flipbook

Μια επιλογή από
προϊόντα της Φιλεντέμ:
σπιτική σάλτσα
ντομάτας, αλεσμένος
κολοκυθόσπορος, διάφορα
είδη παξιμαδιού και
παπαρδέλες λαχανικών
από σκληρό σιμιγδάλι και
φρέσκα λαχανικά, όπως
παντζάρι, σπανάκι και
ντομάτα.










































































Δ Ε Κ Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ 20 20 | 5 1

ΣΤΗΝ ΠΡΟΘΗΚΗ / Ρ ΈΠΟΡΤΑ Ζ

χετε κοιτάξει ποτέ τις ετικέτες Τα προϊόντα, οι άνθρωποι, μια αλυσίδα
ΦΙΛΈΜΑΤΑ στα τρόφιμα των σούπερ μάρ- Η καινοτομία βρίσκεται στον πυρήνα της Φιλεντέμ. Τα προϊό-
ΈΚΛΈΚΤΑ,
ΦΤΙΑΓΜΈΝΑ κετ; Είναι αποθαρρυντική η ντα πρέπει να είναι πρωτότυπα, να μην υπάρχουν όμοια αντα-
ΣΤΟ ΣΗΜΈΡΑ άσκηση. Αρκετά προϊόντα ευ- γωνιστικά, τουλάχιστον όταν πρωτολανσάρονται, αφού μετά
ΜΈ Σ ΥΝΤΑΓΈΣ Έρείας κυκλοφορίας είναι κατά ακολουθεί η αναπόφευκτη προσπάθεια αντιγραφής από άλ-
ΤΟΥ ΧΘΈΣ κανόνα γεμάτα συντηρητικά, άγνωστης λες εταιρείες. Δεν είναι τυχαίο ότι ήταν από τους πρώτους που
Ò
προέλευσης φυτικά έλαια –μεταξύ των λάνσαραν προϊόντα με βάση το χαρούπι σε μια δύσπιστη τότε
οποίων και φοινικέλαιο–, χρωστικές και βελτιωτικά και μπόλικο αγορά. Σήμερα, τα ντακάκια χαρουπιού τους είναι από τους πιο
«κρυμμένο» αλάτι και ζάχαρη. Πολλές φορές, δε, είναι γεμάτα δημοφιλείς κωδικούς της Φιλεντέμ. Από 100% χαρουπάλευρο
άγνωστες λέξεις, που ούτε ξέρουμε τι σημαίνουν ούτε τι σκοπό ολικής άλεσης, αλεσμένο σε πετρόμυλο, χωρίς ούτε ένα γραμ-
εξυπηρετούν. Αποθαρρυντικό πράγματι, αλλά αναγκαίο να μά- μάριο σταρένιο αλεύρι, άρα χωρίς γλουτένη, έχουν υψηλή δι-
θουμε να διαβάζουμε τις ετικέτες, γιατί τότε θα μπορέσουμε να ατροφική αξία, είναι πεντανόστιμα και έχουν ίσως τον χαμη-
εκτιμήσουμε ακόμα περισσότερο τις φωτεινές εξαιρέσεις. λότερο γλυκαιμικό και θερμιδικό δείκτη από όλα τα παξιμάδια
Μια τέτοια ιδιάζουσα και εξαιρετικά ενδιαφέρουσα είναι η της αγοράς.
περίπτωση της Φιλεντέμ, μιας κρητικής εταιρείας ποιοτικών Το φιστικοβούτυρό τους είναι από 100% σερραϊκό κόκκι-
παραδοσιακών τροφίμων που βασίζει τη φιλοσοφία της στην νο στρογγυλό φιστίκι και όχι από το αράπικο. Αλέθεται και ο
κρητική μεσογειακή διατροφή, αλλά με ουσία, με συγκεκριμένο πολτός μπαίνει στο βάζο ακέραιος, χωρίς να απομακρυνθεί το
σχεδιασμό και στόχους και όχι μόνο σε επίπεδο μάρκετινγκ. λάδι του φιστικιού και χωρίς ομογενοποιητές. Γι’ αυτό και στο
Η παραγωγή των προϊόντων της ξεκίνησε το 2015. Είχαν προ- ράφι μπορεί να δούμε το λάδι να έχει διαχωριστεί και να έχει
ηγηθεί έξι χρόνια προετοιμασίας, κατά τη διάρκεια των οποίων ανέβει στην επιφάνεια, όπως συμβαίνει και στο ταχίνι τους. Με
ο κ. Παύλος Παύλου, συνιδιοκτήτης της Φιλεντέμ και σήμερα ένα απλό ανακάτεμα, όμως, επανέρχεται στην πρότερη μορφή
διευθυντής παραγωγής και εμπορικός διευθυντής, ταξίδεψε σε του. Κι ακόμα, φτιάχνουν ένα καταπράσινο «ταχίνι» κολοκυ-
όλη την Ελλάδα, από τη Γαύδο μέχρι την Ορεστιάδα και από θόσπορου, έναν διατροφικό θησαυρό πλούσιο σε ωφέλιμα ω3
την Ήπειρο μέχρι την Αλόννησο, αναζητώντας παλιές συνταγές και ω6 λιπαρά οξέα, από ελληνικούς επιλεγμένους σπόρους
και πληροφορίες για την παρασκευή των τροφίμων πριν από κολοκυθιού ολικής άλεσης. Ο χαλβάς τους, «Παραδοσιακός
την εμφάνιση των τεχνητών συντηρητικών και των ψυγείων, Καππαδοκίας» όπως λέγεται, είναι χειροποίητος, μαστιχωτός,
αφού ο σκοπός ήταν να φέρουν στο τραπέζι μας διατροφικές από σουσάμι που αλέθεται σε παραδοσιακούς μύλους για να
συνήθειες των αρχών του περασμένου αιώνα. Και πράγματι, οι γίνει ταχίνι, και παρασκευάζεται με δική τους συνταγή (χωρίς
συνταγές στις οποίες βασίστηκαν χρονολογούνται ως επί το προσθήκη ζάχαρης), από την παλιά χαλβαδοποιία «Ελευθερί-
πλείστον από το 1920 μέχρι το 1940. Άρχισε να επισκέπτεται ου» της Δράμας.
παραδοσιακούς φούρνους, τυροκομεία, αποστακτήρια, εργα- Ακόμα, έχουν μια πολύ ωραία ποικιλία από όσπρια και μείγ-
στήρια παρασκευής ζυμαρικών και σαλτσών, τουρσιών, ξιδιού, ματα οσπρίων προορισμένα για σούπες και ωραίες οσπριάδες
ελιών και να στρατολογεί συνεργάτες. Με μερικούς από αυτούς αλλά και πολλά ζυμαρικά φτιαγμένα με παραδοσιακές συντα-
αναγκάστηκε στην πορεία να διακόψει, «γιατί δεν άντεξαν την γές, όπως ο ξινόχοντρος Κρήτης, τα σιουφικτά, το ποντιακό
πίεση και την ιδιοτροπία μου στο απόλυτο, στο καθαρό», μας κους κους κ.ά. Οι πολύχρωμες παπαρδέλες παράγονται από
λέει. Μετά από δοκιμές δέκα μηνών, τα πρώτα δέκα προϊόντα σιμιγδάλι σκληρού σίτου και ζωμό από φρέσκα αφυδατωμένα
βγήκαν στην παραγωγή τον Δεκέμβριο του 2015. Όλα καινοτό- λαχανικά (σπανάκι, καρότο, ντομάτα). «Κρατάνε» στο βράσιμο
μες προτάσεις, που δεν έβρισκες στον ανταγωνισμό, και επι- κι είναι πεντανόστιμες, και μάλιστα χωρίς ίχνος αλατιού.
πλέον προϊόντα χωρίς συντηρητικά, χωρίς διογκωτικά, χωρίς Άλλη απίθανη ιδέα το «Eλληνικό Pesto», με αγιορείτικο
χρωστικές και χωρίς ζάχαρη. βασιλικό, γραβιέρα Κρήτης αντί για παρμεζάνα, κουκουνάρι,
Τότε ήταν που αποφάσισαν να κάνουν κρούση στον Σκλα- σκόρδο, ξίδι, λεμόνι και εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο. Η λί-
βενίτη και βρήκαν ανταπόκριση. Παίρνοντας θέση στα ράφια στα των καινοτόμων προϊόντων δεν έχει τέλος.
μιας από τις μεγαλύτερες ελληνικές αλυσίδες σούπερ μάρκετ,
δεν εξασφάλισαν μόνο την πρόσβαση στον καταναλωτή, αλλά Ποιος τα παράγει όλα αυτά;
διεκδίκησαν χώρο στην εφοδιαστική αλυσίδα για επιχειρήσεις Διαλεγμένοι συνεργάτες από όλη τη χώρα, μοναστήρια, γυ-
με διαφορετική φιλοσοφία από την κραταιά. ναικείοι σύλλογοι και μικροί παραγωγοί, με τους οποίους τους
Σήμερα, τα δέκα προϊόντα έχουν γίνει ογδόντα και η εται- ΤΟ ενώνουν κοινές αξίες, έχουν αναλάβει την παρασκευή των
ρεία απασχολεί σαράντα υπαλλήλους. Παράλληλα έχουν ΡΕΠΟΡΤΑΖ προϊόντων. «Αν και συμμετέχουμε ενεργά στον τρόπο
ΔΕΝ Ε ΙΝΑΙ
και μια πολύ οικονομημένη και βιώσιμη στρατηγική ως ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΟ παραγωγής των προϊόντων μας, έχουμε μόνιμα και έναν
προς τον όγκο των προϊόντων που θα παραγάγουν. «Η ετή- συμβουλευτικό και εποπτικό ρόλο προς τους παραγω-
σια παραγωγή μας συμβαδίζει με την ετήσια κατανάλωση. γούς-συνεργάτες μας, οι οποίοι δουλεύουν αποκλειστικά
Δεν παράγουμε εμπορεύματα για να τα παρκάρουμε. Ό,τι πα- για εμάς και πρέπει οπωσδήποτε να τηρούν τις οδηγίες μας, να
ράγουμε τη μία εβδομάδα το πουλάμε την επόμενη», εξηγεί ο εφοδιάζονται με όλα τα πιστοποιητικά υγιεινής των τροφίμων
κ. Παύλου. και να εφαρμόζουν πιστά τη συνταγή που τους έχουμε δώσει.
Παράλληλα, όλες οι πρώτες ύλες για τα προϊόντα μας περνάνε
αποκλειστικά από τα χέρια μας, ώστε να ελέγχουμε την ποιό-
τητα, και μετά καταλήγουν στους συνεργάτες μας», εξηγεί ο κ.
Παύλου.


Τα προϊόντα της Φιλεντέμ διατίθενται από τα καταστήματα Σκλαβενίτης
σε όλη την Ελλάδα. Πληροφορίες: www.filedem.gr


5 2 | Τ Ε Υ Χ Ο Σ 1 7 6

Δ Ε Κ Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ 20 20 | 5 3

ΣΤΗΝ ΠΡΟΘΗΚΗ / ΒΙΒΛΙΑ
Εσείς ζυμώσατε στο λοκντάουν;



Για όποιον ενδιαφέρεται για το σπιτικό ψωμί και θέλει να εντρυφήσει στο είδος,
έξι εξαιρετικές –παλιές και νέες– εκδόσεις που προτείνουμε ανεπιφύλακτα.

ΑΠΟ Τ Η ΧΡΙΣΤ ΙΝΑ ΤΖΙ Α ΛΛΑ


















67 68 69




Η εβραϊκή σχολή ζυμώματος Ένας δάσκαλος να μας καθοδηγεί Η εμπειρία ενός γαλλικού φούρνου
Ο Ισραηλινός αρτοποιός Uri Scheft μάς δίνει Ο Εμμανουήλ Χατζηανδρέου έχει σπουδάσει αρ- Ο πιο διάσημος γαλλικός φούρνος, ο Poilâne
εκπληκτικές συνταγές για διάσημα εβραϊκά τοποιία στη Νότια Αφρική, έχει μαθητεύσει σε (ιδρυθείς το 1932), είναι γνωστός για το βαρύ
ψωμιά, όπως το babka και το challah, σε πολλές Γερμανία και Ελλάδα και πλέον ζει στο Ηνωμένο προζυμένιο ψωμί του και όχι για τις αέρινες γαλ -
παραλλαγές, αλλά και πολλά ψωμιά και αρτο- Βασίλειο, όπου εργάζεται και παράλληλα διδά- λικές μπαγκέτες. Τρίτη γενιά φουρνάρισσα, η
ποιήματα από την ευρωπαϊκή, την αραβική και τη σκει αρτοποιία. Γνωρίζει λοιπόν πώς να μεταδώ- Apollonia πήρε τη σκυτάλη από τους γονείς της
μουσουλμανική παράδοση. Κυριολεκτικά η Βα- σει τις γνώσεις του. Το βιβλίο του εστιάζει στο και σε αυτό το βιβλίο μάς μυεί στη φιλοσοφία
βέλ των ψωμιών! Λιμπιστικές φωτογραφίες και προζύμι και έχει φωτογραφίες από κάθε στάδιο. τους. Από κρουασάν και μπριός μέχρι croque
επεξηγηματικές λήψεις βήμα βήμα στα ατού του. Εμμανουήλ Χατζηανδρέου, «Πεντανόστιμα mademoiselle και μπαμπά με ρούμι.
Uri Scheft, «Breaking Breads», εκδ. Αrtisan, ψωμιά», εκδ. Βιβλία Τερζόπουλος, 2014, Apollonia Poilâne, «Poilâne», εκδ. Houghton
2016, γλώσσα: αγγλικά, 352 σελ. Διαθέσιμο γλώσσα: ελληνικά, 176 σελ. Διαθέσιμο σε Mifflin Harcourt, 2019, γλώσσα: αγγλικά,
στην Amazon. ελληνικά βιβλιοπωλεία (ενδεικτικά: Πολι- 288 σελ. Διαθέσιμο στην Αmazon.
τεία, Public)





ΤΟ
ΡΕΠΟΡΤΑΖ
ΔΕΝ Ε ΙΝΑΙ
ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΟ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ
ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΩΝ
ΣΤΗ ΣΕΛ. 224



70 71 72




Ο Ιταλός είναι αλλιώς Νέο και ωραίο Η επιστήμη του ψωμιού
Έχω δοκιμάσει πολλές από τις συνταγές αυτού Δεν έχει έναν μήνα που κυκλοφόρησε, ζεστό από Κάθε συνταγή του Κρητικού σεφ Ζήνωνα Χριστο -
του βιβλίου. Αν θέλετε ένα βασικό και έγκυρο το τυπογραφείο, το βιβλίο του Βολιώτη αρτοποι- φίδη είναι και μια διατριβή στα ψωμιά με προζύμι
βιβλίο για τις ιταλικές ζύμες, το βρήκατε. Φοκά- ού Χάρη Παπαλίτσα και μας υπόσχεται ζεστά φυσικής ωρίμανσης, με εξοντωτική πληροφορία. © ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ : ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΑΒΡΑ ΜΙΔΗΣ
τσια, πίτσα, καλτσόνε, πίτες και τάρτες, μπισκότα φραντζολάκια φτιαγμένα από το χέρι μας και Μας «ψαρώνει» βέβαια με πληροφορίες όπως η
και γλυκά ψωμιά, είναι όλα εδώ. Ορεκτικές φωτο- λαχταριστά αρτοποιήματα από όλο τον κόσμο. υγρασία του χώρου ζυμώματος, αλλά αυτά θα
γραφίες και απλές και σύντομες εξηγήσεις από Χάρης Παπαλίτσας, «Artos, η τέχνη της αρ- τα αφήσουμε στους πιο ειδικούς. Στα ατού του,
έναν γνωστό Ιταλό σεφ και εστιάτορα. τοποιίας», εκδ. Gastronomy Essentials, 2020, η συνταγή για εφτάζυμο ψωμί και για παξιμάδια.
Gennaro Contaldo, «Gennaro’s Italian γλώσσα: ελληνικά, 240 σελ. Διατίθεται απο - Ζήνωνας Χριστοφίδης, «Το ψωμί κόβεται
Bakery», εκδ. Pavilion, 2016, γλώσσα: αγγλι - κλειστικά online και μπορείτε να το παραγ- με το χέρι», έκδοση του συγγραφέα, 2019,
κά, 224 σελ. Διαθέσιμο στην Amazon. γείλετε συμπληρώνοντας τη σχετική φόρμα γλώσσα: ελληνικά, 120 σελ. Διατίθεται στο
παραγγελίας στο www.cucina.gr site του σεφ, www.czinonas.gr
5 4 | Τ Ε Υ Χ Ο Σ 1 7 6

Kenwood
KVC3100S Chef
Κουζινομηχανή
(189980) | Ενδ.
Τιμή: €399

























































Χάρισε ένα μοναδικό δώρο τα φετινά Χριστούγεννα, την κουζινομη- Αν δε βρήκες
χανή Kenwood KVC3100S, σε όσους αγαπούν τη ζαχαροπλαστική και αυτό που αναζη-
τούσες, μια Gift
τους αρέσει να δημιουργούν στην κουζίνα. Με ανοξείδωτο μπολ μεγά- Card θα γίνει το
λης χωρητικότητας 4,6lt και 3 αναδευτήρες, οι επιλογές θα είναι απε- ιδανικό δώρo
ριόριστες. Επιπλέον, διαθέτει ισχυρό μοτέρ 1000 Watt και μεταλλικά για τους αγαπη-
γρανάζια, για να διατηρεί την ταχύτητα ακόμα και στις σκληρές ζύμες. μένους σου.






Αναζήτησε περισσότερη έμπνευση για την κουζίνα σου στο kotsovolos.gr και στο 210 28 99999.
Δ Ε Κ Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ 20 20 | 5 5

ΣΤΗΝ ΠΡΟΘΗΚΗ / Ο ΣΟΜ ΈΛΙΈ Π ΡΟΤΈΙΝΈΙ
73-82




10 κρασιά-ορόσημα για τον ελληνικό αμπελώνα


Κρασιά που εισήγαγαν καινά δαιμόνια, που βρήκαν μιμητές, που έγιναν τάση, που άλλαξαν
προς το καλύτερο τον ρου του ελληνικού αμπελώνα. Κι όλα φτιαγμένα από χέρι σπουδαίων οινοποιών.


ΑΠΟ Τ ΟΝ ΟΙΝΟΛΟΓΟ - ΟΙΝΟΧΟΟ ΑΡΗ ΣΚ ΛΑΒ ΈΝΙΤΗ


Οργίων 2018, Μαλαγουζιά 2020, ΚΤΗΜΑ τα ηνία του κτήματος και αφετέρου ρικών και βοτάνων, με πλούσιες
Μαυροδάφνη, ΚΤΗΜΑ ΓΕΡΟΒΑΣΙΛΕΙΟΥ, ΕΠΑΝΟΜΗ γιατί είναι ένα από τα μεγαλύτερα τανίνες, γεμάτο σώμα και μεγάλη
ΣΚΛΑΒΟΥ, ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ Από τους πιο σπουδαίους Έλληνες ελληνικά κρασιά που έχω πιει ποτέ, δυνατότητα παλαίωσης.
Η πρώτη ξηρή Μαυροδάφνη. Ναι, οινοποιούς ο Βαγγέλης Γεροβα- με ασύγκριτη κομψότητα, σαγηνευτι-
καλά ακούσατε, ξηρή! Όλες οι σιλείου έμαθε όλη την Ελλάδα να κή μύτη, με γήινα και ζωικά αρώματα. Δάκρυ του Πεύκου R18,
ποικιλίες μπορούν να παράγουν πίνει Μαλαγουζιά. Πιθανότατα, αν Ασύρτικο, ΟΙΝΟΠΟΙΕΙΟ
κρασιά ξηρά, ημίξηρα, ημίγλυκα ή δεν ήταν εκείνος, δεν θα ξέραμε Assyrtiko de Louros 2016, ΚΕΧΡΗ, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
γλυκά. Έτσι και η Μαυροδάφνη, αν καν την ύπαρξή της ή, και να την ΟΙΝΟΠΟΙΕΙΟ ΧΑΤΖΗΔΑΚΗ, Πριν από πολλά χρόνια, στον
και γνωστή για τα γλυκά ενισχυμέ- ξέραμε, πολύ πιθανόν να μην είχε ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ Διεθνή Διαγωνισμό Οίνων και
να κρασιά, παράγει και εξαιρετικά αυτή την αναγνωρισιμότητα. Δεν Ο Χαρίδημος Χατζηδάκης ήταν ένας Αποσταγμάτων Θεσσαλονίκης
ξηρά, όπως μας υπενθύμισε ο Ευρυ - είναι τυχαία ένα κρασί best-seller χαρισματικός οινοποιός, που έδωσε κατέκτησε το μεγάλο χρυσό, και
βιάδης Σκλάβος, ο οποίος δημιούρ- τόσα χρόνια. Φρέσκα αρώματα τον δικό του χαρακτήρα στα κρασιά δεν ήταν τυχαίο. Με το Δάκρυ του
γησε ένα κρασί με βάθος, αρώματα βασιλικού, εσπεριδοειδών, πυρη- της Σαντορίνης. Οινόφιλοι σε όλο Πεύκου, η οικογένεια Κεχρή έφερε
μαύρων φρούτων, ζωικών στοιχείων νόκαρπων και τροπικών φρούτων τον κόσμο κυνηγούν μια τελευταία τη ρετσίνα στην εποχή μας μετατρέ -
και βοτάνων, με εξαιρετική δομή, κατακλύζουν το ποτήρι. Η υφή του φιάλη από τα χέρια του. Το Assyrtiko ποντάς την στο απόλυτο ελληνικό
πλούσιες τανίνες και μεγάλες δυνα- είναι λιπαρή, η οξύτητά του τονισμέ - de Louros (πρώην Πύργος) σε κά- καλοκαιρινό γαστρονομικό κρασί.
τότητες παλαίωσης. νη και το σώμα του ελαφρώς άνω νει να αναρωτιέσαι «γιατί να πίνω Μπορεί να συνδυαστεί με κάθε
του μετρίου. Αν βρείτε κάπου παλιά Βουργουνδίες στα πενταπλάσια είδους πιάτο, από καπνιστά και τη-
Όβηλος 2019, Semillon- χρονιά, αξίζει να τη δοκιμάσετε. χρήματα;». Είναι ένα κρασί με πυκνή γανητά ψάρια, ταραμοσαλάτα και
Ασύρτικο, ΚΤΗΜΑ ΒΙΒΛΙΑ μύτη, πολύπλοκα αρώματα, οξύτητα σκορδαλιά μέχρι χοιρινό φρικασέ.
ΧΩΡΑ, ΠΑΓΓΑΙΟ, ΚΑΒΑΛΑ Viognier Eclectique Spilitsa υψηλή, σώμα γεμάτο και πολύ μα-
Ένα από τα μεγαλύτερα ελληνικά 2018, ΚΤΗΜΑ ΣΚΟΥΡΑ, κρά επίγευση. Πρώτη χρονιά παρα- Κτήμα Γαία 2017,
λευκά κρασιά χωρίς καμία αμφι- ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ γωγής με την επωνυμία Louros είναι ΑΓΙΩΡΓΙΤΙΚΟ, ΓΑΙΑ
βολία. Ακόμα και οι πιο περίεργοι Τι να πρωτοπεί κανείς για τον Γιώρ- το 2011. ΟΙΝΟΠΟΙΗΤΙΚΗ, ΝΕΜΕΑ
παραδέχονται αυτό το ελληνικό γο Σκούρα. Από τους πιο αξιόλο- Ο μέντορας και καθηγητής μου
«Bordeaux style blend» από το γους οινοποιούς στην Ελλάδα! Το Μαυροτράγανο 2017, Γιάννης Παρασκευόπουλος είναι
Παγγαίο όρος. Η κοσμοπολίτικη Viognier Eclectique είναι μια εμβλη - ΚΤΗΜΑ ΣΙΓΑΛΑ, ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ ζωντανή ιστορία για το ελληνικό
ποικιλία Semillon, με τη λιπαρότητά ματική ετικέτα, που μας παρουσία- Ο Πάρις Σιγάλας ξεκίνησε να πει- κρασί. Με τη βοήθεια της τεχνο-
της, τον φρουτώδη χαρακτήρα και σε μια άλλη εκδοχή της ποικιλίας. ραματίζεται με την ποικιλία Μαυ- λογίας ανέβασε επίπεδο τη Σαντο-
τον όγκο της, χαρμανιάζεται με το Η μεγαλύτερη επαφή του κρασιού ροτράγανο πολλά χρόνια πριν, ρίνη κι άλλαξε τον τρόπο αμπελο-
δικό μας Ασύρτικο, το οποίο προσ- με τη δρυ τού χάρισε πληθωρικό- κάνοντας όλους να μιλούν για ένα καλλιέργειας στη Νεμέα, δημιουρ-
δίδει οξύτητα, mineral στοιχεία και τητα και πολύπλοκα αρώματα βου- ερυθρό κρασί από τη Σαντορίνη. γώντας ένα κρασί γεμάτο, με αρώ-
ορυκτό χαρακτήρα. Είναι ένα κρασί τύρου, ξηρών καρπών, βανίλιας, Η ποικιλία έχει βγει πια και εκτός ματα μαύρων ώριμων φρούτων,
που είναι κρίμα να καταναλώνεται τροπικών και ώριμων πυρηνόκαρ- νησιού και αρκετοί παραγωγοί μπαχαρικών, σοκολάτας και καφέ,
φρέσκο. Δώστε του τον χρόνο του. πων φρούτων. Η υφή του λιπαρή, καλλιεργούν Μαυροτράγανο και με πλούσιο σώμα, υψηλές τανίνες,
το σώμα του γεμάτο και η επίγευση παράγουν premium κρασιά. Το τονισμένη οξύτητα και μεγάλες δυ-
Rosé de Xinomavro 2007, μακρά. Ήταν επίσης το πρώτο κρα- Μαυροτράγανο του Σιγάλα είναι νατότητες παλαίωσης. Χάραξε έναν
Ξινόμαυρο, ΑΜΠΕΛΩΝΕΣ σί του κτήματος με βιδωτό καπάκι, πληθωρικό, πυκνό, με αρώματα δρόμο τον οποίο στην πορεία ακο-
ΘΥΜΙΟΠΟΥΛΟΥ, ΝΑΟΥΣΑ παρότι πρόκειται για ένα από τα πιο μαύρων φρούτων, γλυκών μπαχα- λούθησαν πολλοί συνάδελφοί του.
Όσο και αν το πρώτο πράγμα που ακριβά λευκά κρασιά.
σου έρχεται στο μυαλό ακούγο-
ντας το όνομα Θυμιόπουλος είναι Παλιοκαλιάς 2011, ΚΤΗΜΑ Ι ΔΟΥ Η Α ΠΟ Ρ Ι Α
το Earth & Sky, το Ξινόμαυρο που ΔΑΛΑΜΑΡΑ, Ν ΑΟΥΣΑ
μας έμαθε πώς είναι η μοντέρνα Ο Κωστής Δαλαμάρας, αν και νέος, Flute ή κανονικό wine glass για τα αφρώδη μας;
εκδοχή της Νάουσας, ο σπουδαί- έχει δείξει πως είναι πραγματικά από
ος αυτός οινοποιός έχει κι άλλον τους πιο ταλαντούχους Έλληνες οι- ‚ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ : ΑΚΡΙΒΗ Κ ΑΚ ΑΒΑ , ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕ Σ: ΣΟΦΙΑ ΠΑ ΠΑ ΣΤΡΑΤΗ
άσο στο μανίκι του, το νέο ροζέ νοποιούς. Από το 2011, που ανέλαβε Δεν υπάρχει σωστό και λάθος. Η
από Ξινόμαυρο του 2007 (ναι, του εξ ολοκλήρου το οικογενειακό οινο- παράδοση λέει flute, αλλά η μόδα
2007!), που κυκλοφόρησε πριν ποιείο, το ανέβασε επίπεδο. Ισορρό - προτείνει κοινό ποτήρι κρασιού. Αρκεί
από λίγο καιρό και με το οποίο δεί- πησε την παλιά με τη νέα σχολή της να ξέρουμε ότι στο flute δίνουμε
χνει στους Έλληνες καταναλωτές Νάουσας και ξεχώρισε το δικό του έμφαση στην όψη των φυσαλίδων, που
και παραγωγούς, πώς είναι πραγ- «cru», τον Παλιοκαλιά, ένα μοναδικό ανεβαίνουν σαν κορδόνι στην επιφάνεια,
ματικά ένα γαστρονομικό ροζέ αμπελοτόπι που παράγει κρασιά με και στην ένταση του αφρισμού. Ενώ
κρασί. Αρώματα ώριμου λωτού και ιδιαίτερο βάθος. Από αυτό παράγε- στο ποτήρι κρασιού θα αντιληφθούμε
κυδωνιού, ροδιού, φράουλας και ται η απλή Νάουσα του οινοποιείου. καλύτερα τα αρώματα του κρασιού και
βοτάνων κι ένας ορυκτός χαρακτή- Η χρονιά του 2011 ξεχωρίζει, αφε- θα κατανοήσουμε ίσως περισσότερο τον
ρας που του δίνει πολυπλοκότητα. νός γιατί ήταν η χρονιά που ανέλαβε πολύπλοκο χαρακτήρα του.

5 6 | Τ Ε Υ Χ Ο Σ 1 7 6

Ο Ε Ι Δ Ι ΚΟΣ Α Π Α Ν ΤΑ

Σε ένα γιορτινό τραπέζι είναι σωστό να προτείνω μπίρα σε όποιον δεν πίνει κρασί;
Και τι είδους μπίρα ταιριάζει καλύτερα;
‚
Στο κρασί και στη γαστρονομία δεν υπάρχει σωστό και λάθος, υπάρχει το διαφορετικό. Φυσικά και η μπίρα είναι μια εξαιρετική επιλογή
για όσους δεν πίνουν κρασί. Όπως και στο κρασί, όταν έχεις να συνδυάσεις πολλά πιάτα με ένα προϊόν, πρέπει να βρεις ένα πασπαρτού.

Η πρότασή μου είναι να προσφέρετε μια κόκκινη μπίρα με μια ελαφριά γλυκιά αίσθηση, που θα έχει σίγουρα πιο ώριμα αρώματα, πιο γεμάτο

σώμα και θα μπορέσει να αντέξει δίπλα σε έντονες και ιδιαίτερες γεύσεις όπως αυτές ενός γιορτινού τραπεζιού.
ΣΤΕΙΛΤΕ ΤΙΣ ΔΙΚΕΣ ΣΑ Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Κ ΑΙ ΑΠΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΡΑ ΣΙ ΣΤΟ [email protected]
ΤΟ
ΡΕΠΟΡΤΑΖ
ΔΕΝ Ε ΙΝΑΙ
ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΟ
































































Δ Ε Κ Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ 20 20 | 5 7

ΣΤΗΝ ΠΡΟΘΗΚΗ / Ο ΣΟΜ ΈΛΙΈ Π ΡΟΤΈΙΝΈΙ
Αυθεντικό βούτυρο
ΟΙΝΟΧΟΟΣ
ΟΙ ΦΥΛΈΣ ΤΩΝ
ΟΙΝΟΦΙΛΩΝ Κερκύρας
ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΣΙΑ
ΠΟΥ ΘΑ ΤΟΥΣ
ΚΑΝΟΥΜΈ Πού θα βρούμε το γνήσιο, limited edition,
ΔΩΡΟ εξαιρετικής ποιότητας και φουλ λιπαρών
Ô κερκυραϊκό βούτυρο.
85-89 ΑΠΟ ΤΗ ΝΙΚΟΛ ΈΤΑ Μ ΑΚΡΥΩΝΙΤΟΥ

— Για τους ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: ΜΙΧ Α ΛΗΣ ΠΑΠΠΑΣ
καρνιβόρους
φίλους μας, ένα Με φρέσκο βούτυρο Κερκύρας μεγάλωσε η
Premium Cabernet 90 γενιά μου. Ή τουλάχιστον έτσι νομίζαμε. Τότε τα
Sauvignon 2016 ψιλά γράμματα δεν μας ενδιέφεραν. Η συσκευα-
από το Κτήμα σία διαφήμιζε με έντονους χαρακτήρες την ονομασία προέλευ - -
83 μήνες βαρέλι γωγής παραδοσιακό κερκυραϊκό βούτυρο σπάνια έφτανε στην
Μουσών. Ένα
σης και δίπλα, με σημαντικά μικρότερα γράμματα, η λέξη «τύπου»
εκρηκτικό δείγμα της
— βούτυρο τύπου Κερκύρας δηλαδή. Το γνήσιο και μικρής παρα
ποικιλίας. Δώδεκα
αγορά της Αθήνας ή άλλων μεγάλων πόλεων. Περιορισμένο από
υπογραμμίζουν με
θαλασσινά σύνορα, αποτέλεσε το μεγάλο ελληνικό παράδοξο:
φινέτσα αρώματα,
είναι το πιο ξακουστό εγχώριο βούτυρο, όμως ελάχιστοι έχουν
συμπύκνωση,
δοκιμάσει το αυθεντικό.
μπαχαρικά και πιπέρια,
Τρανή φήμη απέκτησε επί Ελαιουργίας Μαντουκίου ή ΑΕΒΕΚ
και μια επίγευση που
(Ανώνυμη Εμπορική και Βιομηχανική Εταιρεία Κέρκυρας). Από το
θα τους κάνει να
μισοκλείσουν ηδονικά
τα μάτια στην πρώτη
γουλιά. Και δίπλα,
Ένα ελληνικό ροζ τζιν στον αντίποδα, ένα
Ελληνικό Kir Royal προτείνουν οι δημιουργοί του μεσογει- MiniMus 2019
ακού τζιν Mataroa, οι οποίοι πρόσφατα λάνσαραν τη ροζ Ξινόμαυρο της Χλόης
εκδοχή του. Πρόσθεσαν στην εκχύλιση ρόδι και ιβίσκο, και Χατζηβαρύτη, φυσικό,
έτσι το Mataroa Pink από την Αριδαία είναι πιο φρουτένιο. ζυμωμένο σε δεξαμενή,
Πίνεται σκέτο ή με αρωματικά τόνικ, όμως το ιδανικό σερβί - με τη φρεσκάδα του
ρισμα που προτείνουν οι ίδιοι περιέχει 40 ml Mataroa Pink, φρούτου να σου
10 ml σιρόπι ιβίσκου και 20 ml χυμό λεμονιού χτυπημένα διδάσκει από την αρχή
στο σέικερ. Σερβίρουμε σε ψηλό ποτήρι και απογεμίζουμε την αλφαβήτα του
με αφρώδη οίνο. Ν. Δ. Σε κάβες Ξινόμαυρου. ΡΕΠΟΡΤΑΖ
— Για τους
84 «λευκούς» ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΟ
ΤΟ
αθεράπευτα
ΔΕΝ Ε ΙΝΑΙ
που ονειρεύονται
μόνο καλοκαίρια,
τίποτε άλλο παρά
την ολοκαίνουργια
Μαλαγουζιά 2019
Ρούχα και σκεύη ασορτί του Κτήματος Κυρ- 1984, που το εργοστάσιο έκλεισε, οι περισσότεροι γαλακτοπα-
Τα φορέματα της ελληνικής εταιρείας Karavan μας φτιά- Γιάννη, που τινάζει ραγωγοί στο νησί σταμάτησαν τη δραστηριότητά τους. Ωστόσο,
χνουν τη διάθεση χάρη στα έντονα μοτίβα τους. Πριν από λίγο από τους ώμους κάμποσοι μιμητές, και κυρίως μεγάλες ελληνικές γαλακτοβιομη-
λίγες μέρες λάνσαραν και μια σειρά με κεραμικά χρηστικά της τα πολλά αρώματα χανίες, οικειοποιήθηκαν το brand name και βγάζουν στην αγορά
σκεύη, σε συνεργασία με το Open Studio του κεραμίστα και δείχνει και την τα δικά τους βούτυρα «τύπου Κερκύρας», τα οποία συνήθως εί -
Χάρη Πανουσόπουλου και τη Θάλεια Γελαδάκη, aka Life in κοφτερή πλευρά του ναι πάλλευκα. Όμως, το αυθεντικό, ανάλογα με την εποχή και τη
Athens. Οι καλλιτέχνες εμπνέονται από τέσσερα μοτίβα της χαρακτήρα της. χλωρίδα που βόσκουν τα ζώα, έχει κιτρινωπή απόχρωση, από το
φετινής συλλογής ρούχων Karavan και αποδίδουν με ελεύ - — Για τα γλυκά μοσχοβολιστό και λιπαρό γάλα με τουλάχιστον 3,5% λιπαρά.
θερο χέρι σχέδια πάνω σε βάζα, κασπό, πιάτα, κούπες και δόντια της Πολλά στάδια της βουτυροκόμησης γίνονται δε χειρωνακτικά.
άλλα. Ν. Δ. Μόνο στο www.karavanclothing.com. παρέας επιλέγω ένα Μιλάμε για ένα πρωτοκλασάτο βούτυρο, «εφάμιλλο του γαλλι -
Vinsanto 2004 κού bordier», διευκρινίζει ο Κερκυραίος σεφ Χάρης Νικολούζος.
της οινοποιίας Στην Κέρκυρα, κάποιες λίγες, μικρές βιοτεχνικές μονάδες το
Χατζηδάκη. παράγουν ακόμη. Τη μεγαλύτερη ποσότητα βγάζουν η οικογένεια
— Ολοκληρώνω το Αλέξη, που βρίσκεται στην Καστανιά στην κεντρική Κέρκυρα και
καλάθι μου με δύο τυποποιεί το βούτυρο σε χάρτινη συσκευασία με την επωνυμία
βιβλία που ξεχώρισα «Κάστρος», η Κτηνοτροφική Κέρκυρας με brand name «Αχίλλει -
τη χρονιά που φεύγει: ον» και ο Περικλής Αλέξης στο γαλακτοπωλείο του στην Παλιά
«Εκεί που τραγουδάνε Πόλη, όπου πλάθει και ζυμώνει με τα χέρια το βούτυρο, κι έτσι γί
-
οι καραβίδες» νεται αφράτο, ανώτερο και συντηρείται εκτός ψυγείου. Πωλείται
της Delia Owens, στο κατάστημά του εδώ και χρόνια, με το κιλό.
εκδόσεις Δώμα, και Γαλακτοπωλείο Περικλής Αλέξης, Αγ. Βασιλείου 12,
«Ο πρίγκιπας με το Παλιά Πόλη, Κέρκυρα, Τ/26610-39.012
φλιτζανάκι» της Emilie Γαλακτοκομικά προϊόντα Κάστρος, Καστανιά, Κέρκυρα,
de Turckheim, εκδόσεις Τ/26610-82.023. Το βρίσκουμε στο Eshop Mini Market 24.
Πόλις. Κτηνοτροφική Κέρκυρας, 3ο χλμ. Εθν. Λευκίμμης,
ΜΕΡΟΠΗ Κέρκυρα, Τ/26610-23.077. Το βρίσκουμε στο Κρητών Βίος
ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ (Κρυστάλλη 6, Βύρωνας, Τ/210-49.00.006).
5 8 | Τ Ε Υ Χ Ο Σ 1 7 6

Δ Ε Κ Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ 20 20 | 5 9

ΣΤΗΝ ΠΡΟΘΗΚΗ / ΠΡΟΤΑΣ ΈΙΣ

The editors’ list
+50 προϊόντα διαλεγμένα από τις συντάκτριες




του «Γαστρονόμου»


Άλλη αγαπάει το κρασί, άλλη τα αποστάγματα, άλλη δεν κάνει χωρίς τυρί κι άλλη έχει ειδικευτεί
στη γευσιγνωσία ελαιολάδου. Καθεμία εφ’ ω ετάχθη, οι συντάκτριες του «Γαστρονόμου» καταρτίζουν
τη δική τους λίστα με προτάσεις για χριστουγεννιάτικες αγορές.


Μαρία Βασιλοπούλου βότανα και μαριναρισμένη σε ξίδι και έξτρα παρ- σογειακής Διατροφής, Αλεξανδρής κατόπιν
θένο ελαιόλαδο. (Σε παντοπωλεία και deli) παραγγελίας)
— Mέλι καστανιάς Εύβοιας από την εταιρεία — Αποξηραμένα βερίκοκα, κράνα, σύκα, σταφίδες
Μelira, με σκούρο καφετί χρώμα, σχετικά πυκνή και φουντούκια περιέχει το προζυμένιο καρβελάκι
υφή, έντονο άρωμα και γεύση ελαφρώς πικρή με από τον φούρνο Τρομερό Παιδί, ιδανικό για ένα
μεγάλη διάρκεια. (Στα Θανόπουλος, Μy Market γιορτινό πρωινό με καλό βούτυρο, αλλά και δίπλα
και σε μεγάλα παντοπωλεία και deli) στο πλατό τυριών με μια πικάντικη γραβιέρα.
— Από άριστης ποιότητας βιολογικό κρέας, με — Αιγοπρόβειο, στραγγιστό και με 2% λιπαρά, το
ευφάνταστα υλικά γέμισης, όπως γκοργκοντζό- γιαούρτι του Κωσταρέλου είναι υπέροχο τό-
λα και μύρτιλο, λεμόνι και μάραθο, πιπεριές σο σκέτο δίπλα σε ένα κομμάτι χορτόπιτα όσο και
τσίλι, τα λουκάνικα αυτά της εταιρείας Aesop για επιδόρπιο και για όλες τις γιαουρτένιες παρα -
Works δεν είναι συνηθισμένα. Χωρίς συντη- σκευές του γιορτινού τραπεζιού. (Στα πρατήρια
ρητικά και χημικά πρόσθετα. (Ευβιότοποι, Κωσταρέλου)
Nora’s deli, Ηπειρώτισσα, Θανόπουλος κ.α.) — Καφές από καφέ διαφέρει. Αυτοί της σειράς
Taloumis Family Reserve, από επιλεγμένες
φάρμες και με υψηλά σκορ στη speciality κλίμακα,
Νένα Δημητρίου επιβεβαιώνουν ακριβώς αυτό. Σε ωραίες συσκευα-
σίες και για δώρο. (Στο eshop cafetaf.gr)
— Το αγουρέλαιο Elaikos blend από τη Νέα — Το ελαιόλαδο Qoppa είναι ένα premium EVOO
Πέραμο είναι μια μοναδική και εξαιρετική περίπτω - από έναν κορινθιακό ελαιώνα 60 στρεμμάτων,
ση ελαιολάδου, ένα υπέροχο χαρμάνι από Μεγα - κορωνέικης ποικιλίας. Μυρωδάτο και πικρό, σε
ρίτικες, Θασίτικες και ελιές Χαλκιδικής, με αρώμα- υπέροχη φιάλη. Αποκλειστικά στο www.qoppa.gr
τα βοτάνων, αμυγδάλου, φρεσκοκομμένου γρασι- —Φέτος χαρίζουμε στους φίλους μας ένα φυτό
διού, πικάντικη αίσθηση στον λαιμό και φρεσκάδα εσωτερικού χώρου που θα ανανεώσει την αισθη-
στην επίγευση. (Παραγγελίες: www.elaikos.gr) τική στο σαλόνι ή το υπνοδωμάτιο, αλλά και την
— Για κουραμπιέδες και άλλα βουτυράτα γλυκά διάθεση. Τα παιδιά της Kopria στα Εξάρχεια βρί-
εξαιρετικό είναι το φίνο στακοβούτυρο της χανι- σκουν το κατάλληλο «παιδί» για κάθε ιδιοκτήτη.
ώτικης εταιρείας Μπαλαντίνος. Μαζί, προμη- — Tiki ποτήρια για κοκτέιλ, κάλτσες, καρφίτσες και
θευτείτε και το απαλό πηχτόγαλό τους (ΠΟΠ) από αφίσες με καλόγουστα θεματικά illustration για το
αιγοπρόβειο γάλα, για απολαυστικές γεμίσεις και ποτό βρίσκουμε πλέον στο site του αγαπημένου
δροσερά ντιπ. (Σε μεγάλα My market, στα κατα - μας βραβευμένου κοκτέιλ μπαρ Baba Au Rum.
στήματα Χαλκιαδάκης κ.α.) Μια περιήγηση αρκεί για να ανακαλύψουμε πρω-
— Με ελληνικά βότανα και χωρίς προσθήκη ελαί- τότυπα δώρα. Στο babaaurum.com
ου, η χειροποίητη μουστάρδα «Μεσογειακή»
από τις Γουμένισσες θα μπει σε ντρέσινγκ για σα - — Το κρασί Old Vines Vidiano παράγεται από
λάτες και θα συνοδεύσει τα κρεατικά της γιορτής. μια νεαρή οινολόγο που εκτίμησε τη δύναμη του Βι Βιβή Κωνσταντινίδου
-
(Σε μεγάλα My market, στον Θανόπουλο, στο διανού, στους τραχείς αμπελώνες στις Μέλαμπες
Yoleni’s κ.α.) του ορεινού Ρεθύμνου. Αγοράστε το φέτος και πιεί -
— Με 85% περιεκτικότητα σε φρούτο, η μαρμελά - τε το του χρόνου. Αριστούργημα. (Mrvertigo.gr)
δα βερίκοκο της κρητικής εταιρείας Αrodama — Mια σεφ χανιώτικης καταγωγής, η Μαριάνα
γίνεται από ελληνικά φρούτα, είναι αρωματική, λα - Λειβαδιτάκη, που ζει και εργάζεται σε σημαντικά
μπερή και όχι πολύ γλυκιά, ό,τι πρέπει για το πρωι - εστιατόρια του Λονδίνου, κυκλοφόρησε το βιβλίο
νό, αλλά και μαζί με παλαιωμένα τυριά και αλλαντι - Aegean Cookbook, εκδόσεις Kyle Books
κά. (Υoleni’s, Cretashop.gr κ.α.) (γλώσσα: αγγλικά), με συνταγές της θάλασσας
— Yπέροχα αρωματικά λάδια μέσα σε μπουκά - και του βουνού. Μια φρέσκια αλλά διεισδυτική
λια-έργα τέχνης. Τα εξαιρετικά ελαιόλαδα της ματιά στην κρητική κουζίνα, που αποδεικνύεται ότι
Ladolea αρωματίστηκαν με ρίγανη, με λεμόνι, με μπορεί να γίνει διεθνής. (Amazon.com)
καυτερή πιπεριά και με σκόρδο. (Yolenis, Nora’s — Με έμπνευση από τα νεολιθικά κυκλαδικά ειδώ -
deli, Olicatessen κ.α.) λια, τα κεραμικά της Τερψιχόρης Σαββάλα μετου-
— Απίθανο άλειμμα με αρωματικό ελληνικό μέ - σιώνουν το αίσθημα της ανθρώπινης οκνηρίας σε
λι και κακάο, από την ευβοϊκή εταιρεία The Bee αισθητική. «O ναύτης που βαριέται» είναι ένα
Bros. Χωρίς φοινικέλαια και ζάχαρη! (ΑΒ, από αυτά. Όλα διαθέσιμα κατόπιν παραγγελίας
e-fresh, Οlicatessen, Yoleni’s κ.α.) στο terpsichoreceramics.com © ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ : ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΑΒΡΑ ΜΙΔΗΣ
— Βιολογικά, νόστιμα, με έξτρα παρθένο ελαιόλα - — Αψύ μετρίως, με πιπεράτη γλύκα, το τυράκι
δο και αλεύρια ολικής άλεσης (σίτου, βρόμης και μπουρνιά του Ασούτη, από το τυροκομείο Κρε- — Στη Ρίζα του Βουνού, Αυγουστιάτης,
φαγόπυρου), με μια ιδέα κρασί, τα κριτσίνια του βασάρα, φτιάχνεται από στεγνωμένα αγελα- Κλήμα Γράμψα 2018: Μια κορυφαία αναβί-
σφακιανού φούρνου Ντουρουντούς δεν έχουν δινά βολάκια τα οποία έχουν πατηθεί μέσα σε ωση της παλιάς ζακυνθινής ποικιλίας. Εκπληκτικά
ταίρι. (Μπαλάσκας, Λεβόν Τσερτσιάν, κ.α.) μια πήλινη μπουρνιά (δοχείο) για τρεις τέσσερις αρώματα, φινέτσα και ισορροπία. (Σε καλές φυ-
— Mερακλίδικος μεζές από την οικογένεια Γε- μήνες. Σπάνιος μεζές. Τηλ. παραγωγού: 22820- σικές και e-κάβες)
ροντίδη η καπνιστή πέστροφα, αρωματισμένη με 61.304. (Nora’s deli, Παντοπωλείον της Με- — Πανέμορφο τετραδιάκι 50 σελίδων από οικο-
6 0 | Τ Ε Υ Χ Ο Σ 1 7 6

ΤΟ
ΡΕΠΟΡΤΑΖ
ΔΕΝ Ε ΙΝΑΙ
ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΟ

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ
ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΩΝ
ΣΤΗ ΣΕΛ. 224


































































Δ Ε Κ Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ 20 20 | 6 1

ΣΤΗΝ ΠΡΟΘΗΚΗ / ΠΡΟΤΑΣ ΈΙΣ

λογικό χαρτί της Petit Manou για τις αγαπημένες Χριστίνα Τζιάλλα
συνταγές που θα προκύψουν από τις αναπόφευ-
κτες καραντίνες. «Οι συνταγές μου», Zalo και — Το πανετόνε του φούρνου Τάκης στο Κουκάκι
Flaneur Souvenirs & Supplies αριβάρει κάθε χρόνο από το Μιλάνο τυλιγμένο
— Πανέμορφες, κομψές, στολίδια από μόνες τους, σε σκληρό χαρτί. Ιταλιάνικη φινέτσα, αρωματικό,
οι κεραμικές πιατέλες Ζερβομπεάκος, με ή χω- αφράτο και μαστιχωτό, με ζαχαρωμένα φρούτα.
ρίς λόφους από μελομακάρονα και δίπλες. Εργα- — Κυρά Φροσύνη από το Κτήμα Γκλίναβου Ζί-
στήρι Κεραμικής Αλ. Ζερβομπεάκος, Πύργος τσας, ένα ροζέ ημιαφρώδες ημίξηρο κρασί από τις
Διρού, Αρεόπολη, Τ/27330-53.121 (παραγγε- ντόπιες ποικιλίες Ντεμπίνα και Μπεκάρι. Δοκιμά-
λίες πανελλαδικά) – Facebook: Zervobeakos- στε το και σε Kir royal. (Σε κάβες)
Handmade-Pottery — Το αγελαδινό φρέσκο βούτυρο του Τυροκο-
— Εξαιρετικό, υπέροχα αρωματικό, με νότες για- μείου Τοσίτσα στο Μέτσοβο κυκλοφορεί συ-
σεμιού, το βιολογικό τσάι του βουνού Herbs in νήθως την περίοδο των γιορτών και γίνεται ανάρ-
the sun, σε μορφή πούδρας, σε φακελάκι. Χαρ- παστο. Παράγεται με φυσική αποκορύφωση του
μάνι τσαγιών από πέντε ελληνικά βουνά. (Wise γάλακτος και τη μικρότερη δυνατή επεξεργασία.
Greece, Fotini’s deli, Ελλήνων Γη κ.α.) Νικολέτα Μακρυωνίτου Ένα «μπουτίκ» βούτυρο, αρωματικό, για τα γλυκά
— Η βιολογική σάλτσα πορτοκάλι με ροζ πιπέρι μας. (ΑΒ, Σκλαβενίτης και σε επιλεγμένα deli)
της Family Farm είναι γλυκόξινη, αρωματική, με — Οι δικοί μου κουραμπιέδες μοσχοβολάνε πρό-
τραγανούς κόκκους από ροζ πιπέρι. Για το πλατό βειο βούτυρο Προσοτσάνης από βιολογικό
τυριών, το γλασάρισμα ψητού, το ψωμί. (4 Εποχές, γάλα της Φάρμας Παπαμαρίνου. (Θανόπου-
Λαϊκό Παντοπωλείο, cretemou, παραγγελίες: λος, Παραδοσιακό Μπακάλικο)
6973-435.699, Ελένη Ντουτουνάκη) — Στοιχειώδες κομμάτι της βιβλιοθήκης μου ένας
— Η αγνή μελάσα Emelia προκύπτει από φυγοκέ- Escoffier (σ.σ. διαπρεπής Γάλλος chef restaurateur,
ντρηση, με θεαματική γευστική διαφορά. Τη βάζω ο αναμορφωτής της γαλλικής γαστρονομίας). Και
αντί για ζάχαρη σε γλυκά και ροφήματα, στο πρωι - δη το διαχρονικό του πόνημα του 1903, «Οδηγός
νό, στις ενεργειακές μπάρες. (Παραδοσιακό Πα- μαγειρικής» (Le Guide Culinaire). Μεταφρα-
ντοπωλείο, Το Δίκταμο κ.α.) σμένο στα ελληνικά από τις Εκδόσεις Τσιτσιλώνη.
— Τέρμα τα πλαστικά. Το σαπουνάκι Green Tailors — Ξινόμαυρο-καρμπόν το terroir της περιοχής. Από
είναι ένα απορρυπαντικό πιάτων σε στερεά μορ- τους Artisans Vignerons de Naousa, κοινώς
φή. Τριμμένο στο σφουγγάρι, καθαρίζει μια χα - από τους ίδιους τους αμπελουργούς. Τηλ. παρα-
ρά τα πιάτα, δεν αφήνει λεκέδες στα ποτήρια και γωγού: 6936/800.622. (Σε επιλεγμένες κάβες)
είναι 100% οικολογικό. (Παραγγελίες: www. — Τρεις ιδιάζουσες γραβιέρες σάς προτείνω: εκ
greentailors.com) Ρεθύμνου διετούς ωρίμανσης του Τζουρμπά- — Κάθε χρόνο θα βρω φροντισμένα δώρα στο
— Πεντανόστιμες και μοσχοβολιστές ακόμη και κη (Πρέκας, Παραδοσιακό Μπακάλικο), τον Μουσείο Μπενάκη, όπως τους ξύλινους δί -
σκέτες, με λίγο βούτυρο και φρεσκοτριμμένο πι- ολόπαχο πρόβειο δυναμίτη Κάσου του Βονα- σκους της ομάδας metoo (Αλίκη Κακουλίδου και
πέρι, οι ταλιατέλες με σκορδοπίπερο ΗΛΙΣ πα- πάρτη (Μιράν, Καραμανλίδικα του Φάνη) και Δήμητρα Βασιλάκου), που φέρουν παραστάσεις
ρασκευάζονται από μια οικογενειακή επιχείρηση την ορεινή, χρονιάρα, αγραφιώτικη του Κίσσα. εμπνευσμένες από παραδοσιακές φορεσιές. (45-
στη Ζαχάρω Ηλείας. (Η Κεφαλονιά, Τάκης Μαγ- (Provence). 65 €, στο www.benakishop.gr)
γίνας, Φάρμα Χρονά, Φάρμα Κουκλαμάνη και — Κακάο εκτός συναγωνισμού. Βιολογικό, περου- — Μόλις κυκλοφόρησε η φετινή σοδειά του ελαιο-
στην αλυσίδα Φρουτεμπορική Μυλωνά) βιανό, περιπετειώδες. Το υπογράφουν οι Kakau λάδου Ages, από το διακριθέν με Βραβείο Ποιότη-
— Οι Olympic Terra είναι οι νοστιμότερες και πιο Worship. Εξ αυτού φτιάχνουν και μια «αθώα» τας Γαστρονόμου ελαιοτριβείο Κύκλωπας, ένα
φίνες σάλτσες και μαρμελάδες με αρώνια που έχω πραλίνα τριών υλικών: κακάο, ζάχαρη καρύδας, σπάνιο μονοποικιλιακό λάδι πρώτης συλλογής από
δοκιμάσει. Τέλεια ισορροπία στους συνδυασμούς 45% φουντούκι. (Καφεκοπτείο Λουμίδης, αρχαίους ελαιώνες του Έβρου. Από ελιές ποικιλίας
αρωμάτων, υπέροχη γλυκόξινη γεύση, υφή-ποίημα. Olicatessen, Wolt) Μάκρης με έντονα «άγουρα» αρώματα, χωρίς πικρά
(Ηπειρώτισσα, Oak, Vinoterra, Agrolicious) — Ελαιόλαδο Thallon από Χονδρολιά Χαλκιδικής. στοιχεία στη γεύση. Σε δύο τύπους: ΠΟΠ Μάκρης
— Με περιεκτικότητα φρούτου 72% από βασιλικά Ισχυρισμός υγείας και πρασινάδες παντού: χρώμα (εξαιρετικό νέο το ότι μέσα στο καλοκαίρι η ντόπια
σύκα Μαρκόπουλου ΠΟΠ και γεύση πλούσια και λάιμ, μύτη με γρασίδι, στη γεύση τσάγαλο. Ιδιαίτε - ποικιλία έλαβε την πολυπόθητη αναγνώριση από
πολυεπίπεδη, η μαρμελάδα σύκο Συκεώνες Πα- ρα πικάντικο, τρώγεται ωμό. (Elenianna, NOMH την ΕΕ) και βιολογικό. (Στο Olicatessen και σε όλη
πασωτηρίου θα συνοδεύσει άψογα τις πιατέλες eshop, Olicatessen) την Ελλάδα με παραγγελία από τον παραγωγό:
με τα τυριά, θα απλωθεί σε μια φέτα ζυμωτό ζεστό — Παλαιωμένο τσίπουρο ΠΓΕ Τύρναβος. Μου 25510-71.271)
ψωμί και θα γλασάρει ωραιότατα το ψητό χοιρινό αρέσει να το πίνω straight σε ποτήρι του κονιάκ με — Άλλο βραβευμένο προϊόν του Γαστρονόμου, το
της γιορτής. (Παντοπωλείον της Μεσογειακής πλακάκια μαύρης σοκολάτας. Από την οικογένεια προζυμένιο ψωμί του φούρνου Σέκκας στα Τα-
Διατροφής, Yoleni’s, Καρυοθραύστης, Αγροτι- Κατσάρου, με στέμφυλα Μοσχάτου Τυρνάβου μπούρια στον Πειραιά. Ζυμώνεται στο χέρι και ψήνε -
κή γωνιά κ.α.) και τριετή παλαίωση σε γαλλικά δρύινα βαρέλια. ται σε ξυλόφουρνο. Γεύση ρωμαλέα, κόρα τραγανή,
Στη μύτη σταφίδα, φλούδα περγαμόντου, βανίλια, ψίχα συμπαγής και μαλακή.
σοκολάτα και μοσχοκάρυδο. Ρωμαλέο και φινε- — Βουτυράτο, πικάντικο και γλυκό μαζί, από αιγοπρό -
τσάτο. (Greece and Grapes, My Market Eshop, βειο απαστερίωτο γάλα, το Αρσενικό ΠΟΠ Νάξου
Κάβα Kylix) του τυροκομείου Μπαμπούνη απλώς δεν πρέπει
— Ρετρό item τα λουκούμια περγαμόντο και τριαντά- να λείψει από το τραπέζι σας. (το 4μηνης παλαίω-
-
φυλλο από τον Λειβαδάρα, τη Συκουτρή και σης: σε σούπερ μάρκετ, ενώ το 16μηνης παλαίω
τον Κορρέ. (Μαύρο Πιπέρι, Olicatessen, Nora’s σης, ενδεικτικά: Μπαλάσκας, Μαντρί, 4 Εποχές,
Deli, Ξηροί Καρποί Χασιώτη, Το Βάλσαμο) Nora’s deli)
— Ένας πιπερόμυλος έχει περάσει όλος κι όλος — Το Απόσταγμα Οίνου Παλαιωθέν της Οινοποι-
από τα χέρια μου. Τον έχω 16 ολόκληρα χρόνια και ίας Παρπαρούση παλαιώνει για 12 χρόνια σε
τον χρησιμοποιώ καθημερινώς και αδιαλείπτως. δρύινα γαλλικά βαρέλια. Ζεστά αρώματα βανίλιας
Δεν ακόνισα ποτέ τις λάμες του, αλλά κόβει καλύ - και καραμέλας, αληθινή εμπειρία. (Σε κάβες)
τερα κι από πολλούς καινούργιους. Ξύλινος μύλος — Για στιβαρές κρητικές γραβιέρες, από γάλα νόστι-
πιπεριού, κλασικό σχέδιο, σε διάφορα μεγέθη, μο και αρωματικό, από τα ορεινά των Σφακίων, και
Peugeot, με εγγύηση εφ’ όρου ζωής. Από 25 έως άλλα εκλεκτά προϊόντα από την Κρήτη, εμπιστεύ-
(
150 €, ανάλογα με το σχέδιο και το μέγεθος. Πα- ομαι το μικρό αλλά περιεκτικό μπακάλικο «Η
ρουσίαση, Frigo Hellas). Κρήτη» στην Καλλιθέα, της Μαρίας Αλυγιζάκη.
— Το ταχίνι να είναι ολικής άλεσης. Είναι έτη φωτός Ένα ταπεινό μαγαζί της γειτονιάς με θησαυρούς.
νοστιμότερο. Από ελληνικό σουσάμι Ορεστιάδας, — Το νοστιμότερο φιστικοβούτυρο που έχω δοκι-
ποικιλίας Έβρου, που καλλιεργείται χωρίς λιπά- μάσει αυτό του Μπάρδα (Τ/6974-757.246)από
σματα και φυτοφάρμακα, παράγεται το ταχίνι του θεσσαλικό αράπικο φιστίκι χωρίς συντηρητικά. (Εν-
Krios. Γεύση σουσαμιού 100%. (Evroshop.gr, δεικτικά: Φρουτεμπορική Μυλωνά, Καταλαχού,
Olicatessen, Τσακανίκα) Ελληνικά Καλούδια)
6 2 | Τ Ε Υ Χ Ο Σ 1 7 6

Δ Ε Κ Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ 20 20 | 6 3

53 ΜΟΝΑΔΊΚΕΣ ΣΥΝΤΑΓΕΣ



ΓΙΑ ΓΙΟΡΤΙΝΑ ΓΛΥΚΑ







Κ Υ Κ Λ Ο Φ Ο Ρ Ε Ί Σ Τ Α Π ΕΡ Ί Π Τ ΕΡ Α

ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟΝ ΧΡΟΝΟ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΓΕΥΣΕΙΣ
ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ





























































Δ Ε Κ Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ 2 0 2 0 | 6 5

ΑΦΙΕΡΩΜΑ















έτος, που είμαστε καθηλωμένοι, που ο χρόνος μετράει διπλά
και που κάθε λεπτό ενσταλάζει νέες αβεβαιότητες, χρειάζεται
συνειδητή προσπάθεια για να ανασύρουμε τη γιορτινή μας
διάθεση, να τη σκηνοθετήσουμε από μνήμης, ακόμα και όταν
η περιρρέουσα ατμόσφαιρα μας βαραίνει. Θα σας βοηθήσουμε
σε αυτό – ελπίζουμε. Στόχος μας, όταν σχεδιάζαμε το φετινό
χριστουγεννιάτικο αφιέρωμα του «Γαστρονόμου», ήταν να
καλλιεργήσουμε όσο ποτέ άλλοτε την οφθαλμαπάτη της γιορτής, την υπερβατική
θαλπωρή των Χριστουγέννων, μέσα από ένα συγκινητικό ταξίδι κατάβασης στο
παρελθόν. Ένα ταξίδι πνευματικό όσο και πραγματικό σε έξι ξεχωριστά σημεία στον
χάρτη της Ελλάδας.

Τέσσερις δημοσιογράφοι, τρεις φωτογράφοι και έξι σεφ σκόρπισαν στα τέσσερα
σημεία της ελληνικής επικράτειας, στην Ξάνθη, στη Ζάκυνθο, στην Ύδρα, στη
Λέσβο, στη Σύρο και πίσω στην Αθήνα, με προορισμό έξι σπουδαία αρχοντικά που
άνοιξαν για εμάς τις πόρτες τους κι έγιναν τα σκηνικά για να φωτογραφίσουμε έξι
ξεχωριστά γιορτινά μενού. Αυτά τα ταξίδια πραγματοποιήθηκαν λίγο πριν από το
δεύτερο λοκντάουν, σε δύσκολες συνθήκες, με πολλές αντιξοότητες που χρειάστηκε
να υπερπηδήσουμε.Τα καταφέραμε, και τώρα, σε αυτό εδώ το εισαγωγικό σημείωμα
–που γράφεται σχεδόν στο σφύριγμα της λήξης, όταν όλο το τεύχος είναι έτοιμο να
«φύγει» για το τυπογραφείο και εμείς διορθώνουμε τις τελευταίες λεπτομέρειες– θα
μας συγχωρήσετε που προκαταβάλλουμε το συναίσθημα. Δεν έχετε ακόμα γυρίσει
τις σελίδες, δεν έχετε βυθιστεί στις εικόνες και στις λέξεις που προσπαθούν –και
πιστεύουμε καταφέρνουν– να μεταδώσουν τη συγκίνηση, την υπερηφάνεια και τη
στοργή που αισθανθήκαμε ερχόμενοι σε επαφή με αυτά τα σπουδαία τοπόσημα του
ελληνισμού. Η γνωριμία μαζί τους ήταν μια άσκηση αυτογνωσίας.
























6 6 | Τ Ε Υ Χ Ο Σ 1 7 6

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚ Α & ΑΡΧΟΝΤΙΚ Α






Περιδιαβαίνοντας τους χώρους, ανεβαίνοντας σκαλοπάτια,
ακούγοντας τριγμούς και άξενους ήχους, ανασαίνοντας αέρα

παλιό υγρής κλεισούρας, συμπληρώναμε με τις αισθήσεις μας
τις ιστορίες που μας διηγούνταν για το κάθε αρχοντόσπιτο οι

άνθρωποι που μας υποδέχονταν. Μεταλαμβάναμε εικόνες,
εποχές και κόσμους ολάκερους. Κόσμους ελληνικούς, που

προϋπήρξαν, που συγκρούονταν, που συσχετίζονταν ή
ακύρωναν ο ένας τον άλλο. Που ζυμώνονταν, που άνθιζαν, που

καρποφορούσαν ιδέες, τέχνη, πνεύμα, ύλη και γεύση.


«Τι είμαστε! Τι έχουμε!» αναφώνησε συγκινημένος ο Λευτέρης Λαζάρου όταν,
κατάκοπος από την ανάβαση των σκληρών σκαλοπατιών της Ύδρας, έφτασε επιτέλους
στην ιστορική οικία του Λάζαρου Κουντουριώτη και αντίκρισε το περήφανο υδραίικο
αρχοντικό με τη δροσερή αυλή που εποπτεύει από ψηλά τη θάλασσα, ακρόπολη
και παρατηρητήριο ενός μεγαλεμπόρου και εθνικού ήρωα που δαπάνησε τα τρία
τέταρτα της περιουσίας του για την Επανάσταση. Κι εκεί, με απλά, ταπεινά υλικά ο

σπουδαίος σεφ μάς μαγείρεψε ένα μενού γιορτινό, ρωμαλέο, στιβαρό, που διδάσκει
μαγειρικό ήθος και μέτρο. Χωρίς οίηση, χωρίς αττικισμούς και περιττά φτιασίδια.
Χωρίς food styling. Κι αυτός είναι ο δρόμος που θέλουμε να ακολουθήσουμε εφεξής
στο περιοδικό. Αφτιασίδωτη νοστιμιά, καθαρή, γνήσια και αληθινή. Τα πιάτα
μαγειρεύτηκαν για να φαγωθούν και σερβιρίστηκαν σε αληθινά σκεύη του ίδιου του
σπιτιού και σε πιάτα και πιατέλες που μας παραχώρησαν από το σπίτι του Υδραίου
ζωγράφου Τέτση, και ήταν σαν να επρόκειτο να θρονιαστούμε επιτόπου γύρω από το
τραπέζι, σαν να είχε ανατείλει ήδη η 25η Δεκεμβρίου.


Αλλά και οι άλλοι σεφ του «Γ» που συμμετείχαν, η Νένα Ισμυρνόγλου και
ο Χριστόφορος Πέσκιας, καθώς επίσης και οι τρεις νέοι σεφ με τους οποίους
συνεργαστήκαμε εδώ για πρώτη φορά, με χαρά ταξίδεψαν μαζί μας και μας ετοίμασαν
μενού γιορτινά, ένδοξα, πλούσια, ευώδη, με πιάτα εμπνευσμένα από τον τόπο, το
πνεύμα των σπιτιών και την κουλτούρα κάθε περιοχής. Τα έξι αυτά μενού, όπως και
τα ισάριθμα αρχοντικά που τα υποδέχτηκαν, λένε τη δική τους ιστορία, αναμοχλεύουν
και αυτά το παρελθόν και καταδύονται στους καταγωγικούς μύθους της κουζίνας
μας, αντλώντας συνταγές και μυρωδιές παλιές, τις οποίες οι σεφ αναλαμβάνουν να
φέρουν στο σήμερα. Διαβάστε, μαγειρέψτε και απολαύστε αυτές τις συνταγές σαν
μικρές γευστικές περιπέτειες και τις ιστορίες των αρχοντικών σαν γοητευτικές και
αναγκαίες αποδράσεις.
ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΤΖΙΑΛΛΑ







Δ Ε Κ Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ 2 0 2 0 | 6 7

6 8 | Τ Ε Υ Χ Ο Σ 1 7 6

Ψάρι, αθηναϊκή
μαγιονέζα
Η ΣΥΝΤΑΓΗ
ΣΤΗ ΣΕΛ. 88



Στο σπίτι όπου περνούσε τα καλοκαίρια του ο Οδυσσέας Ελύτης,
ο σεφ Χριστόφορος Πέσκιας στρώνει τραπέζι γιορτινό, με παραδοσιακά
χριστουγεννιάτικα πιάτα της Λέσβου αλλά και αγαπημένες γεύσεις
του «Ηλιάτορα».



ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΜΕΝΟΥ: ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ ΠΕΣΚΙΑΣ
ΟΡΓΑΝΩΣΗ-ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ:ΝΙΚΟΛΕΤΑ ΜΑΚΡΥΩΝΙΤΟΥ, ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ
Δ Ε Κ Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ 2 0 2 0 | 6 9

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚ Α & ΑΡΧΟΝΤΙΚ Α










































1 2






























Ο Στέφανος Λιβάνιος
(επάνω), τέως πλοίαρχος του
εμπορικού ναυτικού, και ο
χημικός μηχανικός Χρήστος
Παππάς (φωτογραφημένος
δίπλα του στη δεξιά σελίδα)
έκαναν στροφή 180° και
μετά από σχετικές σπουδές
στη Γαλλία άνοιξαν τον
εντυπωσιακό φούρνο
«Τρομερό παιδί» στα Ιλίσια.
3 4

7 0 | Τ Ε Υ Χ Ο Σ 1 7 6

ΑΡΧΟΝΤΙΚΟ Α ΛΕΠΟΥΔΕΛΗ - ΜΥ ΤΙΛΗΝΗ

Αριστερή σελίδα:
1. Ο καλλιτέχνης Νικόλας
Βαμβουκλής και η εγγονή της
κ. Ιωάννου, αρχιτέκτων Δέσπω
Βαλιάδη, βοήθησαν στην ετοιμασία
του τραπεζιού. 2, 3. Λεπτομέρειες
από το αρχοντικό στη Σουράδα. 4. Το
ζεύγος Ιωάννου με τη γάτα τους τη Ρόη,
μπροστά στην είσοδο του αρχοντικού.
Σε αυτή τη σελίδα:
Η Δέσπω και η δημοσιογράφος
Νικολέτα Μακρυωνίτου επιμελούνται
τις τελευταίες λεπτομέρειες στο
στρώσιμο του γιορτινού τραπεζιού.


















Ο Στέφανος Λιβάνιος (επάνω), τέως πλοίαρχος
του εμπορικού ναυτικού, και ο χημικός μηχανικός
Χρήστος Παππάς (φωτογραφημένος δίπλα του
στη δεξιά σελίδα)έκαναν στροφή 180° και μετά
από σχετικές σπουδές στη Γαλλία άνοιξαν τον
εντυπωσιακό φούρνο «Τρομερό παιδί» στα Ιλίσια.













































Δ Ε Κ Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ 2 0 2 0 | 7 1

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚ Α & ΑΡΧΟΝΤΙΚ Α


Καρτ ποστάλ της Μυτιλήνης,
διά χειρός Χριστίνας Γεωργιάδου.
Η πανέμορφη πόλη στο φως του
χειμωνιάτικου σούρουπου.






































Ελύτης, Βενιζέλος, Παπανδρέου, Εμπειρίκος, Τσαρούχης, Τεριάντ. Οι κορυφαίοι της
τέχνης και της πολιτικής πέρασαν από το αρχοντικό των Αλεπουδέληδων στη Σουράδα.





αίγλη και η οικονομική ευρωστία που έζησε Περικυκλωμένοι από το πράσινο της αυλής και το γα-
το νησί της Λέσβου στα τέλη του 18ου και λάζιο του ουρανού, αισθανόμαστε πως ταξιδεύουμε μα-
στις αρχές του 19ου αιώνα απεικονίζονται κριά από το κέντρο της πόλης ακόμη και αν είμαστε μέσα
μέχρι σήμερα στα αρχοντικά της. Σχεδόν πά- σε αυτό. Τα ψηλοτάβανα δωμάτια δίνουν μια αίσθηση
ντα η θέση τους εξυπηρετούσε τους γαιοκτή- ελευθερίας. Τα παλιά έπιπλα και τα πολύτιμα αντικείμενα
H οκειμένου να επιβλέπουν τις εκτά- δένουν αρμονικά με τον χώρο και όλα διαπνέονται από
μονες πρ
σεις τους αλλά και τους εμπόρους, που είχαν αντιληφθεί μια λιτή αρχοντιά. Η μεγαλοπρεπής σκάλα οδηγεί στα
τη στρατηγική θέση του νησιού ως σταυροδρόμι μεταξύ επάνω διαμερίσματα, από όπου η πόλη απλώνεται μπρο-
Ανατολής και Δύσης. στά μας σαν χάρτης.
Ένας χαρακτηριστικός δρόμος στη Μυτιλήνη είναι η Το αρχοντικό των Αλεπουδέληδων έχει να διηγηθεί
Ελευθερίου Βενιζέλου, η επονομαζόμενη και «Σουράδα», πολλές ιστορίες με πολιτικές ζυμώσεις αλλά και καλλι-
όπου ο επισκέπτης, σε μια ευθεία περίπου 2 χιλιομέτρων, τεχνικές αναζητήσεις. Απόγονοι της ίδιας οικογένειας
μπορεί να δει τα πιο καλοδιατηρημένα αρχοντικά της συνεχίζουν να δίνουν ζωή στο σπίτι και κάθε καλοκαίρι
πόλης από διαφορετικές αρχιτεκτονικές σχολές και με έρχονται εκεί από διάφορα σημεία του πλανήτη για να
ποικίλες επιρροές. Κάπου εκεί, πίσω από μια υπέργηρη συναντήσουν ο ένας τον άλλο.
συστάδα δάφνης κρύβεται ένα από τα πιο εμβληματικά Το πνεύμα του Οδυσσέα Ελύτη είναι διάχυτο στον
σπίτια του νησιού, το ιστορικό αρχοντικό των Αλεπουδέ- χώρο, τα ίχνη του αισθητά.
ληδων, που χρησιμοποιούνταν ως εξοχικό θέρετρο της
μεγάλης αστικής οικογένειας και του Νομπελίστα ποιη- Ο αγαπημένος εξάδελφος του ποιητή
τή Οδυσσέα Αλεπουδέλη (Ελύτη). Ίσως, ατενίζοντας το Ο κύριος Κωστής Ιωάννου, πρωτοξάδελφος του Ελύτη
Αιγαίο από αυτά τα παράθυρα, ο λεξιπλάστης ποιητής από τη μεριά της μητέρας του και σύντροφος της νιότης
εμπνεύστηκε κάποιους από τους περίφημους στίχους του. του, και η σύζυγός του Όλγα κάθονται αναπαυτικά στις
Ίσως, στην πρωινή υγρασία της ανατολής, έπλασε τις γλυ- πολυθρόνες τους στο σπιτάκι του κηπουρού, ένα αυτόνο-
κές του φράσεις που μας χαϊδεύουν τον νου. μα οίκημα που βρίσκεται στο τέρμα ενός μονοπατιού στον
7 2 | Τ Ε Υ Χ Ο Σ 1 7 6

Δ Ε Κ Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ 2 0 2 0 | 7 3

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚ Α & ΑΡΧΟΝΤΙΚ Α

περιβάλλοντα χώρο του αρχοντικού. Και οι δύο απολαμ- τους μια φιλία που επέτρεπε στον πρωθυπουργό να τους
βάνουν το βιβλίο τους με τη συντροφιά της αγαπημένης επισκέπτεται όποτε ήθελε. Μάλιστα, την περίοδο που
τους γάτας. Η παρουσία μας έρχεται να διαταράξει την ήταν εδώ, βρισκόταν στη Μυτιλήνη και ο Γεώργιος Πα-
απογευματινή τους ραστώνη. Τους ζητώ να ξεδιπλώσουν πανδρέου ο οποίος επισκεφτόταν συχνά το αρχοντικό για
τις αναμνήσεις τους, να μας μιλήσουν για το σπίτι τους, να συζητήσει μαζί του τα θέματα της τότε επικαιρότητας».
για τους συγγενείς τους και για τα σημαντικά πρόσωπα Την επόμενη χρονιά βρέθηκε και πάλι ο Βενιζέλος
που πέρασαν από αυτό. Ο κ. Ιωάννου είναι ένας από τους στη Μυτιλήνη, αυτή τη φορά όμως με τον ναύαρχο Κου-
ιδιοκτήτες του αρχοντικού στη Σουράδα, του αρχοντικού ντουριώτη και τον στρατηγό Δαγκλή. Αφού έμειναν δύο
του Ελύτη όπως έχει επικρατήσει να αναφέρεται. Μας δι- ημέρες στο σπίτι, έφυγαν με πολεμικό πλοίο για τη Θεσ-
ηγείται: «Το σπίτι άρχισε να χτίζεται το 1910 και ολοκλη- σαλονίκη, όπου και ανέλαβε ο Βενιζέλος την προσωρινή
ρώθηκε το 1912. Τα σχέδια ήταν του γνωστού αρχιτέκτονα κυβέρνηση. Την τελευταία φορά που βρέθηκε ο Βενιζέ-
Ηλιάδη από την Πόλη και ενός πρωτομάστορα που έχτιζε λος στη Μυτιλήνη ήταν το 1934, όταν ήταν ακόμα παντρε-
τα αρχοντικά της εποχής εκείνης. Το οικόπεδο είχε δοθεί μένος με την Έλενα Βενιζέλου.
ως προίκα στις δύο αδελφές Σιφναίου, Μαρίκα και Σαπ-
φώ. Ο Θρασύβουλος Αλεπουδέλης (άντρας της Μαρίκας Ένα σπίτι για τα καλοκαίρια
και θείος του Ελύτη, αδελφός του πατέρα του) έχτισε το Ο κύριος Ιωάννου θυμάται τον εαυτό του παιδί ακόμα, τα
σημερινό αρχοντικό το 1910. Τα δύο αδέλφια, ο Παναγιώ- καλοκαίρια πριν από τον πόλεμο, όπου κατέβαιναν στη
της (πατέρας του Ελύτη) και ο Θρασύβουλος, ήταν πολύ θάλασσα της Σουράδας κάτω ακριβώς από το σπίτι μαζί
αγαπημένα. Αν και ο Παναγιώτης έμενε σε ένα μεγάλο με όλα τα παιδιά της γειτονιάς. Κάποιοι από αυτούς έμε-
διάστημα στην Κρήτη μαζί με τη γυναίκα του, ερχόταν ναν μόνιμα στη Μυτιλήνη, ενώ κάποιοι άλλοι είχαν τα
συχνά στη Μυτιλήνη, που ήταν η μεγάλη του αγάπη. Ο αρχοντικά της περιοχής ως εξοχικά για τις διακοπές του
Οδυσσέας και τα αδέλφια του γεννήθηκαν στην Κρήτη θέρους. Για ένα μεγάλο διάστημα από το ’39 ως το ’57 το
και παρέμειναν εκεί έως ότου οι επαγγελματικές δραστη- σπίτι άλλαξε πολλά χέρια. Κατά τη διάρκεια του πολέμου
ριότητες του πατέρα τους τους ανάγκασαν να γυρίσουν ο Γερμανός διοικητής το είχε επιτάξει, αμέσως μετά ήρθε
στην Αθήνα, όπου το εργοστάσιο-σαπωνοποιείο απαιτού- η UNRRA (συμμαχική οργάνωση που έστελνε βοήθεια
σε τη συνεχή τους παρουσία». -κυρίως τρόφιμα και ρουχισμό- στους πληγέντες του πο-
Η παιδική ηλικία του Ελύτη μοιραζόταν τους χειμώνες λέμου), για να το ξαναπάρουν οι Αλεπουδέληδες το ’57,
στην κοσμική Αθήνα και τα καλοκαίρια στη Μυτιλήνη. οπότε και έγινε μια μεγάλη επισκευή σε όλο το οίκημα.
Μάλιστα, ο πατέρας του νοίκιαζε κάποιο αρχοντικό στην «Ο Οδυσσέας ήταν ένα από τα πιο αγαπημένα ξαδέλ-
ίδια περιοχή της Σουράδας για τις διακοπές της οικογέ- φια μου», διηγείται ο κ. Ιωάννου. «Εκτός από συγγενείς,
νειας. Το 1918, όταν η αδελφή του Οδυσσέα πέθανε από ήμασταν και πολύ καλοί φίλοι. Στην Αγγλία αλλά και στην
κάποια ασθένεια της εποχής, η μητέρα του, καθότι της Αθήνα που ήμουν, κάναμε παρέα. Και ήταν εκείνος που
κόστισε πολύ ο θάνατος της κόρης, δεν θέλησε να ξα- μου γνώρισε όλους τους μεγάλους της εποχής εκείνης:
ναρθούν οικογενειακώς στη Μυτιλήνη. Έτσι, ο Οδυσσέας τον Μόραλη, τον Βαλαωρίτη, τον Τσαρούχη, τον Χατζιδά-
ερχόταν λιγότερο πριν από τον πόλεμο για διακοπές και κι, τον Θεοδωράκη, τον Πολίτη, τον Σαχτούρη κ.ά. Τότε
περισσότερο μετά. ήταν η εποχή που λειτουργούσε κάτω από το “Αττικόν”
ένα καφέ που λεγόταν “Μπραζίλιαν”, στη Βουκουρεστίου.
Το σπίτι και οι επώνυμοι επισκέπτες του Εκεί ήταν το στέκι μας με τον Οδυσσέα. Και μέσα σε αυ-
«Όταν ήρθε ο Ελύτης το ‘34 με τον φίλο του τον Εμπειρί- τόν τον χώρο γνώρισα πολύ σημαντικούς ανθρώπους της
κο, μόλις είχε πεθάνει ο ζωγράφος Θεόφιλος», λέει ο κ. τέχνης και των γραμμάτων. Τα καλοκαίρια τα περνούσαμε
Ιωάννου. «Πήγαν λοιπόν εκεί όπου είχε τα σύνεργά του μαζί στο αρχοντικό των Αλεπουδέληδων, χαλαρώνοντας
για να δουν τα θαύματα της ζωγραφικής του. Και εκεί ο με κουβέντες της καθημερινότητας, αφού ο Ελύτης ως
Εμπειρίκος βρήκε το κασάκι με τα χρώματα του μεγάλου άνθρωπος ήταν πολύ χαμηλών τόνων και δεν του άρεσε
ζωγράφου, το οποίο το πήρε γιατί το ήθελε πολύ. Όταν να κάνει σοβαρές συζητήσεις για την ποίηση».
όμως επέστρεψαν στο αρχοντικό του Ελύτη, ο θείος του,
μπροστά στη θέα του σαρακοφαγωμένου κασονιού, θορυ- Το ταξίδι στο Παρίσι και ο Τériade
βήθηκε και ζήτησε να το μεταφέρουν αμέσως στα υπόγεια Με τη δικτατορία, ο Ελύτης φεύγει στο Παρίσι και εκεί
για να μην κολλήσουν κοριούς και άλλα παράσιτα». συνδέεται φιλικά αμέσως με τον Τériade (καλλιτεχνικό
Ο Εμπειρίκος ήταν ένας από τους συχνούς επισκέπτες ψευδώνυμο του εκδότη και τεχνοκριτικού Στρατή Ελευ-
του σπιτιού, όπως άλλωστε και ο Βενιζέλος, στον οποίο θεριάδη). Ίσως μάλιστα το γεγονός ότι και οι δύο προέρ-
άρεσε πολύ και το σπίτι αλλά και η Μυτιλήνη γενικότε- χονταν από τη Μυτιλήνη τούς έκανε να συνδεθούν ακόμα
ρα. Όταν παραιτήθηκε από πρωθυπουργός ο Βενιζέλος, πιο στενά. «Θυμάμαι χαρακτηριστικά, ένα καλοκαίρι που
το 1915, διάλεξε τη Μυτιλήνη και το αρχοντικό των Αλε- ήρθε εδώ μαζί με τον Τériade και τη γυναίκα του, Alice,
πουδέληδων για να ξεκουραστεί και να ανασυντάξει τις και φιλοξενήθηκαν στο σπίτι. Μαζί τους ήταν ο Τσαρού-
δυνάμεις του. Οι διακοπές του κράτησαν πάνω από έναν χης και προσπαθούσαν να βρουν μέρος για να στηθεί το
μήνα. Αν και ήταν να γίνουν εκλογές στα τέλη Μαΐου, ο Μουσείο Θεοφίλου. Ο Τσαρούχης πίστευε ότι έπρεπε να
ίδιος όλο και καθυστερούσε την αναχώρησή του. «Εδώ θα γίνει σε ένα μέρος κοντά στη φύση. Τότε, σκέφτηκε το
πρέπει να πω», μας λέει ο κ. Ιωάννου, «ότι κάποια από τα κτήμα του στη Βαριά, όπου σήμερα στεγάζεται το Μου-
μέλη της οικογένειας είχαν σχέση με την πολιτική. Δηλα- σείο Θεοφίλου και το Μουσείο-Βιβλιοθήκη TERIADE.
δή, ο Απόστολος Σιφναίος ήταν βουλευτής και τα αδέλ- «Εκείνο το καλοκαίρι θα μας μείνει αξέχαστο», θυμάται
φια, οι Αλεπουδέληδες, επειδή είχαν σχέση με την Κρήτη με η σειρά της η κ. Όλγα Ιωάννου. «Κάναμε τόσο πολ-
λόγω των επιχειρήσεων που διατηρούσαν εκεί, είχαν τον λές εκδρομές σε όλο το νησί, που ακόμα και σήμερα τις
Βενιζέλο δικηγόρο. Παράλληλα είχαν αναπτύξει μεταξύ θυμόμαστε έντονα. Και ακόμα πιο έντονα θυμάμαι κά-
7 4 | Τ Ε Υ Χ Ο Σ 1 7 6

Δ Ε Κ Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ 2 0 2 0 | 7 5

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚ Α & ΑΡΧΟΝΤΙΚ Α
































2
1. Ο Χριστόφορος Πέσκιας στη βεράντα του αρχοντικού, σε μια ανάπαυλα από
τα μαγειρικά του καθήκοντα. 2. Ασπρόμαυρη φωτογραφία με τον Οδυσσέα
Ελύτη παρέα με τον καρδιακό του φίλο, τον κριτικό τέχνης Στρατή Ελευθεριάδη,
γνωστό ως Tériade (από το αρχείο της οικ. Ιωάννου). 3. Το Μονόγραμμα και η
τραγιάσκα του ποιητή.

ποια παλιά κεντήματα τα οποία είχα κορνιζάρει και είχα
σε περίοπτη θέση στο σπίτι και ο Οδυσσέας επέμενε να
τα ανταλλάξουμε με δύο πίνακες, αυθεντικούς Πικάσο,
που είχε. Εγώ βέβαια ήμουν τόσο δεμένη συναισθηματικά
με τα κεντήματα αυτά, που ήμουν τελείως αρνητική στην
πρότασή του», συμπληρώνει γελώντας.
1
Ο χρόνος μετρά αντίστροφα
Τα επόμενα καλοκαίρια, ο Ελύτης, αν και ερχόταν στη Μυ-
τιλήνη, προτιμούσε να διαμένει για τις διακοπές του στο
μικρό σπιτάκι φίλου του στα γραφικά Μυστεγνά. Η φασα-
ρία του αρχοντικού τον κούραζε και δεν του επέτρεπε να
ασχολείται με το γράψιμο όσο εκείνος ήθελε. «Φεύγοντας
τότε και εμείς από το κέντρο της Αθήνας, όπου μέναμε,
για τη Νέα Σμύρνη, η επαφή μας άρχισε να περιορίζεται
σιγά σιγά. Και όσο μεγάλωνε και ο ίδιος κλεινόταν πε-
ρισσότερο στο σπίτι παρέα με τα ποιήματά του και με τη
φροντίδα της Ιουλίτας. Ύστερα ήρθαμε και εμείς εδώ και
έτσι το κεφάλαιο “Οδυσσέας” άρχιζε σιγά σιγά να μετρά
αντίστροφα, όπως και ο χρόνος», καταλήγει ο κ. Ιωάννου.
ΒΑΡΒΑΡΑ ΓΚΙΓΚΙΛΙΝΗ
Δημοσιογράφος και εκδότρια της τοπικής
εφημερίδας της Λέσβου «Πολιτικά»


Ευχαριστούμε για τη συμμετοχή τους στη φωτογράφιση την αρχιτέ-
κτονα Δέσπω Βαλιάδη και τον εικαστικό Νικόλα Βαμβουκλή. Επίσης
τη Νατάσα Αντωνακέλη για τις κομμώσεις και τη Γεωργία Βαρελά
(Kriari Concept Store) για την επιμέλεια των ρούχων. Θερμές ευχα-
ριστίες στη δημοσιογράφο Βαρβάρα Γκιγκιλίνη και στην περιφέρεια
Βορείου Αιγαίου.



3

7 6 | Τ Ε Υ Χ Ο Σ 1 7 6

Δ Ε Κ Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ 2 0 2 0 | 7 7

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚ Α & ΑΡΧΟΝΤΙΚ Α


Ο Χριστόφορος Πέσκιας στην κουζίνα
του αρχοντικού ετοιμάζει λεπτομερώς
και με χειρουργικές κινήσεις ακριβείας
τα πιάτα του μενού, ενώ την ίδια
ώρα στη σάλα στρώνονται κοφτά
τραπεζομάντιλα, κρύσταλλα και
πορσελάνες.













































































7 8 | Τ Ε Υ Χ Ο Σ 1 7 6

Μένουμε ασφαλείς και φέτος τα Χριστούγεννα
φέρνουμε την μαγεία στο εορταστικό μας τραπέζι,
με το S.Pellegrino® & το Acqua Panna®



Μετατρέψτε το Χριστουγεννιέτικο γεύμα σας
σε μοναδική εμπειρία συνοδεύοντας το
με το Light Sparkling φυσικό μεταλλικό νερό S.PELLEGRINO®
και το φυσικό μεταλλικό νερό ACQUA PANNA®,
το μυστικό όλων των κορυφαίων εστιατορίων
που αναδεικνύουν τις γεύσεις και τα αρώματα
ενός καλού πιάτου και κρασιού!


#TastefulMoments












Δ Ε Κ Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ 2 0 2 0 | 7 9

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚ Α & ΑΡΧΟΝΤΙΚ Α



M E N OY
για 6-8 άτομα

Π Ρ Ω ΤΑ Π Ι ΑΤΑ
Σφουγγάτο με κιμά,
κόκκινη κολοκύθα και φέτα
Μυτιλήνης
Σουγάνια

Κουκόφαβα αρωματική
Γκιουζλεμέδες
Ψάρι, αθηναϊκή μαγιονέζα

Κ Υ Ρ Ι Ο Π Ι ΑΤ Ο
Ψητό κατσαρόλας με σάλτσα
από ξερά βύσσινα

Σ Υ Ν ΟΔΕ Υ ΤΙ ΚΟ
Πολίτικο πιλάφι με φουρνιστά
ντοματίνια






















































8 0 | Τ Ε Υ Χ Ο Σ 1 7 6

ΑΡΧΟΝΤΙΚΟ Α ΛΕΠΟΥΔΕΛΗ - ΜΥ ΤΙΛΗΝΗ
























































































Δ Ε Κ Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ 2 0 2 0 | 8 1

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚ Α & ΑΡΧΟΝΤΙΚ Α







































Κουκόφαβα Ηπειρώτικη
Σουγάνια αρωματική λαχανόπιτα
Η ΣΥΝΤΑΓΗ Η ΣΥΝΤΑΓΗ Η ΣΥΝΤΑΓΗ ΣΤ Η ΣΕΛ.
ΣΤΗ ΣΕΛΙΔ Α 86 ΣΤΗ ΣΕΛΙΔ Α 88 116



































Ηπειρώτικη Γκιουζλεμέδες
λαχανόπιτα
Η ΣΥΝΤΑΓΗ
Η ΣΥΝΤΑΓΗ ΣΤ Η ΣΕΛ. ΣΤΗ ΣΕΛΙΔ Α 88
116
8 2 | Τ Ε Υ Χ Ο Σ 1 7 6

Σφουγγάτο
με κιμά, κόκκινη
κολοκύθα και φέτα
Μυτιλήνης
Η ΣΥΝΤΑΓΗ
ΣΤΗ ΣΕΛΙΔ Α 86

Δ Ε Κ Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ 2 0 2 0 | 8 3

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚ Α & ΑΡΧΟΝΤΙΚ Α










































































Ψητό κατσαρόλας
με σάλτσα από
ξερά βύσσινα
+
Πολίτικο πιλάφι
με φουρνιστά
ντοματίνια

ΟΙ ΣΥΝΤΑΓΕΣ
ΣΤΗ ΣΕΛΙΔ Α 90
8 4 | Τ Ε Υ Χ Ο Σ 1 7 6

ΑΡΧΟΝΤΙΚΟ Α ΛΕΠΟΥΔΕΛΗ - ΜΥ ΤΙΛΗΝΗ

















Το γεύμα συνοδεύουμε
με μια ανάμεικτη πράσι-
νη σαλάτα με βινεγκρέτ
πορτοκαλιού και άνηθο.

Για το κλείσιμο: Tο
χριστουγεννιάτικο
γεύμα ολοκληρώθηκε
με μια μεγάλη πιατέλα
με σπουδαία λέσβια
τυριά: κασέρι, λαδοτύρι
και φέτα, γραβιέρα και
δύο λογιών μυζήθρες,
φρέσκια και φουρνιστή
– το αγαπημένο της
Ρόης, της γάτας του
σπιτιού, συνοδεία φρέ-
σκων ροδιών και ξηρών
καρπών νέας εσοδείας.
Επίσης με φοινίκια, κου-
ραμπιέδες, μπακλαβού
με αμύγδαλο και ένα
είδος χριστουγεννιάτι-
κης πουτίγκας με φρουί
γκλασέ.




































Δ Ε Κ Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ 2 0 2 0 | 8 5

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚ Α & ΑΡΧΟΝΤΙΚ Α

ΣΑΝ ΝΑ ΕΠΡΟΚΕΙΤΟ ΝΑ ΔΕΞΙΩΘΟΥΜΕ ΤΟΝ ΕΛΥΤΗ

Δύο είναι οι συνισταμένες που έλαβε υπόψη του ο σεφ Χριστόφορος Πέσκιας για να σχεδιάσει αυτό το γιορτινό
μενού: αφενός τα παραδοσιακά χριστουγεννιάτικα πιάτα της Λέσβου και αφετέρου οι ιδιαίτερες προτιμήσεις
του ποιητή και των φίλων του, όπως ο λαίμαργος Tériade, που συχνά τον συνόδευε στη Μυτιλήνη.

-
«Ο ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ ΟΥΤΕ ΦΑΓΑΣ ΗΤΑΝ ΟΥΤΕ ΚΑΙ ΠΟΤΗΣ. Ιδιαί- πολύς, καμιά φορά και διανοούμενοι και καλλιτέχνες όπως ο αρχιτέκτο
τερες απαιτήσεις δεν είχε. Όμως όσο λιτός και συνεσταλμένος ήταν νας Γιανουλέλης, ο Τσαρούχης, ο Εμπειρίκος, ο Ζήσιμος Λορεντζάτος».
-
εκείνος, τόσο λαίμαργος ήταν ο στενός του φίλος, ο περίφημος κριτικός O κ. Κωστής Ιωάννου ανακαλεί στη μνήμη του γεύσεις, εικόνες και προτι
τέχνης, ο Tériade (σ.σ. Στρατής Ελευθεριάδης, εκδότης του Verve). Ο μήσεις του αγαπημένου του εξαδέλφου, του ποιητή Οδυσσέα Ελύτη, από
Στρατής μάς έλεγε χαριτολογώντας ότι θα πάρει τη μαγείρισσά μας μαζί την εποχή που επισκεπτόταν το σπίτι των Αλεπουδέληδων στη Μυτιλήνη.
του στο Παρίσι. Αγαπημένο του φαγητό ήταν το μυτιληνιό σφουγγάτο, Ο Ελύτης ζούσε σε μια ποιητική διάσταση. Στο φαγητό ήταν λιτός.
δηλαδή τα αυγά με κολοκύθι, κρεμμύδι και δυόσμο. Όταν ερχόταν σπίτι «Του άρεσε πολύ το ζαμπόν. Γύρω στις 14.00 μαζεύονταν με όλο το
μας, το έτρωγε ανελλιπώς, ειδική παραγγελία με κιμά. Τόσο ο Οδυσσέας enfant gâté του καλλιτεχνικού κόσμου στο ιστορικό café Brazilian στη
όσο και ο Στρατής ζητούσαν ελληνικά φαγητά, λαδερά όπως τις σκα - στοά Σπυρομήλιου και ύστερα o Οδυσσέας πήγαινε στου Ζόναρς να
φούδες, όπως λένε στη Λέσβο τα παπουτσάκια με τυρί. Εμείς, εκείνη την γευματίσει. Αγόραζε από εκεί 2-3 φέτες ζαμπόν για το σπίτι, για βραδινό.
εποχή, στην έπαυλη στη Σουράδα μαγειρεύαμε κυρίως γαλλική κουζίνα, Μια μέρα λοιπόν του λέω γιατί δεν ζητάς ζαμπόν από το μπακαλικάκι
με μικρασιάτικες και ρωσικές αναφορές. Θυμάμαι που κάναμε τηγανητές κάτω από το σπίτι σου (σ.σ. στη Σκουφά); Έχει ζαμπόν το μπακαλικάκι;
-
ρωσικές κοτολέτες με μπεσαμέλ και κιμά τσιγαρισμένο, κάτι σαν κροκέ Και θα μου δώσουν; Με κοίταξε με έκπληξη και απορία. Την επομένη
τες πανέ με γαλέτα. Στρώναμε το μεγάλο κεντρικό τραπέζι, που από τη μια πήγε περιχαρής και αγόρασε 10 φέτες που του κόστισαν πολύ λιγότερο
έβλεπε τον κήπο και από την άλλη τη θάλασσα, και μαζεύονταν κόσμος από τις τρεις που αγόραζε από του Ζόναρς».



Π Ρ Ω ΤΑ Π Ι Α ΤΑ να στραγγίξει τα υγρά της, μέχρι να τη χρησι - αναλογίες (από 400 γρ. ο καθένας) – αν
μοποιήσουμε. δεν μας αρέσει κάποιος, διπλασιάζουμε
Σφουγγάτο με κιμά, κόκκινη Σε μια κατσαρόλα ζεσταίνουμε τα 50 ml ελαι - την ποσότητα αυτού που μας αρέσει
κολοκύθα και φέτα Μυτιλήνης όλαδο σε δυνατή φωτιά και σοτάρουμε τον κιμά 600 γρ. ολόκληρα ντοματάκια κονσέρβας,
«Σε 2 κιλά κολοκύθια βάζουμε 1 κιλό κρεμμύ - για 6-8 λεπτά, ανακατεύοντας μέχρι να ροδίσει ψιλοκομμένα στον πολυκόφτη
δι», εξηγεί στον Χριστόφορο Πέσκια η κυρία και να γίνει σπυρωτός. Προσθέτουμε τα ξερά 400 γρ. συμπυκνωμένος χυμός ντομάτας
Όλγα και συμπληρώνει ότι «όπου χρησιμοποι- κρεμμύδια και συνεχίζουμε το σοτάρισμα για 200 γρ. ρύζι γλασέ
ούμε πολύ κρεμμύδι, στη Λέσβο βάζουμε και περίπου άλλα 5-6 λεπτά, ανακατεύοντας. Απο - 500 γρ. ξερό κρεμμύδι, ψιλοκομμένο
μπόλικο δυόσμο, γιατί βοηθά να μη μας πειρά - σύρουμε από τη φωτιά και αδειάζουμε το όλον 2 μάτσα μαϊντανός, ψιλοκομμένος
ξει το κρεμμύδι». Ο σεφ ετοίμασε το αγαπημένο σε βαθύ μπολ. Προθερμαίνουμε τον φούρνο 1 μάτσο δυόσμος, ψιλοκομμένος
-
φαγητό του Tériade και του Ελύτη φυσικά με κόκ στους 180°C και λαδώνουμε ένα μέτριο ταψί. 100 γρ. σταφίδες μαύρες
κινη κολοκύθα εποχής, αντί για τα καλοκαιρινά, Στύβουμε την κολοκύθα με τα χέρια μας για 1 λίτρο σπιτικός ζωμός κότας
πράσινα κολοκυθάκια. να στραγγίξει καλά και τη βάζουμε στο μπολ με (βλ. σελ. 222)
τον κιμά. Προσθέτουμε τα φρέσκα κρεμμυδά - 150 ml χυμός λεμονιού
-
ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ: 30΄ κια, όλα τα μυρωδικά, τα τυριά και τα αυγά. Αλα 200 ml ελαιόλαδο
ΜΑΓΕΙΡΕΜΑ + ΨΗΣΙΜΟ: 1 ώρα + 15΄ τοπιπερώνουμε και ανακατεύουμε πολύ καλά. αλάτι, πιπέρι λευκό φρεσκοτριμμένο
ΜΕΤΡΙΑΣ ΔΥΣΚΟΛΙΑΣ Απλώνουμε το μείγμα στο ταψί και ψήνουμε για αμπελόφυλλα (από βάζο, καλά ξεπλυμένα
περίπου 1 ώρα, μέχρι να σφίξει και να ροδίσει και στραγγισμένα) για το ταψί
ΥΛΙΚΑ (για 6-8 μερίδες – ως μεζές) το σφουγγάτο. πρόβειο γιαούρτι, για το σερβίρισμα
500 γρ. κιμάς μοσχαρίσιος
500 γρ. ξερά κρεμμύδια, ψιλοκομμένα ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
1 κιλό (καθαρό βάρος), ψίχα κολοκύθας Σουγάνια Κάνουμε μια τομή σε κάθε κρεμμύδι κατακόρυ
-
κόκκινης, χοντροτριμμένη «Θυμάμαι ότι παλιά κάναμε σουγάνια με τα λευ φα από την κορφή προς τη βάση με ένα κοφτε
-
-
4 κρεμμυδάκια φρέσκα, ψιλοκομμένα κά νεροκρέμμυδα της Πάρου και με τριών λο - ρό μαχαίρι, μέχρι να φτάσουμε στο κέντρο του,
2 μάτσα δυόσμος, ψιλοκομμένος γιών κιμάδες», λέει η κυρία Όλγα για τα γεμιστά χωρίς να κοπεί κανένα φύλλο κρεμμυδιού στα
1 μάτσο άνηθος, ψιλοκομμένος κρεμμύδια, παραδοσιακό χριστουγεννιάτικο δύο. Βράζουμε τα κρεμμύδια σε δύο κατσαρό -
1 μάτσο μαϊντανός, ψιλοκομμένος φαγητό της Λέσβου. Η συμβουλή της είναι να λες με μπόλικο αλατισμένο νερό που κοχλάζει
10 αυγά, χτυπημένα με ένα πιρούνι τα μαγειρέψουμε πολλή ώρα, για να μελώσει έντονα για περίπου 15 λεπτά ή μέχρι τα κρεμ -
350 γρ. φέτα Μυτιλήνης (ΠΟΠ), το φαγητό. μύδια να μισομαλακώσουν. Τα βγάζουμε με τρυ
-
θρυμματισμένη πητή κουτάλα και τα βάζουμε σε βαθύ μπολ με
350 γρ. λαδοτύρι Μυτιλήνης (ΠΟΠ), ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ: 1 ώρα παγωμένο νερό και παγάκια για να σταματήσει
τριμμένο ΨΗΣΙΜΟ: 2 ώρες + 30΄ ο βρασμός. Ξεφυλλίζουμε τα κρεμμύδια και
50 ml ελαιόλαδο + λίγο ακόμα για το ταψί ΔΥΣΚΟΛΟ χρησιμοποιούμε μόνο τις εξωτερικές στιβάδες,
αλάτι, πιπέρι φρεσκοτριμμένο δηλαδή 5 περίπου από κάθε κρεμμύδι, για να ADVERTORIAL
ΥΛΙΚΑ (για 6-8 μερίδες) τα γεμίσουμε. Ψιλοκόβουμε το εσωτερικό των
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ 4 κιλά κρεμμύδια μεγάλα, καθαρισμένα κρεμμυδιών και το κρατάμε για τη γέμιση.
-
Βάζουμε την τριμμένη κολοκύθα σε ένα 1.200 γρ. κιμάς ανάμεικτος από χοιρινό, Σε ένα μπολ ανακατεύουμε τον κιμά, το ψιλο
σουρωτήρι, την αλατίζουμε και την αφήνουμε μοσχαρίσιο και αρνίσιο κρέας, σε ίσες κομμένο εσωτερικό των κρεμμυδιών μαζί με τα
8 6 | Τ Ε Υ Χ Ο Σ 1 7 6

Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ


ΤΕΛΕΙΟΤΗΤΑΣ




Χρειάστηκαν χρόνια ερευνών και αληθινού
πάθους για να φέρει η Miele την επανάσταση
στο ψήσιμο: τον φούρνο Miele Dialog, με
τεχνολογία Μ Chef, που... ανοίγει διάλογο με το
φαγητό! Σε ποιον άλλο φούρνο θα ψήσουμε
ψάρι μέσα σε πάγο, με τη συσκευή να αφήνει
άθικτο τον πάγο σε όλη τη διάρκεια του
ψησίματος, ενώ το ψάρι θα είναι τέλεια ψημένο;







Πώς θα μας φαινόταν αν ένας φούρνος διάβαζε το φαγητό που
πρόκειται να ψήσει και ήξερε ακριβώς πώς να διαχειριστεί το κάθε
τρόφιμο για τέλειο, επαγγελματικό αποτέλεσμα; Πώς θα μας
φαινόταν ένας φούρνος που ψήνει ομοιόμορφα, ανάλογα με τον
όγκο του φαγητού, από μέσα προς τα έξω και όχι όπως όλοι οι
υπόλοιποι φούρνοι, από έξω προς τα μέσα;
Αυτά και όχι μόνο προσφέρει ο φούρνος Miele Dialog, που κάνει
αληθινό διάλογο με το φαγητό και αναγνωρίζει τις ανάγκες του
στο ψήσιμο. Με το πάτημα ενός κουμπιού ετοιμάζουμε διαφορετικά
τρόφιμα, αφού στον ίδιο θάλαμο ψήνουμε, θερμαίνουμε και
αποψύχουμε, ενώ με τα αυτόματα προγράμματα «Gourmet
Assistant» ψήνουμε τέλεια και ταυτόχρονα τρόφιμα, από
διαφορετικά υλικά.
Αλλά και με τους χρόνους ψησίματος ο φούρνος Miele Dialog
φέρνει την επανάσταση, αφού ψήνει έως και σε 70% λιγότερο
χρόνο, τόσο στις καθημερινές συνταγές όσο και σε δύσκολα πιάτα,
όπως για παράδειγμα ένα pulled pork.

Το κορυφαίο όμως χαρακτηριστικό του φούρνου Miele Dialog
είναι η καινοτόμος λειτουργία M Chef που χρησιμοποιεί τη νέα
μορφή ενέργειας,τις μονάδες Gourmet, με την οποία όχι μόνο
ελέγχει πόση ενέργεια έχει απορροφήσει το φαγητό αλλά την
προσαρμόζει αυτόματα καθ' όλη τη διάρκεια του ψησίματος, για
το τέλειο αποτέλεσμα.
Με την επιλογή Gourmet Profi οι έμπειροι στο μαγείρεμα έχουν
δυνατότητα μαζί με τη θερμοκρασία να επιλέξουν τις κατάλληλες
μονάδες Gourmet για το φαγητό που ετοιμάζουν, ενώ η επιλογή
Gourmet Assistant προτείνει στους αρχάριους όλες τις ιδανικές
ρυθμίσεις για όποιο φαγητό θέλουν να ψήσουν: θερμοκρασία,
ένταση, μονάδες Gourmet και ό,τι άλλο θα δώσει τέλειο,
επαγγελματικό αποτέλεσμα!
Επιπλέον, με τα Αυτόματα Προγράμματα του φούρνου Miele Dialog
μπορούμε να ετοιμάσουμε πάνω από 100 διαφορετικά πιάτα από
το μενού M Chef, τέλεια, επαγγελματικά, αφάνταστα επιτυχημένα!
ADVERTORIAL στο μαγείρεμα. Τώρα, τεχνικές που έμοιαζαν απίθανες και MIELE HELLAS, ΚΕΝΤΡΙΚΑ:
Ο φούρνος Miele Dialog εγκαινιάζει κυριολεκτικά μια νέα εποχή
αδύνατες, γίνονται εύκολα και απόλυτα επιτυχημένα, με το πάτημα
ενός κουμπιού. Ήρθε η εποχή που απολαμβάνουμε νέες μαγειρικές
Λεωφ. Μεσογείων 257, 154 51
στιγμές και ανακαλύπτουμε νέους ορίζοντες στην κουζίνα.
Νέο Ψυχικό, Τηλ.: 210 67 94 444
Παίρνουμε μέρος στην επανάσταση της τελειότητας!
ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΗΜΑ: Βασιλίσσης Όλγας 194, 546 55
www.miele.gr Θεσσαλονίκη, Τηλ.: 2311 297 599
Δ Ε Κ Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ 2 0 2 0 | 8 7

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚ Α & ΑΡΧΟΝΤΙΚ Α

500 γρ. ψιλοκομμένο κρεμμύδι, τα ντοματάκια, φωτιά, για περίπου 2 ώρες, μέχρι τα κουκιά να τουμε λίγο νερό. Καλύπτουμε με μεμβράνη και
-
το ρύζι, τον χυμό λεμόνι, τις σταφίδες, τα μυρω αρχίσουν να διαλύονται. Ξαφρίζουμε για όσο αφήνουμε στο ψυγείο τη ζύμη να ξεκουραστεί
δικά και αλατοπιπερώνουμε. χρειάζεται. Κατά τη διάρκεια του βρασίματος για 30 λεπτά.
Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 150°C. ελέγχουμε και συμπληρώνουμε με νερό, αν Αλευρώνουμε μια λεία επιφάνεια. Χωρί-
Γεμίζουμε ένα ένα τα φύλλα κρεμμυδιού με χρειαστεί. Αφαιρούμε το καρότο, το σέλερι ζουμε τη ζύμη σε 4 κομμάτια και ανοίγουμε το
μπόλικη γέμιση και τα τυλίγουμε σε ρολό. Απλώ και τη δάφνη (δεν θα τα χρειαστούμε άλλο) καθένα σε λεπτό φύλλο διαστάσεων περίπου
-
νουμε στον πάτο ενός μέτριου ταψιού τόσα και πολτοποιούμε τα κουκιά με ραβδομπλέ- 25 x 40 εκ. Κόβουμε το φύλλο με ένα κουπάτ
-
αμπελόφυλλα ώστε να τον καλύψουν. Τακτοποι - ντερ μέσα στην κατσαρόλα. (Αν δεν έχουμε, σε 10 δίσκους διαμέτρου 8-10 εκ. Έτσι θα έχου
ούμε στο ταψί τα γεμισμένα κρεμμύδια, σφιχτά τα μεταφέρουμε στον κάδο του πολυκόφτη, με συνολικά 40 δίσκους.
το ένα δίπλα στο άλλο, και τα σκεπάζουμε με σε δόσεις.) Αλατοπιπερώνουμε και ρίχνουμε Γεμίζουμε κάθε δίσκο με 1 γεμάτη κουταλιά
-
άλλη μία στρώση από αμπελόφυλλα. Τα περιχύ σταδιακά το ελαιόλαδο, συνεχίζοντας το χτύ- από τη γέμιση, διπλώνουμε σε φάκελο και τα
νουμε με το ελαιόλαδο, τον ζωμό κότας και τον πημα, μέχρι να σχηματιστεί μια λεία, βελούδινη πιέζουμε στις ενώσεις να κλείσουν καλά και να
χυμό ντομάτας. Σκεπάζουμε το ταψί πολύ καλά φάβα. Αδειάζουμε σε πιατέλα, πασπαλίζουμε εγκλωβίσουν τη γέμιση. Βάζουμε τους γκιουζλε
-
με λαδόκολλα και αλουμινόχαρτο και ψήνουμε με το ψιλοκομμένο κρεμμύδι και τον μαϊντανό μέδες στο ψυγείο για 1 ώρα, να κρυώσουν και
για 2 ώρες και 30 λεπτά, μέχρι τα κρεμμύδια να και σερβίρουμε. να σφίξουν.
έχουν μελώσει και το φαγητό να έχει μείνει με Ρίχνουμε σε κατσαρόλα ή βαθύ τηγάνι ελαι -
-
το λάδι του. Σερβίρουμε με το πρόβειο γιαούρτι. όλαδο τόσο ώστε να καλύψει το 1/3 του σκεύ
ους και το ζεσταίνουμε σε δυνατή φωτιά. Τηγα -
Γκιουζλεμέδες νίζουμε τους γκιουζλεμέδες σε δόσεις, για 2
Οι γκιουζλεμέδες γεμίζονται συνήθως με ντό - λεπτά από κάθε πλευρά, μέχρι να ροδίσουν και
Κουκόφαβα αρωματική πια εξαιρετική φέτα ή μυζήθρα και διπλώνονται να γίνουν τραγανοί. Τους βγάζουμε με τρυπητή
Δεν υπάρχει σπίτι και ουζερί στη Λέσβο που να σε φακελάκια. Είναι τα τηγανητά τυροπιτάκια κουτάλα και τους αφήνουμε σε απορροφητικό
μην κάνει φάβα με ξερά μπιζέλια. Τα τραπέζια της Λέσβου, αρωματισμένα με δυόσμο. Η λέξη χαρτί να στραγγίξουν από τα περιττά λάδια.
έχουν εν παντί καιρώ την πράσινη φάβα. Συχνά «γκιουζλεμές» (gözleme) προέρχεται από την
το γεύμα περιλαμβάνει και το έτερο αγαπημένο τουρκική και σημαίνει «το ψήσιμο στη χόβολη»,
των ντόπιων, κουκιά μαγειρευτά, φρέσκα ή ξερά. που είναι ο κατεξοχήν τρόπος μαγειρέματος του
Τα δύο αυτά συνέζευξε ο Χριστόφορος Πέσκι - γκιουζλεμέ στην Τουρκία. Ψάρι, αθηναϊκή μαγιονέζα
ας σε μια βελούδινη, αρωματική κουκόφαβα. «Την αθηναϊκή την ετοιμάζαμε συνήθως με
ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ: 1 ώρα μπακαλιάρο, όταν βρίσκαμε φρέσκο», θυμάται
ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ:15΄ ΑΝΑΜΟΝΗ: 1½ ώρα η κυρία Όλγα γι’ αυτό το κλασικό φαγητό της
ΑΝΑΜΟΝΗ:1 βράδυ (για το μούλιασμα) ΤΗΓΑΝΙΣΜΑ: 20΄ (συνολικά) αστικής κουζίνας, που δεν έλειπε από κανένα
ΜΑΓΕΙΡΕΜΑ: 2 ώρες ΜΕΤΡΙΑΣ ΔΥΣΚΟΛΙΑΣ γιορτινό τραπέζι.
ΜΕΤΡΙΑΣ ΔΥΣΚΟΛΙΑΣ
ΥΛΙΚΑ (για περίπου 40 τμχ.) ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ: 1 ώρα
ΥΛΙΚΑ (για 6-8 μερίδες) Για τη ζύμη ΒΡΑΣΙΜΟ: 20΄ (συνολικά)
Για τη φάβα 600 γρ. αλεύρι για όλες τις χρήσεις ΜΕΤΡΙΑΣ ΔΥΣΚΟΛΙΑΣ
300 γρ. κουκιά ξερά, μουλιασμένα απο - 1 κουτ. γλυκού αλάτι
βραδίς και μετά καθαρισμένα 2 κουτ. γλυκού ζάχαρη ΥΛΙΚΑ (για 6-8 μερίδες)
(αφαιρούμε με ένα μαχαίρι τη μαύρη 200 ml νερό + λίγο ακόμα, αν χρειαστεί 1 μπακαλιάρος φρέσκος, γύρω στα 2 κιλά
γραμμή στο επάνω μέρος τους, δηλαδή 30 ml ελαιόλαδο – καθαρισμένος από λέπια, εντόσθια και
τα «ξεματίζουμε») 60 ml ούζο βράγχια
1 σκελίδα σκόρδο, ολόκληρη 1 κουτ. σούπας χυμός λεμόνι 400 ml ζωμός ψαριού (βλ. σελ. 222)
100 γρ. ξερό κρεμμύδι, χονδροκομμένο Για τη γέμιση 400 γρ. μαγιονέζα σπιτική ή του εμπορίου
1 καρότο ολόκληρο, καθαρισμένο 400 γρ. φέτα, θρυμματισμένη 2 καρότα, ζεματισμένα, σε κυβάκια
1 μπαστουνάκι σέλερι 400 γρ. μυζήθρα φρέσκια, θρυμματισμένη 1 πατάτα μέτρια, βρασμένη και κομμένη
1 φύλλο δάφνης φρέσκο 1/2 μάτσο δυόσμος, ψιλοκομμένος σε μικρά κυβάκια
700 ml σπιτικός ζωμός λαχανικών 2 αυγά 4 κλωνάρια σέλινο, ψιλοκομμένα
(βλ. σελ. 222) ή νερό πιπέρι φρεσκοτριμμένο 150 γρ. κλωνάρια σέλερι, ψιλοκομμένα
200-300 ml ελαιόλαδο άφθονο ελαιόλαδο για το τηγάνισμα χυμός λεμονιού (κατά τα γούστα μας)
αλάτι, πιπέρι φρεσκοτριμμένο αλάτι, φρεσκοτριμμένο πιπέρι
Για το σερβίρισμα ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
100 γρ. ξερά κρεμμύδια, ψιλοκομμένα Γέμιση: Ανακατεύουμε μαζί τη φέτα, τη μυζή - ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
1 μάτσο μαϊντανός, ψιλοκομμένος θρα, τα αυγά, το πιπέρι και τον δυόσμο. Αλάτι Βάζουμε τον μπακαλιάρο σε πολύ φαρδιά κα-
δεν χρειάζεται, καθώς η φέτα είναι αρκούντως τσαρόλα για να χωράει και τον καλύπτουμε με
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ αλμυρή. τον ζωμό ψαριού. (Αν χρειαστεί, συμπληρώνου -
Σε μια κατσαρόλα βάζουμε τα κουκιά και αρκε Ζύμη: Ανακατεύουμε σε βαθύ μπολ ή στον κά - με με λίγο νερό.) Τον σιγοβράζουμε για περίπου
-
τό νερό για να τα σκεπάσει. Βράζουμε σε δυνα δο του μίξερ το αλεύρι, το αλάτι και τη ζάχαρη. 20 λεπτά, ίσα ίσα να γίνει αλλά να μη λιώνει η
-
τή φωτιά τα κουκιά για 4-5 λεπτά, σουρώνουμε Σε άλλο μπολ ανακατεύουμε με το πιρούνι ή το σάρκα του. Τον αφήνουμε να κρυώσει και τον
και τα ξεπλένουμε με μπόλικο κρύο νερό. σύρμα πρώτα το νερό με το λάδι, το ούζο και τον ξεψαχνίζουμε σε μεγάλα κομμάτια.
Στην ίδια κατσαρόλα (άδεια πλέον) ρίχνου - χυμό. Τα αδειάζουμε στο μπολ με το αλεύρι και Σε ένα μπολ ανακατεύουμε το ψάρι μαζί με
-
με τα κουκιά, τον ζωμό λαχανικών ή το νερό, το ζυμώνουμε με τον γάντζο (το ειδικό εξάρτημα τα λαχανικά, απαλά για να μη λιώσουν, προσθέ
σκόρδο, το κρεμμύδι, το καρότο, το σέλερι και για ζύμες) ή με το χέρι μέχρι να σχηματιστεί μια τουμε 150 γρ. από τη μαγιονέζα, χυμό λεμονιού,
τη δάφνη. Βράζουμε σε μέτρια προς χαμηλή λεία και ελαστική ζύμη. Αν χρειαστεί, προσθέ - αλατοπίπερο και τα μυρωδικά.
8 8 | Τ Ε Υ Χ Ο Σ 1 7 6

Για τα γλυκά των
Χριστουγέννων και

της Πρωτοχρονιάς
τον πρώτο λόγο έχουν
οι κουζινομηχανές,
που μπορούν
να βοηθήσουν ακόμα
και τους πρωτάρηδες!

Χριστούγεννα με τους καλύτερους


βοηθούς στην κουζίνα!





Αρχή με την κουζινομηχανή BOSCH ê ê
ê
Αλλά και η κουζινομηχανή
Εξίσου δυνατή επιλογή η
MUM58234, που είναι ιδανική κουζινομηχανή KHC 29 J0SI ROHNSON R-588 είναι ένα
για όλων των ειδών τις λιχουδιές PROSPERO ΤΗΣ KENWOOD με πολυεργαλείο που χρειάζεται
και συνοδεύεται από ένα σωρό ισχύ 1.000 W και πλανητική κίνηση κάθε κουζίνα! Συνοδεύεται από
χρήσιμα εργαλεία: εξαρτήματα αναδευτήρων, που κάνουν ακόμα συρμάτινο αναδευτήρα για μαρέγκα
ανάδευσης όλων των ειδών, και την πιο… απαιτητική δουλειά ή σαντιγί, μεταλλικό χτυπητήρι για
πολυκόπτες, πλαστικά μπολ… παιχνιδάκι – όπως π.χ. τη ζύμη για μαλακές ζύμες και γάντζο για τέλειο
και η λίστα συνεχίζεται! Μαζί της, τη φετινή ζύμωμα!
μελομακάρονα και κουραμπιέδες θα βασιλόπιτα!
είναι τα σουξέ των γιορτών!


ADVERTORIAL










Ζήσε smart και τα φετινά Χριστούγεννα στο σπίτι!








mediamarkt.gr
Δ Ε Κ Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ 2 0 2 0 | 8 9

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚ Α & ΑΡΧΟΝΤΙΚ Α

Τοποθετούμε την αθηναϊκή σε ένα πιάτο και, χνουμε το σέλερι, τα καρότα, το κρεμμύδια και ΥΛΙΚΑ (για 6-8 μερίδες – ως συνοδευτικό)
αν θέλουμε, της δίνουμε το σχήμα του ψαριού. τα σκόρδα και σοτάρουμε για 1-2 λεπτά. Ξανα - Για το πιλάφι
Βάζουμε από πάνω μία στρώση μαγιονέζας για βάζουμε στην κατσαρόλα το κρέας μαζί με τα 1 φλιτζ. τσαγιού ρύζι για πιλάφι
να την καλύψει και στολίζουμε με μυρωδικά και ζουμιά του. Προσθέτουμε το κρασί, τον ζωμό 80 γρ. βούτυρο πρόβειο
-
-
λαχανικά της αρεσκείας μας, όπως άνηθο, κάπ και τα μυρωδικά. Το υγρό πρέπει να μισοσκεπά 2½ φλιτζ. τσαγιού ζωμός κότας (σελ. 224)
παρη ή με ροδελίτσες από το πράσινο μέρος ζει το κρέας και όχι να το καλύπτει. Αυτή είναι 1 μεγάλο ξερό κρεμμύδι, ψιλοκομμένο
φρέσκων κρεμμυδιών όπως ο σεφ. η διαφορά μεταξύ ψητού-μπρεζέ και βραστού. 1 σκελίδα σκόρδο λιωμένο
Για σωστό ψήσιμο, χρησιμοποιούμε θερμό- 50 γρ. σταφίδες ξανθιές, μουλιασμένες
μετρο. Το έχουμε, αν γίνεται, μόνιμα μπηγμένο σε 100 ml μαύρο ρούμι
στο κέντρο του κομματιού και παρακολουθού- 1 κουτ. σούπας κύμινο σε σκόνη
Κ Υ Ρ Ι Ο Π Ι Α ΤΟ με τη θερμοκρασία του. Σκεπάζουμε με το κα - 1 κουτ. τσαγιού κόλιανδρος ξερός,
πάκι και ψήνουμε για περίπου 45 λεπτά, μέχρι σε σκόνη
Ψητό μοσχάρι κατσαρόλας η θερμοκρασία στο κέντρο του κρέατος να 2 κουτ. σούπας φασκόμηλο, ψιλοκομμένο
με σάλτσα από ξερά βύσσινα φτάσει από 57 έως 60°C, για μέτρια ψημένο. αλάτι, πιπέρι φρεσκοτριμμένο
Κλασικά, χριστουγεννιάτικα κύρια πιάτα της Αν το επιθυμούμε, ψήνουμε περισσότερο, με Για τα φουρνιστά ντοματίνια
Λέσβου είναι τα ρεβίθια με πρόβατο, αρνί ή προσοχή όμως να μη στεγνώσει. 40-50 μεγαλούτσικα ντοματίνια
μοσχάρι και το σελινάτο χοιρινό. Το ψητό μο - Μόλις είναι έτοιμο, το μεταφέρουμε σε πια - 1 σκελίδα σκόρδο λιωμένη
σχάρι με γλυκόξινο βύσσινο είναι μια συνήθεια τέλα. Το σκεπάζουμε με αλουμινόχαρτο και το τα φύλλα από 1 ματσάκι θυμάρι
της οικογένειας Αλεπουδέλη, γαστρονομική αφήνουμε σε ζεστό μέρος μέχρι να ετοιμάσου - 20-30 ml ελαιόλαδο
αναφορά στη Ρωσία, όπου η οικογένεια δια- με τη σάλτσα. Στο διάστημα αυτό, το κρέας «ξε αλάτι
-
τηρούσε επαγγελματικές δραστηριότητες. Το κουράζεται», αναδιανέμονται οι χυμοί του και
σέρβιραν συνήθως με φορμαρισμένο πιλάφι γίνεται ομοιόμορφα ζουμερό. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
γαρνιρισμένο με μικρές ντοματούλες γλασέ Σάλτσα: Στερεώνουμε ένα ψιλό σουρωτήρι πά - Ντοματίνια: Προθερμαίνουμε τον φούρνο
και με ρώσικη σαλάτα. «Το σκόρδο της συντα - νω από ένα μεγάλο μπολ και αδειάζουμε εκεί στους 90°C και στρώνουμε με λαδόκολλα ένα
γής ίσως φαίνεται πολύ, όμως μόλις ψηθεί με όλο το περιεχόμενο της κατσαρόλας. Με ένα μέτριο, ρηχό ταψί. Χαράσσουμε έναν σταυρό
τη φλούδα του, γίνεται μια αρωματική κρέμα κουτάλι αρχίζουμε να πιέζουμε επίμονα όλα τα στη βάση από τα ντοματίνια και τα ρίχνουμε, σε
που δίνει έξτρα βάθος στη γεύση και σώμα στη υλικά, μέχρι να βγάλουν όλο το ζουμί τους και δύο δόσεις, για 1 λεπτό σε άφθονο αλατισμέ -
σάλτσα. Το κρέας πρέπει ιδεωδώς να είναι ψη - τα σκόρδα την κρεμώδη σάρκα τους. Βάζουμε νο νερό που κοχλάζει. Τα βγάζουμε με τρυπητή
μένο μέτρια και το εσωτερικό του να είναι ροζέ», στην κατσαρόλα το όλον και βράζουμε σε χα - κουτάλα σε μπολ με παγωμένο νερό και παγά -
-
-
συμβουλεύει ο σεφ. μηλή φωτιά για 3-4 λεπτά, ξαφρίζοντας περιμε κια. Η φλούδα τους θα ζαρώσει και θα τη βγά
τρικά τον πυκνό, κρεμώδη αφρό που βγαίνει. λουμε εύκολα με το χέρι μας. Τα στραγγίζουμε
ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ: 15΄ Προσθέτουμε το μπράντι, τα βύσσινα, και τα ξεφλουδίζουμε.
ΜΑΓΕΙΡΕΜΑ: 1 ώρα + 15΄ αλατοπιπερώνουμε και βράζουμε για άλλα Σε ένα μπολ ανακατεύουμε τα ντοματίνια με
ΕΥΚΟΛΟ 10-15 λεπτά, σε δυνατή φωτιά. Ρίχνουμε στην το σκόρδο, το ελαιόλαδο και το θυμάρι, και τα
κατσαρόλα και τους χυμούς που έβγαλε το αλατίζουμε καλά. Τα απλώνουμε στο ταψί και τα
ΥΛΙΚΑ (για 6-8 μερίδες) κρέας όσο ξεκουραζόταν, και μετά από 1 λε - σιγοψήνουμε για περίπου 4 ώρες.
Για το μοσχάρι πτό αποσύρουμε από τη φωτιά. Με ένα ραβδο - Πιλάφι: Σε μια κατσαρόλα σοτάρουμε στο
2 κιλά μοσχαρίσια μπριζόλα κόντρα μπλέντερ χτυπάμε τη σάλτσα για να δέσει και βούτυρο το κρεμμύδι και το σκόρδο σε χαμηλή
(όχι γάλακτος), ζυγισμένη χωρίς κόκαλο, να ομογενοποιηθεί. Κόβουμε το κρέας με καλό φωτιά για 3-4 λεπτά. Προσθέτουμε το ρύζι και
σε ένα ενιαίο κομμάτι μαχαίρι σε λεπτές φέτες. Το βάζουμε σε πιατέλα σοτάρουμε για άλλα 5 λεπτά, ανακατεύοντας.
2 μέτρια καρότα, καθαρισμένα, ολόκληρα και σερβίρουμε σε σαλτσιέρα τη σάλτσα, για να Προσθέτουμε τις σταφίδες (μαζί με το ρούμι),
-
3 κλωνάρια σέλερι, χοντροκομμένα βάλει ο καθένας όση θέλει. τον ζωμό, το κύμινο, τον κόλιανδρο και λίγο αλά
2 μέτρια κρεμμύδια, σε μέτρια κομμάτια τι. Σκεπάζουμε την κατσαρόλα με λαδόκολλα
6 σκελίδες σκόρδο, με τις φλούδες και μετά με το καπάκι της. Σιγοβράζουμε το ρύζι
400 ml Ξινόμαυρο σε χαμηλή φωτιά για περίπου 25 λεπτά. Απο -
550 ml ζωμός κότας (βλ. σελ. 222) Σ Υ Ν Ο Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο σύρουμε από τη φωτιά και το αφήνουμε να ξε -
3 μεγάλα κλωνάρια φρέσκο δεντρολίβανο κουραστεί για 15 λεπτά όπως είναι σκεπασμένο
4-5 κλωνάρια φρέσκο θυμάρι Πολίτικο πιλάφι με φουρνιστά στην κατσαρόλα. Στη συνέχεια προσθέτουμε το
80 ml ελαιόλαδο ντοματίνια φασκόμηλο και αν χρειάζεται λίγο ακόμα αλα -
αλάτι, φρεσκοτριμμένο πιπέρι Επειδή ο σεφ ετοιμάζει με βούτυρο το πιλάφι, τοπίπερο. Γαρνίρουμε το πιλάφι με τα φουρνι -
Για τη σάλτσα από ξερά βύσσινα προτιμά τα ντοματίνια να τα κάνει με ελαιόλαδο. στά ντοματίνια.
120 γρ. ξέρα βύσσινα (σε ξηροκαρπάδικα) Αν τα ντοματίνια μας δεν είναι αρκετά γλυκά,
120 ml μπράντι προσθέτουμε και λίγη ζάχαρη, που θα βοηθή- ΤΙ ΠΙΝΟΥΜΕ: Στη Λέσβο ένα γεύμα αρχίζει με
αλάτι, φρεσκοτριμμένο πιπέρι σει και στο καραμέλωμα. Επειδή χρειάζονται κάποιο από τα φημισμένα ούζα του νησιού.
4 ώρες ψήσιμο, ξεκινάμε πρώτα από αυτά ή Διαφορετικά, γεμίστε τα ποτήρια με ένα
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ακόμα καλύτερα τα ετοιμάζουμε από την προ - orange Μεθυμναίος από το τοπικό οινοποι-
Μοσχάρι: Αλατοπιπερώνουμε το κρέας. Σε ηγούμενη. είο και την τοπική ποικιλία Χηδηριώτικο. Μια
φαρδιά κατσαρόλα ζεσταίνουμε το λάδι σε δυ - ερυθρή ποικιλία που δίνει όμως και ένα πολύ
νατή φωτιά και σοτάρουμε το κρέας για περίπου ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ: 1 ώρα, ΜΑΓΕΙΡΕΜΑ: 50΄ ενδιαφέρον Blanc de noir λευκό κρασί που
10 λεπτά, μέχρι να ροδίσει καλά από όλες τις ΨΗΣΙΜΟ (για τα ντοματίνια): 4 ώρες πίνεται παγωμένο, θυμίζει sherry και θα σας
πλευρές και να ξεκολλάει χωρίς ιδιαίτερη δυ - ΜΕΤΡΙΑΣ ΔΥΣΚΟΛΙΑΣ ενθουσιάσει, όπως και το φρουτώδες ερυ-
σκολία από το σκεύος. Το βγάζουμε σε πιατέλα. θρό που θα δέσει με την «κόκκινη» σάλτσα
Πετάμε το μισό λάδι και στο υπόλοιπο ρί- με βύσσινα.
9 0 | Τ Ε Υ Χ Ο Σ 1 7 6

Δ Ε Κ Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ 2 0 2 0 | 9 1

Η μικρή τραπεζαρία
του σπιτιού, με
το σερβίτσιο που
χρησιμοποιούσε το
ζεύγος Κατακουζηνού
τη δεκαετία του ’60.
Το τραπέζι επιμελήθηκε
υποδειγματικά
ο Μάρκος
Μαχαιρόπουλος.





































































ΜΑΓΕΙΡΕΥΕΙ Η ΝΈΝΑ ΙΣΜΥΡΝΌΓΛ ΌΥ
ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ: ΝΈΝΑ ΔΗΜΗΤΡ ΙΌΥ, ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΒΛ ΑΙΚΌΣ
9 2 | Τ Ε Υ Χ Ο Σ 1 7 6 BLE: ΜΑΡΚΌΣ Μ ΑΧΑΙΡΌΠΌΥΛΌΣ ( MR.CO), FOOD STYLING: ΑΛ ΈΞΑΝΔΡΑ ΤΑΣΌΥΝΙΔΌΥ
ART DE LA TA

Ένα πλούσιο ευρωπαϊκό μενού με κλασικά εδέσματα μαγείρεψε η Νένα
Ισμυρνόγλου στο διαμέρισμα των Κατακουζηνών. Μόνο που μεταμόρφωσε
όλα τα πιάτα σε κάτι καινούργιο με τη μαγική κουτάλα της.






































Γαρίδες κοκτέιλ
νέας γενιάς με
«μαγιονέζα»
αβοκάντο

Η ΣΥΝΤΑΓΗ
ΣΤΗ ΣΕΛΙΔ Α 106




Δ Ε Κ Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ 2 0 2 0 | 9 3

Το μπαλκόνι του
διαμερίσματος «βλέπει»
το κτίριο της Βουλής και
την είσοδο του Έθνικού
Κήπου.







































9 4 | Τ Ε Υ Χ Ο Σ 1 7 6

ΌΙΚΙΑ Κ ΑΤΑΚ ΌΥΖΗΝΌΥ - ΑΘ ΗΝΑ























































ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Η Οικία Άγγελου
& Λητώς Κατακουζηνού (Λεωφ.
Βασιλίσσης Αμαλίας 4, Σύνταγ-
μα) λειτουργεί σήμερα ως ένας
μουσειακός χώρος τέχνης, όπου
φιλοξενούνται διάφορες δρά -
σεις, περφόρμανς, παρουσιάσεις,
ζωγραφικές ή άλλες εκθέσεις.
Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων
και πολλές άλλες πληροφορίες
μπορεί κανείς να δει στη σελίδα
katakouzenos.gr



















Δ Ε Κ Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ 2 0 2 0 | 9 5

ΧΡΙΣΤΌΥΓΈΝΝΑ ΈΛΛΗΝΙΚ Α & ΑΡΧ ΌΝΤΙΚ Α




































1

1. Το καθιστικό στην κεντρική
σάλα και στους τοίχους «Τα
τέσσερα φιλιά» του Γιώργου
Γουναρόπουλου. 2. Το πράσινο
δωμάτιο, άλλοτε χώρος αναμονής
των ασθενών του γιατρού. Όταν η
οικία Kατακουζηνού έγινε μουσείο,
το δωμάτιο φτιάχτηκε ως πιστή
αναπαράσταση του σαλονιού στο
πρώτο σπίτι του ζεύγους στην οδό
Πινδάρου. Tα έπιπλα ανήκουν
στους παππούδες της Λητώς.
3. Στο πιάνο η ηθοποιός Δέσποινα
Γιαννούλη, με το φόρεμα της
Λητώς, που φορούσε στην
περφόρμανς του 2019 «Άγγελος
και Λητώ: Στο σαλόνι της γενιάς
του ’30». Στο ίδιο πιάνο ο Μάνος
Χατζιδάκις έπαιξε για πρώτη φορά
μπροστά σε κοινό τον Μεγάλο
Ερωτικό. 4. Μία από τις περίτεχνες
ανθοστήλες που στόλισαν το
2 τραπέζι.






















3 4

9 6 | Τ Ε Υ Χ Ο Σ 1 7 6

ΌΙΚΙΑ Κ ΑΤΑΚ ΌΥΖΗΝΌΥ - ΑΘ ΗΝΑ

Αριστερή σελίδα:
1. Στο ιντρόιντο, τα πορτραίτα
του λόγιου, συγγραφέα και ιδρυτή
του Τρίτου Προγράμματος, Διονυσίου
Ρώμα, και της συζύγου του Μαρίας
Σπηλιωτάκη. 2. Άποψη από το ball
roοm στον πρώτο όροφο.
3. Η κύρια είσοδος του Αρχοντικού.
4. Πρωτότυπες γκραβούρες και
σπάνια έγγραφα στη βιβλιοθήκη.
Μεταξύ αυτών χειρόγραφα του
Ούγκο Φώσκολο και ένα αυτόγραφο
της ηθοποιού Sarah Bernhardt.
5. Αυθεντική λεντίκα, μονοθέσια
χειράμαξα. 6. Το ιντρόιτο του
Αρχοντικού. Στην προθήκη αυθεντικές
πολεμικές στολές και όπλα των
προγόνων της οικογένειας.
Σε αυτή τη σελίδα:
Η σεφ Κρύστη Καραγεωργού που
ετοίμασε το μενού, και ο Γιώργος
Καμπίτσης, ιδιοκτήτες του εστιατορίου
Προσήλιο, στην πόλη της Ζακύνθου.










Ο Στέφανος Λιβάνιος (επάνω), τέως πλοίαρχος
του εμπορικού ναυτικού, και ο χημικός μηχανικός
Χρήστος Παππάς (φωτογραφημένος δίπλα του
στη δεξιά σελίδα)έκαναν στροφή 180° και μετά
από σχετικές σπουδές στη Γαλλία άνοιξαν τον
εντυπωσιακό φούρνο «Τρομερό παιδί» στα Ιλίσια.
































Η σεφ Νένα Ισμυρνόγλου
που δημιούργησε το μενού και
(καθιστή) η δημοσιογράφος
του «Γ» Νένα Δημητρίου.








Δ Ε Κ Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ 2 0 2 0 | 9 7

ΧΡΙΣΤΌΥΓΈΝΝΑ ΈΛΛΗΝΙΚ Α & ΑΡΧ ΌΝΤΙΚ Α








































1

Δεν είναι ένα σπίτι-μουσείο όπου μπορείς να έρθεις και να φύγεις δίχως να σε έχει αγγίξει
η αύρα του. Δίχως να νιώσεις το ράγισμα που προκαλεί η συνάντηση με κάτι αξιοσημείωτο.






ο γαλανό στους τοίχους των χώρων υπο- έργο του Πάρη Πρέκα, το ασανσέρ σε οδηγεί εκεί που
δοχής, αυτό το θαλασσί, που παλαιότερα είναι ο προορισμός σου: στο σπίτι του Άγγελου και της
κάποιοι συνήθιζαν να αποκαλούν σιέλ Λητώς Κατακουζηνού, του πιο φωτεινού και μονοιασμέ-
(ουρανί), ήταν μια αισθητική πρόταση νου ζευγαριού της μεταπολεμικής Αθήνας. Το σαλόνι
του Γιάννη Τσαρούχη. Από τις πάμπολλες τους, το φιλολογικό, το πνευματικό, το αστικό, εκείνη η
T φορές που έχω ακούσει τη Σοφία Πελο- κόγχη όπου το υψηλό γίνεται τρόπος ζωής, μεταφέρθηκε
ποννησίου-Βασιλάκου να διηγείται την ιστορία αυτού του κάποια στιγμή γύρω στο 1960 από την οδό Πινδάρου στο
σπιτιού, κάθε φορά είναι και μια νέα αρχή. Ένα κομματάκι διαμέρισμα της Αμαλίας. Στην Πινδάρου, σε ένα αρχοντι-
γνώσης, ένας ψίθυρος, ένας κραδασμός έρχεται να προ- κό νεοκλασικό που προοριζόταν για κατεδάφιση στα τέλη
στεθεί σε αυτόν τον κόσμο, τον τόσο εύθραυστο και τόσο της δεκαετίας του ’50, είχαν αποκτήσει φήμη για τις φι-
συμπαγή συνάμα, έναν κόσμο αρμολογημένο από ιστορίες λολογικές συζητήσεις, την υψηλή θερμοκρασία των συ-
και σκιές, που επιζεί στον πέμπτο όροφο της Αμαλίας 4. ναντήσεων. Το σαλόνι τους, κλασικά και εκκεντρικά δια-
Δεν είναι ένα σπίτι-μουσείο όπου μπορείς να έρθεις και κοσμημένο, είχε εκείνο το βαθύ σμαραγδί πράσινο χρώμα
να φύγεις δίχως να σε έχει αγγίξει η αύρα του. Δίχως να που εντόπισε η Σοφία Πελοποννησίου-Βασιλάκου και το
νιώσεις εκείνο το ράγισμα που προκαλεί κάθε συνάντη- μετέφερε σε ένα από τα δωμάτια της λεωφόρου Αμαλί-
ση με κάτι αξιοσημείωτο. Και στην περίπτωση της Οικίας ας, οργανώνοντας μια άψογη σκηνογραφική αναβίωση.
Κατακουζηνού, με την πιο ωραία θέα στην Αθήνα, η συ- Αλλά στην Οικία Κατακουζηνού, όπου όλα είναι αυθεντι-
νάντηση συμβαίνει υποδόρια, με όλο εκείνο το αποτύπω- κά και πολύτιμα, δεν υπάρχει η εντύπωση της σκηνογρα-
μα της τομής ανάμεσα στην αστική και την πνευματική φίας. Από εδώ είναι το μεγάλο σαλόνι, με το άπλετο φως,
ζωή. Αυτή η συνάντηση έγινε ώσμωση, που εδώ, στον να κοιτάει τον Εθνικό Κήπο και τη Βουλή των Ελλήνων.
πέμπτο όροφο αυτής της μεγαλοαστικής πολυκατοικίας, Πιο μέσα, η τραπεζαρία με τα κομό και τους καθρέφτες.
μετατράπηκε σταδιακά σε έναν κληροδοτημένο θησαυρό, Πάνω από το τζάκι, ένα έργο του Τσαρούχη. Οι ξύλινες
κοινό κτήμα πλέον μιας πνευματικής πορείας. πόρτες, πτυσσόμενα χωρίσματα, είναι ζωγραφισμένες
Από το πεζοδρόμιο της λεωφόρου Αμαλίας, μέσα από από τον Νίκο Χατζηκυριάκο-Γκίκα. Ένα έργο του Μαρκ
την είσοδο της μεγάλης πολυκατοικίας με το επιτοίχιο Σαγκάλ, έπιπλα εποχής, ο Σπύρος Βασιλείου στον τοί-
9 8 | Τ Ε Υ Χ Ο Σ 1 7 6

ΌΙΚΙΑ Κ ΑΤΑΚ ΌΥΖΗΝΌΥ - ΑΘ ΗΝΑ



























2 3
1. Στην επιφάνεια της πόρτας που χωρίζει
το σαλόνι από το υπόλοιπο σπίτι, ο στενός
φίλος του ζευγαριού Χατζηκυριάκος-Γκίκας
έχει ζωγραφίσει τις 4 εποχές, όσο έμεινε
φιλοξενούμενος εδώ. Αριστερά, βλέπουμε το
φθινόπωρο. 2. Έργο του Μαρκ Σαγκάλ, με ειδική
αφιέρωση στο κάτω μέρος «Τα ξανθά μαλλιά
της Λητώς στο γαλάζιο του Σαγκάλ». 3. Το
γραφείο του νευρολόγου- ψυχιάτρου Άγγελου
Κατακουζηνού, που έως σήμερα διατηρεί το άρωμα
ενός ιατρείου. 4. Ελύτης, Δημαράς, Θεοτοκάς,
Εμπειρίκος και άλλοι φίλοι της περίφημης «γενιάς
του '30» σε φωτογραφία που έχει τραβήξει ο
Άγγελος Κατακουζηνός. 5. «Το φλερτ του πουλιού
με το λουλούδι», γλυπτό του Μιχάλη Τόμπρου που
ανήκει στη συλλογή των Κατακουζηνών.



4


χο, γαλανόλευκες πορσελάνες Wedgwood, που κάποτε στον χώρο που είναι σφραγισμένος από την προσωπι-
ανήκαν στην πριγκίπισσα Ασπασία της Ελλάδας, στο κα- κότητα του Άγγελου Κατακουζηνού, του αγαπημένου
ρυδένιο σεκρετέρ του Étienne Avril με τις νεανικές φω- «Βαλή» της Λητώς (με το «κοριτσίστικο» δωμάτιο και το
τογραφίες της Λητώς Κατακουζηνού, να λάμπει, αρι- μπουντουάρ μιας άλλης εποχής)... Εκεί, στα ενδότερα του
στοκρατική σαν κύκνος. Η γενιά του ’30 διάσπαρτη κόσμου του Άγγελου Κατακουζηνού, σε συνομιλία με το
σε κορνίζες και σε αύρα... το πιάνο όπου έπαιξε ο Μουσείο Φρόιντ του Λονδίνου μέσω μιας μό-
Μάνος Χατζιδάκις τον «Μεγάλο Ερωτικό». νιμης φωτογραφικής έκθεσης, με τα αρ ντεκό
Και όσο προχωράς μέσα στο διαμέρισμα, όσο έπιπλα που σχεδίασε ο Στάμος Παπαδάκης,
η ατμόσφαιρα πυκνώνει, όσο έχεις την εντύπω- με τις βιβλιοθήκες μέχρι πάνω στο ταβάνι,
ση ότι κολυμπάς στα νερά ενός κόσμου αθέατου από έρχεται σε ατμούς συγκίνησης η ευωδιά από
τη στάθμη του δρόμου (αλλά παραδόξως την πατρογονική Λέσβο, από οικογενειακές
πιο αληθινού από την αλήθεια), νιώθεις ιστορίες, από θραύσματα αστικής ζωής και
ότι είναι η ώρα να πας στα ενδότερα. Και πρωτογενούς τέχνης, από τον Θεόφιλο και
αφού περάσεις το πιάνο στον διάδρομο, με τη τη διανόηση στα μέσα του εικοστού αιώνα.
σκούρα τερακότα στον τοίχο, και φτάσεις στην Εκεί, στην Οικία Κατακουζηνού, συναι-
ενδιάμεση κάμαρα με το πράσινο χρώμα ολόγυ- ρούνται σε διατομές και επικαλύψεις όλοι
ρα, την επιδαπέδια λάμπα με το καπέλο και τις αυτοί οι κόσμοι και ακόμη περισσότεροι. Ο
φλοράλ ταπετσαρίες στις πολυθρόνες, έχοντας Αλμπέρ Καμύ σε έναν διάλογο με τον Σεφέρη,
διαρκώς μεταλάβει από ατμοσφαιρικές φωτογρα- και ο Φώκνερ με τον Θεοτοκά. Η Οικία Κατα-
φίες μισοσβησμένης μνήμης, θα φτάσεις στο κουζηνού πλέει σαν ένα καράβι στον ωκεανό...
γραφείο του ψυχιάτρου Άγγελου Κατα- ένα ταξίδι δίχως τέλος.
κουζηνού. ΝΙΚΟΣ ΒΑΤ ΟΠΟΥΛΟΣ
Θα έχεις φτάσει στον γενε- Δημοσιογράφος στην εφημερίδα
σιουργό πυρήνα κάθε πνευ- «Η Καθημερινή» και συγγραφέας
ματικής εξακτίνωσης, εκεί, 5
Δ Ε Κ Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ 2 0 2 0 | 9 9

ΧΡΙΣΤΌΥΓΈΝΝΑ ΈΛΛΗΝΙΚ Α & ΑΡΧ Ό
ΑΦΙΕΡΩΜΑ / ΌΙΚΙΑ Ν ΈΓΡΈΠΌΝΤΈ ΝΤΙΚ Α

Δύο σούπες
M E N OY
για 6-8 άτομα στο ίδιο μπολ:
με πράσο και με
Σ ΌΥ Π Α ψητή κολοκύθα

Δύο σούπες στο ίδιο μπολ: Η ΣΥΝΤΑΓΗ
με πράσο και με ψητή ΣΤΗ ΣΕΛΙΔ Α 104
κολοκύθα

Π Ρ Ώ ΤΑ Π Ι ΑΤΑ
Τάρτα με ανάμεικτα μανιτάρια
και εύκολη, ιδιαίτερη ζύμη
Γαρίδες κοκτέιλ νέας γενιάς,
με «μαγιονέζα» αβοκάντο

Κ Υ Ρ Ι Ό Π Ι ΑΤ Ό

Πουλάδα μαριναρισμένη
σε άρμη, με κάστανα και
συκωτάκια και σάλτσα gravy
Σ Υ Ν ΌΔ Έ Υ ΤΙ ΚΌ
Ριζότο με κρόκο Κοζάνης

Σ Α Λ ΑΤΑ
Πρασινάδες με ζεστό
κατσικίσιο τυρί, ρόδι
και σάλτσα καρύδι

Έ ΠΙ ΔΌ Ρ ΠΙ Ό

Κρέμα μπαβαρουάζ
με φρούτα του δάσους






































1 00 | Τ Ε Υ Χ Ο Σ 1 7 6