6.6 SISTEM KARDIOVASKULAR PRESENTED BY RASIMAH, AMALINA & SYAKIRAH
OBJEKTIF PEMBELAJARAN (a) mengenalpasti kompenan utama sistem kardiovaskular; (b) memerihalkan kompenan darah dan fungsinya ; (c) memerihalkan kumpulan darah dan keserasiannya semasa transfusi darah ; (d) memerihalkan ciri dan fungsi arteri, kapilari dan vena ; (e) memerihalkan struktur dan fungsi atrium, ventrikal, dan injap jantung ; (f) menghuraikan fungsi sistem kardiovaskular ; (g) mentafrifkan isi padu strok, kadar denyutan jantung, dan keluaran jantung ; (h)memerihalkan fasa kitaran kardiak dan kaitam dengan denyutan jantung/kadar nadi ; (i) menjelaskan pengaruh denyutan jantung dan isipadu strok terhadap keluaran jantung ; (j) menjalankan aktiviti mengenal pasti lokasi dan mengesan denyutan nadi ; (k) menjalankan aktiviti mengukur tekanan darah.
SISTEM KARDIOVASKULAR sistem peredaran darah yang mengangkut oksigen, nutrien dan keperluan lain kepada sel-sel ke seluruh tubuh. Selain itu, membawa sisa sel ke bahagian tubuh lain seperti karbon dioksida, sisasisa metabolisme ,bahan cecair ditapis di ginjal serta produk-produk sel ke bahagian lain tubuh.
KOMPENAN KARDIOVASKULAR JANTUNG DARAH SALUR DARAH > mengepam darah melalui sistem saluran darah > organ terpenting > saiz sebesar penumbuk > berat jantung antara 300-450 g > pengangkutan utama badan dengan membawa hormon, nutrien & oksigen ke seluruh badan serta bahan kumuh ( karbon dioksida ke sistem respiratory ) >menyerap oksigen dari paru-paru ke jantung secara resapan
STRUKTUR JANTUNG
RUANG JANTUNG menerima darah yg kurang oksigen drp tisu-tisu tubuh mengepam darah yg kurang oksigen ke paru-paru menerima darah yg kaya dgn oksigen dri paru-paru mengepam darah yg kaya oksigen ke seluruh badan
JENIS SALUR DARAH > Arteri membawa darah beroksigen drpd jantung ke tisu-tisu (seluruh bdn) aorta ialah arteri yg terbesar > kapilari salur darah yg nipis & kecil serta bercabang-cabang menghubung arteri & vena > Vena membawa darah kembali ke dlm jantung vena yg terbesar ialah vena cava
~ dinding salur darah & vena terbentuk oleh 3 lapisan :- i. Tunica extema ( lapisan luar ) ii. Tunica media ( lapisan tengah ) iii. Tunica intima ( lapisan dalam ) ini membolehkan peresepan nutrien, perkumuhan & pertukaran gas oksigen & co2. Kapilari & salur darah meninggalkan & memasuki vena kecil yg dipanggil venul.Venul-venul bercantum membentuk vena yg membawa darah mengalir semula ke jantung.
DARAH > cecair tisu yg terdiri drpda pelbagai jenis unsur sel termasukla eritrosit ( sel darah merah ) , leukosit ( sel darah putih ) & platlet yg terkandung dlm plasma. > lebih kurang 55% drpda isipadu darah ialah plasma & 45% terdiri drpda eritrosit. > darah membentuk lebih kurang 7% drpda berat tubuh org dewasa normal. > seorang dewasa yg beratnya 70kg, mempunyai kira-kira 5-6 liter darah.
KOMPENAN DARAH PLASMA > kompenan paling utama > 90% drpda plasma adalah air. bahan utamanya adalah campuran kompleks protein yg meliputi 7% drpda berat plasma itu sendiri > bahan lemak terdapat dalam cecair ini & lain-lain kompenan plasma termasuklah garam, glukosa, asid amino, vitamin, hormon & bahan buangan. > protein plasma dibentuk dlam sel khas di dalam hati > 3 jenis protein : albumin, globulin & fibrinogen > lain-lain protein yg membantu dalam pembekuan darah & mengangkut bahan spesifik iaitu lemak, zat, besi, ion kuprum & vitamin B12.
> mengangkut gas oksigen ke sel & gas karbon dioksida dari sel ke paru-paru > sel darah merah yg matang tidak mengandungi nukleus maka lebih byk haemoglobin boleh terkandung di dalamnya > berbentuk dwicekung utk menambah nisbah luas permukaan per isipadu yg besar & memudahkan pengangkutan & penukaran gas. > Haemoglobin adalah pigmen respirotary yg mengandungi zat besi & didapati di dalam sel darah merah > 4 molekul bkn protein yg merah yg dipanggil heme dan 4 rangkaian polipeptida membentuk globin molekul hemoglobin > setiap molekul boleh bercantum dengan 8 atom oksigen secara berbalik. ERITROSIT
> tidak berwarna, ia mempunyai nukleus & haemoglobin. saiznya adalah lebih besar drpda sel darah merah > merupakan sebahagian dripda sistem imunisasi & bertugas utk memusnahkan agen jangkitan ( antigen / pathogen ) > terbahagi kpd 2 iaitu granulosit-sitoplasma bergranul & mempunyai nukleus bercuping > granulosit adalah pagositik iaitu pemakan sel. ia membentuk barisan mekanisme oenghalang bakteria yg menyebabkan penyakit. Granulosit boleh keluar drpda saluran darah > agranulosit tidak dihasilkan didalam sum-sum tulang tetapi di dalam sistem limfatik & dikenali sebagai limfosit LEUKOSIT
PLATLET/ THROMBOCYTES > hanya 0.6% - 1.0% terkandung dlm darah. > terdiri drpda sum-sum tulang dan terbentuk drpda serpihan-serpihan kecil sitoplasma sel besar (megakariosit) tidak mempunyai nukleus > lebih kurang 2.5 juta jumlah plate utk milimeter padu darah . fungsinya ialah pembekuan darah. sel ini hidup selama 10 hari.
KUMPULAN DARAH KUMPULAN DARAH & KESERASIANNYA SEMASA TRANSFUSI DARAH > kumpulan darah ditentukan berdasarkan kandungan AGGLUTININ > Agglutinin adalah satu bahan dalam plasma darah menentukan kesesuaiannya. > 4 kumpulan darah : AB, A, B, dan O
Saluran Darah Pembuluh darah merupakan medium untuk mengepam darah jantung keluar ke tisu dan mengalir kembali ke jantung. Salur darah membolehkan darah mengalir dan melengkapi peredaran dari jantung ke tisu dan kembali semula ke jantung.
JENIS-JENIS SALUR DARAH Arteri Kapilari Vena
ARTERI Arteri darah yang bertekanan tinggi akan di alirkan oleh Arteri. Arteri harus mempunyai dinding yang tebal untuk menampung tekanan darah tinggi. Arteri tidak mempunyai injap kecuali pangkal aorta dan pangkal arteri pulmonari,mempunyai saiz lumen yang kecil,tinggi serta mengalirkan darah
Struktur Arteri Arteri membawa darah keluar dari jantung ke organ-organ di seluruh badan.
Vena Vena-vena adalah gabungan daripada vena-vena kecil.Gabungan ini akan membentuk satu Gabungan vena ini akan membentuk satu tiub yang semakin membesar dan dikenali sebagai vena kecil,vena sedang dan vena besar. vena-vena ini bertugas untuk membawa darah vena dari tisu ke atrium jantung Semakin besar saiz vena maka akan bertambah juga ketebalan dinding nya Dinding vena tidak setebal dinding arteri kerana vena mempunyai kurang tisu kenyal dan otot licin
Vena membawa darah dari semua organ badan kembali ke dalam jantung. Arteri bercabang menjadi arteriol(arterioles)iaitu salur darah yang lebih kecil.Arteriol pula bercabang membentuk kapilari darah(blood capillaries)
Kapilari bercantum membentuk venul (venule). Semua venul pula akan bercantum membentuk vena yang membawa darah kembali ke jantung.
Memerihalkan struktur dan fungsi atrium,ventrikel dan injap jantung
Menghuraikan fungsi sistem kardiovaskular
KITARAN KARDIAK ~ Kitaran kardiak merujuk kepada satu degupan jantung yang lengkap. ~ Darah mengalir masuk ke dalam jantung & dipam keluar dengan satu turutan koordinasi pengecutan otototot.
Denyutan Jantung - Berlaku semasa ventrikel mengendur dan injap trikuspid dan bikuspid terbuka. - Injap sabit pada aorta dan arteri pulmonari tertutup. - Bunyi 'dubb' dihasilkan. - Tekanan diastolik adalah bacaan tekanan darah yang masuk ke jantung (jantung dalam keadaan rehat)
- Berlaku semasa ventrikel mengecut dan injap trikuspid dan bikuspid terbuka. - Injap sabit pada aorta dan arteri pulmonari terbuka. - Bunyi 'lupp' dihasilkan. - Tekanan sistolik adalah bacaan tekanan darah yang keluar dari jantung.
Kitaran Pulmonari - Kitaran pulmonari ialah proses darah nyah oksigen ke paru-paru untuk pertukaran gas sebelum darah dikembalikan ke jantung. - Darah terdeoksigen dipam keluar dari ventrikel kanan jantung ke peparu melalui arteri pulmonari. - Pertukaran gas berlaku di peparu. Karbon dioksida dilepaskan ke dalam rongga alveolus. Oksigen diserapkan ke dalam kapilari darah. - Darah beroksigen diangkat semula dari peparu ke atrium kiri jantung.
- Kitaran sistematik ialah proses darah beroksigen serta nutrien dibawa ke organorgan badan dan membawa darah nyah oksigen kembali ke jantung. - Membolehkan darah beroksigen dibawa dari jantung ke semua bahagian badan kecuali peparu. - Darah beroksigen daripada peparu memasuki jantung pada atrium kanan dan kemudian ke ventrikel kiri. - Darah dipam keluar dari jantung ke dalam aorta.
Peredaran Darah