anaual-report 62

3.จัดทาโครงการโรงเรียน OTOP (สถาบนั ส่งเสริมความรู้ภูมิปัญญาท้องถ่ิน : OTOP Acad
ปี 2562 จานวน 2 แห่ง ไดแ้ ก่ โรงเรยี น OTOP ศูนย์ OTOP OUTLET จงั หวัดพระนครศรีอยธุ ยา และโรง
OTOP ศูนย์กระจายสินค้าและนวัตกรรม จังหวัดน่าน

ผ ปู้ ระกอ1กบร.ก7มากรโาคOรรพTOงฒั 1กPน.า7แารลชโพะกมุ คเรชัฒยรมนางวนกกชไาาานดผรรทส้ พพล่งว่ั ัฒเไติฒั สปภนรนทิมัณาาส่ีใชหผนฑุมเ้ลใย์เจชยิตาอนาวภนชไวณัรุดนชกั คส้ฑนษนง่ แ์เ์ Oเรยลสนุ่TาะรใOวสหิมบืชPมใสนห่ (าY(้เนOยYoภoาuTมู uวnOปิnชggญั นPOญคO(TานTYทOOรoอ้ นุ่PPงu))ถใnหน่ิสทgมู่กใง้ั ห่Oาท(ม้รเ่ีYTปกีตoO็นาลuรทPาใnาชด)ยgท้ าสOรOทพักู่ nผTยาlผู้ OiารnลกตPิตeรล) าทดงั้ ทo่ีเnปl็นinทeายาทผ
ท่ีเป็นทุนชผุมู้ปชรนะหกรอือบภูกมิปารัญญOาTใOนพP้ืนแทลี่มะาเพยัฒาวนชาเนปท็น่ัวสไินปคท้าที่ส่ีมนีอใัตจลอักนษุรณกั ์ษขอ์แงลชะุมสชืบนสเากนิดภกมู าริปพัญัฒญนาาอทาอ้ ชงีพถน่ิ ให้มีการใช้ทรัพย
สOแลรn้าะliงกnงาeารนบเทสรพสิกร่ีเ่ือรป้าาา้สรน็งงนสรรทนิับาานุยคสยไชา้นไดุมดุน้ Oช้จเจTยนงึ OงึจาหดัวจPรชทดั อื นำ�อทภโยคาูมา่Oรโงปิ งคTคกญัOรราบงญPรวกพางาัฒใใจนหรรนพพ้มาเีัค้นืฒผปวทลน็นาติ ีม่กมาภาาผรณัพรู้แลสฒัฑลติ่งะเ์เนภสยสาาณัราเวมิ ปมชฑในา็หน์เรสเ้ยกถนิOาดิปวTคกรOช้าาับทPนรใพมชี่ (ฒัO้ีอเYทัตTนoคลuOาโnอักนPgาษโช(ลณพOีYยToข์ ีทOสอuี่ทPรงnัน้าช)gงสมุ รสมOชากู่ ยัยนTาไชเรOดก้ือต้อิดPขลย)กาาา่ ดยาสงรู่กพาัฒรตนลาาอดาชoพี nสlinรา้e
มเคชวีปงิ ารปมะฏรสบิู้ ิทแตั ธนกสOิ ิภวานTคารบัพOดิพสกสฒัP่รงนนเะอุนสาบยผรเวยา่ิมลนงาติแกควภลาชระณัรบพในฑนัฒวเก์ OงยนาจาTราวรพOเชศฒันเPรปนษOใน็ าฐหTผกกO้มลาิจPติคีรช(ภสุมวYณั่งาชoเมuนฑสnฐรรใ์ gหาู้แิมนOม้ลใรคีTหะาOณุ สเ้กกPาภใ)ิดหมาสกพ้มากู่าแีครารลวถรพะาตปมมฒัลรามาับตนดั่นราใคสฐชองง่าเ้าผนทชโลดคสีพใหยาโสนมเ้ไยรดาโาา้รล้ดวถง�ยำชรแเทีนนขาไ่ีทินง่ยดขกไนัร้ นัดบัาสไรก้อดมฝายใ้ยัรึกน่าพอชตงฒับื้อลมรนาขีปมดาารยะแสลทิ ะธกิภาารพบสรง่ ิกเสารรสิม
ผพลกัฒานรดาเำ� ศเนรินษงฐากนิจช:มุ ผชลนิตฐภาัณนรฑาข์ กอใงหเยม้ าคีวชวนามOมTน่ั OคPง (Young OTOP) จ�ำนวน 30 ผลติ ภัณฑ์
ได้รบั การพฒั นารูปแบบผโลดิตยภไณั ดฑ้ด์ าบเรนรินจภุกัณารฑฝ์ กึแอบรบนรดม์สเินชคิง้าปฏิบัติการพัฒนาผลิตภัณฑ์เยาวชน OTOP (Young OT

สู่การตลาด ส่งผลใหเ้ ยาวชนได้รับการพฒั นาความรู้ แนวคิดกระบวนการในการพัฒนาผลติ ภัณฑ์ใหม้ คี ุณ

ท ่ีเป็นรูป1กธแา.ร8รลรดะม�ำโมคเานรดตินง้วรงกฐยาากนานารพสรพสัฒาสรัฒมน่งปุ าเาสรนกเยถราาาิมแรนวขดใชวห่งานัตข้เเนยคกันานนิ ไรวดรงรชุ่นาใ้มนนนใหเคตพ:มนลิ่มผ่โารดดมลุ่นยติลูใกหแภครมลัณมา่ ะ่นผกผฑ�ำาลลภ์ขรติติอูพมภงภิัฒปเัณยณััญนาฑาญฑวช์ขชาป์ุมอทนรชง้อเะนOยเงทภาถTี่ผวทO่ินช่าขมPนนอาม(สYงาOรoใ้ชาTuมงข้OnใีผอหgPลง้เOกป(คYาT็นoรนOผดuรP�ำลnนุ่)เิตgนจใภหินOาัณมงนTา่ฑวOนน์P)30 ผลิตภัณฑ์ โด
ทม่ี มี ลู คา่ เพมิ่ฒั โนดายรนปู ำ� คแวบามบคผดิ ลสิตรภา้ งณั สรฑร์คบแ์ รลระนจวุภตั ัณกรฑร์ มแมบารพนฒั ดน์สาินผลคติา้ ภณั ฑ์ OTOP ใหเ้ ปน็ สนิ คา้ ทมี่ อี ตั ลกั ษณ์
ของชุมชน สมรีกา้ างรรสา1ยร้า.ไ8ดงเ้ รใโห่ือคงก้รรับงาเกวยาากรวชพารนัฒปครนนับราป่นุ นรใวุหงรตัมูปก่แแลรบะรบชมผุมเลพชิตนิ่มภมใัณนลู ปฑคี ์า่2ผ5บ6รลร2ิตจภไุภดณััณเ้ ปฑฑดิ ์ป์รสับร่งสะผมเลภัคใทรหเขย้เกอาิดวงชกในาชรคข้ สนอรรง้านุ่ งคใงหนานมร่นุ่ ใหม่
สรา้ งอาชพี
(Young OTOP) อายรุ ะหกวา่างร1ด5าเ-น3ิน0งปาี นทพม่ี คีัฒวนามาพเยราอ้ วมชในนกคานรรพนุ่ฒั ในหามผ่โลดติ ยภกณั รฑม์ กเขาา้ รรพว่ มฒั กนจิ ากรชรุมมชฝนกึ ทอบี่ผร่ามนมา มีผลการดาเนนิ
เวชเิ คิงรปาฏะิบหัตจ์ ทดัิกเี่ทาปรำ� ็นขพอ้รัฒมูปนลู ธเารพนรอื่ วมคัตดดั กเว้ รลยรอื กมกาเกพรล่ิสมมุ่ ่งมเปเูลสา้ ครห่าิมมผใาหลยิตใเ้ นยภกาัณวารชฑพน์ปฒั ครนะนเารภผุน่ ทลใขติหอภมงณั ใน่ ชฑา้ขทภ์ อม่ีมู งอีปิคตั นัญลรญกั ุ่นษาใณหทม์อ้ม่งนี ถเวพ่ินตั ่ือมกใราหรส้คมรวา้มางมรี ใปูรหแู้แเ้ บปลบะน็ ผลิตภัณฑท์ ม่ี ีมูลค
ผลติ ภณั ฑโท์ ดต่ี ยอนบาสคนอวงาตมอ่ คคดิวาสมรตา้ อ้ งงสการรรขคอ์แงผลบู้ ะรนโิ ภวคัตใกนรยคุรกมามราตพลาัฒดน4า.0ผพลฒัิตภนาัณแลฑะ์ มOแี TบรOนPดส์ ในิหคเ้ ปา้ ท็นสี่ สามินาคร้าถท่ีมีอตั ลักษณข์ องช
น พำ�ัฒไปนใาชผ้สผล่งมใิตลเหสีกภกก้ราาัณิมับรรฑดกสเย์สา�ำรรเาู่ค้านตวงวินลาเชรมางนื่อดาเคปนงรจน็นา�ำมร:วนุน่ือกวผอในาู้ปหารชรมป8ะีพ1่แรกับลอรแะปาบลยชรกะมุงุาผรรชลปู นิตOแภบTัณOบฑPผ์ ลคOติ นTภรOณั ุ่นPฑให์ปบมร่ระ(รเYภจoทภุ uขณั nอgฑงใ์ชOส้ T่งขผOอลPงใ)ตหกไเ้ ดกแต้ริดับ่งกกาขารรอสยงรกท้าร่ีรงะะงดลานบัึก สรา้ งอาชพี สร้างร
จำ� นวน 51 ผลติ ภัณฑ์ ไดด้ราบั เกนานิ รกพาัฒรนคาดั แเลละือเพกกมิ่ ลมมุ่ลู คเป่าผา้ ลหติ มภาัณยฑเข์ า้OรTว่ OมPโครงการ จากเยาวชนคนรนุ่ ใหม่ (Young OTOP

ความพร้อมในการพัฒนาผลติ ภณั ฑ์ อายุระหว่าง 15 - 30 ปี โดยวธิ ีการสมัครเข้าร่วมกจิ กรรม และดาเน

| 50 | กจิ กรรมฝกึ อบรมรายงานประจ�ำปี 2562 เชิงปฏิบัติการพัฒนานวัตกรรมเพมิ่ มลู ค่าผลติ ภัณฑป์ ระเภทของใช้ ของคนรุน่ ใหม่ เพ

1.9 โครงการยกระดบั ภูมปิ ญั ญาผา้ ไทยคนร่นุ ใหม่สู่สากล

กรมการพัฒนาชุมชน เห็นถึงความส�ำคัญของการส่งเสริมให้ประชาชนพัฒนาภูมิปัญญาท้องถ่ิน
สเู่ ศรษฐกจิ สรา้ งสรรค์ (Creative Economy) จงึ ไดด้ ำ� เนนิ โครงการพฒั นาเยาวชนคนรนุ่ ใหม่ (Young OTOP)
เพื่อส่งเสริมให้เยาวชนคนร่นุ ใหมท่ ่ีเป็นทายาทผู้ประกอบการ OTOP หรอื เยาวชนคนรุน่ ใหม่ท่สี นใจเข้ามา
มีส่วนร่วมและเป็นส่วนหนึ่งในการอนุรักษ์และสืบสานภูมิปัญญาท้องถ่ิน โดยมุ่งเน้นการพัฒนาผลิตภัณฑ์
OTOP ประเภทผลติ ภณั ฑผ์ า้ และเครอื่ งแตง่ กายของผปู้ ระกอบการ OTOP รนุ่ ใหม่ ทจ่ี ะตอ้ งไดร้ บั การพฒั นา
องคค์ วามรใู้ หม่ ในการพฒั นาผลิตภัณฑ์เร่อื งรปู แบบ ดไี ซน์ ลวดลาย สสี นั และการเพ่ิมช่องทางการตลาด
ออนไลน์ เพ่ือตอบโจทย์กลุ่มลูกค้าท่ีมีความหลากหลาย จึงได้จัดท�ำโครงการยกระดับภูมิปัญญาผ้าไทย
คนรนุ่ ใหม่สู่สากล เพอ่ื ใหต้ อบสนองตอ่ ความต้องการของตลาดในยุค 4.0 สามารถสร้างรายไดใ้ หแ้ ก่ชมุ ชน
อยา่ งเปน็ รปู ธรรม โดยคดั เลอื กเยาวชนคนรนุ่ ใหม่ (Young OTOP) อายรุ ะหวา่ ง 15 - 30 ปี ทมี่ คี วามพรอ้ ม
ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ เข้ารับการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการพัฒนานวัตกรรมเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ประเภท
ของใช้ของคนรุ่นใหม่ เพื่อให้ความรู้และวิเคราะห์จัดท�ำข้อมูลเพื่อคัดเลือกกลุ่มเป้าหมายในการพัฒนา
ผลิตภัณฑ์ท่ีมีอัตลักษณ์ มีนวัตกรรม มีรูปแบบผลิตภัณฑ์ท่ีตอบสนองต่อความต้องการของผู้บริโภค
ในยุคการตลาด 4.0 พฒั นาและมีแบรนดส์ นิ คา้ ทสี่ ามารถนำ� ไปใชส้ ง่ เสริมการตลาด จำ� นวน 72 ราย
ผลการด�ำเนนิ งาน : ผู้ประกอบการ OTOP คนรนุ่ ใหม่ (Young OTOP) ไดร้ ับการยกระดับพัฒนา
ผลติ ภณั ฑส์ คู่ วามเปน็ มอื อาชพี และผลติ ภณั ฑ์ OTOP ประเภทผา้ และเครอื่ งแตง่ กาย จำ� นวน 62 ผลติ ภณั ฑ์
ได้รับการพัฒนาและเพ่ิมมลู คา่ ผลิตภณั ฑ์ OTOP

1.10 โครงการพฒั นาผลิตภัณฑ์ OTOP Cluster กระเป๋า

รฐั บาลไดม้ นี โยบายในการสง่ เสรมิ สนิ คา้ OTOP เปน็ สนิ คา้ OTOP BRAND NAME โดยการพฒั นา
ผลิตภัณฑ์ OTOP ประเภทกระเป๋า ให้มีหลากหลายรูปแบบเพ่ิมมากขึ้น เพื่อให้ตรงกับความต้องการ
ของกลุ่มเป้าหมายในหลาย ๆ ช่วงอายุ โดยในปีงบประมาณ พ.ศ. 2559 - 2560 กรมการพัฒนาชุมชน
ได้ดำ� เนนิ การสง่ เสรมิ การพฒั นา OTOP BRAND NAME จำ� นวน 35 กลมุ่ /ราย ใหม้ คี วามรดู้ า้ นการบรหิ าร
จดั การ ดา้ นการตลาด ด้านการออกแบบและนวัตกรรม โดยร่วมกับศูนยส์ ร้างสรรค์งานออกแบบ (TCDC)
และมลู นธิ สิ ถาบนั พฒั นาวสิ าหกจิ ขนาดกลางและขนาดยอ่ ม (ISMED) ผลการดำ� เนนิ งานสามารถตอบโจทย์
การพฒั นาสนิ คา้ OTOP เปน็ สนิ ค้า OTOP BRAND NAME ไดเ้ ปน็ อย่างดี
ในปี พ.ศ. 2562 ทางกรมการพัฒนาชุมชน ได้ด�ำเนินการพัฒนายกระดับสร้างแบรนด์ผลิตภัณฑ์
Cluster กระเปา๋ ตอ่ เนอื่ ง โดยคดั เลอื กกลมุ่ ผผู้ ลติ ผปู้ ระกอบการ OTOP ประเภทกระเปา๋ ทผี่ า่ นการลงทะเบยี น
เปน็ ผผู้ ลติ /ผปู้ ระกอบการ OTOP ปี พ.ศ. 2557 - 2561 ทม่ี ศี กั ยภาพและมคี วามพรอ้ มเขา้ รว่ มโครงการ จำ� นวน
35 กลุ่ม/ราย ด�ำเนินงานประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อพัฒนายกระดับสร้างแบรนด์ผลิตภัณฑ์ ลงพ้ืนท่ี
ให้ค�ำแนะน�ำในการพัฒนาผลิตภัณฑ์และสร้างแบรนด์ ให้ความรู้ในเรื่องการตลาดและด�ำเนินการศึกษา
รวบรวมข้อมูลทางการตลาด หาตลาดใหม่ท่ีมีศักยภาพและศึกษาพฤติกรรมของกลุ่มเป้าหมาย ส่งเสริม
การขายสมัยใหม่ให้สอดคล้องกับกลุ่มเป้าหมาย ประชาสัมพันธ์เพ่ือน�ำเสนอผลงาน จ�ำนวน 2 คร้ัง
คอื ในงานโครงการอาหารถนิ่ รสไทยแท้ ระหวา่ งวนั ท่ี 10 - 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 ณ ห้างสรรพสินค้า
ไอคอนสยามและงานแสดงสนิ คา้ Global Sources Fashion ณ Asia World Expo Hong Kong ระหวา่ งวนั ท่ี
26 เมษายน - 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 โดยมียอดจ�ำหน่ายในงานแสดงสินค้า จำ� นวน 68,000,000 บาท

กรมการพัฒนาชุมชน | 51 |

ผลการดำ� เนินงาน : ผู้ผลิต ผปู้ ระกอบการ OTOP ประเภทกระเปา๋ จ�ำนวน 35 กลมุ่ /ราย ไดร้ ับ
การพัฒนาศักยภาพให้มีแนวคิดสร้างสรรค์ การตลาดสมัยใหม่ เข้าถึงข้อมูลทางด้านแฟชั่นและการสร้าง
แบรนด์สินค้า OTOP และผลิตภัณฑ์ OTOP ประเภทกระเป๋าสามารถสร้างมูลค่าเพิ่ม ให้สอดคล้องกับ
ความตอ้ งการของตลาด จำ� นวน 35 ผลิตภัณฑ์

1.11 โครงการ สง่ เสรมิ ผผู้ ลติ ผปู้ ระกอบ-3ก7-าร OTOP ดา้ นการจ�ำหนา่ ยสนิ คา้ Online

กรมการพัฒนาชมุ ชน ไดม้ ขี ้อตกลงความร่วมมอื (MOU) ดา้ นการสนับสนนุ OTOP เข้าสูต่ ลาด

ผOลnlกinาeรกดบั�ำเนบใรินนษิ งปทัาีนแพอท.สศ่ีผเ.่าซน2นม5ด6า์ ค2มอมทีผเาู้ผมงลริ กิตซ์ รจมผำ� ฯู้ปกดรั ไะดใกน้ดอชาบอ่ืเนกเวนิ าบ็ รกไาซOรตTพ์ wOัฒwPนwาเ.ขยw้ากeรรl่วoะvมดeเsปบั h็นสoผรpp้าู้ขiงาnแยgบ.cจรo�ำนmนดวต์ผนงั้ ลแิตต2ภ่7ปั8ณี พฑก.ศ์ล.Cุ่ม2lu/5รs6าtย0er
กระ3เ,ป74๋า0ต่อผเนล่ืิตองภัณโดฑย์ คยัดอเดลจอื �ำกหกนล่าุ่มยผมู้ผาลกิตกวผ่าู้ป1ร,0ะ0ก0อ,บ0ก0า0รบOาทTOซP่ึงเปปร็นะยเอภดทจก�ำรหะนเป่าย๋าทท่ีสี่ผูง่ากนวก่าาเวร็บลไงซทตะ์อเื่นบียๆน
เปน็ ทผี่ก้ผู รลมิตก/าผรปู้ พรฒั ะนกอาชบมุ กชานรไดOม้ Tขี Oอ้ Pตกปลี ง2ค5ว5า7มร-ว่ 2ม5ม6อื 1ดว้ทย่ีมแีศลักะยกภรามพกแาลรพะฒัมีคนวาาชมมุ พชรนอ้ มมแี เผขนา้ กร่าวรมดโคำ� เรนงนิ กงาารนพจาฒั นนวาน
3ใน5กเแเกพวาลล็บรอ่ืะุ่มพไใจซ/หัฒะรตเ้ดานว์ ำ�ย็บาwเไนผดwซลนิาตwิตเกน์ม.ภาoนิคีรัณtงวเoชาาฑpอ่ืนมt์แมoปนลdโร่าะยaสะสyงนช.รc(ุมใ้าLoจเงimชแnแิงลkบป)ะใรฏสหเวนาิบ้เบ็ปมดัตไ็นา์ ซกิ ใราตหถWร์้คดwเeพงึวwbดาื่อwูดมพLลร.ัฒwiใูู้กnนนkeคาlเา้oรยจไvื่อกดำ�eงหร้sกะhนจาoดึง่ารpบไัยตดpสสiล้เnรนิพาgา้คม่ิด.งcา้ แจoแำ�บmOลนรTะวนกOนดดบั ผาPผ์ เwผู้ลนทลิตwนิ ติใี่ภwกหณั า.ญoผรฑt่ทู้ปศo์ ลี่สรpึกงะดุtษoพกขาdืน้ออรaบทงyวปก.ใี่บcหราoระร้คmวเาทมOแดศขนTงัไ้อนOะทมนนั้ยPูลา
ทางแกลาะรผตลลติ าภดณั หฑา์ OตTลOาดPใเหขา้มส่ทเู่ วีม่ บ็ ีศไักซยตภ์ wาwพwแ.wละeศloึกveษsาhพopฤpตinิกgร.รcมomขอเงปกน็ ลกมุ่ าเรปส้ราา้หงมโอากยาสสใ่งหเสผ้ รผู้ มิ ลกติ าผรป้ขู าระยกสอมบัยกใหารม่
ใหส้ OอTดOคPลอ้ไดงกม้ บัชี อ่กงลทุ่มาเงปก้าาหรมจำ�าหยนปา่ รยะสชนิ าคสา้ ัมOพTนั OธPเ์ พเ่อืพนมิ่ ามเสากนขอนึ้ผลโงดายนจดั จทาำ�นโวคนรง2กาครรสงั้ ง่ เคสอื รมิ ในผงผู้ าลนติ โคผรปู้ งรกะากรออบากหาารร
Gโถดl่นิ oยรOเOฝbมพสกึaTnยีไื่อlOอlทอiSใบnPดชยoeรแก้uใมดนทาrc้าไกรก้ดeนรจาาsม้กะัดรรงุ่Fหาจแเเaรป�ำวสนsจห่า็ดนh้น�ำงiนงผหกoวใ่าnูาน้ันขนยรา่าทงณใใยยาห่ีนสน1ใ้คตAนิน0แวsลสเคาia-วาดม้า็ดบW1งรOไ6สูแ้oซนิOnลrพlตlคะdninฤท์า้leiษnักรEจภeษxวจาาpำ�มะนคoนกดถวมวา้าHนึงนรนกo2ถ6กn5า1่8าารg60ยร,ฝ02Kจภ0รึoก�ำาณุ่น0nหปพ,gน0ฏผหก0่าริบลล้าย0ะังมุ่ิตตสหสบเิภในิวปรนาัณ่คารา้ ททงพห้าฑุวกมสOั์นใรินาหnทายค้เlยiร่ีหา้n2ววไeม6ิมชอาคทกาเะมาอั้งสสรษนโมจ้ินดาสดักยยยทับ5นาว�ำ8กิมท -2าCยแ1รoาลรจnกพาะ�ำtยรหฤงeผาnษนกนtู้ทภ่ารแผยราะสงคลใบดนคติมวงุตณภนส2ลณักินว5าาุฒคฑ6ดร้า2์ิ

จาก www.wสeรloุปvกeาsรhดopาpเนinนิ gง.cาoนm:แผลู้ผะลภิตาคผเ้ปูอกรชะนกทอบมี่ อีกงาครค์ OวาTมOรPเู้ ฉปพราะดเภา้ ทนมกราทะำ�เปก๋ารจสาอนวแนละ3ให5ค้ กำ� ลแุม่น/ะรนาำ� ย
แตไดบ้อร้ งร ทสจบักน�ำนิีอ่ กานดอคราว์สนา้ขรนนิ ไพอOลคงฒัผnน3ตา้ lลiน3์ลnกOจ4าeา�ำาศTดแนรกัOรดลวจยาPะำน�าภยเผนนแาท5ู้ วพลนิไ0ผี่นดะใง2า่ห้รผา3นนับม้ลส5กกีแติ นิ:าานผภรคผรลวอณั ผ้าู้อติคบลนฑภิดรติุม์สมัณOัตรผไฑTด้าิจปู้ Oง์สา้รสกมะPรเกคั วรปอร็บคบเรไข์ ะกซกา้ เาตาเภรปร์ใทหน็ตจกผำ้ลจ� นร�ำาจู้ ะหวดำ� นเหนสปนม่า5๋ายา่ัยส8ยอใา2สหอมรนินมาาคไ่รยลเา้ถขผนไสา้ดา่์แรถรน้ ล้าึงบั ้วงขwคมอ้ วwูลจมา�wำคมูลน่าทร.wวเแู้าพนeลง่ิมlะดoท3vา้ ใกeัน1หs2ษแส้hะฟอoดรpชด้าา้ p่นัคนนiแnลกคgล้อา้า.ะรงcกกจoมำ�mาับีสหรคินนสแวรคลา่ าย้าว้้ามง

| 52 | รายงานประจำ� ปี 2562

1.11 โครงการ สง่ เสริมผูผ้ ลิต ผปู้ ระกอบการ OTOP ด้านการจาหน่ายสนิ คา้ Online
กรมการพัฒนาชมุ ชน ได้มีข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ด้านการสนบั สนุน OTOP เขา้ สู่ตลาด

1.12 โครงการพฒั นาคณุ ภาพผลติ ภัณฑ์ OTOP Senior

การเปลย่ี นแปลงโครงสรา้ งประชากรของโลกที่เกิดข้ึนอยา่ งรวดเรว็ ในช่วง 3 - 4 ทศวรรษที่ผา่ นมา
สง่ ผลใหจ้ ำ� นวนผสู้ งู อายมุ อี ตั ราทส่ี งู ขนึ้ และในประเทศไทยเองประชากรผสู้ งู อายกุ ม็ แี นวโนม้ เพม่ิ ขน้ึ ตอ่ เนอื่ ง
ขอ้ มูลในทางวิชาการทงั้ หลายยงั พบวา่ หลายประเทศท่ัวโลกกำ� ลงั ก้าวเข้าสู่สงั คมผูส้ ูงอายุ (Aging Society)
เพื่อเปน็ การรองรบั ตอ่ สถานการณ์ทเ่ี กิดขึ้น สงั คมจงึ ตอ้ งมคี วามเข้าใจ และเตรียมความพรอ้ มเพ่อื ปรับตวั
เขา้ กบั การเปล่ยี นแปลงอย่างรวดเรว็
กรมการพัฒนาชุมชน ได้จัดท�ำโครงการพัฒนาคุณภาพผลิตภัณฑ์ SOTOP (OTOP Senior)
เพอื่ เปดิ โอกาสให้ผปู้ ระกอบการสงู อายุในชมุ ชน จำ� นวน 4 ภมู ิภาค ภูมิภาคละ 30 ราย รวม 120 ราย
ได้พัฒนาผลิตภัณฑ์ OTOP ส�ำหรับจ�ำหน่ายในตลาดท-ี่ก3ว9้า-งขวางข้ึน เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่าง
ผู้ประกอบการสูงอายุด้วยกัน เป็นการใช้ศักยภาพที่มีอยู่ของผู้สูงอายุ ไม่ว่าเป็นประสบการณ์ความรู้
ภมู ปิ ญั ญา สนบั สนนุ ใหม้ กี ารนำ� ทกั ษะและประสบการณข์ องผสู้ งู อายมุ าใชใ้ หเ้ กดิ ประโยชนส์ งู สดุ นอกจากน้ี

ผพบู้ฒั รนิโภาเคศใรOคยนษงัวTยเาOปฐมุคPกน็ ตปิจก้อสาัจชง่งรกจุมเสสาุบชรรรา้นิมนัขงอฐแโสองาลผก่งะนู้บพาเรสสรัฒาโิรสกภนมิำ� ใคหาใหเใรหศน้มบั รเ้ยผกคีษคุ ปู้ดิวฐปรกากัจะมิจจากชุบมรอุมนัพัน่บชกัฒคนสางฐง่นรแเาสสานลงู รอรอะิมาาามใกยชหีเใทุพีส้เหกจี่ถม้ ะิดสยี ีคปกรรวราา้ภาบัรมงพากรมพลฒั าัน่ ยนยคทุ าไงธอดแด์ าล้ า้ชจะนพีมาสีเกนิสสกคถราา้า้ยี แงรรรลผภาะลายบพติไรดสกิ ้ าินจราคกใา้หกต้าOรอผบTลสOิตนPสอินงสตค่งอ่้าเสรมิ และ
สรุปผกลากราดราดเ�ำนเนินินงางานน:: ผผปู้้ปู รระะกกออบบกการาสรงู สอูงาอยุาจย�ำุ นจวานน1ว2น01ร2าย0 ไรดาร้ ยบั กไาดร้รพบั ัฒกนาารผพลัฒติ ภนณั าฑผล์ OิตTภOัณPฑ์OTOP

1.13 โครงการการพัฒนายกระดับผลิตภณั ฑ์ OTOP ประเภทสมุนไพร สตู่ ลาดสากล (Cluster
สมนุ ไพร ()Cluste1r.1ส3มนุ โคไพรรง)การการพฒั นายกระดบั ผลิตภัณฑ์ OTOP ประเภทสมุนไพร ส่ตู ลาดสากล

กรกมรกมากราพรพฒั ัฒนนาาชชมุ ุมชชนน ใใหห้คค้ ววาามมสส�ำคาัญคญักากราพรัฒพนัฒายนการยะกดับรมะาดตับรมฐาานตผรลฐิตาภนัณผฑล์ติ OภTัณOฑP ์ ปOรTะOเภPท ประเภท
สมนุ ไพรทสในมไี่ กมุนา่ใไรชพใชอ่รส้ าทมหี่ไนุ มาไ่ใพรชร่อไใทาหหย้มารคีรวุณมใทหภงั้ ้มเาพีคพมิ่ ุณแขดีภลคะาวพสาแรมล้สาะางสมมราูลร้าคถงมใ่านูลเกพคา่ิม่ารเแใพขหิ่มง่ ้แขในักหขผ่้แอลกง่ิผตสมลภิตนุ ณั ไภพฑัณร์ไฑทส์ย่งใเสนส่งตรเสลิมารใดิมหทใ้เหงั้กใ้เนิดกแิคดลควะวาตาาม่ มงเปเชชร่อื ะ่ือมเมทั่น่ันศในการใช้
สมุนไพรไอทยา่ยงตรอ่ วเนมอื่ทงง้ัแเลพะม่ิเปขน็ ีดระคบวบามโดสยาจมดั ปารระถชมุ ใเชนงิกปาฏรบิแตัขกิ ่งาขรันใหขค้อวงาสมมรุนแู้ ไกพผ่ รผู้ ไลทติ ยผในปู้ ตระลกาอดบทกัง้ าใรนOแTลOะPต่าในงปเรรอื่ ะงเทศอยา่ ง
ตอ่ เน่อื งแลกกมะาาาเรรตปจตรำ�น็กอ่ฐหรรยานมะนอา่บกดยาสบกแรราลพา้ระงสัฒกสรารน้ารรางตคแชลแ์บมุานดรชวนนแคดไลดิ ด์แะใลจ้กหะัดามกรปใ่ ใานหรรกคะ้พาำ�ชัฒรปมุพรนเฒักึ าชษบนงิ ารปาแรผฏนจลุภะบิ ติ นัณตัภำ� ฑกิณักาา์ ฑรรกพ์ใแาหฒั รนค้พนวทัฒาวราานปูงมกาแรสบาแู้รินบพกคผฒั่ผ้าลร้ผูตินะภลาบณผัิตบลฑอผติ อ์ บภปู้ นรณั รไรละฑจนกภุ เ์ พ์เณอั พอ่ืบฑ่ือเขกเใ์ พหา้าสิ่มต้ รคู่อชณบุ่อOโงภTจททาOาพยงP์ ในเรอ่ื ง
การตอ่ ยอดสรา้ งสรรค์แนวคดิ ใหมใ่ นการพัฒนาผลิตภัณฑ์ แนวทางการพัฒนาผลิตภณั ฑ์เพ่ือเข้าสู่คณุ ภาพ
มาตรฐานการสร้างแบรนดแ์ ละการพฒั นาบรรจภุ ณั ฑ์ การพัฒนาสินคา้ ระบบออนกไรมลกนารพ์เพัฒนื่อาชเมุพชนม่ิ ช|่5อ3ง|ทางการ
จาหนา่ ยและการตลาด และการใหค้ าปรกึ ษาแนะนาการพฒั นารปู แบบผลติ ภณั ฑ์ บรรจุภัณฑ์ใหต้ อบโจทยผ์ ซู้ ื้อ

ผ้ซู ้ือตามความตอ้ งการของผูซ้ ้ือ แก่ผผู้ ลิต ผู้ประกอบการ OTOP จ�ำนวน 35 ราย/ผลิตภณั ฑ์ และจดั แสดง
และจ�ำหน่ายสนิ ค้าเพือ่ ประชาสมั พันธแ์ ละส่งเสริมช่องทางการตลาดของผลติ ภณั ฑ์ จ�ำนวน 3 คร้ัง ภายใต้
ธมี Siam Wellness ในงาน “หมอยา ทา่ สุขสยาม” สุขเสนห่ ์แห่งสมุนไพร ณ เมืองสขุ สยาม ไอคอนสยาม
งานเผยแพร่ผลงานของหน่วยงานเครือข่าย ส�ำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจจากฐานชีวภาพ และในงาน
“นิทรรศการหมบู่ ้าน OTOP เพ่อื การทอ่ งเที่ยว”
ผลการดำ� เนนิ งาน : ผผู้ ลติ ผปู้ ระกอบการ OTOP ประเภทสมนุ ไพรทไ่ี มใ่ ชอ่ าหาร จำ� นวน 35 ราย
ไแดล้ระับผคลวิตาภมณั รู้ฑค์ วOาTมOเขP้าใปจรดะ้าเนภกทาสรมพนุ ัฒไพนราทผีไ่ ลมิตใ่ ชภ่อัณาฑหา์ รบรจรำ� จนุภ-ว4ัณน0-ฑ3์ใ5ห้สผอลดิตคภลัณ้องฑก์ ับไดคร้วับามกตาร้อพงกัฒานราขยอกงตระลดาับด
ให้มคี ณุ ภาพและมาตรฐาน มมี ลู ค่าเพม่ิ ขึน้

1.14 โครงการสง่ เสรมิ กระบวนการเครอื ข่ายองคค์ วามรู้ (Knowledge – Based OTOP : KBO)
1.14 โคกรรงมกกาารรพสัฒ่งนเสาชรุมิมชกนรเะปบ็นวหนนก่วายงราเคนหรนือ่ึงขท่า่ีรยับอผิดงชคอ์คบวในามการรู้ ข(ับKเnคoลื่wอนleโคdรgงกeา–รหBนึ่งaตsาeบdล
OหนTึง่OผหกPลานิตร:ึ่กงภจผKรัดลณั มBิตตฑกO้งัภเา์ัณ)คดรรฑพ้วือย์ัฒขดก่า้วนายยราอกสชงาง่ ุคมรเส์คสชวร่งนาิมเสมแรเรลิมปู้ ะKแ็นสBลหนOะนบัสจนส่วังับนยหงนุสวานกัดนนุ าเหรกพพาน่ือรัฒึ่งใพหทนัฒ้ส่ีราถันบผาาผลบผิิตดันลภชิตกณัอาภรบัณฑศใ์ฑกึนO์ษกOTาาOTใรนOPขพPับคื้นเควคทบวล่ีบคหื่อู่ไคนปนไู่ ่วปกโยคกบั งับรกางกานกราภตราาตรลคหลารดานัฐดึ่งรตเรวอ�วำมกมบทชทล้ังนั้ ง
การจภัดาตคงั้ ปเครระือชาขชา่ นยอเคงรคือ์คขวา่ ายมผรผู้ ู้ ลKติ BชOมุ ชนจังปหรวาัดชญเ์ชพาื่อวใบห้าส้ นถภาาบยนั ใกนจารังหศวกึ ดั ษเาปใ็นนกพลน้ืไกทใ่ีนหกานรว่ พยัฒงานนาภองาคคค์ รวฐั ามเรอพู้ กฒั ชนา
ภไพดาัฒ้มคนาปทขตารดีี่ตขระค้อีดฐชงวคาากานชวามารนเสปมขาอ็นสเมคงาทาตรมร่ีตลือาถ้อาขรขดงา่ถอกยขงราผผอวรผู้ ูผ้งมขลผลทอิตผู้ติง้ังผลพชตปู้ติุมฒัลรชานะผดนกาปู้อแบปลรรกะะวรากเมาสรชอทรOญบมิั้งTกพ์ชสOาราัฒPรา้วนงบในคOาา้ กวแนTาาลOรมะภพPเเขาฒั สยม้ ในรใแนาิมนขผกสจง็ลาังแรติรห้ากภพง่วคัณฒัคดัณฑวนะา์เาOปกมผรน็TเลขรOกมติ้มPลกภแไาใัณขกหร็งใเฑม้นแคีค์กกรุณอืO่คาขรภณT่พาOายะัฒพPอกไนงรดคใราม้หค์อมา้มวงกตคีคารามค์ณุรฐรวาเภู้คานKามรเปBพือรO็นู้
ข่ายอจงังคห์ควัดามเรพู้ ่ือKใBหO้เปจ็นงั หอวีกดั กลเพไกื่อหใหนเ้ึ่งปใ็นอกกีารกสลนไกับหสนน่งึุนในส่งกเาสรรสิมนกบั าสรนพุนัฒสนง่ าเสขรีดิมคกวาารมพสฒั ามนาขรถีดขคอวางมกสลุ่มามผาู้ผรลถิต
ของกผลปู้ ่มุ รผะ้ผูกลอบิตกผารู้ปรOะTกOอPบแกลาะรกOารTพOฒั Pนแาผลละติกภาัณรพฑฒั ์ OนTาOผPลิตสภู่กาณั รฑแข์ ง่OขTันOทPางกสากู่ ราตรลแาขด่งไขดนั ้ ทางการตลาดได้
อ งค์ความกรรมู้ ก(KาBรพOกฒั)รนมโกาดชายรมุ มพชีคฒันณนจะาดั กชสรุมรรชรมนงกบจาปัดรรสเะครมรราืองณบขป่าใหยรอจ้ะงังมหคาวค์ ณดัวใขาหมบั ้จรเคังู้ หล(วอื่Kัดนnขoโคับwรเlงคeกdลาgือ่ รeนสโง่ค-เรสBงรกaมิ sากeรรdสะ่งบเOสวTรนมิOกกPารระเ:คบรวKอื นBขกOา่ าย)ร
จงั หวเดั คเรปอื น็ ขก่ายลอไกงคใน์คกวามรขรู้บั (KเคBOลอ่ื) นโดพยมฒั คี นณาะผกลรติ รภมณักาฑรเจ์คารกอื กขา่ลยมุ่ อผงผู้คล์คติวาชมมุ รชู้ (นKกnลoมุ่wปleรdบั gตeวั ส- กู่Bาaรseพdฒั OนTาO(Pกล: มุ่ KBDO) )
หรอื จระงั หดวบั ัด1เป-น็ 3กลดไากวในทกลี่ างรทขะับเเบคยี ลนือ่ ผนผู้ พลฒั ติ นผาผปู้ ลรติะภกัณอบฑกจ์ าารกกOลT่มุ OผPู้ผลปิตี ชพมุ .ศช.น2ก5ลมุ่5ป7ร-บั 2ต5วั 6สู่ก1าซรงึ่พมฒั ผี นลาติ (ภกลณั มุ่ ฑDไ์ )ดหร้ บัรือ
มจกาาีกกราพโรมรคฒัเะูลรผนดคงยกบัา่าแแเาพพ1ลรม่ิ ฯะร-ขม่ปึน้3ปมีรรจะลูดะาชาคนกวาา่ ววเสทนพดัมี่ลมิ่7แงพ6ขทลัน0นึ้ะะเธเผบจผ์ลผำีย�ยติลนนแภิตผวพณั ู้นผภรลฑัณ7ผ่ิต์ 6จลฑผ0ากปู้์โกผาดรร7ละยด6กติจำ�อภัดจเบนณัทังกหนิ�ำาฑรวหง์ดัาจนOนาังแTกเสOลค7ือะPร6กสือปรุขดจีม2่างัยก5หยอา5อวด7รดังพค-แฒัKค์2ล5Bนวะ6าOาก1มชรุมรซมปู้ชงึ่ กมKีนาีBผน2รลOา0พิตผ1ฒั ภ9ลจัณนิำ�ตนาฑภแชว์ไัลณมดุนะ้รชฑปบั7น์จรก6นาะากำ�รชผผพโาคลลัฒสติรติ ัมนงภภาพกัณแณั าันลรฑฑะธฯม์์์ ี
ทางโทปรทะัศกวนดส์ แ�ำหละรบัเผผยลแิตพภรณั ่ผฑลก์ทาี่ชรนดะากเานรินปงราะนกเวคดรือจข�ำ่านยวอนงค8์คกวาลมุม่ ร/ผู้ KลBิตOภณั จฑาน์ วน 76 ผลติ ภณั ฑ์ ซึ่งได้มกี าร

เผยแพร่ประชาสัมพันธผ์ ลิตภัณฑ์โดยจดั ทาหนังสือสดุ ยอด KBO ปี 2519 และประชาสัมพันธท์ างโทรทศั น์

| 54 | รายงานประจ�ำปี 2562

ผลิตภัณฑ์สาหรับผลิตภณั ฑ์ทช่ี นะการประกวด จานวน 8 กลุ่ม/ผลิตภัณฑ์
สรปุ การดาเนนิ งาน :มีคณะกรรมการเครือข่ายองค์ความรู้ (Knowledge - Based OTOP :

KBO ) จงั หวัด จานวน 76 จงั หวัด เป็นกลไกการขับเคลือ่ นการพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้มีคุณภาพ มาตรฐานและมี

ผลการดำ� เนินงาน : มคี ณะกรรมการเครือข-า่4ย1อ-งคค์ วามรู้ (Knowledge - Based OTOP : KBO)

ในระดับจังหวดั จำ� นวน 76 จังหวดั เป็นกลไกการขบั เคลื่อนการพฒั นาผลติ ภณั ฑ์ให้มคี ณุ ภาพ มาตรฐาน
และมมี ูลค่าเพ่ิม และประชาสัมพนั ธ์

-41-



เอกลกั ษณ1.์ภ15มู ปิกโครญั ภ พ ปรมรญูมจิงะากิปกเราัญภาณาททญรราอ1ก้อคาสพาร.งทดั 1หมดุัฒถ้เอา5ลกงยรนิ่ อืาถพเนโออรกเทคิ่นิจกคพาจาลดทรรร่มี าักฒั ณชอื่่ีมงษผกคี านงณีคก1ุจมคลด.ณุ์าภ1งุัณดัามื่5ูมชหชติเรลปิกคโมุควือคภผสรนญั่าดักรชมา่า้ญเจุดงณันกปดแกาผาเายกาท็นลปบู้รรจดาฑ้ออะทสพังรงน็�ำหเเดุัฒถดโ่ีนิ์คเนวยน่ิภOนทนิยัดอผรทคิานิดนอ่ืมี่ม่ีนผชลTผีคกงบู้แุมลกุณยิติแรOาลชติมโิตครภภมนาภะีศา่คณัคง่Pดกเรณัักกปัดมาฑแา็นยเาลคเส์รนOทฑีศยะดภสิรนีน่กัTด์ักราง่กิยาข่นOOเพมสราอยสสPสรTมดุดง่งค(รเภศีรOเดใย้าสัมดิPักชน่ รนอารยสPจิ้มr(ภรดกขพาPจสoารเกrอผาาพดสoกุดดรงหลุดvดvหน่ตผา้iยิต้านนniนยกลอn่วcนภวก่(ดยiิตแอาPaยณัcงรผกlตางrผลดSiนฑาลง่oาaิมtตทตินaรvผภ์ขีคี่lรrคทOัiณ่วผอOววลnมSร่ีTาางฑTลเวม่cิปทOมtต์Oสมi็นิตOaรี่สPาaPภเภTมะาปrl:าOาคลเมคPรันS็ดณPถกึีOSวาโtภ่นดOเดรดaาา้แาขฑย)นTถ่นrคลคมอกดข์ัดOาีะOงอสโร้าเสจลOตดงนTาือPจังลมยกกOังหาTมนุผดคหาว:ลPOาไวดโัรดัติดพัดPรตเภย:PลรณักทถลทSPทอืาี่ฑามีม่รดSกOไี่เดี์ เีมดOผา้อใ่)ลนก่)ชนโติดลอ่กภขยกัาาหณักษอราาณฑตรงร์์ จลังาดห วัด ท
โดยกา
พจิ ารณาคดั เลือสSกtง่ จaผrาลOใกหTจ้มOังผีPหล:ิตวภปสPัดง่รณัSผะลOเใฑภผห)ท้ม์เ้บู อดีผปาล่นรหีิตาขิโพภรอภณั.เศคงฑคจร.เ์ ดือ่ ัง2น่งหแดข5่ืมวอล6งัดผจ2ะา้ทังแหกไี่ลแวดะัดลาเ้รทคะรับี่ไรดมื่อสก้รงีชบัแา่ง่อตกรเา่งงคสรกทคัดารายดั สงสิมขรรกอรรจงาสสใรดุชาุดตย้ ขกอยลอดงอหาผตดลดกนติ เแผภชต่วลณั ื่อง่ ติยฑมข์ภองโOงยณัทาTงOร่ี นฑะกPล์บัทเกึ ดOกน่แ่ีรTาลจ่วะOรงั สทหมPมว่อุนัดเงเไปพด(เPทร่นrน็ ทo่ยี ่ไีvภมวจinใ่ชังชcาหุมi่อaคาlวชหSดัีนาtaโรr(ด7P6ยroคจvงัiดัnหcวเiลaดั lอื กผลติ ภณั
ปสง่รผะลเใภหท้มอผี าลหิตาภรัณ จเาคฑกรเ์ ดอ่ื76่นงผดขจลัง่มือกหางวผรจัดOจดา้าTงักO�ำจแหเ7P�ำน6ลนว:นิจPวะัดังSงนหOเาทวคส)นดั5รปี่ไรปุ จี ดพกา:ปือ่ าน.ศ้รรรงวผ.ดนะับ2แลาเ55เภตินตก6ปิน2ภทา่งรงแัณาะรกนลรเภะฑวคา:ทมมผ์ีชยดัรลทOอ่ วติ งสม้งัTภทขทสัณOาร้ังงอิน้ฑสPกร้นิ์างOสร33ไใTต88ดุดOชล00าร้Pย้ดผับไขเลอดผชกิตอ่ืร้อลภดาบัมณัิตรงโกยผคาฑตภงรก์ลดั ัณคแกับสัดลิตกฑสแะรารจภรร์รตดัทแสสทณัอุ่ด่งลุดางยเเะยอทฑอขกจด่ยีอสวผัด์อดาชลOทรุมิตผงเชพภ�ำลทTนัณเ่ือิตอปO7ฑีร่ กรภ6์ ะะOสPณัจชTังลาาOหฑสรเกึPมัวเด์ดัพพเOดันน่แื่อ่นธTป์ลOจจรงั ะPหะงั วชสัดหเาดมสวน่ นุัมัดพจไงัพัน(หPธรว์rัดทoไ่ีvมin่ใชci่อaาlหSาt

OTOP : PSO) ปี พ.ศ. 2562 และมชี อ่ งทางการตลาดเชือ่ มโยงกับการทอ่ งเทย่ี วชุมชน 76 จงั หวดั

สรปุ การดาเนนิ งาน : ผลิตภณั ฑ์ OTOP ไดร้ บั การคัดสรรสุดยอดผลิตภัณฑ์ OTOP เด่น จังหว

จาก 76 จังหวดั จานวน 5 ประเภท รวมท้งั สน้ิ 380 ผลิตภณั ฑ์ และจัดทาเอกสารเพื่อประชาสมั พนั ธ์

กรมการพฒั นาชุมชน | 55 |

กระบวนงานที่ 2 การขบั เคล่ือนโครงการชมุ ชนท่องเทย่ี ว OTOP นวัตวถิ ี
1. โครงการชุมชนท่องเที่ยว OTOP นวัตวถิ ี

ผลการด�ำเนนิ งานทผี่ า่ นมา
รัฐบาลได้จัดสรรงบประมาณรายจ่ายเพ่ิมเติมประจ�ำปีงบประมาณ พ.ศ. 2561 โครงการพัฒนา
คณุ ภาพชวี ติ เพอื่ ขบั เคลอ่ื นเศรษฐกจิ ฐานรากในพนื้ ทตี่ าม “โครงการไทยนยิ ม ยงั่ ยนื ” ตามภารกจิ ชมุ ชนอยดู่ ี
มสี ขุ การพฒั นาความเปน็ อยู่ การพฒั นาอาชพี และรายได้ เพอื่ พฒั นาแหลง่ ทอ่ งเทย่ี วใหม่ เนน้ การทอ่ งเทย่ี ว
โดยชมุ ชน
กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย ได้รับจัดสรรงบประมาณรายจ่ายเพิ่มเติมประจ�ำ
ปงี บประมาณ พ.ศ. 2561 จำ� นวน 9,328,118,200 บาท เพ่อื ด�ำเนนิ งานโครงการชมุ ชนท่องเทีย่ ว OTOP
นวัตวิถี ในหมบู่ า้ นพน้ื ท่ี 3,273 หมบู่ ้าน/ชุมชน ครอบคลมุ 76 จงั หวดั โดยมีเปา้ หมายให้ประชาชนได้รับ
การพัฒนาอาชีพ มีรายได้เพิ่มขึ้น ยกระดับเศรษฐกิจฐานรากและเสริมสร้างศักยภาพชุมชนให้เข้มแข็ง
เพื่อให้ประชาชนได้รับประโยชน์อย่างแท้จริง ในการพัฒนาอาชีพ และสร้างอาชีพในชุมชน สนับสนุน
วิสาหกิจชุมชนให้เป็นเครือข่ายและส่งเสริมการท่องเท่ียวชุมชนท่ีเหมาะสมและสอดคล้องกับศักยภาพ
ของพ้ืนที่สร้างความเช่ือมโยงเส้นทางการท่องเท่ียวในแต่ละท้องถ่ิน อันจะส่งผลต่อการพัฒนาเศรษฐกิจ
ของท้องถน่ิ ระยะยาว
การดำ� เนนิ โครงการชมุ ชนท่องเทยี่ ว OTOP นวัตวถิ ี สามารถจำ� แนกกิจกรรมที่ดำ� เนนิ การออกเปน็
2 สว่ น ไดแ้ ก่ กจิ กรรมทด่ี ำ� เนนิ การโดยสว่ นกลาง และกจิ กรรมทดี่ ำ� เนนิ การโดยสว่ นภมู ภิ าค มรี ายละเอยี ด
ดังนี้
กจิ กรรมทด่ี �ำเนนิ การโดยสว่ นกลาง
1. การพฒั นาผลติ ภัณฑ์ OTOP ในชุมชนท่องเที่ยว โดยโรงเรียน OTOP เพื่อสง่ เสรมิ
และพัฒนากลุ่มผู้ผลิต ผู้ประกอบการ OTOP ที่เข้มแข็ง ให้เป็นแหล่งบ่มเพาะความรู้ภูมิปัญญาท้องถ่ิน
ทยี่ ดึ โยงสำ� นกึ ชมุ ชนและธรรมาภบิ าลในการประกอบอาชพี ดำ� เนนิ การในพน้ื ทขี่ องโรงเรยี น OTOP จำ� นวน
5 แห่ง ได้แก่ ศูนย์ OTOP คอมเพล็กซ์พุแค จังหวัดสระบุรี กลุ่มจักสานบางเจ้าฉ่า จังหวัดอ่างทอง
กลุ่มวิสาหกิจชุมชนบ้านเขากลาง จังหวัดพัทลุง ศูนย์ OTOP ข่วงสันก�ำแพง จังหวัดเชียงใหม่
และกลุม่ หตั ถกรรมคมุ้ สุขโข บา้ นดอนข่า ต�ำบลชนบท อำ� เภอชนบท จังหวดั ขอนแก่น
2. ยกระดับมาตรฐานผลติ ภัณฑ์ OTOP กลุ่มปรบั ตวั ส่กู ารพัฒนา (กลมุ่ D) ดำ� เนินการ
ร่วมกับหน่วยงาน/องค์กรที่มีความเชี่ยวชาญในด้านมาตรฐานผลิตภัณฑ์ เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์ OTOP
ที่ลงทะเบียนกับกรมการพัฒนาชุมชน กลุ่มปรับตัวสู่การพัฒนา (กลุ่ม Quadrant D) ที่มีศักยภาพ
และมคี วามพรอ้ มในการเขา้ สกู่ ระบวนการพฒั นาผลติ ภณั ฑ์ ดำ� เนนิ การใน 3 กลมุ่ ผลติ ภณั ฑ์ ประกอบดว้ ย
1) กลมุ่ ผลิตภณั ฑ์สุขภาพและความงาม (ประเภทอาหาร เคร่อื งดื่ม และสมุนไพรทไี่ มใ่ ชอ่ าหาร) จ�ำนวน
10,000 ผลติ ภัณฑ์ 2) กลุ่มผ้าและเครื่องแตง่ กาย จ�ำนวน 5,000 ผลติ ภณั ฑ์ 3) กลมุ่ ของใช้ ของฝาก
ของที่ระลึก จำ� นวน 5,000 ผลติ ภัณฑ ์
3. ยกระดบั มาตรฐานสนิ คา้ อาหาร OTOP รสไทยแท้ (OTOP Authentic) ดำ� เนนิ การรว่ มกบั
สถาบันการศึกษา/หน่วยงาน/องค์กร ที่มีความเชี่ยวชาญประเภทอาหาร เป็นท่ีปรึกษาในการด�ำเนินการ

| 56 | รายงานประจำ� ปี 2562

10,000 ผลติ ภัณฑ์ 2) กลมุ่ ผ้าและเครื่องแต่งกาย จานวน 5,000 ผลิตภัณฑ์ 3) กลุ่มของใช้ ของฝาก ของท่ี
ระลกึ จานวน 5,000 ผลิตภณั ฑ์

1.1.3 ยกระดบั มาตรฐานสินคา้ อาหาร OTOP รสไทยแท้ (OTOP Authentic)
ดาเนินการร่วมกับสถาบันการศกึ ษา/หนว่ ยงาน/องค์กร ทีม่ ีความเช่ียวชาญประเภท
อาหาร เป็นท่ปี รกึ ษาในการดาเนนิ การพัฒนาอาหาร โดยกาหนดกรอบแนวทางการดาเนนิ งาน และรปู แบบ

พัฒนากอารายหการระดับโดมายตกร�ำฐหานนสดินคก้ารแอลบะผแู้ปนรวะทกอาบงกาารรอดาห�ำเานรินOงTาOนP รแสไลทะยรแูปทแ้ (บOTบOกPารAยutกhรeะntดicับTมhาaตi Tรaฐsาteน)สินค้า
และผปู้ ตรละอกดอจบนปกราะรชอาาสหัมาพรันOธเ์ TมOนูอPาหราสรไทOยTแOทP้ ร(สOไทTยOแPทใ้ Aนuหtมhู่บe้าnนticOTTOhPaiเพT่ือaกsาteรท)่อตงเลทอ่ียดวผจ่านนปชร่อะงชทาาสงัมพันธ์
เมนอู ารหาายรกาOรTโทOรPทัศรนส์ ไเพท่ือยเแปท็นใ้กนารหเมลา่บู่ เรา้ อื่นงขOอTงชOมุ Pชนเพโดอ่ื ยกผา่ารนทออ่าหงเาทรพยี่ ้นืวผบา้่านนชเพอ่ ือ่งสทราา้ งงรกาายรกรบั ารรใู้โหท้กรบั ทผศั บู้ นร์ิโเภพคอ่ื ในเปน็ การ
เลา่ เรอ่ื ปงรขะอเทงชศมุ ชนโดยผา่ นอาหารพ้นื บา้ น เพ่ือสร้างการรบั รู้ใหก้ ับผู้บริโภคในประเทศ
5Oโชสขดอมุ0ถTยงชาOแตบนชPตนันทุมพนOปผล่ เก่าอ่วรชะรนอT นะั้ตางจอนOงวกกเรงัมวตัทPอาหศิถใวรบยี่รนีวึกนคถิทวดวดักษวัดรีช่ีมว้พาัตOเ4าะยมุรทลจิวผดTช.รือ้ัางิถ้ทูนOอกบัภกรสีตรเงเPณาจาป้ินป้รงนรคังคน็บัน็าแนปหณเุผนจชบอว1รจู้วด1าัุมกว6ตบักะัดัดก.าุฒทช10วจกทชเแนน.อ่ิจถิา4วานผทาจนิงนรีแดชกกเน่อำ�กะวผทภแุมานางกแนนด่ยีารเลรชวาทลกคบัปวปะรน5นายี่ะรรจโรตพร0วาดภะะงัพอ่ชฒักยหก1าชOแฒักยว1วแคุวนมลTา0ดอนดตดัปรชOาะแาชด่ลชนรตPขสุมลโกชะมุะอดถ่อะชจนุมราชงชาตยนยังรววตบชนาอ่หทมัอมพตนสันนยทอ่ววคีดทเฒักอังอังดอถิ่ ้ัณใงาคเดงรีพงนหแทสรกเมะะิจิ้ศลี่ยนาท้เาดกปาึกชวะรยี่ับร1รษ็นพชมุซวOณจร6ามุชัฒ่ึงชังTมO0ามหุภมนชนOจกTีชาวชนชาทาPOาคัดุชุมกมนทอ่รเPนมุแชอชปงจท่อวชผกนเนนารตัง่ีมทนชนนเวะทวแนีคทย่ีทกวตัิถกี่ผลาอนว่วีย่รีวแอะร่าางะถลวิ 1บOพเตนมดะที1ด่ัฒทอTกับพภ่ยีO0ยว้Oช่ีานจาวรยTอชคมังุราP้อOOหุมดผปคชชมวนชใTรทุู้PมัดนหใัดะนOวรชนเเช้เปลตังนโPแปนกาดคน็ือวทลส็นวนายณุถิผกะัง่อัตชรวมคชจีู้เงุรัตมววคีดปุมมดัเฒอุวถิชณทำ�ช็นทถิซงนตีเ่ียนจิะำชน�รง่ึี ท้นวทกาแมับุมนิ่ีมกรอ่แผชี นชOรกีคภงุมบนมนเักาTชวทาบกกรนทาทOคี่ยาาปทม่อ่อรPรรวจร่ีาพงง�ำะชเเฒันททกกวว่ีี่ยยนานดววรา

กจิ กรรมทด่ี �ำเนนิ การโดยส่วนภมู ิภาค
มี 5 กระบวนงาน ดังนี้

กระบวนงานท่ี 1 การพัฒนาบุคลากรดา้ นการทอ่ งเท่ยี ว ดำ� เนินการภายใต้หลักการ ดังน้ี
1. พัฒนาคณะกรรมการบริหารจัดการชมุ ชนทอ่ งเทยี่ ว OTOP นวตั วิถี ผ้นู ำ� ชมุ ชน
ผ้ทู ่ีเก่ียวข้องใหม้ ีความเขม้ แข็ง
2. เตรยี มความพรอ้ มคณะกรรมการบรหิ ารจดั การชมุ ชนทอ่ งเทย่ี ว OTOP นวตั วถิ ี
สกู่ ารเปน็ ผปู้ ระกอบการของกจิ กรรมท่สี รา้ งรายได้ใหช้ ุมชนทอ่ งเทีย่ ว OTOP นวัตวถิ ี
3. สรา้ งความเข้มแข็ง สร้างความรว่ มมอื และความสามคั คขี องคนในชุมชน
ผลการดำ� เนินงาน ไดแ้ ก่ มีการจัดตงั้ คณะกรรมการบริหารจัดการชมุ ชนทอ่ งเทยี่ ว จัดทำ�
ระเบยี บชมุ ชนทอ่ งเทยี่ ว จดั ทำ� แผนธรุ กจิ ชมุ ชนทอ่ งเทย่ี ว สรา้ งนกั เลา่ เรอ่ื งชมุ ชน มผี ไู้ ดร้ บั การอบรม/พฒั นา
เกี่ยวกับการสร้างนักเล่าเร่ืองชุมชน และสร้างโอกาสการเข้าถึงแหล่งทุน คือ จัดต้ังกลุ่มออมทรัพย์
เพ่ือการผลิต จ�ำนวน 1,866 กลุ่ม และพัฒนากลุ่มออมทรัพย์เพ่ือการผลิต จ�ำนวน 1,407 กลุ่ม
โดยมีเงินสัจจะสะสม รวมทงั้ สนิ้ 2,810,065,368 บาท
กระบวนงานที่ 2 การพฒั นาแหลง่ ทอ่ งเทยี่ วและสงิ่ อำ� นวยความสะดวก ดำ� เนนิ การคน้ หา
เสนห่ ์ อตั ลักษณช์ มุ ชน เพือ่ พฒั นาการท่องเทย่ี ว ไดแ้ ก่ อาหาร การแตง่ กาย ประเพณี ศลิ ปวัฒนธรรม
ท้องถ่นิ ภาษา เปน็ ตน้ ปรับปรงุ ภมู ทิ ศั น์ สิ่งแวดล้อม และบริหารจัดการแหล่งทอ่ งเท่ียวและส่ิงแวดล้อม

กรมการพัฒนาชมุ ชน | 57 |

กระบวนงานท่ี 3 การพฒั นาสินคา้ และบริการดา้ นการทอ่ งเที่ยว ด�ำเนนิ การออกแบบ
ตราสัญลักษณ์และสโลแกนชุมชนท่องเท่ียว การพัฒนาเมนูอาหารพื้นถ่ิน การพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชน
ทอ่ งเท่ยี ว ผลิตภัณฑ์ OTOP กลมุ่ ปรับตวั สกู่ ารพฒั นา (Quadrant D) โดยมีผลติ ภณั ฑท์ ่ีได้รบั การพฒั นา
จ�ำนวน 52,666 ผลติ ภณั ฑ์ จ�ำแนกเป็น
- ดำ� เนนิ การพัฒนาโดยสว่ นกลาง จำ� นวน 20,000 ผลติ ภัณฑ์
- ดำ� เนินการพฒั นาโดยสว่ นภมู ิภาค จ�ำนวน 27,666 ผลิตภณั ฑ์ ทัง้ นี้ ผลติ ภณั ฑ์ท่ีเหลือ
จำ� นวน 5,064 ผลติ ภณั ฑ์ ไมไ่ ด้ด�ำเนินการพฒั นาเน่อื งจากงบประมาณถกู พับไป
- ดำ� เนนิ การพฒั นาโดยโรงเรียน OTOP จำ� นวน 5,000 ผลติ ภณั ฑ์ อบรมโดยโรงเรียน
OTOP 5 แหง่ แห่งละ 20 ร่นุ รวม 100 รุ่น รวม 5,000 คน และพฒั นาผลิตภัณฑ์ จำ� นวน 5,000
ผลติ ภณั ฑ์ ในพ้นื ทบ่ี รกิ าร 20 จังหวัด
กระบวนงานที่ 4 การเชื่อมโยงเส้นทางการทอ่ งเท่ียวแตล่ ะทอ้ งถิน่ ด�ำเนนิ การออกแบบ
และเช่ือมโยงเสน้ ทางการท่องเทย่ี วของหมู่บา้ นเป้าหมาย และเชื่อมโยงแหลง่ ทอ่ งเทย่ี วเมอื งหลกั เมืองรอง
จ�ำนวน 1,115 เสน้ ทาง
กระบวนงานที่ 5 การสง่ เสรมิ การตลาดชุมชนท่องเทยี่ ว ดำ� เนนิ การดงั นี้
1. การประชาสัมพนั ธ์ ผา่ นสอ่ื ออนไลน์/ออฟไลน์
- สื่อส่งิ พิมพ ์ จ�ำนวน 5,026 ครงั้
- สอ่ื วิทยุ จำ� นวน 5,214 ครั้ง
- สื่อโทรทัศน์ จำ� นวน 1,349 คร้งั
- ส่ือออนไลน์ จ�ำนวน 18,292 ช้นิ งาน
- วดี ทิ ศั นเ์ ผยแพร ่ จำ� นวน 4,478 ชิน้ งาน
2. การเปิดตัวชมุ ชนทอ่ งเท่ียว จ�ำนวน 1,944 ครง้ั
3. การจดั กิจกรรม Business Matching จำ� นวน 242,159 ครง้ั

ผลสมั ฤทธท์ิ เ่ี กดิ ขน้ึ
1. ผไู้ ดร้ บั ประโยชนจ์ ากกจิ กรรมตามโครงการชมุ ชนทอ่ งเทย่ี ว OTOP นวตั วถิ ี
1.1 ผู้ประกอบการชุมชนด้านท่ีพักในชมุ ชน รวม 19,527 แหง่ จ�ำแนกเป็น

- ทพี่ กั ประเภทโฮมสเตย์ จำ� นวน 15,871 หลงั (รอ้ ยละ 81.28)
- ทพ่ี กั ประเภทโรงแรม/รสี อรท์ จำ� นวน 1,418 แหง่ (รอ้ ยละ 7.26)
- ทพี่ กั ประเภทกางเตน็ ท์ จำ� นวน 1,327 แหง่ (รอ้ ยละ 6.79)
- ทพ่ี กั ประเภทอืน่ ๆ จ�ำนวน 911 แหง่ (ร้อยละ 4.67)
1.2 ผปู้ ระกอบการชมุ ชนดา้ นอาหาร/เครอ่ื งดม่ื ในชมุ ชน รวม 24,490 แหง่ จำ� แนกเปน็
- ประเภทแผงจ�ำหน่ายอาหาร/เคร่ืองด่ืม จ�ำนวน 10,374 แห่ง (ร้อยละ 42.36)
- ประเภทร้านอาหาร จ�ำนวน 8,831 แหง่ (รอ้ ยละ 36.06)
- ประเภทกลมุ่ ประกอบอาหาร จำ� นวน 4,372 แหง่ (รอ้ ยละ 17.85)
- ประเภทอ่ืน ๆ จ�ำนวน 813 แห่ง (ร้อยละ 3.73)

| 58 | รายงานประจำ� ปี 2562

2. รายได้จากการท่องเทีย่ วของหมู่บา้ น
2.1 จำ� นวนนกั ท่องเทย่ี วเขา้ ไปท่องเทย่ี วในหมบู่ ้าน จำ� นวน 3,185,623 คน
2.2 รายไดจ้ ากการท่องเทีย่ วของหมู่บ้าน รวมสะสมตงั้ แตเ่ ดือนมิถนุ ายน พ.ศ. 2561 -
เดือนกนั ยายน พ.ศ. 2562 จำ� นวน 3,706,709,206 บาท จำ� แนกตามประเภทกิจกรรม ดังน้ี

- ด้านการจ�ำหน่ายผลติ ภัณฑ์ จำ� นวน 1,639,966,882 บาท (รอ้ ยละ 44.24)
- ดา้ นอาหาร/เครอ่ื งดม่ื จำ� นวน 1,014,541,195 บาท (รอ้ ยละ 27.37)
- ดา้ นกิจกรรมบรกิ ารทอ่ งเทยี่ ว จำ� นวน 623,045,092 บาท (ร้อยละ 16.81)
- ด้านทพ่ี ัก จำ� นวน 429,1-5466-,037 บาท (ร้อยละ 11.58)

ค วา4ม.คคมุ้ 1วค.าา่ มดขค้าอ้มุนงคโชค่า่อรขงงอทกงาาโงรคกรางรกตาลราด มีความส�ำเรจ็ เชงิ นโยบายเรอ่ื งใชก้ ารท่องเท่ียวสร้างรายได้เพ่มิ

สร้างโอกาส/ช่อ4ง.1ทาดงา้ นคชนอ่ ซง้ือทา(งนกักาทร่อตงลเาทดี่ยวม)คี วมาามพสบาเครน็จเขชางิ ยนโ(ยชบาาวยบเร้า่อืนง)ใชใ้กนาหรมทู่บอ่ ง้าเนท/ีย่ ชวุมสชร้านงร3า,ย2ไ7ด3เ้ พแิ่มห่ง
สรท้าี่มงศีโอักกยาภสา/พชแ่อลงะทใาชง้กาครนทซอ่ ้ืองเท(น่ยี ักวทต่อยงเอทดี่ยวร)วมาถพึงมบกี คานรขจัดายท�ำ(สชื่อาสวบงิ่ พ้ามินพ) ์ในโทหรมทู่บศั ้านน์ /วชิทุมยชุ นแล3ะ,2ส7อื่ 3ออแนหไ่ลงน์
ท่มีเพีศ่อืักปยรภะาชพาสแมั ลพะนัใชธ้ก์ชามุ รชทน่อทงอ่เทงเ่ียทวี่ยตว่อยOอTดOPรวนมวถตั ึงวมิถีก ี า รจัดทาสื่อส่ิงพิมพ์ โทรทัศน์ วทิ ยุ และสอ่ื ออนไลน์
เเพดเชนิ่อื ดมุทปนิ ชารทนงะาเชขงทา้าเ ขสีเ่ม ปา้มั าม็นพในาเันจให4ธน้า.มช์ข322หุมบู่อ..มดชง้าดดบู่ผา้นน้า้าา้นลท/นนนชิตผอ่ผผ/มุ ูซ้ภงชูซ้้ขูชเัณ้ือุมท้อืานชยี่ยฑสสนวา์ สา ทมOมาาี่พมTารักรOาถถรPเรถเชชา้น่อืตนือ่ วม่อมอัตโยายโวอยหงถิ ดงาี สอรสราา้รบชงา้ีพรโงกิอเโดาอกรมิากอสานื่เใสกหใดิๆห้ผผู้ซ้ผทู้ขือ้ซู้ ีต่ากอื้ ย่อลกใยุ่มลหอใุ่มมหดใ่เมหฉแ่จมพลาจ่าะน�ำะเวนจในนา้วขมชนอาุมมงกชากกกนจิวกก่า3วเาดา่,ร2เมิใด7หห3ิมมลห่หาลใยมนาเบู่ยทพเา้่า้นื ทนท่า/่ี

โดยคนในชุมชน4.ม3สี ด่วา้นนรผว่ ม้ขู าในยกสาารมบารรหิ ถาตรอ่ จยัดอกดาอราทชกุพี กเดิจมิ กเรกริดมผขู้เกายิดใกหามรเ่ เฉรพียานะรใู้ดนชว้ ุมยตชนเ3อ,ง273 หม่บู ้าน/ชมุ ชน
ทีเ่ ปน็ เจ้าข อ งผลิตภ4ัณ.ฑ์ดท้าพ่ี นกั กรา้ารนกอราะหจาารยบรารยกิ าไดรอ้ น่ื เกๆิดทรตี่ายอ่ ยไดอด้กรแะลจะาเจย้าอขยอู่ทงกี่ผจิ ู้ปกราะรใกหอมบ่ ใกนาพร้ืนททั่ว่ีไโปดใยนคชนุมในชน
เชดมุ ทสไิมชดาทง้ั น้ทมจต่ี มาันา่อกสีรทยถว่กีอนเิจดรรกยีหว่ านรมรรือใเห้ดูนใ4ชิมกร.4้ตอืาทน้รเดีต่ขทบ้าอ่า้ นุรนมยิหตกาอา่ามาดใรรสนีหจกว่กัดรรนาอืกะรรใาจปว่ชรามรต้ทยะในุ้กรนกทกาอกยจินุบจิ ไกกตกดริจ่ำ�ร้รเกใรกมนมาิดกรสเรกราราาิดราย้ ยปกงไยดราร่อาร้กะยยเรกระไอยีเดจขบนาเ้า้ ชยกรถออื่ดู้ิจึงยม้วกผ่ทูยโู้ซายตีผ่รอื้ งปู้รนงกาา่รเอบัยะยงกยกเนออ่าอื่บรยงทกจาอ่เาขรงกท้าเททถวั่ ไย่ีุกึงปผควใขูซ้นนออ้ืชสงงุมาช่ามชมุยนาเชรนทนถ่อืงั้เอรจงยียาจา่กนางกกรสจิหู้ทะกรุกดาอืครวนก

เข้ามามีสว่ นร่วมในกิจกรรมสรา้ งรายได้เช่อื มโยงกับการ

ท่องเที่ยวของชุมชนอย่างสะดวกไดท้ ันที

5. ผลกระทบจากการดาเนินโครงการ

คณะท่ีปรกึ ษาจากสานักงานศูนย์วิจัยและให้คาปรึกษาแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

ได้ดาเนินการประเมินผลโครงการชุมชนท่องเท่ยี ว OTOP นวัตวิถี โดยประเมินผลกระทบ 5 ดา้ น จากการ

ดาเนนิ งานโครงการ ดงั ประเด็นต่อไปนี้ กรมการพัฒนาชุมชน | 59 |

5.1 ผลกระทบด้านเศรษฐกจิ

โครงการฯ มผี ลกระทบทางเศรษฐกิจตอ่ ชมุ ชนในระดับมาก ชาวบา้ นในชุมชนมรี ายได้

เฉลี่ยเพ่ิมขึ้นร้อยละ 16.22 มีการจ้างงานเพิ่มขึ้นร้อยละ 87.5 มีรายได้จากนักท่องเท่ียวเฉล่ียต่อคน

ผลกระทบจากการดำ� เนนิ โครงการ
คณะทป่ี รกึ ษาจากสำ� นกั งานศนู ยว์ จิ ยั และใหค้ ำ� ปรกึ ษาแหง่ มหาวทิ ยาลยั ธรรมศาสตร์ ไดด้ ำ� เนนิ การ
ประเมนิ ผลโครงการชมุ ชนท่องเท่ียว OTOP นวัตวถิ ี โดยประเมินผลกระทบ 5 ด้าน จากการด�ำเนนิ งาน
โครงการ ดงั ประเด็นต่อไปน้ี
1. ผลกระทบดา้ นเศรษฐกจิ
โครงการฯ มีผลกระทบทางเศรษฐกิจต่อชุมชนในระดับมาก ชาวบ้านในชุมชนมีรายได้เฉล่ีย
เพิ่มขึ้นร้อยละ 16.22 มีการจ้างงานเพ่ิมข้ึนร้อยละ 87.5 มีรายได้จากนักท่องเที่ยวเฉลี่ยต่อคน เท่ากับ
1,152 บาท ยงั ไมส่ งู เนอื่ งจากเปน็ การทอ่ งเทย่ี วระยะสน้ั รายไดส้ ว่ นใหญม่ าจากการขายอาหารและผลติ ภณั ฑ์
ของชมุ ชน การกระจายรายไดย้ งั ไมท่ วั่ ถงึ มากนกั โดยมคี รวั เรอื นรอ้ ยละ 38.8 ไดร้ บั ประโยชนจ์ ากโครงการ
2. ผลกระทบดา้ นสังคม
โครงการฯ มีผลกระทบด้านสังคมในระดับมาก โดยคนในชุมชนมีการช่วยเหลือซึ่งกันและกัน
มากข้ึน และมีความสามัคคีเกิดขึ้นในชุมชน ชาวบ้านในชุมชนได้เข้ามามีส่วนร่วมในการด�ำเนินการ
โครงการมากข้ึน จากการเขา้ ร่วมกจิ กรรม ทำ� ให้ชมุ ชนร้จู ักคิด รู้จักทำ� และมีการแลกเปลีย่ นความคิดเห็น
ซงึ่ กนั และกนั มสี งั คมและเพอ่ื นรว่ มกจิ กรรมใหม่ ๆ มคี วามภาคภมู ใิ จในชมุ ชนของตน และรจู้ กั ใชส้ อ่ื ออนไลน์
ในการประชาสมั พันธ์ชมุ ชนทอ่ งเที่ยว OTOP นวัตวิถี
3. ผลกระทบด้านวัฒนธรรม
โครงการฯ ส่งผลกระทบทางด้านวัฒนธรรมต่อชุมชนในระดับมาก โดยมีผลกระทบทางด้าน
วฒั นธรรมเชงิ บวกเกดิ ขนึ้ ภายในชมุ ชนอยา่ งชดั เจน เชน่ กลมุ่ คนในชมุ ชนหลายชว่ งวยั และเพศใหค้ วามสำ� คญั
และเข้าร่วมงานในการสืบสานประเพณีต่าง ๆ ของท้องถ่ินมากขึ้น เช่น คนหนุ่มสาวแต่งชุดด้วยผ้าไทย
การขบั รอ้ งสรภญั ญะ การเวา้ ผญาเกยี่ วกบั ชมุ ชนทอ้ งถนิ่ ของตนเอง การสอนเยบ็ ขนั หมากเบง็ และการเยบ็
บายศรีสู่ขวัญ ท�ำให้คนรุ่นใหม่รู้จักพ้ืนเพของหมู่บ้าน ประวัติความเป็นมาของหมู่บ้านหรือชุมชน
และเม่ือสังคมภายนอกได้รับรู้และเข้ามาศึกษามากขึ้น โดยการน�ำมาตีแผ่วัฒนธรรมให้นักท่องเที่ยว
ให้คนทวั่ ไปไดเ้ ห็นและสมั ผัส ทกุ คนในชมุ ชนกจ็ ะเลง็ เหน็ และภาคภมู ิใจในวฒั นธรรมของตนเอง
4. ผลกระทบดา้ นส่ิงแวดลอ้ ม
โครงการฯ มีผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมในระดับมาก ชุมชนมีการปรับปรุงภูมิทัศน์ในชุมชน
ใหส้ วยงาม รกั ษาทรัพยากรธรรมชาตแิ ละส่งิ แวดล้อม มกี ารทำ� ความสะอาดรอบ ๆ ชมุ ชน มกี ารเกบ็ ขยะ
มูลฝอย และมีการช่วยกันรณรงค์ต่อต้านโรคติดต่อ โรคระบาดต่าง ๆ นอกจากนั้นยังมีการชักชวนให้
คนในชุมชนปลกู สมุนไพรเพิ่มข้นึ เพือ่ ใช้เปน็ หนงึ่ ในวตั ถดุ ิบหลกั ในการผลติ และแปรรปู ผลติ ภณั ฑ์
5. ผลกระทบด้านจติ ใจ
โครงการฯ มผี ลกระทบตอ่ ชมุ ชนทางดา้ นจติ ใจในระดบั มาก คนในชมุ ชนมคี วามรกั ความผกู พนั
กันมากยิ่งขึ้น มีจิตใจที่ดีต่อกัน มีความสุข ยิ้มแย้มแจ่มใส รู้จักสามัคคี เอ้ือเฟื้อเผ่ือแผ่ต่อกันมากข้ึน
มีมนุษยสัมพันธ์ท่ีดีเพ่ิมขึ้นและพร้อมเป็นเจ้าบ้านท่ีดี นอกจากน้ีคนในชุมชนได้ออกไปเรียนรู้วิถีชีวิต
และแลกเปล่ียนประสบการณก์ บั สังคมภายนอกมากข้ึน อีกทั้งคนในชมุ ชนรู้สกึ รกั และภาคภูมิใจในทอ้ งถิ่น
มากข้นึ

| 60 | รายงานประจ�ำปี 2562

ยกทุรมธศกาาสรพตรัฒส์ นง่ เาสชรุมมิ ชชนมุ ชไนดท้กอ่�ำงหเนทดยี่ ยวุทOธTศOาสP-ต4น8ร-์สวตั่งเวสถิ รี ิมชุมชนท่องเที่ยว OTOP นวัตวิถี เพื่อเป็น

แนวทางส�ำหรับการส่งเสริม พัฒนา และต่อยอดการด�ำเนินโครงการชุมชนท่องเท่ียว OTOP นวัตวิถี
โอดยยา่ งมยีเป่งั ย้าแเนืปหน้าวมหปทามารยงาะสยยกายุทหอุทรธบธับกศศดกราาา้วมสรสกยตสาตรง่ ร์เ3กรสพรล์ัฒิม่ากนกวพลาคลฒัชยือ่มุานุทชชวานธุมคแ์ชไลือดไนะดก้ ตสาแ้ชอ่าหยมกุมนอาด่ชดรยถกนุทาบธสรรศดิหาาาสมาเรตนาจรินรั์สดโคง่ถกเราสบงรรกรดมิ าชิา้หรนุมชาชกุมรนาชจรทนทัดอ่ท่งอกอ่เงทงาเเ่ียททรวยี่่ยีดOวว้าแTOนลOTะPกOสนาPรวา้รนตังทวรวตัา่อิถยวี งเิถพไเดี อ่ืทโ้ ดอเปี่ยยยน็า่วมงแี ละสร้างรายได้

ยงั่ ยืน ประกอบด้วย 3 กลยทุ ธ์ ไดแ้ ก่
กกไรดละ้แยกบุท่ วกธรนท์ะงบ่ีาวน1นงทเากพ่ีนลทมิ่ย1่ีุทป1ธบรท์บะรี่ร1สิหิหเทิาพาร่ิมธรจปภิจดั รักดาะาพสกริทกขาธ้อราภิ มรขาูลพบ้อเกพรมาื่อิหรูลพบาัเฒรรพหิ นจาื่อารดั ชจพกุมดั ัฒกาชานรรนทชช่าอมุุมงชชชเนทุมนที่ยชอท่วงน่อกเททงรยี่ะเ่อวทบงปว่ียเรนวทะงกา่ียอนปวบทรด่ี ะว้2กยกพร4อัฒะบกนบรดาะวบว้บนุคยวงลนาาง4กานนรทกี่ ร2ะบพวนัฒงนานา
ได้แก่
บุคลากรดดา้า้ นนกการาทร่อทงอ่เทงย่ี เวทกยี่ รวะบกวนรงะาบนทวี่น3งปารนะสทา่ี น3ควาปมรระ่วมสมาือนภคาควกี าามรพรฒั่วมนามแือลภะการคะีกบาวนรงพาัฒนทนี่ 4าสรแา้ ลงคะุณกคร่าะบวนงานที่ 4
สร้างคุณแคล่าะแพัลฒะนาพชัฒมุ ชนนาทชอ่ งุมเทชยี่ นวทท่องั้ นง้ี เไทดก้่ียาวหนดทเั้ปงนา้ ห้ี มไาดยก้กล�ำยหุทธน์ คดอื เปชุม้าชหนมทาอ่ ยงเทก่ียลวยรกัุทษธา์อัตคลือักษณช์แุมลชะสนรทา้ ง่องเท่ียวรักษา
อัตลกั ษณคแ์ุณลคะา่ ไสดรอ้ า้ยา่งงคยุณ่ังยคืน่าได้อยา่ งย่ังยนื
กลยุทธ์ท่ี 2 พัฒนาและยกระดับมาตรฐานผลิตภัณฑ์และบริการในชุมชนท่องเที่ยว
กปลระยกทุ อธบ์ทด้วี่ ย23พกฒั ระนบาวแนลงาะนยไกดร้แะก่ดกับระมบาวตนรงฐานาทน่ี ผ1ลเพิต่ิมภมัณูลคฑ่าแแ์ ลละะยบกรระกิ ดาั บรมในาตชรมุ ฐาชนนขทอง่อผงลเิตทภี่ยณั วฑ์ประกอบด้วย
3 กระบวกนรงะาบนวนไงดานแ้ ทก่ี 2่ กยรกะรบะดวับนคงุณานภาทพ่ี แ1ลเะพมิ่มาตมรูลฐาคนา่ กแาลรบะยริกการระแดลับะกมราะตบรวฐนงาานนขทอ่ี 3งผเชลื่อิตมภโยณั งกฑจิ ก์ รกรรมะบวนงานที่ 2
ยกระดับบครกิ ุณารภแลาะพผลแิตลภัณะฑมช์ ามุ ตชนรทฐั้งานนี้ ไดก้กาารหบนดรเปิกา้ าหรมายแกลลยะุทกธ์ ครือะสบินวคน้าแงลาะบนรทกิ า่ี รใ3นชุมเชชนื่อทอ่มงโเทยีย่ งวไกดิจ้รับกรรมบริการ
แแ ไดลล้แะะผเกพล่ มิ่ติกกมภกปไกรดลลาูลณัระ้แรยะยคบพกทุฑชุท่า่ัฒวาธกช์ ส์ธนนรคมุมั ์ทาะอืงพชแบาี่นันลนวนธะัก3นช์เทททพงุมอ่า่ีิ่มกง้ัชสงนนลม1นเ่งททยูลที้ เุทไี่ยี่คปสอ่ ด1วธา่งรเร์ทก้เขปทมิะี่้าำ�3ร่ียมสกหะวสาสาานง่แทารนเลด่อสนตะงรภเภกเิมปลทาารกา้า่ยีคะคาหดวบีกรีกแมตวแาลานรลาละตงรายสะาดลตัมกนเแาชผลทลลดัสื่อ่ีะายด3วเมดา้ิถชทุ จนีช่ือโดธัดวีมกย์ก้าติาโคงิจยนขรธอืกงอทกธรรุงอุ่รสรคกากงมนนิรเิจิจสทใคกทกง่น่ียาเา้ช่สาอวรแุมรรทงกิมชลทอ่เรนกะทงอ่ะาเบที่ยรบงตรย่ีเววทกลวินาปาี่ยงกดารรวนระใทนกทะัง้ อปนี่ชบ2บี้รมุไวดดพะชนว้ ้กัฒกยนงาอน3หทาาบนกนอ่ ชดรดงท่อะเเป้วงบี่ททา้ยว2ยี่หานงวมงส3าไพา่ืดอนยัฒร้ กบั นรกะาาบชร่วอพนงฒั ทงานานาง
ส่อื ประชาสมั พนั ธช์ มุ ชนทอ่ งเที่ยว และกระบวนงานท่ี 3 จดั กจิ กรรมสง่ เสริมการตลาด ทั้งน้ี ได้กำ� หนด
เป้าหมายกลยทุ ธ์ คอื นักทอ่ งเที่ยวเขา้ มาทอ่ งเทย่ี วและสัมผัสวิถชี ีวิตของคนในชุมชน

กรมการพฒั นาชุมชน | 61 |

-49-

โรกศซ ดะึ่งูันบโรกยหดดกยะับช�วำยห์คากโกเ่ามุดชรับนววางุชยมท่าารกินกชนชมทง่อากกุรมนงรอ่เกรามปชทเองรอทรมน็นเกอ่ามาภที่ยกงทเาอกท่ยีาลเวาริาาทิยวริศกพทกรกย่ีใพโดโาพริวตาัดฒดกฒักรม้ารัฒโ้มยารยปนกนดปมนรมตนามรยไราปีวการาิคะมมีวะชัตาพชชรสณัตีซสวุรมะถุมุมฒัาตัพถ์าสุปะชนชชถนนฒัาุปมรรนคนุปนานคะัฐนรหวชรคกสาวะมามุะาัวชบยงากสมนสวชาคมุมังรบังิทงนมตส์เชไ่คครวพารยนรดยม์ว่เ์เ่วนอื่พสาีใพงัมม้ปยมนกัลกไือ่ำ�ื่ือองัมมดรากงัยนกไขกืะ้ปอรือาดาาเกัับตขสาชนขร้ปรรง่อัระเบตีับยสายรคาตส่ยอะเ่นงงเกนลคาอคสยเ่อใค่ืรอสลสนหาดอลยะ่ืนอวรนคง่ดม่ืออพดิมานเชควสน่พดัฒมาัุบชมกว-4รัมฒชแาุมาเชรน9มิมศรุมลร-ชนพ่นวาว่รจกรนะชมทาัฒม่วยัษดสาทนม่อมยมกรปนฐอ่มงมทกือือรจรงกเาาือรไ่อะทดัไเะปคไิจะทปงด่ยีชปปชยดมย่เยีัุบยวมยทรงััุมบวกสังัอแแงะOย่ี ชอแร่งOอลงชลวงเTละคนะงะุมTสคดะO์กดคนสO์กแรOสรับPิ้วทร์รกิมลPแรT้แแยารร้ลนะกาOลนงลอระแงนวาะมPวศะัตมหัลตรทิหัตากสาลนจวะนรตวนาตร่วััดกิถหว่ริถรร้าวยรียปษศีฐนสงัต(ฐงสงอรกาณู่มาอาู่า่อววะงนนุนาตนาุติถย์ลคชภรกตภกสสีง้า์กุมาาาาาราาสนคาครรนห(ฐหนู่อรนีทีทอททาากกภตุม่าง่ีเ่อี่เอนนรรกกหสาคเงงรรกาชีย่ี่ยคเเา์กามมชววททาิงหีชทไาไขขสราี่่ียยมมนรก้อ่ี้อเตทรววซซกม)งงร้าิ่อ์์ี่ยรหงง(มสวาเไทขชทไรมร่ีย้นอยคซวง))์์
ในศกูนลรยุ่มะ์คหจววังา่าหมงวเปกัดน็รภมเลากิคศาดเรห้าพนนัฒไือนมตาซชอ์ มุ นหชบนานวกิทับย1สาลาจนัย�ำักเนชงียวานงใสห่ง8มเส่ แรหลิมะมกสาู่บมร้าจานัดคป/มชรสุมะ่งชชเสุมนรแมิ ลกใะนานรจิทจังรัดหรปศวรกัดะาเชรชุม(ียอนงงาใคนห์กามาชร่ ามตลหิ �ำ(าไพทชูนย) ล�ำปาง
แลซะงึ่ จดศังาูนหเนยวิ์นคัดกวแามรภ่ฮเปา่อ็นยงเใสลตอิศ้มนดต้าิคนณรไวมะมซรถ์ัฐมมึงหกนาาตวริทปีใยนรากะลาสัยราเยนชกียครงะวใาดหมับมร่เแศ่วลรมะษมสฐือมกกิจาชคับุมสชสภ่นงาเดสอ้วรุตยมิ สอกาัตาหลรัจกัดษรปรณรม์ละท้าชน่อมุ นงนเาาทเนชี่ยาิงวชสแราห้ตาิง่ง(สไปทรรรยะค)เ์ทศไทย
พฒัในนกซลาึ่งมุ่กดจาังรเนหทินว่อัดกงภาเราทคภย่ี เาหวยนใในตือต้ม6อตนิคหบณนมะูบ่1รัฐา้ จมนาน/นชตวุมรนีใช8นนกหามเรพู่บยือ่ก้านรสะ/ง่ ชดเุมสับชรเนศมิ รใกษนาฐจรกงั ขหจิ ยชวาัุดมยเชชตนยี ดวังใด้วหย้ามอน่ัตลกลาักพรษูทนณอ่ ล์ลงาา้เปทนาีย่นงาวแเใลชนะิงอแสมนร้า่ฮาง่คอสงตรสรอคน์
รวมในถกึงลก่มุ จาัรงหปวรดั ะภสาาคนเหคนวือาตมอรน่วบมนม1ือกจับานสวภนา8อุตหสมา่บู ห้ากนร/ชรุมชทนอ่ ใงนเทจังี่ยหววแัดหเช่งียปงรใหะมเท่ ลศาไพทูนยลพาัฒปานงาแกลาะรแทม่อฮง่อเงทสี่อยนว

รวมถึง การประสานความร่วมมือกับสภาอุตสาหกรรมท่องเท่ียวแห่งประเทศไทย พัฒนาการท่องเที่ยว
ใน 6 หมู่บ้าน/ชมุ ชน เพอื่ สง่ เสรมิ การขยายตวั ดา้ นการทอ่ งเทีย่ วในอนาคต

ขกตO อาาTกดOปมรงOาา้รTดชลรนกดOปใPะOำ�กนดคุัมา้าเรTPเภวนรษานชนะO6านเดคทนณนเนวมนิPภหวาอวตัตินพาแงะเัตทมนกานมงรวาขลูบ่ววมตจิาอ้นพนถิ อตัถิะาา้ลนามงรีนชงวมนสักกา้อขชไกถิอุมล/นดษอมิ่ดงุมนนชีากกัชขง้ออชไณอ้ชุมอี้รชจดษอยมุน�ำกยนเชกะุมงา้อณ่าปชนทนชจร่าขชยกงนน็ะุมมางวน่อมอ่านเทขชมชกพงยแีทงกงี้ นมอ่อลนมกุเีท่ือกคิศาทแีทงงะ้ีสาชรริศทวลกเกี่สยศิรง่ทมนพะาทาาเิ่งรเวทวสี่สกยปงมรทอฒัมาใใารง่ิเวาน็านอง่นสดกปงิมอในนรแชงังาน็าแะนกพดวดเาตนุนมราแดตยชทงััชฒงัพ่้ีวลรชตคนุม่ลวยี่นยมุขะันฒว่น้ีลชกคะวย้ีปาชะทานวนปามรโนปาช่อทยาสดรมะแุรมตงช่ะอะยสเไละเัวุชดภมงเะทดพเดภะวเนทชดภี่ทจ้ยกจิา้ดทวนไทเดันี่วายกดพ้แาไเรกโวป้ดพจื่ลอนแดณเาโ้ัสะรจด่ืลพอดรสยด่ัะสะงดาปท่ือยพิเนด่้าจเงสปอ่พสรภเินจ้าาคสรงะริน่งจสกทาิมรเ้าะเทเสินามิรศภชสแเินแ่ยีรคณภกัุมทรแลลวคณา้ทยมิาลใชชแะะา้ นาชจภแะุลมแนสบจอุลมาสะานลชทรนาะบกนชพันะบิกบกาอ่ ศรันบใสทคศรงาิกนักทสิตนกเ่ักอรากยนท่อารุนยงับรุนภางีย่เภกพสทพรเกาพวทาารดนา่ีพรยรรี่อ้พยรงึอ้Oุนว้ใดอมวดใดมนกTาทมนาทดูOกเOOาก้ังเทนงั้นTนาแรTาแPินั้งOกรนันิดOรนแงดวทงPดว�ำนPาทนาึงทึเอ่งนวนนนาดนาดวงชตังชงวูดนิเทวูดใใุมทุวตัมนัตนนงนาชถิชย่ีกวกวาักงักนาินาีถิวถนใททรเรีทีทนพชสดส่่อเอเ่อ่อพพนนกมุา้อื่งงงง่ื่ืบับัออนเเาชแเเททททแแสสรคนบ่ีนี่ยนยบี่บ่ียสยวง่ทุวนุวนว่าว่งนงปอ่มับรงพะเสทรเนภอ้่ยี ุนมทว

| 62 | รายงานประจำ� ปี 2562

ประเภท A : ชุมชนท่องเที่ยวดาวเด่น “Attractive” (พร้อมรองรับนักท่องเท่ียว) แนวคิด
คือ ชุมชนมีศักยภาพในการดึงดูดนักท่องเที่ยว มีความสามารถในการบริหารจัดการด้านการท่องเท่ียว
ไดด้ ว้ ยตนเอง มกี ารกำ� หนดแผนและทศิ ทางการพัฒนา มสี ง่ิ อ�ำนวยความสะดวก และมสี ินค้าและบริการ
ทพ่ี รอ้ มรองรบั นกั ทอ่ งเทยี่ ว ควรสนบั สนนุ ใหม้ กี ารเผยแพรป่ ระชาสมั พนั ธส์ รา้ งการรบั รแู้ ละสง่ เสรมิ การตลาด
เช่ือมโยงธุรกิจท่องเที่ยว กระตุ้นให้นักท่องเท่ียวเข้ามาสัมผัสวิถีชีวิตและเสน่ห์ของชุมชน ท้ังชาวไทย
และชาวต่างชาติ โดยการสร้างเครือข่าย เพิ่มการเช่ือมโยง เปน็ หุน้ ส่วนกับภาคเอกชน
ประเภท B : ชมุ ชนทอ่ งเทยี่ วดาวรงุ่ “Brighten Star”(มแี วว มอี นาคต ในการพัฒนาตอ่ ยอด)
แนวคิด คือ ชุมชนมีศักยภาพในการดึงดูดนักท่องเท่ียว สามารถพัฒนาต่อยอด ยกระดับให้เป็นชุมชน
ทอ่ งเทย่ี วทพ่ี รอ้ มรองรบั นกั ทอ่ งเทย่ี ว โดยวเิ คราะหศ์ กั ยภาพชมุ ชนทอ่ งเทย่ี วและกำ� หนดแนวทางในการพฒั นา
ตามศักยภาพและคุณลักษณะของชุมชน โดยการยกระดับคุณภาพและมาตรฐานของสินค้าและบริการ
ชมุ ชนมคึ วามสะอาด สะดวก ปลอดภัย
ประเภท C : ชุมชนโดดเด่นเฉพาะดา้ น “Case Study” (มีความโดดเดน่ เฉพาะทาง) แนวคิด
คือ ชุมชนมีศักยภาพในการดึงดูดนักท่องเท่ียวค่อนข้างน้อย แต่มีความโดดเด่นเฉพาะด้านในการเป็น
แหล่งเรียนรู้และศึกษาดูงาน จึงควรส่งเสริมให้เกิดการสร้างรายได้จากการจัดกิจกรรมการเรียนรู้รองรับ
การศกึ ษาดงู าน เพอ่ื ขยายผลความสำ� เรจ็ ในการพฒั นาดา้ นตา่ ง ๆ ตามความโดดเดน่ ของชมุ ชน โดยการเชอ่ื มโยง
เครือข่ายประชารัฐ สาธารณสุข เกษตร ส่งเสริมและพัฒนาแหล่งเรียนรู้ให้พร้อมรองรับการศึกษาดูงาน
เฉพาะด้าน
ประเภท D : ชุมชนสินค้า OTOP “Delivery Products” (น�ำสินค้าออกขาย) แนวคิด
คอื ชมุ ชนมศี กั ยภาพในการดงึ ดดู นกั ทอ่ งเทย่ี วคอ่ นขา้ งนอ้ ย และไมไ่ ดม้ คี วามโดดเดน่ เฉพาะดา้ นในการเปน็
แหลง่ เรยี นรแู้ ละศกึ ษาดงู าน จงึ ควรสง่ เสรมิ การพฒั นาเศรษฐกจิ ฐานรากตามกระบวนการพฒั นา OTOP รวมถงึ
การเสริมสร้างความเข้มแข็งชุมชนภายใต้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โดยการส่งเสริมภูมิปัญญา
พัฒนาสผู่ ลิตภัณฑ์ OTOP เชื่อมต่อตลาดประชารฐั OTOP Mobile Unit และ OTOP Online
ซง่ึ จากการประเมนิ และจดั ประเภทชมุ ชนทอ่ งเทยี่ ว OTOP นวตั วถิ ี หมบู่ า้ น OTOP เพอื่ การทอ่ งเทย่ี ว
(OTOP VILLAGE) และหมบู่ า้ นทอ่ งเทย่ี วโดยชมุ ชน (SE) รวมจำ� นวน 3,565 หมบู่ า้ น/ชมุ ชน มรี ายละเอยี ด
ดงั นี้
1. ชมุ ชนทอ่ งเทย่ี ว OTOP นวตั วถิ ี ประเภท A : ชมุ ชนทอ่ งเทย่ี วดาวเดน่ “Attractive” จำ� นวน
209 หมู่บา้ น/ชมุ ชน
2. ชมุ ชนทอ่ งเทย่ี ว OTOP นวัตวิถี ประเภท B : ชุมชนท่องเที่ยวดาวรุ่ง “Brighten Star” จ�ำนวน
735 หมบู่ ้าน/ชุมชน
3. ชมุ ชนทอ่ งเทยี่ ว OTOP นวตั วถิ ี ประเภท C : ชมุ ชนโดดเดน่ เฉพาะดา้ น “Case Study” จำ� นวน
1,465 หม่บู า้ น/ชมุ ชน
4. ชมุ ชนทอ่ งเทย่ี ว OTOP นวตั วถิ ี ประเภท D : ชมุ ชนสนิ คา้ OTOP “Delivery Products” จำ� นวน
1,156 หม่บู ้าน/ชุมชน

กรมการพฒั นาชมุ ชน | 63 |

2. โครงการยกระดบั การทอ่ งเทย่ี วเชงิ ประเพณวี ฒั นธรรม กจิ กรรมพฒั นายกระดบั
การทอ่ งเที่ยวเชิงประเพณวี ฒั นธรรม (ภาคตะวนั ออกเฉียงเหนอื )

กรมการพัฒนาชุมชน ได้จัดท�ำโครงการยกระดับการท่องเที่ยวเชิงประเพณีวัฒนธรรม กิจกรรม
พัฒนายกระดับการท่องเท่ียวเชิงประเพณีวัฒนธรรม (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ) เพื่อพัฒนาหมู่บ้าน
ใหม้ ศี กั ยภาพในดา้ นการบรหิ ารจดั การดา้ นการทอ่ งเทย่ี ว โดยใชก้ ระบวนการขบั เคลอ่ื นงานดา้ นการทอ่ งเทย่ี ว
มาเป็นเคร่ืองมือในการพัฒนาชุมชน เพื่อให้เกิดรายได้ ควบคู่กับการอนุรักษ์สืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่น
ด้วยการยกระดับการท่องเท่ียวคุณภาพกลุ่มเป้าหมายเฉพาะ โดยมุ่งเน้นการพัฒนาแหล่งท่องเท่ียว
พฒั นารปู แบบนวตั กรรมสนิ คา้ และบรกิ ารดา้ นการทอ่ งเทยี่ ว รวมถงึ การสง่ เสรมิ การตลาดดา้ นการทอ่ งเทย่ี ว
โดยอาศัยกลไกความร่วมมือจากทุกภาคส่วนท�ำงานแบบบูรณาการ เพ่ือให้เกิดการพัฒนาศักยภาพ
คณะกรรมการบรหิ ารหมบู่ า้ นฯ การจดั ทำ� แผนการพฒั นาหมบู่ า้ น OTOP เพอ่ื การทอ่ งเทยี่ ว พฒั นาผลติ ภณั ฑ์
และบริการของหมู่บ้าน เน้นการพัฒนาผลิตภัณฑ์ OTOP ให้สามารถยกระดับสู่การจ�ำหน่ายได้
การจัดกิจกรรมโปรแกรมการท่องเที่ยวที่หลากหลายท่ีได้บูรณาการแนวทาง D-HOPE (Decentralized
Hands – On Program Exhibition) ท่ีไดร้ บั แนวทางมาจากประเทศญป่ี ุ่น

ผลการด�ำเนินงาน :
1. เชงิ ปรมิ าณ
1.1 มกี ารจดั ตง้ั คณะกรรมการบรหิ ารหมบู่ า้ นฯ เพอ่ื บรหิ ารจดั การดา้ นการทอ่ งเทยี่ ว จำ� นวน 84 คณะ
1.2 มีการจัดท�ำแผนการพฒั นาหมู่บ้านฯ จำ� นวน 84 แผน
1.3 มกี ารออกแบบและทดสอบโปรแกรมการทอ่ งเทยี่ วของผปู้ ระกอบการชมุ ชน จำ� นวน 2,000 ราย/
2,000 โปรแกรม
1.4 ผลติ ภณั ฑช์ ุมชนได้รับการพัฒนาเป็นสินคา้ ท่ีระลึก จ�ำนวน 252 ผลติ ภณั ฑ์

2. เชิงคุณภาพ
2.1 หมู่บ้านได้รับการพัฒนาศักยภาพการบริหารจัดการด้านการท่องเท่ียวและมีความพร้อม
ในการใหบ้ รกิ ารนกั ท่องเท่ียวไดห้ ลากหลาย
2.2 หมู่บ้านมีรายได้จากการจ�ำหน่ายผลิตภัณฑ์และบริการกิจกรรมการท่องเท่ียวเพิ่มขึ้น
สง่ ผลต่อการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากของชุมชน -52-

2.3 โครงการยกระดับการท่องเที่ยวคณุ ภาพกลมุ่ เปา้ หมายเฉพาะและประชาสมั พนั ธ์ ภาคเหนือ
| 64 | รายกงาิจนกปรระรจม�ำปเพี 25่ิม6ศ2ักยภาพการทอ่ งเทยี่ วและบริการภาคเหนือ

กรมการพัฒนาชุมชน ได้รบั มอบหมายให้ดาเนินการตามแผนงานบรู ณาการพัฒนาพืน้ ท่รี ะดับ
ภาค โดยการจัดทาโครงการยกระดบั การทอ่ งเทย่ี วคณุ ภาพกลมุ่ เป้าหมายเฉพาะและประชาสมั พันธภ์ าคเหนอื
กิจกรรมเพมิ่ ศกั ยภาพการท่องเท่ียวและบรกิ ารภาคเหนือเพ่ือพฒั นาหมบู่ ้านในภาคเหนอื 3 จังหวัด (เชยี งใหม่

2.3 โครงการยกระดบั การทอ่ งเที่ยวคุณภาพกลุ่มเป้าหมายเฉพาะและประชาสมั พนั ธ์ ภาคเหนือ
กจิ กรรมเพ่มิ ศักยภาพการทอ่ งเที่ยวและบริการภาคเหนอื

กรมการพฒั นาชุมชน ไดร้ บั มอบหมายให้ดาเนินการตามแผนงานบรู ณาการพัฒนาพืน้ ที่ระดับ
ภกแกมิจิจาค่กฮภแกก่อมรจิารโงรคฮ่กรดสมม่อรยอโ2งเรเกดนพสพ.มาย3อ่ิมิม่รเนกนพศจโศา่กาคม่ิัดกันักรรนรศทย)จมยา่1ส( จ กภโงภจัดกัดนจาภกรดั.ิกจาังายโทย)ุปาาากกเคาหค1นกชพรภจพาการร.วเวร1ราพาราิงหโกาัดกยนงรดคนรมปพนัฒากเมกจ3กาา้ดชวรเรร1ัดากือนรรพกีร.นนงียาิมท2มรททกาะาก่ิมเงโากนยารก�คำ่ดาร1ใอา่อศหชหจิจโรกินณาท2งรับรักงคุมมทรมดักรงเยง่เอรยพกหาทู่บช่อะ่ตทรกงกงภนฒงัานมด่ยี้าแรก้งัร่ียเเาารคนบมททู่บัมะานววพ:รไทณรี่ย่ฮแดกาเ่ียา้แใดยกยพชอ่่อวหนลบาัะวล้รากกมุงงรม่ิกะม้แรกับสใะรรชเทรทหบศลีศาะอบทมนะร่อ่อรดะด้มักนักรมรี่อยทงงับไยบิกศีกยับกิวบดเเกภ่อทาาแทักภรการ้คหาารงลี่รยยิกบัรย่ีาาุณรพบเมะภวภภามทพวทรรจใแาาาภรอคาทน่อ่ยีังหิกลพยคภบคหางณุดว่อาะาใใเหเพวเราค้าบนทงหรหภหัดมหคนณุดรี่ยกทเ้านดนนามทกเิกว้าลอ่พยหภ่าืาอา่บูอืคาี่ยนนใ่มุงรเกานรุณเห้ากนวพ)บเภเพลนือด้าทคปิภนรื่าอุ่มรฯกำ�เจ่ียาุณา้คิหกพพบเเล�ำพเนหปวเาพานร่ืัฒอุ่มหภกนิแรรา้มหิวพือ่เนลจนกลาตหปนบาาัฒือุ่มพาัดาะารยมา้รรบเหกจนมก1หเปหิตาเราฉม2ัดาแพ้ยาาลามรกิ หพ่บูกมหผรเื่อดุ่มาาฉหาจมแมน้าาพย้าเรรพมผัดนปา่บูงนะัฒเดภยู่บนกฉาาแใ้กา้า้าานนเา้างะพนาหนลฉนรานคภาแรบามพนใดะกหทเาลนะปหาบาูรา้ามใคะภ่อแรนะหณรูยนรู่เบงปทแาลหณก้มะเือเ้าคาลฉทาะรอ่ีศนชานกะเระงปพกย่ีัหกือาทใปเาชวาทนยรสนารร่อร3าภะภ่ยีะะัมือพพงสแาชวชาจเพฒัทัฒพลมัค3าาังนัสใี่ยะเพนสหนจนหปวัมามัธันวาัดงนรพพจ์พัดหพธ้าือะภนื้ันาภ์นชนัวื้น(นทาธเกาาดัธช3ทควร่ี์ภาคส์ภยีะน(ร่ีเารเัเมดาหงจคบชะห1ใบัคังพเนรยีด2หนหหภเิหงัันืบหอมอืคนวาใาธัหดคณนื่อร์มอื ะ่

สรปุ กา1รด.2ามเผ1น.ีกลินาเกชงราาิงจรนปดดั ร�ำท:ิมเานาแณินผงนากนาร:พฒั นาหม่บู า้ นฯ จานวน 12 แผน
1. เ ชงิ 1ป.3รมิ ม าีกณ1า.1ร อมอีกกาแรบจัดบตแั้งคลณะทะกดรสรมอกบาโรปบรรแิหการรหมมกู่บา้ารนทฯ่อเงพเทื่อบ่ียรวิหขาอรจงัดผกู้ปารระด้ากนอกบากรทา่อรงชเุมท่ียชวน จจ�ำานนวนวน
300 ราย/ 30 1102.1โคปมณรกี แะา กรจร1มัด.2ต งั้ มคกี ณาระจกดัรทรมำ� แกผารนบกราหิรพารัฒหนมา่บู หา้มนบู่ ฯ้านเพฯ่อื จบ�ำรนิหวานรจ1ัด2กแาผรดนา้ นการท่องเทีย่ วจานวน12 คณะ

1.21ม.4กี าผ รลจ1ิตัด.3ภท ณั ามแฑกี ผา์ชนรมุ อกชอานกรไพแดบฒั ้รบนับแาลกหะาทรมพดู่บสฒั ้าอนบฯาโปเปรจน็แากสนรินวมนคก้าา1ทร2ท่รี อ่ะแงลผเทนึกยี่ วจขาอนงวผนปู้ ร3ะก6อผบลกติารภชัณมุ ชฑน์ จำ� นวน 300 ราย/
23 1.030เชมโงิ ีปกครา ณุแรกอ1ภร.อ4มา กพผแลบิตบภแัณลฑะช์ ทมุ ดชนสไอดบร้ บัโปการรแพกฒั รนมากเปา็นรสทิน่อคง้าเทท่รี ่ียะวลขกึ อจงำ� ผนู้ปวนระ3ก6อผบลกติ าภรัณชฑมุ ์ ชน จานวน
300การราใหย/้บร3กิ 0า0รนโ ป1ัก.ทร42แ่อผ.กง1ลเรทิต 2มหี่ยภ.มว2ัณเไู่บช.ด1ฑงิา้ ้หคน์ชหลณุ มุไาดชภกู่บ้รนหา้าับไพนลดกาไ้รดายบัร้รพับกากัฒรานพรพาฒั ศัฒนกั นายเาปภศ็นาักพสยกินภาคารพ้าบทกรารี่ หิระบาลรรกึ จิหัดาจรกาจานัดรวกดนา้ารน3ด6ก้าานผรกลทาิต่รอภทงัณเ่อทงฑี่ยเท์ว่ียแวลแะลมะมีคีคววาามมพพรร้อ้อมมใน
2. เใ ชนงิก2คา.ร2ณุ ใหหภ ้บมาร2พู่บิก.2า้าร นหนมกัมีรทู่บาอ่้ายงนเไทมดย่ีีร้จวาไายดไกห้ดกล้จาาารกกจหกาลาหารยจน�ำา่ หยนผ่าลยติ ผภลิตณั ภฑัณ์แฑล์แะลบะรบิกราิกรากรกิจิจกกรรรรมมกกาารรทท่ออ่ งงเเทที่ย่ียววเพเพ่ิมม่ิ ข้ึขน้ึ น
สง่ ผลตอ่ การพส2ัฒง่.1ผนลาหตเมศ่อู่รกบษาา้ รนฐพกไัฒดจิ ร้นฐับาเนกศราราษพกฐขักฒอจิ นฐงาชาศนมุ กัรชายนกภขาอพงกชามุ รชบนริหารจัดการดา้ นการท่องเท่ียว และมคี วามพร้อมใน
การใหบ้ รกิ ารนกั ทอ่ งเทย่ี วไดห้ ลากหลาย
2.2 หมูบ่ ้านมรี ายได้จากการจาหน่ายผลติ ภณั ฑ์และบรกิ ารกิจกรรมการท่องเที่ยวเพม่ิ ขึ้ น
สง่ ผลต่อการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากของชุมชน

กรมการพัฒนาชุมชน | 65 |

4. โครงการสรา้ งคณุ ค่าและพัฒนาหมูบ่ า้ น OTOP เพอื่ การทอ่ งเท่ียว

กรมการพฒั นาชมุ ชน มนี โยบายสง่ เสรมิ ใหท้ กุ จงั หวดั มกี ารดำ� เนนิ งานหมบู่ า้ น OTOP เพอ่ื การทอ่ งเทย่ี ว
ซง่ึ ด�ำเนนิ การมาตงั้ แตป่ ี พ.ศ. 2549 จนถงึ ปัจจุบนั จ�ำนวน 222 หมู่บา้ น ยงั ประสบปัญหาในการค้นหา
แนวทางการสร้างรูปแบบของการพัฒนาหมู่บ้านให้มีความพร้อมที่จะรองรับการให้บริการนักท่องเที่ยว
ได้อย่างครบวงจร ทง้ั ในเรอ่ื งทกั ษะการบรหิ ารจดั การของหมบู่ า้ นในดา้ นตา่ ง ๆ การจดั ทำ� กจิ กรรมทใี่ หบ้ รกิ าร
นกั ทอ่ งเทยี่ วรวมท้ังไม่มีผลิตภณั ฑ์ OTOP ทม่ี ีอัตลักษณแ์ ละเป็นสินคา้ ท่ีระลึกแกน่ ักทอ่ งเทย่ี ว
ปีงบประมาณ พ.ศ. 2562 กรมการพัฒนาชุมชนด�ำเนินการจัดท�ำหลักสูตรการสร้างคุณค่า
และพัฒนาหมบู่ ้าน OTOP เพื่อการท่องเท่ยี ว จ�ำนวน 12 หมูบ่ ้าน จาก 11 จังหวัด ใน 4 ภมู ภิ าค ได้แก่
1) บา้ นห้วยมะเกล้ียง ม.8 ต.ป่างวิ้ อ.เวยี งปา่ เปา้ จ.เชียงราย 2) บ้านหาดไคร้ ม.7 ต.เวียง อ.เชยี งของ
จ.เชยี งราย 3) บา้ นท่าดนิ แดง ม.2 ต.บางพระหลวง อ.เมืองนครสวรรค์ จ.นครสวรรค์ 4) บา้ นแม่กุใต้
ม.6 ต.แม่กุ อ.แม่สอด จ.ตาก 5) บ้านดอนหญ้านาง ม.1 ต.ดอนหญ้านาง อ.พรเจริญ จ.บึงกาฬ
6) บ้านเกาะลกู มอญ ม.1 ต.น้�ำซมึ อ.เมอื งอุทยั ธานี จ.อทุ ยั ธานี 7) บ้านถ้ำ� เสอื ม.3 ต.แกง่ กระจาน
อ.แกง่ กระจาน จ.เพชรบรุ ี 8) บา้ นดงอทู่ อง ม.15 ต.หนองมะคา่ โมง อ.ดา่ นชา้ ง จ.สพุ รรณบรุ ี 9) บา้ นบางคา้ งคาว
ม.1 ต.บางตลาด อ.คลองเขือ่ น จ.ฉะเชงิ เทรา 10) บ้านคลองนาเกลือ ม.2 ต.นาเกลือ อ.พระสมทุ รเจดีย์
จ.สมทุ รปราการ 11) บา้ นทางงอ ม.5 ต.ควนสตอ อ.ควนโดน จ.สตลู และ 12) บา้ นพระหกั ม.2 ต.การะเกด
อ.เชยี รใหญ่ จ.นครศรธี รรมราช โดยสรา้ งการรบั รใู้ นพนื้ ทหี่ มบู่ า้ นเปา้ หมาย การออกแบบและพฒั นาภมู ทิ ศั น์
ด้วยการมีส่วนร่วมของชุมชน การพัฒนาและเพ่ิมมูลค่าผลิตภัณฑ์กลุ่มปรับตัวสู่การพัฒนาหรือ
กลมุ่ Quadrant D ให้เป็นสินคา้ ทร่ี ะลกึ จดั ท�ำผลิตภณั ฑ์ตน้ แบบและบรรจุภัณฑ์ การสร้างสื่ออัตลักษณ์
ชุมชน โดยจัดฝึกอบรมการจัดท�ำส่ืออัตลักษณ์ชุมชน ฝึกอบรมการประชาสัมพันธ์กิจกรรมของหมู่บ้าน
OTOP เพอื่ การทอ่ งเทยี่ วผา่ นสอ่ื ออนไลน์ และจดั ทำ� เอกสารเผยแพรโ่ ครงการสรา้ งคณุ คา่ และพฒั นาหมบู่ า้ น
OTOP เพอ่ื การทอ่ งเที่ยว
ผลการด�ำเนินงาน :
1. เชงิ ปรมิ าณ
1.1 มีรูปแบบการพัฒนาหมู่บ้าน OTOP เพ่ือการท่องเท่ียวท่ีมีความพร้อมและมีศักยภาพ
และสรา้ งอตั ลกั ษณ์ในการรองรับการใหบ้ รกิ ารดา้ นการทอ่ งเทีย่ ว จำ� นวน 12 รูปแบบ
1.2 มีคณะกรรมการบรหิ ารหมบู่ า้ น OTOP เพื่อการท่องเทีย่ ว จ�ำนวน 12 คณะ
1.3 ผลิตภัณฑ์ OTOP ในกลุ่มปรับตัวสู่การพัฒนา หรือกลุ่ม Quadrant D ได้รับการพัฒนา
ใหเ้ ปน็ สนิ ค้าทรี่ ะลึก ผา่ นเกณฑต์ ามตวั ชี้วดั ทก่ี รมฯ กำ� หนด รวมท้ังส้นิ 123 ผลติ ภณั ฑ์
1.4 มชี อ่ งทางการประชาสมั พนั ธก์ ารดำ� เนนิ งานหมบู่ า้ นฯ และจำ� หนา่ ยผลติ ภณั ฑผ์ า่ นสอ่ื โซเชยี ล
มีเดีย คอื Facebook หมู่บา้ น รวม 12 หมู่บา้ น
2. เชิงคณุ ภาพ
2.1 มีการสร้างงานสร้างอาชีพ ส่งเสริมให้เกิดรายได้ หมู่บ้านมีนักท่องเที่ยวเพิ่มข้ึน
และมรี ายได้เพิม่ ขึน้ จากการจ�ำหนา่ ยสินค้าและบริการ
2.2 สนับสนุนกระบวนการพัฒนาท้องถิน่ โดยการน�ำทรพั ยากรภมู ิปญั ญาในท้องถนิ่ มาพัฒนา
ใหเ้ ป็นผลิตภัณฑแ์ ละบรกิ ารท่ีมกี ารสรา้ งเอกลักษณเ์ ปน็ การเฉพาะของตนเอง

| 66 | รายงานประจำ� ปี 2562

2.3 คณะกรรมการบริหารหมู่บ้านฯ ได้รับการพัฒนาและมีศักยภาพการบริหารจัดการ
ดา้ นการทอ่ งเทีย่ ว
2.4 มกี ารเผยแพรป่ ระชาสมั พันธ์หมู่บ้าน OTOP เพ่อื การทอ่ งเทย่ี วให้เปน็ ที่รู้จกั สามารถสรา้ ง
แรงจงู ใจในการซอ้ื สนิ ค้าและใช้บริการกจิ กรรมตา่ ง ๆ ของชมุ ชน ใหแ้ กน่ ักทอ่ งเทย่ี วมากข้นึ

กระบวนงานท่ี 3 การแสวงหาช่องทางการตลาดเพ่ิมข้นึ
จำ� แนกเปน็ 5 ระดับ ดังนี้


1. ตลาดระดับจงั หวัด

1.1 โครงการตลาดประชารัฐคนไทยย้มิ ได้
กระทรวงมหาดไทย มอบหมายใหก้ รมการพฒั นาชมุ ชนรบั ผดิ ชอบการดำ� เนนิ งานตลาดประชารฐั
จำ� นวน 3 ตลาด ไดแ้ ก่ ตลาดประชารฐั คนไทยยม้ิ ได้ ตลาดประชารฐั ของดจี งั หวดั และตลาดประชารฐั Modern
Trade ตามมติคณะรฐั มนตรี เมือ่ วนั ที่ 17 ตุลาคม พ.ศ. 2560 เพื่อชว่ ยเหลอื เกษตรกร ผู้มีรายได้นอ้ ย
ผปู้ ระกอบการทไี่ ดร้ บั ความเดอื ดรอ้ นจากการไมม่ สี ถานทคี่ า้ ขาย ตลอดจนผปู้ ระกอบการรายใหมท่ ปี่ ระสงค์
จะมาจำ� หนา่ ยในตลาดประชารฐั โดยในปงี บประมาณ พ.ศ. 2562 กรมการพฒั นาชมุ ชนไดจ้ ดั สรรงบประมาณ
สนับสนนุ การดำ� เนินงาน และก�ำหนดกลยทุ ธก์ ารขับเคล่ือน จำ� นวน 3 ด้าน ประกอบด้วย ด้านการพัฒนา
ตลาด ดา้ นการพัฒนาผู้ประกอบการและเจ้าหนา้ ท่ี และด้านการส่งเสริมการตลาด
ผลการดำ� เนินงาน : ตลาดประชารัฐในความรบั ผดิ ชอบของกรมการพฒั นาชมุ ชน ดังน้ี
1. การขับเคลอื่ นตลาดประชารฐั
1.1 เปิดจำ� หนา่ ยตลาดประชารฐั จ�ำนวน 2,225 แห่ง มผี ูป้ ระกอบการเขา้ ร่วมจำ� หนา่ ย
ท้ังสิ้น จ�ำนวน 77,107 ราย แยกเป็นผู้ประกอบการรายเดิม จ�ำนวน 54,857 ราย และเปิดโอกาส
ให้ผู้ประกอบการรายใหม่เขา้ รว่ มจำ� หนา่ ยเพิ่มข้นึ อกี จำ� นวน 22,250 ราย
1.2 ตลาดประชารฐั เขา้ รว่ มนโยบายลดใชพ้ ลาสตกิ จ�ำนวน 647 แห่ง

กรมการพัฒนาชมุ ชน | 67 |

2. รายไดจ้ ากการจำ� หน่ายปี พ.ศ. 2562 ท้งั สิ้นจำ� นวน 2,586,840,920 บาท
3. รายไดจ้ ากการจำ� หนา่ ยสะสม ตามโครงการตลาดประชารฐั ระหวา่ งปี พ.ศ. 2561 - 2562
รวมจำ� นวน 3,677,072,444 บาท
4. เปิดช่องทางการตลาดให้กับชุมชน สามารถกระตุ้นเศรษฐกิจฐานราก ตามโครงการ
ตลาดนดั ชมุ ชนและตลาดประชารัฐ ระหว่างปี พ.ศ. 2557 - 2562 ได้ถงึ จำ� นวน 9,667,550,155 บาท
5. สร้างช่องทางการตลาดให้กับตลาดประชารัฐในรูปแบบตลาดเคลื่อนที่ โดยจังหวัด
ดำ� เนนิ การจดั ตลาด OTOP Mobile ทงั้ 76 จงั หวดั รวม 304 ครงั้ ณ สถานทที่ อ่ งเทยี่ ว โรงงานอตุ สาหกรรม
หา้ งสรรพสนิ คา้ สนามบนิ และตลาดนดั ชมุ ชน มผี รู้ ว่ มจำ� หนา่ ยสนิ คา้ จำ� นวน 5,404 ราย และมยี อดจำ� หนา่ ย
รวมทัง้ สิ้น จำ� นวน 31,728,535 บาท
6. จัดกิจกรรมการพัฒนาตลาดและผู้ประกอบการตามกลยุทธ์การขับเคล่ือน 3 ด้าน
โดยเจ้าหน้าท่ีพัฒนาชุมชนส่วนกลางร่วมติดตามสนับสนุนกับเจ้าหน้าที่พัฒนาชุมชนจังหวัด
และคณะกรรมการตลาดประชารัฐในพนื้ ที่ ไดแ้ ก่
6.1 ดา้ นการพฒั นาตลาด
- พัฒนาและยกระดับตลาดให้เป็นตลาดสะอาด สะดวก ปลอดภัย สินค้าท่ีมา
จำ� หนา่ ยมาจากผูผ้ ลติ โดยตรง และเปน็ สินค้าทส่ี ดใหม่ จำ� นวน 441 แหง่
- สง่ เสรมิ ใหจ้ ำ� หนา่ ยสนิ คา้ ราคายตุ ธิ รรม จำ� นวน 417 แหง่
6.2 ดา้ นการพฒั นาผปู้ ระกอบการและเจ้าหนา้ ที่
- เปดิ โอกาสใหผ้ ปู้ ระกอบการรายใหม่ โดยเฉพาะดา้ นการเกษตรไดเ้ ขา้ มาจำ� หนา่ ย
จ�ำนวน 514 แห่ง
- พฒั นาทกั ษะในการขายใหก้ บั ผปู้ ระกอบการกล่มุ C จำ� นวน 199 แห่ง
- พัฒนาสมรรถนะในการบริหารจัดการให้กับผู้ประกอบการตลาด (CMO)
และคณะกรรมการบรหิ ารจัดการตลาด จำ� นวน 133 แห่ง
6.3 ดา้ นการสง่ เสริมการตลาด
- บูรณาการการจดั กิจกรรมในงานส�ำคัญของจังหวดั และอำ� เภอ จำ� นวน 347 แหง่
- จดั ตลาดเปน็ แหลง่ ทอ่ งเทย่ี วเชอื่ มโยงกบั การทอ่ งเทยี่ วชมุ ชน ตามโครงการหมบู่ า้ น
OTOP เพอ่ื การทอ่ งเท่ียวและชุมชนท่องเทยี่ ว OTOP นว-ตั 56ว-ถิ ี จ�ำนวน 65 แห่ง


3.1.2 โครงการ OTOP To The Tourist and Festival
การดาเนินงานส่งเสริมช่องทางการตลาด OTOP ได้กาหนดให้มีการส่งเสริมการเพิ่มช่องทาง

| 68 | รกาายรงาตนลปาระดจ�ำเปชี ิง2ร56ุก2 เพอื่ เพิ่มรายไดใ้ ห้กับชุมชน กอปรกบั กระทรวงมหาดไทยมีนโยบายในการชว่ ยเหลอื กลุ่มสัมมาชีพ
ชมุ ชน และผู้ผลิตผูป้ ระกอบการสนิ ค้า OTOP จึงมีความจาเป็นท่ีจะต้องจดั หาช่องทางการตลาดเพ่ือสร้างโอกาส
ทางการผลิตและการตลาดให้ทันตอ่ การเปลี่ยนแปลงด้านเศรษฐกิจในปัจจุบัน และเปน็ การเพ่ิมโอกาสในการขาย

3.1.2 โครงการ OTOP To The Tourist and Festival
การดาเนินงานส่งเสริมช่องทางการตลาด OTOP ได้กาหนดให้มีการส่งเสริมการเพ่ิมช่องทาง

การตลาดเชงิ รุก เพือ่ เพ่ิมรายไดใ้ ห้กับชุมชน กอปรกับกระทรวงมหาดไทยมีนโยบายในการชว่ ยเหลอื กลุ่มสัมมาชีพ
ชมุ ชน และผู้ผลิตผ้ปู ระกอบการสนิ ค้า OTOP จึงมีความจาเปน็ ที่จะต้องจัดหาช่องทางการตลาดเพ่ือสรา้ งโอกาส
ทางการผลิตแล ะก1า.ร2ตลโคารดงใกหา้ทรันOตTอ่ OกาPรเtปoล่ียTนhแeปTลoงuดr้าisนtเศaรnษdฐกFิจeใsนtiปvัaจlจุบัน และเปน็ การเพ่ิมโอกาสในการขาย
สนิ คา้ ได้มากขึ้ น ทาใหเ้กกาิดรกดาำ� รเหนินมงนุ าเวนยีสนง่ ทเสารงิมเศชร่อษงฐทกาิจงกในาระตดลับาดฐาOนTรOากPกกรม�ำหกานรดพใหัฒ้มนกีาาชรมุ สช่งนเสจรึงไิมดก้จาัดรทเพาิ่มโคชร่องงกทาารง
OOTTOOPPกแกกTลใาาลoนรระุ่มตตสเTสปถลลhัมน็ าาาeมกดนดTาาเทเชพoรชส่ที เิงuีรพ่ือพร่อrุปสชiุกิ่มงsรผุมtเโท้าลอชAเงก่ยีกพนnโาวาอdื่อแรแสกเลดFลพใาะeนาะสิ่มผsเกหนทtรู้ผiาvราินารลaือยงงขlิตกเไาาทดขนายศ้ในึ้รผสห:ผกู้ปนิท้กาลรคลับี่ผิตะ้าปช่าแกไนรุมดลอะมชะม้บจกานากาใกาปนารขกรปขีตนึ้สออีงลินปบงาทจครดป�ำังก้าใรใหหับหะว้ทกOม้เดักรันาTิดจะณOตกทา่อPนารพกรวว.าหศจงนรมึงม.เม22หนุป6ีค5าเลวด6วี่ยคียา2ไนรนมทั้งแมทจยปใี�กำานลเงามปเงร2ศีน็นดจ0รโ้าทัดษยนจ่ีจฐบจงัเะกศาาหตยจิรหว้อใษใดันนนงฐจา่รยกกัดยะอาิจดหผรดใบัชลาจนช่ฐวิตาปยา่อหภัจนเงนัจหณทรุบ่าลาาฑยันกือง์
รวมทง้ักสร้ินมก5า5ร,พ14ฒั 9น,2า4ช2ุมชบนาจทึงไโดด้จยัดวทธิ �ำกี โาครรดงากเานรนิ งOาTนOขPองtจoังTหhวeดั Tปoรuะriกstอบanดd้วยFestival ขน้ึ

1) จดั ผกลิจกการรรดม�ำจเนาหินนงาา่ นยผ:ลิตทภผี่ ัณา่ นฑม์ าOในTOปงีPบใปนรงะามนาปณระพเพ.ศณ. หี 2ร5ือ6ง2านมปีกราะรจจัดาปจ�ำีขหอนงจ่ายังหผวลดัติ ภหณั รือฑ์
สถานทรOว่ีทTมO่อทงPง้ัเทสใน นิ้ีย่ สว5ข2ถ5อ)า,นงด1จ4ทา1ัง9เี่ท.นห,อ่2นิวจ4งัดกัดเ2ทากร่ียบิจจวกาัดแทรลงราะโมดนเจทยร�ำศ่ววหธกิมนกีาก่าลาับยรปดผบรำ�ละรเจิตษินำ� ภนิทั ปัณงีขปาอฑนรงขะ์ จอชOังงาหTจรวงOัฐั ัดหรPวักจดั ส�ำใานนปมงวรคัานะนคก2ปีอ(6SรบะEดคเ)ว้พรขยงั้ณองใีหนจรงั ือ2หง0วาัดนจปงั หรวะัดจ�ำยปอีขดอจง�ำจหังหนว่าัดย

หรอื สถานท3ท่ี )่อจงัดเทใหี่ยว้มขีกอจิ งกจรงั รหมวจดั าหนา่ ยแพ็คเกจทอ่ งเที่ยวของชุมชนทอ่ งเท่ียว OTOP นวตั วถิ ี
กิจกรรมจานว นไม54น่)) อ้สดยรา5243้ากเ....นงวสจจจดิ่านดุรัดดั�ำก5้าเใงขานงห0าารจนนิม้ยดุจรรกกีขาดัขว่าอจิยามงรกงยาจกกแรขนัดบัาลรอองรมะงายบจจจกน่าัดร�ำดัาองษิหงรกยนาัทจนจิ า่น้อัด่ากงปยยงโนรดาจแรร้อนยะพามยชสน็กไโจา่งมดวเ�ำรเก่นยนนสัฐจสอ้รวรท1นง่มิยกั เ่อกใสสคงห1วารเร่า้รทมมิคงั้ ้าีย่คัใร3นหใง้ัวคหคขร้วี ใ้าา้้นัอม(หนทSงีผ้มชEคเี่ ผู้ขผี)ุมา้ ลา้ ้ผูทชรขติ ลเี่นว่อขติมทผงา้ จงู้ปร่อผาังว่งรนหปู้มเะทปรวงกีย่ะัดาลอนกวอบอปดOบกลโTฟกอาOรดามPรโ(OฟNOนมToวTOัตO(FPNวPoถิoเaีขเmFข้าoา้ ร)aร่วm่วมม)

กจิ กรรมจำ� นทว้ังนนไี้ มกน่ าอ้ รยขกยวา่ ย5ผ0ลกราายรดแาลเะนจินดั กงิจากนรรจมังไหมว่นัด้อยไดก้วร่าวม3กวับันเครือข่าย OTOP ในพื้นที่ จัด
กิจ กรรมในล ักษณ ะทเง้ัดนีย้ี กวากรันขยโดายยผทลี่ใกชาร้งดบ�ำปเนรินะงมานาณจังขหอวัดงไเดคร้ รว่ ือมขก่ับายเคเรอืองขา่ อยันOจTะOเPป็นในกพา้ืนรทสี่ ่งจเัดสกรจิ ิมกรใรหม้
ผรวู่้ปมรมะือใใกกนนกาอลพรับบกัตื้นสษกลทถณาาแ่ี าดรละนแะเทOดลผยี่ีทะTู้ผวมอ่OลกีรงิตPนัาเทยโผมดี่ไยปู้ยีดชวรใ่อ้เชะพงง้กทิ่มบใอนขาปบงึ้นพรกกะ้นื าามกทรราลตี่ณOุแ่มลขลTผาอOะดู้ผงผPลเแู้คผิตไลรลดะอืิตเ้ผมขรู้ปา่ยีีรผยรานปู้ เะยรอรกไู้ทงะดอกักซ้เบพษอง่ึ กเิ่มะบปาดขกน็รา้ึ้นากนรOากกรTลาOสOรมุ่ ง่TบเPผOสรผู้ ริหPลมมิ าติีคไใรหดวจผผ้า้เดั ู้ปรมปู้กียรรรานะะ่วรกกรมแ้ทูออมลบบัะกือกกกษกาาาับะรรรดสตO้ถาOลTนาาTOนดกOPทาPี่ทรมบ่อมชี งรอ่คี เหิงวททาา่ียามรวง
จัดการและการตลาด

1.3 โครงการ OTOP TO THE TOWN
กรมการพฒั นาชมุ ชน ไดร้ บั มอบหมายจากกระทรวงมหาดไทย ใหร้ บั ผดิ ชอบในการขบั เคลอื่ น
การด�ำเนินงานโครงการหนึ่งต�ำบล หนึ่งผลิตภัณฑ์ ซึ่งตามแผนยุทธศาสตร์กรมการพัฒนาชุมชน
พ.ศ. 2560 - 2564 ไดก้ ำ� หนดกลยทุ ธใ์ นการขบั เคลอ่ื น 3 แนวทาง คอื การเพม่ิ ศกั ยภาพผผู้ ลติ ผปู้ ระกอบการ
OTOP การพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชนด้วยองค์ความรู้และนวัตกรรม และการส่งเสริมช่องทางการตลาด
ในการด�ำเนินงานส่งเสริมช่องทางการตลาด ได้ก�ำหนดให้มีการจัดงานแสดงและจ�ำหน่ายสินค้า OTOP
ในตลาดเดมิ ทกี่ รมการพฒั นาชมุ ชน เคยจดั เปน็ ประจำ� และประสบผลสำ� เรจ็ ในทกุ ระดบั โดยสำ� หรบั ในพน้ื ท่ี
เขตเมอื งจัดใหม้ โี ครงการจัดงาน OTOP TO THE TOWN ข้ึน

กรมการพฒั นาชุมชน | 69 |

OTOP การพฒั นาผลติ ภัณฑช์ มุ ชนด้วยองคค์ วามร้แู ละนวัตกรรม และการส่งเสริมช่องทางการตลาด ในการ
ดาเนินงานส่งเสริมช่องทางการตลาด ไดก้ าหนดให้มีการจัดงานแสดงและจาหน่ายสินค้า OTOP ในตลาด
เดิมท่กี รมฯ เคยจดั เป็นประจาและประสบผลสาเรจ็ ในทกุ ระดบั โดยสาหรับในพน้ื ท่ีเขตเมืองจดั ใหม้ โี ครงการ
จัดงาน OTOP TO THE TOWN ขน้ึ
พลอีสาัทนตยพ์วาพไเฟิลดาทั สรลแ้ บกตย์ค์กีชาาิวเ่ ซรลัลพบจ็นาเภีชาัดนซทูเร,พกง็นราเาต็ซลัาทกน็นรเอรแฟโท์คัลคนลรสกพะรพลั ตางฟพาลเรวิกซริวลาจลัา็นาเาซัจดรกซทาอภงาอรราูเOนอลัก์พนอ,Tุดพต็าุโดเOรครซลรธ์คPรแน็าาธงลซทนารกะTาี,นรังาเฟOัสลซีรติบพวิน็ เเOซาทลTจงา็รนHTอนซลัOทEราาพพ์PรลบัลาTเาTรซพOาซOค์งน็าลWนทพาTราNซรรHงั,ะลัาสEเรซพจติ าT็นำ�พลมOนทาร3Wวรซะ,นลัารไNพอาคลมแ1จอ0ากานซนร3สาคนวยรนแดาไง้ัมก์อ1,รพค0เดนซอร�ำดน็คะนเ์ทนรรพสรางั้ินรยัลมะกโเาฟดรามส9ยารตมใดนเวิ าเซ9ลัซเ,็นนน็1อเิ0ทนซทีสตก็นรรัลาจว์ลัทริดุลเเรฟฟใลัลน์,สสเไเฟดซตต1ส็น้แิวิว0ตทกัลัลิวจร่ ัลุัดล

ผลการดำ� เนสรนิ ปุ งกาานรด:าเกนาินรงจาัดนง:ากนาโรคจรัดงงกาานรโคOรงTกOาPร OTTOOPTHTOE TTHOEWTNOWจNำ� นจวานนว1น010ครคั้งรั้งมมผี ียผู้ อลดิตการ
ผปู้ ระจกาอหบนก่าายรมีผOผู้ TลOิตPผปู้ เขระา้ รกว่อมบงกาานร O6T0O2Pรเาขยา้ ร่วยมองดาผนเู้ ทขั้างสช้นิมง6า0น2 1ร1า7ย,9ย0อ0ดผคู้เขน้าชรมางยาไนดท้จ้ังาสกิน้ กา1ร1จ7�ำ,ห9น00่ายคน
จ�ำนวรนาย9ไ9ด,จ้ 0า2น7ว,น74ท4ั้งสบนิ้ า9ท9,027,744 บาท

2. ต2ล.าตโดคลรรางะดดกราะับรดภจบั ดัูมภงภิูมาิภนาาคOคTOP ภมู ภิ าค ประจาปงี บประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๒
โครงการกจาัดรงจาัดนงาOนTแสOดPงแภลมู ะภิ จาาคหนป่ารยะสจนิ�ำปคีง้าบOปรTะOมPาณในรพะ.ดศับ. ภ2ูม5ิ6ภ2าค โดยมีสินค้า ระดับ 1 - 5 ดาว

จากกทาั่วรจปัดรงะาเทนแศสมดีองาแหลาะรจช�ำวหนนช่าิมยแสลินะคผ้าลิตOภTัณOฑP์จาในกภระูมดิปับัญภญูมาิภาดคาเนโิดนยกมารีสจินาคน้าวรนะด5ับจุด1 ไ-ด้แ5ก่ จดังาหววัด
จากทน่ัวคปรศรระธี เรทรศมรามชีอจาังหหวาัดรนชควรนรชาิมชสแีมลาะผจงัลหิตวภดั ัณขอฑน์จแกากน่ ภจูมงั หิปวัญดั ภญเู กา็ต แดล�ำะเนจังินหกวาดั รกาแ5พงจเพุดชรได้แก่ จังหวัด
นมยีคอรศดครผูหธี ู้เาผขรลร้ามชมกยี มราอารงดชาดผสนำ�ู้เรนขเปุน้า2คชก0ินรมา6รงรงา,าด7าชนน5าสเจ3นมี:าินานคกงวนาขานรนอจยน2:ดัอ0แงด6กกาจ,า่นน7�ำร5หจภ3OัดนเูTคงกา่ Oายนต็ นPรยวOแอมภลTดทูมะOจั้งิภจPาสังาหภหิ้นคนมูว่าัดภิ1จย6าก�ำร8คนำ�ว,แวจม7นพา7ทน3งัง้ 5เวส,พ6นนิ้ 8ชค51ร2รค6ัง้ บ8รร้งั,า7วทร7มว3คม,6ูหค8หูา2จา�ำจบหาาหนทนา่ ยา่ ย1จ,5า3น6วนค1ูห,5า36

3. ตลาดระดบั ประเทศ

3.1 โครงการ OTOP City 2018
การจดั งาน “OTOP City Happy Market 2018” ระหวา่ งวนั ท่ี 15 - 23 ธนั วาคม พ.ศ. 2561
ณ อาคารชาเลนเจอร์ 1 - 3 ศูนย์แสดงสินค้าและการประชุมอิมแพ็ค เมืองทองธานี อ�ำเภอปากเกร็ด
จังหวัดนนทบุรี วตั ถุประสงค์เพือ่ จัดแสดงและจ�ำหน่ายผลิตภัณฑ์หนึง่ ต�ำบล หนง่ึ ผลิตภัณฑ์ เพิม่ ช่องทาง
การตลาดผลติ ภณั ฑ์ OTOP และสรา้ งรายไดใ้ หก้ บั ชมุ ชน ประชาสมั พนั ธก์ ารดำ� เนนิ งานโครงการหนง่ึ ตำ� บล
หนงึ่ ผลติ ภณั ฑ์ และสรา้ งการเรยี นรแู้ นวทางในการพฒั นาผลติ ภณั ฑ์ OTOP ใหส้ อดคลอ้ งกบั ความตอ้ งการ
ของกลุม่ ลกู ค้าทอ่ี ยู่ในพืน้ ทีก่ รงุ เทพมหานครและปรมิ ณฑล ซง่ึ ครงั้ นีเ้ ป็นการจัดงานครั้งที่ 13

| 70 | รายงานประจ�ำปี 2562

ผลการด�ำเนินงาน : การจัดงาน “OTOP City Happy Market 2018” มีบูทจ�ำหน่าย
2,697 บทู และผปู้ ระกอบการเขา้ รว่ มงาน 3,340 ราย โดยมผี เู้ ขา้ ชมงาน 382,752 คน ยอดจำ� หนา่ ยภายใน
งาน 1,154,381,978 บาท ยอดสัง่ ซื้อ 150,776,146 บาท รวมยอดจำ� หน่ายท้ังส้นิ 1,305,158,124 บาท
ส่งผลให้เกดิ ประโยชนก์ บั คนในชุมชน 70,155 ราย
-58-

3.2 โครงการ OTOP Midyear 2019

ชโดายเลมนีวเัตจ ถอุปร์ร 1ะส- ง3กค3าศ์เรพ.ูนจื่อตยด3ั จแ์ลง.ัด1าสาแนดดสโง“ครดสOะรงินTแดงคOลกบั า้PะแาปจMลร�ำระหidะOกนyเาeทT่ารaยปศOrสร2ินPะ0ชค1Cมุ้า9หอi”tนิมรy่ึงแะตหพ2�ำว็ค0บา่ 1งลเวม8นั อื หทงนท่ี 1่ึงอ5ผงลธ- ิตา2นภ3ี ัณอ ม�ำฑถิเภ์นุ อ(าOปยTนากOพเPก.)ศร.็ดเ2ปจ5็นงั6กห2าวรณัดเนพอน่ิมาทชคบ่อารรุงี
แททลาีอ่ งะยกสูใ่ านรรา้พต2งื้นกล5ทาา6ดร่ีกเ1รรสุงียณรเทนา้ งพรอรแู้ แาานลยควะไทดปาาใ้รรหงิมกชใก้ นณาาบั กเรฑชลาจมุลรนัดชพเนงัฒจาอปนนรราะผ์“1ชลOาติ -สTภมั3ัณOพศฑนัPูธน์ ผ์COยลTi์แtกOyสาPรดHดใงำ�หaสเส้นpินอนิ pคดงyา้คานลแMโ้อลคงะรaกงกrับกkาคาeรรวหtปามนร2ตงึ่ะ0ต้อชงำ�1ุกบม8าลอร”ิหมขอนรแงง่ึะพกผหล็ลคุ่มติวลภ่เามูกณังคือวฑา้ ังน์ ททอี่ 1งธ5า-นี
23
อ

-58- เ กร ็ด จผังหลกวาดั รนดน�ำเทนบนิ งรุ าี วนตั ถ: ปุ กราะรจสัดงงคาเ์นพื่อ“จOดัTOแPสดMงแidลyะeaจrาห20น1า่ 9ย”-ผ5มล8-ีบติ ทูภจัณำ� หฑน์หา่ นยง่ึ ต2,า6บ5ล3 หบนทู ง่ึ ผลิตภณั ฑ์ เ
PแองtานนรyจนCายวดั 2คยiท์แแt0รไyาสสด1แงดด8ลH้ใใงหงนะaแส้กปกpลินับาระpครมิชจy้าพณุมาแัฒหชMฑลนนนละa่าสส1แOมพอากrป,ย�ำลงิง่า0ซนัTผkาเหผผจระO2ง่ึปลภeราะลาลผค1Pิตหีอtปกคป,ชติู้ปร0ปลภโรม2ราภัง้รคหกขจ3ย5สวา ะัณะนส0ะัณกงร0าาออ�ำพ8นโชมักเ้ีง1นฑยเ,นรงดป.23ฑท3ุ่งึกมกอพศช8กึกต์วผจ8.็นท่ีรา,์หบอ.3นันOใล7”ลนร็ด0าลกนรนิก2ม์โธศมุ่T5งาหิโาดผกตพ5ึ่งาจรแ์กม2ิลคOดลร2บยาตลรนรงั6ภะาปพีตรจรกู,หเผตาPะกา2่ารัณ6หงขจาอ่ทดั็คมคคบวรลายกดช้ดัาก9ใดัณวงงรหติฑ้านลารหพีทงาถาา่ดเาน7ยารท่วารมเภ์ฯ้สงึนหั้ง2หเกขกำ�งอสนนศอนมแยอกกีอ่สืเอาอณัอ5ควนรนาบดทริลนินนลงรอเลรยงนิ้ค“ุณัด6งนึง่รพ่ึงาุปสปบ็งดกตุรฑะูุ่มนิศทดผูใ่ทา1ั้งผคนท่มิั่งาากัรุาลจลกลินผรลงสท์จจลซธลชีอนชมุ่ณษ่ีาาชOปาิาู้ผตโังแรพาิค่ี้ืติออ้พี1น่อ3ดงลโ3ดส์าหนรา1ภลา้หTคุณลื้นภอธูก.เงง,ผ5ยชง่ดว3ิตัณ0งวลทO:รกปคา1เนลาตัณะทมีพัดข3ก2นสนา5งคาับิตฑ้าร-กนลอ่านีว.Pผผ่ีก1รฑาเงเก41ทะปาภ์ตัาาคงีจนยน1ปูู้กิมส2้รแปร,าทร์ร่อีสดัณอถแ1โทภวรรินาเร,ภุงลก3เชรอจะยค63ปีรมพรรปุรุปรละาาบเฑะาหาูมดัางทใู่าะร์8ท0เไจกะยีม่ิมรยกะนธเสรุรา์1ดดยงงปิทปีเนำ�,ละ5Oอาพีชตนัภพราจ4สกนกนับจ็วใหัญไย-ึ่สนงรบนา้,ัT่อมด1้พทนื้าตันรอรมอ1อปวตนดงเง3ญ0กOรงง:ีผทถ้ยู้งจOารคงาป5รหกบา“า่าาทแากุปPาะอูก้าศ่กีเงะศเ์ยOคาเT8บนราOาขพทบนนากานเรรรรนริลนูผOา,ทแมกนT้าลนิTอ้์งาุงะ1่ือเาร“าปสาว1ลยจรลรPชเศOทสOงงงคส2ยOทมทาีรติแ์ยะาเามถจง-Pง่ชจPร4พไกาสนสTภคนนเาน่ิเังด3ร้าพีดชแขสรรด้ามO์เกณัางCวแบสวพ:กิ้วู้งลาใ้้รหงนาา้ศใPนมลแiริปฑก่อืหไงาสมิtาวนะาูนริกะกนรyยแรจทาไนิ์แนนCก้ปกส่า13ติวยวะลกอลัดรOลค2คยiบัท่งาท์7แริ์ดมะล,แtจสะ0้า1รเTไ“yด5าผปีรมิสสัจสชพดเแด1แ่งOงด5ผง,้วพดO�้เูดำไรณุมล8งผลร2Hใ้ากใว้Pท4ยหยงิมหงาะนะะัฒ3ลชยTaย่ีนแสยพฑ,แนนบอก้กปก34pพใลนวแิOนพนรับา่าราาลรห8ขOะลpรจชยคะ“มรรริมาชP้อจะ1ะปคTเ้yป้ีพบผ่าทาพOรซณผมุกงาบเO,นแรราลพา้ังัฒ9รหนชงึ่TลMCิดาฑลชPะรสะติวคน่อืน7รOนติวปชมiละนิมa้ินภยชมใ่าt8กรานPุมกrหภีปนีทรyยอณัี”าซผัง้k้าาอผ้ะผารงั้ัณด1บวึง่นสลCeรฑมิถสะ3ล,Hผู้คโไจิต1tะปมัiเ้ีาฑยกชนิ้ิตแ์tรล7ป�,ำหภaOรทyพ32าลชพ้ังภ5พหิต์ ะวัณ็นpนสT70ณันนั4O,็คนรHา่ชด2ยOัม6เ้ีก1ฑpะงผป์ก0่ฑุาธaม1T้วพ,อเP8าวบ์5ู้ปย8y็นมpบัยก์ห์อOันนัOรด”ร8ภร,ทกรพอืpนาิมค7ทจมธTสPMะ6าขี่างาร่ึรy9รแ์กี่Oนัดรกรทงั่ยตยะ1ดะยา0พาใaจรอPใ0Mงซอใาบารหชหาดัา็นนคrบบายงอื้ดาชใยa–โkวบเง้สธนงกชลงรหนจาดrนา่เาาeาาาม1าอkุมมเคส้นหานิงนนนนทน8ยรt”ีeืดออคชวรนนินีีงมtัดงนร้ังคนึง่2วงาท้งัผคที2ทานลผน0ทลลอนจ0่ี่ี้อู้โ1เ่ีิต้อ11งโ1า1ค1ขคงภธง8538น35้รการกาัณ””วง0งบับัช-นฑกนก,คีมค2ม7าม์ าวเีบ3รอ77วงพีบราห
การจัดงาน “OTOมPีบูทCจit�ำyหนH่าaยpp3,y00M3aบrkูทจeานtแวล2นะ0ผ21ู้ป,86ร9”ะ7กมอบีบูทกทู าจแราเลขหะ้านผราู่้ปวยมรงะากนอบ2ก,6า0ร7เข้ารรา่ยวมมงาีผนู้เขจ้าชามนงวานน33,37450,23ร4าย คโนดยมี ผู้เข้าชมงา
ากนาจรานเขว้านร่1วม,1ง5า4น,38จร9ย1วาอ4,มด90นทจ7,ว9ง้ั�ำ8นส2ห้นิ0บน3,่าา67,ยท369ภ43,4ยา03ยอบ8ใดรนาสาทรงงั่ าายซนยสือ้ โ3ย่งจด8ผอ8า6ยดล2น1มจป,ว,7า4ีรนผ5ห4ะู้เ2น9โ1ขยา่,5้คา2ยช0ชน8ทน,8ม7ัง้์โยส7ดงอนิ้ 6บยาด,จตานจ1ทาราจ4นงหา6วถยนนนึงรอ่ากวยว1ดลนภ,มส3ุ่มา่ัง0ยผซ5ใืู้อ้ผ,น1ลง57ิาต8น9,1จ,4ผ2า74ู้ปน1รวบ,3นะา7กท15อ,ส1บง่5บกผ4าาล,ทร3ให81เ้รสก,วม9ดิ ม7าปย8ชรอิกะบดแโายจลทช�ำะหนยผ์กนอู้เับ่ากดยค่ียสทนงั่วใ้ัซงขนสื้อ้อช้ินจงมุาชนนวนจา1น5ว0น,77760
8,124 บาท สง่ ผลใหเ้ กิดประโยชน์กับคนในชมุ ชน จานวน 70,155 ราย

3.2 โครงการ OTOP Midyear 2019 กรมการพฒั นาชมุ ชน | 71 |
การจัดงาน “OTOP Midyear 2019” ระหว่างวันที่ 15 - 23 มิถุนายน

อาคารชาเลนเจอร์ 1 - 33.ศ2ูนโคยร์แงสกาดรงOสิTนOคPา้ แMลidะyกeาaรrป2ร0ะ19ชุมอิมแพ็ค เมืองทองธานี อาเภอปากเก
การจัดงาน “OTOP Midyear 2019” ระหว่างวันท่ี 15 - 23 มิถุนายน

4. ตลาดระหวา่ งประเทศ

โครงการจัดแสดงและจ�ำหน่ายผลิตภัณฑ์ OTOP สานสัมพันธ์สองแผ่นดินประจ�ำ
ปีงบประมาณ พ.ศ. 2562

กระทรวงมหาดไทย ก�ำหนดเป้าหมายยอดจ�ำหน่ายผลิตภัณฑ์ OTOP ในปี พ.ศ. 2562
จำ� นวน 200,000 ลา้ นบาท ซงึ่ การเพ่มิ ช่องทางการตลาดใหก้ ับผลติ ภัณฑ์ OTOP โดยการน�ำสินคา้ OTOP
ไปจัดแสดงและจ�ำหน่ายและเจรจาธุรกิจในพ้ืนที่ของกลุ่มประเทศอาเซียนหรือบริเวณย่านการค้าชายแดน
ประเทศไทย เปน็ แนวทางหนง่ึ ทจ่ี ะทำ� ใหเ้ ปา้ หมายบรรลผุ ลสำ� เรจ็ นอกจากนน้ั ยงั สง่ ผลทำ� ให้ OTOP Trader
และผ้ผู ลิต ผปู้ ระกอบการ OTOP ได้เรยี นรู้แนวทางในการพฒั นาคุณภาพมาตรฐานสินคา้ ใหเ้ ปน็ ทย่ี อมรบั
ของลูกค้าในกลุ่มประเทศอาเซียน มีโอกาสในการเจรจาการค้ากับนักธุรกิจประเทศเพ่ือนบ้าน ตลอดจน
เปน็ การเสรมิ สรา้ งความสมั พนั ธอ์ นั ดดี า้ นการคา้ ตามแนวชายแดนระหวา่ งประเทศไทยกบั ประเทศเพอ่ื นบา้ น

ซง่ึ ในปี พ.ศ. 2562 ก�ำหนดจดั งาน จำ� นวน 30 ครง้ั ใน 28 จงั หวดั ท่ีมพี ืน้ ที่ติดตอ่ กบั ประเทศ
เพ่ือนบา้ น ไดแ้ ก่ จงั หวดั เชียงราย ราชบุรี ศรีสะเกษ แม่ฮ่องสอน ประจวบคีรขี ันธ์ มกุ ดาหาร เชียงใหม่
เลย บรุ รี ัมย์ สตลู บึงกาฬ อ�ำนาจเจรญิ อุบลราชธานี ระนอง นครพนม จันทบุรี นา่ น กาญจนบุรี สระแกว้
นราธวิ าส สงขลา อุตรดติ ถ์ สรุ ินทร์ หนองคาย ตาก ตราด พะเยา และจังหวดั ยะลา โดยจังหวดั ดำ� เนนิ การ
ประสานงานประเทศเพ่ือนบ้าน เพื่อขอใช้พื้นท่ีจัดงาน ผ่านกงสุล หรือเจ้าแขวง ลงพ้ืนท่ีการจัดงาน
เพอ่ื วางแผนการดำ� เนนิ งาน

ผลการด�ำเนินงาน : การจัดแสดงและจ�ำหน่ายผลิตภัณฑ์ OTOP สานสัมพันธ์สองแผ่นดิน
ด�ำเนนิ การจ�ำนวน 30 ครั้ง ใน 28 จังหวดั ยอดจำ� หนา่ ย 54,513,447 บาท ยอดสง่ั ซอื้ 6,446,779 บาท
รวมทัง้ ส้นิ 60,960,226 บาท

5. ตลาดออนไลน์

ผลการดำ� เนนิ งานดา้ นจำ� หนา่ ยสนิ คา้ OTOP ผา่ นชอ่ งทางออนไลน์ ระหวา่ งกรมการพฒั นาชมุ ชน
กับหน่วยงานภาคี มีผลติ ภัณฑ์ OTOP จ�ำหน่าย จ�ำนวน 23,477 ผลติ ภัณฑ์ มยี อดจำ� หนา่ ยสะสมทัง้ สน้ิ
18,121,125 บาท (ขอ้ มูล ณ วันที่ 31 สงิ หาคม พ.ศ 2562) มีรายละเอียด ดงั น้ี

1. บริษัท มอลล์ (ไทยแลนด์) จำ� กัด ในเวบ็ ไซต์ www.Thailandmall.com มผี ลติ ภัณฑ์ OTOP
จ�ำหน่าย จำ� นวน 675 ผลติ ภัณฑ์ มียอดจำ� หน่ายสะสม 5,239,837 บาท

2. บริษทั แอดวานซ์ ไวรเ์ ลส เน็ทเวอรค์ จำ� กดั ในแอพพลิเคช่ัน “ร้านฟาร์มสุข” และเว็บไซต์
www.aisfarmsuk.com มผี ลิตภณั ฑ์ OTOP จ�ำหน่าย จำ� นวน 3,136 ผลิตภณั ฑ์ มยี อดจำ� หนา่ ยสะสม
953,916 บาท

3. บรษิ ทั แอสเซนด์ คอมเมิร์ซ จำ� กดั ในเวบ็ ไซต์ www.weloveshopping.com มผี ลิตภณั ฑ์
OTOP จำ� หน่าย จำ� นวน 2,373 ผลติ ภัณฑ์ มยี อดจ�ำหนา่ ยสะสม 1,637,331 บาท

4. บริษัทจีเอ็มโอ-แซด คอม เน็ตดีไซน์ โฮลด้ิง จ�ำกัด ในเว็บไซต์ www.OTOPThai.shop
มีผลิตภัณฑ์ OTOP จ�ำหน่ายจำ� นวน 5,939 ผลติ ภัณฑ์ มยี อดจำ� หนา่ ยสะสม 1,547,845 บาท

5. เวบ็ ไซต์ www.otoptoday.com จำ� นวนผลติ ภณั ฑ์ 11,354 ผลติ ภณั ฑ์ มยี อดจำ� หนา่ ยสะสม
8,742,206 บาท

| 72 | รายงานประจ�ำปี 2562

ยุทธศาสตรท์ ่ี 3 เสรมิ สรา้ งทุนชุมชนใหม้ ีประสิทธิภาพ
และมธี รรมาภบิ าล
“ทนุ ชมุ ชน” คนทวั่ ไปมกั จะเขา้ ใจวา่ หมายถงึ กองทนุ ชมุ ชน แตแ่ ทจ้ รงิ แลว้ ทนุ ชมุ ชน มคี วามหมาย
ที่มใิ ช่เพยี งเงินตราเพยี งอยา่ งเดยี ว แตห่ มายถงึ สง่ิ อนื่ ๆ ท่ีมีความส�ำคญั ตอ่ ชีวติ ความเปน็ อย่ขู องคน เช่น
ทรพั ยากรทกี่ อ่ ใหเ้ กดิ ผลผลติ รวมถงึ เงนิ และสนิ ทรพั ยอ์ น่ื ๆ ทเ่ี ปน็ ความรู้ ภมู ปิ ญั ญา ประสบการณ์ ทนุ ทาง
สังคม วฒั นธรรมประเพณี ปจั จยั บริการทางโครงสร้างพน้ื ฐาน เป็นต้น ดงั นน้ั ทนุ ชุมชนจึงมีความสำ� คญั
ต่อการดำ� รงชีวิต มคี ุณค่าและมมี ูลคา่ ทางจิตใจตอ่ คนในหมบู่ ้าน/ชมุ ชน กรมการพัฒนาชมุ ชนจึงมแี นวคดิ
ในการพัฒนาทุนชุมชนให้เข้มแข็ง โดยการเสริมสร้างทุนชุมชนให้มีประสิทธิภาพและมีธรรมาภิบาล
และก�ำหนดเป็นยุทธศาสตร์กรมการพัฒนาชุมชนในการพัฒนาหมู่บ้าน/ชุมชนให้สามารถจัดการทุนชุมชน
เพ่ือเปน็ ฐานในการพัฒนาเศรษฐกจิ และสังคม โดยใชร้ ปู แบบการพฒั นาระบบบรหิ ารจัดการและการเข้าถึง
แหลง่ ทนุ เปน็ กลยทุ ธใ์ นการขบั เคลอ่ื น ใหม้ งุ่ ไปสเู่ ปา้ หมายสงู สดุ ภายใตว้ สิ ยั ทศั น์ “เศรษฐกจิ ฐานรากมนั่ คง
และชมุ ชนพง่ึ ตนเองได้ ภายในปี 2564” และเพอื่ กา้ วไปสู่ “เศรษฐกจิ ครวั เรอื นมคี วามมน่ั คง ประชาชน
ใชช้ ีวิตในชุมชนอยา่ งมคี วามสุข”
ในปงี บประมาณ พ.ศ. 2562 กรมการพฒั นาชมุ ชนไดข้ บั เคลอื่ นยทุ ธศาสตรท์ ี่ 3 เสรมิ สรา้ งทนุ ชมุ ชน
ใหม้ ปี ระสทิ ธภิ าพและมธี รรมาภบิ าล ภายใต้ 4 กระบวนงาน คอื 1. พฒั นากลไกการจดั การและธรรมาภบิ าล
2. พฒั นาเทคโนโลยสี ารสนเทศกองทนุ ชมุ ชน 3. บรหิ ารจดั การหนข้ี องครวั เรอื น และ 4. ยกระดบั กองทนุ ชมุ ชน
และสร้างอาชีพจากกองทุนชุมชน โดยด�ำเนินการผ่านโครงการส่งเสริมการบริหารจัดการการเงินชุมชน
ซึง่ มผี ลการด�ำเนนิ งานตามภารกิจ ดังนี้

1. กล่มุ ออมทรัพยเ์ พอื่ การผลติ
กรมการพัฒนาชมุ ชน สง่ เสรมิ สนับสนนุ การด�ำเนนิ งานกลมุ่ ออมทรัพยเ์ พ่อื การผลิต มายาวนาน
กวา่ 45 ปี โดยใช้ “เงนิ เปน็ เครอ่ื งมอื ในการพฒั นาคน” เพอื่ สง่ เสรมิ ใหเ้ กดิ กระบวนการเรยี นรขู้ องประชาชน
ในการพฒั นาตนเอง พัฒนาสังคมให้มคี ุณธรรม มกี ารช่วยเหลือเก้ือกลู เอ้ืออาทร แบ่งปันซ่งึ กันและกัน
พัฒนาเศรษฐกจิ ให้มีแหล่งทนุ ในการประกอบอาชีพในชุมชน และลดการพ่ึงพาจากภายนอก ตลอดจนเกิด
กระบวนการเรยี นรรู้ ว่ มกนั ตามวถิ ที างประชาธปิ ไตย โดยยดึ หลกั คณุ ธรรม 5 ประการ คอื ซอ่ื สตั ย์ เสยี สละ
ความรับผิดชอบ ความเหน็ อกเห็นใจ และความไว้วางใจซึง่ กันและกัน
ปัจจุบันมีกลุ่มออมทรัพย์เพ่ือการผลิต จ�ำนวน 23,212 กลุ่ม จ�ำนวนสมาชิก 3,488,958 คน
จำ� นวนเงนิ สจั จะสะสม 29,827,814,774 บาท สมาชกิ กลมุ่ ฯ ไดร้ บั ประโยชนโ์ ดยการกยู้ มื เงนิ เพอ่ื นำ� เงนิ ไป
ประกอบอาชพี โดยไมต่ อ้ งอาศยั แหลง่ ทนุ ภายนอก จำ� นวน 1,744,479 คน จำ� นวนเงนิ 21,063,342,675 บาท
จัดระดบั การพัฒนา ระดบั 3 ผลงานดี 6,990 กลุ่ม ระดับ 2 ผลงานพอใช้ 10,533 กลมุ่ และระดับ 1
ผลงานปรับปรงุ 5,689 กลุ่ม

กรมการพฒั นาชุมชน | 73 |

ปัจจบุ ันมีกลุ่มออมทรัพย์เพ่ือการผลิต จานวน 23,212 กลุ่ม จานวนสมาชิก
3,488,958 คน จานวนเงนิ สัจจะสะสม 29,827,814,774 บาท สมาชิกกลุ่มฯ ได้รบั ประโยชน์โดย
การก้ยู มื เงินเพอ่ื นาเงนิ ไปประกอบอาชีพ โดยไมต่ อ้ งอาศัยแหลง่ ทนุ ภายนอก จานวน 1,744,479
คน จานวนเงิน 21,063,342,675 บาท จัดระดบั การพัฒนา ระดบั 3 ผลงานดี 6,990 กลุ่ม
เ พอื่ กผราะรลดผกผกับลาาลรติร2ดขกใกหบัาผาาเมเ้ลรนครกงี ขดลินาาบัอื่งน�รำนาเพบเคนนงอรลาินหใิอ่ืนชานงก้ รงลา1จามุ่น0ดันอ,กก5อลา3มรุ่ม3ทตอกราอพัลมมุ่มยหทเ์ ลพรรัพะกัอื่ ดยธกบัเ์ราพรรอ่ื1มผกลาผาภติลรบิงผไาาดลนลด้ติ ปำ�รไเรวดนับมด้นิ ปทากรเงั้านงุกรนิ าส5กรง,่ 6าสเส8รง่ สร9เสมิ่งกเรสสลมิ รนมุ่ กมิ บั าสสรนดนบั ำ�นุ เสแนนลนิ นุะงแพาลฒันะกนพจิาัฒกกนรลารมุ่ มอเอคมรทอื รขพัา่ ยย์
กลมุ่ อกอลมุม่ ทออรมพั ทยรเ์ พัพอื่ยเ์กพาอ่ื รกผาลรติผใลหติ ส้ใหามม้ ากี ราถรบหรนิหนุ าเรสจรดั มิ กธารรุ ตกาจิ มชหมุ ลชกั นธรเรพมอื่ าสภรบิ า้ างลครววามมทเขงั้ ม้กาแรขสง็ ่งขเสอรงมิเศกราษรฐกจิ ฐานราก
ชุมชนดาผเน่าินนงกาจินกกริจรกมรรดมงั เนค้ีรอื ข่ายกลุ่มออมทรัพย์เพอื่ การผลิตใหส้ ามารถหนุนเสรมิ ธุรกจิ ชุมชน เพ่ือ
สร้างความเข้มแขง็ ของเศรษฐกิจฐานรากชมุ ชน ผา่ นกจิ กรรมดงั นี้

1.11ก.า1รกพาัฒรนพาัฒกลนุ่มาอกอลมมุ่ทอรพัอยมเ์ ทพรอ่ื พั กายรเ์ ผพลื่อิตกตาารมผหลลกัิตธตรารมมหาภลบิ ักาธลรรมาภิบาล

ไเภพมา่ือ่ใยหพใไเภ้เตพัฒกมาค้ ือ่่ิดใยน วหพคใาา้ฒัเตวมใกค้หานิรด1ม1ว้กบัาค..เาใลผสวกหมุ่มดิาาียกก้รรมอชหลาับตออเุ่รามสผรมบยตอีิยดวขทอรจหชแอมวรสอาลงทจัพขุยบกะสภรยขรสัพแุขา์เมอง่พกพยภงเก่์ฯก่ือทสากาลกพรารมรุ่มิมงามทพีกกรฯใฯาาฒัาหผรงรแ้กลคบนกเลงิตลรราานิะบมุ่ิมชหรสมุอทีแากเ่งงรอลชุากเินจสะมรนกัดแรบจทลิกมคัลดรุ่มรารใิหทะพั รหบ(จาาตยจ้กัทแดราเ์าจลผพกุทมนุ่ัดนมก่อื�ำหวกกอลกแนลาอามุ่ผากั รรม2รธนพต(3ผรทจกฒัา,รล2รำ�มามนติัพ1นราหา2ยวพภกลจ์เนกบิัลฒพักดั ลมุ่า่ื2อสธนุ่มลอ3กรวาอร,สัาแค2กมมรลดิด1ลทผะา2ิกเุ่ลมภรปเาฝกัพิติบอ็รน้าลยจแอารรเ์มุ่ัลดละ้อมพวะแสยทอ่ืคงัหลวลกดิรัสนะะปาัพเเดุนรปอ้ ฝย1ผิกงเน็ ้า0ส์กลเารรพ0ิัตนรรอ้ะ)มิื่อยวสกังลัมปาะรม้อ1ผงา0กชล0ันีพิต)
ชุมชนแแลละหะคนรุนัวเสเรรือิมนสัมผม้มู าีรชาพียชไดุม้นชนอ้ แยลใะหค้มรอี ัวาเรชือพี นแผลูม้ ะีรราายยไดไดน้ ท้อ้ ีม่ยในั่ หคม้ งอี าชีพและรายไดท้ ม่ี ่นั คง

22. .รักรษักาษมามตารตฐารนฐกาานรกดาารเดนิ�ำนเงนาินงกาลนุ่มกอลอุม่มทอรอัพมยท์เรพัพื่อยกา์เพรผ่ือลกิตารจผาลนิตวนจ3�ำ,น00ว0น ก3ล,ุ่ม000 กลุ่ม
เพื่อรเักพษอื่ ราักมษาาตมราฐตารนฐากนากราบรบรรหิ ิหาารรจจดั ัดกกาารรกกาารรดดาเ�ำนเินนงินางนากนลก่มุ ลออมุ่ มอทอรมัพทยร์เพัพ่ือยก์เาพร่อืผลกติ าตราผมลหติ ลตักาธรมรหมลาภกั บิธารลรมาภบิ าล

1,500 3โ3ด..ยพพใัฒชฒั ้เนนคารากกอื่ ลงลุ่มมมุ่ ออื อออปมมรททะรรกัพพั อยยบ์เเ์ พดพว้ื่ออ่ื ยกกาารรผผลลิตติ สสู่มมู่ าาตตรรฐฐาานน SSMMAARRTT SSAAVVININGGGGROROUUP P(S(SSGS)G) จำ� นวน
กลุ่ม
จาน วน 1 ,5010) กแลบมุ่ บปโดรยะใเชม้เนิครผือ่ ลงกมาือรจปดั รระะกดอบั กดา้วรยพฒั นากลมุ่ ออมทรพั ยเ์ พอื่ การผลติ 4 ดา้ น 32 ตวั ชว้ี ดั
2) แบบประเมนิ ตรวจสุขภาพทางการเงนิ กลุม่ ออมทรัพยเ์ พอื่ การผลิต 4 ดา้ น 19 ตัวชีว้ ัด
3) แบบประเมนิ กระบวนการพัฒนากลุ่มออมทรัพยเ์ พือ่ การผลติ สู่ระดบั มาตรฐาน (SSG)
5 ด้าน 23 ตวั ชีว้ ัด
4. จดั ทำ� แบบประเมนิ ศกั ยภาพกลมุ่ ออมทรพั ยเ์ พอ่ื การผลติ ตามหลกั ธรรมาภบิ าล (4 หลกั การใหญ่
10 หลักการยอ่ ย 21 ตวั ช้วี ัด) ซ่ึงเป็นการรวมแบบประเมนิ 2 แบบ คอื แบบประเมินผล การจดั ระดบั
การพัฒนากลุ่มออมทรพั ย์เพ่อื การผลติ (4 ด้าน 32 ตวั ช้วี ัด) และแบบประเมนิ ตรวจสุขภาพทางการเงนิ
กลมุ่ ออมทรพั ยเ์ พอ่ื การผลติ (4 ดา้ น 19 ตวั ชวี้ ดั ) ใหเ้ หลอื แบบเดยี ว เพอื่ ใหง้ า่ ยและสะดวกกบั การปฏบิ ตั งิ าน
ในพื้นท่ีและใช้เป็นเครื่องมือในการพัฒนาและป้องกันความเสียหายในการบริหารจัดการ และสามารถ
น�ำไปใช้ในการพัฒนากลุ่มฯ ให้มีความเขม้ แข็งและมีธรรมาภบิ าล

| 74 | รายงานประจำ� ปี 2562

1.2 การพฒั นาศักยภาพกล่มุ ออมทรัพย์เพ่ือการผลิต

โรงเรียนกลุ่มออมทรัพยเ์ พอ่ื การผลิต
กรมการพฒั นาชมุ ชน ไดส้ ง่ เสรมิ สนบั สนนุ ใหก้ ลมุ่ ออมทรพั ยเ์ พอ่ื การผลติ ทเี่ ขม้ แขง็ มศี กั ยภาพ
เปน็ สถานทถี่ า่ ยทอดองคค์ วามรแู้ ละประสบการณใ์ หก้ บั คณะกรรมการกลมุ่ ออมทรพั ยเ์ พอ่ื การผลติ กลมุ่ อนื่ ๆ
ใหเ้ กดิ การเชอ่ื มโยงเปน็ เครอื ขา่ ยการแลกเปลยี่ นเรยี นรซู้ ง่ึ กนั และกนั ภายใตแ้ นวคดิ “พสี่ อนนอ้ ง เพอื่ นสอนเพอ่ื น”
จงึ ได้จดั ตั้งเปน็ โรงเรียนกลุ่มออมทรัพยเ์ พอื่ การผลิต เมื่อปี พ.ศ. 2554 ภาคละ 1 แห่ง รวม 4 แห่ง
ตอ่ มาในปี พ.ศ. 2555 ไดจ้ ัดตงั้ เพมิ่ ภาคละ 1 แห่ง รวม 4 แหง่ ปจั จบุ นั มีโรงเรียนกลมุ่ ออมทรัพย์
เพือ่ การผลติ ท่วั ประเทศ จำ� นวน 8 แห่ง
ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2562 กรมการพัฒนาชุมชน ได้สนับสนุนงบประมาณให้โรงเรียน
กลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตทั้ง 8 แห่ง ด�ำเนินการฝึกอบรมให้ความรู้กับคณะกรรมการกลุ่มออมทรัพย์
เพอื่ การผลติ จำ� นวน 2 หลกั สตู ร หลกั สตู รละ 3 วนั คอื หลกั สตู รการบรหิ ารจดั การ และหลกั สตู รการบญั ชี
โดยมผี เู้ ขา้ รบั การฝกึ อบรม จำ� นวน 480 คน จาก 76 จงั หวดั และไดม้ กี ารทบทวน ปรบั ปรงุ และพฒั นาหลกั สตู ร
ของโรงเรียนกลุ่มออมทรัพย์เพ่ือการผลิตให้ครอบคลุมทั้งในด้านการบริหารจัดการกลุ่ม การจัดท�ำบัญชี
การตรวจสอบบัญชีและการขยายกิจกรรมเครือข่ายของก-6ล4ุ่ม--64ซ- ่ึงถือเป็นหัวใจส�ำคัญในการด�ำเนินงาน
ของกลุ่มออมทรพั ย์เพอ่ื การผลติ ให้มคี วามเขม้ แข็ง

1.31.13ก.3ากรกาสารรง่ สสเสง่ง่ เรเสสมิ รรมิกิมกาการราดดรา�ดำเเนนานิเนิ นงงานิ านงนกากจิ นกจิ กรกรจิ รมกรเครมรรเอคืมขรเคา่ือยรขกอื ่าลขยมุ่ ่ากอยอลกม่มุ ลทอมุ่รอพัอมยอทเ์ มพรทอ่ื พั กรยาพั ร์เพยผ์เล่ือพติก่ือากราผรลผิตลติ

กรมการพัฒนาชุมชน ได้ด�ำเนินการส่งเสริม สนับสนุนการด�ำเนินงานกิจกรรมเครือข่าย

ขเขอพอขง่ืองกอกกลงลากรมุ่มุ่ ผ ลออก1ลมุ่ออร.ติ มอก1มมทกทอ12ร.ทกีม่.าร.มม า รีคพักรกศทกรพัวายสานู พาารรยร์เง่ยมรพัพสฒัเ์เสส์เพพสง่่อืยขง่าเนรกสัฒื่อ้มเ์เธพสามิารติกแนรมชิรอื่กขาผกาิมุมง็การลชารกชรผาริตสตุมดารนลดาลชรผำาติเ�มาพเไดนลเานดนดอ่ืเราิตนิพหิถไน้ดเงศนดื่อนบเงาาพูนินหรนนุด้าเยิหนอื่ธนเงานสส์รุาหนิาเธนุรกรานนุกนริมจธเจิ ินสธกาัดติุนชธุกรรจิรมกุรุกเสิมกกาสชชาารรริจิจรนธง่มุ แตขิมเสุรชชสจลอลกธง่มุงันะรงาเุรจิหชชสดดมิ กขวจมุ�ำนเรดัจิปอเังสชมินลขน็หงจนนะินชอกงัสวับธ1ุมาหดงนัดรุรสชแังชวกับลดนหนุมนดัิจ�ำะส้ีงุ่ชนชเลนนดรนุม1กะวินุนงัชามดงนแน1กรา7งัห้ีาดน6น(แรง่ภากหี้กดเาิจรนลย่งากวมิุ่นใเรรตมนรงเว้แพิมนา7นมอื่เนงค6วใากหคร7นอืิจกกดิ้6กขลกลา่ม่ิจุกรมุ่“ยรอกลร)วอเรมุม่ มพมรเกทื่คอเมพันรใรเพัซห่ืคออื ื้อยใ้กรข์หอืลา่ ้กขุ่มยลา่ ุ่มย
อเคไบรอดวรรเอมม้ลโิคอื อภงทกรขนคมนั รอืา่ าทขซัพขยมาอ้ืรา่ย)บยขัพยเ์”ันาพย)ยทขื่อ์เสอกึ พกนงิขค่ือคา้อนการ้ตใผากปนรลลจัชผจงิตมุ คยัลทชกวิตนี่ามาทมรีคเผพรี่มวลว่อ่ื ีคามติมมวมใงุ่ นาเใือขหรมาม้ป้(เคMขรแาะ้มOยขชตแุUง็ าธสิขช)ราน็งรกสมใมบันาาแภชมรลนาถาะคบชรบเทว่อถรยรกบิหวแชมรกานตไหิ้รขวัจาจปก�ำรัดญันันจกหใวดันาานกขกรอาแา2รงรลดชฉแะมำุ� บลเดชนบั ะนานิ ดเดกโนาดังาินเนยรนธแก้ี นิสรุรมวกธงกุรจิ หากชาริจมุสพชนิชฒั มุคนนา้ชาอ(นชกปุ มุ จิโ(ภชกกนคจิรกรรมรม

2. 2ศ.ูนศยูน์สยา์สธาิตธกิตากราตรลตาลดาดศูนศยูน์สยา์สธาิตธกิตากราตรลตาลดาเดป็เนปก็นากราดราดเนาินเนงินางนาภนาภยาใยตใ้แตน้แวนควิดคิด
“ร“วรมวกมันกซันื้อซื้รอวรมวกมันกขันาขยา”ยข”อขงอคงนคในนใชนุมชชุมนชนเพื่เอพม่ือุ่งมใหุ่งใ้ ปหร้ ปะรชะาชชานชในนใชนนชบนทบรทวรมวตมัวตกัวั นกใั นนใกนากรา ร
ดาดเนานิ เนกินากรแารสแวสงหวงาหสานิ สคนิ ้าคอาุ้ปอโภปุ คโภ-คบ-รบโิ ภรคิโภซคือ้ ซขอ้ืาขยาสยนิ สคนิ า้ คปา้ ัจปจัจัยจกัยากรผารลผติ ลในิตรในาครกราามกคยาราุตพยธิฒั ตุรนารธิ ชมุมรชรนแมล| 7แะ5ลช| ะว่ ชย่วย
แกแไ้ ขกปไ้ ขญั ปหญั าหขาอขงอชุมงชชุมนชโนดยโดกยรกมรกมากรพารัฒพนัฒานชามุ ชชมุ นชไดน้ไลดง้นลงานมาบมนั บทันกึ ทขึก้อขต้อกตลกงคลงวคามวารมว่ มรว่มมือม(ือM(OMUO)U)
กบั กภบั าภคาเอคกเอชกนชจนาจนาวนนว2น ฉ2บฉบั บดบั ังดนัง้ี นี้

กชเไกคSสกค(กแบกจเกไศชมพดดาาาMมุวาาาาลลณนู ริงูล้รอื่้อดราหกรรชระธาิหยEพะยตมนสสตนัาจดบรุรง์สsาก่าลรฒัรเ่ธิงกลัดับขรนางรเู้รา้ค(าิพเิาจนกินสยรธศปมิผ6ใ3ปซคแชรแกแรไทใมใศเ แอนรรงดกคชเกไสSกกบแค(จกเศกไวดพันนนฒาปชา่ังิามพู้ารตดปดลมลง5ลุมมาจูนึงู่นณาาีร้หมนน็รากาาาาMุวมาลาาาลตณูนแนยยกครอ่ืกพยไริงงยมิรราะะะ0ะลู็คลกชาดกึย้รือ่อ้นมนลูดราาเยหหกรราดกหชระะกธาคเ้ใืนะคหิย์ายังานจทบ้ผพชนEพันกโกกก์สะยศกตมนสหราคสตกยเ์ส้ดนัตรงรคช่าารยาดจบารุแ้ัลรดงวคไ์แรุขำ�มสลทsำ�าารปือ่าวษ กา่ บาราปลรฒัทร้เดระะเง่ิธก�ำาลร่ช่าหาลนอใดับัขแษิร้สักลา กรธกบ้นษ่ีาเนางรรเมหเรตบรทเู้รา้รล้แรณ�ำด ค(าพิเารศเธิช่งีลาจงวพั1นตนทัติมใกินสยิดป�)ำใรธศปพมมฐหิงิดบดตกนรรรลงี้มสใดจ0ะิวิงะลรตนบั่ีจดนูติ3ไัอก๊ินสฒาื่อ์ากนาัิ่งขก3ารตู้แมากจูาะก2จห้มแ�ำนน็ปล่ิมากียรภช่า้ังางิกดตานใยยยเก5กต ยากยอชการ“กรยิมิจกรจผจกลาลาดกร)านนอมนลูฏีชเาาเยห ากเุทาาก้ปรมดารกก0จป้ะนืาก งาาา.สนใาานส์งัรพัดสนะนลกกาคาดานรกแะตราคินพื่บกกยเภส์มอรดลัคชารารย(รรหมลศเาารรินหแลขรกีานิ เรนชคบแสปจ่อืผาวแกSาราทลสะใ2าะะัตานแรารฒัก่ชแา่านอ21วอมูงตทนก้ศกัาว(ลคบง้นำ�ธำ�นามิหMรดินงาย่5รตคบรทาส)ำงวา“�รดลมดังรศเิธามกมก)เทีกาวาไกยนมัหใปากั)น้ใาโ ริตลาตพพงดศ6บปันขาทบบ ตดตรง่ผเสรก่ะิค็Eงงลราหตนบั่ีจชะยลู่นิต3าารแป์สสบรรรลลยนงรา3า3เ้นแศาแน้ืกนศเก2จาาระลม่ิัผงรช่รั้างนฏโโงิกสนาะะะาาใพ่อพลกูเยก5กตฏงางหรงาขภยช่ารมลง6ดนจูรทควปนลูทเยาดษร-)านัีชิเ-ชางยยยรกเหุนทนรธรหมดาิบิะยก0”ปพไคนอบ่มิางิาา.ิ้า์สนะัาัมสนรนยาค2(ลยวรแแ่าาี่ศรแิมนะะะะยฐิต่ืกการอสราขปแาเใมรนตงFาเพารรตมั่ิขงมลมั้าอ5ีส์ตทาินส์ตพกรนชคลบทแสททูนัธลแมวศนมกกรล)(สก2ากบะนแา”ภoรหะมงตทกศนึ้ลคาพิจ6ูลอ/แกSศงายธา่เีิมจหะิ์ิงาิม่ย่ี่5รี่ีเกลดคะาามงวาคะลcจานูจิงป2มกเทป31คา�ำา4าธ้าธนกนยอรนส้ืลนาักแัั่กโดติลัาM2ังรกศ6ทงปนขมาส์uรบ รขวับเวาผ กาก่ด าตัครใงแติน็ะยด่ลติารยสเิษ นลธิะยฐฏเดส ถงก0ร3าตยป าsตาปาากนา่ีมาึน้รปดารนฉวรตกรรัดดปลฏโลาตกEกกกลพอ่กูกพิะาหงบา์สขภมำ�มรามธเใภร6ีดา่ถีิลเัมปบีเทนีกาดยษร-ลยว่ยีพาี่ิพพะจรหพนกราสาอพาเะจิบิรEานาไาคนยอฒังติจาิ“รารัรม-านอ้นามค2ทนลรแาวระแงมกรร(.ยฐัาเ.เคกใัรต.มเาขปแรทงcใม็่ืดว่วังาพศ่วรอดดกธศพ่ิชศัิบา้ตรยช5กมคเนตมน�ชำตตตศกFง้ัวนินัธลวศนากล(หกoมบมาดหไมศภรานัห.อะิสาติพ.6าจย.เปว/สมงิลแบSอุมัยเาหรเทลล้นoกัศมิิ์ งราาnรรเกละาพน2ะรจนูิจปมดวจรรธ2มือคา4อูนร รยอระสาลรดัจกกา2่าM2ชีไาัใางกoื้ยาชงมนอืรี5แรcทยทัอา่ืผตก้ราุานัต5ปัคัใ้าอืงฐัดอืด“หมือแอกวนยัดทปดดิษน5ะาชฏสยmีวถ0รมตาภาส6ะนตดกuงหนงรงรฐลา5ดล6กยมธราตรกEั้กลาญกปงเผ6ติกบัศเเบ์สรนะกเส์ใข่าิเัร1าสยบรyเทนมปจิชลชะร่วาตนสตรพเ์่ล0sราจภนับกงเทับอพัาะบ3าเนาชนูายน)าพ“ด้ออารว)่-แสาตล-ดจิ–ียฉสนน)ง็ิถรง่มา่ะีา”้วัาเาครนมั๊ตดเา้ัรงอทสงารโศ็มื่ดนวใพมรอย2Eธตสิ่ธช-ธเิบตผแมคนบัลนมงมา้Fบดวียลตาดทรคชพเาหสวมทเาด้ไลูศแพ2มม25นัเอิบ์สcใรกุิตกฒพเูจัยส่อปิวจทลอตมุพนงักท้นo�ำะศมงนิเำ�ยนิหจ้ยฐันรารี่า้ยแใอร้นาศนล05ดวก6น้ืือนาคoาอู้นาทัง้ลิะนสเรมรดักาาเนีไเกกื้มอ่ืชิ่มีนมนทยอืโแพรแไม็ลแรกทcจทัดพะกห6นทธนปัห2ธิงจิดใู“รแทบ“่อรอกนุ่มทเย้าดnยคิตรมศนรืากบาสะนาตลเีะิuาอใ์อกโีกญ้ิตฐ4าพิาณรชาาสยินันรันรานั้งนา้ปรงผขปกบัเบนะ่วชายแ้ศดาร่ตี์สรูนาแ้oรคาบะยมีไะชปะหลตกร่ืาล่คsาใภะนบิอฒังง้ธาเยธทม้าถธเ้ารปแ้ือนาลโทนดตูงยห์สคแ์สาคตจมลจ่อสยณลฉดสผห)mา้าา่ระาีบ”รุทว์เาภรนธ๊ทาหดหย้่นอาเ์ศงพานะ”รEกบี่ธยำ�นยทลผ์พองบากัหลไ่ะูม์รส้าา้บอยยีว้ลกยนาราสพานรี่ม้ิพทำดก�ะแจตมพบัมนเปทวคcป้ใฒักสวูา์)ิาทรตสyาตำ�ธาานงัผาผกแนมทะางยหเจิจฐัสวาฒัายรแดกัศตา้โึคัฒปนื้รทนาียนเาวิษชoกงั้ารา่ทกสเมารดเมภ)ลธาิเกลรตไมอลยี่มาลลนทยพกไนรจเ้าดยเทตอรหล่ลทนธนงดิเใรูวีทรนอดนิรนัทเิงอต้าาแี่ดวnกสาิยตรดเนนปืเกทาั่ีะกกงณแาบ”ะิอ์ราเีกตญ้็ิมงุะงั้ณรติกชาาชสนักระนดป้าทกงอ้ดศนศว่ารูกยม็ปารูไ้ต่ีลศคนข็้แาoตแาม่ีลรใาลมาาพ1กหกเา่ืาคอใชแะอาจาง้ิงาปทยธยีนชรูิเซสือฑรชโคชตร็าง0จตส์นูคอืลจนะ์คมองนไ้ัอ้่อลรผหุ่กะmลรมาใีำ�ไร้นืาบธนตคายภTธห่า้นษกเ์ะงง้ายรมรสึ่งุม”รันี่ะดามุลาตพทยารพไ์ใะศลนีไา้อตวรานกกคัสงrนรุเบรณทง่บส้มงิเกดตสศตแเ์รอืฐรปพคป้ปตaวจูร่ชชากทมปyห์สธปทรพายนยผาูแชวลาฒัจราสวฒักอ่ิบรแปะตี่จาทณใหโึนูเdลกทียา้กา้า่ลานทฒศกัาาดแ้มภ)านิรีงั่ง้็น�ารตยาา้จำมแลดยยธลาานัดด่ินเนา้กิจมeรล่อง่านิจยกนบอาธะยเรนนนูงอมน“แ่ีกาสรรก์นตรเรหิเธะกัี่ะกเกโลดงณแลบนrบะะัราเดไ่าดขขมชส์ติกา7ะปพนืกปคญิดดะาวราเรคหีม็คเรุกากไู้ยลพแดปดักขใมลอวาืลมาาชมถะศากอเยวนพ7ศาา้ึงิธปกนคีบรกณื่อรรยปิเนสฑยี้า้าาาช็วจต์ลส�ำศลนะก โอรไค้อามรุ์ิสุ่นะูลัฒา6ทงธมานธำไคตเ�าิยเะรารภ่ือสมบาิจรเสบวใงณแรปาพมุนูาตารสะคพร็า์์ใลยรชาไีมิตนตรรนจยิดกคัตรุรเมกณงมดขษเาาห่งรคสรนสธกาปัฐจรู่ชกคอทบหม่มหนวจิลยทพงนวชต่ืลากจอส์ี่มิแลนิกาใ่ตาอ่ิาเกงจณในษิริภต้าเบจมมา้าินงาา่งนทา้แัฯส์กฐคญาัาญรม้ากแดดบลณยลาะาาชนาานัดลบ่ินนูก้ิจมมขเา้าารจนัทกนเะณักานาตด“าราธรรก้จิกคพนชรหะาะทาาลดรสเบ้งวใรดเาชจราา่ทครขมึน้ลเ่งปกนวแเแคิตมาติลชาทหรดู้เหเกไปพแจิิัดกกใุมอื่บไรนรฑง้ากว้คมูถพะัดรกีเยแ้ัโพพทศวงราลึ้รมทคนีครปี่าวลบุมรชปมกนตยีี่ท้า้าลพศร”ลขารคกดร์ื่อชิมสฒัาทาลร์.รลตนดไเะี่เิปนษอ้ใ่3รสาือ่น7ฒั่อศศาวชโวใีรจงนีัะแรอืป้ัพยนะบฒมรั็งาาสายูอมนชาานรบจกดินัะดบยลดชซรร่ษูา0างหยแก�ำสนานส.รัารัทรยเสมกรงจมลทน้งรเว้งมนาีม่ิร7รร้สงตาา่ใตยทจยนานกงกม่อึง่ปข0ะกยกขมเจมมลนิใง่ะก2บม้าทร่นฐาวกัิญมใะกดระะชนดแ7าลรารบลมู่าเขหาาดั์ก�ำา้า้ชภาสนงรนงห่ีเลเา5ะาะาเเสปมยายรัปกคคชาญิบรแัฐทาธา6งมสเณพเรบตาง้วลใวคุ่งะขปทวทร้ึนาาา่งป้าูรนวกแใ้ร6ชดาะู้้รจรกยถปดแจิรุ่อมุหบบรเนงา้าบา่สน็พรสิดือ่วะโดร้ัโกพนส้ากธงร5าSทคนร้ค่ีวะิาบง2กหคาตงจลาศภงเรตัก”ดขบาาณดาชิมสสเา้เรง่าายธภดMิ่ิงแปลธใกัมตนพษอ้จ้นำใรนง7้ัฒ�ศาจนิปวะชลนหีมนะาั้นย้คบนมงูอาเานรนกจนัลหอ่–ุรไศุนรบังยำชซตร�/กตืาชากเ0อบยรกาสรั็Eก.ทัคูรคกรมภดนแคเ้า็พกนเนนมนมกมม7ศสกงาหแณวยเตสทมมลุนูอ่่ึงนกา0คกกามรา่งคู้sรลใงกะกพวรบค่2ด้วณัาน2นวร้ีแ7าิกาจยร่ือู่จิาเม.งรา์ก้ัษิชามง่ชิรมสรงลริจาีวย่ีินี่เรเะาายะเเสน0มบปลำ�สรแฐัใ0Tร่ื6เมาณดตอถลนใเวอ์สผมขปฑนขท7าต2า้ตาาูลปยค็ทัร้สกกัชใชเนส์ธดปรัารยหถrงิหบวาน็น8สสา่0นมจสิะรบกรกจน้น้ากจนธคนa5าล5ร่ง์คือ่ล้มพลากสุคาุช4า็นโรเยัดบา0�ณ0ำสวรก่�ำเ้ำ�เินจผงัเง่าาdบคธัภรรคิชา่แลคใัตพมธาใ6ใกคางธกศาิชนุฒาปมัขานนหหทมนหนหมยา้�ำภาเขิัหจลหลขก–รุแศแปeบหหกติืืาโก้ดเนติอด้นิดาพตอริ2ด้า.ชรจูกคลมอนวเร็วพางวนเนาาาหยหมใศกาหาแrรเใสทูนนกาคกาง่้้หักนนมบน่มิพดัักัดดคยยอ้ืจ2ารรางงงงุ่่ยือ่ิจม.า่งรรลรจิย่ีนิ่ีเเย้ ส0Tื่อนใอส์ผขต2า้ตย็คักช์สธหrิวนสก้นนนaาล5ลมลกุุาโรรก้เdคคชคธใ6ใกคาธกาชาา้าั eบหหิื้ดนติดินดาตอริ2ด้ารจงr้้

| 76 | รายงานประจ�ำปี 2562

2. โครงการแก้ไขปัญหาความยากจน (กข.คจ.)
กระทรวงมหาดไทย มอบหมายให้กรมการพัฒนาชุมชนดำ� เนินโครงการแก้ไขปัญหาความยากจน
(กข.คจ.) มาต้ังแต่ปี พ.ศ. 2536 จนถึงปัจจุบันมีระยะเวลากว่า 26 ปี เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิต
ของประชาชนและแก้ไขปัญหาความยากจน โดยมุ่งเป้าหมายที่ครัวเรือนยากจนที่มีรายได้ต�่ำกว่าเกณฑ์
ความจ�ำเป็นพน้ื ฐาน (จปฐ.) โดยการสนบั สนุนเงนิ ทุนในระดบั หม่บู ้าน หมูบ่ ้านละ 280,000 บาท เพื่อเป็น
เงนิ ทนุ หมนุ เวยี นใหค้ รวั เรอื นเปา้ หมายยมื ไปลงทนุ ประกอบอาชพี การบรหิ ารจดั การโครงการฯ ดำ� เนนิ การ
ภายใต้ระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยการบริหารและการใช้จ่ายเงินโครงการแก้ไขปัญหาความยากจน
พ.ศ. 2553 และการมีส่วนร่วมขององค์กรประชาชนและประชาชนในหมู่บ้านเป้าหมายในการร่วมคิด
รว่ มตดั สนิ ใจ รว่ มทำ� รว่ มรบั ผดิ ชอบ และรว่ มรบั ผลประโยชน์ โดยมวี ธิ กี ารบรหิ ารจดั การเงนิ ทนุ ใหห้ มนุ เวยี น
คงอยใู่ นหมบู่ า้ น รวมถงึ การตรวจสอบเงนิ ทนุ โดยคณะกรรมการ และมเี จา้ หนา้ ทพ่ี ฒั นาชมุ ชนเปน็ ผสู้ ง่ เสรมิ
สนับสนุน ตรวจสอบและติดตามการด�ำเนินโครงการ กข.คจ. ให้มีความโปร่งใส มีประสิทธิภาพ
และเกิดธรรมาภบิ าล
ปจั จบุ ันมหี ม่บู ้านโครงการแกไ้ ขปญั หาความยากจน (กข.คจ.) จำ� นวน 29,230 หม่บู ้าน เงนิ ทนุ
โครงการฯ จ�ำนวน 8,797,117,099.43 บาท มกี ารบรหิ ารจดั การเงนิ ทุนโครงการฯ ดังนี้ จ�ำนวนครัวเรือน
ทไี่ ด้รับเงินยืม 1,394,051 ครวั เรอื น จำ� นวนเงินท่ีครัวเรือนได้รับเงนิ ยมื 7,941,526,979 บาท เงินทนุ
ทฝี่ ากธนาคาร 675,713,265.43 บาท และเงินทุนที่อย่รู ะหวา่ งเร่งรัดติดตาม 179,876,855 บาท

ผลการด�ำเนนิ งาน

ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2562 กรมการพัฒนาชุมชน ด�ำเนินการพัฒนาศักยภาพคณะกรรมการ
กข.คจ. และกลไกการขบั เคลอ่ื นทนุ ชมุ ชนในพนื้ ที่ โดยการสรา้ งความรู้ ความเขา้ ใจ และทบทวนการดำ� เนนิ งาน
โครงการแก้ไขปัญหาความยากจน (กข.คจ.) เพื่อใหม้ กี ารบริหารจัดการตามหลักธรรมาภิบาลและเปน็ ไป
ตามแนวทางท่ีกรมฯ ได้ส่งเสริมสนับสนุน รวมท้ังได้ลงพ้ืนท่ีติดตาม สนับสนุนการบริหารจัดการเงินทุน
โครงการแก้ไขปัญหาความยากจน (กข.คจ.) ในพื้นที่ 18 จังหวัด 18 เขตตรวจราชการ และได้จัดท�ำ
แบบประเมนิ ศกั ยภาพโครงการแกไ้ ขปญั หาความยากจน (กข.คจ.) ตามหลกั ธรรมาภบิ าล จำ� นวน 18 ตวั ชว้ี ดั
เพ่ือใช้เป็นเครื่องมือในการพัฒนาและป้องกันความเสียหายในการบริหารจัดการและส่งเสริม สนับสนุน
การด�ำเนินงานโครงการ กข.คจ. ใหม้ ีการบรหิ ารจัดการตามหลกั ธรรมาภบิ าล

กรมการพัฒนาชมุ ชน | 77 |

3. ศนู ยจ์ ัดการกองทนุ ชุมชน
การส่งเสริมการบูรณาการกองทุนชุมชนภายใต้การด�ำเนินงานของศูนย์จัดการกองทุนชุมชน
นับเป็นอีกหน่ึงภารกิจส�ำคัญที่กรมการพัฒนาชุมชนได้มุ่งเน้นกระบวนการเรียนรู้และการมีส่วนร่วม
ของคนในชุมชน รวมทั้งส่งเสริมและพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากให้มีความมั่นคงและมีเสถียรภาพให้เกิดขึ้น
ในหมบู่ า้ น/ชมุ ชน โดยการสง่ เสรมิ ใหก้ ลมุ่ ออมทรพั ยเ์ พอื่ การผลติ เปน็ แกนหลกั ในการบรู ณาการและเชอื่ มโยง
การบริหารจัดการเงินทุนชุมชนร่วมกันของกลุ่ม/องค์กร/กองทุนการเงินอย่างเป็นระบบ มีประสิทธิภาพ
และใช้เงินทุนอย่างคุ้มค่า เกิดประโยชน์สูงสุด เพ่ือแก้ไขปัญหาหน้ีสินของประชาชนในหมู่บ้าน/ชุมชน
ท่ีเกิดจากการเป็นหนี้กองทุนต่าง ๆ ทั้งกองทุนที่เกิดจากการรวมตัวของชาวบ้านเองและกองทุนที่จัดตั้ง
โดยภาครฐั จนสามารถลดหนแี้ ละปลดหนไี้ ดใ้ นทสี่ ดุ ปจั จบุ นั กรมการพฒั นาชมุ ชน มศี นู ยจ์ ดั การกองทนุ
ชมุ ชนทีอ่ ยู่ในความรับผดิ ชอบ จำ� นวน 924 แห่ง (ในพื้นที่ 76 จังหวดั 878 อำ� เภอ)

ผลการด�ำเนนิ งาน

ในปงี บประมาณ พ.ศ. 2562 กรมการพัฒนาชุมชน ได้มีการสง่ เสริมการดำ� เนนิ งานศนู ยจ์ ัดการ
กองทุนชุมชน ดว้ ยการพฒั นากลไกการขับเคล่ือนศนู ย์จดั การกองทนุ ชมุ ชน เพื่อเสริมสร้างคณะกรรมการ
และสมาชิกศูนย์จัดการกองทุนชุมชนให้เกิดการตระหนักรู้และสามารถถ่ายทอดความรู้ด้านการบริหาร
จัดการการเงินชุมชน และเป็นกลไกท่ีเข้มแข็งในการขับเคลื่อนการบริหารจัดการหน้ี เพ่ือแก้ไขปัญหาหน้ี
ของครัวเรือนด้วยกระบวนการบริหารจัดการหน้ีไปสู่ 1 ครัวเรือน 1 สัญญา โดยการส่งเสริมการบริหาร
จดั การหนแี้ ละหนนุ เสรมิ สมั มาชพี สรา้ งวนิ ยั ทางการเงนิ ใหก้ บั ประชาชน สรา้ งแรงจงู ใจในการปรบั พฤตกิ รรม
ทางการเงิน วางแผนการใช้จ่ายทางการเงิน ส่งเสริมการออม ส่งเสริมการด�ำเนินชีวิตตามหลักปรัชญา
ของเศรษฐกิจพอเพียงและจัดท�ำแผนการบริหารหน้ีของครัวเรือน เพื่อให้เกิดผลสัมฤทธ์ิในการบริหาร
จัดการหน้ไี ปสู่ 1 ครวั เรอื น 1 สญั ญา ผา่ นกิจกรรม ดงั น-6ี้8-

| 78 | รายงานประจำ� ปี 2562 ผลการดาเนินงาน

ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2562 กรมการพัฒนาชมุ ชน ไดม้ ีการส่งเสริมการดาเนินงาน
ศูนย์จัดการกองทุนชุมชน ด้วยการพัฒนากลไกการขับเคล่ือนศูนย์จัดการกองทุนชุมชน
เพ่ื อเสริ มสร้า งค ณ ะ ก ร ร มกา ร แล ะ สมา ชิ กศูนย์ จัด กา ร ก องทุนชุ มชนใ ห้ เกิด กา ร ต ร ะ ห นัก รู้

-6-96-9-

วางแวาผงนแกผานรกใาชรจ้ ใา่ชยจ้ ท่ายาทงกาางกรเางรินเงนิส่งสเส่งรเสมิ รกิมากรากรากราอรอมอมสสง่ เง่ สเสรริมมิ กกาารรดดาาเเนนนิ ินชชวี ิตตามหลักปรรชััชญญาาขขอองง
เศรษเศฐรกษจิ ฐพกอจิ เพพอียเพง ยีแงละแลจะดั จทัดาทแาผแนผกนากราบรรบิหราิหราหรหนีข้นอข้ี งอคงครรัววัเรเรือือนนเพเพ่อื อ่ื ใใหห้เเ้กกิดดิ ผลสัมฤทธใ์ิ นกาารรบบรรหิ ิหาารร
จัดกจาัดรกหานรี้หไนป้ีสไู่ป1สู่ค1รัวคเรรวั ือเรนือ1น ส1ัญสญั าญาผ่าผน่ากนิจกกิจรกรมรมดดังนงั น้ี ้ี

ที่ ท่ี โคโรคงรกงากรา/รก/จิ กกจิ รกรมรม จจาานนววนน

1 1 ประปชรุมะเชชมุิงปเชฏิงบิปตัฏกิิบาตั รกิ จาัดรทจัดาเทคารเื่อครง่อืมงอื มสอื นสับนสับนสนุนกนุ ากราดราดเานเนินนิงางนานศศนู นู ยย์จ์จัดัดกกาารรกกอองงททุนนุ ชชุมุมชชนน 4422คคนน
2 2 จัดทจาัดเอทกาเสอากรสสานรับสนสนบั สนุ นกนุารกดาารเดนานิเนงนิานงาศนนู ศยูนจ์ ยดั จ์ กัดากรากรอกงอทงทุนุนชชุมมุชชนน 33,0,00000เลเล่มม่
11,5,50000เลเล่ม่ม
- คู่ม-ือคส่มู นือับสสนนบั นุสกนาุนรกดาารเดนาินเนงาินนงาศนูนศยนู ์จยัด์จกดั ากรากรอกงอทงนุทชนุ มุชชมุ นชน
- แบ-บแปบรบะปเมระนิ เผมลนิ กผาลรกจาดั รรจะดั ดระับดกับากรพารฒั พนฒั านศาูนศยนู จ์ ยดั จ์ กัดากรากรอกองทงทนุ ุนชชมุ ุมชชนน 8855คคนน
3 3 ประปชรมุ ะเชชมุงิ ปเชฏงิ ิบปตัฏกิบิ าตั รกิ เาจร้าเหจนา้ ห้านท้า่ีสทนีส่ บั นสับนสนุ นกุนากราดราดเานเนินงนิ างนานศศนู นูยย์จ์จัดดั กกาารรกกอองงททนุ นุ ชชมุ ุมชชนน (77(776,06,02จ2จ4งั 4งัหหควคนวัดนัด) )
4 4 ประปชรมุ ะเชชมุงิ ปเชฏงิ ิบปัตฏกิิบาัตริกขาับรขเคบั ลเคอ่ื ลน่ือกนากรบารรบิหราหิ ราจรดั จกัดากราหรนหนี้ ้ี (2(297972,72,472420แ0แหคหง่คนง่ น) )
18 เขตตรวจ
5 5 ศูนยศ์จูนัดยกจ์ าดั รกกาอรงกทอนุ งทชมุนุ ชชนุมชบนรบหิ ราหิรจาดัรจกดั ากราหรนห้ี น“้ี ส“าสนาึกนดึกีดแี แผผนนดดี บี บรริหิหาารรหหนน้ีไ้ไีดด้”้” 18 เขตตรวจ

6 เชดิ ชเู กยี รตศิ ูนย์จัดการกองทนุ ชุมชน
6 เชดิ ชเู กยี รติศูนยจ์ ัดการกองทนุ ชมุ ชน

จากการส่งเสริม สนับสนุนการด�ำเนินงานศูนย์จัดการกองทุนชุมชน ด้วยการพัฒนาศักยภาพ
เจ้าหน้าท่ีและคณะกรรมการศูนย์จัดการกองทุนชุมชนให้มีความรู้ ความเข้าใจในการบริหารจัดการ
ศนู ยจ์ ดั การกองทนุ ชมุ ชน รวมทงั้ เสรมิ สรา้ งความรดู้ า้ นการดำ� เนนิ ชวี ติ ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง
การสรา้ งวินยั ทางการเงนิ การจดั ท�ำบญั ชีครัวเรอื น การบริหารจดั การหน้ี การจดั ท�ำแผนบรหิ ารจดั การหนี้
และการส่งเสริมอาชีพที่สอดคล้องกับศักยภาพของครัวเรือนและความต้องการของตลาดแก่ครัวเรือน
เปา้ หมาย เพ่อื ลดรายจา่ ย และมรี ายไดเ้ พ่มิ ขนึ้ รวมทัง้ สนับสนุนวัสดุประกอบอาชพี ตามแผนการบริหาร
จัดการหน้แี กค่ รวั เรอื นเปา้ หมาย เพอ่ื ให้เกิดผลสัมฤทธิใ์ นการบริหารจดั การหนี้ ไปสู่ 1 ครวั เรือน 1 สญั ญา
ใหส้ ามารถลดหนแี้ ละปลดหน้ี สง่ ผลใหเ้ กดิ ผลสมั ฤทธใ์ิ นการบรหิ ารจดั การหนดี้ งั นี้ (ขอ้ มลู ณ วนั ท่ี 3 ตลุ าคม
พ.ศ. 2562)
สามารถบริหารจัดการหนี้ให้กับครัวเรือนเป้าหมายท่ีเข้าสู่กระบวนการบริหารจัดการหนี้ไปสู่
1 ครัวเรือน 1 สญั ญา จำ� นวน 39,674 ครัวเรอื น (ปี พ.ศ. 2560 – 2562) ดงั นี้
- ปี พ.ศ. 2560 จ�ำนวน 12,764 ครวั เรือน
- ปี พ.ศ. 2561 จ�ำนวน 12,824 ครัวเรือน
- ปี พ.ศ. 2562 จ�ำนวน 14,086 ครวั เรอื น
ครัวเรอื นเปา้ หมายสามารถลดหน/้ี ปลดหนี้
- ลดหนี้ จำ� นวน 20,030 ครวั เรือน เปน็ เงนิ 324,140,430 บาท
- ปลดหนไ้ี ด้ จำ� นวน 2,546 ครวั เรอื น เปน็ เงนิ 75,626,768 บาท
ศูนย์จัดการกองทนุ ชมุ ชนสามารถบริหารจัดการหน้ีได้ตามเกณฑท์ ีก่ �ำหนด
- สำ� รวจ/จัดทำ� ทะเบียนลกู หนคี้ รวั เรือน

กรมการพฒั นาชมุ ชน | 79 |

- วิเคราะหข์ อ้ มลู ลูกหนแ้ี ละจดั ประเภทลูกหนี้
- ดำ� เนินการปรบั โครงสรา้ งหนค้ี รัวเรือนเปา้ หมาย
- ศูนย์จัดการกองทนุ ชุมชนมีแผนการบริหารจดั การหน้ี
- ศนู ยจ์ ดั การกองทนุ ชมุ ชนสามารถบรหิ ารจดั การหนใ้ี หก้ บั ครวั เรอื นเปา้ หมาย ไปส ู่ 1 ครวั เรอื น
1 สัญญา
เกิดการพฒั นากระบวนการเรียนรู้ของคนในชมุ ชน
- กลมุ่ /องคก์ ร/กองทนุ การเงนิ ทม่ี อี ยใู่ นหมบู่ า้ น/ชมุ ชน เกดิ การบรู ณาการการทำ� งานรว่ มกนั
โดยเช่ือมโยงข้อมูลกองทุนชุมชนในพ้ืนท่ีและบูรณาการเชื่อมโยงการบริหารจัดการเงินทุนในชุมชน
ให้สามารถใช้เงินทุนในชุมชนให้เกิดประโยชน์สูงสุด เพ่ือแก้ปัญหาหน้ีสินของคนในชุมชน โดยผ่าน
กระบวนการการบรหิ ารจดั การหนีไ้ ปสู่ 1 ครัวเรือน 1 สญั ญา และกระบวนการการบรหิ ารจดั การชุมชน
- ครัวเรือนเป้าหมายท่ีเข้าสู่กระบวนการบริหารจัดการหนี้ 1 ครัวเรือน 1 สัญญา
(ปี พ.ศ. 2560 - 2562) รวม 83,160 ครวั เรอื น เกดิ การเรียนรแู้ ละสามารถนำ� ไปปรับใชใ้ นชวี ติ ประจำ� วัน
ในเรอื่ งวนิ ยั ทางการเงนิ การออม การปรบั ทศั นคต/ิ พฤตกิ รรมทางการเงนิ การดำ� เนนิ ชวี ติ ตามหลกั ปรชั ญา
ของเศรษฐกจิ พอเพียง การจัดท�ำแผนพฒั นาชวี ิตครัวเรอื น และการประกอบอาชีพ ฯลฯ
การส่งเสริมการออม ครัวเรือนเป้าหมายมีการออมเงิน จ�ำนวน 20,677 ครัวเรือน เป็นเงิน
313,305,907 บาท โดยออมเงินผา่ นกลุ่มตา่ ง ๆ ดังน้ี
- กลุ่มออมทรพั ย์เพอื่ การผลติ จ�ำนวน 13,351 ครวั เรือน
- ออมทรัพยส์ จั จะบัญชที ่ี 2 จ�ำนวน 5,979 ครวั เรือน ของกองทนุ หมู่บา้ นและชมุ ชนเมือง
- อืน่ ๆ จำ� นวน 1,347 ครวั เรือน

การจดั ท�ำบญั ชีครัวเรอื น จ�ำนวน 12,907 ครัวเรอื น คิดเปน็ ร้อยละ 54.81 ของจำ� นวนครัวเรือน
เปา้ หมายทสี่ ามารถลดหน/้ี ปลดหนไ้ี ด้ จำ� นวน 22,576 ครวั เรอื น สรา้ งอาชพี และรายไดเ้ สรมิ ใหก้ บั ประชาชน
ใน 924 หมู่บ้าน ซ่ึงเป็นการส่งเสริมและต่อยอดอาชีพ โดยด�ำเนินการในรูปแบบ “เงินทุนคืนกลุ่ม”
และมีการจดั ต้งั กลุ่มอาชีพ

4. กองทุนชุมชนหนุนเสรมิ อาชีพครวั เรอื น
ในปงี บประมาณ พ.ศ. 2562 กรมการพฒั นาชมุ ชน ไดร้ บั การจดั สรรงบประมาณจากแผนงานบรู ณาการ
พฒั นาพนื้ ทร่ี ะดบั ภาค ชอื่ โครงการพฒั นาอาชพี และคณุ ภาพชวี ติ ผมู้ รี ายไดน้ อ้ ย เพอ่ื ลดความเหลอ่ื มลำ้� ทาง
สงั คม กจิ กรรมกองทนุ ชมุ ชนหนนุ เสรมิ อาชพี ผมู้ รี ายไดน้ อ้ ยเพอื่ ลดความเหลอื่ มลำ้� (ภาคตะวนั ออกเฉยี งเหนอื )
ในวงเงนิ งบประมาณ 119,861,700 บาท
วัตถุประสงค์เพ่ือสนับสนุนให้คณะท�ำงานจัดการกองทุนชุมชน ซ่ึงมาจากคณะกรรมการกองทุน
ชมุ ชนตา่ ง ๆ ในหมบู่ า้ นและชมุ ชน เปน็ กลไกในการบรหิ ารจดั การและพฒั นากองทนุ ชมุ ชนใหม้ ปี ระสทิ ธภิ าพ
โดยมุ่งเน้นการใช้ประโยชน์จากกองทุนของชุมชนที่มีอยู่หลากหลายเป็นเครื่องมือส�ำคัญที่จะท�ำให้ชุมชน
เกิดการเปลี่ยนแปลง พัฒนาชุมชนให้เข้มแข็งอย่างย่ังยืนและมีส่วนช่วยเหลือให้คนในชุมชน โดยเฉพาะ
คนยากจนหรอื ผมู้ รี ายไดน้ อ้ ย ใหไ้ ดร้ บั ความรทู้ กั ษะในการประกอบอาชพี พรอ้ มทง้ั พฒั นาใหด้ ำ� เนนิ กจิ กรรม
ดา้ นอาชีพกอ่ ให้เกดิ รายได้อยา่ งตอ่ เน่อื ง มโี อกาสเข้าถงึ แหลง่ ทุนของชมุ ชน

| 80 | รายงานประจำ� ปี 2562

อานาจเจรญิ และจังหวดั อบุ ลราชธานี) จานวน 4,218 หมบู่ า้ น รวม 63,270 ครวั เรือน

-72-

ในการประกอบอาชีพ พรอ้ มทัง้ พัฒนาให้ดาเ-น72นิ -กจิ กรรมดา้ นอาชพี ก่อใหเ้ กิดรายได้อยา่ งต่อเนือ่ ง
ใมนกีโอากรปาสระเขกา้อถบงึอแาหชพีลง่ พทรุนอ้ ขมอทง้ังชพมุัฒชนนาใหด้ าเนินกิจกรรมด้านอาชีพกอ่ ให้เกดิ รายไดอ้ ยา่ งตอ่ เนื่อง

พื้นที่ด�ำเนินมกีโอากราสเพข1้า2ื้นถทึงแี่ดจหาังลเหน่งทนิวุนักดขาอรง11ช6ุม26ชจนังหอว�ำัดเภ1อ66ใอนาภเภาอคภตาะควตันะวอันออกอเกฉเฉียียงงเเหหนนอื ือ(จัง(หจวังัดหหวนัดอหงบนัวอลงาภบูัวล�ำภู
อแลดุ ะรจธังาหนวี ดันอคบุรพลรนามชออออธาดุดุามนานรรุกานธาธจาดจา)ีเนจเานจพีรจหนีรนื้ญิ นำ�ญิคทาคนแรดี่รลแพราวะลเพนสนนจะมนิกังจหกม4ลมังาวหุ,กนรัดม2ดวอ1คุก1ดัาุบ28ดรหอลจาบุารังกหราหลหชามารวสธฬราัดกา่บู ชนลส1สา้ธ)ีน6ินนกาจค6นลาธรนอ)ีนร์ุ าวกจคมวเนาาภมรหฬนอ4สาว,กภ26ินนสา1าธ3ฬค8า4์ุ ,ตมรสห2,2ะคหินม7ว1าาธบู่นั08ส์ุม้าอมานหอครหกมบครรเาวฉู่บารุวัมสยีมา้รีเงานร6มัเบรห3อื ยครุรน,2นวีราอื์ 7ัมมยม0(ยจโ6์คังบสย3หรุโรธ,วัว2สรีเัดรร7ธัมหือร0ยนนศศ์คอรยรงรีสสีบโวั สะะวัเรธลเเกือารกษภนษศู รอสี ะำ� นเกาษจเจรญิ

-72-

ในการประกอบอาชีพ พรอ้ มทงั้ พัฒนาใหด้ าเนนิ กจิ กรรมดา้ นอาชีพกอ่ ใหเ้ กิดรายได้อย่างต่อเนอื่ ง
มโี อกาสเขา้ ถงึ แหล่งทนุ ของชมุ ชน

พืน้ ทีด่ าเนนิ การ 12 จังหวัด 166 อาเภอ ภาคตะวันออกเฉียงเหนอื (จงั หวัดหนองบวั ลาภู
อุดรธานี นครพนม มุกดาหาร สกลนคร กาฬสินธ์ุ มหาสารคาม บุรีรัมย์ ยโสธร ศรีสะเกษ
อานาจเจริญ และจงั หวัดอบุ ลราชธาน)ี จานวน 4,218 หมู่บา้ น รวม 63,270 ครวั เรือน

ผลการขับเคล่อื น
- ผู้มรี ายได้น้อยเปน็ สมาชิกกองทุนชมุ ชน จานวน 60,126 คนคดิ เป็นรอ้ ยละ 95.03
จากผ้มู รี ายไดน้ ้อยทัง้ หมด 63,270 ครัวเรอื น
- ผู้มีรายได้น้อยไดร้ บั เงนิ ยมื จากกองทุนชุมชน จานวน 48,358 คน คดิ เปน็ รอ้ ยละ 80.43
เป็นจานวนเงิน 1,407,238,831 บาท
- ผมู้ ีรายได้นอ้ ยหรือกลุ่มอาชพี ทจ่ี ดั ตง้ั ขน้ึ ใหมไ่ ดร้ ับเงนิ กู้ยืมจากกองทุนตา่ ง ๆ ในหมู่บา้ น
เพ่อื เป็นทุนประผกลอกบาอรขาชบั ีพเคลจือ่านนวน 4,427 คน จานวนเงนิ 30,933,950 บาท
ผลการขับเคลื่อ-ผผนลู้มกรี ายรขไดบั น้ เ้อคยลเ่อืปน็ สมาชิกกองทุนชุมชน จานวน 60,126 คนคิดเป็นรอ้ ยละ 95.03

- ผมู้ ีรายไดจา้นก้อผมู้ยรี เาป-ยไน็ผดู้มส้นรี้อมายายทชไั้งหดกิ มน้ กด้ออย6งเ3ทป,2น็ุ 7ส0ชมมุคารชชวั นเิกรกือนอจงำ� ทนุนวชนุมช6น0จ,1า2น6วน ค6น0,12ค6ดิ เคปน็นคริด้อเปย็นลระ้อย9ล5ะ.0953.0จ3ากผมู้ ี
รเ ปาน็ยไจด�ำ้นนอ้--วนยผผทเู้มงู้มงั้ ินีรหีราามย1ย,ดไ4ไดเจเเ0ดพปป้น6า7่ือน็้นน็กอ้3เจ,จปผ้2อยา,ามู้็น2น3ยหนทีรผ7ว--8ไวาล--ุนนร0ดผผน,ยกปเือผผ8มู้้มูง้ไเรารนิู้มมู้งกีรรีคด3รัะบนิาาีรรีขน้ล1รก1ยยาาเบั,อ้อวั1ไไุ่ม4งยยดดบเบย,เ0ินไไค4อ้น้นรอท7ดดาล0ย้ออ้าาอื,ั้งน้น้ท2อื่7ชยยชืมหน3อ้อ้นพีหไ,2ีพ8ดมยยจร3,จร้ดหไ8ือทาบ8ัาด3กกร่ีจนเ,61้รล8งือวกบัด3ันิุ่ม3กบน,ยอเอต1ล2างืมา4งนิทุ่ม7้งัชบจ,ท40ขยอพีาา2มืกาน้ึุทนทค7กชจจ่ีใรชอพีาดัคหัวงุกมตนททเมกรง้ัจชีุ่นจขืออไ่ดัชานนึ้นดงนตมุใทหร้วงชั นุนขมนับจชเน้ึไ่ ง�ำจเดุมินใงาน้รหชนินบั 3วมนวเก0งนนไ่ ,จนิดยู้94าก3้รืม8นยู้3ับ4,ืมจ,ว3เ98งจน5า5ินา8,ก034กกคกก8บ5ูย้ นอ,าอืม38งทคจง5ทิดทา8ุนเกคตปุนคก่าน็นตนองรง่า้อๆคทงยคดิในุลนิดเะๆตปหเ่า8น็มปงใ0่บูรน็น.อ้ๆ4า้ หนร3ยใ้ลอมนะยหู่บล8ม้า0ะบู่น.4้าเนพ38อื่ 0เ.ป4็น3
ทุนประกอบอาชีพ เจพำ�่อื นเปวน็ น-ทผนุ ู้ม4ปรี ,า4รยะ2ไกด7อ้นบ้คออยนาเปช็นพีจส�ำจมนาวนชนิกวกนเอง4นิงท,4ุน23ช70ุม,คช9น3จจ3าา,น9นวว5นน0เ6ง0ินบ,1า32ท06, 9ค 3น 3ค ,ิด95เป0็นบรอ้ ายทละ 95.03

จากผู้มีรายไดน้ อ้ ยทง้ั หมด 63,270 ครัวเรือน
- ผมู้ ีรายได้น้อยไดร้ บั เงนิ ยืมจากกองทุนชมุ ชน จานวน 48,358 คน คดิ เปน็ ร้อยละ 80.43

5เป.น็ กจาานวรนพเงนิ ัฒ1,4น07า,23ท8,นุ83ช1 บมุ าชท นตามแนวพระราชด�ำริ

- ผูม้ ีรายได้นอ้ ยหรอื กลุ่มอาชีพทจี่ ดั ตง้ั ข้ึนใหม่ไดร้ บั เงนิ กยู้ มื จากกองทนุ ตา่ ง ๆ ในหมบู่ ้าน

กรมการพเัฒพอื่ นเปา็นชทุมุนปชรนะกอไบดอ้นาช�ำีพแจนาวนควนิด4ก,4า2ร7พคัฒน นจาานทวนุนเงชนิ ุม3ช0,น93ต3า,9ม50แนบาวทพระราชด�ำริมาใช้ในการพัฒนา
หมู่บ้าน/ชุมชน นานมากกว่า 52 ปี โดยการน�ำองค์ความรู้จาก 3 แหล่ง ได้แก่ พระราชด�ำริของ
พระบาทสมเดจ็ พระบรมชนกาธเิ บศร มหาภมู พิ ลอดลุ ยเดชมหาราช บรมนาถบพติ ร ทพ่ี ระราชทานใหห้ นว่ ยงาน
ทเี่ ก่ียวขอ้ งดำ� เนนิ การ เพอ่ื แกป้ ัญหาของพ้ืนที่ องคค์ วามรูจ้ ากการดำ� เนินงานตามโครงการอนั เนอ่ื งมาจาก
พระราชดำ� ริ 8 ดา้ น และองค์ความรู้จากศูนยศ์ กึ ษาการพฒั นาอนั เนอื่ งมาจากพระราชด�ำริ น�ำมาพัฒนา
ทุนชุมชนท่ีมีอยู่ในหมู่บ้าน/ชุมชนให้เข้มแข็งและสามารถน�ำไปใช้ประโยชน์ได้อย่างคุ้มค่า ซึ่งเรียนรู้
ถึงประโยชน์ของทุนชุมชนที่มีอยู่ในหมู่บ้าน/ชุมชน และท�ำความเข้าใจเก่ียวกับโครงการอันเน่ืองมาจาก
พระราชด�ำริที่อยู่ในหมู่บ้าน ค้นหาศักยภาพของทุนชุมชนท่ีมีอยู่ในหมู่บ้าน จนถึงการน�ำองค์ความรู้จาก
โครงการอันเน่ืองมาจากพระราชด�ำริมาปรับใช้ในการพัฒนาทุนชุมชนและแก้ไขปัญหาท่ีมีอยู่ในหมู่บ้าน
ผา่ นกระบวนการแผนชมุ ชน โดยการสง่ เสรมิ การดำ� เนนิ โครงการหมบู่ า้ นทนุ ชมุ ชนขยายผลตามแนวพระราชดำ� ริ

กรมการพฒั นาชุมชน | 81 |

นอกจากนี้ กรมการพฒั นาชมุ ชน ยงั มหี นว่ ยงานในสงั กดั ทมี่ สี ำ� นกั งานตง้ั อยใู่ นศนู ยศ์ กึ ษาการพฒั นา
เขาหนิ ซอ้ น อนั เนอื่ งมาจากพระราชดำ� ริ อำ� เภอพนมสารคาม จงั หวดั ฉะเชงิ เทรา เพอ่ื สนบั สนนุ การดำ� เนนิ งาน
พฒั นาชมุ ชนในศนู ยศ์ กึ ษาการพฒั นาเขาหนิ ซอ้ น อนั เนอื่ งมาจากพระราชดำ� ริ และพน้ื ทใ่ี กลเ้ คยี ง 12 จงั หวดั
ปฏบิ ตั หิ นา้ ทตี่ ามภารกจิ ของกรมการพฒั นาชมุ ชนและของศนู ยศ์ กึ ษาการพฒั นาเขาหนิ ซอ้ น โดยมภี ารกจิ หลกั
ในการ “สง่ เสรมิ ศลิ ปหตั ถกรรมและอตุ สาหกรรมในครวั เรอื น” เพอ่ื เปน็ แหลง่ ฝกึ อาชพี และถา่ ยทอดวทิ ยาการ
แผนใหม่ เปน็ แหลง่ เรยี นรบู้ า้ นตวั อยา่ งเกษตรพอเพยี ง และเปน็ แนวทางในการพฒั นาทนี่ ำ� ไปสคู่ วามสามารถ
ในการพึง่ ตนเองในระดบั ตา่ ง ๆ
ผลการด�ำเนนิ งาน
ในปงี บประมาณ พ.ศ. 2562 กรมการพฒั นาชมุ ชน ไดด้ ำ� เนนิ การขบั เคลอื่ นโครงการหมบู่ า้ นทนุ ชมุ ชน
ขยายผลตามแนวพระราชด�ำริ มีวัตถุประสงค์เพ่ือให้หมู่บ้านทุนชุมชนขยายผลตามแนวพระราชด�ำริ
เปน็ แหลง่ ศกึ ษาเรยี นรู้ และสามารถถา่ ยทอดขยายผลการพฒั นาตามแนวพระราชดำ� ริ ใหไ้ ปสชู่ มุ ชนอน่ื ๆ ได้
และเพอื่ ใหผ้ นู้ ำ� ชมุ ชน คณะกรรมการกลมุ่ /องคก์ รในหมบู่ า้ นขยายผลทนุ ชมุ ชนตามแนวพระราชดำ� ริ สามารถ
กำ� หนดแนวทางและวธิ ีการพัฒนาหมบู่ า้ นให้เหมาะสมกับภูมิสังคมของตนเอง ประกอบดว้ ย 2 กจิ กรรม
ไดแ้ ก่
กจิ กรรมที่ 1 ประชมุ เชงิ ปฏบิ ตั กิ ารพฒั นาหมบู่ า้ นทนุ ชมุ ชนขยายผลตามแนวพระราชดำ� ริ ดำ� เนนิ การ
ในพนื้ ท่ี 43 จงั หวดั จงั หวดั ละ 1 หมบู่ า้ น เปน็ หมบู่ า้ นทม่ี กี ารดำ� เนนิ กจิ กรรม/โครงการตามแนวพระราชดำ� ริ
หรือเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบที่ไม่เคยด�ำเนินกิจกรรมโครงการพัฒนาทุนชุมชนตามแนว
พระราชด�ำริมาก่อน เพ่อื ใหห้ ม่บู ้านไดร้ บั การเสริมสร้างความรู้ ความเข้าใจ ในการน้อมนำ� หลักองคค์ วามรู้
6 มติ ิ หลกั การทรงงานในพระบาทสมเดจ็ พระบรมชนกาธเิ บศร มหาภมู พิ ลอดลุ ยเดชมหาราช บรมนาถบพติ ร
และการเรยี นร้อู งคค์ วามรู้จากพ้นื ท่โี ครงการพระราชดำ� ริ มาจดั ทำ� แผนพัฒนาหมู่บ้าน ปรบั ใช้ในการแกไ้ ข
ปัญหา และบริหารจัดการทนุ ตา่ ง ๆ ทม่ี อี ยู่ในหมู่บ้านใหเ้ หมาะสม กลมุ่ เป้าหมาย ไดแ้ ก่ ภาคกี ารพัฒนา
แกนน�ำ ผนู้ �ำหมู่บ้าน กลมุ่ /องค์กร เครือข่ายของหมู่บ้าน 43 หมบู่ ้าน หมบู่ า้ นละ 30 คน รวม 1,290 คน
กจิ กกรรมท่ี 2 ประชมุ เชงิ ปฏบิ ตั กิ ารสง่ เสรมิ การบรหิ ารจดั การทนุ ชมุ ชนและการพฒั นาอาชพี หมบู่ า้ น
ทนุ ชมุ ชนขยายผลตามแนวพระราชดำ� ริ ดำ� เนนิ การในพนื้ ที่ 33 จงั หวดั จงั หวดั ละ 1 หมบู่ า้ น ซงึ่ อยใู่ นพนื้ ที่
โครงการอนั เนอ่ื งมาจากพระราชดำ� รทิ ดี่ ำ� เนนิ การมาแลว้ ตง้ั แตป่ ี พ.ศ. 2555 - 2559 เพอื่ สง่ เสรมิ ใหห้ มบู่ า้ น
ทุนชุมชนขยายผลตามแนวพระราชด�ำริ ได้น้อมน�ำแนวพระราชด�ำริมาปรับใช้ในการพัฒนาทุนชุมชน
ของหมู่บ้านและการพัฒนาอาชีพ สามารถบริหารจัดการทุนชุมชน บูรณาการทุนชุมชนให้เหมาะสม
เกิดประโยชนก์ บั พ้นื ทไ่ี ด้อย่างมปี ระสิทธภิ าพ กลมุ่ เปา้ หมาย ไดแ้ ก่ ผนู้ ำ� กลมุ่ /องคก์ ร เครอื ข่ายในพน้ื ท่ี
โครงการอนั เน่ืองมาจากพระราชด�ำริ 33 จงั หวดั จงั หวดั ละ 1 หมบู่ า้ น หมู่บ้านละ 30 คน รวม 990 คน

| 82 | รายงานประจ�ำปี 2562

ผลส�ำเร็จ

หมบู่ า้ น/ชมุ ชนมเี ปา้ หมายการพฒั นาทนุ ชมุ ชนทช่ี ดั เจน และสามารถดำ� เนนิ กจิ กรรมไปสเู่ ปา้ หมาย
ตามที่ชุมชนต้องการ โดยน้อมน�ำองค์ความรู้ตามแนวพระราชด�ำริและการน�ำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพยี งไปปรบั ใชใ้ นการดำ� รงชวี ติ และการบรหิ ารจดั การชมุ ชน และมกี ารแสวงหาทนุ ชมุ ชนมาบรหิ ารจดั การ
ใหเ้ กดิ ประโยชนอ์ ยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพ รวมทงั้ คนในชมุ ชนมคี วามสามคั คชี ว่ ยเหลอื เกอ้ื กลู กนั เกดิ การกระตนุ้
ให้เกิดความส�ำนึกรัก หวงแหนทุนชุมชนที่มีอยู่ในพ้ืนท่ีของตนเอง เกิดการมีส่วนร่วมและบูรณาการ
การทำ� งานมากขนึ้ พรอ้ มใหค้ วามรว่ มมอื ในการพฒั นาและบรหิ ารจดั การชมุ ชน สง่ ผลใหม้ รี ายไดจ้ ากการนำ�
ทุนชมุ ชนมาบรหิ ารจดั การเพ่มิ คุณคา่ และมลู คา่

6. โครงการเพมิ่ ศกั ยภาพกองทุนชุมชนดา้ นการบริหารโครงการ
บรหิ ารหนี้ และบรหิ ารสญั ญา

จากภารกิจของกรมการพัฒนาชุมชนที่ได้ส่งเสริมสนับสนุนให้มีการจัดตั้งกองทุนชุมชนต่าง ๆ
เพื่อแก้ไขปัญหาด้านการเงินลงทุนประกอบอาชีพและจัดสวัสดิการ ซึ่งเป็นเงินทุนและกองทุนที่ภาครัฐ
สนับสนนุ ไดแ้ ก่ โครงการแก้ไขปญั หาความยากจน (กข.คจ.) และกองทนุ พัฒนาบทบาทสตรี และเงนิ ทนุ
ของประชาชนทกี่ รมการพฒั นาชมุ ชนสง่ เสรมิ สนบั สนนุ ใหป้ ระชาชนรว่ มกนั ดำ� เนนิ การ เชน่ กลมุ่ ออมทรพั ย์
เพอื่ การผลติ จะเหน็ ไดว้ า่ ปจั จบุ นั กองทนุ ชมุ ชนเจรญิ เตบิ โตมากขน้ึ ทงั้ จำ� นวนเงนิ ทนุ จำ� นวนสมาชกิ กจิ กรรม
เครอื ขา่ ย ซง่ึ มสี มาชกิ กองทนุ กยู้ มื เงนิ ไปเปน็ จำ� นวนมาก หากมกี ารบรหิ ารจดั การทไี่ มเ่ ขม้ แขง็ อาจกอ่ ใหเ้ กดิ
ปัญหาในการชำ� ระหนี้ของสมาชิกรวมท้ังปญั หาการทจุ รติ ได้

กรมการพฒั นาชมุ ชน | 83 |

ส�ำนักพัฒนาทุนและองค์กรการเงินชุมชน จึงได้จัดท�ำโครงการเพิ่มศักยภาพกองทุนชุมชน
ดา้ นการบรหิ ารโครงการ บรหิ ารหน้ี และบรหิ ารสญั ญา โดยความรว่ มมอื ของ 3 หนว่ ยงานของกรมการพฒั นา
ชุมชน คอื ส�ำนักพฒั นาทนุ และองค์กรการเงนิ ชมุ ชน สำ� นกั งานกองทุนพฒั นาบทบาทสตรี และศูนย์ศกึ ษา
และพฒั นาชมุ ชน สถาบนั การพฒั นาชมุ ชน ซง่ึ มวี ตั ถปุ ระสงคเ์ พอ่ื กระตนุ้ ใหก้ องทนุ ชมุ ชนมกี ารบรหิ ารจดั การ
ทเี่ ขม้ แข็งและมธี รรมาภบิ าลอยา่ งย่ังยืน ในวงเงนิ งบประมาณ 11,734,700 บาท ประกอบด้วย 4 กจิ กรรม
1. สร้างหลักสูตร/คู่มือ ประชุมเชิงปฏิบัติการสร้างหลักสูตร “เพ่ิมศักยภาพกองทุนชุมชน
ด้านการบรหิ ารโครงการ บริหารหน้ี และบรหิ ารสัญญา”
2. ทมี วทิ ยากรแขง็ แกรง่ ประชมุ เชงิ ปฏบิ ตั กิ ารสรา้ งทมี วทิ ยากรขบั เคลอื่ นกองทนุ ชมุ ชนดา้ นการบรหิ าร
โครงการ บริหารหนี้ และบรหิ ารสัญญา
3. สรา้ งพลังชุมชนด้วย Move for Fund Team ประชุมเชิงปฏิบัตกิ ารคลินกิ สรา้ งสุขกองทุนชมุ ชน
4. เขา้ ถงึ พนื้ ทด่ี ว้ ยคลนิ กิ สรา้ งสขุ กองทนุ ชมุ ชน Mobile Clinic สรา้ งสขุ กองทนุ ชมุ ชน เพอ่ื ใหค้ ำ� แนะนำ�
และแก้ไขปัญหาในเร่ืองการบริหารโครงการ การบริหารหน้ีและการบริหารสัญญา จากข้อมูลท่ีได้จาก
การวิเคราะห์ขอ้ มูลลูกหนีก้ องทนุ ชมุ ชน จำ� นวน 8 กองทุน (รวมทั่วประเทศ 7,024 กองทุน)

7. กองทุนพฒั นาบทบาทสตรี

ความเป็นมา

กองทุนพัฒนาบทบาทสตรี ได้ควบรวมมาอยู่ในความรับผิดชอบของกรมการพัฒนาชุมชน
เมอื่ วนั ที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2559 โดยมสี ำ� นกั งานกองทนุ พฒั นาบทบาทสตรี เปน็ สำ� นกั งานเลขานกุ ารบรหิ าร
คณะกรรมการกองทนุ พฒั นาบทบาทสตรี และสำ� นกั งานเลขานกุ ารคณะอนกุ รรมการบรหิ ารกองทนุ พฒั นา
บทบาทสตรีกรุงเทพมหานคร สํานักงานพัฒนาชุมชนจังหวัด เป็นสาํ นักงานเลขานุการคณะอนุกรรมการ
บริหารกองทนุ พัฒนาบทบาทสตรีระดับจังหวดั และสาํ นักงานพฒั นาชุมชนอําเภอเป็นสาํ นักงานเลขานกุ าร
คณะอนกุ รรมการกล่ันกรองและติดตามการดําเนินงานกองทุนพฒั นาบทบาทสตรีระดับอาํ เภอ
วตั ถุประสงค์กองทุนพฒั นาบทบาทสตรี
1. เป็นแหล่งเงินทุนดอกเบ้ียต�่ำในการสร้างโอกาสให้สตรีเข้าถึงแหล่งเงินทุนส�ำหรับการลงทุน
เพื่อพัฒนาอาชีพ สร้างงาน สร้างรายได้ หรือเสริมสร้างความเข้มแข็งทางด้านเศรษฐกิจ ให้แก่สตรี
และองค์กรสตรี
2. เปน็ แหลง่ เงนิ ทนุ เพอ่ื สง่ เสรมิ บทบาทและพฒั นาศกั ยภาพสตรแี ละเครอื ขา่ ยสตรี ในการเฝา้ ระวงั
ดูแลและแก้ไขปัญหาสตรี การส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตของสตรีน�ำไปสู่การสร้างสวัสดิภาพ
หรือสวสั ดิการเพอ่ื คมุ้ ครองและพทิ กั ษส์ ิทธขิ องสตรีและผดู้ ้อยโอกาสอน่ื ๆ ในสังคม
3. เปน็ แหลง่ เงนิ ทนุ เพอ่ื การสง่ เสรมิ สนบั สนนุ การจดั กจิ กรรมในการพฒั นาบทบาทสตรี การสรา้ ง
ภาวะผู้นำ� การพัฒนาองค์ความรู้ เพ่อื เสริมสร้างความเข้มแข็งทางดา้ นสังคมให้แกส่ ตรแี ละองคก์ รสตรี
4. เป็นแหล่งเงินทุนเพ่ือสนับสนุนโครงการอ่ืน ๆ ที่เป็นการแก้ไขปัญหาและพัฒนาสตรี ตามที่
คณะกรรมการพิจารณาเหน็ สมควร

| 84 | รายงานประจำ� ปี 2562

ปจั จบุ นั (วนั ท่ี 30 กนั ยายน พ.ศ. 2562) กองทนุ พฒั นาบทบาทสตรี มจี ำ� นวนสมาชกิ บคุ คลธรรมดา
จำ� นวน 13,599,547 คน องคก์ รสตรี จำ� นวน 52,223-7อ8ง-คก์ ร ในปงี บประมาณ พ.ศ. 2562 กรมการพฒั นา
ชุมชนได้รับการเห็นชอบงบประมาณจากคณะกรรมการบริหารกองทุนพัฒนาบทบาทสตรีและได้รับ 2,228,472,000
2,053,403,608.05
การอนมุ ตั จิ าก2,5ก00,ร00ม0,0บ00ญั ชกี ลาง กระทรวงการคลงั วงเงนิ งบประมาณ 2,228,472,000 บาท มผี ลการเบกิ จา่ ย
2,053,403,62,00008,00.00,0050 บาท รายละเอยี ด ดงั น้ี
-78- 1,478,000,000
1,403,711,473.0
1,500,000,000 2,500,000,000 0 2,228,472,000
2,053,403,608.05
455,472,000
1,000,000,000 2,000,000,000 355,777,578.05 1,478,000,000

500,000,000 1,500,000,000 295,000,000 1,403,711,473.000
293,914,557
0

1,000,000,000 455,472,000 295,000,000 งบเงินหมุนเวียน (94.97%)
355,777,578.05 293,914,557
0 งบเงินอดุ หนุน (99.63%) รวม (92.14%)
500,00ง0บ,0บ0ร0ิหาร (78.11%) 00
รวม (92.14%)
จสั รร ปี 2562 เบิกจ่าย ปี 2562

0 งบเงนิ อุดหนุน (99.63%) งบเงนิ หมุนเวยี น (94.97%)
งบบรหิ าร (78.11%)

จสั รร ปี 2562 เบิกจา่ ย ปี 2562

2. เงนิ ทุนหมนุ เวียนและเงินอุดหนนุ

เกงอินงนททำนุ ไุนปพหปฒั มรนะุนกา2กเบอ.วอบเทงงยี นิอทบนทำุนาุนชพแทหีพัฒลสมกอนุตนแะงเเวำทลรงยีบุนะี นไินพสทดแัฒนอลบเ้ นะัปบำุดเำงนท็สบินหนสแทอุนตบุดนหหำรเลุนงทนไี ิงน่ดสุนเต้อเงปรุดนิ ีไ็นดหทแ้เปนนุห็นุนหลแเ่งหมพเลง่ือนุ ่งินสเเงทว่งินุยีนเทสุนหนรหมิม(มุนบกุนเทเย้วูวียียมืบนนา)(ทก(เกพู้ยู้ยืมัอ่ืฒืม) ใเ)นพหเา่อื ก้พใศห่ือลัก้กใมุ่ ยลหสุ่มภ้กสตาลตพุ่รมรนีีสสตตำ� ไรรปีี ประกอบอาชพี


และสนับสนแุนลเะงเนิคอรือุดขห่านนยำไสุนปตเปพรรีพะ่อื กรสอ้อ่งบมเอสทำ้ัชรงีพสิมนบแับลทะสบสนนาุนับทกสำนุรนพจเงัฒดินกอนุดิจาหกศนรุนักรเมยพใ่ือภนสา่กงพเำสรสิมพตบัฒรทนแีบำลาทบะพทเัฒคบนรำาอื ทศขัสกา่ยตยภราสี พเตพสื่ตรอรีสี รพ้ำรง้อมท้งั สนบั สนนุ
ขกอางรสจัตดรกแี ิจลกะคแรสกวรไ้ำนมขมบัปใเขนัญสม้ กนหแำขาุนแแแค็งรโกลวทลพคไ้ำะะำขมเรัฒพปงคเขดงัญรฒั ้มืนกอำ้หแนขนำาขา่ำาแส็งรบยสทลงั อสะตำคทตพง่ืนรมดบฒัรี ใ้ำดีพนหานๆังรำสทแ้น้สองั กตมคี้ทส่สรมทตเี่ี ใ้ัดงปหสรงัรแ้น็นนแี ีก้ีับลกส่ เะสตพานอรรีแุนงื่อลแคกสะำก์กอรรง้ไจคข้าขัด์กองปกรงคิขจสัญอกวตงรหาสรรตมีแมารลใแีแเนะขลลกสะ้มำะสนรนพแบัพบั ขัสฒัฒสนน็งนนุนุนทำโบโาคาคทรสงรงบดกตงำำก้ราทรำอีนสร่นื ดตอสรๆ่นืังีังนเทพๆคีเ่ ี้ื่ปอมทน็สใเี่กรป้หำำรน็ง้แกกำร่สตรีและองค์กร

ประเภท ประเภท โครงกโาครรงการ จาจนาวนนวนเงเงินิน สสตตรผี รไู้ ีผดไู้ร้ ดบั ร้ปับระปโยรชะนโ์ยชน์
(บ(าบทาท)) (คน(ค) น)
เงินทนุ หมนุ เเงวนิ ียทนุนหมุนเวยี น 9,6279,627 1,410,430,73,17111,4,47733..0000 47,04975,095
เงนิ อุดหนนุ แปเงยงี ินบกอปปดุ รหระนมะุนาเแณภยทกพป.เศงร.ิ2นะ5เทภ60ุทน-เหง2ินม5ท6ุนุน2เ5หวด,ีมยัง7นุน9นี้ เ65ว,(ีย7เ9งนิ6น(เกงู้ิ)นกต2ู้)9าต23ม9า,ป39ม,1ป9ร14ระ4,ะ5เ,5เภ5ภ57ท7ท..00ออ00าาชชีพีพทท่ีขี่อขกอู้ ใกนู้ ภใ9นา3พ2ภ9,ร9า3ว1พ2ม3,ร9ว1ม3

แยกปปงี บระปเรภะทมาเงณนิ พท.ปนุศร.ห2ะเ5มภ6ทนุ 0อเาว-ชยีพ2น56(2เงดนิ ังนกี้)ู้ ตามปีงปบรปะระเภมาทณอพา.ชศ.พี25ท60ขี่ อ- 2ก5ใู้6น2ภาพรวมปรงี้อบยลปะระมาณ พ.ศ. 2560 -
2562 ดังน้ี ประเภทอาชีพ ปีงโบคปรงรกะามราณ พ.ศ.2560จ-าน2ว5น6เ2งนิ รอ้ ยละ
1. เกษตรกรรม โครงการ 24,954 จ3า,1น2ว0น,5เ2ง8นิ ,324.00 64.31

1. เกษตรกร2ร.มอุตสาหกรรม 24,9514,906 3,122370,,554288,2,0302.040.00 4.9604.31

2. อตุ สาหกรรม 1,906 237,548,200.00 4.90

กรมการพฒั นาชมุ ชน | 85 |

บรหิ าร

4. คหกรรม 2,277 285,458,284.00 5.88

5. หตั ถกรรม 6,013 733,691,230.00 15.12

6. ศลิ ปกรรม 382 46,980,520.00 0.97

รวม 39,003 4,852,180,640.00 100
แยกประเภทกแยิจกกปรรระมเภทที่ขกอิจรกับรรกมาทรี่ขสอนรับับกสำนรสุนนเับงินสนอุนุดเงหินนอุนุดหเพนุ่ืนอเสพ่งื่อเสส่งรเสิมรบิมบททบบาาททพพัฒัฒนนาาศักยภาพสตรี
และเครอื ข่ายสศตักรยีใภนาภพสาตพรรแี วลมะเคปรือีงขบา่ ปยสรตะรมี ใานณภำพพร.วศม.ปงี 2บ5ป6ระ0มา–ณ2พ5.ศ6. 2256ด0งั น– ้ี2562 ดงั น้ี

ประเภทกจิ กรรม โครงกำร จำนวนเงนิ รอ้ ยละ
1. สง่ เสริมสขุ ภาพสตรี 4,608 310,501,450.00 41.20
2,372 146,013,775.00 19.37
2. แกไ้ ขปญั หาความเหลื่อมลา้ ใน
สังคม 2,538 153,161,014.00 20.32
2,417 144,028,507.00 19.20
3. แกไ้ ขปญั หาความยากจน
4. พัฒนาบุคลกิ ภาพ ทกั ษะการเปน็ 11,935 753,704,746 100
ผู้นา

รวม

3. การบริหารจัดการหน้ี

การบริหารจดั 3ก.1ากรารหบนรหิ ี้ ารจดั การหนี้คา้ งชาระของกองทนุ พฒั นาบทบาทสตรี กองทนุ เดิม ปี 2556
1. การบ–ร2หิ 55าร9จใดันปกีงาบรปหรนะมค้ี าา้ ณงช2ำ� 5ร6ะ2ขโอดงยกมอีหงนทคี้ นุ้างพชาฒั ระนจาาบนทวนบา1ท,1ส3ต1,ร7ี2ก4อ,1ง1ท7.นุ 95เดบมิ าทปีบพร.ิหศา.ร2556 – 2559
ในปีงบประมาจณดั กาพร .จศา.นว2น558652,76โ7ด,2ย42ม.2ีห3นบ้ีคาท้างคชงเ�ำหรละือจ5�ำ4น5,ว95น6,817,51.3721,บ7า2ท4ค,1ดิ 1เป7็น.9ร้อ5ยละบ5า1ท.75บริหารจัดการ
จ�ำนวน 585,7โด6ย7แ,ย2ก4เป2็น.2รา3ยไตบรามทาสคดงงั นเหี้ ลอื 545,956,875.72 บาท คิดเปน็ ร้อยละ 51.75 โดยแยกเปน็
รายไตรมาส ดงั น้ีปี 2562 หนี้ค้างชาระ บรหิ ารจัดการ คงเหลอื รอ้ ยละ

ไตรมาส 1 33,277,855.91 1,098,446,262.04 2.94

ไตรมาส 2 1,131,724,117.95 88,9115,861.46 1,042,808,256.49 7.85

ไตรมาส 3 493,526,877.12 638,195,240.83 43.60

ไตรมาส 4 585,767,242.23 545,956,875.32 51.75

2. การบรหิ ารจัดการหนี้คา้ งชำ� ระของกองทุนพัฒนาบทบาทสตรีกองทุนใหม่ ตามสญั ญากูย้ ืมเงนิ
ตงั้ แตป่ ี พ.ศ. 2560 – 2561 ในปงี บประมาณ พ.ศ. 2562 มหี นคี้ า้ งชาระ จำ� นวน 274,485,589.92 บาท สามารถ
บรหิ ารจดั การหนไ้ี ด้ จำ� นวน 122,501,408.44 บาท ยงั มหี นท้ี จี่ ะตอ้ งบรหิ ารจดั การ จำ� นวน 151,984,181.48 บาท
คิดเปน็ ร้อยละ 44.63 โดยแยกเปน็ รายไตรมาส ดังนี้

3. หนี้กองทุนพัฒนาบทบาทสตรีท่ีถึงก�ำหนดช�ำระในปีบัญชีงบประมาณ 2562 เป็นหนี้
ทจี่ ะครบก�ำหนดช�ำระในปี พ.ศ. 2562 ยอดท่ีเคลื่อนไหวต้องอา้ งองิ กับเงนิ กู้ทีจ่ ะปลอ่ ยในปี พ.ศ. 2562
ทก่ี �ำหนดให้ช�ำระภายในปี พ.ศ. 2562 รายละเอยี ด ดงั น้ี

| 86 | รายงานประจำ� ปี 2562

โครงการ/กิจกรรม ปบี ัญชีงบประมาณ 2562

ส�ำนักงานกองทุนพัฒนาบทบาทสตรี ได้จัดโครงการ/กิจกรรม เพ่ือส่งเสริมความรู้ ความเข้าใจ
พัฒนาศักยภาพการบริหารจัดการกองทุนฯ ให้แก่หัวหน้ากลุ่มงาน/นักวิชาการพัฒนาชุมชน เจ้าหน้าที่
กองทนุ พฒั นาบทบาทสตรี คณะทำ� งานขบั เคลอื่ นกองทนุ พฒั นาบทบาทสตรี จำ� นวน 31 โครงการ/กจิ กรรม
ประกอบดว้ ย

กรมการพฒั นาชมุ ชน | 87 |

| 88 | รายงานประจ�ำปี 2562

ยุทธศาสตรท์ ่ี 4 เสรมิ สรา้ งองค-84์ก- รให้มขี ดี สมรรถนะสงู

ยุทธศาสตร์ที่ 4 เสรมิ สร้างองค์กรใหม้ ีขดี สมรรถนะสงู

กรมการพัฒนาชุมชน ใหค้ วามสำ� คัญกบั การเสริมสรา้ งศกั ยภาพของ “ทนุ มนษุ ย์” ซ่ึงเป็นรากฐาน
ส�ำคัญในการพัฒนากปรรมะกเาทรศพัฒโดนยาถชืุอมเชปน็นบใหท้คบวาาทมหสนา้าคทัญี่หกลับักกในา รงาเสนรพิมัฒสรน้าางชศุมักชยนภทาุกพพข้ืนอทง ี่ต“�ำทบุนลมนหุษมยู่บ์”้าน
ขณะเดียวซกง่ึ ันเปบ็นุครลาากกฐารนขสอางคกัญรใมนกการพัฒฒนนาาปชรุมะชเทนศคโือดกย�ำถลอื ังเปสน็�ำบคทัญบใานทกหานร้าถท่า่ีหยลทักอในดงแานนวพคัฒิดนาปชุรมัชนญา
และหลกั กาทรกุพพฒั ้ืนนทา่ีตชมาุ บชนล ผหา่มนู่บน้าโนยบขาณยแะลเดะยีภวากรกันจิบโุคดลยารกว่ รมขกอบั งปกระมชกาาชรนพขัฒบั นเคาลชอ่ืุมนชแนผนคงอื ากนาลโคงั สรงากคาญั รใกนจิ กการรรม
การพฒั นาชถมุา่ ชยนทอดดงั แนนนั้ ว“คทิดนุ มปนรัษุชญย”์ าขแอลงกะรหมลกักากราพรฒั พันฒานชามุ ชชุมนชนคอื ผป่าจั นจนยั โสยำ� บคาญั ยในแกลาะรภขาบั รเคกิลจอ่ื โนดยทุร่ธวศมากสับตร์
ไปสเู่ ปา้ หมาปยรแะหชง่ าคชวานมขสับำ� เครจ็ล่ือ“เนศแรษผฐนกงจิาฐนานโครารกงมกนาั่ รคงกแิจลกะรชรมุ มชกนาพรง่ึ พพัฒาตนนาเชอุมงไชดน”้ ยดกังรนะ้ันดบั “กทรมุนกมานรุษพฒัย์”นา
ชมุ ชนใหเ้ ปนข็ องกครก์ มารกขาดี รสพมัฒรรนถานชะุมสชงู น(HคiือgปhัจPจeัrยfoสrาmคaัญncใeนกOาrรgaขnับizเaคtลioื่อnน:ยHุทPธOศ)าสบตคุ ลร์ไาปกรสู่เเปก้าง่ หดมี มาคียวแาหม่งสขุ
และเปน็ ทีย่ คอวมารมบั สขาอเรง็จปร“ะเศชราษชฐนกจิจาฐกาทนกุ รภากามคนั่สคว่ นง แภลาะยชใมุ ตชก้ นลพยงึ่ ุทพธา์แตลนะเอแงนไวดท้”างยการระขดับเกครลม่อื กนาดรพงั นัฒี้ นาชุมชน

ในเปน็ องค์การขีดสมรรถนะสงู (High Performance Organization : HPO) บุคลากร เก่ง ดี มี
ความสุข และเปน็ ที่ยอมรับของประชาชน จากทุกภาคส่วน ภายใตก้ ลยุทธ์ และแนวทางการ
ขบั เคล่อื นดงั น้ี

เป้าหมาย : องคก์ รทันสมัยงานมี เป้าหมาย : บุคลากรทนั สมยั เกง่ เปา้ หมาย : องค์กรมีภาพลักษณ์

คณุ ภาพ ดี และมคี วามสุข ทด่ี ี

ตวั ชี้วดั : ไดร้ ับรางวลั จาก ตวั ชวี้ ัด : 1) รอ้ ยละของบคุ ลากร ตัวช้ีวดั : รอ้ ยละของชุมชนและ

หน่วยงาน หรอื ผ่านเกณฑ์ ทม่ี ีคณุ ภาพตามเกณฑ์ เครือขา่ ยท่มี ีความเชื่อม่นั ต่อกรมฯ

มาตรฐานดา้ นการบรหิ ารจดั การ 2) รอ้ ยละความผาสกุ ของ

องคก์ ร บคุ ลากร

กระบวนงาน 1 : ยกระดบั การ กระบวนงาน 1 : สรา้ งคนเก่ง คน กระบวนงาน 1 : สร้างระบบ

จดั การบริหารองคก์ ร ดี บริการงานพัฒนาชุมชน

กระบวนงาน 2 ขบั เคล่อื นองคก์ ร กระบวนงาน 2 พฒั นาบคุ ลากร กระบวนงาน 2 พฒั นาการ

ดว้ ยองค์ความรู้ และนวัตกรรม ให้ทันสมัย สอื่ สารภาพลกั ษณภ์ ายในองคก์ ร

กระบวนงาน 3 ยกระดับงาน กระบวนงาน 3 เสรมิ สรา้ งความ กระบวนงาน 3 ประชาสมั พันธ์

พฒั นาชุมชน ผาสกุ และความผกู พัน ภาพลกั ษณอ์ งค์กรส่สู าธารณชน

กรมการพัฒนาชุมชน | 89 |

1. การเสริมสรา้ งศกั ยภาพองคกร์

1.1 การสง่ เสรมิ องคก์ รธรรมาภบิ าล เจตนารมณน์ โยบายการก�ำกบั ดแู ลองคก์ ารทด่ี ี

“ตามเจตนารมณข์ องมาตรา 3/1 แห่งพระราชบัญญัติระเบยี บบริหารราชการแผ่นดนิ พ.ศ. 2545
และพระราชกฤษฎกี าว่าดว้ ยหลักเกณฑแ์ ละวธิ กี ารบรหิ ารกิจการบา้ นเมอื งทีด่ ี พ.ศ. 2546 คอื การส่งเสรมิ
ใหห้ นว่ ยงานภาครฐั นำ� หลกั การบรหิ ารกจิ การบา้ นเมอื งทดี่ มี าใชใ้ นการบรหิ ารราชการแผน่ ดนิ เพอื่ ประโยชนส์ ขุ
ของประเทศชาตแิ ละประชาชน โดยไดก้ �ำหนดเปน็ หลกั ธรรมาภิบาลของการบรหิ ารกิจการบา้ นเมืองทีด่ ี

กรมการพัฒนาชุมชน ได้ตระหนักถึงความสาคัญของการส่งเสริมองค์กรธรรมาภิบาลให้บังเกิด
ผลสำ� เร็จเป็นรปู ธรรม จงึ ได้ประกาศเจตนารมณน์ โยบายการกากบั ดูแลองคก์ ารทีด่ ี กรมการพัฒนาชมุ ชน
เพื่อให้การปฏิบัติราชการของกรมการพัฒนาชุมชนมีระบบบริหารจัดการที่ดี มีความชัดเจน โปร่งใส
มีคุณธรรม จรยิ ธรรมและธรรมาภบิ าล ทำ� ให้ประชาชนเกิดความมัน่ ใจ และเปน็ ทีย่ อมรับของทุกภาคส่วน
ที่เก่ียวข้อง เพ่ือแสดงความมุ่งม่ันต่อการบริหารราชการตามแนวธรรมาภิบาล โดยก�ำหนดแนวทาง
การนำ� นโยบายการก�ำกบั ดูแลองค์การท่ีดี ไปสกู่ ารปฏิบัตทิ ง้ั 4 ด้าน ประกอบด้วย

• นโยบายด้านรัฐ สังคมและส่ิงแวดล้อม มุ่งม่ันทางาน โดยยึดหลักของกฎหมาย นโยบาย
รัฐบาลและยุทธศาสตร์ของกรมการพัฒนาชุมชนในการเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชน
และการพัฒนาเศรษฐกจิ ฐานรากภายใต้แนวคดิ ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง

• นโยบายดา้ นผรู้ บั บรกิ ารและผไู้ ดส้ ว่ นเสยี มงุ่ มน่ั พฒั นาระบบการใหบ้ รกิ ารทคี่ ำ� นงึ ถงึ ประโยชนส์ ขุ
การตอบสนอง ความต้องการของผู้รับบริการและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียด้วยความรวดเร็ว
ถกู ตอ้ ง เสมอภาค โปรง่ ใส และเปน็ ธรรม

• นโยบายดา้ นองคก์ ารมงุ่ มนั่ พฒั นาองคก์ รใหม้ ขี ดี สมรรถนะสงู ยดึ หลกั ธรรมาภบิ าลในการปฏบิ ตั งิ าน
• นโยบายดา้ นผปู้ ฏบิ ตั งิ าน มงุ่ มน่ั ใชร้ ะบบคณุ ธรรมในการบรหิ ารทรพั ยากรบคุ คล พฒั นาบคุ ลากร

ให้มีศักยภาพและประพฤติปฏิบัติตนอยู่ในระเบียบวินัยและปฏิบัติหน้าที่ตามหลักกฎหมาย
โดยเครง่ ครัด

| 90 | รายงานประจ�ำปี 2562

การด�ำเนินงานภายใตค้ วามร่วมมอื (MOU) ระหวา่ งกรมการพัฒนาชุมชน
กับ หนว่ ยงานอน่ื ณ เดอื นกนั ยายน พ.ศ. 2562

มกี ารจัดท�ำ MOU กับ 55 หนว่ ยงานอนื่ รวมท้งั สน้ิ 31 ฉบบั

1. ด้านเศรษฐกิจ จ�ำนวน 15 ฉบับ

กรมการพฒั นาชมุ ชน | 91 |

| 92 | รายงานประจ�ำปี 2562

2. ด้านสังคม จ�ำนวน 6 ฉบับ

กรมการพฒั นาชมุ ชน | 93 |

3. ดา้ นสง่ิ แวดลอ้ ม จำ� นวน 1 ฉบบั

| 94 | รายงานประจ�ำปี 2562

4. ดา้ นการบรกิ าร จ�ำนวน 6 ฉบับ

กรมการพฒั นาชมุ ชน | 95 |

5. ด้านวชิ าการ จ�ำนวน 3 ฉบบั

| 96 | รายงานประจำ� ปี 2562

การประเมนิ สว่ นราชการตามมาตรการปรบั ปรงุ ประสทิ ธิภาพในการปฏบิ ตั ริ าชการ
กรมการพฒั นาชุมชน ประจ�ำปงี บประมาณ พ.ศ. 2562

แบบรายงานความกา้ วหน้าผลการด�ำเนนิ งานตามมาตรการปรับปรุงประสิทธภิ าพในการปฏิบตั ริ าชการ
ประจำ� ปีงบประมาณ พ.ศ. 2562

รอบ 12 เดอื น (1 ตุลาคม 2561 – 30 กันยายน พ.ศ. 2562)
กรมการพฒั นาชุมชน

กรมการพฒั นาชมุ ชน | 97 |

| 98 | รายงานประจ�ำปี 2562

กรมการพฒั นาชมุ ชน | 99 |