบอพาตดเเงบปขรัฒนาก้า็นมเลดเสนนอกาุ่มังรู่มินางตานเะขปกแารรบ้ีอพาตล้ฐางบระหรัาฒกมฐนลยมดนาาุม่กกางัมาตขต รก กเเนนยเปขาระปอาแาาาร้าก็นบใร้ีรมรงะตลส้ฐานเกดบกตาพสดู่ระหรล�ำามาัวรระเ4่มุรฒัฐบนับมาิยนมบพพตเ231่งาสนิกกปา.บปชนผ..ัฒร รนฒั กย้าารมฐี้ปกกาู้้นรหานากงาใราาราะรนมคะานนชตราะราพดแวาปกเาเปดรุมรชมาภยล4ัฒราฐับังรชมนิพใะรชะุมนทาะนสยผพปมุชนผนี้ชฒันชากลาฒัุนู้4กรมาชมไสกรในนดาะเนาชาัมะนาหปชรรา/าเรด้พุมแชิรพงถภชเ้ผกับชะปนัปใ(กัชมุฒุมทนเมผา่ฏลุมธลภชน่ชดนู้น์ยี่ินบผชทนุ่มชไาเ้าใน�นำัดชตนู้นชนชกหชอแไิญิก/ตุ้แมดุมป.าา้ผกงาา่ช)้แช(กชลงรชรคมว่าลกนงนเ่นๆรทมุน่ปผชุ่ม์กใ/เกผกหกัับพรชู้นชก็นอล้นูรลษว้ผ่ือนรุ่ม.าามำ�ุ่มชะงเ่)าสชเคถอคชรอนคปุมรกุมเงึวงรุมกปงร้า้า์กกชาคชลหับงาดชมอ่ืาน็น์รกกรมมุ่รนรนร้วงรรชรจเทาู้กอัชคบอดมัะยยุมเี่ลกเุมกงบรทสงรคุ่มรอืชลอคดิชำว�มดือ่อะแงสขนนรมุ่นัคก์ง้วดงผน้ึบกรคือง่อม้รยวนจเาเ์กเเงขขยบาคพชครรสือรคา้กรรเ่ฒัาชะุมสมสรรรกะือ์กุมรู่ยียนบบาชอืิม่งขาระชรนาบ่าเอนขบบตชดกนตสยรมบำ�่งนาุมู้อมรรรราเเเมคเะนยคงคตชมิะฐอาาคบรนิอรงก์นรตาตบก์อืกบขงฐรงอืนาขรรอรรมาวเฐนค่าชงคขนชะฐากานยกตุมตก์กนรา่าบมุอลาาชการกือมนงรยมุ่ รวนรฐชคาาแขเชอกพแรนาปพก์ผนร่าพนุมงลัฒาา้รนกฒัเหแยคะฒักชรชกรนาชมุมอาพลก์นานานียุรมราชงรชารยะพฒัชเพนแนคาชุมรทชันฒชฒัุมชล์กรชนสยี่ีแทุมชุนนมรนุมมะ้แูลนาี่สนชาาะชคัชชลชมชตรชชรนโมุุัคมนุนุมมะนดแู้เมุ ขชรเยชชชลกชา้แอทในนมนสจโงนะนาลดสี่่ีู กรแทะมยโาพลดสี่ชมัคระัฒมยุมพีกรชมัคชนาใัฒุมกีรจนารชนาใจนาร

จากการดำ� เนนิ งาน พบวา่ มผี สู้ มคั รเขา้ สรู่ ะบบมาตรฐานการพฒั นาชมุ ชน (มชช.) ทงั้ หมด 2,211 คน
ผ่านการประเมนิ มาตรฐาน จำ� นวน 1,687 คน คดิ เป็นร้อยละ 76.30 จากผู้สมคั รทัง้ หมด แบง่ เปน็ ประเภท
ตา่ ง ๆ ดงั นี้
1. ผผู้ ่านระบบมาตรฐาน มชช. ประเภทผู้นำ� จาก 76 จังหวดั จำ� นวน 812 คน
2. ผู้ผา่ นระบบมาตรฐาน มชช. ประเภทองคก์ รชมุ ชน จาก 76 จังหวัด จำ� นวน 299 กลมุ่
3. ผู้ผา่ นระบบมาตรฐาน มชช. ประเภทเครือข่าย จาก 76 จงั หวัด จำ� นวน 219 เครือข่าย
4. ผ้ผู ่านระบบมาตรฐาน มชช. ประเภทชุมชน จาก 76 จงั หวัด จ�ำนวน 357 ชมุ ชน

กรมการพฒั นาชุมชน | 25 |

3. ส่งเสริมชุมชนและภาครี ว่ มพัฒนาเศรษฐกิจฐานราก

การขบั เคล่ือนงานพฒั นาเศรษฐกจิ ฐานรากและประชารฐั

กระทรวงมหาดไทย โดยกรมการพัฒนาชุมชน ได้รับมอบหมายภารกิจให้ท�ำหน้าที่ขับเคลื่อน
การพฒั นาเศรษฐกจิ ฐานรากและประชารฐั ซง่ึ เปน็ นโยบายสำ� คญั ของรฐั บาลเพอ่ื แกไ้ ขปญั หาความเหลอื่ มลำ้�
ของสงั คม โดยมีเป้าหมาย คอื “สร้างรายไดใ้ ห้กับชุมชน เพือ่ ประชาชนมีความสุข” ด�ำเนนิ การ 3 เรื่อง
ประกอบดว้ ย การเกษตร การแปรรปู และการทอ่ งเทยี่ วโดยชมุ ชน ภายใตค้ ณะทำ� งานการพฒั นาเศรษฐกจิ
ฐานรากและประชารัฐ (E3) มีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยเป็นหัวหน้าทีมภาครัฐและนายฐาปน
สิริวัฒนภักดี กรรมการผู้อ�ำนวยการใหญ่ บมจ.ไทยเบฟเวอเรจ จ�ำกัด เป็นหัวหน้าทีมภาคเอกชน ซ่ึงมี
กลไกระดบั จงั หวัด ประกอบดว้ ย คณะกรรมการประสานและขับเคลอ่ื นนโยบายสานพลงั ประชารฐั ประจำ�
จังหวัด (คสป.) โดยมีผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นประธาน บูรณาการขับเคลื่อนงานเชิงพ้ืนท่ีและมีบริษัท
ประชารฐั รักสามคั คีจังหวัด (วิสาหกิจเพื่อสังคม) จำ� กัด เป็นเคร่ืองมอื ในการขับเคลอ่ื นงาน ภายใต้แนวคดิ
Social Enterprise (SE) มีเปา้ หมายหลักเพอ่ื สงั คมไม่ใช่เพอื่ กำ� ไรสูงสดุ รายได้หลักมาจากการขายสนิ คา้
และบริการ ให้ค�ำปรึกษาแก่ชมุ ชน ไมใ่ ชเ่ งนิ จากรฐั หรอื เงนิ บรจิ าค กำ� ไรตอ้ งน�ำไปใชข้ ยายผล ไมป่ ันผล
100% มีการบรหิ ารจดั การตามหลักธรรมาภบิ าล และมีการจดทะเบยี นเป็นรูปแบบบรษิ ทั
รูปแบบการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากและประชารัฐ ยึดตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
ในการพฒั นาเชงิ พนื้ ท่ี ใชพ้ น้ื ทเ่ี ปน็ ตวั ตง้ั ประชาชนเปน็ ศนู ยก์ ลาง เพอื่ สรา้ งความเปน็ ธรรม ลดความเหลอื่ มลำ้�
มีการบริหารจัดการอย่างเป็นระบบต้ังแต่ต้นทาง กลางทาง ถึงปลายทาง ผ่านกลไกขับเคล่ือน
โดยคณะกรรมการประสานและขับเคล่ือนนโยบายสานพลังประชารัฐประจ�ำจังหวัด (คสป.) ร่วมกับภาคี
5 ภาคสว่ น(ภาครัฐ ภาคเอกชน ภาควิชาการ ภาคประชาสงั คม และภาคประชาชน) ด�ำเนินงานในลักษณะ
(รฐั สนบั สนนุ เอกชนขบั เคลอื่ น ชมุ ชนลงมอื ทำ� ) และขบั เคลอ่ื นคขู่ นานกบั บรษิ ทั ประชารฐั รกั สามคั คจี งั หวดั
(วสิ าหกจิ เพอ่ื สงั คม) จ�ำกดั โดยมีบรษิ ัท ประชารฐั รักสามคั ควี สิ าหกจิ เพื่อสังคม (ประเทศไทย) จ�ำกดั
ภาคเี ครอื ข่ายภาครัฐ เอกชน รว่ มสนบั สนุนทัง้ ในสว่ นกลางและพ้ืนท่ี

| 26 | รายงานประจ�ำปี 2562

1. รปู แบบการขบั เคล่ือน 1 3 5 76 + 1
มีความหมาย ดังนี้
1 คือ มงุ่ สูเ่ ปา้ หมายเดยี ว “สร้างรายได้ใหก้ ับชมุ ชน เพ่ือประชาชนมีความสุข”
3 คือ ท�ำ 3 เรื่อง ได้แก่ ด้านการเกษตร ด้านการแปรูป (SMEs/OTOP)
และด้านการท่องเที่ยวโดยชมุ ชน
5 คอื กระบวนการ ประกอบดว้ ย การเขา้ ถงึ ปจั จยั การผลติ การบรหิ ารจดั การ การสรา้ ง
องค์ความรู้ การตลาด และการสือ่ สารสร้างการรบั รู้
76 + 1 คือ จัดตั้ง บริษัทประชารัฐรักสามัคคีจังหวัด (วิสาหกิจเพื่อสังคม) จ�ำกัด
ครบ 76 จงั หวดั กบั 1 บริษทั ประชารฐั รกั สามคั คี วสิ าหกิจเพื่อสังคม (ประเทศไทย) จ�ำกัด ซ่ึงเป็น
บริษัทพี่เลยี้ ง

2. แนวทางวิธปี ฏิบตั ิในการขับเคลือ่ นงาน
1) ประสานกลไกขบั เคลอ่ื น รว่ มกับภาคี 5 ภาคสว่ น (ภาครฐั ภาคเอกชน ภาควชิ าการ
ภาคประชาสงั คม และภาคประชาชน)
2) คดั เลอื กกลมุ่ เปา้ หมาย 3 กลุ่มงาน (เกษตร แปรรูป และท่องเท่ยี วโดยชมุ ชน)
3) ส่งเสริมพัฒนา 5 กระบวนการ (การเข้าถึงปัจจัยการผลิต การสร้างองค์ความรู้
การตลาด การส่ือสารสร้างการรบั รู้ และการบรหิ ารจดั การเพื่อความย่งั ยืน)
4) สร้างเครอื ข่าย/เชอ่ื มโยง
5) ถอดบทเรยี น
6) ขยายผล

กรมการพัฒนาชุมชน | 27 |

3. เพิม่ ศกั ยภาพชมุ ชนและกลมุ่ เป้าหมายในการพัฒนา
1) กลมุ่ เปา้ หมายการพฒั นาสะสมตงั้ แตป่ ี พ.ศ. 2560 - 2562 ท่ี คสป. รว่ มกบั ภาคเี ครอื ขา่ ย
5 ภาคส่วน และบริษัท ประชารัฐรักสามัคคีจังหวัด (วิสาหกิจเพื่อสังคม) จ�ำกัด ร่วมกันคัดเลือก
ทั้ง 76 จงั หวดั มีทัง้ สน้ิ จ�ำนวน 4,612 กลุ่ม โดยมรี ายได้รวมปี 2562 จำ� นวน 3,160,610,085 บาท
และมีผูไ้ ด้รับประโยชน์ 616,164 คน ดังน้ี

2) กลมุ่ เปา้ หมายทไ่ี ดร้ บั การพฒั นาตอ่ ยอดการดำ� เนนิ กจิ กรรมในเชงิ ธรุ กจิ ใน 76 จงั หวดั
จังหวดั ละอย่างน้อย 3 กลุ่ม รวม 261 กลุม่ มีรายได้ก่อนการพัฒนา จำ� นวน 391,735,614 บาท มีรายได้
หลังการพฒั นา จ�ำนวน 561,583,124 บาท สรุปมรี ายไดเ้ พมิ่ ขน้ึ จ�ำนวน 169,847,510 บาท
4. กลมุ่ เปา้ หมายเนน้ หนกั ปี พ.ศ. 2562
จังหวัดได้คัดเลือกกลุ่มเป้าหมายเน้นหนัก การขับเคล่ือนการพัฒนาเศรษฐกิจฐานราก
และประชารฐั ปี พ.ศ. 2562 ทง้ั 76 จังหวดั และด�ำเนนิ การตอ่ เน่อื งปี 2563 ดงั นี้
1) ดา้ นเกษตร คดั เลอื กผลผลติ ทางการเกษตรทโี่ ดดเดน่ ในจงั หวดั เชน่ แกไ้ ขปญั หาสนิ คา้
เกษตรลน้ ตลาด โรงพยาบาลอาหารปลอดภยั และขา้ วเพอื่ สุขภาพ จำ� นวน 87 ผลติ ภัณฑ์
2) ด้านแปรรูป สง่ เสรมิ และพฒั นาตอ่ ยอดผลติ ภัณฑ์ OTOP ในจังหวดั ใหม้ มี าตรฐาน
สูงข้ึน สร้างมลู ค่าเพ่มิ (Value Added) พฒั นา Brand พัฒนา Packaging และการสรา้ งเครอื ขา่ ยธุรกิจ
พฒั นาผลิตภัณฑ์ที่อย่ใู นกล่มุ เดยี วกนั เช่น ผ้าฝา้ ย ผ้าขาวมา้ จำ� นวน 415 กลุ่ม
3) ด้านท่องเท่ียวโดยชุมชน คัดเลือกชุมชนท่องเท่ียวท่ีมีศักยภาพ เพื่อพัฒนาชุมชน
ท่องเทีย่ ว OTOP นวตั วิถี ตามหลกั 5P น�ำนกั ท่องเทยี่ วเข้าไปท่องเที่ยวในชมุ ชน เพม่ิ รายได้ชมุ ชน จ�ำนวน
429 ชุมชน

| 28 | รายงานประจ�ำปี 2562

5. การคน้ หาตวั อยา่ งผลงานเด่น (Best Practice) 4 ภาค
กรมการพฒั นาชมุ ชน ไดต้ ดิ ตามและสรปุ ผลงานเดน่ จากเวที 4 ภาค มจี ำ� นวนทงั้ สน้ิ 131 เรอื่ ง
(ภาคกลาง44เรอื่ งภาคเหนอื 26เรอ่ื งภาคตะวนั ออกเฉยี งเหนอื 35เรอื่ งภาคใต้26เรอ่ื ง)นำ� ไปใชใ้ นการเผยแพร่
ขยายผล การขับเคล่ือนการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากและประชารัฐ โดยจัดท�ำหนังสือสรุปผลงานเด่น
และวธิ กี ารปฏิบตั ิท่ดี ี (Best Practice) การขบั เคล่อื นการพฒั นาเศรษฐกิจฐานรากและประชารัฐ จำ� นวน
5,000 เลม่ จดั ทำ� เปน็ องคค์ วามรู้ (Knowledge Management) เปน็ รปู แบบ (Model) ในการขบั เคลอ่ื นงาน
ทเี่ ปน็ รปู แบบปจั จบุ นั รวม 4 ภาค จ�ำนวน 18 เร่อื ง และจัดท�ำรปู แบบ (Model) การขับเคล่อื นงานท่ีเป็น
รปู แบบอนาคตรวม 4 ภาค จำ� นวน 11 เรื่อง

6. ผลงานเดน่
1) โครงการโรงพยาบาลอาหารปลอดภัย

การประชมุ คณะทำ� งานการพฒั นาเศรษฐกิจฐานรากและประชารัฐ (E3) คร้ังท่ี 4/2560
เมอื่ วนั พธุ ที่ 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2560 กระทรวงสาธารณสขุ ไดน้ ำ� เสนอตอ่ ทป่ี ระชมุ เรอื่ งโครงการความรว่ มมอื
โรงพยาบาลอาหารปลอดภัย ซึ่งเป็นโครงการที่ให้โรงพยาบาลเป็นฐานสง่ เสรมิ การด�ำเนนิ งาน เรอื่ งอาหาร
ปลอดภยั และรบั ซอื้ พืช ผกั ผลไม้ปลอดภยั จากสารเคมจี ากเกษตรกร หลงั การประชมุ มกี ารลงนามบันทึก
ข้อตกลงความรว่ มมอื (MOU) โดยส�ำนักงานปลดั กระทรวงสาธารณสุข จดั ทำ� บันทกึ ความรว่ มมือระหวา่ ง
กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ บรษิ ทั ประชารฐั รกั สามคั คี วสิ าหกจิ เพอ่ื สงั คม (ประเทศไทย) จำ� กดั สถาบนั
พัฒนาองคก์ รชุมชน (องคก์ รมหาชน) กระทรวงพาณชิ ย์ กระทรวงมหาดไทย และกระทรวงสาธารณสขุ
ในปี พ.ศ. 2562 จงั หวัดทด่ี �ำเนนิ การแลว้ จำ� นวน 40 จงั หวัด ไดแ้ ก่ จังหวดั กระบ่ี กาญจนบรุ ี
กาฬสินธุ์ ขอนแก่น เชยี งราย ตรัง นครปฐม นครสวรรค์ นนทบุรี น่าน พะเยา พงั งา พทั ลงุ พษิ ณุโลก
เพชรบรุ ี เพชรบูรณ์ มหาสารคาม ยโสธร ยะลา ร้อยเอด็ ระนอง ลพบุรี ล�ำปาง ล�ำพนู เลย ศรีสะเกษ
สกลนคร สมทุ รสาคร สระบุรี สิงหบ์ รุ ี สโุ ขทยั สุราษฎร์ธานี สุรนิ ทร์ หนองคาย หนองบวั ลำ� ภู อา่ งทอง
อำ� นาจเจริญ อตุ รดิตถ์ อทุ ัยธานี และจังหวัดอบุ ลราชธานี สามารถสร้างรายไดก้ วา่ 101 ลา้ นบาท

กรมการพฒั นาชมุ ชน | 29 |

2) โครงการพัฒนา ต่อยอด ขยายผล โครงการโรงพยาบาลอาหารปลอดภยั สู่ 4 ร
ต่อยอดการพัฒนาชุมชนท่องเทย่ี ว OTOP นวตั วิถี ระดับ C ทม่ี คี วามโดดเด่นเฉพาะดา้ น
การผลิตเกษตรอนิ ทรีย์ เกษตรปลอดภัย หรือชมุ ชนอ่ืน ๆ ที่เป็นเครอื ขา่ ยการผลติ อาหารปลอดภัย เชน่
พืชผกั ผลไม้ ประมง ปศุสตั ว์ เชือ่ มโยงผลผลติ สู่โรงพยาบาล โรงเรยี น โรงแรม และรา้ นอาหาร (4 ร)
โดยกลไกประชารฐั

| 30 | รายงานประจ�ำปี 2562

3) การแกไ้ ขปญั หาสนิ คา้ ลน้ ตลาด
คณะกรรมการประสานและขับเคลื่อนนโยบายสานพลังประชารัฐประจ�ำจังหวัด (คสป.)
และบริษัท ประชารฐั รกั สามคั คจี งั หวัด (วสิ าหกิจเพ่ือสังคม) จ�ำกดั ไดด้ ำ� เนินการแก้ไขปญั หาสนิ ค้าเกษตร
ล้นตลาด ในปี พ.ศ. 2561 - 2562 ได้แก่ เงาะ จังหวัดสุราษฎร์ธานี จ�ำนวน 346,000 กิโลกรัม
เป็นเงิน 6,474,597 บาท มงั คดุ จงั หวัดชุมพร จ�ำนวน 70,220 กโิ ลกรมั เปน็ เงนิ 1,114,800 บาท ล�ำไย
จงั หวดั ลำ� พนู จำ� นวน 240 ตนั เปน็ เงนิ 7 ลา้ นบาท ลำ� ไย จงั หวดั นา่ น จำ� นวน 46 ตนั เปน็ เงนิ 1,380,000 บาท
และสบั ปะรด จงั หวดั อตุ รดติ ถ์ จำ� นวน 6,500 กโิ ลกรมั เปน็ เงนิ 350,000 บาท รวมเปน็ เงนิ 16,319,397 บาท
7. ผลงานเชิงคณุ ภาพ
1) กลมุ่ เป้าหมายมรี ายไดเ้ พิ่มข้นึ ประชาชนมคี วามสุข
2) ชมุ ชนมีความสามารถบรหิ ารจดั การตนเองได้
3) เพม่ิ ช่องทางการตลาดที่หลากหลาย
4) เกดิ การสร้างเครือขา่ ยประชารฐั เช่อื มโยงผลติ ภณั ฑใ์ นจงั หวัดและข้ามจงั หวัด
5) การพฒั นาผลติ ภณั ฑส์ อดคลอ้ งกับความต้องการของตลาด
6) ภาคีเครือข่ายภาครัฐ เอกชน ร่วมผลักดันขยายผลอาหารปลอดภัยสู่โรงพยาบาล
ให้ครอบคลมุ ทัว่ ประเทศ เช่น กระทรวงสาธารณสขุ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
7) พฒั นา ขยายผล โครงการอาหารปลอดภยั สโู่ รงพยาบาล โรงเรยี น โรงแรม รา้ นอาหาร
(4ร) ตอ่ ยอดชุมชนทอ่ งเทีย่ ว OTOP นวตั วถิ ี หมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพยี ง สมั มาชีพชุมชน

กรมการพฒั นาชุมชน | 31 |

5) การพฒั นาผลติ ภัณฑ์สอดคลอ้ งกับความต้องการขอ
6) ภาคเี ครอื ขา่ ยภาครฐั เอกชน ร่วมผลักดนั ขยายผลอา
4.ทพัว่ฒั ปนราะกาเทรบศรหิ เาชร่นจดั กกราะรชทมุ รชวนงสาธารณสขุ กระทรวงเกษตรและสห
7) พฒั นา ขยายผล โครงการอาหารปลอดภยั สโู่ รงพยา
กกรามรกพาัฒรพนฒั านตหาชมอ่ มุ ูบ่ ชย้านนอไเดศดด้ รชำ� ษเนมุฐนิ กชกิจานพรพอทฒั เพน่อาียงหงเมทบู่ า้ ยี่นใวหเ้ ปOน็ หTมบู่Oา้ นPเศรนษฐวกัตจิ พวอเิถพียี หง ใมนปู่บงี บ้าปรนะมเาศณรษฐกิจพอเพ

พ.ศ. 2562 จำ� นวน 8,780 หมู่บา้ น โดยวิธีการขบั เคลอ่ื นการพัฒนาหมบู่ า้ นเศรษฐกจิ พอเพยี ง ประกอบ
ด้วย (1) การสร้างและพัฒนาแกนนำ� หมบู่ า้ น (2) คัดเลือกและฝกึ อบรมครอบครัวพัฒนา (3) จัดเวที
ประชาคมเพ่อื ปรับแผนชุมชน (4) ส่งเสรมิ การบริหารจัดการชุมชน (5) ให้จดั เวทถี อดบทเรยี นการพัฒนา

4. พัฒนาการบริหารจัดการชุมชนและขยายผลไปสหู่ มบู่ า้ นอน่ื ดว้ ยการพฒั นาตามเกณฑก์ ารประเมนิ และจดั ระดบั การพฒั นา 4 ดา้ น 23 ตวั ชวี้ ดั

ของกระทรวงมหาดไทย และมกี ารกำ� หนดยทุ ธศาสตร์สร้างชุมชนแห่งความสุข (Community Happiness)
เพ่ือมุ่งมั่นท�ำให้ประชาชนมีความสุขสู่สังคม ม่ันคง ม่ังค่ัง ยั่งยืน และได้มุ่งเน้นการวัดผลการพัฒนา
ท่เี ป็นรูปธรรม สอดคล้องตามวสิ ยั ทศั น์ “ประเทศไทยมีความมั่นคง ม่ังค่ัง ยงั่ ยนื ” จงึ ไดก้ ำ� หนดตวั ชี้วดั

เพ่อื วัดผลส�ำเรจ็ ของก4าร.พ1ฒั นกา า13รตพวั ชัฒว้ี ัดนดงัานห้ี มบู่ ้านเศรษฐกจิ พอเพยี ง
กรมการพัฒนา

หมบู่ ้านเศรษฐกจิ พอเพ

8,780 หมบู่ ้าน โดยว

พอเพียง ประกอบด้ว
หม่บู ้าน (2) คดั เลือกแ

ประชาคมเพื่อปรับแ

ชุมชน (5) ให้จัดเวทีถ
หมู่บา้ นอืน่ ด้วยการพ

การพฒั นา 4 ดา้ น 23 ตัวชว้ี ดั ของกระทรวงมหาดไทย และมกี า

(Community Happiness) เพ่ือมุ่งม่ันทาใหป้ ระชาชนมีความสุขส

การวัดผลการพัฒนาทเ่ี ปน็ รปู ธรรม สอดคล้องตามวิสัยทัศน์ “

| 32 | รายงานประจำ� ปี 2562

จึงไดก้ าหนดตัวชี้วดั เพอ่ื วดั ผลสาเรจ็ ของการพฒั นา 13 ตวั ชี้วดั

-28-

ผล การดาเนผินลกงานรดเป�ำเน็ นดนิ งั งนา้ี น เปน็ ดังนี้
1) หม ู่บา้ นทผ่ี 1า่. นหกมรบู่ ะา้ บนวทนผี่ กา่ นารกพรฒัะบนวานเกปาน็ รหพมฒั ่บู นา้ านเปเศน็ รหษมฐบู่ กา้ จิ นพเศอรเพษยีฐงกจิ จพาอนเวพนยี ง8จ,7ำ� 8น0วนห8ม,บู่ 78้าน0 หมบู่ า้ น
2) ปร ะชาชน2ใน. หปมระู่บช้าานชเนศใรนษหฐมก่บูจิ ้าพนอเเศพรยีษงฐกมิจคี พวอาเมพสยี ุขงมมวคี ลวราวมมสเุขพม่มิ วขลน้ึ รวรมอ้ เยพล่มิ ะขนึ้ 85ร้อยละ 85

4.2 การพฒั นาหมบู่ ้านเศรษฐกจิ พอเพยี ง ม่ันคง มั่งคั่ง ยง่ั ยนื เฉลมิ พระเกยี รตเิ น่อื งในโอกาส
มหามงคลพ ระราชเกพนาธิอื่ รบี งพรในมัฒโรอานกชาาาหภสเิมมษู่บหก้าาปมนรงเะศคจลราปษพีงฐรบะกรปิจารชพะพมอาธิ เณพบี รีย2ม5งร6า2มชั่นาภคเิ งษกมป่ังรคะ่ังจ�ำยปั่งีงบยปืนระเมฉาลณิม พระเกียรติ
พ.ศ. 2562

กระทรวงมหาดไทย เชิญชวนหน่วยงานในสังกัดจัดท�ำโครงการและกิจกรรมเฉลิมพระเกียรติ
เน่ืองในโอกาสมหามงคลพระราชพิธีบรมราชาภิเษก โดยเป็นโครงการที่ท�ำให้ประเทศมีความมั่นคงและ
สรา้ งประโยชนส์ ขุ แกป่ ระชาชน เพอื่ ใหม้ ชี วี ติ ความเปน็ อยทู่ ดี่ ขี นึ้ และเนอ่ื งจากสถานการณก์ ารเปลย่ี นแปลง
ของสังคมไทย ซ่ึงอาจส่งผลกระทบต่อชุมชน จึงจ�ำเป็นจะต้องถอดบทเรียนและพัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจ
พอเพยี ง เดมิ ท่ีกรมการพัฒนาชุมชน ได้ด�ำเนินการมาให้สอดคล้องกับกระแสการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว
โดยใช้พลังการมีส่วนร่วมของประชาชนทุกภาคส่วนโดยเฉพาะพลังสตรี ให้เป็นพลังในการขับเคล่ือน
การพฒั นาชมุ ชน ดงั นน้ั กรมการพฒั นาชมุ ชนจงึ ไดจ้ ดั ทำ� โครงการพฒั นาหมบู่ า้ นเศรษฐกจิ พอเพยี ง มนั่ คง
ม่ังคั่ง ย่ังยืน เฉลิมพระเกียรติเนื่องในโอกาสมหามงคลพระราชพิธีบรมราชาภิเษก เพื่อสืบสาน รักษา
และตอ่ ยอดหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งของพระบาทสมเดจ็ พระบรมชนกาธเิ บศร มหาภมู พิ ลอดลุ ยเดช
มหาราช บรมนาถบพติ ร และเพอื่ เปน็ การเฉลมิ พระเกยี รติ เนอ่ื งในโอกาสมหามงคลพระราชพธิ บี รมราชาภเิ ษก

กระโทดรยวมงีผมลหกาดรดไท�ำเยนินเชงาญิ นชดวนงั นหี ้ น ่วยงานในสังกดั จัดทาโครงการและกิจกรรมเฉลิมพระเกยี รติ
แเนลอ่ื ะงสใรน้าโงอปก ราะสโมยหชาน321ม.์..สงมุขผมคีกแลผี ลากกู้เพรขา่ปป้ารรรรลดะว่ะูกำ�รมชเตานกา้นชินิจชรพกกนวิธรจิงีบรผกเพมร้งึรสื่อรมจมะใรำ�สหตานมม้าชวมจีาชนำ�ตภีวทนวัิติเงั้วษชสคนี้วกนิ้วทดั าผ้งัโ2ดมสล,ิ้น2ยเสป3เ�ำป็5น2เร1็นอจ็9ตโยฯ,ค้น4ู่ทร(6ีด่ มง5ีขก่นั ้ึนาคครนงแทมลี่ทง่ัะาคเใน่งั หื่อย้ปงงั่ จรยะานื กเ)ทสศสถรมาุปนีคไกวดาา้ดมรังนณมี้น่ั ก์ คางร
เปลีย่ นแปลงของสังคมไทย ซ่ึงอาจส่งผลกระทบต่อชุมชน จึงจาเป็นจะต้องถอดบทเรียนและพัฒนา
หมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงเดิมท่ีกรมการพัฒนาชุมชนได้ดาเนินการมาให้สอดคล้องกับกระแสการ
เปลี่ยนแปลงดงั กลา่ ว โดยใชพ้ ลังการมีสว่ นร่วมของประชาชนทกุ ภาคส่วนโดยเฉพาะพลงั สตรี ใหเ้ ปน็ พลัง

กรมการพฒั นาชุมชน | 33 |

| 34 | รายงานประจ�ำปี 2562

กรมการพฒั นาชมุ ชน | 35 |

| 36 | รายงานประจ�ำปี 2562

การดแู ล ผลความสาเรจ็
- ผ้สู งู อายใุ นชุมชนทกุ คน ไดร้ ับการดแู ลเอาใจจากคนในชมุ ชน
- ผู้สูงอายทุ ่ีไม่สามารถช่วยเหลือตวั เองได้ ทุกคนได้รบั การดแู ลอย่างใกล้ชดิ จากชมุ ชน
- มีกจิ กรรมดูแลและสร้างความสุขใหผ้ ู้สงู อายเุ ปน็ ประจาทกุ เดือน

การแก้ไขปัญหา- คผ้สู วงู าอมายยุมาีสกขุ ภจานพเแชลงิะคบุณูรภณาพาชกวี าติ รทดี่ ีข้ึน
4.3 การแก้ไขปญั หาความยากจนเชิงบรู ณาการ
กรมกากรรพมัฒกานราพชัฒมุ นชนาชุมไดชนร้ ับไดม้รอับบมหอมบาหยมใานยฐใานนฐะาหนะนห่วยนง่วายนงาหนนหึ่งนขึ่งอขงอกงรกะรทะรทวรงวมงหมาหดาไดทไยทยไดก้ ำ� หนด
พหแกปดลญัลล้งว่ึ พะกยัยหไใสใชสาปดนหกุทรมุาต่ง้ดรกม้้าาคธชเนชัง้าาีรรสน์วกรนญหาเปารไอาายอดมนมิรารยงไ่ืน้ดขะยดไใแไดดหอดากากๆก้เพเงก้้ค้ลอนโ้ไแเภิ่มจดยศริขบนลานขุัวทยรปงอะย้ึเนษาไธสัราญโใมน์กฐดตง่อืชดท่ใหากเ้ยหนีพว้สนรง้ิจาิมยลพรกทใแพคกกัิมคเีางึ่กี่เปวอาปรใรพห้ไหรา้าเไแรขพามปหวม้ัคชกปตข้ยีารมญย้ไรัญาน้ะะงขวัาาางกปสเหเยใกหขรอนอัมญใาอืจอลงนบปคกงนนหงั อกงีเวัพบศมาบตาาาครึ่งสุ่งชปราโมพษยวีดพลมภรยาฐากะดทยนาามกตมรค่ีกพมเโยิจนหะยาจวีเพทาดเณมบปานอกอ้อามบัาง้าจเพะงโยพเรหนดหสมถาข.ียศมยม่งุลย่ินอโง.ยดมากอ่ืไง2ยกใยดัีบเรแมปน5มรฐัเข้สลลป้พาะี6เบอภปะำ�้หดีง2่ือางา ้กาบับสมลคลพหกาปรารแรดทมรราา้รยลัวาม้คพองะยเเยะพงกงรมวัไฒใกถาดอืื่านาอานริ่นรน้กมนขณละพาอดาเทแสทรหฒังพคคลี่มรลรคล.ุะณดา้วนวีฐศรง่ืกอาคงาาั.วภรมมาวมชนเ2ารราาเหมุล5ยะหมืพอพา6ช้�ยำไเลนัฒหดช2ด นาื่อทลไนีว้กไสมทก่ีแมอ่ืดิาตจรรลลมียฐคด้ในม้้ลาาาะนณุำ� ไกง้นาสเดสดงนาภใะง่สมร้หาร้าเานิยร้าสพนอนพม้้าางงรับฒงากชอรีงมิงนหจวีาาื่นนสาใิใตยนนมนารหนไๆา้าค้กดยงราเ้ภรภพรวั าาาแเ่ิมรยยรกอืขกไใไ้ ตนนึ้ดขจิ ้้
ให้อสารส้าางพราฒั ยไนดา้ แชลมุ ะชสน่งเส(รอิมชให.)้คแรัวลเะรือผนู้นพ�ำึ่งอพาาสตานพเอฒั งไนดา้ โชดมุ ยชไมน่ทิ้ง(ใผคู้นรำ�ไว ้ขอ้าชง.)หลเัปงต็นากมลนไโกยทบส่ี าำ�ยคขัญองทรเี่ัฐขบ้าามลามีบทบาท
ในกแาลระสกง่ รเะสทรรมิ วคงมุณหภาดาไพทชยวี ใิตนปคนีรไี้วั ดเรม้ อื บนหทมีต่ ากยภเการณกฑจิ ใ์ หจอ้ ปาฐสา. พตัฒานมาหชลมุ กัชนปร(อัชชญ.)าแขลอะงผเูน้ศารอษาฐสกาพิจฒัพอนาเพชมุียชงนซงึ่ ถือเป็น
การ(ผเนู้ า้นอใช.้พ) เลปัง็นชกุมลชไกนทีส่ าโดคัญยทผ่ีูเ้นข�า้ำมชาุมมชีบนททบ่ีมาทีจใิตนอการสสาง่ เเขสร้ามิมคาุณมภีสา่วพนชรีว่ติวมครใัวนเรกือานรทแตี่ กก้ไเขกณปัฑญ์ หจปาฐข.องตนเอง
และตขาับมเหคลลกั ่ือปนรชั กญิจากขรอรงมเศใรหษ้เฐหก็นจิ พผอลเทพ่ีชยงัดซเจึง่ ถนือเปแน็ลกะาเรปเน็ ้นรใูปชธพ้ รลรงั ชมมุ มชานกโยดิ่งยขผ้ึน้นู าชตมุ าชมนกทรี่มะีจบิตอวานสกาาเขรา้ ม4า ขั้นตอน
คือ มชีส้ีเ่วปนา้ รช่วีวมติ ในแกผานรแทกช่ี ้ไวีขิตปญั บหราิหขาอรงจตดั นกเอางรชแีวลิตะขแับลเคะลดื่อแู นลกชิจวี กิตร รมให้เห็นผลที่ชดั เจน และเป็นรูปธรรม

มากยิ่งข้นึ ตามกระบวนการ 4 ข้ันตอน คอื ชีเ้ ป้าชีวติ แผนที่ชีวิต บริหารจัดการชีวิต และดแู ลชวี ติ

-33-

- สร้างความรู้ ผ้นู า อช. - จัดทา Family - ปรบั พฤตกิ รรม - ตดิ ตามเยยี่ มเยยี น
- ทมี ปฏิบัติการตาบล สม่าเสมอ
Folder ครัวเรือน ตามหลกั
ตรวจสอบจาแนก - เยย่ี มเยียนครวั เรือน ปรชั ญาของเศรษฐกจิ - บรู ณาการความ
สถานะครัวเรอื น ร่วมมอื กับหนว่ ยงาน
เป้าหมาย พอเพยี ง ภาคี เชน่ การจดั ทา
- ผนู้ าอช. จัดทา MOU กบั มลู นิธิ
- เวทีสรปุ วิเคราะห์ - สนับสนนุ วัสดุ ปอ่ เต็กตึ๊ง
แผนปฏบิ ัตกิ าร ข้อมลู ครวั เรือน ประกอบอาชพี

- กจิ กรรมลดรายจ่าย

กระบวนการแกไ้ ขปัญหาความยากเจพนิม่ เรชางิยบไดรู ้ณาการ

ผลการดาเนินงาน

1) ครัวเรอื นยากจนเป้าหมาย จานวน 15,429 ครัวเรือน ได้รับการพัฒนาและมีรายได้ผ่านเกณฑ์
จปฐ. แล้ว จานวน 15,040 ครัวเรือน คดิ เปน็ ร้อยละ 97.47 ของครวั เรือนเป้าหมายทง้ั หมดและคงเหลือ
ครวั เรอื นที่มรี ายได้ไมผ่ ่านเกณฑจ์ านวน 389 ครัวเรอื น คิดเป็นรอ้ ยละ 2.53

2) ครวั เรอื นยากจนเป้าหมายมีการจัดทาแผนชีวิตหรือแผนพฒั นาครัวเรือน แผนทชี่ วี ติ จานวน 15,429
ครวั เรือน

3) ครัวเรอื นยากจนเป้าหมาย ได้รบั การส่งเสรมิ คณุ ภาพชีวิตภายใตแ้ นวคิดปรชั ญาขอกงรเมศกรารษพฐฒั กนิจาชมุ ชน | 37 |
พอเพียง ด้วยกิจกรรมลดรายจา่ ยเพ่มิ รายได้ จานวน 15,429 ครวั เรือน

4) มีการบรู ณาการความร่วมมือกับหน่วยงานภาคีสนบั สนุนการแก้ไขปัญหาครัวเรอื นยากจน
เช่น บริษัทเอกชน สถาบันการศึกษา หน่วยงานภาครัฐ ภาคประชาชน/เอกชน มูลนิธิป่อเต็กตึ๊ง

ผลการดาเนนิ งาน

1) ครัวเรือนยากจนเป้าหมาย จานวน 15,429 ครัวเรอื น ได้รับการพัฒนาและมีรายได้ผ่านเกณฑ์
แล้ว จานวนผ 1ล5กา,0ร4ด1�ำ0.เนคครนิ รวั งเัวารนเอื รนือยนากจคนดิ เปเ้าปห็นมารย้อจยำ� ลนะวน9175,.44279 ขครอวั งเรคอื นรวั ไดเร้รือบั กนาเรปพ้ฒัาหนามแาละยมทีราัง้ ยหไดม้ผดา่ นแเกลณะฑค์ งเหลือ
รอื นท่ีมีรายไจดปฐ้ไ.มแผ่ ล่า้วนจเำ� กนณวนฑ1จ์5,า0น40วนคร3ัวเ8รอื 9นคคริดวัเปเ็นรรอื อ้ นยลคะ ิด9เ7ป.4็น7 รขอ้องยคลรวัะเร2ือน.5เป3า้ หมายทง้ั หมด และคงเหลือ
2) ครวั เรือ ครนัวยเราือกน2จท.น่มี คเีรปราวั ย้าเรไหดอื ม้ไนมยา่ผายา่กนมจเนกีกเาณปร้าฑจห์จมัด�ำานทยวานมแีกผ3า8นร9ชจดั วีคทติรำ� วั แหเรผรือนนือชแีวคติผิดนเหปพร็นือฒั รแ้อนผยนาลพคะัฒร2ัวน.5เาร3คือรนวั เรแือผนนแทผช่ีนทวี ีช่ติ ีวิตจาจนำ� นววนน15,429
อน 15,429 ครัวเรือน
3)
ครวั เรพ อื อเนพยยี าง3กด.จ้วคนยรกเวัปจิ เรก้าอืรหนรมมยลาากดยจรนาไยเดปจ้ร้าา่ หยับเมพกา่มิายรราไสยดไง่ร้ ดบัเ้สกจราำ� รนมิ สวค่งนเุณส1ร5ภมิ ,4คา2ณุ พ9ภชาคีวพริตชวั เีวภริตือาภนยายใใตตแ้แ้ นนววคคดิ ปดิ รปัชญราัชขญองาเศขรอษงฐเกศจิ รษฐกิจ
ยง4ด)ว้ มยีกกาิจรกเป ชบรร่นะรูรมมณบาลรณาิษ4ดรก.ัทวรเมามอาทรกีกย้งัคชาสจนรวน้ิา่บายูรสจมณถเ�ำพนาราบวก่วิม่ ันนามรกร1ามคา0รยวอื,ศ3าไกึกม5ดษั8รบ้ ่วา,จ8หม0าหมน0นนือ่วว่กวบยยับานงทงหาานน1นภ่ว5ายภ,คง4ารา2ัฐนค9ภีสภาาคนคคีสรบั ปนัวรสับเะรนสชือานุนชุนนกนก/าเาอรรกแแชกกน้ไ้ขไขมปูลัญปนหัญิธาิปคห่อรเาัวตเคก็รตรือึ๊งนัวยเเราปกอืน็ จงนนบยากจน

บริษัทเอกชน สถาบันการศึกษา หน่วยงานภาครัฐ ภาคประชาชน/เอกชน มูลนิธิป่อเต็กตึ๊ง

บประมาณรวมท้งั สน้ิ จานวน 10,358,800 บาท

มลู นธิ ปิ ่อเต็กตง๊ึ สนับสนนุ อุปกรณ์ในการประกอบอาชพี แกค่ รัวเรือนยากจน

ใมนูลพน้ืนทิธ่ีภปิ าค่อกเลตา็กงแตล๊ึงะภสาคนตับะสวันนอุนออกปุ 2ก5รจณังหใ์ นวัดกาจร�ำนปวรนะก10อ0บคอราัวชเรีพือนแกเฉ่คลรย่ี วั คเรรัวอืเรนอื ยนาละกไจมน่เกนิ 30,000 บาท
ในพนื้ ท่ีภาคกลางและภาคตะวันออก 25 จงั หวดั จานวน 100 ครวั เรือน เฉลี่ยครัวเรอื นละไม่เกนิ 30,000 บาท

| 38 | รายงานประจำ� ปี 2562

5. บรหิ ารจัดการข้อมูลสารสนเทศและเทคโนโลยเี พอื่ การพัฒนา
ชมุ ชน

การบริหารการจัดเกบ็ และใชป้ ระโยชนข์ อ้ มลู เพื่อการพฒั นาชมุ ชน (จปฐ./กชช. 2ค)

คณะกรรมการอ�ำนวยการงานพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน (พชช.) ซ่ึงมีปลัดกระทรวง
มหาดไทยเป็นประธาน มอบหมายให้กรมการพัฒนาชุมชนรับผิดชอบการบริหารการจัดเก็บข้อมูล
ความจ�ำเปน็ พนื้ ฐาน (จปฐ.) เป็นประจ�ำทกุ ปี และขอ้ มลู พนื้ ฐานระดับหมบู่ า้ น (กชช. 2ค) เป็นประจำ�
ทกุ 2 ปี โดยมกี ารตรวจสอบและรบั รองขอ้ มลู ผา่ นกระบวนการมสี ว่ นรว่ มของประชาชน สนบั สนนุ การวเิ คราะห์
ขอ้ มลู และพฒั นาขอ้ มลู สารสนเทศใหท้ กุ ภาคสว่ นทเี่ กย่ี วขอ้ งไดน้ ำ� ขอ้ มลู ไปใชป้ ระโยชนเ์ พอ่ื พฒั นาคณุ ภาพ
ชีวิตของประชาชนให้ดีข้นึ
ผลส�ำเรจ็ การด�ำเนินงาน
การจัดเก็บข้อมูลความจ�ำเป็นพ้ืนฐาน (จปฐ.)
ปี พ.ศ. 2562 ไดท้ ำ� การสำ� รวจคณุ ภาพชวี ติ ของคนไทย
จากครวั เรอื นทมี่ ผี อู้ าศยั อยจู่ รงิ ในพน้ื ทเี่ กนิ 6 เดอื น ทงั้
ทมี่ เี ลขทบ่ี า้ นและไมม่ เี ลขทบี่ า้ น โดยจดั เกบ็ ขอ้ มลู รอบปี
ทผ่ี า่ นมา (ปี พ.ศ. 2561) มผี ลการจดั เกบ็ ขอ้ มลู ครวั เรอื น
ทั่วประเทศ ใน 76 จังหวดั 878 อำ� เภอ 7,255 ตำ� บล
7,776 องคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ และ 84,116 หมบู่ า้ น/
ชุมชน จำ� นวน 12,975,931 ครัวเรอื น มปี ระชากรท่ี
อาศยั อยจู่ ริง จำ� นวน 36,890,212 คน
การจดั เกบ็ ขอ้ มลู พน้ื ฐานระดบั หมบู่ า้ น (กชช. 2ค)
ปี พ.ศ. 2562 ไดท้ ำ� การสำ� รวจขอ้ มลู พนื้ ฐานของหมูบ่ ้าน
จากหมู่บ้านในเขตชนบท (พ้ืนที่องค์การบริหารส่วน
ตำ� บล (อบต.) และเทศบาลตำ� บลทย่ี กฐานะจาก อบต.)
มผี ลการจดั เกบ็ ขอ้ มลู หมบู่ า้ นทวั่ ประเทศ ใน 76 จงั หวดั
875 อ�ำเภอ (มี 3 อำ� เภอ ที่ไมม่ หี ม่บู า้ นในเขตชนบท
คืออ�ำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี อ�ำเภอ
เกาะสีชัง จังหวัดชลบุรี และอ�ำเภอธัญบุรี จังหวัด
ปทมุ ธาน)ี 6,779 ตำ� บล จำ� นวน 70,440 หมบู่ า้ น มคี รวั
เรอื นทงั้ หมด จำ� นวน 10,883,162 ครวั เรอื น ประชากร
ทีอ่ าศัยอยู่จริง จ�ำนวน 28,101,311 คน

กรมการพัฒนาชมุ ชน | 39 |

การน�ำขอ้ มลู ไปใชป้ ระโยชน์และความร่วมมอื ระหวา่ งหนว่ ยงานและองค์กร
1. การให้บรกิ ารข้อมลู จปฐ. และข้อมูล กชช. 2ค ด้วยระบบออนไลน์ (ebmn.cdd.go.th) จัดทำ�
หนงั สอื ประชาสมั พนั ธก์ ารใหบ้ รกิ ารขอ้ มลู ถงึ หนว่ ยงานทเ่ี กยี่ วขอ้ งกบั การพฒั นาคณุ ภาพชวี ติ ของประชาชน
จ�ำนวน 2,038 แห่ง ซ่ึงปัจจุบันมีผู้ใช้บริการ จ�ำนวน 11,510 ราย และให้บริการข้อมูลด้วยไปรษณีย์
และจดุ บริการ จำ� นวน 37 ราย
2. การด�ำเนินงานตามบันทึกข้อตกลงความเข้าใจกับส�ำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและ
ภมู สิ ารสนเทศ (องคก์ ารมหาชน) (สทอภ.) หรอื GISTDA โดยใชร้ ะบบสนบั สนนุ การตดั สนิ ใจลดความเหลอ่ื มลำ้�
เชิงพ้ืนที่บนฐานการรักษาความมั่นคงทางทรัพยากร (G-social) น�ำเสนอข้อมูล จปฐ. ในลักษณะ GIS
มเี ป้าหมายดำ� เนนิ งานปี พ.ศ. 2562 ใน 10 จังหวัดที่มรี อ้ ยละครัวเรือนไม่ผา่ นเกณฑ์รายได้ 38,000 บาท
ตอ่ คนตอ่ ปี มากทส่ี ดุ จากขอ้ มลู จปฐ. ปี พ.ศ. 2561 โดยสนบั สนนุ ใหจ้ งั หวดั จดั ทำ� คา่ พกิ ดั GPS ครวั เรอื น
จ�ำนวน 1,900 ครัวเรือน บูรณาการแผนงานและงบประมาณส�ำหรบั การแกไ้ ขปญั หาคุณภาพชวี ิตของครวั
เรอื น จ�ำนวน 10 แผนงาน

การจดั เก็บขอ้ มลู จปฐ. ดว้ ยเครื่องมืออิเล็กทรอนกิ ส์

กรมการพฒั นาชมุ ชน ไดด้ ำ� เนนิ การจดั เกบ็ ขอ้ มลู จปฐ. ดว้ ยเครอ่ื งมอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เพอ่ื สนองตอบ
นโยบายรัฐบาลในการขับเคล่ือนเศรษฐกิจและสังคมของประเทศไปสู่ความม่ันคง มั่งคั่ง และยั่งยืน
ด้วยเทคโนโลยีและนวัตกรรมนโยบายไทยแลนด์ 4.0 (Thailand 4.0) โดยเลือกจังหวัดประจวบคีรีขันธ์
เป็นจังหวัดน�ำร่อง เนื่องจากเป็นจังหวัดที่มีความพร้อมด้านบุคลากร เป็นพ้ืนท่ีที่มีความหลากหลายทาง
ภมู ิสงั คม ซึง่ มีเปา้ หมายในการจดั เก็บ จ�ำนวน 121,150 ครัวเรือน (8 อ�ำเภอ 60 ตำ� บล) ใช้อาสาสมัคร
จดั เก็บ จ�ำนวน 421 คน ด�ำเนินการระหวา่ งเดอื นมนี าคม – มิถนุ ายน พ.ศ. 2562
โดยการพัฒนา Application ช่ือ “Digital.Survey” และพัฒนาระบบการเช่ือมโยงข้อมูลเพื่อให้
อาสาสมคั รใชใ้ นการจดั เกบ็ จดั หาอปุ กรณแ์ ทบ็ เลต็ พรอ้ มสญั ญาณอนิ เทอรเ์ นต็ ความเรว็ 4G จำ� นวน 144 ชดุ
ส�ำหรับจัดเก็บข้อมูลภาคสนาม และจัดท�ำหลักสูตรฝึกอบรม “การจัดเก็บข้อมูลด้วยอุปกรณ์แท็บเล็ต”
พร้อมฝึกปฏิบัติ แก่เจ้าหน้าท่ีพัฒนาชุมชนจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ รวมถึงอาสาสมัครจัดเก็บข้อมูล
พรอ้ มเตรยี มทมี งานแกไ้ ขปญั หาดา้ นเทคนคิ โดยแบง่ ทมี งานเปน็ 2 สว่ น สว่ นแรกปฏบิ ตั กิ าร ณ ศนู ยส์ ารสนเทศฯ
และสว่ นทส่ี อง ปฏบิ ตั กิ าร ณ สำ� นกั งานพฒั นาชมุ ชนจงั หวดั ประจวบครี ขี นั ธ์ เพอ่ื แกไ้ ขปญั หาดา้ นเครอื ขา่ ย
อินเทอร์เน็ต การใชง้ าน Application ระบบประมวลผล และระบบรายงาน

| 40 | รายงานประจ�ำปี 2562

ผลการจัดเกบ็ ขอ้ มูล จปฐ. ด้วยเคร่อื งมอื อิเล็กทรอนิกส์ จงั หวัดประจวบครี ขี นั ธ์ จัดเก็บไดท้ ้ังสน้ิ
จ�ำนวน 121,815 ครัวเรือน มากกว่าเป้าหมาย จ�ำนวน 665 ครัวเรือน หรือคิดเป็นร้อยละ 100.55
จากเปา้ หมาย 121,150 ครวั เรอื น ในพนื้ ท่ี 8 อำ� เภอ 60 ตำ� บล สามารถลดขน้ั ตอน ลดระยะเวลาในการจดั เกบ็
ขอ้ มูล จปฐ. จากเดมิ ใช้เวลา 180 วัน คงเหลือเพยี ง 120 วนั
ท้ังน้ี จงั หวดั ประจวบคีรขี ันธ์ ไดน้ �ำขอ้ มลู จปฐ. ไปใชป้ ระโยชนด์ ้วยแนวคิด “คนประจวบครี ขี ันธ์
คณุ ภาพชวี ติ ดี มคี วามสขุ ” ผา่ นกระบวนการ “ชเ้ี ปา้ แกจ้ น ลดเหลอ่ื มลำ้� ” นำ� สคู่ นประจวบครี ขี นั ธ์ คณุ ภาพ
ชวี ติ ดี มีความสขุ ด้วยการชีเ้ ปา้ ครวั เรือนตกเกณฑเ์ ร่อื งรายได้ จ�ำนวน 146 ครวั เรอื น พรอ้ มจัดท�ำ Family
Folder คน้ หาความต้องการ และชี้เปา้ ครัวเรอื นหรือคนที่ตอ้ งได้รบั การสงเคราะห์ รวม 42 คน แยกเปน็
ผู้สงู อายุ 30 คน ผูพ้ ิการ 5 คน และผู้ป่วยเรื้อรงั 7 คน พร้อมการบรู ณาการแผนงานเพอ่ื การพฒั นา
คณุ ภาพชวี ิต กบั หน่วยงาน กล่มุ องคก์ ร ทง้ั ภาครฐั และภาคเอกชนของจงั หวัด เพอ่ื สง่ เสรมิ อาชพี ครวั เรือน
รายไดต้ กเกณฑ์ การใหส้ งเคราะห์ครวั เรอื น เพ่อื ให้คนประจวบครี ขี ันธ์มีคุณภาพชีวติ ทด่ี แี ละมคี วามสุข


กรมการพัฒนาชมุ ชน | 41 |

การบรหิ ารจดั การสารสนเทศชมุ ชนเพอ่ื การพฒั นาเศรษฐกจิ ชมุ ชนและคณุ ภาพชวี ติ


เภปา็คนกิจกรรมที่ส่งเเขสตรตริมวกจราารชกใชาร้ประโยชน์ สขา้อรสมนูลเทศตจำปบฐลต.น4 แขบ้อบมเพูลื่อกากรพชฒั ชน.าคุ2ณคภาพแชีวลิตะข้อมูลสารสนเทศ
ในการพฒั นาชมุ ชกลนุมT เจพังหอื่ วบัดภราหิ คกาลราจงตดั อกนาบรนชมุ ชนใหม้ คี ตณุ .ชอภนาสพารชเดวี ชติ ทอด่ี.หขี นน้ึ องแมลว่ ะงทจร.ลาพบบถุรงึี คณุ ภาพชวี ติ ของประชาชน
โดยใชโ้ ภปาครกแลกางรม กCลoุTมจmังหmวดัuภnาiคtกyลาIงnปfรoิมณrmฑลation Radaตr.คAบู าnงaหlลyวsงisอ.ลDาiดaหgลrุมaแmกว้ :จC.ปIทAุม)ธาเปนี็นเครอ่ื งมอื การวเิ คราะห์
ข้อมูลและจัดทำ� สกกาลลรTมุTุมจจสัังงนหหววเัดัดทภภศาาคคใกกนลลกาางงาตตรออนนพลลฒัTTาางงน21าคุณภาพตตช..วหวี งั ิตนกอ์พงแงมบะอง่ค.ปเา่ ปรโาม็นณงบ2ุรอี.ดกจา่ ิจ.นปกชรระา้ จรงวมบจค.ดสรี พุังีขนรนั รี้ธณ์ บรุ ี
ารบริหารจัดการสารสภานคเใตทJ ศชกกมุ ลลชมTุTุมจจนัังงหหเววพดัดั ภภื่อาากคคใใาตตJJฝฝรsííงงs พออTนัาฒั วดไาทนมยนั าเศรษฐกจิ ตตช..ทนมุ ่าาชหทนมออนแไทลอร.ะทอคุ่ง.หจณุ ะวนา้ภะจาจ.พส.สตชงลู ขีวลติ า
ภาคใตJ ต.แปน้ อ.สายบุรี จ.ปตั ตานี
ชายแดน กลุTมจังหวัดภาคใตJชายแดน

เปFนกิจกรรมท่ีสTงเสภารคิมการกใลชมุT จJ ังหวัดภาคตะวันออก 1 ต.สำนกั ทอ้ น อ.บา้ นฉาง จ.ระยอง
ต.ตะกาง อ.เมืองตราด จ.ตราด
ขโยJอชมนูลXสขาJอรมสูลนเจทปศใฐน. กขาJอรตมะพวูลฒันั อกนอชกาชชุม. กตกช2ลลอนคTุมTุมนจจบัังงนหหวว1ดััดภภาาคคตตะะววัันนออออกกเฉ2ยี งเหนือ ต.โพนสว่าง อ.เมืองหนองคาย จ.หนองคาย

บรหิ ารจัดการชมุ ชนใหJมคี ณุ ภาพชกีวลิตุTมจังหวดั ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ต.บ้านผ้งึ อ.เมอื งนครพนม จ.นครพนม
ขชr้ึmนาชแaนลtioะโดnทยรRใชาaJโบdปaถรrึงแAคกnุณรaมlภyเตCฉาะsียoวภiพงsันาเmหอคชdนอmีวกiือaิตugขrnaกตตกอiลลออmtTมมุTุyนนงจจกบัังงลนหหาวว2งดัดั ภภาาคคตตะะววัันนออออกกเเฉฉยีียงงเเหหนนืืออ ต.คำพอุง อ.โพธิช์ ยั จ.ร้อยเอด็
เดปทFนำเคสราื่อรงสมนือเกทาศรวใิเนคกราาะรหพXขั ฒJอกตตมนลออูลมุTนนาจลลังTTาาหงงว21ดั ภาคตะวันออกเฉยี งเหนือ ต.วงั หิน อ.โนนแดง จ.นครราชสมี า
A) ต.กู่จาน อ.คำเข่อื นแกว้ จ.ยโสธร
จั
ต.ห้วยทราย อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่
ภาพชวี ิต แบงT เปFน 2 กจิ กรรม ดงั นก้ี ลุTมจังหวดั ภาคเหนือตอนบน 1 ต.บา้ นพ้ี อ.บ้านหลวง จ.น่าน
กลTุมจังหวดั ภาคเหนือตอนบน 2 ต.วังบาล อ.หลม่ เก่า จ.เพชรบูรณ์
ภาคเหนือ กลTมุ จังหวดั ภาคเหนือตอนลTาง 1

กลTมุ จังหวัดภาคเหนือตอนลาT ง 2 ต.พนั ลาน อ.ชมุ แสง จ.นครสวรรค์

1. หมู่บา้ นสารสนเทศชุมชนดีเด่นเพ4ือพฒั นาเศรษฐกิจชุมชนและคุณภาพชีวิต
โดยคดั เลือกจากหมู่บ้านสารสนเทศชุมชนเพ4ือพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนและ
คุณภาพชีวิต ระดับจังหวดั จาํ นวน 76 จังหวดั และดาํ เนินการประกวดเพื4อ
คดั เลือกหมู่บา้ นสารสนเทศชุมชนดีเดน่ เพอ4ื พฒั นาเศรษฐกิจชุมชนและคณุ ภาพ
ชีวิต ระดับเขตตรวจราชการ ๆ ละ 1 หมู่บ้าน มีผลการคัดเลือกหมู่บ้าน
สารสนเทศชุมชนดีเดน่ เพอ4ื พฒั นาเศรษฐกิจชุมชนและคณุ ภาพชีวติ ระดบั เขต
ตรวจราชการ ปี 2562 ดงั นRี

| 42 | รายงานประจ�ำปี 2562

1. หมู่บ้านสารสนเทศชุมชนดีเด่นเพ่ือพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนและคุณภาพชีวิต โดยคัดเลือกจาก
หมบู่ า้ นสารสนเทศชุมชนเพ่อื พัฒนาเศรษฐกิจชุมชนและคณุ ภาพชวี ติ ระดบั จงั หวัด จ�ำนวน 76 จังหวัด
และดำ� เนนิ การประกวดเพอื่ คดั เลอื กหมบู่ า้ นสารสนเทศชมุ ชนดเี ดน่ เพอื่ พฒั นาเศรษฐกจิ ชมุ ชนและคณุ ภาพ
ชีวติ ระดบั เขตตรวจราชการ ๆ ละ 1 หมบู่ ้าน มีผลการคดั เลือกหมู่บ้านสารสนเทศชุมชนดีเดน่ เพ่ือพัฒนา
เศรษฐกิจชุมชนและคุณภาพชวี ิต ระดบั เขตตรวจราชการ ปี พ.ศ. 2562 ดงั น้ี

กรมการพัฒนาชมุ ชน | 43 |

2. การจดั ทำ� สารสนเทศตำ� บลตน้ แบบเพอื่ การพฒั นาคณุ ภาพชวี ติ เปน็ การสง่ เสรมิ ใหต้ ำ� บลนำ� ขอ้ มลู
สารสนเทศมาใชป้ ระโยชนใ์ นการพฒั นาคณุ ภาพชวี ติ และบรหิ ารจดั การชมุ ชน มผี ลการคดั เลอื กสารสนเทศ
ตำ� บลตน้ แบบเพอื่ การพัฒนาคุณภาพชวี ติ ระดบั เขตตรวจราชการ ปี พ.ศ. 2562 ดงั นี้

| 44 | รายงานประจำ� ปี 2562

ยุทธศาสตรท์ ่ี 2 สง่ เสรมิ เศรษฐกจิ ฐานรากให้ขยายตวั

ยทุ ธศาสตรช์ าติ 20 ปี ด้านการสรา้ งความสามารถในการแข่งขัน มงุ่ เน้นการยกระดบั ศกั ยภาพ
ในหลากหลายมิติ ตงั้ แต่การสร้างพน้ื ฐานที่ม่ันคงของประเทศ การพัฒนาทสี่ มดลุ ในประเทศ ไมว่ ่าจะเปน็
การขยายตวั ของเศรษฐกจิ การกนิ ดีกินอยู่ดี และรายได้ท่เี พม่ิ ขนึ้ ของประชาชน ควบคกู่ ับการขยายโอกาส
ของประเทศไทยในเวทีโลก กรมการพัฒนาชุมชนนับเป็นหน่ึงในกลไกหลักของรัฐบาลที่จะเป็นหน่วยงาน
ขับเคลื่อน ผลักดันการพัฒนาพื้นท่ีทั่วประเทศ โดยมุ่งแก้ไขปัญหาในพื้นท่ีด้านเศรษฐกิจและสังคม
ผ่านแผนงาน/โครงการทสี่ �ำคญั ดงั น้ี

โครงการหนึง่ ต�ำบล หน่ึงผลติ ภัณฑ์ (OTOP)
กระทรวงมหาดไทย โดยกรมการพัฒนาชมุ ชน ไดข้ บั เคลอื่ นโครงการหนงึ่ ตำ� บล หนึง่ ผลิตภณั ฑ์
(OTOP : One Tambon One Product) เพ่ือก่อให้เกิดการสร้างงาน สร้างอาชีพ และสร้างรายได้ให้กับ
ประชาชนอย่างกว้างขวาง โดยมุ่งส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้ การพัฒนายกระดับคุณภาพมาตรฐาน
ของผลติ ภณั ฑ์ OTOP การสง่ เสรมิ ชอ่ งทางการตลาดแกผ่ ผู้ ลติ ผปู้ ระกอบการ OTOP ซงึ่ เปน็ การตอบโจทย์
การสร้างความเข้มแข็งเศรษฐกิจฐานราก และแก้ไขปัญหาความยากจนของชาวบ้าน น�ำไปสู่การลด
ความเหล่ือมล�้ำได้อย่างเป็นรูปธรรม ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2562 กรมการพัฒนาชุมชนด�ำเนินการ
ขบั เคลือ่ นโครงการหนงึ่ ตำ� บล หน่ึงผลติ ภณั ฑ์ (OTOP) เพ่อื ให้สอดคล้องกับทศิ ทางการพัฒนาเศรษฐกจิ
ฐานราก ภายใต้ 3 กระบวนงานหลัก ได้แก่
1. การพัฒนา OTOP โดยการเพิ่มศกั ยภาพผู้ผลติ ผู้ประกอบการ OTOP และการพฒั นาคณุ ภาพ
และมาตรฐานผลติ ภณั ฑ์
2. การขับเคลื่อนโครงการชมุ ชนทอ่ งเทีย่ ว OTOP นวตั วถิ ี
3. การแสวงหาชอ่ งทางการตลาดเพ่ิมข้นึ
กระบวนงานท่ี 1 การพัฒนา OTOP
1.1 การลงทะเบยี นผู้ผลิต ผปู้ ระกอบการ OTOP
คณะกรรมการอำ� นวยการหนง่ึ ตำ� บล หนงึ่ ผลติ ภณั ฑ์ แหง่ ชาติ (กอ.นตผ.) โดยนายสมคดิ จาตศุ รพี ทิ กั ษ์
ประธานกรรมการอ�ำนวยการหน่ึงต�ำบล หน่ึงผลิตภัณฑ์ แห่งชาติ เห็นชอบให้กรมการพัฒนาชุมชน
ดำ� เนนิ การปรบั หว้ งระยะเวลาการลงทะเบยี นผผู้ ลติ ผปู้ ระกอบการ OTOP จากเดมิ ทกุ 2 ปี เปน็ ประจำ� ทกุ ปี
โดยเรมิ่ เปดิ ระบบใหล้ งทะเบยี นตง้ั แต่วันที่ 4 กันยายน พ.ศ. 2560 วตั ถปุ ระสงคข์ องการลงทะเบยี นผผู้ ลติ
ผปู้ ระกอบการ OTOP เพอ่ื จดั ทำ� ฐานขอ้ มลู ผผู้ ลติ ผปู้ ระกอบการ OTOP ใหเ้ ปน็ ปจั จบุ นั และเพอ่ื ใชป้ ระโยชนใ์ น
การกำ� หนดแผนการสง่ เสรมิ และพฒั นาไดอ้ ยา่ งเหมาะสม ทง้ั นี้ ตงั้ แต่ 1 ตลุ าคม พ.ศ. 2561 - 1 ตลุ าคม พ.ศ. 2562
มีผูผ้ ลติ ผูป้ ระกอบการ OTOP มาลงทะเบียน จำ� นวน 6,722 กลมุ่ /ราย 59,501 ผลิตภัณฑ์

กรมการพัฒนาชุมชน | 45 |

ขอ้ มลู ณ วนั ท่ี 1 ตลุ าคม พ.ศ. 2562

1) ประเภทของผผู้ ลติ ผปู้ ระกอบการ OTOP

2) ประเภทผลติ ภัณฑ์ OTOP

3) ประเภท Quadrant

| 46 | รายงานประจ�ำปี 2562

-3-23-2-

1กร.2มกโาครรพ1งัฒ.12ก.2นโากคาโรกรรคชมรงพรุมกมกงากากชัฒรารานพรพรนพัฒพัฒัฒามนฒั นาศนีหนาชาศากันุชมกัศุ้ายชมยกั ทนชภยภนา่ีใภมานพาีมหพพผกีหน้ผู า้ผนาลูผ้รท้าิตลู้ผสที่ใตินผ่งี่ลใเกู้ปนผสิตากูป้รรระารสผกริมะ่สงอกคู้ปเ่งสบอวเรรสบกาิมราะกมิคมกราเควรOอขาวOT้มมบาOเTมแขกOเ้Pขขมา้Pแ็มงรขใแห็งขOใ็ง้กหใTับห้กOั้ผกบับผู้ผPู้ผลลู้ผิติลติตผผู้ผปู้ปู้ประรรกะะอกกบออบกบากรการาOรOTOTOPOPTOP
โดยการพัฒโดโนยดกายาศกราักพรพยัฒฒัภนานาศาพกัศแยักภลยาภะพาเแพพลแิ่มะลเขะพเีดพ่ิมคข่มิ ดีขวคีดาวคมาวสมาสมาาสมมาาามรราถถรกถกากราาแรรขแแ่งขขข่งนั่งขขันภันาภยาใยตภใ้ตนาโ้นยยโบใยตาบยา้นย“โไย“ทไบทยาแยลยแนลดน“์ดไ4์ท.40.”ย0”แดลงัดนงันั้นด้ันจ์ ึงจไ4งึดไ.จ้ด0ัดจ้ ”ทัดทาดาังนั้น
จึงได้จัดท�ำโคโโรคคงรรกงางกรกาพราพฒั รฒันพานศัฒาัศกยนักภยาาภศพาักพผู้ผยลผู้ ภิตลาติ ผพปู้ผร้ปูผะรู้ผกะอกลบอิตกบากราผรOู้ปOTOรTOPะPกสูต่อสลตู่บาลดกาใดานใรแนหแหลO่งลทT่งท่อOงอ่ เPงทเที่ยวยี่สชวู่ตุมชชุมลนชานกดลกใุ่มลนเุ่มปแเป้าหห้ามลหาม่งยาทปย่อประรงกะเอกทบอ่ียบดวว้ดยชว้ ยุมชน
กลมุ่ เปา้ หมผาู้ผยลู้ผปติลติรผะ้ปูผกปู้รอะรกบะอกดบอว้ บกยากผรารผู้OลOTติOTOPผPจปู้ าจรกาะก7ก67อ6จบงัจกหังาหวรดัวัดOๆๆTลOะละP505จ0าคกนคนร7ว6รมวมจ3งั,38ห,08ว0ดั 0คจนคงันนหกันววกั ดัชิวลาชิ กาะากร5าพร0พฒั ัฒคนานนชามุรชชุมวนมชจนัง3จหงั,8หวัด0วัด0 คน
นกั วิชาการ7พ67ัฒ6จังจนหังาหวชดัวัดุมๆชๆลนะละจ1งั 1คหนควนรัดวรมว7ม76676คจนคงันรหวรมววทมดั ทั้งสั้งริ้นสว้ิน3ม,38,7876766คนคนคดนาดเานเินรกินวากมราทร1้ัง91ส9รินุ้่นรนุ่ ๆ3ๆล,ะ8ละ4764จังจหังคหวนัดวัดรวดรมว�ำม2เน0240นิ 4คกนคาตนร่ตอร่อ1ุ่นร9ุ่น รุ่น
รนุ่ ละ 4 จงั เหพเพ่ือวเดั่อืสเรสริมรวสิมมรสา้ รง2้าคง0วคา4วมารคมู้ รทนู้ ทักตษกั อ่ ษะรใะหนุ่ ใหก้ เบัก้ พผับอืู่้ผลเู้ผสิตลริตผมิ ู้ปผสรูป้ ะรรกะา้ อกงบอคกบวาการามรOรOTู้OTทOPกั Pรษารยะาใยใหหใหมก้ ม่ บักีม่ าผกี ราผู้จรัดจลทัดติ ทาแผาผแปู้นผธรนรุะธกรุกจิกอิจเพบเพื่อกพื่อาพฒั รฒันOานผาTลผOติลภPติ ัณภรณั ฑาฑ์ย์ใหม่
มกี ารจดั ทำ� เขแเา้ขผส้านกู่สรู่กธะรุรบะกบวจินวกนเากพราร่ือรับรพบัรฒัอรงอนมงามาตาผรตลฐราิตฐนาภจนัณาจนาฑวนนวเ์ ขน3า้ ,38ส,08ูก่ 0ร0กะลกบุ่มลว/มุ่ นค/นคกนารรับรองมาตรฐาน

ผลการดำ� สเรสนปุรนิกปุ ากงราาดรนาดเาน:เินงผินางผู้นานล:ติ ผ:ู้ผผลผู้ ปู้ติลิตรผะปู้ผกรูป้ ะอรกะบอกบกอกบาากรรารOOOTTOTOOPPPไดไไ้รดดับ้รร้กบั บัากรากพราพัฒรัฒนพานศฒัากัศยนักภยาาภศพากัใพนใยดนภ้าดนาา้ ตพน่าตใง่านงๆดๆจา้ าจนนาตวนนา่วนง3,3ๆ8,08จ0ำ�0นวน
3,800 กลกมุ่ ลก/มุ่ลร/ุม่าร/ยารยาย

-33-

1.3 โครงการพฒั นาศกั ยภาพผผู้ ลติ ผปู้ ระกอบการ OTOP กลมุ่ ปรบั ตวั สกู่ ารพฒั นา
(กลุม่ D) 1.41ก.า13ร.ค3โัดคโสรครงรรกงสากุดรายพอรพดฒั หัฒนนนางึ่ ศตาากัศบยักลภยหาภนพา่งึพผผ้ผูลลผู้ติ ภิตลณัิตผฑ้ปูผ์ไู้ปรทะยรกะปอกี พบอ.บกศ.าก2รา5ร6O2OT(OTOOTPOPกPลกP่มุลroป่มุ dปรuับรcบัตtวัCตสhวั aูก่สmาู่กรpาพรioพัฒnัฒ:นOนาPาC(ก)(ลกมุ่ลDมุ่ D) )

ผลติ ภณั ฑ์กOรมTผกOาลผPริตลพิตภใัฒนณัภนัณกฑาลฑ์ชOมุุ่ม์ OTชปOนTรOดPบั าPตใเนนใวั ินกสกลกกู่าุ่มลราุ่ปมรรปรับพบั รสฒับตมัควัตนสรัวาผูก่สลาูก่(ิตรQาพภรuัณพัฒaัฒฑdน์rานOaา(nTQtO(QuPDau)จdaาrdมaกrnขีaผtnอูผ้้ ลtDจติ Dำ�) ก)มผดัูป้ีขม้อใขีรนะจ้อกาเจรอกาอบ่ืดักงกดัในขาใรนอเรเงOือ่ รคง่อืTขณุOงอขPภงอคางุคณพุณมภาภาพตาพรฐาน
ผลติ ภณั ฑท่ีผ์ม่ารานมปู ตากแรตาฐบราลฐบนงาผทนละผลิตเลติบภติ ียภัณภนณั ฑในฑ์ฑรป์ูปร์ี บูปแพบแ.รศบร.บผจ2ลผภุ5ิตล5ณั ภ7ติ ัณภฑ-ณั ฑมย์ ฑ์ีนบงั า์ไบรคมรรมจส่รุภจ2วัณภุ5ยัณ6ฑง2ฑ์ายมจ์งัยาไโังกมดไทส่มดว่ัสเยปวดงรยาน่ะงมาเทโมยดศโงัดไเดขดมเา้่นดเ่ รหน่ ย่วมงัยไงัโามคไะเ่มรหสงเ่ หมกมามกระาคสบัะัมดสคสกมวบัรการับคมสวคุดาตวยมาอ้ อตมงด้อตกงอ้ ากงรากรขาขรออขงอตงลาด
ผู้ผลติ ผผ้ปูลติ รภลตะาณัลกดาฑอด์หผบผู้นกลง่ึูผ้ ติาลาริตบผปู้ลผO้ปูรหะรTนกะO่ึงอกผPบลอติบกภากยรัณาังรฑOข์ไOTาทOดTยOPอปPงยี พคงัย.ข์คศังาข.ว2ดาา5อดม6งอ2ครงซ์คใู้ งึ่นวค์ จาดวะมาด้ารมานู้ใรเนกใู้ ดนิ าา้กดรนา้ บรกนราก2ริหาบปราบรี/รหิครจหิารดั ้รงาจกรโดัจดากัดรยากใรนากรกาะกรดาพพับรพฒัภฒั ฒัูมนนิภานผาลคผผติลแลภติลิตะัณภภัณฑัณฑ์ ด์ ฑังดนงั์ ้ันดนั้ งั นนั้
เพอ่ื เปน็ กการรงุเพเพเทพือ่ ฒพั เื่อปมเนป็หกา็นายนกรากคพรรพฒั ะมฒันดอานบบั ยาหผกยมรกลาะรติ ยดะใภบัดหณับผ้สลผาฑิตลนภติัก์ OัณงภาณัTฑนOฑ์พOP์ฒั OTนOกTาOPลชPมุ่กชลปกนุ่มลรทปมุ่บั ุกปรตจบั รัวังบตหสวัตวก่สูัวดูก่สาแาู่กรลราพะพรกฒัพฒรัฒงุนนเานทาาพ((Qม(QQuหuaาdaนrdคarรnatnเปtDิดD)Dรแ)บั )ลแสแะลมเละัคพเะรพิ่มแเปมิ่พลประมิ่ ะรปสะทิสรทิธะิภธสาภิ ทิ พาธพภิ าพ
การบริหพาิจรกาจารกัดณรากบราบใราหหิรค้ ิหโาะคราแจรนัดจงนักดในากาดรารา้โรหนคโผรนคงลร่ึงกิตงตากภร�ำาัณหบรฑหนล์ คึง่นตว่งึ หาตมบานเบลข่ึง้ลมผหแลหนขิต่ึนง็ ขผ่ึภงอลผัณิงตลชิภตฑุมัภณช์ ัณนฑจฑ์กจึงาึง์จไไรงึดตไ้จดลดัด้จาดัดทททา�ำแโาโลคโคะรคครงรวงกงากามราเกรปากก็นราามพรราพัฒพขฒั นอัฒนางผคานลณุคาิตณุ ภคภภาุณัณพาฑภพม์ มาตพาตรมฐราฐตนานรฐาน
ผลิตภัณ(ฑส่ว์ผนOลผกติTลิตภOแลัณภPะณั ฑขกฑ์ )Oล์ซOT่มุงึ่ มOTปผีOPสู้รPมกบั ัคลกตรุ่มลัวเุ่ปมขส้าปรคกู่บั รดั าับตสรวัตรพรสวั ฯกู่สฒั รากู่ วรนามพราทพัฒ้งั ั(ฒสนQ้นิ นา2uา(0aQ(,d0Qu1rau2adanผrdลtarติnaDภtn)ัณtDฑD)ข์ข)้นึแ้ึนขบ้ึน่งโโเดดปโยด็นมปยมรเีมีเปะปีเเป้าภา้ห้าทหหมอมาามหยาาดยรดาด5เาน,�ำ1เินเ8น3ิกนินากผรลากพติราพภัฒรณััฒนพฑนาัฒ์ยากยนรกาะรยดะกัดบัรบะดับ
ผม2จา5ผู้ีอก6ลงคต1ิ 7ค์ กผ6วผลปู้จเเสวาพคา่ามมมุ่จรลร่อืผนด2จผุนังะ่ือรปใลกวา5ู้ผา้ไดจ2หงหกดู้ตินพกน6ลรา5้ผูดาา้ค้ ภอวร1ติ้ากกับน6ล่มืร17ะณัทัดนาบ1ิต9ก6แดต7ก8ผรี่ไฑ,านกก356ลมปู้กวั�ผตจำสรนแ์จ06มุ่ใ่าาลร้ปูรสงัลเตจตชด0�ุปำหปผรรมุ่ะนารงัลู่ก่่ลอา้ ลกนกตผดหปรวะนาะิานOาาติอลบัดักดรวหครลรรกภิตบTงอับาัดตณดุนาจาพัณกภยาบกOสัวราตาภรดจากัณเาสรนฑัฒกนสวนเาPา1รา6พรปุกู่์าพสฑรวินน,ผรเก7นาพร่ิมุปก,ูก่นผง์แอOา้ว:1ป0ราาาชาลม่ิกยานล2OเนT1พ6รรรรคติ่อผู่ใาชOะะ0,นดTพัฒ6ภงเรร:1(ผอู่้กผพพOรทผา่ือP,ดณััฒQล2งน1อะลเงลทาาPติรฒ0ัมิ่นฑ2าบนแกแดuงเภาิาต0น์าลตดารชบัแกa((นงณัรสยQางะ่งินว้ลารd่อกค(่วากย1ายพQราฑผงะuาrดันงานคาจยaพไัฒร์รดuยูส้ทปซนคดาะดณุndจราัฒa:ไน7ึง่หา)ดร้รรดวtrd้รผผ,:านเสaงภ2บับัหนะปร้rูผ้ลับค2nุากด7Daกบัา่นากน็ติล1้ผูุณคย5tกnายดากพ)่ขภติอลอรณุดผtDาาภรยานั้ัณดพติแมรวาลบผจDจา)รภตหลพัฒวแฑิตาพู้ป�ำผ3จอำ�กพา)นะลภฒั์8ตนทนพนมปู้ารหจึง่กดาะัฒัณ6านงั้ตนะสรามาราาวนกศร1หวากดุาตนฑวฐะรานนาักศมบา่อผทวรกส์ต4ารขยOลกันดยลาฐบา้อร7นรสภอดย7ิตยไาศา้,Tหฐบกร76งาาดภผกนภ,งาแใา้น,พา0วักOก6เ้าแอ่ชัณผลนขงร0งึ่ลใพา0หนยบ้0แผลPนา้ผขติฑร0รผใะOทลบิตสรกภ0อลนือ์ลภกจผติี่นู่กOาTงรภติรกกาิตละ5รภตระณดัOนาาTภผพภมละติัณดกรด์รดOPัณกีณับลฑภพัฒแฑับุ่ามใสฑ์าPตวณันวฑ์ติัฒกฑร์์2ปรOงน่(ลOปา์กฑ์นOภกา้กOขดผTรมุ่รลาT์TงาาัณอละาOับผTป่มุOรแOงวรกิตลOPปรPคทตฑาบภพติP1บััศรด่รีPทัณัวภ,ร์ัะฒับผ6ตrสทo่ลีสัณลนฑล8รวัตdงึกแ่ีลนรล8ู่กฑส์ใดวัทuหลใง5ู่กงาใส์cผาน์ทะะหม้,ทาt่กูผ0ลมรรเะรีม้บC2าติะะอพลเลู3รีมดบียภhบเิตคพฒับฒลูนบัณัaเยีผก่าคฒัภmในนยปีลฑเยีนน่าพติใารนัณนร์pเปนรพะม่ิภตาi(ใะปีเบoัณิฑQม่ินทพด(มตี(ัnQuฑศพ.ับป์ใอีรมQศ)a์หu.งีอี.ศduพaค้มง2.rda์คa.52ีมศrdวค์n5aาูล.วr7n5มDaา2ค7รม-nD)5่าู้ ร-t)เ5ู้ พD7่ิม)-

3 ดาว 5,252 ผลิตภัณฑ์ ระดับ 4 ดาว 8,017 ผลติ ภัณฑ์ และระดับ 5 ดาว 3,742 ผลติ ภัณฑ์

1.5 โครงการพัฒนาผลติ ภัณฑ์ OTOP เพือ่ จาหน่ายบนเครอ่ื งบนิ กรมการพัฒนาชุมชน | 47 |

พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ได้มีข้อสัง่ การให้พัฒนาผลิตภัณฑ์ OTOP ให้

จาหนา่ ยบนเครื่องบนิ ได้ โดยเร่งรดั การพฒั นาคุณภาพ (เล็ก ดี มคี ุณภาพ) และประสานสายการบิน เพอ่ื นา

ผลติ ภัณฑ์ OTOP ข้นึ ไปจาหน่าย และรัฐมนตรวี ่าการกระทรวงมหาดไทย ได้มอบหมายให้กรมการพัฒนา

1.4 การคัดสรรสุดยอดหน่ึงต�ำบล หนึ่งผลิตภัณฑ์ไทย ปี พ.ศ. 2562 (OTOP
Product Champion : OPC)

กรมการพฒั นาชมุ ชน ดำ� เนนิ การรบั สมคั รผลติ ภณั ฑ์ OTOP จากผผู้ ลติ ผปู้ ระกอบการ OTOP ทผ่ี า่ น
การลงทะเบยี นในปี พ.ศ. 2557 - มีนาคม พ.ศ. 2562 จากทั่วประเทศ เข้ารว่ มโครงการคดั สรรสุดยอด
ผลติ ภัณฑ์หนึ่งต�ำบล หนง่ึ ผลติ ภณั ฑ์ไทย ปี พ.ศ. 2562 ซง่ึ จะด�ำเนินการ 2 ปี/ครง้ั โดยในระดบั ภมู ิภาค
และกรงุ เทพมหานคร มอบหมายใหส้ �ำนักงานพฒั นาชมุ ชนทุกจงั หวดั และกรุงเทพมหานคร เปดิ รับสมคั ร
และพจิ ารณาใหค้ ะแนนในดา้ นผลติ ภณั ฑ์ ความเขม้ แขง็ ของชมุ ชน การตลาด และความเปน็ มาของผลติ ภณั ฑ์
(ส่วน ก และ ข) ซง่ึ มีผสู้ มคั รเข้าคดั สรรฯ รวมท้งั ส้นิ 20,012 ผลติ ภัณฑ์ แบ่งเป็นประเภทอาหาร 5,183
ผลติ ภณั ฑ์ เครอ่ื งดม่ื 830 ผลติ ภณั ฑ์ ผา้ เครอ่ื งแตง่ กาย 7,275 ผลติ ภณั ฑ์ ของใช้ ของตกแตง่ ของทร่ี ะลกึ
5,023 ผลติ ภณั ฑ์ สมนุ ไพรทไ่ี มใ่ ชอ่ าหาร 1,701 ผลติ ภณั ฑ์ ซง่ึ ผลติ ภณั ฑท์ ง้ั หมดไดเ้ ขา้ สกู่ ระบวนการคดั สรร
ในระดบั ประเทศ เพอื่ ใหค้ ะแนนดา้ นคณุ ภาพผลติ ภณั ฑ์ (สว่ น ค) เปน็ ขน้ั ตอนสดุ ทา้ ยกอ่ นทจ่ี ะมกี ารประกาศผล
และมอบเกียรตบิ ัตรว่าผลติ ภัณฑแ์ ต่ละรายการอย่ใู นระดับ 1 ดาว 2 ดาว 3 ดาว 4 ดาว หรอื 5 ดาว

ผลการด�ำเนินงาน : ผลการคัดสรรสุดยอดหนึ่งต�ำบล หน่ึงผลิตภัณฑ์ไทย (OTOP Product
Champion : OPC) จำ� นวน 19,560 ผลิตภัณฑ์ ประกอบดว้ ย ระดับ 1 ดาว 861 ผลติ ภณั ฑ์ ระดบั 2 ดาว
1,688 ผลติ ภัณฑ์ ระดบั 3 ดาว 5,252 ผลิตภณั ฑ์ ระดบั 4 ดาว 8,017 ผลิตภณั ฑ์ และระดบั 5 ดาว
3,742 ผลิตภัณฑ์

1.5 โครงการพฒั นาผลิตภณั ฑ์ OTOP เพ่อื จ�ำหนา่ ยบนเครื่องบิน

พลเอก ประยทุ ธ์ จนั ทรโ์ อชา นายกรฐั มนตรี ไดม้ ขี อ้ สง่ั การใหพ้ ฒั นาผลติ ภณั ฑ์ OTOP ใหจ้ ำ� หนา่ ย
บนเครอ่ื งบนิ ได้ โดยเรง่ รดั การพฒั นาคณุ ภาพ (เลก็ ดี มคี ณุ ภาพ) และประสานสายการบนิ เพอ่ื นำ� ผลติ ภณั ฑ์
OTOP ข้ึนไปจ�ำหน่าย และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ได้มอบหมายให้กรมการพัฒนาชุมชน
ด�ำเนนิ การ โดยได้มกี ารลงนามบันทกึ ขอ้ ตกลงความร่วมมอื คร้งั ท่ี 1 เม่ือวันที่ 18 สงิ หาคม พ.ศ. 2561
ณ ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ และคร้ังท่ี 2 เมื่อวันท่ี 27 สิงหาคม พ.ศ. 2561 ณ กรมการพัฒนาชุมชน
ในปงี บประมาณ พ.ศ. 2562 ไดด้ �ำเนนิ การโครงการพัฒนาผลิตภณั ฑ์ OTOP เพอื่ จ�ำหน่ายบนเคร่ืองบนิ
โดยด�ำเนนิ การคดั เลือกผลิตภัณฑ์ OTOP จำ� นวน 3 รอบ (รอบที่ 8 - 10) จำ� นวนรอบละ 121 ผลติ ภัณฑ์
จากผู้ประกอบการ OTOP จำ� นวน 21 กลุ่ม/รายตอ่ รอบ ซึ่งแคต็ ตาลอ็ กรอบที่ 9 ได้จัดวางบนเครื่องบนิ
สายการบินไทยแล้ว ขณะนี้อยู่ระหว่างการจัดท�ำแค็ตตาล็อกรอบท่ี 10 เพื่อน�ำไปจัดวางด้านหน้าท่ีนั่ง
ผู้โดยสารเทยี่ วบนิ ภายในเดอื นตุลาคม พ.ศ. 2562

ผลการดำ� เนินงาน : ปีงบประมาณ พ.ศ. 2562 มผี ลติ ภัณฑ์ OTOP ได้รับการพัฒนาเพื่อจ�ำหน่าย
บนเครอ่ื งบนิ จ�ำนวน 363 ผลติ ภณั ฑ์ จากผ้ปู ระกอบการ OTOP จ�ำนวน 63 กลุม่ /ราย ผลการดำ� เนนิ งาน
สะสมตง้ั แตป่ ี พ.ศ. 2559 ถงึ ปจั จบุ นั มผี ลติ ภณั ฑไ์ ดร้ บั การพฒั นาและจำ� หนา่ ยบนเครอ่ื งบนิ จำ� นวน 1,224
ผลิตภณั ฑ์ จากผปู้ ระกอบการ OTOP จ�ำนวน 224 ราย มยี อดจ�ำหนา่ ยรวมท้ังส้ิน 273,180,992 บาท

| 48 | รายงานประจำ� ปี 2562

ตั้งแต่ปี 2559 ถงึ ปัจจบุ นั มผี ลติ ภัณฑไ์ ดร้ บั การพัฒนาและจาหน่ายบนเครื่องบิน จานวน 1,224 ผลิตภณั ฑ์
จากผปู้ ระกอบการ OTOP จานวน 224 ราย มยี อดจาหน่ายรวมท้งั ส้นิ 273,180,992 บาท

1.6 โครงการพฒั นายกระดับผลติ ภณั ฑ์ โดยโรงเรยี น OTOP
(สถาบนั ส่ง ค เสวารมกิมรรคภู้ 1กมวมู รา.ปิ ก6มมญั การญโา้ภูรคราูรพมพทงัฒอ้ิปั ฒกงนัญถานานิ่ รญชาพมุ:าชชOัฒทนุTม้อOนงชไPาถดยนAส้่ินก่งcเaรไ:สdะOดรดeมิ้Tmสบั แOy่ ผงล)PะเลมสสAติานรcตภบัaิมง้ั ณัสdแแนตeฑนุmป่ล์กีโะพyดา).รสยศดม.โน�ำาร2เัตงบน5เ5ั้นิงรสแ8งียานตเนนพุ่ปนโอ่ืOรี กงเพTปเราO.น็ ศียกรP.นลด๒ไOก๕ากT๕เOาน๘รPิขนบัเ(พงเสคา่อืถลนเาปอื่ บนโ็นันรยกสกงล่งรเเไะสกรดรกียมิบัานรขับOเคTลO่ือPน
ยกกรระะบดวบั นคกวกใคนาาวรพมาะรมบ้นืทสสวทา้งั นาม่ีตมกจา้น�ำาารนรรทถถวทานค้ังงคตว5วก้นาาลทแมมหาาเเขงข่งง้มม้ทกตแลแาั้งขาแงข็งงตใ็งทปหป่ ใา้กลีหงพับา้กปผ.ยศับลู้ผ.ทาผลย2าิตูผ้ท5งลา5ผแงิต9ู้ปลแ–รผละะะ้ปู ปสกสัจร่องง่ จะบเเสบุสกกรนั ราอมิ ิรมบปเศเรกOศระาษTรกOฐรษอกPบฐOิจดกฐTไ้วจิาดOยน้เฐรPร1าียา)นไกนดศรใรหนูู้้แเาร้ขยลกียย์ะใOานพหยTัฒร้ขตOู้แนัวยPลาาโะคดยOพอยตมไTฒััวดOเพด้ นโPำ�ลดาเ็กนยไซดOินไพ์้คกดTุแรา้ดOบคราPเนไินดค้กราบร
จในังพหื้นวัทดี่สจร4จขาะงัย)นหบาศววยนุูรดัผนยีสล2์ รOแ5)ะหTบกOลแรุ ลง่Pี หบ2่มุ ขม่)่งจว่ เกงกัพสตลสานัมุ่้ังะากจคแนกัำ�วตแบสาพม่าปานงรงีู้ภบจเ2จูมางั 5งหา้ปิ เวฉจ5ญั ดัา้่า9ญเฉชา่จายี –ทงัจง้อหใงั หหงปวถมวัจัด่ินดั่ 5จอไอ)วา่าุ่บ้สกงงำ�ทันลทหอมุ่ อรงหปบัง3ตั ใร)ถห3ะกกบ้)รกลรกรกิมุ่อมลาวบคมุ่รสิ ม้คุาวดรสหสิ ้วอขุกาบยโจิ หขคชกล1จมุ งัุมิจช)หนชจวศบุมดั�ำูนา้นชขนอวยนเนนข์บแาO2้ากกนลน่TแาเหOแขง่งลาPจะรกงั ใวหนคลมวปาอดั ีง7พ2ม5แทัจเ6หพลงั 2่งงุหลว็กดั ซพ์พัทุแลคงุ
4) ศูนย์ OไTดOแ้ กP่ โขรงว่ เรงยีสนันกOาTOแPพงศนู จยงั ์ หOTวOดั PเชOียUงTใLหEมT่ จ5งั )หกวดัลพุ่มรหะนตั คถรกศรรรอี มยธุคยุ้มาสแุขลโะขโรจงเังรยหี นวดัOขTOอPนแศกนู ่นยก์ รแะลจะายในปี 2562
ขยายผลแสสหง่นิ ลเคส่งา้รบแมิ ่มลคะเวพนามาวตัระภู้กคมูรวรปิ ามญั มเญกรษาู้ภทตูมอ้ริงปปถลัญนิ่ อญด:ภาOัยทTO้จอPังงหถAวิ่นcดั aไนdว่าe้สนmาyแห)ลรเะพบั ไอ่ืดใใ้ดหห�ำเ้้บเปนน็รินแกิ กหาาลรรง่ขคบบั รม่ เคอเพลบาอ่ื ะคนแลโลรมุะงถเราจ่ ียยานทนอวดOนคTวOา2Pมรแ(ู้ หสถง่ าบรนั วม 7 แห่ง
ได้แก่ โรงเ รียน OผTลOกาPรดศ�ำูนเนยิน์ OงาTนO:P OUTLET จังหวดั พระนครศรีอยุธยา และโรงเรียน OTOP ศนู ย์กระจาย
สนิ ค้าและม นาวตตั รฐการ1นร.โมดผเยลกโิตษรภงตเัณรรยีฑปน์ ลOOอTดTOOภPPัยกรจลวงั ม่มุ หจปว�ำรดันบั นวตน่าวั สน2กู่ 3ารจพังฒัหวนดั า (กลมุ่ D) ไดร้ ับการพฒั นายกระดบั ให้มีคุณภาพ
จำ� นวน 600 คน (600 ผลิตภัณฑ)์
โดย2ใ.นผปลงีติ บภณัปรฑะ์ OมTาOณP รพปู .แศบ.บ2ค5ล6สั 2เตอกรร์ มจำ� กนาวรนพ8ฒั คนลาสั ชเตุมอชร์นไดไแ้ ดกด้่ ผาลเตินภนิ ณั กฑารน์ ขำ�้ พับรเกิคลกอื่ระนยโารสงาเรรทียน OTOP
(สถาบันสส่ง 2กรเ4ุปะส0ลกระามิผแรคลมด3ิตวา.ภาขเจนัณม้าัดวินรฑทแงภู้ �ำ์ ตาโูมนค๋นปิรง:ไัญกสาญ้อร่ัวโารทแงเอ้หรงียนถนม่นิ Oก:TลOO้วPยTฉ(OสาPถบาAบแนัcลaสะกdง่ เาeสแรmฟิมyคไ)วดาเ้มรพับร่ือู้ภกใมูาหรปิ ้เพญัปัฒญน็ นาแทาหย้อลงกถ่งร่นิบะด่ม:ับเOพคTาุณOะภPแาลAพcะaถจd�ำา่ eนยmวทyน)อดความรู้
มาตรฐาน1แป.โดลีผะย2ลโโ5ริตร6งงเภ2รเรียณั จยีนำ�ฑนนO์ วOTOนOTTPO2OศPPแูนหรยกง่ว์กลมรุ่มไะจดจปาแ้านรยกัส่บวินโนตรคงัว้า2เแรส3ยีลู่กนะจานังรวOหพัตTวกัฒOัดรPรนมจาศาจนู น(ังยกหว์ ลวนOดัมุ่ Tน6Oา่D0นP)0ไOดคU้รTนับLEก(T6า0รจ0พงั หัฒผวัดลนพิตารยภะนกัณครรฑะศ์)ดรอีับยใุธหยา้มีคุณภาพ

2. ผลิตภัณฑ์ OTOP รปู แบบคลัสเตอร์ จานวน 8 คลัสเตอร์ ได้แก่ ผลิตภณั ฑน์ า้ พริก กระยาสารท

กะละแม ข้าวแต๋น ไส้อั่ว แหนม กล้วยฉาบ และกาแฟ ได้รับการพัฒนายกระดับคุณภาพ จานวน

240 ผลติ ภัณฑ์

กรมการพฒั นาชุมชน | 49 |