วิทยานิพนธ์เรื่อง สถานภาพและบทบาทของตัวละครหญิงในนวนิยายจุฬามณี

1326765395 140

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 นบั หนา้ ถอื ตา มแี ตเ่ พยี งเพญ็ เท่านั้นซ่งึ ถือวา่ ‘แหกคอก’ ทาความเสอื่ มเสียทาเรื่องอัปยศอดสู ทาเรือ่ งหนกั ใจมาให้
พอ่ แม่ จนต้องหาวิธีปราบพยศทุกวิถีทาง”

(กรงกรรม. 2560 : 492)

จากข้อความข้างตน้ เพียงเพ็ญเปน็ อีกตวั อยา่ งหนง่ึ ท่ีพยายามจะปฏิเสธตอ่ การถกู คลุมถุงชน
และเลือกท่ีจะมคี วามสัมพนั ธ์และแต่งงานกับคนที่ตนเองรักจนเสยี ความสาวปล่อยตัวปลอ่ ยใจมี
เพศสัมพันธก์ ันก่อนแตง่ งานจนทาใหเ้ ธอท้องขึน้ มา พอเรอ่ื งรถู้ งึ พ่อแมก่ ็ทาให้พ่อแม่อบั อายและเปน็
ทกุ ขใ์ จอยา่ งมาก แต่สุดทา้ ยแล้วเพียงเพ็ญก็เลอื กความสุขสบายของชวี ิตยอมรับการคลุมถุงชนจากพอ่
แม่ทเี่ ลอื กผ้ชู ายที่พ่อแม่คดิ ว่าดที ี่สุดให้ เพยี งเพญ็ ไมย่ อมหนไี ปกบั ก้านเพราะถ้าหนไี ปกก็ ลวั ว่าตนเอง
จะลาบาก ด้วยพอ่ แม่เล้ียงมาให้สุขสบายไมเ่ คยทางานหนัก ประกอบกบั พ่อแมไ่ ด้ชว่ ยแก้ปัญหาเร่อื ง
หาพอ่ ของลูกในทอ้ งเธอไดแ้ ลว้ เธอก็จะไม่ถูกประจานใหอ้ ับอายเสียชือ่ เสียง เธอจงึ เอาคาว่าไม่อยาก
เนรคุณพ่อกับแม่มาใชเ้ ปน็ เหตุผล แตแ่ ท้ท่ีจรงิ แล้วเหตุผล คือ เธอกลวั ไปตกระกาลาบากและไม่ได้
สมบตั ิที่ควรเป็นของเธอ และเธออา้ งวา่ การแต่งงานกับคนทพี่ ่อแม่เลือกให้ เป็นการตอบแทนบญุ คุณ
และจะไดไ้ ม่เปน็ การเนรคุณหรือทาใหพ้ ่อแมเ่ สียใจ แตก่ ารลกั ลอบชงิ สกุ ก่อนห่าม ทาให้ตนเองท้องไส้
จนไมม่ ีพ่อกเ็ ปน็ การทาใหพ้ อ่ แมเ่ สียใจและอับอายอยา่ งยิง่ พอ่ แม่จงึ จบั เธอใส่ตะกรา้ ล้างนา้ เพอื่ กอบกู้
ชื่อเสียงรกั ษาหน้าตาของตนเอง

การที่เพยี งเพญ็ ไมเ่ ช่ือฟังคาสัง่ สอนของพ่อแมถ่ ือเปน็ พฤติกรรมทไี่ ม่เหมาะสม การชงิ สุกกอ่ น
ห่ามจนทอ้ งเปน็ การลดคุณค่า ลดศกั ดิ์ศรขี องความเป็นผู้หญิงลงไป การลกั ลอบได้เสียกันของชายหญิง
ไมเ่ ข้าตามตรอกออกตามประตู ถอื เปน็ การไม่ใหเ้ กียรตพิ อ่ กบั แม่ของฝา่ ยหญิงอย่างมาก ถอื วา่ เปน็
ความประพฤตทิ ไี่ ม่เหมาะสมและไมค่ วรเอาเยีย่ งอย่าง

มาลา
มาลา เปน็ ตัวอย่างของลกู สาวทีไ่ ม่รักนวลสงวนตัว ไมเ่ ชอ่ื ฟังพอ่ แม่ ปล่อยใหอ้ ารมณ์ความ
ตอ้ งการทางเพศอยู่เหนอื เหตุผล ปล่อยตวั ปลอ่ ยใจให้กบั ผู้ชายเพราะหลงคารมผู้ชายจนลมื คาส่ังสอน
ของพอ่ แม่ ทาให้ความสมั พันธท์ างกายเลยเถดิ ถูกผ้ชู ายหวงั ฟันแล้วทิง้ มาลาจึงถูกสังคมประณามวา่
เปน็ ผู้หญงิ ท่ใี จงา่ ย ชีวิตของเธอลม้ เหลวเพราะพฤติกรรมของมาลาเป็นตวั อย่างของลกู ทไี่ มเ่ ชอ่ื ฟงั พอ่
แม่ ชีวิตเลยไม่ประสบความสาเรจ็ หรือพบเจอความสขุ สมหวังในชวี ติ

“มาลารแู้ ลว้ ว่า อนาคตของตนน้ันจะเป็นอย่างไร แตป่ ญั หาของมารดาในขณะน้ี คอื เธอไม่ใช่สาวนอ้ ย
บริสุทธิผ์ ุดผอ่ งคคู่ วรกบั ไอ้ทิดหนา้ หยกผนู้ ั้น แต่ถ้าเขพงึ ใจเธอ และพ่อพอใจเขา เธอหนเี ขาไมพ่ ้นแน่ มาลากม้ หน้าก้ม
ตาคดิ หาทางออก

1326765395 141

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 พอ่ ขอเวลาใหฉ้ นั กับเขาดใู จกันกอ่ นดกี วา่ นะพ่อ ยังคยุ กนั ไม่กค่ี ายังไมท่ ันรูค้ วามรูส้ ึกนกึ คิดของเขา ถ้าไป
ดว้ ยกันไม่ได้ฉันจะแยเ่ อานะ แล้วถ้าเขาชอบฉันจริงเขาต้องรอฉนั ได้ และถ้าเราด่วนตัดสินใจไปก็เหมือนกบั วา่ เรา
อยากแตง่ งานกับเขาจนตัวสั่น ฉันคดิ อยา่ งนแ้ี ลว้ ถา้ ฉันมีวิชาความรจู้ นเปิดร้านเปิดรวงไดม้ ันกเ็ ป็นผลดกี ับเขากับตัว
ฉนั เองดว้ ย

ฉนั ไม่อยากแต่งไปแล้วตอ้ งไปเปน็ ขี้ขา้ ให้แม่ผัวจกิ หวั ใช้อย่างเดียวนะ เพราะไปเรยี นอยใู่ นเมอื งมาลาจึงรู้
เหน็ เร่อื งราวของสะใภค้ นจนี จนพูดได้คล่อง

แล้วค่าสนิ สอดทองหมน้ั ของฉนั แล้วแต่พ่อจะเรยี ก ฉันเองก็คงไมไ่ ดอ้ ยดู่ แู ลพ่อกับแม่ ไมไ่ ดท้ ดแทนบญุ คณุ
ทเ่ี ลย้ี งฉนั มาเป็นอย่างดี พอ่ เรยี กเขาไปแพง ๆ หนอ่ ยละกันนะ พูดไปแล้วมาลากเ็ รมิ่ น้าตาคลอเพราะทางท่จี ะ
แกป้ ัญหาคราวนีค้ ือเธอจะต้องไม่มีลกู ”

(กรงกรรม. 2560 : 601)

จากข้อความข้างต้น พ่อแมข่ องมาลาไดห้ มายตาผู้ชายท่ดี ีและมีฐานะดเี อาไวใ้ ห้มาลา แล้ว
ถามลกู สาววา่ พร้อมที่แต่งงานเม่อื ไหร่ มาลาจึงตอ้ งคดิ หาทางออกให้กบั ปัญหาของเธอคอื การทเ่ี ธอ
ไม่เชอ่ื ฟังพ่อ ปล่อยตัวปล่อยใจให้ผชู้ ายเชยชมพอเขาสุขสมอารมณห์ มายพอรู้ว่ามาลาท้องกไ็ ม่
รับผดิ ชอบ ไลใ่ ห้มาลาไปทาแทง้ ซึง่ มาลาไม่ทาเพราะกลวั บาปกรรม ดังนนั้ การทมี่ าลาจะไปแต่งงาน
ตามที่พอ่ กาหนดให้เธอ เธอจงึ ต้องแก้ปัญหาโดยแตง่ งานแลว้ จะตอ้ งยา้ ยไปอยทู่ ี่บา้ นของสามี ดังนนั้
เธอตอ้ งไม่มลี ูกตดิ ไปด้วย และทสี่ าคญั มาลาปกปิดพ่อกับแม่เรอ่ื งลกู ไม่ยอมสารภาพผิด แต่ที่ยอม
แตง่ งานเพราะตอ้ งการแกป้ ญั หาทีเ่ ธอท้องไม่มีพ่อ และบอกให้พ่อเรียกสินสอดแพง ๆ เพราะเธอรสู้ ึก
ผิดทีโ่ กหกและไม่เชือ่ ฟงั พ่อแม่ ยงั ไม่ทันเรียนจบกท็ อ้ ง และคงไมไ่ ด้มีโอกาสตอบแทนบุญคณุ ของพอ่
แม่ท่เี ลย้ี งเธอมา เธอจึงตอบแทนบญุ คุณด้วยการให้เรียกค่าสินสอดจากฝา่ ยชายแพง ๆ พฤตกิ รรมของ
มาลาถอื ว่าเป็นพฤตกิ รรมทีถ่ อื ว่าเป็นตัวอยา่ งของลูกทไ่ี ม่เช่ือฟงั พ่อแม่ ชีวิตเลยลม้ เหลว แตม่ าลากม็ ี
สติที่คดิ จะแกป้ ญั หาใหก้ บั ชวี ิตของเธอ การที่ไม่ยอมปรึกษาพอ่ แม่จึงทาให้มาลาต้องแกป้ ญั หาเองเพยี ง
ลาพัง

อไุ ร
อุไร เป็นลูกสาวท่ีแสดงบทบาทของลูกสาวทท่ี าให้แม่ตอ้ งเสียใจและอบั อายขายหนา้ ในเร่ืองท่ี
อุไรยอมพลีกายมเี พศสมั พันธ์กับคนรักก่อนแตง่ งานจนทาใหต้ นเองต้งั ครรภข์ นึ้ มา และถูกฝ่ายชายน
ปฏเิ สธความรับผดิ ชอบ แม่สามีไมย่ อมรับ เพราะกล่าวหาวา่ อุไร เป็นผู้หญงิ ไมด่ ี ใจงา่ ย เมอ่ื แมร่ ับรู้ถึง
พฤตกิ รรมของลูกสาวจงึ ทาให้แม่เสยี ใจมากเพราะได้ยินชาวบา้ นนินทาลูกสาวของตนเองไปในทิศทาง
ทไี่ มด่ ี

“อีแยม้ มันพูดว่า เม่อื วานมันเห็นเอง็ กบั ลือพงษท์ าอะไรกนั ในน้า ไม่จริงใช่ไหม”
“แม่ ฉนั พลาดไปแลว้ จะ้ พลาดไปแลว้ จรงิ ๆ”

1326765395 142

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 นางำอ่นา้ ตาไหลนองหนา้ นกึ อยากจะจกิ ทึ้งด่าทอที่ลกู สาวทาขายหนา้ แต่นางกท็ าไมไ่ ด้
อไุ รก้มหน้าซ่อนน้าตาดว้ ยคิดวา่ แมจ่ ะลงอาญา แตพ่ อเงยหนา้ ข้นึ มาก็พบวา่ ใบหน้าของแมน่ ้ันนองด้วยน้าตาเชน่ กัน
หญิงสาวจึงโผเข้าซกุ ทต่ี กั

“แม่ อยา่ เงียบอย่างนี้สิ ทาไมแม่ไมด่ า่ ฉัน ทาไมแม่ไมด่ ีฉัน”
“ทาไปแล้ว มันได้อะไรขน้ึ มา ก่อนทา ทาไมไม่คิดใหด้ ”ี
“ฉันไมร่ ู้ มัน...เอ่อ เขาบอกว่าเขาจะแต่งงานกับฉนั เขาบอกว่าจะใหพ้ ่อแม่มาสู่ขอฉนั ในเร็ววนั น้ี”
“แลว้ ถ้ามันไม่มาล่ะ” นางถามลองหย่งั ดคู วามรสู้ ึกของลกู ซึ่งถา้ พูดใหร้ ้ใู นวันนี้ไปเลยก็จะเสียใจไปทเี ดยี ว
แตถ่ ้ามหี วงั แล้วหวงั น้ันพังทลาย มนั อาจจะเจบ็ กวา่ ทีเ่ จบ็ ในวันนีก้ ไ็ ด้
“เขาต้องมาแน่ ๆ เขาตอ้ งมา” ความหวังของอไุ รอยทู่ ่ีอมั พรและเมอื่ เหน็ ลกู มีความหวัง นางำอจ่ งึ จาตอ้ ง
กลืนความขมข่นื นั้นลงคอเสีย”

(สุดแคน้ แสนรัก. 2557 : 91)

จากข้อความข้างตน้ แสดงให้เหน็ บทบาทของลูกสาวทที่ าให้แมต่ ้องเสยี ใจและอับอายขาย
หนา้ ในเร่ืองท่ีอุไรยอมพลีกาย เสยี ความสาวให้กบั ผู้ชายก่อนที่จะแตง่ งานกนั มคี นไปเห็นและนามา
นนิ ทาให้ชาวบา้ นฟังจนเรือ่ งมาถงึ หขู องแม่ จงึ ทาใหน้ างอา่ ผ้เู ป็นแม่เสียใจท่ีสดุ เสยี ใจเพราะนางไม่
สามารถอบรมสั่งสอนให้ลูกรกั นวลสงวนตวั ได้ เสยี ใจที่ลูกพลาดท่าเสียทีและผ้ชู ายไมย่ อมมาสู่ขอลูก
สาวกับนาง และรูว้ า่ การเสียความสาวใหผ้ ู้ชายไปแล้ว ผู้หญิงก็เหมอื นไร้คา่ ไร้ราคา ผู้ชายจะท้ิงหรือไม่
มารบั ผิดชอบกไ็ ด้ เป็นลูกผู้หญงิ มแี ตเ่ สียกบั เสีย นางอ่าจึงตอ้ งเป็นทกุ ขเ์ พราะลูกสาวอย่างอไุ ร
ประพฤติตนออกนอกลนู่ อกทางทาให้เส่อื มเสยี ชอื่ เสียง ทาให้ชาวบ้านนนิ ทา ประณามว่าเป็นผู้หญงิ ใจ
งา่ ย แตส่ ุดทา้ ยถงึ แม้ลูกสาวจะประพฤติตวั ไม่ดี ใช้ชีวิตทเ่ี หลวแหลกอย่างไร แต่นางอา่ ผู้เปน็ แม่ย่อมรกั
และพรอ้ มจะให้อภัยลกู ไดเ้ สมอ และพร้อมท่ีจะช่วยลูกแก้ไขปญั หาท่ที าให้ลูกทกุ ขใ์ จ

สถานภาพและบทบาทของลกู สาวในนวนิยายของจุฬามณี พบว่า บทบาทของลกู สาวกตญั ญู
มพี ฤตกิ รรมท่ีดี คอื การเคารพเช่ือฟังคาส่งั สอนของพอ่ แม่ มีความกตญั ญตู อบแทนบญุ คุณพอ่ แม่
ดแู ลปรนนบิ ัติ ดแู ลเอาใจใส่พ่อแม่ ดูแลเรอ่ื งอาหารการกนิ ดูแลยามพอ่ แม่ไมส่ บายจ็บไขไ้ ด้ปว่ ย
เป็นหวั หนา้ ครอบครัวหรือเสาหลกั ของบา้ นท่ีตอ้ งสร้างอาชพี ต้องพง่ึ พาตนเองในการหารายไดม้ าจุน
เจือครอบครัว เป็นทพ่ี ึ่งใหก้ ับผองเพอ่ื นพี่นอ้ งได้ รู้จกั หมั่นหาความรูใ้ หม่ ๆ ในการนาความรมู้ าปรบั
ประยกุ ตใ์ ช้ในอาชีพของตน รู้จกั หา รู้จักกนิ รู้จกั ใช้ รู้จักเกบ็ ออม ประหยดั ม่ใชจ้ ่ายสุรยุ่ สรุ า่ ยหรอื
ใชเ้ งนิ มือเติบเกนิ ตวั ไมห่ ลงมัวเมาในอบายมุข ขยัน ซือ่ สตั ย์ อดทน ไมล่ ักขโมยยทรัพย์สนิ ของคนอ่นื
รู้จักรักนวลสงวนตวั งานบา้ นงานเรอื น งานครวั อยา่ ใหบ้ กพรอ่ ง เขม้ แข็งไม่ย่อท้อต่ออุปสรรคท่ีผ่าน
เข้ามาในชวี ติ ผหู้ ญงิ ท่ีให้ความสาคัญกบั การศกึ ษา เชอ่ื วา่ การศกึ ษาการมีความรทู้ ่ีทนั สมัยจะช่วยทา
ให้คณุ ภาพชีวิตดีขึ้น สามารถตดั สนิ ใจเลือกค่คู รองดว้ ยตนเอง ใหพ้ อ่ แมค่ รอบครวั เหน็ ดว้ ยกบั การ

1326765395 143

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 คบหากันจนกระทั่งความรกั สกุ งอมและแต่งงานกนั ส่วนลกู สาวทม่ี พี ฤตกิ รรมทไ่ี ม่ดหี รอื เปน็ ลกู สาว
อกตัญญูนั้นเป็นผลมาจากการปลกู ฝังคา่ นยิ มทผ่ี ิด การเลี้ยงแบบตามใจโตมาเอาแต่ใจตนเอง มีความ
ข้ีอิจฉา รษิ ยา ไม่ยนิ ดีกับความสาเร็จของคนอน่ื ไม่เช่อื ฟงั คาเตอื นหรือคาแนะนาสง่ั สอนของพอ่ แม่
ใชอ้ ารมณ์อยเู่ หนือเหตุผล ใหก้ เิ ลสตณั หา ราคะ ความโลภปดิ ตาให้มืดบอด ไมส่ นใจศลี ธรรมอนั ดีงาม
พร้อมทจ่ี ะยอมทุกอยา่ งเพื่อความรักโดยไมส่ นความถูกตอ้ ง หนตี ามผชู้ ายโดยไมส่ นใจวา่ สิง่ ที่ทาลงไป
จะเป็นเร่ืองท่ไี มด่ ถี กู ติฉินนนิ ทา ถกู สังคมประณามว่าเปน็ หญิงชั่ว ไม่รู้จกั รักนวลสงวนตัว เปน็ ผู้หญงิ ใจ
ง่าย ให้คนอ่ืนดูหมนิ่ เกยี รติ สรา้ งความเดือดร้อนทาใหพ้ ่อแมท่ ุกข์ใจ

3.1.5 สถานภาพและบทบาทของเพอื่ น/พนี่ อ้ ง

พน่ี อ้ ง หมายถงึ บุคคลหลายคนทเี่ กิดจากบิดาและมารดาคนเดียวกนั (พนี่ อ้ งรว่ มบิดามารดา)
หรอื เกิดจากบิดาหรือมารดาเดียวกนั ฝ่ายใดอย่างหนึ่ง (พนี่ ้องรว่ มบิดา, พี่น้องร่วมมารดา) หมายความ
รวมถึงพ่สี าว น้องสาว ความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งพนี่ อ้ ง

พน่ี อ้ งมีความสมั พนั ธร์ ะหว่างกนั ได้หลายรูปแบบ ทง้ั ความสัมพันธ์ทีด่ ี เช่น การให้ความ
ช่วยเหลือ แบ่งปัน เปน็ เพ่อื นเลน่ กนั เป็นทพ่ี กั พงิ ทางใจ เป็นทปี่ รึกษา เน่ืองจากพน่ี ้องสามารถเข้าใจ
ปญั หาของกนั
และกนั ไดด้ ี มีการสื่อสารระหวา่ งกันทม่ี ปี ระสิทธภิ าพ ชว่ ยแกป้ ญั หาท่เี กิดข้นึ กบั พี่นอ้ งของตนได้ และ
บางครง้ั ก็เป็นเพอ่ื นพดู คยุ ในบางประเด็นท่อี าจจะคุยกับใครไมไ่ ด้ เชน่ เรือ่ งเพศ เรือ่ งความรกั เปน็ ต้น

นอกจากความสัมพนั ธท์ ่ดี ีแล้ว พนี่ ้องอาจมีรปู แบบความสมั พันธ์ท่ีไมด่ เี กดิ ข้นึ ได้ เชน่ การทะเลาะ
เบาะแวง้ การตอ่ สู้กนั หรือเกิดความอิจฉารษิ ยากันได้

ความสัมพนั ธ์ระหว่างคนเรานน้ั ไม่ไดม้ ีเพยี งแคเ่ รอ่ื งของค่รู กั แต่เพียงอยา่ งเดยี ว แต่ความสมั พันธ์
ระหวา่ งเพอ่ื นก็เป็นส่งิ ท่ที าให้แต่ละคนนัน้ มีความสุข มคี วามหวงั และมีกาลงั ใจในการใช้ชีวติ มากข้ึน
เพราะถา้ ได้เพอ่ื นท่ีดีมีคณุ ภาพ ต่อใหม้ ีจานวนน้อยก็จะไมร่ สู้ ึกวา่ ตัวเองตอ้ งต่อสู้อยู่เพียงลาพัง

ในนวนิยายของจุฬามณี ตวั ละครหญิงท่ีมีสถานภาพและบทบาทของเพื่อนหรอื พ่นี ้อง
มรี ายละเอยี ดดงั น้ี

3.1.5.1 เพอ่ื น/พ่ีน้องท่ีรกั และชว่ ยเหลือแบ่งปนั กนั
เรณูและวรรณา
บทบาทของพส่ี าวที่แสนดขี องเรณู คือการสง่ เสียใหน้ ้องสาวอยา่ งวรรณาไดม้ โี อกาส

1326765395 144

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 เรยี นตัดเย็บเส้อื ผา้ เพ่ือนาความร้มู าเปิดร้านทากิจการร้านตัดเสือ้ เลี้ยงชีพตนเองได้ เพราะเรณูไมม่ ี
โอกาสได้เรียนหนังสือจึงเลง็ เห็นถึงความสาคญั ของการศึกษาวา่ จะสามารถยกระดับคุณภาพชวี ติ ของ
ตนเองและนอ้ งสาวได้

“เรณไู พลค่ ิดถงึ ‘วรรณา’ นอ้ งสาวคนเลก็ ทตี่ นสง่ เสียให้เรียนตัดเย็บเส้ือผา้ อยทู่ ป่ี ากนา้ โพ
ถา้ วรรณาได้ผู้ชายดี ๆ แบบกมล ชีวิตของวรรณาคงจะมคี วามสขุ ”

(กรงกรรม. 2560 : 33)

การแสดงความห่วงใยของพี่สาวท่ีมตี อ่ น้องสาว ห่วงใยวรรณาที่กลวั ผู้ชายจะมา
หลอก กลวั วรรณาจะหลงคารมผชู้ ายและพลาดท่าเสียที ดังน้ัน เพ่ือเป็นการเตือนสติใหน้ อ้ งสาวรทู้ ัน
เล่ห์เหลี่ยมของผชู้ ายจึงยา้ เตอื นกบั น้องสาวบ่อยครงั้

“พเี่ รณยู ้านกั ยา้ หนาเรอ่ื งให้ระวงั คารมผชู้ ายไว้ให้ดี เพราะผู้หญิงอ่อนต่อโลก ออ่ นประสบการณ์
น้ันพลาดท่าเสยี ทเี พราะคารมหวานกันมานกั ต่อนักแล้ว”

(กรงกรรม. 2560 : 134)

การแสดงความหว่ งใยพีส่ าวอย่างเรณูของวรรณาท่ตี อนน้ีเรณเู จอกับความทกุ ข์ มี
เร่อื งที่ไมส่ บายใจ วรรณาในฐานะนอ้ งสาวต้องคอยยนื อย่เู คียงข้างพี่สาว คอยปลอบใจอยู่เป็นเพ่อื น
ให้คาปรึกษาใหพ้ ่ีสาวไดร้ ะบายความทกุ ขภ์ ายในใจ และชว่ ยกันฝ่าฟนั และแก้ปัญหาไปดว้ ยกัน

“ไหนพเ่ี คยบอกวา่ พ่ีเดินมาไกลเกนิ กว่าจะย้อนกลบั ไง อยา่ งไรก็อย่าปล่อยใหช้ ีวิตตกตา่ ไปกวา่ นี้
และพีก่ ต็ อ้ งไมล่ ืมว่า ตอนนม้ี ฉี ันอกี คนท่ีเอาชีวิตมาฝากไว้กบั พ่ีและพก่ี ย็ ังมีไอ้ป๊อก ชีวิตคนเรามันมีเร่ืองใหม่ ๆ
มาเรยี กความสนใจคนอย่ตู ลอดอยู่แล้วมัวไปจมปลกั กับเร่อื งในอดตี เป็นทุกขเ์ ป็นรอ้ นไปก็ไมไ่ ด้ประโยชนอ์ ะไร”

(กรงกรรม.2560 : 405)

เรณูกับจันตา
เรณแู ละจนั ตามีความสมั พันธเ์ ป็นเพอ่ื นท่หี วังดตี ่อกัน การแสดงความหว่ งใย ความหวังดี
ตอ่ เพื่อนของเรณูและจันตา ด้วยความรักและเป็นห่วงท่ีกลัวเพือ่ นจะถกู ผูช้ ายหลอก ดงั นน้ั จึงพูดเพื่อ
เตือนสติเพ่ือนไมใ่ หห้ ลงไปกับคาพูดของผู้ชาย

“อย่าหาว่าพอี่ ย่างนั้นอย่างนเ้ี ลยนะ ในฐานะท่พี ผ่ี ่านโลกมามากกวา่ เธอ พจี่ ะเตือนไว้ว่าคนพวกน้ี
มกั เจา้ ชู้อยา่ ไดไ้ ว้ใจไปไหนมาไหนกบั เขาตามลาพังเดด็ ขาด

1326765395 145

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 คาพดู ของเรณนู น้ั ย่ิงกว่าเข็มท่มิ แทงจติ ใจของจันตาเพราะ ‘อ่อนตอ่ โลก’ จงึ ได้กลายเป็น ‘เหยื่อ’ โดยไม่
รู้ตวั แถมถูกตราหนา้ ว่า ‘โง่’ ‘หนา้ ด้าน’ และ ‘ไรย้ างอาย’ ซ่งึ เป็นเหมือนรอยมีดที่กรดี ลกึ ลงไปในหัวใจของจันตา จน
ยากลืมเลอื น

ผ้ชู ายน่ะไอต้ อนมนั อยากได้มันก็ดิ้นรนจะเอาให้ได้ ใหม้ ันทาอะไรมันก็ยอม พอมันไดเ้ ราแล้ว มนั กเ็ ป็นอีก
อย่าง พเี่ ห็นมาเยอะแล้ว อกี อย่างพ่ไี มไ่ ด้ดูถกู เธอนะจนั ตา คอื เราตอ้ งไม่ลืมวา่ เราเป็นใคร เขาเปน็ ใคร เผอื่ ใจไว้บ้าง
แผนพลิกขน้ึ มาจะได้ไม่เจ็บ

ถา้ เขารักเธอจรงิ อยากได้เธอเป็นคุณนายจริง ๆ เขาต้องพสิ จู นต์ วั เองให้มากกว่าคนอ่ืน ๆ ตอนนเี้ ธอร้หู รือ
ยังว่าบา้ นช่องพ้นื เพเขาเป็นคนท่ไี หน มลี ูกมเี มยี อยู่ข้างหลงั หรือเปล่าเขาคิดจะพาพอ่ แมม่ าดูตัวเธอหรอื เปลา่ เขาพดู
ถึงเรอ่ื งแต่งงานบ้างไหม ออกเงินซ้ือเส้ือผา้ ของกินใหบ้ า้ งไหม และเขากล้าที่จะบอกกับคนท่ีทางานของเขาไหมว่าเขา
ชอบเธอและไมฉ่ วยโอกาสจากชว่ งล่วงเกนิ เธอเมื่อมีโอกาส เขาใหเ้ กียรตเิ ธอไหม กป็ ระมาณน้แี หละ”

(กรงกรรม. 2560 : 120)

เรณกู บั อาซา
การแสดงบทบาทของการเปน็ ที่ปรึกษาและการปรบั ทกุ ขก์ ันระหว่าเรณกู บั อาซาเปดิ ใจคุยกนั
เพ่ือจะไดด้ แู ลให้ความช่วยเหลือกันตอ่ ไป เรณบู อกว่าถงึ แมเ้ ธอจะเรยี นหนงั สือมาน้อย แตก่ ส็ ามารถ
ทาหน้าทีเ่ ปน็ ทีป่ รึกษาทดี่ ีในเร่ืองตา่ ง ๆ ได้ เพราะการทีเ่ ธอพบเจอผู้คนมาหลากหลายแบบ ทามา
หลายอาชพี ทาใหเ้ อมีประสบการณ์ตรงทสี่ ามารถถ่ายทอดหรือแนะนาคนอน่ื ได้ในฐานะท่ปี รึกษาท่มี ากด้วย
ประสบการณ์

“พ่ที อ้ งกบั พ่เี ขยตั้งแตอ่ ายุ 17 พอพี่สาวพ่รี บู้ า้ นแทบจะลุกเปน็ ไฟ แมใ่ ห้พ่ีหลบไปอยูห่ วั หวายจนคลอด
แลว้ แม่พีก่ ไ็ ปรับลกู พ่มี าเลี้ยง ลกู พ่ไี มไ่ ด้เรียกพ่ีวา่ แม่หรอก เรียกพีว่ า่ พี่

แม่พี่เอาเขามาเลี้ยงตง้ั แตม่ ันเกดิ บอกกับคนอ่ืนว่าเป็นลกู หลง หลงั คลอดมนั แลว้ พก่ี ไ็ ปเป็นเดก็ หน้าร้านที่
ตาคลแี บบร้านเธอน่ีแหละ แล้วกม็ าทางานทบ่ี าร์จนเจอกับพี่ใช้

พ่ีรู้ตัววา่ พไ่ี มใ่ ช่ผหู้ ญงิ ดิบดอี ะไร แตพ่ บ่ี อกกบั เธอได้คาเดียวว่าพีร่ ักพ่ชี ายเธอจรงิ ๆไมไ่ ด้คิดมาหลอกลวง
ไม่ได้คิดมาปอกลอกเอาอะไร นอกจากอยากอยู่กับคนทพี่ ่ีรกั อยากต้ังต้นชวี ิตใหม่เท่านนั้ จรงิ ๆ รกั ไมร่ ักพีไ่ มร่ ู้ แตพ่ อ
เขารูว้ า่ พ่ีทอ้ ง เขาก็เต็มใจรับผดิ ชอบและพาพม่ี าที่น่ี

อาซา วันหน่ึงถ้าซารักใครมาก ๆ ซาจะมองข้ามความผิดพลาดในอดีตของเขาได้ไหมความสุขของคนทีม่ ี
ความรกั คอื ไดอ้ ยู่กบั คนท่ีเรารกั นะซา ทกุ ขม์ ันก็ทนได้ถ้าใจมันสมปรารถนา วันหนึ่ง ถา้ ซามปี ัญหาหัวใจ ปรึกษากับ
พีไ่ ด้นะ ถึงพีจ่ ะเรยี นหนงั สือมาน้อยแต่พี่ม่ันใจว่าพเ่ี จอคนมาเยอะ มนั เป็นสญั ชาตญาณเอาตัวรอดของมนุษยน์ ะ่
ไม่ไดเ้ กง่ กาจอะไรหรอก”

(กรงกรรม. 2560 : 128-129)

เรณกู ับแจ้
การแสดงใหเ้ หน็ ถงึ บทบาทของการเปน็ เพ่อื นทม่ี ีความหวังดตี อ่ กัน คบหากนั ด้วยความ
จรงิ ใจ ความสัมพนั ธข์ องแจ้กับเรณูคือความเป็นเพื่อนทม่ี ีมิตรภาพที่ดตี ่อกนั ยามทเี่ พื่อนเจอปัญหา

1326765395 146

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 หรือเผชญิ หน้ากบั มรสมุ รมุ เรา้ ชีวติ เพื่อนก็ตอ้ งแสดงบทบาทในการย่ืนมือเขา้ มาช่วยเหลอื ช่วยช้แี นะ
เตือนสตใิ ห้เพอ่ื นคิดได้ และดาเนินชีวิตไปในทางท่ีถกู ตอ้ ง ถา้ เพ่อื นทาผิดท้ังท่เี จตนาและไม่เจตนา
กต็ ้องรูจ้ ักปรามหรอื เตอื นไมใ่ ห้ทาผดิ ซ้าสองและถลาลกึ ไปกับส่ิงท่ีเพอ่ื นเหน็ ผิดเป็นชอบ ท่ีสาคญั เพ่ือน
ต้องรจู้ ักใหอ้ ภัยซง่ึ กันและกัน เหมือนกบั แจ้ท่แี นะนาและเตอื นสตเิ รณูใหค้ ิดดี ทาดี และแก้ไขส่ิงทีต่ น
ไดท้ าผิดพลาด เอาชนะใจแม่สามดี ว้ ยการคิด ทาดี แลว้ ดอกผลจากการทาความดจี ะตอบแทนความดี
ของเรา นัน่ ก็คอื ความสุข

“เรณกู ล้าหาญยอมรับผิด ทาไมเจ๊ถึงยนิ ดีรับฟงั คาโกหกหลอกลวงของคนเลวอย่างฉนั ก็เธอบอกเองวา่
ถ้าเป็นคนอ่ืนถาม เธอก็จะไม่ยอมรบั พอดีเป็นแจ้ถามเธอถึงยอมรับก็แสดงวา่ เธอรักแจ้ ไว้ใจแจ้ และซอื่ สตั ยก์ บั
มติ รภาพของเรา เรณแู จจ้ ะอายจุ ะ 40 แล้วนะแจเ้ หน็ คน รู้จักคนมาเยอะแยะมากมาย คนอย่างเธอไม่มีทางคิดทา
รา้ ยใครกอ่ นอย่างแนน่ อน

ถา้ จะให้แกต้ วั ฉันก็จะบอกว่าท่ตี าคลีกับเฮยี ใชฉ้ ันทาลงไปเพราะฉันรักเขา ฉันอยากเอาชนะเขา เอาชนะ
เพอื่ น ๆ ที่ดูถูกเหยียดหยามว่าคนอยา่ งฉันทาอาชพี อย่างนนั้ จะไมม่ ีวนั ที่คนอยา่ งเฮียใช้จะสนใจ และอกี อย่างฉนั ก็
อยากมีชวี ติ เหมอื นผู้หญิงทว่ั ๆ ไปคอื ไดอ้ ยู่กับคนทีฉ่ ันรกั สรา้ งอนาคต สรา้ งชวี ติ มีลูกมีเต้าด้วยกัน ส่วนแม่ย้อยฉัน
ทาไปเพราะตอ้ งการอยูก่ บั คนท่ฉี นั รักเทา่ น้นั ฉนั ไม่มเี จตนาหลอกลวงเอาทรพั ย์สนิ อะไรของแกเลยสักนดิ ไมว่ ่าจะ
เปน็ สร้อยคอ ร้านน้ี เรื่องเงินลงทุนทามาหากนิ ฉันเพียงแค่อยากให้แกเมตตาฉนั บา้ ง แตฉ่ ันคดิ ไม่ถึงว่าฤทธิ์ของมนั
จะทาใหแ้ กเปลี่ยนมาดีกับฉันถึงเพียงนี้

แตแ่ จ้ว่ามันกเ็ ป็นเพราะคุณงามความดขี องเธอด้วย ฉนั รู้สึกวา่ ยามทีเ่ ธอปรนนิบัติดูแลแม่ผัวเธอน้ัน เธอ
ไมไ่ ดท้ าอยา่ งเสแสรง้ แกล้งทา แตเ่ ธอทาใหด้ ว้ ยความเตม็ ใจ

กเ็ ขาเป็นแม่ผัวฉัน แม่ผวั ก็เหมอื นแม่ของตัวเอง รักลูกเขาก็ต้องรักแมร่ กั พอ่ เขาด้วยอกี อย่างฉันกน็ กึ อยาก
ตอบแทนเรอ่ื งทแ่ี กให้ทอง ใหร้ ้านฉัน แม้มันจะเกดิ จากเกิดขนึ้ เพราะคณุ ไสยกต็ าม

แตเ่ ธอกย็ งั คดิ ตอบแทน นน่ั คอื เจตนาเธอไมไ่ ดเ้ ลวทรามแต่อย่างใด
แต่ฉันกก็ ลายเปน็ คนท่ีคนทั้งชมุ แสงมองดว้ ยสายตาเคลอื บแคลงสงสยั ดูถูกเหยยี ดหยามไปซะแลว้
เด๋ียวเร่ืองมนั กเ็ งยี บ อดทนเอาหนอ่ ยเพราะชีวติ คนเรานะ่ มนั มีเร่ืองใหม่เกิดข้นึ เรียกความสนใจทกุ วันอยู่
แล้ว เธอตอ้ งพสิ จู น์ตัวเองให้อาแปะ อากง อาซา เหน็ วา่ เธอตอ้ งการแคค่ วามยุติธรรม ไม่ไดต้ ้องการมากกว่านั้น
และทีส่ าคัญอย่าคิดทาผดิ ซา้ สองอีก แลว้ ก็ทาดตี อบแทนเขาอยา่ งทีค่ ดิ ไว้น่ันแหละ มันยังจะพอลดโทษทัณฑไ์ ด้บา้ ง
รอใหเ้ ฮียใช้ปลดทหารมาก่อน รอให้มลี กู เต้าด้วยกนั ก่อน ถึงตอนนั้นสถานการณ์คงดขี ึ้น แลว้ หมอที่ทาให้
แกกบ็ อกกับฉันว่าถ้าฉันมีความดีเปน็ ของคูต่ ัว ของจะยงั อยู่หรอื ว่าหลุดแล้ว ความดีนั้นก็ยงั จะเป็นเคร่ืองผูกมัดใจคน
เอาไวไ้ ด้”

(กรงกรรม. 2560 : 395-397)

เรณกู บั มาลา
การแสดงให้เหน็ ถึงบทบาทในการเป็นที่ปรึกษาในฐานะพ่สี าว เรณูกบั มาลามีความสมั พนั ธ์กัน
ในฐานะพี่สาว น้องสาว เพราะมาลาเป็นเพอ่ื นกับวรรณา และวรรณากเ็ ปน็ นอ้ งสาวของเรณู ดังน้ัน

1326765395 147

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 เรณูจึงให้คาปรึกษาในฐานะพ่สี าวท่ีเคยผ่านเหตกุ ารณแ์ บบนี้มาแลว้ คือ ท้องโดยทีย่ งั ไม่พรอ้ ม และให้
ข้อคดิ และเตอื นสตมิ าลาให้กล้าเผชิญหนา้ กับความเปน็ จริงคอื ยอมรบั และไปสารภาพผิดกบั พอ่ แม่
และท่มุ ทความรกั มาใหล้ ูก เพราะลกู เปน็ ของขวญั อนั ล้าค่าของผหู้ ญิงทุกคน

“คาพดู ของเรณู เป็นเสมอื นแสงสว่างอนั ริบหร่ี แต่มันกท็ าใหม้ าลาสงบสตอิ ารมณค์ ลายความกงั วลและ
ความทุกข์ใจลงไปได้บ้าง ‘มาลา’ ของขวัญที่ล้าค่าทีส่ ดุ ในชีวิตของผูห้ ญงิ เราก็คือการได้มีลกู ถงึ แม้วา่ พอ่ เขาจะไม่
ยอมรบั กใ็ ชว่ า่ เราจะหมดหนทางเลยี้ งลูกนนี่ า หมาแมวมันยังดิ้นรนเลย้ี งลกู ของมนั ได้ เราเป็นคนเราต้องดกี วา่ น้นั
และพอ่ แม่ของเราพอ่ แมข่ องเธอนั่นแหละ ถงึ เขาจะดรุ า้ ยแคไ่ หนแตอ่ ย่างไรเขาก็เป็นพอ่ แม่ ลกู ทาผิดทาพลาดถ้าเขา
จะเฆย่ี นตีเขาย่อมมีสทิ ธ์ิ แต่เขาก็คงไมฆ่ า่ แกงไดล้ งคอหรอก กลบั เขากะลาไปนะ แล้วไปสารภาพความจรงิ เริ่มต้นท่ี
แม่ของเธอก่อน ใหแ้ ม่เป็นกันชน ให้แม่เขา้ ไปคยุ กับพอ่ หลังจากนั้นกก็ ้มหน้ายอมรบั โทษทัณฑ์ไป เขาตีเขาก็คงตีไม่ถึง
ตายหรอกเพราะอย่างไรเธอกเ็ ปน็ ลูกสาวเขา เด็กในท้องอยา่ งไรก็เปน็ สายเลอื ดของเขาเหมือนกนั เช่อื พีน่ ะ สงบสติ
อารมณท์ าใจให้เขม้ แข็งคราวนี้ถอื วา่ เปน็ บทเรียนชวี ติ ว่าผชู้ ายเลว ๆ มันไมม่ คี ่าพอจะใหร้ กั หรือคดิ ฝากชวี ิต เอา
ความรกั นนั้ มาท่มุ เทใหก้ บั ลูกเถอะนะ อย่างไรลกู ก็เป็นของเราอยา่ งไมม่ วี ันเปลีย่ นแปลง และพี่ก็เชื่อว่าพ้นื ฐานฐานะ
ทางบา้ นของเธอยงั ดกี ว่าคนอื่นเขาอีกตง้ั มากมายคนื นัน้ มาลากลับมาท่หี อพักด้วยท่าทีออ่ นระโหยโรยแรง และจะทา
ใจไดม้ ากข้นึ แม้จะบอกตวั เองว่าความจรงิ เป็นสง่ิ ทีไ่ มต่ าย พ่อคงไมเ่ อาถึงตาย คนกะลากใ็ ชว่ า่ จะไม่เคยมีคนทอ้ งโดย
ไม่มีพอ่ ทอ้ งแลว้ ถูกท้ิง แต่ลกึ ๆ มาลาก็ยังรู้สึกหวาดกลวั ”

(กรงกรรม. 2560 : 576)

เรณู จันตา แจ้
ความสัมพันธข์ องเรณู จันตา แจ้ เปน็ การแสดงบทบาทของเพื่อน พ่ี ที่คอยช่วยเหลอื ดแู ล
เพื่อนทกี่ าลงั ตกทกุ ข์ไดย้ ากหรือกาลังเผชิญกับมรสุมในชวี ติ แจ้ และเรณู คอยปลอบใจอย่เู คียงขา้ ง
จนั ตาในวนั ท่เี ธอแยท่ สี่ ุดในชวี ิต และพรอ้ มทจ่ี ะยนื่ มือเขา้ ไปชว่ ยด้วยการช่วยกนั แกป้ ญั หาหรอื หาทาง
ออกของปญั หาช่วยกนั เรณแู ละแจ้ช่วยใหจ้ นั ตาไปเรยี นเพื่อจะได้มอี าชพี ตดิ ตัวเพอื่ จะได้เลย้ี งชพี ของ
ตนเองได้ สามารถพ่งึ พาตนเองได้ จันตาซาบซึง้ ในบญุ คุณทพี่ ีส่ าวท้ังสองคนไดช้ ่วยเหลอื เธอ ชว่ ยฉดุ
เธอขึ้นมาจากขมุ นรกทเ่ี ธอกาลังเผชิญอยู่เพยี งลาพงั ถือเป็นความโชคดีของจันตาท่ีเจอกัลยาณมติ รท่ีดี
และจรงิ ใจ พร้อมท่จี ะช่วยเหลือเธออยา่ งเตม็ กาลัง

“จันตาไมก่ ลา้ ส้หู นา้ ใครอีกแล้ว หนูอย่ชู ุมแสงตอ่ ไปไมไ่ ด้อีกแลว้ แลว้ หนกู ็ไมร่ ูจ้ ะไปอยทู่ ่ไี หนด้วย”
“ชีวิตมนั ไม่ไดส้ ิน้ หนทางขนาดนั้นหรอกนะจนั ตา อย่าลืมวา่ เรามีมอื มตี นี ครบ”เรณูรีบขดั
“ชาติก่อนคงทากรรมไว้เยอะชีวิตหนูถึงได้มาเจอเรอ่ื งแบบนี้”
“ชาติกอ่ นชาตไิ หนกอ็ ยา่ ไปสนใจมันมองแค่วันน้ี วนั พรงุ่ นี้ พอตง้ั สตใิ ห้ดคี ่อย ๆ คดิ หาทางแก้ปญั หา”
“ร้ไู หมวา่ อามา่ เป็นห่วงเธอมากแคไ่ หน”
“หนูทาให้อามา่ เสยี หน้าเสียความเสยี ความรู้สกึ กับหนู”
“อามา่ เขาไมไ่ ด้คดิ อะไรแบบนน้ั เลย จันตาหาทางแก้ปัญหาใหม่เถอะ”

1326765395 148

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 “เธอเคยบอกวา่ อยากเรยี นเสรมิ สวยไม่ใช่หรือ จนั ตา”
“แตห่ นูไมม่ เี งิน เงนิ เดอื นหนสู ่วนใหญ่ หนูส่งไปใหพ้ ่อกบั แม่ เหลือเกบ็ กไ็ มเ่ ทา่ ไหร่”
“ก็ทองทอ่ี ามา่ ใหเ้ ป็นของขวญั วันแตง่ งาน” เรณูหมายถึงทองชดุ ที่ยงั คงอยใู่ นตัวจันตา
“หนไู ม่ได้แตง่ งาน หนูคงต้องเอาคนื อาม่า”
“เอาอย่างนจี้ ันตา อามา่ แจ้งซัง และแจ้ สรา้ งวดั สร้างวามาก็เยอะนะ คราวน้พี วกเราจะชว่ ยคน จะชบุ
ชวี ิตคนเอาบญุ บา้ งละ่ เธอไม่ตอ้ งกลบั บ้าน กลบั ไปเธอคงต้องฆา่ ตัวตายแน่ ฉันกไ็ มอ่ ยากไดย้ ินขา่ วรา้ ยแบบน้ันในวัน
หน้า ชีวติ เป็นของน้อยนะจันตาเธอไปวัดกับอามา่ เธอก็คงฟังเทศนฟ์ ังธรรมมาว่าการฆ่าตวั ตายเป็นบาปมหนั ต์
เพราะฉะนนั้ เธอไม่ตอ้ งมาทางานดแู ลอาม่า แต่เธอจะไดเ้ งนิ เดือนไวส้ ่งเสียพ่อแมเ่ ธอเหมือนเดมิ ทีเ่ พิ่มเตมิ
คอื เธอต้องไปเรียนเสริมสวยทป่ี ากน้าโพพรงุ่ นีเ้ ช้า เราไปกนั แตเ่ ชา้ ไปกบั แจ้ ไมต่ อ้ งสนใจสายตาใครเสยี งใคร แจจ้ ะ
เอาเธอไปฝากเรยี นเอง”
“แต่มนั ใชเ้ งินเยอะ”
“เยอะ แจ้กม็ ีจ่าย แจ้จะชว่ ยเธอจนกว่าเธอจะตง้ั หลกั ได้ แจ้มนั่ ใจว่าวันหน้าจันตาจะยนื ด้วยขาของเธอได้”
“พ่กี ็จะช่วยแจเ้ ขาด้วยเบอ้ื งต้นพใ่ี ห้ 2,000” พี่เรณู
“ไม่ตอ้ งปฏเิ สธไม่ต้องเกรงใจทาตามท่แี จ้นี้บอกเถอะนะ วันนี้ทงี่ านมาล่มกค็ ิดว่าเธอกบั คณุ ปลัดไมใ่ ชเ่ นอ้ื คู่
กนั เรื่องมนั ถงึ ต้องมาลงเอยแบบนี้ จนั ตาพูดทัง้ น้าตาวา่ บุญคุณของพท่ี ง้ั สองคนชาติน้ีหนไู มร่ ู้จะตอบแทนอย่างไร
หมด”

(กรงกรรม. 2560 : 623-624)

อมั พรกับอไุ ร
อมั พรกับอุไรเป็นพนี่ ้องกนั เป็นการแสดงใหเ้ ห็นถงึ ความเป็นหว่ งของพ่ีสาวกับนอ้ งสาว
เมอื่ พสี่ าวอย่างอมั พรเห็นนอ้ งกาลงั มีปญั หาหนักอกที่ไมส่ ามารถบอกกับใครได้ อัมพรในฐานะพสี่ าวจงึ
กลายเป็นคนท่ีนอ้ งสาวเช่อื ใจและไวใ้ จระบายปญั หาใหอ้ ัมพรฟงั และทัง้ สองคนก็ปรกึ ษากนั และ
ชว่ ยกันคดิ หาวธิ กี ารแก้ไขปัญหาให้กับน้องสาวของตนเอง เพ่อื ไมใ่ หแ้ ม่ตอ้ งมาทุกขใ์ จกับปญั หาที่ลูก
สาวเปน็ คนก่อเรอ่ื ง แสดงให้เห็นถงึ บทบาทการเป็นท่ปี รกึ ษาของพนี่ ้องทีร่ กั ใครก่ นั ตอ้ งดูแลชว่ ยเหลือ
ไม่วา่ จะสขุ หรือทกุ ข์ก็ต้องร่วมกนั ฝา่ ฟนั อุปสรรคไปใหไ้ ด้ ถอื เป็นการทาตามบทบาทหนา้ ที่ของพ่สี าว
นอ้ งสาวไดด้ ี

“อุไร เอง็ เป็นอะไร ใครทาอะไรเอง็ ” อัมพรถามดว้ ยความหวนั่ ใจ
“ฉนั ไปเสยี แลว้ อไุ รรอ้ งไหต้ วั โยนเพราะรูแ้ นว่ า่ ระหว่างเธอกบั ลอื พงษ์นัน้ ไม่นา่ เปน็ อยา่ งทใี่ จคดิ ได้แลว้
ลือพงษ์ไม่เชอ่ื วา่ เธอบรสิ ทุ ธ์ใิ จ เธอจะไปพูดอะไรได้ ก็เธอพลีกายใหเ้ ขาอย่างง่ายดายเอง ค่าของเธอมันหมดเพราะตวั
เธอเอง แตเ่ ธอไม่คิดวา่ เขาจะงเ่ี งา่ เชื่อคนหาปลาและไม่คดิ เลยว่าเขาจะเชอื่ คาพูดพล่อย ๆ ของประยูร คนทน่ี บั วา่
เปน็ ลกู ของศตั รูของเธอ เขาไม่ฟังเธอเลย เอาแต่พดู วา่ เสียใจ เสยี ความรู้สึก เสยี ดายวันเวลาทไี่ ดค้ บหาดูใจกนั หรอื วา่
มนั ไมไ่ ด้จริงใจกับฉนั ตงั้ แตแ่ รกอยู่แลว้ เลยหาเหตมุ าอา้ งทจี่ ะไมร่ บั ผดิ ชอบ”

1326765395 149

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 “อัมพรไม่กล้าออกความคิดเห็น อไุ รยงั ร้องไห้สะอึกสะอนื้ สว่ นอมั พรนั้นก็กาลังคดิ หาทางแกป้ ญั หาให้น้อง
เราตอ้ งแก้ปญั หากอ่ นท่ีแม่จะรู้ พี่ไมอ่ ยากให้แม่ทกุ ขใ์ จไปมากกว่านี้”

“อแี ย้มมันร้ายกว่าทฉี่ นั คิดไว้จรงิ ๆ”
“มนั ร้ายได้เราก็ร้ายได้ ถ้าชาตินม้ี นั จะจองเวรจองกรรมกบั เรา แลว้ ทาไมเราจะให้มนั ทาอยู่ฝ่ายเดียวละ่
ถา้ พี่ไม่มีความสขุ มันกจ็ ะไม่มเี ช่นกัน 2 หวั ต้องดีกว่าหัวเดียว อีแยม้ ไอ้ยูร ชาตนิ ม้ี งึ อย่าไดม้ ีความสุขเลยสายตาของ
อุไรมงุ่ ม่นั ไม่ตา่ งจากพีส่ าว”

(สดุ แค้น แสนรกั . 2557 : 89)

3.1.5.2 เพื่อน/พี่นอ้ งท่เี กลยี ดและพรอ้ มจะแย่งชงิ กนั ชกั จงู กนั ไปทาเรื่องท่ีผดิ หรอื เรือ่ งท่ไี ม่ดี
มดี ังนี้

เจ๊อ๋ากบั พิไล
เจอ๊ ๋ากับพไิ ล แสดงให้เห็นถงึ ความสัมพนั ธข์ องเพ่อื นหรอื มิตรภาพจอมปลอมท่ีทัง้ สองคนคบ
กัน คยุ กนั เพราะเรื่องผลประโยชน์ เรอื่ งเงนิ ๆ ทอง ๆ และเรอ่ื งทไ่ี ม่ดขี องชาวบ้าน การแนะนาชักชวน
เพอื่ นใหท้ าธุรกิจสีเทา ทร่ี า่ รวยจากการขูดรดี เลอื ดกับปู หรือการทานาบนหลังคน การรบั ซอ้ื ของเกา่
ทม่ี ีแนวโน้มว่าจะมีราคาในอนาคตทไี่ ม่ทราบท่มี าของของ การขายหวยเถือ่ น การรบั จานา จานอง
ท่ีดินท่มี ีดอกเบีย้ แพง เหมือนกบั ตนเอง เพราะความโลภทาใหม้ ิตรภาพของสองคนเบง่ บาน จนทาให้
ชกั ชวนกันไปในทางทไ่ี มด่ ี ดงั น้นั ในการเลือกคบมิตรเป็นส่งิ ทีส่ าคัญมาก เพราะถ้าเราเลือกคบมิตรที่ดี
มคี วามจริงใจคอยชว่ ยเหลอื กันชีวิตก็จะมีความสุข แต่ถ้าเลอื กคบมิตรท่หี วงั ผลประโยชน์ ถา้ ไม่มี
ผลประโยชน์กจ็ ะไมค่ ุยดว้ ย มติ รท่เี สแสร้งแกลง้ ทา ไม่จรงิ ใจ แนะนามจิ ฉาชพี แนะนาเราไปในทาง
ทผี่ ิด ชวี ติ เรากจ็ ะพบแต่ความพินาศ

“นางอ๋าเปน็ คนปากพลอ่ ยสาระแนเร่อื งของชาวบ้านร้านตลาดมาแตไ่ หนแต่ไร พิไลเพ่ิงมาอยใู่ หมเ่ ป็น
เหมอื นคนหวั เดียวกระเทยี มลบี ครั้นมคี วามคิดอ่านตรงกันพิไลจงึ ยึดนางอา๋ ไวม้ ั่น นางอาก็ชอบคนอย่างพไิ ล
เพราะหมดเรอื่ งจะคยุ พอรสู้ กึ ไวเ้ นอื้ เชอ่ื ใจกนั ก็เผอื่ แผ่วธิ ีหาเงินหาทองเขา้ บา้ นตามแบบแผนของตน นอกจากขาย
ทองรูปพรรณแล้ว ทีน่ ีย่ ังรับจานาทอง จานองทด่ี นิ รบั ซอ้ื ของเกา่ ท่มี ีแนวโน้มวา่ จะมรี าคาในอนาคตและเป็นเจ้ามือ
รับหวยเถื่อนอีกดว้ ย พิไลจงึ พอมองเห็นลทู่ างทามาหากนิ ทร่ี ูส้ กึ ถกู กบั จรติ ของตนหากว่านางย้อยจะตกุ ติกไมย่ กร้าน
นนั้ ใหเ้ ป็นของตนอย่างท่เี คยบอกไว้”

(กรงกรรม. 2560 : 448)

อ่นุ กับบังอร
อุ่นกบั บงั อรมคี วามสมั พนั ธ์เปน็ พ่นี อ้ งกนั แสดงให้เห็นถึงทศั นคติในการแต่งงานของสอง
พี่น้อง อนุ่ กับบังอรทีม่ คี วามคดิ แตกต่างกัน บังอรใหค้ วามสาคญั กับการแต่งงานกับคนรวย เพราะแตง่
ไปแล้วจะสขุ สบาย แตอ่ ่นุ เลือกทจี่ ะแต่งงานกบั ใครสกั คนดว้ ยความรักแม้จะตอ้ งแย่งชิงมาก็ตาม

1326765395 150

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 อุน่ ไม่ได้รกั พี่ทดิ อนิ แตบ่ งั อรแอบรักเธอจึงใช้เลห่ ์เหลี่ยมในการโน้มน้าวใจให้อนุ่ หนไี ปโดยไมต่ อ้ ง
แตง่ งาน เธอจะเป็นคนแตง่ แทนเอง จงึ วางแผนพดู ชักจงู ให้อ่นุ ทาตามเสียงเรียกร้องของหวั ใจคือหนี
ตามผู้ชายทีอ่ ุน่ รกั ไป เพื่อที่ตนจะไดเ้ ปน็ สะใภค้ นจีนแทน ซ่งึ การเป็นลกู สะใภ้คนจนี เป็นสิ่งทีอ่ ่นุ ไม่พึง
ปรารถนาท่ีต้องไปดูแลพอ่ แมส่ ามี และตอ้ งถกู แมส่ ามีใช้งานเธออยา่ งกับทาส เพราะอาชีพคา้ ขายทุก
เวลานาทีเป็นเงินเป็นทอง เธอกลัวท่ีจะมีปญั หาเมื่อตอ้ งไปตกอยูใ่ นสถานะจายอมแบบน้ัน สองพีน่ อ้ ง
จึงวางแผนเพือ่ แกง่ แกง่ ชิงความรกั โดยท่ที าเหมือนหวงั ดีต่อกนั แตก่ แ็ อบแฝงความเห็นแกต่ วั ไว้

“พี่ทิดอิน ไม่ได้อยากได้หล่อนสักเท่าไหร่ อยกู่ บั คนท่ีไมร่ กั และไมค่ ุ้นเคยจะเปน็ อย่างไร เธอจะอดทนได้
ไหม นี่กเ็ ปน็ อกี ปญั หาหนง่ึ ที่อนุ่ เอามาของคดิ ”

“พีอ่ ยา่ ลืมนะวา่ เขารวย แต่งกบั เขาแล้วพอ่ แม่น้อง ๆ จะไดส้ บาย”บังอรทาเป็นพดู ถงึ แต่แง่ดที ้ังที่อยากจะ
เปา่ หูในแงร่ ้าย ๆ

“รวยจนสาหรับพ่ีมนั ไม่สาคัญหรอก” เขา้ ทางบังอรจนได้
“ฉนั ก็คดิ อยา่ งนั้นนะพ่ี ถ้าเราแตง่ งานกบั ใครสักคนมนั กน็ ่าจะเกิดข้ึนเพราะความรกั ”
“พีไ่ มไ่ ด้อยากไดพ้ ี่ทดิ อินมาทาผวั พ่ีไมช่ อบคนอ่อนแอ เลย้ี งไมโ่ ต อะไร ๆ ก็พอ่ แม่ถา้ พเ่ี ป็นเขานะพี่ไมย่ อม
แตง่ หรอก ขายขีห้ นา้ ตายเลย ถ้าพลาดจากพม่ี าเอาน้อง และคิดดเู ถอะ พ่มี ันกต็ อ้ งเรยี กวา่ รกั ของคดั ท้งิ ของพ่ีอ่มิ
เขา”
“คดิ มากไปได้ ฉันเพิ่งรนู้ ะวา่ พคี่ ดิ มากขนาดนี้ ทีแรกก็คดิ แค่วา่ ไม่อยากไปเป็นสะใภ้คนจนี ” บงั อรอ้างอิง
ประสบการณ์ตรงของคนเป็นน้าเพ่อื เพม่ิ ความนา่ กลวั
“ทาไรท่ างานน่ยี ังต่นื สายได้ แต่คนค้าขาย ทุกนาทีเขาเป็นเงนิ เป็นทองไปหมด หาไดก้ นิ ดี แต่เรอื่ ง
ปรนนิบตั ิพดั วีเอาใจพอ่ ผัวแม่ผวั นีส่ ิ เขาวา่ ใช้กันอยา่ งกบั ทาส แอะสักคาเปน็ ทบุ ตี”

(ชงิ ชัง. 2556 : 99)

สถานภาพและบทบาทของการเป็นเพือ่ น/พ่ีนอ้ ง ความสัมพันธ์ระหวา่ งคนเรานน้ั ไม่ไดม้ ีเพียง
แค่เรือ่ งของคู่รกั แค่เพียงอย่างเดียว แต่ความสัมพันธร์ ะหว่างเพื่อน/พ่ีนอ้ งน้นั ก็เป็นส่ิงทที่ าใหแ้ ตล่ ะคน
น้นั มีความสขุ มคี วามหวงั และมีกาลงั ใจในการใช้ชีวิตมากขึ้น ในนวนิยายของจฬุ ามณี ตัวละครหญิง
ท่มี ีสถานภาพและบทบาทของเพอ่ื นหรอื พท่ี ่ีรกั และชว่ ยเหลอื แบ่งปันกัน การแสดงบทบาทของเพ่ือน
หรอื พ่ี ท่ีคอยชว่ ยเหลือดแู ลเพื่อนทก่ี าลังตกทุกขไ์ ด้ยากหรอื กาลังเผชิญกบั มรสุมในชวี ติ คอยปลอบใจ
อยู่เคยี งข้างในวันท่ีร้สู กึ แยท่ ่ีสุดในชีวิต และพรอ้ มท่จี ะย่นื มอื เขา้ ไปชว่ ยดว้ ยการช่วยกันแก้ปญั หาหรอื
หาทางออกให้กบั ปัญหา ชว่ ยสง่ เสริมแนะนาให้ไปเรียนเพอื่ จะไดม้ อี าชพี ติดตวั เพอ่ื จะได้เลี้ยงชพี ของ
ตนเองได้ สามารถพึ่งพาตนเองได้ ช่วยฉุดเพอ่ื นมีคณุ ภาพชวี ิตที่ดขี ้นึ การเปน็ กลั ยาณมติ รทด่ี แี ละ
จริงใจ พรอ้ มท่ีจะช่วยเหลือกันอย่างเตม็ กาลัง ในฐานะพ่ีน้องท่ีเชอื่ ใจและไว้ใจกนั เวลาทกุ ข์ใจ
สามารถระบายปญั หาใหฟ้ งั เปน็ ปรกึ ษาทด่ี ีและช่วยกนั คิดหาวธิ ีการแกไ้ ขปญั หาร่วมกัน เพ่ือไมใ่ หค้ น
รอบขา้ งต้องมาเดือนรอ้ นหรอื ทกุ ข์ใจ แสดงให้เหน็ ถงึ บทบาทการเปน็ ทีป่ รกึ ษาของพ่นี ้องท่รี ักใครก่ ัน

1326765395 151

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 ตอ้ งดูแลชว่ ยเหลือ เปน็ ที่พ่ึงเปน็ เพ่อื นในยามยากไมว่ ่าจะสขุ หรอื ทกุ ข์กต็ ้องร่วมกนั ฝา่ ฟันอปุ สรรคไป
ใหไ้ ด้ ถือเป็นการทาตามบทบาทหน้าท่ขี องเพอื่ น พี่น้องทีด่ ี และลกั ษณะเด่นทพี่ บคอื สถานภาพและ
บทบาทของการเป็นเพ่อื น พี่นอ้ งท่ีเกลยี ด ชงิ ชัง และพรอ้ มจะแย่งชงิ กัน ชักจูงกนั ไปทาเรือ่ งท่ีผิดหรือ
เรื่องท่ไี มด่ ี แสดงใหเ้ หน็ ถงึ ความสัมพนั ธข์ องเพ่ือนหรือมติ รภาพจอมปลอม คบกัน คุยกนั เพราะเรือ่ ง
ผลประโยชน์ เรือ่ งเงิน ๆ ทอง ๆ และเรือ่ งทไี่ ม่ดีของชาวบ้าน การแนะนาชักชวนเพอ่ื นใหท้ าธุรกิจสี
เทา ชักชวนกันไปในทางทีไ่ มด่ ี

ดังนัน้ ในการเลือกคบมติ รเป็นส่ิงท่ีสาคญั มาก เพราะถ้าเราเลือกคบมติ รที่ดี มคี วามจริงใจ
คอยชว่ ยเหลือกันชีวติ ก็จะมีความสุข แต่ถ้าเลือกคบมติ รที่หวังผลประโยชน์ ถา้ ไม่มผี ลประโยชน์กจ็ ะ
ไมค่ ุยด้วย มติ รท่เี สแสรง้ แกล้งทา ไม่จรงิ ใจ แนะนามจิ ฉาชพี แนะนาเราไปในทางทีผ่ ดิ ชีวิตเรากจ็ ะพบ
แตค่ วามพงั พนิ าศ

3.1.6 สถานภาพและบทบาทของญาตผิ ู้ใหญ่

ปิ่นหล้า ศลิ าบตุ ร. (2551 : 101) กลา่ วว่า สังคมไทย ญาตผิ ้ใู หญถ่ ือวา่ มีบทบาทสาคัญใน
ครอบครัว เนอื่ งจากอดตี สังคมไทยเปน็ สงั คมครอบครัวขยาย คือ มีปยู่ า่ ตายาย ลุง ป้านา้ อา พ่อ
แมแ่ ละลกู อยู่ในบ้านหลังเดียวกนั หรืออยู่บ้านใกล้เรือนเคยี งกัน ในอาณาบริเวณเดยี วกนั อานาจ
เดด็ ขาดภายในครอบครัวกเ็ ป็นของผู้อาวุโสท่ีได้รบั การยอมรบั ให้เปน้ ผนู้ าครอบครวั ครอบครวั ใน
สงั คมไทยปัจจุบันเป็นครอบครัวเดีย่ ว ซง่ึ มเี พยี งพอ่ แมแ่ ละลูก ซ่ึงตา่ งจากอดีต แต่บางครอบครัวก็
ยังมีญาตผิ ้ใู หญ่อาศยั อยูด่ ้วย หากครอบครวั ใดมีปัญหาญาติผู้ใหญจ่ ะเปน็ คนคอยดูแลบุตรหลาน
ญาตผิ ้ใู หญจ่ ึงมคี วามสาคญั ละมบี ทบาทสาคัญในครอบครวั

นวนยิ ายของจฬุ ามณีมตี วั ละครหญงิ ท่ีมสี ถานภาพเป็นผใู้ หญ่ คือ มีบทบาทในครอบครัว
ได้แก่ ญาติผู้ใหญ่เป็นเสมอื นแม่ และญาติผูใ้ หญ่ให้คาปรึกษา แนะนาสั่งสอน ซึง่ มีรายละเอยี ด
ดังนี้

3.1.6.1 ญาติผู้ใหญ่เปน็ เสมอื นแม่
ญาตผิ ูใ้ หญท่ มี่ ีความใกล้ชิดและสามารถทาหนา้ ทแี่ ทนแม่ได้เปน็ อย่างดี เมอื่ แมไ่ ม่
สามารถเลีย้ งดแู ลลูกได้ ญาติผู้ใหญจ่ ึงชว่ ยทาหน้าทดี่ ูแลแทน และทาหน้าที่ได้ดีไมต่ า่ งจากแม่ คอย
ให้การดูแลเล้ยี งดเู ปน็ อยา่ งดี ให้ความรักเอาใจใส่ เปน้ ผู้อยรุ่ ่วมแก้ปัญหา ดแู ลลูกหลานทัง้ ยามทกุ ข์
หรอื มีความสขุ

1326765395 152

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 3.1.6.2 ญาติผู้ใหญใ่ หค้ าปรกึ ษา แนะนาสง่ั สอน
ญาตผิ ้ใู หญจ่ ึงเป็นผู้มีบทบาทสาคญั และมคี วามสาคัญในครอบครัว เพราะเป็นทีร่ ัก
และเคารพของลูกหลานรองลงมาจากพอ่ แม่ อีกทั้งยังเปน็ ผ้มู ีประสบการณ์ผา่ นโลกผ่านชีวติ มา
มากกวา่ จึงเป็นผู้มองเห็นส่ิงต่าง ๆ มามากกวา่ เป็นผรู้ ับฟัง ปรึกษา ให้คาสั่งสอน อบรม เขา้ ใจ
เหตกุ ารณ์ และช่วยแก้ไขปญั หาในครอบครวั เพ่ือดูแลสั่งสอนให้ลูกหลานทาในสงิ่ ที่ถูกตอ้ งตาม
ครรลองคองธรรม สามารถดาเนินชวี ิตตามครรลองไดอ้ ย่างมคี วามสขุ และประสบความสาเร็จในชีวิต
ยกตัวอย่าง
ความสมั พันธ์ของจันตากบั อาม่าที่เปรยี บเสมอื นญาติผใู้ หญ่ท่คี อยให้คาแนะนาทดี่ ี
เป็นทป่ี รกึ ษา เปน็ การแสดงใหเ้ ห็นถึงความสมั พนั ธ์ของอามา่ และจันตา ถึงแม้วา่ จันตาจะเปน็ เพยี ง
ลูกจ้างในร้าน แต่ความสมั พันธข์ องสองคนนี้มมี ากกวา่ การเป็นแคเ่ พยี งลกู จ้างกบั นายจา้ ง แต่เปน็
เสมอื นญาตผิ ู้ใหญ่ท่ีจนั ตาเคารพรักเสมอื นญาตผิ ใู้ หญ่ ซึง่ อามา่ มคี วามปรารถนาดเี หน็ จันตาไม่สบาย
ใจเลยแสดงบทบาทการเป็นท่ีปรึกษาใหก้ บั จันตาว่าดแี ล้วทพ่ี ระตงจะแต่งงานกับพิไลลูกสะใภ้ทนี่ าง
ยอ้ ยหาไว้ให้เพราะถ้าจันตาไปเป็นสะใภอ้ าม่าก็จะเป็นหว่ งจนั ตาเพราะจะตกเปน็ สะใภ้ทาสท่ีโดนนาง
ย้อยแม่สามีโขกสับจกิ หวั ใช้ อาม่าแนะนาว่าคนทสี่ วยแบบจันตาควรได้สามีเปน็ พวกขา้ ราชการ ซึ่ง
แสดงใหเ้ ห็นถึงค่านยิ มของข้าราชการในการเลือกภรรยาทห่ี นา้ ตาสวยซึ่งสามารถพาไปอวดคนอนื่ ได้
แสดงใหเ้ หน็ ถึงความสวยของผหู้ ญิงสามารถประดับบารมีของผู้ชายท่ีเป็นข้าราชการได้

“อาจนั ตาคิดเสยี ว่าเราไม่ใช่เนอ้ื คูก่ นั แลว้ คนดี ๆ อยา่ งลอื้ เดยี๋ วก็มีคนมาเหน็ คุณค่าเอง ใหร้ ักษาเน้ือรกั ษา
ตวั ให้ดเี ถอะ แต่อามา่ คดิ ว่าก็เป็นเรอ่ื งดนี ะที่ความรักของล้อื กับพระตงไมส่ มหวัง อาม่าดอู อกหรอก อว๊ั แกป่ ูนน้แี ล้ว
เหน็ รกั เหน็ เกลยี ด เหน็ เลิกมาเยอะแยะ บอบบางอย่างลือ้ ไมท่ นั แม่ผวั อยา่ งอายอ้ ยหรอก หรอื แตง่ เขา้ ไปลือ้ กจ็ ะไป
เป็นสะใภ้ทาสใหเ้ ขาโขกสับจิกหัวใชอ้ ย่แู ตห่ ลงั ร้าน ทาแต่งานบ้าน แลว้ ใช้เศษเงนิ ท่เี ขาปันมาใหน้ ิด ๆ หน่อย ๆ
อย่างล้อื อาม่าว่ามองพวกขา้ ราชการดกี วา่ ลอื้ มนั เหมอื นดอกกลว้ ยไม้ใครเห็นก็รูส้ ึกสดชน่ื สบายตา ล้อื สวยมากนะ
อาจันตาเหมาะทจี่ ะพาไปอวดโฉมให้คนอืน่ เหน็ จันตามาอยทู่ ่นี ใ่ี นฐานะคนทางานบ้านและดูแลอามา่ โดยเฉพาะหญงิ
สาวไมไ่ ดเ้ ข้าไปวุ่นวายอยหู่ นา้ ร้านเหมอื นลกู จา้ งคนอนื่ จันตาน้ันกนิ นอนอยูป่ ระจาได้เงินเดือนไม่มากดีแตว่ า่ เจอ
นายจา้ งดีและที่นีก่ ็ไม่มลี ูกชายนายจา้ งมากวนใจเหมือนตอนอยูท่ ี่อุตรดิตถ์ จนั ตาเปน็ คนไม่เถียงคนแต่กไ็ มถ่ งึ กบั เงยี บ
จนนา่ ราคาญ อามา่ จงึ รกั และเอน็ ดจู ันตาเป็นพิเศษ”

(กรงกรรม.2560 : 52)

นางศรี
การสนทนาระหว่างนางศรผี ้เู ป็นอาของเพียงเพญ็ กบั บงั อร นางศรีตอ้ งการแกป้ ัญหาใหก้ บั
พ่อกานันพ่ชี ายของตน และอยากชว่ ยแก้ปัญหา ช่วยเตือนสติหลานสาวอยา่ งเพียงเพ็ญวา่ ไมค่ วร
กลับไปหาคนรักเก่า เพราะตอนนี้เขามีบังอรเป็นเมยี แล้ว ถา้ เพยี งเพญ็ กลับไปหาก้านคนรักเก่า

1326765395 153

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 จากท่ีเปน็ เมียหลวงของอาซากจ็ ะกลายเปน็ เมียน้อยของก้าน ต้องไปกนิ นา้ ใต้ศอกของบงั อร นางศรี
จึงแกป้ ัญหาโดยการไปคยุ กบั บังอรและมอบเงนิ ให้ แลว้ ให้บงั อรนาไปใหก้ า้ นเพือ่ มาเปน็ ค่าสินสอดของ
ตนเอง เพราะเห็นใจและตอ้ งการรวบรัดให้ก้านมาแต่งงานกับบงั อรใหเ้ รว็ ทีส่ ุด เพื่อแกป้ ญั หาให้เพยี ง
เพญ็ หลานสาวของตนเองตัดใจจากก้าน และอ้างเหตผุ ลทีน่ า่ เชือ่ ถอื ให้เพียงเพญ็ เข้าใจถึงสถานภาพ
ของตนเองวา่ ไดแ้ ต่งงานกับอาซาไปแลว้ ดงั นัน้ ต้องทาตามบทบาทหน้าทข่ี องภรรยากค็ ือตอ้ งนอนกับ
อาซา และตัดใจจากคนรกั เก่าที่กาลังจะแตง่ งานไดแ้ ลว้ เพราะไมอ่ ยา่ งน้นั ตนจะกลายเป็นผูห้ ญงิ ที่คบ
ชูเ้ ปน็ พฤติกรรมท่รี ้ายแรงมากของผหู้ ญิงและจะถูกสงั คมประณาม หยามเกยี รติ ท่ีสาคญั จะทาให้พ่อ
กบั เมท่ ุกข์ใจและอับอายขายหน้าชาวบ้าน ดงั นน้ั นอกจากการปฏิบตั หิ น้าทต่ี ามสถานภาพและ
บทบาทของตนเองทาตามหนา้ ท่ีภรรยาที่ดี และหนา้ ท่ีลกู สาวท่ดี ี ก็จะนาพาแต่ความสุขมาให้ แตก่ าร
ทไี่ ม่ทาตามสถานภาพและบทบาทของตนก็จะมแี ตเ่ รือ่ งทุกขใ์ จชีวิตไมม่ ีความสขุ

“ปา้ อยากรู้เรอื่ งของเอง็ กบั ไอก้ า้ นวา่ มนั ไปถงึ ไหนแลว้ บังอรแมจ้ ะอยากใหค้ นอน่ื รบั รูว้ า่ ตนนนั้
ตกเปน็ ของพกี่ า้ นไปแล้ว แต่พอถูกถามตรง ๆ ผิวหนา้ บงั อรกร็ ูส้ กึ รอ้ นขน้ึ ผะผ่าวเพราะความเขินอาย

เมือ่ ไหร่คณุ จะแตง่ งานกันให้เปน็ เร่ืองเป็นราว ชาวบา้ นเขาจะได้ไมเ่ อาไปนินทา
พีก่ า้ นเขายงั ไมพ่ รอ้ มเขา ไม่มีเงนิ หน้สี ินท่ียมื ไปรกั ษาแม่เขากย็ ังตอ้ งทางานใช้อยู่
ถา้ เอง็ ท้องไส้ข้นึ มา เอง็ จะไมอ่ ายคนรึ ป้าไมอ่ ยากให้แม่เอ็งรสู้ ึกอบั อายขายหน้า เอ็งก็เสยี สาวให้ผ้ชู ายมัน
ไปแล้ว ถา้ ไอ้ก้านจะมาขอ ให้เรยี กค่าสินสอดอย่างถกู ที่สดุ แลว้ ก็จัดงานอย่างรวบรัดท่สี ดุ บอกกล่าวเฉพาะคนกันเอง
ก็พอแลว้ จัดงานให้เรว็ ท่ีสุด บอกก้านไปแค่ว่าทตี่ ้องเรง่ รดั แตง่ กป็ ระมาณอฐั ยายซือ้ ขนมยาย บอกไปวา่ เปน็ เงินของ
แม่เอง็ ขายผ้าเอาหนา้ รอด แต่งกันอายกนั ไป
บงั อรตงั้ ใจไว้วา่ บงั อรจะปล่อยใหต้ ัวเองท้องแลว้ บอกใหผ้ ใู้ หญร่ ับรู้ ผกู ข้อไม้ข้อมอื ให้ แลว้ กอ็ ยดู่ ้วยกันเสีย
เมื่อมีลาภลอยมาอยา่ งนี้ถ้าไม่รบี ตะครุบไวก้ โ็ งเ่ ต็มทแี ลว้
แม่ของกา้ นปว่ ยเป็นวณั โรคมนั จะตดิ โรคจากแม่มันหรือเปลา่ กไ็ มร่ ูแ้ ลว้ ตอนนใี้ คร ๆ กร็ ู้ว่าบังอรเดนิ ข้ึนเดิน
ลงบ้านนั้นอยู่ ปรนนบิ ัติดูแลปา้ กุ่นจนคา่ มดื ดึกดื่น เพราะมนั อยากได้กา้ นทาผวั แล้วคนเข้าตาจน คนทกี่ าลงั จะจมน้า
ตาย กาลังจะหาเงินรกั ษาแมต่ วั คนเดียวอยา่ งน้ันน่ะมนั ไม่โงป่ ล่อยขอนไม้ใหล้ อยนา้ ผา่ นไปหรอก รูไ้ หมวา่ มนั มีอะไร
กบั บงั อรไปแลว้ อีบงั อรถงึ มนั จะแรดแตม่ ันกไ็ ม่ได้แยง่ ผวั ใคร
ทส่ี าคญั เปน็ ลูกผหู้ ญิงใคร ๆ กอ็ ยากไดต้ าแหนง่ เมยี หลวง เมยี แต่งกนั ทั้งนั้นแหละ
ถ้าวกกลับไปหามันกเ็ ท่ากบั ว่าตอ้ งกลับไปกินนา้ ใต้ศอกอีบงั อร แตต่ อนน้ีหนเู ปน็ เมียพ่อซาพอ่ ซาเขากลบั มาก็ใหเ้ ขา
ขึน้ มานอนบนเตยี งซะ ตอ้ งปรนนิบัติเอาใจเขาไวล้ กู ในท้องจะไดม้ ีปกู่ บั ย่าเป็นเถา้ แกใ่ หญ่ในตลาดชมุ แสง”

(กรงกรรม.2560 : 389-391)

สถานภาพและบทบาทการเป็นญาตผิ ูใ้ หญ่ นวนยิ ายของจุฬามณีมตี วั ละครหญิงที่มีสถานภาพ
เป็นญาติผ้ใู หญ่ ญาติผู้ใหญเ่ ป็นเสมือนแม่ เป็นคนสาคัญในครอบครวั มีบทบาทในการใหค้ าปรึกษา
แนะนาส่ังสอน คอยให้ความรกั เอาใจใส่ เป็นทีป่ รึกษาทีด่ อี ยู่ร่วมแกป้ ัญหา ดูแลลูกหลานทัง้ ยาม

1326765395 154

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 ทุกขห์ รอื คอยช่นื ชมยินดใี นเวลาที่มีความสุข ญาตผิ ู้ใหญ่จึงเปน็ ผมู้ บี ทบาทสาคัญและมีความสาคัญใน
ครอบครัว เพราะเป็นทรี่ กั และเคารพของลูกหลานรองลงมาจากพ่อแม่ อกี ท้งั ยังเปน็ ผมู้ ี
ประสบการณผ์ ่านโลกผ่านชวี ิตมามากกวา่ เปน็ ผู้รับฟังท่ดี ี ช่วยแก้ไขปญั หาในครอบครวั คอยดแู ล
สงั่ สอนให้ลกู หลานทาในสง่ิ ทถ่ี ูกต้องตามครรลองคองธรรม คอยประคบั ประคองใหล้ ูกหลานสามารถ
ดาเนินชวี ิตตามครรลองไดอ้ ยา่ งมคี วามสุขและประสบความสาเรจ็ ในชีวติ

3.2 สถานภาพและบทบาทในสงั คม

สถานภาพและบทบาทในสงั คมของผู้หญงิ เปลีย่ นแปลงไปมาก ในอดตี ผูห้ ญิงมสี ถานภาพ
และบทบาทเฉพาะในครอบครวั งานของผหู้ ญงิ จึงเปน็ เฉพาะงานในบา้ น งานมนครอบครัวเปน็ หลัก
ในขณะท่ผี ูช้ ายมบี ทบาทในการทางานนอกบา้ นเปน็ หลกั มากกวา่ เม่อื สังคมพัฒนาข้นึ โดยเฉพาะ
การศกึ ษา และเศรษฐกจิ ผหู้ ญงิ จึงได้รบั การศกึ ษาสงู ขน้ึ และมโี อกาสทางานนอกบา้ นมากขึ้น

สถานภาพและบทบาทการศึกษาและอาชพี จงึ เป็นปจั จยั สาคญั ท่ีทาใหผ้ ู้หญิงได้กา้ วสสู่ ังคม
และมโี อกาสได้ใช้ชวี ิตในพน้ื ทส่ี าธารณะมากขน้ึ ดงั น้ัน สถานภาพและบทบาททางสงั คมทางดา้ น
การศกึ ษาและอาชีพจงึ เปน็ ปัจจัยสาคัญที่สร้างตวั ตนผู้หญงิ ในสงั คมให้เห็นถึงศกั ยภาพและ
ความสามารถของผหู้ ญงิ ที่ไม่แตกตา่ งจากเพศชาย ให้ผ้หู ญงิ ไดม้ ีความเทา่ เทยี มเสมอภาคเท่าเพศชาย

3.2.1 สถานภาพและบทบาทด้านการศึกษา

ผู้หญงิ มโี อกาสได้รับการศึกษาดีข้นึ และเปิดกวา้ งมากขึน้ โดยเฉพาะการศกึ ษาระดบั ขัน้
พื้นฐาน แต่จากการศึกษาวิเคราะหต์ วั ละครในนวนยิ ายของจุฬามณี พบว่า ตัวละครจะมีการศึกษา
ต้งั แตร่ ะดบั ประถมศกึ ษา แตบ่ างสว่ นก็จบปรญิ ญาตรี ปริญญาโทจากตา่ งประเทศ ดังนน้ั จะเหน็ ได้
ว่าเน้อื หาในนวนยิ ายของจุฬามณีจะให้ความสาคัญกับการศกึ ษามาก เพราะตอ้ งการให้ตระหนักถงึ
ความสาคัญของการศึกษา ถึงแมค้ นในรุ่นพ่อแมห่ รอื ตายายจะไม่มโี อกาสได้เรยี นหนงั สือหรอื จบ
การศกึ ษาแคร่ ะดบั ประถมศกึ ษา แต่เมือ่ มีลูกหลานก็พยายามสง่ เสริมและปลกู ฝงั เร่อื งให้ใฝร่ ู้ใฝ่เรียน
ตง้ั ใจเรยี น เพราะการศกึ ษาจะนามาซง่ึ อนาคตตาแหนง่ หนา้ ทีก่ ารงานทีด่ ี การศึกษาจะทาให้มี
คณุ ภาพชีวติ ทดี่ ีขึ้น ผูห้ ญิงสามารถพฒั นาศกั ยภาพของตนเองเพมิ่ ข้นึ อีกในหลาย ๆ เรอื่ ง ทาให้
สามารถพ่ึงพาตนเองได้

สถานภาพและบทบาทในสังคมทางด้านการศึกษา เป็นรากฐานสาคญั ของผูห้ ญิง ทาใหม้ ี
ความรู้ ได้นาความรู้ไปประกอบอาชีพ และใช้ในการดาเนนิ ชวี ิต การศึกษาจึงเปน็ ส่วนสาคัญมากท่ี
ทาให้ผหู้ ญิงไดก้ ้าวออกมาส่สู งั คมซึง่ เปน็ พ้ืนที่สาธารณะท่เี ป็นโลกกว้างกวา่ การอยู่เฉพาะภายในบา้ นมี

1326765395 155

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 อาชีพ สามารถสร้างรายไดท้ ่ีสามารถเลี้ยงดูตนเองและครอบครัวได้ สถานภาพและบทบาทในสงั คม
ดา้ นการศกึ ษาของผูห้ ญิงในนวนยิ ายของจฬุ ามณี มรี ายละเอยี ดดงั น้ี

สถานภาพและบทบาททางดา้ นการศกึ ษา ในสมัยก่อนจะยกย่องใหเ้ พศชายมบี ทบาทและ
สถานภาพที่มฐี านะสูงกว่าเพศหญงิ กลา่ วคือ มีการยอมรบั รปู แบบวถิ ีชีวติ ของสถาบันครอบครัว
แบบเดมิ (traditional family) ความเป็นครอบครวั เกิดขน้ึ จากการทคี่ นตา่ งเพศแตง่ งานกันตามจารีต
ประเพณที ีส่ ังคมกาหนดไว้ มีการผลติ สมาชิกจากการสบื พันธ์ตุ ามธรรมชาติ สมาชิกในครอบครัวจะ
ถกู วางบทบาทและหน้าท่ขี องตนไว้แตกต่างกัน
เพศชายมีหนา้ ท่ีในทางานนอกบ้านหารายไดม้ าจุนเจอื ครอบครัว ในขณะที่ผู้หญงิ จะรับผดิ ชอบหน้าที่
การงานอยู่ในขอบเขตของงานบ้าน การทาหนา้ ทเ่ี ลยี้ งดบู ุตรเทา่ นั้น ผู้ชายจงึ แสดงบทบาทเปน็ ผู้นา
ครอบครัวโดยให้ผูห้ ญิงเป็นผู้ตาม และลูกจะถูกเลี้ยงดูและดแู ลควบคมุ โดยพ่อกับแม่ทีม่ ีสทิ ธ์ิมอี านาจ
ในการกาหนดเสน้ ทางชีวิตใหก้ ับลูกของตนเอง เมื่อก่อนผหู้ ญงิ จบการศึกษาระดับช้นั ประถมศกึ ษา
มีอาชีพทานา คา้ ขาย ดงั น้นั เม่อื มลี กู หลานจึงต้องการส่งเสริมสนับสนุนใหไ้ ดเ้ รียนสงู ที่สดุ เพ่อื จะได้ทา
ตามความฝนั ของคนรุ่นแมท่ ี่ไม่มโี อกาสไดร้ บั การศกึ ษาทส่ี ูง

ปจั จุบนั ไดเ้ ปิดโอกาสให้ผู้หญงิ ไดร้ ับการศึกษาทสี่ ูงมากขึน้ ผ้หู ญิงได้รับการยอมรบั จากสังคม
มากขนึ้ มีความสามารถทัดเทยี มกบั เพศชายได้ ผู้หญงิ ได้มโี อกาสในการทางานที่นอกเหนือไปจาก
บทบาทหนา้ ท่ีในการดแู ลงานบ้านและเลย้ี งดูลกู การท่ีผูห้ ญิงได้รบั การศึกษาที่สูงขึน้ เป็นการการลด
ชอ่ งว่างของความไม่เสมอภาคในการประกอบอาชีพการงานของผหู้ ญงิ ในสงั คมลง การศึกษาชว่ ยสร้าง
อานาจในการตอ่ รองเพื่อให้มคี ณุ ภาพชวี ิตที่ดีขึน้ มีความม่ันใจในตนเองมากข้นึ สามารถพง่ึ พาตนเอง
มีอาชพี มรี ายได้ ไม่ต้องพึง่ พาการเงินจากผเู้ ปน็ สามเี พียงฝ่ายเดยี ว เป็นการชว่ ยกนั แบง่ เบาภาระของ
ผชู้ าย ผู้หญงิ ท่มี คี วามรู้ มีสามารถ การศกึ ษาจะช่วยให้หญิงชายมคี วามเท่าเทียมกนั

สถานภาพและบทบาททางดา้ นการศกึ ษา เปน็ ปัจจยั สาคญั ทท่ี าให้ผ้หู ญงิ ได้มีโอกาสไดก้ า้ วเขา้ สู่
สังคมท่เี ปิดกว้างมากขึน้ ไดใ้ ช้ชวี ิตในพื้นทส่ี าธารณะมากขน้ึ สามารถสรา้ งตัวตนของผูห้ ญิงใหเ้ ห็นถึง
พลังของอติ ถีเพศแสดงถงึ ศกั ยภาพของผหู้ ญิงงที่ไม่แตกต่างไปจากผู้ชาย สง่ เสริมให้ผหู้ ญิงและผู้ชายมี
ความเสมอภาคกันทางด้านการศกึ ษา ผู้หญิงได้รบั การศึกษาในระดับการศึกษาข้นั พื้นฐาน ถงึ แมผ้ ูห้ ญงิ
บางงกลุม่ จะจบการศึกษาแคร่ ะดับประถมศกึ ษา แตด่ ้วยความท่ีเปน็ ผูห้ ญงิ หัวกา้ วหน้า หมัน่ ศึกษา
เรียนรู้เพมิ่ เติมจากแหลง่ เรยี นรตู้ า่ ง ๆ จากประสบการณโ์ ดยตรง ทาใหเ้ กิดความชานาญ มกี ารพฒั นา
ตนเองอย่สู มา่ เสมอทาใหม้ ภี าพลักษณ์เป็นผหู้ ญิงฉลาด แกง่ และทันนสมัยอยู่เสมอ พัฒนาศกั ยภาพใน
การสร้างอาชีพ สร้างงรายได้ พฒั นาตนเองจากเปน็ ผผู้ ลิต เป็นผูป้ ระกอบการ เปน็ เจ้าของกิจการ
มีความสามารถและมีบทบาทในด้านเศรษฐกิจ สามารถพึงพาตนเองได้ มรี ายไดเ้ ป็นของตนเอง สามารถ
ตัดสนิ ใจในเร่ืองต่าง ๆ ได้เอง โดยไม่ตอ้ งรอการตดั สนิ ใจจากผูช้ ายเพยี งอย่างเดยี ว

1326765395 156

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 สถานภาพและบทบาทในสังคมดา้ นการศกึ ษาเปน็ รากฐานสาคัญหนงึ่ ของผู้หญงิ ทาให้มีความรู้
และนาความรู้นัน้ ไปประกอบอาชีพและใช้ในการดาเนินชีวิตการศึกษาจงึ เปน็ ส่วนสาคญั มากท่ีทาให้
ผหู้ ญงิ ได้ก้าวออกมาสสู่ ังคมมอี าชีพสร้างรายไดท้ ่ีสามารถเล้ียงดูตนเองและครอบครัวได้ สถานภาพและ
บทบาทในสงั คมด้านการศกึ ษาของผ้หู ญิงในนวนิยายของจฬุ ามณีมีการศึกษาสายวชิ าชีพช่าง ระดบั
ประถมศึกษา ระดบั มัธยมศกึ ษา และระดบั ปรญิ ญา มรี ายละเอยี ดดังนี้

การศึกษาวชิ าชีพชา่ งตัดเยบ็ เสื้อผา้ ชา่ งเสริมสวย
วิชาชีพช่างตดั เย็บเสื้อผา้ ช่างเสริมสวย ตอ้ งไปเรียนสายวชิ าชพี โดยเฉพาะ เพ่ือนาความรู้มา

ประกอบอาชีพสรา้ งรายไดใ้ ห้กบั ตนเอง
ตัวละครหญงิ ท่ไี ปเรยี นวชิ าชีพชา่ งตดั เย็บเสื้อผ้า ได้แก่ จนั ตา วรรณา มาลา จากเรอ่ื งกรงกรรม

พะยอม อไุ ร จากเร่ือง สุดแคน้ แสนรัก ยกตวั อย่าง

เรณูไมม่ ีโอกาสไดเ้ รยี นหนังสอื จึงสง่ วรรณานอ้ งสาวของตนเองไปเรยี นตัดเย็บเสือ้ ผ้าอยู่ท่ี
ปากนา้ โพธิ์ การจะไปเรียนต้องไปเรยี นในตวั เมืองท่ีปากน้าโพ แสดงให้เหน็ ถงึ การศกึ ษาจะต้องมีการ
ลงทนุ เพอื่ ไปเรยี นเพ่อื จะได้ใบประกาศนยี บตั รกลบั มาเพ่ือเปน็ ใบเบกิ ทางในการเร่มิ ประกอบอาชพี ที่
เป็นธุรรกจิ ส่วนตัว

“เรณูไพล่คิดถงึ ‘วรรณา’ น้องสาวคนเลก็ ทตี่ นสง่ เสียให้เรยี นตัดเยบ็ เส้อื ผา้ อยู่ทป่ี ากน้าโพ
ถ้าวรรณาได้ผู้ชายดี ๆ แบบกมล ชวี ิตของวรรณาคงจะมคี วามสุข”

(กรงกรรม. 2560 : 33)

วรรณาได้มีโอกาสเรยี นตัดเย็บเส้ือผ้าเพอื่ นาความร้มู าเปดิ ร้านทากจิ การร้านตดั เส้อื เลย้ี งชีพ
ตนเองได้ เพราะเรณูไมม่ โี อกาสไดเ้ รียนหนังสอื จึงเล็งเหน็ ถงึ ความสาคัญของการศึกษาวา่ จะสามารถ
ยกระดบั คุณภาพชวี ิตของตนเองและนอ้ งสาวได้

ตัวละครหญงิ ที่ไปเรยี นวชิ าชพี ชา่ งเสรมิ สวย ได้แก่ จันตา จากเรอื่ ง กรงกรรม อารยี ์ จากเรื่อง
ชิงชัง ยพุ ิณ สุขเสมอ จากเร่อื งทงุ่ เสน่หา

ยพุ ิณ อยากเรียนเสริมสวยเหมือนกับจนั ทร แต่ฐานะทางบ้านไม่ดีเทา่ จันทร แมข่ องเธอไม่
สามารถสง่ เธอไปเรยี นเสรมิ สวยในเมอื งได้ นางสาเภาเหน็ ช่องทางทจี่ ะแยกยุพณิ ออกไปจากชีวติ ลกู ชาย
จึงได้เสนอเงนิ เพื่อให้ไปเรียนเสริมสวยและไมใ่ หก้ ลบั มาทนี่ อ่ี กี เธอจงึ รับปากและไปเรยี นเสริมสวยจน
สามารถเป็นเจา้ ของรา้ นเสริมสวย มรี ายไดเ้ ลย้ี งชีพได้ สามารถพ่งึ พารายไดข้ องตนเอง

1326765395 157

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 “แม่ จนั ทรว่ามนั จะไปเรยี นเสริมสวยฉันอยากไปมั่ง หลังเรียนจบ ยุพิณ ขยบั มาเป็นเจา้ ของร้านยุพนิ บวิ ตีซ้ า
ลอนไมใ่ ช่เพราะความต้งั ใจ แตม่ นั เกิดขึ้นจากความจาใจต่างหาก และเงินทีไ่ ดเ้ อามาเลา่ เรียนนั้นก็เป็นเศษเงินทเี่ ขา
หยิบยน่ื มาให้เพราะต้องการเงินสว่ นใหญ่ไปครอบครอง”

(ทุ่งเสนห่ า. 2563 : 520)

ยพุ ิณตอ้ งต่อสู้กับความคิดความเชอื่ ของผู้ชายในยุคน้นั ว่าผู้หญงิ ไมจ่ าเป็นต้องเรยี นสงู
เพราะสดุ ท้ายก็ตอ้ งทาหนา้ ทแ่ี ม่บา้ นอย่ดู ี

“พร่ี กั เอง็ นะยพุ นิ ไม่ไปไดไ้ หม พ่ีคงคดิ ถงึ เอง็ จวนคลั่งแน่ ๆ ไปบอกพอ่ กับแม่เอ็งกัน พ่จี ะไปชว่ ยพดู
ไปย้าว่าในอนาคตเราจะแต่งงานกนั เอง็ ไม่จาเปน็ ต้องเรียนเสรมิ สวยเพราะแตง่ งานกนั แลว้ เอ็งจะตอ้ งอยู่แตบ่ ้าน
เป็นแม่บ้านแมเ่ รอื นใหพ้ ่ี เล้ียงลกู ใหพ้ ่ี พีจ่ ะเขา้ ไปคยุ ให้”

(ท่งุ เสนห่ า. 2563 : 37)

จะเหน็ ไดว้ า่ ตวั ละครผู้หญิงของจุฬามณีไปเรียนวชิ าชพี ชา่ ง เมื่อจบการศกึ ษากน็ าความรู้มา
ประกอบอาชพี ชา่ งตดั เยบ็ เสอื้ ผ้า ช่างเสรมิ สวย สามารถเป็นเจ้าของกจิ การ สรา้ งรายได้ สามารถพ่ึงพา
ตนเองได้ ผหู้ ญิงท่ีมีการศกึ ษาสะทอ้ นให้เห็นถงึ ความเป็นผ้หู ญงิ ยคุ ใหมท่ มี่ ีความรู้ มคี วามคดิ ความอ่าน
และมีความเฉลยี วฉลาดในการดาเนนิ ชวี ิต ซงึ่ มักจะสอดคล้องกบั ความสัมพนั ธก์ บั หน้าทก่ี ารงาน
เธอเห็นคณุ ค่าของการศกึ ษาวา่ สามารถสร้างความกา้ วหนา้ ใหก้ บั เธอได้ไมแ่ พผ้ ู้ชาย

การศึกษาระดบั ประถมศึกษา
ตัวละครผูห้ ญงิ ในนวนิยายของจฬุ ามณีจบการศกึ ษาในระดับประถมศกึ ษา ยังไมม่ โี อกาสในการ

เรยี นหนังสอื ในระดับท่ีสูงเนือ่ งจากฐานะทางบ้านไม่เอื้ออานวย สว่ นมากจบการศึกษาแลว้ จะประกอบ
อาชพี ทานา ค้าขาย เล้ยี งเป็ดเลย้ี งไก่ เป็นแมบ่ ้าน คนกล่มุ น้ี เม่ือมลี ูกหลานจึงมีความตอ้ งการเป็นพิเศษ
ในการส่งเสริมสนับสนนุ ใหไ้ ด้เรียนสูงท่ีสดุ เพ่ือจะไดท้ าตามความฝนั ของคนรุ่นแมท่ ่ไี มม่ โี อกาสได้รบั
การศกึ ษาท่สี ูง ตัวละครหญงิ ท่ีจบการศึกษาระดบั ประถมศึกษา มีท้งั หมดจานวน 18 ตวั ละคร ไดแ้ ก่
แม่ย้อย เรณู จันตา จากเรื่องกรงกรรม, อ่มิ อนุ่ บงั อร จากเรอื่ งชิงชงั , นางอา่ อัมพร อไุ ร นางแยม้ สุดา
จากเรื่องสุดแค้น แสนรัก, ยพุ ณิ นางสาเภา นางจาเรยี ง จันทร แกว้ ใจ จากเรือ่ งท่งุ เสน่หา, สดุ สวย แปง้
จากเรอ่ื งวาสนารกั ยกตัวอย่าง

เรณู จบการศกึ ษาแค่ ป.4 เพราะท่ีบ้านมฐี านะยากจน มีอาชีพ ทานา ประมง แต่เธอเปน็ ผหู้ ญิง
ท่เี ห็นความสาคญั ของการศึกษา เธอส่งเสียใหน้ ้องนอ้ งสาวได้มโี อกาสเรยี นหนังสือ พยายามฝกึ ฝน
ภาษาองั กฤษเพ่อื ทางานรบั แขกทบ่ี าร์ สามารถสอ่ื สารกับชาวต่างชาติไดใ้ นระดับพ้ืนฐาน นาความรู้มา
สร้างอาชพี เป็นแม่ค้าขายขนมไทย เธอใช้ความขยัน และความอดทนจนสามารถเป็นเจา้ ของร้านขาย

1326765395 158

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 ขนมและเจ้าของรา้ นเรณูบูติคตัดเย็บเสื้อผา้ เป็นผู้หญิงท่ีเก่ง สร้างอาชีพ สรา้ งรายได้ พง่ึ พาตนเองโดย
ไม่สรา้ งความเดือดรอ้ นให้คนอื่น

“เรณูบอกกับเขาวา่ เธอเกิดในครอบครวั ยากจนขน้ แค้นมีพ่นี ้องนะตัวเธอดว้ ยมจี านวน 10 คนความรู้กม็ ีเพียง
ชนั้ ประถม 4 นอกจากทานานแล้วบ้านของเรณกู ย็ งั มอี าชพี ทาการประมง”

(กรงกรรม. 2560 : 14)

เรณจู บการศึกษาแค่เพียงช้นั ป. 4 แค่พออา่ นออกเขยี นได้ เธอเปรยี บเทียบกับพไิ ลซงึ่ เปน็ ถงึ ลูก
สาวของเถ้าแกโ่ รงสีที่มีฐานะรา่ รวย จบการศกึ ษาระดบั มศ.5 ซง่ึ ถือว่าเป็นผหู้ ญงิ ทีม่ กี ารศึกษา แสดงให้
เห็นถึงบทบาทของการศกึ ษาสามารถยกระดบั คณุ ภาพชวี ิตข้นึ มาได้ คนมีการศึกษามกั จะได้รบั การยก
ยอ่ งวา่ เป็นคนเกง่ คนฉลาด คนทมี่ กี ารศึกษานอ้ ยมนั จะไดร้ ับการดถู ูก และไมไ่ ด้รบั การยอมรบั จากสังคม
ถา้ มกี ารเปรยี บเทยี บเพ่ือเลอื กเปน็ สะใภท้ ี่มีความเหมาะสมกัน

“เขามนั เปน็ ลูกคุณหนเู ถา้ แกโ่ รงสใี หญ่ หนา้ ตาจ้มิ ล้ิมพรมิ้ เพรา พร่งั พร้อมด้วยการศึกษา สว่ นเธอมันก็แค่

ลกู ชาวนาที่ตอ้ งเช่านาเขาทา มีแม่ยึดหาบเร่ขายขนมช่วงหมดฤดทู านา มพี ่อหาปลาหานกช่วยกันหาเงินเขา้ บ้านอกี
ทาง การศกึ ษารึก็แค่ป 4 เพราะอ่านออกเขียนได้ ไหนจะประวตั ิที่ดา่ งพรอ้ ยอีก หอบผ้าตามลกู เขามา เขาจึงไม่คดิ
ยกยอ่ งยอมรบั ว่าเป็นสะใภ้”

(กรงกรรม. 2560 : 141)

นางย้อยจบการศกึ ษาเพยี ง ป.4 แตน่ างพยายามเรียนรกู้ ารทานา เลี้ยงเปด็ เล้ยี งหมู เรยี นรู้
ชอ่ งทางในการคา้ ขายอย่างมืออาชพี นางย้อยเปน็ ผหู้ ญงิ ทีเ่ กง่ ขยนั อดทน และรจู้ ักใฝห่ าเรยี นรู้เพ่มิ เตมิ
เสมอเพอื่ นาความรู้มาพัฒนาอาชพี ของเธอจนเธอสามารถเปน็ เถ้าแกเ่ นี้ยะ เจ้าของกิจการ รา่ รวยจนได้มี
อาชีพปล่อยเงนิ กู้และรบั จานองทด่ี ิน ทาให้เธอมอี าชพี มีบทบาททางเศรษฐกิจ และมรี ายได้เปน็ ของ
ตนเองสามารถเลย้ี งดูลกู และตนเองได้

“นางยอ้ ยจบ ป.4 แม้จะเหนื่อยยากลาบากกายลาบากใจยิ่งกวา่ ตอนเล้ยี งหมูทบั กริช แต่ท่ีนั่นทาใหน้ างย้อย
เรยี นรวู้ ธิ ีการค้าขายอยา่ งมอื อาชพี ท่ีนนี่ างเปน็ เจ้าของเต็มตัว นางจึงทมุ่ เทเเรงกายเเรงใจเฟน้ สติปัญญาทมี่ ีอยู่ ทาทุก
วถิ ที างท่จี ะทาใหก้ ารคา้ เจรญิ รงุ่ เรอื ง ทรพั ย์สนิ เพิม่ พูน ในบรรดาลูกสะใภ้ของนายหลกั ไหแ้ ละนางซกเพง้ นน้ั นาง
จะตอ้ งขน้ึ ชอ่ื ว่าเปน็ คนเก่งท่สี ดุ แม้ว่านางจะเปน็ คนไทยเเท้ ก็ตามที ”

(กรงกรรม. 2560 : 17-18)

1326765395 159

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 อ่ิม เปน็ ผ้หู ญิงสาวทสี่ วย เธอไมม่ โี อกาสได้เรยี นนหนงั สือจึงจบการศกึ ษาแค่ ป.6 แต่พดู ถงึ
สตปิ ญั ญาถือไดว้ า่ เธอเป็นผู้หญิงท่ีมีสติปญั ญาฉลาดเฉลยี ว เป็นผู้หญิงหัวกา้ วหนา้ เป็นคนขยนั หมนั่ เพยี ร
ใฝ่รใู้ ฝ่เรยี น

“พูดถงึ เรอ่ื งเรียนคนมีความรู้ถงึ ป.6 ตาเป็นประกาย พูดถึงสติปญั ญาของเธอนั้นกไ็ มไ่ ด้ด้อยไปกวา่ ใคร ขาด
แตโ่ อกาสท่ีจะไดใ้ ช้”

(ชงิ ชัง.2556 : 209)

“ฉนั ชือ่ อม่ิ ตอนน้ฉี ันทางานอยูร่ า้ นคค้าส่ง เป็นลูกจา้ งธรรมดา การศกึ ษาแคป่ อหก ผา่ นการแตง่ งานมาแล้ว
ครัง้ หนง่ึ ปจั จบุ นั เขามีคนอื่น ฉันจงึ หนีมาพักใจ

คณุ เปน็ คนเปิดเผยมาก ๆ ผมไมเ่ คยพบเห็นผูห้ ญงิ สวย ฉลาดอยา่ งคณุ มากอ่ น ผมไม่อยากเช่ือเลยว่าน่เี ปน็
ระดับสตปิ ญั ญาของคนจบปอหก”

(ชิงชัง.2556 : 217-218)

การศกึ ษาระดับมธั ยมศึกษา
ตัวละครผู้หญิงในนวนยิ ายของจฬุ ามณจี บการศกึ ษาในระดับมธั ยมศึกษา เป็นผู้หญงิ เกง่ เพราะ

ได้รับการยกย่องว่าเปน็ คนท่มี ีการศกึ ษา สว่ นนมากจบการศกึ ษาแลว้ จะประกอบอาชีพคา้ ขาย เจ้าของ
กจิ การ เสมียน ตวั ละครหญงิ ทจ่ี บการศกึ ษาระดับประมัธยมศกึ ษา มีทัง้ หมดจานวน 11 ตวั ละคร ได้แก่
พไิ ล อรพรรณี จากเร่ืองกรงกรรม, เอือ้ งอรุณ เดก็ หญิงประภา อารสิ า อารยี า นอ้ งสาวของประภา
จากเร่อื งชิงชัง, แนง่ น้อย หลนิ ซ่วิ อิน วมิ ลรตั น์ จากเรือ่ งลขิ ติ รกั ในสายลม, จนั ทร์ฉาย จากเร่ืองตะเกยี ง
กลางงพายุ ยกตัวอย่าง

พไิ ล เปน็ ตัวอย่างของผู้หญงิ ทีม่ กี ารศึกษาสงู เพราะมีฐานะดี เธอเป็นคนทีม่ ีความมนั่ ใจในตนเอง
คดิ ว่าตนเองเกง่ และฉลาดกวา่ คนอ่ืน

“พิไล ผหู้ ญงิ ไทยเชอื้ สายจนี ที่มคี วามรถู้ งึ ชนั้ ม.ศ. 5 หญิงสาวถนัดค้าขาย เก่งเรื่องบัญชี ”
(กรงกรรม. 2560 : 13)

“แลว้ ที่สาคัญ แม่ เต่ีย หนมู ีความรู้ หนูม่ันใจวา่ สติปัญญาท่ีหนมู ีอยจู่ ะทาให้กจิ การรุ่งเรอื ง พอเขารวยข้ึน
มาแลว้ คนมาทหี ลัง มาชุบมือเปิบ มันยุติธรรมกบั หนู กับลกู ของงหนูไหม”

(กรงกรรม.2560 : 45)

จากข้อความข้างตน้ แสดงให้เหน็ ถึงความมั่นใจของพไิ ลทีเ่ ปน็ ผูห้ ญิงหวั ก้าวหน้า ม่ันใจใน
ตนเองวา่ เรียนมาสูงกว่าคนอนื่ คดิ ว่าตนเองเกง่ และฉลาดกว่าคนอ่นื จึงคิดและทาทกุ อยา่ งเพือ่
ผลประโยชนข์ องตนเองเปน็ หลัก

1326765395 160

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 เอ้อื งอรุณ มคี วามใฝ่ฝนั ทจี่ ะไปเรยี นต่อตา่ งประเทศ เพราะเชื่อว่าการได้ไปเรยี นต่อที่
ต่างประเทศจะทาให้ชีวติ ดดู ี สามารถเชดิ หน้าชูตาครอบครัวได้ โดยการขอรอ้ งให้พอ่ ขายทด่ี ินเพ่อื ส่ง
ตัวเองเรยี น หลงั จากจบม.ปลาย หญิงสาวได้ตดั สินใจอยกู่ ินกับชาญชัยเงียบ ๆ ถอื ค่านยิ มอยู่กนิ ก่อน
แตง่ เพราะคิดวา่ ตนเองเรียนมาสงู กว่าคนอ่นื ย่อมทาตัวตามยุคสมัยใหม่ เธอดูถูกว่าแม่ด้อยการศกึ ษา
จะประสปี ระสาอะไรกับโลกสมยั ใหม่ แสดงให้เห็นถึงการเปน็ ผหู้ ญิงสมัยใหมท่ ่ไี มย่ ึดติดกบั จารตี
ประเพณอี นั ดงี ามของสงั คมไทย สุดท้ายการไมเ่ ช่ือฟงั พ่อแม่ส่งผลให้เออ้ื งอรณุ ไมไ่ ดเ้ รยี นต่อ อยกู่ นิ
กอ่ นแต่งกบั ผู้ชายทีเ่ ธอรกั โดยไมไ่ ดส้ นใจดแู ลตอบแทนบญุ คณุ พ่อแม่ สามีไดเ้ สยี ชวี ติ จากอบุ ัตเิ หตุ
ทาให้ชวี ติ เอือ้ งอรุณทใ่ี ฝฝ่ ันอยากไปเปดิ โลกทัศน์ที่ตา่ งประเทศจนไดส้ ามีเป็นชาวตา่ งชาติซ่ึงอย่ใู น
สถานะเมียเชา่

“พอ่ จ๋าลูกอยากไปอเมริกาลกู อยากเหน็ ความศวิ ิไลซข์ องเขาลกู พ่ๆี เขาก็มียอ่ มมีเรือนกันแลว้ ส่วนลกู นั้นยงั
ไมค่ ิดในเวลานี้ลกู อยากไปตั้งแต่จบมปลายไปต่อปริญญาตรีโททโ่ี นน่ พอกลบั มาจะได้เป็นอาจารยส์ อนใน
มหาวิทยาลัยดมู ีหนา้ มตี าในระดบั ท่ลี กู ผหู้ ญิงพงึ กระทาได้”

(ชงิ ชัง.2556 : 251)

การศึกษาระดบั ปริญญา
ตัวละครผ้หู ญิงในนวนยิ ายของจฬุ ามณีจบการศึกษาในระดบั ปรญิ ญา ส่วนมากจบการศึกษา

แลว้ จะประกอบอาชพี ดารา นักแสดง พธิ ีกร นกั ข่าวสอ่ื สารมวลชนนักบรหิ าร เจา้ ของกิจการ ครู
อาจารย์ แพทยห์ ญิง เภสัชกร พยาบาล พนกั งานออฟฟศิ คนกลมุ่ น้ีมักมีฐานะทีด่ ี มรี ายได้สูง มคี นนับ
หน้าถือตา มโี อกาสในการเขา้ ถงึ การศกึ ษา มโี อกาสพบเจอผ้คู นออกงานสงั คมอยูบ่ นพืน้ ที่สาธารณะ
เปน็ ผ้หู ญงิ สมัยใหม่ มีความมั่นใจในตนเอง ที่มีการศึกษาดี ฐานะดี มรี ายได้ดี มีหน้าตาทางสังคม
มหี น้าที่การงานท่ีดี เปน็ ผ้หู ญิงที่สวยและเกง่ สามารถบริหารจัดการชวี ิตตนเองได้ พึง่ พาตนเอง
มีอาชพี มรี ายไดเ้ ปน็ ของตนเองไมต่ ้องพงึ่ พาหรอื เปน็ ภาระคนอนื่ หน้าที่การงานทัดเทยี มกับผูช้ าย
ตวั ละครหญงิ ท่จี บการศึกษาระดับปรญิ ญา มีทัง้ หมดจานวน 27 ตวั ละคร ไดแ้ ก่ มยรุ ีย์ ลลดา
รพพี รรณ หทัยรัตน์ จากเร่ืองสุดแค้นแสนรกั , กานดา กัลยา รวิวรรณ จากเร่อื งชิงชัง, จนิ ดา นงนารถ
ศรกี ญั ญา จันทรเ์ พ็ญ จากเรื่องทงุ่ เสน่หา, พรรณษา อาภากร จินตนา ใกลร้ ุง่ วมิ ล สริ ริ ัตน์ จากเร่อื ง
วาสนารัก, ขวญั ชีวี วรรณรดา ณิชกานต์ เพียงออ จากเรือ่ งลิขติ รักในสายลม, มาลี รมณีย์ วรรณา
อรชุมา จ๊ะ จริญญา นนั ทา จากเรือ่ งพระอาทิตย์ข้ึนในคนื หนาว ยกตวั อย่าง

รมณีย์ เปน็ สาวมน่ั นักเรียนนอก เป็นคนที่กล้าแสดงออก กลา้ จบี และแสดงคววามรกั ตอ่
ผู้ชายก่อน เธอให้ความสาคญั กับการศึกษาและการแต่งกายมาก เพราะการรักษาภาพลักษณใ์ หด้ ูดีอยู่

1326765395 161

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 เสมอ จะสร้างความน่าเชอื่ ถอื และทาใหเ้ ป็นคนที่มีการศึกษา การแตง่ กายหรอื เส้อื ผา้ จะช่วย
เสริมสรา้ งภาพลกั ษณ์ท่ีดูดี การแตง่ ตัวเปน็ วางตวั ให้เปน็ อย่าใหค้ นดถู กู ว่าเปน็ คนบา้ นปา่ ไมม่ ี
การศึกษาหรือไม่มีสกุลรุนชาติ ตอ้ งร้จู กั พัฒนาตนเองใหท้ ันสมยั อยเู่ สมอ

“รมณยี ์ เขากลบั มาเรียนต่อในมหาวิทยาลยั ท่เี มืองไทยในระดับปรญิ ญาตรีและโทไดเ้ ปล่ยี นรมณยี ์ ผหู้ ญิง
ทีเ่ คยแต่งตัวปอน ๆ ใหเ้ ป็นสาวสังคมโฉบเฉ่ยี ว”

(พระอาทิตย์ข้นึ ในคนื หนาว. 2555 : 132)

การเรียนตอ่ ในระดบั การศึกษาท่ีสูงขึ้นทาให้การหาผชู้ ายท่ีเหมาะสมนั้นยาก ดว้ ยยุคสมัยที่
เปลี่ยนไปผู้หญิงไม่ไดต้ ้องการผกู มัด รักอสิ ระ ชอบทางาน ชอบเรยี น จนตอ้ งครองตนเปน็ โสดเพราะ
ความเชอื่ มุมมอง และทัศนคตไิ มต่ รงกนั จึงทาใหก้ ารใชช้ ีวติ ของผู้หญิงยคุ ใหม่จะชอบชวี ิตทีเ่ ปน็ อสิ ระ
มากขึ้น

“หนเู ทยี บกับพ่วี รรณา คณุ จริญญา หลาย ๆ คนเลยทเี ดียว จะสามสิบอย่แู ลว้ ยังเรยี นต่อปริญญาโท ยังหา
สามไี ม่ได้เลย พวกนเี้ ขาไม่มใี ครมาสนใจ เลยบ้าความร้กู นั ไป ”

(พระอาทิตย์ขน้ึ ในคืนหนาว. 2555 : 358)

มาลี เพิม่ ทรพั ย์ เรียนจบการศึกษาทางด้านสือ่ สารมวลชนจากมหาวทิ ยาลัยรามคาแหง
เพื่อสานฝันทจ่ี ะเปน็ นกั ข่าว ตอนแรกเธอตัง้ ใจที่จะเป็นครูบนดอยเพ่อื กลับไปตอบแทนบุณคณุ บ้าน
เกดิ แตเ่ พราะความรกั จึงทาให้เธอเปล่ียนเขม็ ชวี ิตมาเรยี นเพ่ือประกอบอาชพี ท่ีจะส่งเสรมิ สนับสนนุ
สามขี องตนเองให้ก้าวหน้าในอาชีพการงาน ทาให้เห็นถึงผหู้ ญิงสมยั ใหม่ที่มคี วามมนั่ ใจในตนเอง กล้า
คิด กล้าตดั สินใจด้วยตนเอง รกั ความก้าวหนา้ รกั การเรียน เพราะมีความเชือ่ วา่ การเรียนสงู ๆ จะ
สามารถพฒั นาคณุ ภาพชีวิตใหด้ ีข้ึนได้

“มาลเี บนเขม็ มาเรียนดา้ นส่อื สารมวลชนและฝันจะเป็นนักขา่ ว เปลย่ี นจากสายการเรยี นจากศึกษาศาสตร์
ที่มีจดุ หมายคือครูท่ีอุ้มผาง มาลคี ิดวา่ ครบู นดอยกับนกั ธุรกิจคงไปดว้ ยกนั ไม่ได้ เพราะรกั คุณเลยคดิ ว่าน่าจะมีสกั
อาชีพทท่ี าให้เดินเคียงกันไปแล้วคนจะไม่นนิ ทาตามหลังแล้วอีกอย่างฉันชอบสาระแนเรอ่ื งของชาวบา้ นด้วย น่าจะทา
อาชีพนไี้ ดด้ ีกวา่ สอนคน”

(พระอาทติ ย์ข้ึนในคนื หนาว. 2555 : 581)

เพยี งออ เปน็ น้องสาวของปวฒุ ิ หลังจากจบมธั ยมศกึ ษาปีท่ี 6 เธอก็ขอบิดามารดามาเรียน
ต่อท่มี หาวิทยาลัยรามคาแหง ไมส่ นใจสอบเอนทรานซ์เขา้ มหาวทิ ยาลยั ของรฐั บาล ไม่สนใจ
มหาวิทยาลัยเอกชน ทัง้ ท่พี ่ชี ายและบิดามารดา มีปัญญาส่งเสีย เธอเปน็ ตวั อย่างของผ้หู ญงิ สมัยใหม่

1326765395 162

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 เปน็ ผ้หู ญงิ เก่ง แกร่ง เข้มแข็ง เดด็ เด่ยี ว ตดั สนิ ใจเด็ดขาด กลา้ คิดนอกกรอบ รกั การท่องเที่ยว รักการ
ผจญภยั มโี อกาสได้ไปเรียนรู้โลกภายนอก รักการอา่ นและการเขียน เพียงออรกั ความเป็นอสิ ระเสรี
ไมช่ อบอยู่ในกฎเกณฑ์ ความฝันของเธอคอื การเป็นนกั เขยี นและเป็นนักขา่ ว เมือ่ เธอเรียนจบเธอก็
สามารถทาตามความฝนั ของตนเองไดส้ าเรจ็

“เพยี งออเลือกเรียนคณะมนษุ ยศาสตรเ์ อกสื่อสารมวลชนเพราะอยากเป็นนักข่าวและนกั เขียนหญิงสาว
ชอบทากจิ กรรมและการทอ่ งเที่ยวเป็นชวี ติ จิตใจ”

(พระอาทติ ย์ขนึ้ ในคืนหนาว. 2556 : 45)

มยรุ ยี ์จบการศกึ ษาระดับปรญิ ญาโทจากต่างประเทศ เปน็ นกั เรยี นนอก เรียนจบมาก็ได้
ประกอบอาชีพเปค็ รบู าอาจารย์ เธอเปน็ ผหู้ ญงิ ทเ่ี รียนเก่ง เปน็ คนดีและมีความกตัญญู เธอเลอื กท่ีจะ
กลับมาทางานใกล้บ้านเพื่อกลบั มาดแู ลแม่ท่ปี ว่ ย เปน็ การตอบแทนบญุ คณุ พอ่ แมแ่ ละสานึกรกั บา้ น
เกดิ

“มยรุ ีย์เรยี นตอ่ ปรญิ ญาโททางดา้ นการศกึ ษาท่ีประเทศสหรัฐอเมริกาพอ่ กลับมามยรุ ีก็สมคั รอาจารยป์ ระจา
สถาบันการศึกษาแห่งหนึง่ ในจงั หวัดนครสวรรคแ์ ทนการอยใู่ นเมอื งใหญอ่ ย่างกรงุ เทพฯหรือเชยี งใหมเ่ พราะสุขภาพ
ของแมไ่ ม่สดู้ ีนะ ”

(สุดแคน้ แสนรกั . 2557 : 330)

พรรณษา จบการศกึ ษาระดับปรญิ ญาตรี เรียนทางด้านบรหิ ารธุรกจิ ไดเ้ ปน็ นักเรยี น
แลกเปลย่ี นไปต่างประเทศ เธอให้ความสาคญั กบั การใชภ้ าษาอังกฤษเพราะถ้าสามารถสื่อสารได้หลาย
ภาษาจะเป็นโอกาสในการท่ีจะประสบความสาเร็จในหน้าทก่ี ารงานได้มากกวา่ คนอนื่ หลังจากทีเ่ รียน
จบแลว้ เธอใชค้ วามสวยและความสามารถของเธอประกอบอาชพี เปน็ ดารา นักแสดง นางแบบ พธิ ีกร
ซง่ึ เป้นอาชพี ทตี่ ้องอยบู่ นพ้ืนทสี่ าธารณะไดพ้ บปะกับคนหลาบหลายอาชีพ เปน็ คนของประชาชน ส่วน
อาภากรเรียนจบทางดา้ นคหกรรมศาสตร์เปิดร้านขายเบเกอรร์ ีเ่ พื่อสานฝันของตนเองและสืบทอด
ธรุ กจิ ของครอบครัวทสี่ าคัญเธอให้ความสาคัญกับครอบครัวดว้ ยการทางานทเ่ี ธอรกั ไปพร้อมกบั การ
ดแู ลครอบครัว เป็นผ้หู ญงิ ทีร่ ู้จกั การวางแผนและสรา้ งสมดลุ ใหก้ ับชีวติ ส่วนจินตนาก็มงุ่ ม่ันเรียนจบจบ
การศึกษาในระดบั ปรญิ ญาเอกเพือ่ สรา้ งความภาคภมู ใิ จใหก้ บั ตนเองและครอบครัว

“พรรณษาจะเรียนทางดา้ นบรหิ ารธุรกิจ อยากใชภ้ าษาองั กฤษให้มากทส่ี ดุ เพราะดเู ก่งอยากเดินทางไป
ตดิ ตอ่ งาน ไปทางานต่างประเทศอะไรแบบน้ี สว่ นอาภากรอยากเรยี นทาอาหาร อยากดูแลรา้ นขา้ วมนั ไกข่ องพ่อ
เขาวา่ ขายอาหารก็ได้เงนิ ทกุ วัน”

(วาสนารกั . 2558 : 63)

1326765395 163

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 “พรรณษาเปน็ นกั เรยี นแลกเปล่ยี นที่ต่างประเทศโดยพรรณษาเลอื กไปประเทศแคนาดา
ส่วนจินตนาเลอื กไปประเทศนวิ ซแี ลนด์ กอ่ นจะกลบั มาสอบเทียบวฒุ ิ ม.6 แลว้ มาเรียนต่อในระดบั ปรญิ ญาตรีที่
มหาวทิ ยาลัยเอกชนแห่งหนง่ึ เธอต้งั ใจเขา้ เมืองใหเ้ รว็ ทสี่ ดุ เพอ่ื ตามความฝนั ของตนท่คี รงั้ หนง่ึ ถูกหา้ มปรามเพราะแม่
กับพ่อมองว่าการศึกษาเปน็ เรอ่ื งสาคัญกวา่ งานในวงการบนั เทิงอย่างท่ฝี ันถงึ แลว้ ฝันนน้ั ก็เพ่ือจะได้ยืนเสมอกนั ตภณ
ความปรารถนาของพรรณษาน้ีจนิ ตนากร็ บั รแู้ ละพรอ้ มใหก้ ารสนบั สนุนในทกุ ๆ ทาง”

(วาสนารกั . 2558 : 166)

จากผลการศึกษาจะเห็นได้วา่ ผู้หญงิ ในนวนิยายของจฬุ ามณจี บการศกึ ษาท่ีเกีย่ วกบั สาย
วชิ าชีพ และจบการศึกษาในระดบั ประถมศึกษาจนถงึ ระดบั ปริญญา ผหู้ ญิงท่ีจบการศึกษาในระดับ
ประถมศึกษา เนือ่ งจากฐานะทางบา้ นไม่ดี ไมส่ ามารถเข้าถงึ โอกาสทางการศึกษา สาหรบั ตวั ละคร
หญิงที่จบการศกึ ษาในระดับมธั ยมศึกษาจนถงึ ระดับปรญิ ญาจะพบว่าตัวละครผู้หญิงมีฐานะปานกลาง
จนถึงครอบครัวมฐี านะดี มีโอกาสในการเขา้ ถึงการศึกษาได้มากขึน้ สง่ิ ทเ่ี หมอื นกันคือผหู้ ญงิ ใน
นวนิยายของจุฬามณใี หค้ วามสาคญั ต่อการศึกษามาก เพราะผหู้ ญงิ เช่อื ว่าการศึกษาเป็นเครอ่ื งมือ
ทีส่ ามารถปรับเปลี่ยนพัฒนาคณุ ภาพชวี ิตให้ดีขึ้น จะเหน็ ไดว้ ่าผู้หญงิ ในนวนยิ ายมลี ักษณะที่โดดเดน่
คอื เป็นผหู้ ญงิ ที่สวย เกง่ แกรง่ มีความอดทน มีความขยัน รักการเรียน รกั ความก้าวหน้าใน
หน้าทีก่ ารงาน เปน็ ผหู้ ญงิ หวั ก้าวหนา้ มีความใฝเ่ รียนรู้ มงุ่ มน่ั ตงั้ ใจจริงและไมย่ อมแพห้ รือไมย่ ่อท้อต่อ
อุปสรรค ท่ีสาคัญมคี วามมั่นใจในตนเอง

สถานภาพและบทบาทในสงั คมดา้ นการศึกษาของตวั ละครหญงิ ในนวนิยายของจฬุ ามณีเป็น
ผหู้ ญงิ ที่มกี ารศึกษาตง้ั แต่ระดบั ประถมศึกษาจนถึงระดบั ปรญิ ญา ซึง่ การศึกษาทสี่ งู น้ที าให้ผู้หญงิ
มีบทบาทในสังคมและครอบครัวมากย่ิงขึ้น เม่อื ไดร้ ับการศกึ ษาที่ดี เมอ่ื เรียนจบแล้วก็สามารถนา
ความรู้ที่ไดไ้ ปประกอบอาชีพไดห้ ลากหลายและกวา้ งมากขึน้ การจบการศกึ ษาในระดับปริญญาจาก
ทัง้ ในและตา่ งประเทศสามารถประกอบอาชพี ท่ีตนเองสนใจได้

นอกจากนี้ การใช้ภาษาอังกฤษในการสอื่ สารได้ดีจะสามารถทาใหเ้ ราติดต่อประสานงานกับ
ชาวตา่ งชาติได้ และจะประสบความสาเร็จในหน้าทกี่ ารงานได้เรว็ กว่าคนอ่นื จะเหน็ ไดว้ ่าตวั ละคร
ผู้หญงิ มบี ทบาททางเศรษฐกิจ คือ สามารถพ่ึงพาตนเองได้ สามารถสรา้ งอาชีพ สร้างรายได้ให้กบั
ตนเอง

3.2.2 สถานภาพและบทบาทดา้ นการประกอบอาชีพ

เสนาะ เจริญพร. (2546 : 72-73) กลา่ ววา่ ปจั จบุ นั ผู้หญงิ ประกอบอาชพี ทางานนอกบ้าน
มากข้นึ ผู้หญงิ มโี อกาสท่ีจะเข้าร่วมกิจกรรมทางสังคมเชงิ เศรษฐกิจมากขน้ึ กวา่ เดมิ โดยเฉพาะการ

1326765395 164

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 พัฒนาตามแผนของรฐั บาล ภาคเศรษฐกิจขยายตัว เกดิ ความต้องการบุคลากรเพ่มิ มากข้ึน สงั คม
เปดิ โอกาสใหผ้ ้หู ญงิ มีความสามารถในการทางานมากข้ึน ผ้หู ญิงมีความเสมอภาคเทา่ กบั ผูช้ ายใน
หลาย ๆ เร่อื ง โดยเฉพาะอยา่ งยง่ิ ในการประกอบหนา้ ท่ีการงาน น้นั หมายความวา่ ผู้หญงิ สามารถ
พง่ึ พาตนเองทางเศรษฐกจิ ได้ อาชพี บางสาขาทสี่ งวนไวส้ าหรบั ผชู้ ายก็เปดิ โอกาสให้ผหู้ ญงิ เข้ามาแสดง
ความสามารถได้ เชน่ ตารวจ สถาปนิก เป็นตน้ เพอ่ื ท่ีจะยนื ยันความสามารถของผู้หญิงท่ีทดั เทยี ม
ชาย เร่อื งการประกอบอาชีพการงานเป็นกญุ แจท่จี ะนาเปดิ ทางไปสู่ความเท่าเทียมกนั กับชาย
และกา้ วหนา้ ตามผู้ชายในทุก ๆ เรอ่ื ง เชน่ กนั

ตัวละครผู้หญงิ ท่ีมีบทบาทสาคัญในนวนิยายของจฬุ ามณี ทกุ คนลว้ นประกอบอาชีพการงาน
เป็นผหู้ ญงิ สมยั ใหม่ ทย่ี ึดมัน่ ในจรยิ ธรรม การทางานมีความรับผิดชอบสูง มคี วามสามารถ เป็น
ผหู้ ญิงเกง่ สรา้ งรายได้ดว้ ยตนเอง สามารถพึง่ พาตนเองได้ มีบทบาททางเศรษฐกจิ สงั คมเปิดกว้าง
เปดิ โอกาสใหผ้ หู้ ญงิ ได้ทางานในอาชพี ต่าง ๆ มากข้นึ

ผลการศกึ ษาอาชพี ตา่ ง ๆ ของตวั ละครหญิงทีพ่ บในนวนิยายของจุฬามณี จาแนกเป็นกลุ่ม
อาชีพไดท้ ้ังหมด จานวน 10 กลมุ่ อาชพี ได้แก่ อาชพี ทานา เกษตรกร แม่บา้ น รับจา้ งท่วั ไป, ค้าขาย
เจา้ ของกิจการ ปลอ่ ยสินเช่ือ(เงนิ กู้), ชา่ งตดั เย็บเส้ือผา้ ช่างเสริมสวย, แพทย์ พยาบาล เภสัชกร, ครู
อาจารย์ ขา้ ราชการ, ดารา นักแสดง พิธกี ร นางแบบ นักรอ้ ง นางเอกลเิ ก, ลกู จา้ ง แม่บ้านหรือ
พนักงานทาความสะอาด, เจ้าของบรษิ ทั ประธานกรรมการบริหาร พนักงานออฟฟิศ เสมียนตรา
หัวหนา้ แผนกบญั ชี เจ้าหนา้ ทบ่ี ัญชี เลขนุการ พนกั งานเบเกอร์ร,ี่ โสเภณี เมยี เชา่ เมยี น้อย นางบาเรอ
ทางานที่บาร์ขายบรกิ ารทางเพศ, นกั ขา่ ว นกั เขียน บรรณาธกิ าร, มคั คเุ ทศก์ ยกตวั อยา่ งดงั น้ี

1. อาชพี ทานา เกษตรกร แมบ่ ้าน รบั จ้างทวั่ ไป
อาชพี ทานา คืออาชพี ทางเกษตรกรรม เรียกคนทท่ี านาวา่ ชาวนาหรอื เกษตรกร ชาวนาใน

ประเทศไทยนบั วา่ เป็นคนกล่มุ ใหญ่ที่สุด เพราะขา้ วเปน็ อาหารหลักของคนไทย อาชีพทานาเปน็ อาชีพ
ดงั้ เดมิ ของคนไทย ทสี่ บื ทอดมายังร่นุ หลงั โดยสว่ นใหญแ่ ล้วชาวนาจะใช้ชวี ติ อยโู่ ดยสงบเงยี บใน
ชนบท การทางานของชาวนาจะเร่มิ ทางานตัง้ แต่เช้าจรดคา่ หลงั สฟู้ า้ หน้าสูด้ นิ เป็นกระดูกสนั หลังของ
ชาติ ทางานหนกั และเหนอ่ื ยต้องใช้ความอดทนและมีความขยันหม่ันเพียร สว่ นมากมกั มีฐานะยากจน
เปน็ ชนช้นั รากหญา้ ผมู้ ีรายได้น้อย เป็นกลุม่ อาชีพที่โดนเอาเปรียบจากกลุ่มนายทุนหรอื พ่อค้าคนกลาง
อาชีพชาวนาไม่ร่ารวยเพราะมหี น้สี ินท่ีเกดิ จากการลงทุนแล้วไดผ้ ลตอบแทนน้อย ไมม่ อี านาจในการ
ตอ่ รองทางเศรษฐกิจกบั พ่อคา้ คนกลาง

ตวั ละครหญงิ ท่ีประกอบอาชพี ทานา เกษตรกร แม่บ้าน รับจ้างทัว่ ไป มที ้งั หมด 49 ตวั ละคร
ไดแ้ ก่ แม่ยอ้ ย เรณู เพียงเพ็ญ นางแยม้ แมส่ มพร แม่ศรี บงั อร สายพณิ นางสายหยดุ สุดสวาท

1326765395 165

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 แม่ปลัดจนิ กร กรองแกว้ แมเ่ รไร สายทอง นางกนุ่ แมอ่ บ นางแจม่ นางแตงอ่อน จากเรือ่ งกรงกรรม,
อ่มิ อนุ่ บังอร เออ้ื งอรุณ แม่ทองคา แมย่ อ้ ย มาลัย ยายมี จากเรอ่ื งชิงชงั , นางอ่า อัมพร อไุ ร นางแยม้
นางสาลี สุดา จากเรื่อง สุดแค้น แสนรัก, นางสาเภา นางจาเรียง แก้วใจ นางทองหยด ป้าสาล่ี
ปา้ บรรจบ ยายจนั ทร์ แมก่ ล่ิน จากเรื่องทุ่งเสน่หา, ยา่ สาเภา ยายจาเรยี ง ยายทองหลอด นางบรรจบ
นางสาลี่ แปง้ จากเรอื่ ง วาสนารัก, แม่มะลิ จากเร่ืองพระอาทติ ย์ขึน้ นในคนื หนาว, ปา้ หมาย พี่ลาไย
จากเร่อื งตะเกยี งกลางพายุ ยกตัวอย่าง

เรณู จบการศกึ ษาแค่ ป.4 เพราะที่บ้านมฐี านะยากจน มอี าชพี ทานา ประมง แต่เธอเป็น
ผู้หญิงท่ีเหน็ ความสาคัญของการศึกษา เธอสง่ เสยี ให้นอ้ งน้องสาวไดม้ โี อกาสเรยี นหนังสอื พยายาม
ฝึกฝนภาษาองั กฤษเพอ่ื ทางานรับแขกท่ีบาร์ สามารถสอ่ื สารกบั ชาวตา่ งชาตไิ ดใ้ นระดับพนื้ ฐาน นา
ความรู้มาสรา้ งอาชีพเปน็ แม่ค้าขายขนมไทย เธอใชค้ วามขยัน และความอดทนจนสามารถเป็นเจ้าของ
รา้ นขายขนมและเจ้าของร้านเรณูบูติคตัดเย็บเส้อื ผ้า เป็นผหู้ ญงิ ท่ีเกง่ สรา้ งอาชพี สรา้ งรายได้ พง่ึ พา
ตนเองโดยไม่สร้างความเดือดร้อนให้คนอื่น

“เรณูบอกกบั เขาว่าเธอเกิดในครอบครัวยากจนข้นแคน้ มีพน่ี ้องนะตัวเธอดว้ ยมจี านวน 10 คนความรูก้ ็มี
เพยี งช้ันประถม 4 นอกจากทานานแล้วบ้านของเรณกู ย็ ังมีอาชีพทาการประมง”

(กรงกรรม. 2560 : 14)

จันตาเปน็ ผหู้ ญิงสาวสวยแตม่ ฐี านะยากจน ที่บ้านมีอาชพี ทานา แต่จนั ตาไม่สามารถทางาน
กลางแดดได้ เธอถนัดงานบา้ นงานเรือน งานทไ่ี มต่ อ้ งไปตากแดด เปน็ งานของแม่บ้านแมเ่ รอื น

“บ้านของจนั ตามอี าชพี ทาไร่ ทานา หลังทางานก็จะปลกู หอมแดงพอ่ แม่ของฉันมีลกู หลายคนจนั ตาเป็น
คนท่ี 3 จันตาสูง้ านหนกั ในไร่ในนาไมเ่ ก่งเทา่ ท่ีเท่านอ้ งหญงิ สาวจะมลี มมผี ืน่ ขึ้นผวิ หนงั เมอื่ ต้องทางานกลางแดด
จันตาถนัดงานทอผา้ ถกั ไม้กวาด ทานา้ ตาลน้าออ้ ย ทาอาหารไดอ้ รอ่ ยแตว่ า่ ส่งิ เหลา่ นไ้ี มไ่ ดท้ าให้ความยากจนนั้น
บรรเทาลงไปได้ความสวยของจนั ตาทาใหผ้ ู้ใหญบ่ ้านมาขอพอ่ สง่ เข้าประกวดเทพีฤดหู นาวที่สนามหน้าโรงเรียน
เทศบาลศรีพนมมาศพทิ ยากร”

(กรงกรรม. 2560 : 53)

จากขอ้ ความข้างต้น แสดงให้เหน็ ถึงอาชีพของจนั ตา ทบ่ี ้านมอี าชีพทาไร่ ทานา หลังทางาน
ก็จะปลกู หอมแดง จันตาไม่สามารถทางานตากแดดไดเ้ พราะมีโรคประจาตัว ดงั นัน้ อาชพี ทจ่ี นั ตาถนัด
ไดแ้ ก่ งานทอผ้า ถกั ไมก้ วาด ทาน้าตาลนา้ ออ้ ย ทาอาหาร ซึง่ เปน็ งานที่ถูกจากัดพ้ืนท่ีใหอ้ ยู่แต่ภายใน
บ้าน เปน็ งานของแม่บา้ น ทาให้ไมท่ นั ตอ่ โลกจึงทาใหจ้ นั ตาออ่ นต่อโลกถกู ผู้ชายหลอกได้ง่าย

1326765395 166

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 “นางแย้มคยุ ขรมทเี ดียวว่า ปีหนา้ ประยรู กจ็ ะเรียนจบออกมารบั ราชการกินเงนิ เดอื น ไม่ต้องทานาให้
เหน่อื ยยากเหมือนพ่อแม่”

(สุดแคน้ แสนรัก. 2557 : 79)

จากขอ้ ความข้างต้น นางแยม้ เป็นผู้หญงิ ที่เห็นคณุ ค่าของการศึกษา ไมว่ า่ จะเป็นลูกหรือ
หลาน นางส่งเสยี ให้เรียนอยา่ งเตม็ กาลงั เพราะนางมคี า่ นยิ มวา่ การส่งลกู เรยี นให้ไดร้ บั ราชการ
มเี งนิ เดือน มอี าชพี ทมี่ น่ั คง จะทาให้ลกู ไม่ตอ้ งมาทานาซ่ึงเป็นอาชพี ทีเ่ หนอ่ื ยยากลาบาก เหมือนพอ่ กับ
แม่ อยากให้ลกู สบายไม่ตอ้ งลาบาก นางจงึ ทาทุกอย่างเพอื่ ใหล้ ูกหลานของตนเองประสบความสาเร็จ
ดา้ นการศกึ ษา คอยสง่ เสรมิ และสนบั สนนุ อย่างเต็มกาลงั ความสามารถ

“ ย่าบอกว่าตอ่ ไปอาชีพทาไรท่ านาจะอยู่กันลาบากขึ้นคนจะเขา้ เมอื งไปทางานในเมอื งกันหมดถ้าไม่อยาก
ได้กต็ อ้ งตัง้ ใจเรียน”

(สุดแค้น แสนรัก. 2557 : 62)

แสดงให้เหน็ ว่าอาชพี ทานาเป็นอาชพี ท่ถี กู ดูถกู ดแู คลนวา่ เปน็ อาชีพที่คนสมยั ใหม่ไม่อยากทา
เพราะมันแปน็ งานหนกั รายไดน้ ้อย เหนือ่ ยยากลาบาก ไมม่ ีวนั ร่ารวย ดงั น้นั พ่อแม่จึงต้องการผลักไส
ออกจากความเป็นชนบทให้ลูกทาอาชพี อื่นที่ไม่ใช่การทานา

2. อาชีพค้าขาย เจา้ ของกิจการ ปลอ่ ยสินเชอื่ (เงินกู้)
อาชพี ค้าขาย เป็นอาชีพทสี่ าคัญอาชีพหนึ่ง ชว่ ยทาให้เกิดการหมุนเวยี นเงินอยา่ งรวดเร็ว

การค้าขายในชมุ ชนทีเ่ ราพบมกั จะเปน็ ลักษณะการ ขายปลกี คอื ขายของใหก้ บั ผู้บรโิ ภคโดยตรง
อาชีพท่ีพบในนวนยิ ายของจฬุ ามณี คอื การขายของชาทต่ี ลาด เพราะตลาดเป็นศูนยร์ วมคนในชุมชน
เปน็ ศนู ย์กลางในการแลกเปลี่ยนสนิ คา้ และข้อมลู ขา่ วสาร ดังนัน้ ถา้ มใี ครทาเร่อื งไมด่ งี ามข่าวสารจะ
แพรก่ ระจายไปอย่างรวดเร็ว การเป็นแม่คา้ จะตอ้ งขยันทางานเพราะเวลาทุกวินาทเี ปน็ เงินเป็นทอง
อาชีพแมค่ า้ สว่ นมากจะเป็นชนชน้ั กลางท่มี รี ายได้หมนุ เวยี นตลอด มรี ายได้ดี สามารถขยายสาขาหรือ
สามารถเปล่ยี นจากผู้ประกอบการรายย่อยเปล่ียนสถานภาพเปน็ เจ้าของกจิ การได้ ตัวละครหญงิ มักมี
อาชีพค้าขาย ขายขนม ขายเครอ่ื งสังฆภัณฑ์ ร้านขายของชาจาพวกสนิ ค้าอุปโภคบริโภค ขายอาหาร
ขายข้าวแกง ขายน้าพรกิ ขายก๋วยเตยี๋ ว ขายขนมจีน เป็นตน้

ตัวละครท่ีประกอบอาชีพคา้ ขาย ม่ีท้งั หมด 27 ตวั ละคร ไดแ้ ก่ นางยอ้ ย เรณู พิไล ป้าเม้า
อาม่าป๋วยฮวย หมยุ่ น้ี(แจ)้ หมุ่ยซัง นางหลักฮวง ลกู สะใภ้นางหลกั ฮวง จากเรื่องกรงกรรม, อิ่ม บงั อร
น้าทองแดง อรุณี จากเรือ่ งชงิ ชัง, อุไร นางแยม้ นางนกเลก็ จากเร่อื งสุดแคน้ แสนรัก, ป้าราเพย,
ป้าสงบ อาม่า(นางหลีเอ็ง) ป้าถนอม ซกเตียง นางสมศรี กมิ เตียง จากเร่อื งทงุ่ เสน่หา แนง่ นอ้ ย

1326765395 167

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 หลินซิ่วอนิ (ย่าเลก็ ) คุณหญิงปิยะนุช สุขมโนรมย์ คุณแมข่ องวรรณรดา จากเร่อื ง ลิขติ รักในสายลม
ยกตวั อยา่ ง

ครอบครัวของอุไรเปล่ียนอาชีพจากทานามาเป็นอาชีพคา้ ขาย เพราะคดิ วา่ การค้าขายจะ
สามารถเพม่ิ รายได้ให้กับครอบครวั มากกวา่ การทานาท่รี ายไดน้ ้อยและเป็นงานทห่ี นักและเหน่ือย
ครอบครัวของเธอเลยย้ายเขา้ มาในเมอื งเพือ่ ประกอบอาชพี ค้าขาย

“ครอบครัวของเธอก็ย้ายมาประกอบอาชพี ขายขา้ วแกงเกา้ หมอ้ ทศี่ นู ย์การคา้ ทา่ รถจนกระทัง่ แม่เหน็ ว่าเธอ
สามารถเอาตวั รอดกับวถิ คี นเมืองและเล้ยี งลูกเองได้ตลอดจะมเี งนิ เก็บมากพอจะเปลี่ยนร้านขายข้าวแกงใหก้ ลายเป็น
รา้ นขายเครอื่ งสงั ฆภณั ฑ์ซงึ่ เหนื่อยนอ้ ยกวา่ ”

(สดุ แค้น แสนรัก. 2557 : 197)

จากข้อความข้างตน้ อไุ รและครอบครัวไดย้ ดึ อาชีพค้าขาย แทนการทานา เพราะเมอ่ื พอ่
เสยี ชีวติ จงึ ขาดแรงงานหลัก เพราะเธอกบั อมั พรกไ็ ม่เคยทานา จงึ ปล่อยท่นี าให้คนอ่ืนเช่า แลว้ ย้ายจาก
สงั คมชนบทเข้าไปสู่สังคมเมือง เขา้ ไปค้าขายในเมืองจนทาใหม้ ีฐานะดขี ึ้น เปล่ียนจากขายขา้ งแกง
เป็นรา้ นสังฆภณั ฑเ์ พราะเปน็ อาชีพที่เหนอ่ื ยน้อยกวา่ ขายขา้ วแกง

อิ่ม เมอื่ ก่อนต้องชว่ ยพอ่ แม่ทานา พอแต่งงานอยู่กนิ กบั ยอดก็ตอ้ งทานาเพอ่ื หารายได้ แตพ่ อ
ลงทุนไปกลบั ไมค่ ้มุ คา่ ขาดทนุ จงึ หันมาเปลี่ยนอาชีพ เป็นอาชีพค้าขายเพอ่ื หารายได้มาจนุ เจือ
ครอบครวั

“เม่อื เธอไม่ปรารถนาใช้แรงเคียงบ่าเคียงไหลก่ ับเขาในนาข้าว เธอกม็ หี นทางของเธอ ‘ค้าขาย’ พ่อสง่ั สอน
ไว้ใหร้ คู้ า้ ขาย เพราะเงนิ ทไี่ ดม้ ามันเรว็ กวา่ ทานา เธอตัดสินใจเอาเงินซื้อเครื่องมอื ทาขนม แรก ๆ กข็ ายไมไ่ ด้ย่ิงเพ่ิม
ภาระหนักเข้าไปอีก แตเ่ ม่อื ผ้คู นแถบนน้ั เริม่ คนุ้ อาชพี แม่ค้ากพ็ อเล้ียงตัว”

(ชงิ ชงั .2556 : 89)

จากขอ้ ความข้างตน้ แสดงให้เหน็ ถงึ บทบาทการเปน็ ภรรยาทีช่ ว่ ยแบ่งเบาภาระการหาเงนิ
เพียงลาพงั ของฝา่ ยชาย แต่ตอ้ งชว่ ยสามีทามาหากนิ อมิ่ ยดึ อาชีพค้าขาย เพราะพอ่ ได้สอนเธอวา่
อาชีพคา้ ขายน้จี ะทาให้เธอไดเ้ งนิ เรว็ มากกว่าทานา เธอช่วยสามีทางานหารายได้มาจนุ เจอื ครอบครัว
หลายอยา่ ง เช่น ทานา เล้ียงเป็ด ขายขนม

1326765395 168

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 3. อาชีพนักแสดง ดารา พิธีกร นางแบบ นกั ร้อง นางเอกลเิ ก
อาชีพดารา นกั แสดง นกั ร้อง พิธกี ร นางเอกลเิ ก เป็นอาชีพท่ีตอ้ งใช้รปู รา่ งหน้าตาที่ดูดี

สวยงาม พรอ้ มดว้ ยความสามารถและการศึกษาท่ีดี เป็นอาชีพที่ไดพ้ บปะกับผู้คนมากมาก เป็นการท
ทางานบนพื้นท่ีสาธารณะ เป็นคนสาธารณะท่ีใครชอบหรอื ไม่ชอบกส็ ามารถวิพากษ์วจิ ารณ์หรือช่นื ชม
ได้ ดังนนั้ อาชีพน้จี งึ ต้องสร้างภาพลักษณใ์ หต้ นเองดดู ี ดูทันสมยั อยเู่ สมอ การเปน็ นดารา เป็นความ
ฝันของใครหลาย ๆ คน เพราะเปน็ อาชพี ท่ีได้รับการยอมรับจากสังคม มีรายได้สงู มชี ่ือเสยี งเปน็ ท่ีรู้จัก
ของคนในสังคม

ตวั ละครหญงิ ท่ปี ระกอบอาชพี ดารา นางแบบ นักแสดง นักร้อง พธิ กี ร นางเอกลเิ ก มที งั้ หมด
13 ตัวละคร ได้แก่ ลลนา จากเร่อื งสดุ แคน้ แสนรกั แม่ดวงมณี ศรีนคร จากเรอ่ื งทงุ่ เสนห่ า ใกลร้ ุ่ง
พรรณษา สดุ สวย ชมเดือน นางละไม นา้ ปราณี ดุจดาว จากเรือ่ งวาสนารกั ขวญั ชีวี ณชิ กานต์ กนก
อร บษุ ยา จากเรือ่ ง ลขิ ติ รักในสายลม ยกตัวอยา่ ง

ลลดา มีความฝนั อยากเป็นนกั รอ้ ง เพราะอยากแสดงความสามารถของตนเองใหส้ าธารณชน
ยอมรบั และชนื่ ชมเธอ

“อยากให้โอกาสตวั เองนอ้ งดาอยากเปน็ นกั ร้องอาชพี อยากอยูบ่ นเวทีท่ีมีคนดูเยอะๆ”
(สดุ แค้น แสนรกั . 2557 : 280)

“ลลดาหญิงสาวไลต่ ามความฝันจนกระท่ังได้เปน็ ดาราสนใจลดาเริม่ ต้นจากโครงการเฟ้นหา
นักแสดงหนา้ ใหม่ของสถานีโทรทัศนด์ ว้ ยหนา้ ตาและความสามารถพเิ ศษทาให้ลดาฝา่ ด่านกรรมการไป
เป็นดาราในสงั กัดของชอ่ งมีงานมเี งินมีช่ือเสียงโดง่ ดังในชั่วเวลา 2 ปี”

(สดุ แคน้ แสนรัก. 2557 : 334)

ลลดาไดพ้ ยายามทาตามความฝัน ทาตามเป้าหมายทตี่ นเองไดต้ ั้งไว้ ไดเ้ ป็นดารานกั รอ้ งทมี่ ี
ชื่อเสียงจนโดง่ ดังและมคี นรู้จักมากข้ึน เพราะความพยายาม ไมย่ ย่อทอ้ ต่ออปุ สรรคทาใหเ้ ธอกลายเปน็
ผู้หญิงท่ีประสบความสาเรจ็ ได้รับการยอมรับจากสงั คม

4. ชา่ งเสริมสวย ช่างตดั เย็บเสอื้ ผา้
อาชพี ช่างเสริมสวย ช่างตดั เย็บเส้ือผา้ เป็นอาชีพทต่ี ้องเรียนเฉพาะเปน็ สายวชิ าชีพชา่ ง

ทส่ี ามารถนามาประกอบอาชีพเป็นธรุ กจิ สว่ นตวั จากลูกจา้ งเปลยี่ นสถานภาพเป็นเจา้ ของรา้ นได้
ถอื ไดว้ า่ เปน็ อาชีพทตี่ อ้ งใช้ฝีมอื และความละเอยี ด สามารถสรา้ งรายได้เลย้ี งชีพได้ดี

ตวั ละครหญงิ ที่ประกอบอาชพี ช่างเสรมิ สวย ช่างตัดเย็บเสือ้ ผา้ มีทั้งหมด 12 ตัวละคร

1326765395 169

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 ไดแ้ ก่ วรรณา จนั ตา มาลา นารีรัตน์ นางง้อ นางหุย จากเรอื่ งกรงกรรม, อารีย์ จากเรอื่ งชิงชงั ,
พะยอม อุไร จากเร่อื งสุดแค้น แสนรกั , ยพุ ณิ จนั ทร สขุ เสมอ จากเรอ่ื งทุ่งเสนห่ า ยกตัวอย่าง

ยพุ ณิ เป็นเจ้าของร้านเสริมสวย เธอไปเรยี นเสริมสวยจนสามารถเปน็ เจ้าของรา้ นเสรมิ สวย
มรี ายได้เลย้ี งชีพได้ สามารถพ่ึงพารายไดข้ องตนเอง มฐี านะดี มหี น้ามีตาทางสังคมได้เพราะความขยัน
ขันแขง็ ในการทางานและไม่ยอ่ ทอ้ ตอ่ อุปสรรค

“ถ้าป้าสาเภาไม่ทาอย่างน้ันกับตน ชีวิตก็คงไมม่ วี นั น้ี วันที่เป็นคุณยุพินเจา้ ของร้านยพุ ินบิวตซี้ าลอน
เมียนายม่งิ ขวญั เจ้าของรา้ นขายข้าวมันไกเ่ ลื่องช่ือ มที รพั ย์สนิ สมบตั งิ อกเงยจากแรงขยนั ขันแขง็ มีหนา้ มีตา มสี งั คม
ใหม่ มคี รอบครวั ท่อี บอ่นุ เพราะถือว่าไดส้ ามดี ีดังแก้ว”

(วาสนารกั . 2558 : 66-67)

วรรณาไปเรยี นตดั เยบ็ เสอ้ื ผา้ อยู่ทีป่ ากนา้ โพธิ์ การจะไปเรียนต้องไปเรียนในตวั เมอื งทป่ี ากนา้
โพ แสดงให้เหน็ ถึงการศึกษาจะตอ้ งมกี ารลงทุนเพ่อื ไปเรียนเพื่อจะไดใ้ บประกาศนยี บัตรกลับมาเพื่อ
เปน็ ใบเบิกทางในการเริ่มประกอบอาชพี ที่เป็นธรุ รกจิ สว่ นตัว

“เรณูไพล่คดิ ถึง ‘วรรณา’ น้องสาวคนเลก็ ที่ตนส่งเสยี ให้เรยี นตดั เยบ็ เสอ้ื ผา้ อยู่ที่ปากนา้ โพ
ถา้ วรรณาไดผ้ ชู้ ายดี ๆ แบบกมล ชีวิตของวรรณาคงจะมคี วามสุข”

(กรงกรรม. 2560 : 33)

วรรณาได้มีโอกาสเรยี นตดั เย็บเสอื้ ผา้ เพอ่ื นาความร้มู าเปดิ ร้านทากิจการร้านตดั เสื้อเลี้ยงชีพ
ตนเองได้ และสร้างรายได้จนวรรณาได้เปลยี่ นสถานภาพเป็นเจา้ ของรา้ น อาชีพชา่ งตัดเย็บเสอื้ ผา้
สามารถยกระดับคุณภาพชีวติ ของเธอและครอบครวั ให้ดีขน้ึ ได้ เธอสามารถหารายได้เองกเ็ ป็นการแบ่ง
เบาภาระจากสามที เ่ี ป็นข้าราชการ แสดงใหเ้ หน็ ถึงบทบาทของการทางานหารายได้ ผ้หู ญิงทางานเคียง
บา่ เคียงไหล่หารายได้มาจนุ เจอื ครอบครวั ได้ ผหู้ ญิงก็หาเงินเก่ง ทางานเกง่ ไมแ่ ตกต่างจากผชู้ าย

5. พนักงานออฟฟศิ เสมยี นตรา เลขานกุ าร เจ้าหน้าทีบ่ ัญชี พนักงานเบเกอรร์ ่ี ลกู จา้ ง พนักงาน
ทาความสะอาด เจ้าของบริษัท ประธานกรรมการบรหิ าร

งานเลขานกุ าร มีหนา้ ท่คี วามรับผิดชอบ คอื การทางานที่ไดร้ ับมอบหมายจากเจา้ นาย
โดยตรงและงานอน่ื ที่เกย่ี วข้องรวมถงึ การดแู ลเรอ่ื งต่าง ๆ ของเจ้านาย เลขานุการตอ้ งมคี วามละเอียด
รอบคอบในงานทงั้ งานเอกสารตา่ ง ๆ และงานประชมุ ทีส่ าคญั อีกทัง้ การตดิ ตามเจ้านายไปทางานยัง
สถานท่ตี ่าง ๆ นวนิยายของจุฬามณอี าชพี เลขานุการ คือ อรพิน จากเรื่องตะเกียงกลางพายุ

1326765395 170

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 บทบาทของประธานบรษิ ัท ประธานคณะกรรมการบริหาร พนกั งานบริษทั พนักงาน
ออฟฟิศ มีบทบาทการทางานของนักธรุ กิจ ตอ้ งมีความรบั ผดิ ชอบตอ่ งานสูง มกี ารบริหารจัดการ
งานขององคก์ รใหก้ า้ วหนา้ ในฐานะผู้หญิงสมัยใหม่กับงานบริหารนัน้ เปน็ ทีน่ า่ จบั ตามองของสังคม
เมือ่ ผหู้ ญิงก้าวเขา้ มาสู่ตาแหน่งเดยี วกบั ท่ีผชู้ ายยึดครองตลอดมาในสังคม ออกจากบ้านมาสู่สงั คมการ
ทางาน สถานภาพของการเป็นประธานบรษิ ัท นกั ธรุ กจิ หญงิ เปน็ บทบาทที่มคี วามสาคญั มากขึน้ ใน
สังคม

อาชพี เจา้ หนา้ ทบ่ี ัญชี หัวหน้าแผนกบญั ชี พนกั งานออฟฟศิ การทางานบรหิ ารงานงาน
ในหนา้ ทจ่ี ะตอ้ งมคี วามรับผดิ ชอบมาก ทง้ั ในการบริหารงานสานักงาน บคุ คล สถานที่ การเงิน
และการบญั ชี การบรหิ ารงานตอ้ งใช้ความรับผดิ ชอบสูง ทุ่มเทใหก้ บั การทางานอยา่ งเตม็ ท่ี เพือ่ ให้
ไดร้ ับการยอมรบั จากผรู้ ่วมงานโดยเฉพาะผู้ร่วมงานที่มีวยั วฒุ ิ คณุ วุฒิสูงกวา่ ซงึ่ ถอื ว่าเปน็ บทบาทที่
ทา้ ทายความสามารถของผ้หู ญงิ สมยั ใหม่

ตวั ละครหญงิ ที่ประกอบอาชีพ เลขานุการ พนกั งานออฟฟศิ เสมียนตรา หัวหน้าแผนกบญั ชี
เจ้าหนา้ ท่ีบญั ชี พนกั งานเบเกอรร์ ่ี ลกู จา้ ง พนกั งานทาความสะอาด เจ้าของบริษทั ประธาน
กรรมการบรหิ าร มีทง้ั หมด 11 ตัวละคร ได้แก่ คุณแม่นโิ ลบล จากเร่อื งทุ่งเสนห่ า กรรณกิ าร์ จากเร่ือง
วาสนารัก รมณยี ์ มาลี วรรณา อรชมุ า จ๊ะ จรญิ ญา พีศ่ รีวรรณ นันทา จากเร่ืองพระอาทิตย์ข้ึนในคืน
หนาว จันทรฉ์ าย คุณอรพิณ จากเรอ่ื งตะเกียงกลางพายุ ยกตวั อยา่ ง

นันทาเป็นพนกั งานออฟฟิศในกรุงเทพ จบการศกึ ษาในระดับปรญิ ญาโท เป็นผ้หู ญงิ ทม่ี ฐี านะ
ดี มหี น้ามตี าทางสงั คม เธอแตง่ ตวั ดว้ ยเส้ือผ้า เครอื่ งสาอางราคาแพง การแตง่ กายตามสมยั นยิ มเพื่อ
เสริมบุคลิกภาพให้ดูดีเหมาะสมกับตาแหนง่ หน้าท่ีการงงานของเธอ แสดงให้เห็นถงึ ผ้หู ญิงมีสงั คมอยใู่ น
ชนช้ันกลาง เธอเป็นผู้หญงิ สมัยใหม่ท่ีมคี วามสวย มีความมัน่ ใจในตนเอง มีหนา้ ท่กี ารงานที่ดี

“นันทามองสภาพตัวเองและมองสภาพของเขาถึงเธอไมไ่ ดส้ งู ส่งเปน็ เจา้ ของบริษทั แตเ่ ธอกม็ หี นา้ ตาทาง

สงั คม มีเพือ่ นฝูงในวงสังคมช้นั กลางทง้ั นน้ั ถ้าในอุม้ ผางพ่อแม่ของเธอก็ถือว่ามีฐานะเปน็ ทีน่ บั หน้าถอื ตาของ
ชาวบา้ น แต่เขาล่ะยามรกั ษาความปลอดภยั ผูม้ ีเครื่องแบบทีบ่ างคนไมย่ อมใสข่ ึ้นรถกลบั บ้านด้วยซา้ นันทาดูใบหน้า
ตนเองท่กี ระจกเคร่ืองสาอางราคาแพง ทรงผมตามกระแส เครื่องประดบั ตามเนือ้ ตัว รวมถงึ อาภรณ์ทีส่ วมใส่ตัง้ แต่
ศีรษะจรดปลายเท้าเธอมสี ่วนไหนบา้ งท่ไี ม่น่าดชู ม"

(พระอาทิตย์ข้ึนในคนื หนาว. 2556 : 21)

รมณีย์ เปน็ ลูกสาวเจ้าของบรษิ ัท มตี าแหน่งเป็นประธานกรรมการบริหาร เปน็ ผบู้ ริหารสาว
สวย มีการศกึ ษาทด่ี จี บการศึกษาระดับปรญิ ญาโทจากเมอื งนอก เป้นผู้หญงิ ทีส่ วย รวย และเกง่ การ
แต่งกายเหมาะสมกับการเปน็ ผู้บรรหิ าร เปรี้ยวและทันสมยั เป็นผ้หู ญงิ สมัยใหมท่ ่ีประสบความสาเร็จ

1326765395 171

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 ทางด้านหน้าท่กี ารงาน มตี าแหน่งหน้าทก่ี ารงานที่สงู และมอี านาจเหนือกว่าผชู้ าย การมีรายได้ท่ีสงู
กวา่ ผชู้ ายแสดงให้ใหเ้ หน็ ถงึ ผู้หญิงกม็ คี วามสามารถทดั เทยี มกบั ผู้ชาย ทางานนอกบ้านได้ดีไม่แตกตา่ ง
จากเพศชาย

“คณุ รมณีย์เปน็ ลกู สาวเจ้าของบรษิ ทั เธอเปน็ ถึงประธานกรรมการบริหาร เธอเป็นเจา้ นายสาวสวยทีม่ ี
อานาจเหนือทุกคนในบรษิ ทั น้องมาลี คณุ รมณียเ์ สมอื นดอกฟ้าเพิง่ จบมาจากเมืองนอกด้วยลู กสาวคนเดียวอีก
ตา่ งหาก คุณรมณียเ์ ธอเป็นคนสวยแบบคนมีฐานะ”

(พระอาทิตย์ข้ึนในคืนหนาว. 2556 : 31)

“เมอ่ื เขายกโทรศพั ทข์ น้ึ แนบหเู สียงของคุณรมณยี ล์ ูกสาวคนเดยี วของทา่ นประธานซ่งึ ดารงตาแหน่ง GM
ของบรษิ ัทกด็ งั ขึ้น เมอื่ ไดย้ ินกลยทุ ธก์ ย็ อมรบั กับตวั เองวา่ ความประมาทเขา้ มาเยือนทนั ทีครบั คณุ รมณยี ์ แมอ้ ายขุ อง
หญิงสาวจะน้อยกวา่ เขาแต่ด้วยตาแหน่งหน้าทีท่ าให้เขาต้องอ่อนน้อมเข้าหา”

(พระอาทิตย์ขน้ึ ในคนื หนาว. 2556 : 18)

6. อาชีพแพทย/์ พยาบาล/เภสชั กร/บรบิ าล
อาชพี แพทย์ พยาบาล เภสัชกร บรบิ าล แพทย์มีหนา้ ท่ดี ูแลรักษาคนไข้ แพทย์หญงิ เปน็

วิชาชพี ท่ไี ด้รับการยกย่องจากสังคมว่าผู้ทีจ่ ะประกอบอาชพี นีจ้ ะต้องมีความรู้ความสามารถ เป็น
ผหู้ ญงิ ท่ีเกง่ มสี ตปิ ญั ญาเฉลียวฉลาด สามารถนาความรู้มาใช้ประโยชนอ์ ยู่ในการพฒั นาด้านการแพทย์
แสดงให้เหน็ ถงึ บทบาทของผูห้ ญิงเกง่ ทสี่ ามารถทางานได้เทียบเท่ากับผชู้ าย แพทย์หญงิ กม็ บี ทบาท
ไม่ตา่ งจากแพทย์ชาย ตา่ งมหี นา้ ทดี่ ูแลรกั ษารบั ผิดชอบชีวิตของคนไข้ใหห้ ายป่วยเปน็ ปกติ บทบาท
การทางานของแพทยห์ ญงิ คอื ผู้หญิงมีความละเอียดอ่อน มุง่ ม่นั ต้งั ใจ ขยัน อดทน ไม่ย่อท้อตอ่
อปุ สรรค การทางานเตม็ ที่ เตม็ เวลา ทาหนา้ ทไ่ี ด้ดีไมต่ ่างจากผู้ชาย

ตัวละครหญงิ ท่ปี ระกอบอาชีพแพทย์ พยาบาล เภสัชกร บรบิ าล มที ัง้ หมด 7 ตัวละคร ได้แก่
รวิวรรณ จากเรื่องชิงชัง, รพีพรรณ หทยั รตั น์ ออ้ ย จากเรื่องสุดแค้น แสนรกั ,ศรีกญั ญา จันทรเ์ พญ็
จากเรอ่ื งทุ่งเสนห่ า สริ ิรตั น์ จากเรื่องวาสนารกั

หทัยรตั น์ มคี วามมุ่งมั่นต้ังใจเรียนหนงั สอื เพ่ือท่สี อบเขา้ เรยี นตอ่ คณะแพทยศ์ าสตร์ให้ได้
เธออา่ นหนงั สืออย่างหนัก ไม่ออกนอกล่นู อกทาง มีความขยนั หม่นั เพียรจนเธอทาตามความฝันได้
สาเร็จ จบการศกึ ษาได้เปน็ แพทยห์ ญงิ ซึง่ เปน็ อาชพี ท่ีคนในสังคมใหก้ ารยอมรบั ว่าเป็นผูห้ ญงิ เกง่ เป็น
อาชีพท่ีมเี กยี รติมีคนนบั หนา้ ถอื ตา สามารถเชดิ ชูวงศ์ตระกลู ได้

“เวลาเปลีย่ นชวี ิตของคนกเ็ ปล่ียน เธอเปน็ แพทย์ มหี น้าที่การงานมั่นคงมคี นนบั หน้าถือตา ถือว่าเปน็
เกยี รติแกช่ วี ติ และวงศ์ตระกูล”

(สดุ แคน้ แสนรัก. 2557 : 328)

1326765395 172

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 จากข้อความข้างตน้ หทัยรัตน์ ตงั้ ใจเรียนจนไดเ้ ป็นแพทยต์ ามท่ีตง้ั ใจหวงั ไว้ เพราะอาชีพ
แพทย์หญงิ เปน็ อาชีพทม่ี ีคนนับหนา้ ถือตา ถือว่าเปน็ เกยี รตแิ กง่ วงศ์ตระกูล เพราะเปน็ อาชพี ท่ีไดร้ บั
การยอมรับจากสงั คมวา่ เป็นอาชีพทีเ่ สยี สละช่วยผู้คน ท่ีสาคัญใครที่ได้เปน็ แพทยจ์ ะตอ้ งเปน็ คนเรียน
เกง่ มาก และพอ่ แมท่ กุ คนปรารถนาต้องการการยอมรับจากสังคม จงึ ส่งเสริมให้ลูกไดเ้ รียนแพทย์เพอื่
คนในสังคมจะไดย้ กยอ่ งเชดิ ชลู กู และครอบครวั ก็พลอยมหี นา้ มตี าในสงั คมดว้ ย

7. อาชพี คร/ู อาจารย์/ข้าราชการ
อาชพี ครู อาจารย์ หรือการรบั ราชการ ถือเปน็ อาชพี ท่มี ีเกยี รติ คนในสงั คมใหก้ ารเคารพยก

ย่อง นับถือ ครู มีหนา้ ที่ในการสอนนักเรยี น เก่ียวกับวิชาความรู้ หลักการคิด การอ่าน รวมถงึ การนา
ความรูไ้ ปใชใ้ นการดาเนินชีวิต และประยกุ ต์ใชใ้ นการประกอบอาชีพการงาน โดยคานงึ ถึงพ้ืน
ฐานความรู้ ความสามารถ และเป้าหมายของนักเรยี นแต่ละคน อาชพี ครู เปน็ อาชีพท่ตี อ้ งเสยี สละ
ต้องถ่ายทอดความรู้ ด้วยวิธกี ารสอนและการจัดการเรียนรู้หลากหลายรูปแบบ เพ่อื ใหม้ นษุ ย์เกดิ การ
เรยี นรู้ และพฒั นาศักยภาพของตนให้มคี ุณภาพชีวิตท่ดี ีขึน้ ลักษณะของอาชพี ครูในนวนยิ าย คอื การ
เปน็ ครทู ีม่ หี น้าท่ีอบรมส่งั สอนนักเรียน โดยเม่ือสาเรจ็ การศกึ ษาแล้วจะกลบั ไปตอบแทนแผ่นดนิ เกิด
ไปทางานใกล้บ้านเพอื่ จได้ดูแลพอ่ แม่ และมคี วามกตญั ญูต่อพ่อแม่และสานกึ รักบ้านเกิด

ตัวละครหญงิ ทป่ี ระกอบอาชพี ครูอาจารย์ มีท้ังหมด 5 ตัวละคร ไดแ้ ก่ ประภา จากเร่ืองชิงชัง,
มยรุ ีย์ จากเรื่องสุดแคน้ แสนรกั , จนิ ดา นงนารถ จากเร่ืองทุ่งเสน่หา, คุณครรู ะววิ รรณ จากเรือ่ ง
ตะเกียงกลางพายุ ยกตวั อย่าง

มยุรีย์มคี วามใฝ่ฝนั อยากเปน็ อาจารย์สอนในมหาวิทยาลัยใกลบ้ ้าน เพือ่ ท่เี ธอจะไดท้ างานท่ี
เธอรกั และดแู ลพ่อแม่เปน็ การตอบแทนบุญคุญของพอ่ แม่ และสานึกรักบ้านเกดิ ด้วย อาชพี ครูอาจารย์
จงึ เปน็ อาชพี ทม่ี ีเกียรติ คนในสังคมใหก้ ารยอมรบั เพราะการเป็นครูจะต้องเปน็ ตน้ แบบท่ีดีให้กบั ลกู
ศษิ ย์ ต้องเป็นผหู้ ญงิ ทีเ่ ก่งและดี ถือว่ามยุรียเ์ ปน็ ตวั แทนของปญั ญาชนท่มี ีความร้แู ละส่งั สอนผู้อ่ืนให้
เป็นคนท่ีมคี วามรู้ไดด้ ้วย เม่ือมีความรู้และจะเกิดปัญญา สามารถพฒั นาคะณภาพชีวติ ของตนเองให้ดี
ขนึ้

“มยุรีย์เรียนตอ่ ปริญญาโททางดา้ นการศกึ ษาที่ประเทศสหรฐั อเมรกิ าพอ่ กลบั มามยรุ กี ็สมคั รอาจารยป์ ระจา
สถาบนั การศกึ ษาแห่งหนึ่งในจงั หวัดนครสวรรคแ์ ทนการอยูใ่ นเมอื งใหญอ่ ย่างกรงุ เทพ ฯ หรือเชียงใหม่เพราะสขุ ภาพ
ของแม่ไมส่ ดู้ นี ะ ”

(สุดแคน้ แสนรัก. 2557 : 330)

1326765395 173

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 8. โสเภณี ทางานท่บี ารข์ ายบรกิ ารทางเพศ
อาชพี โสเภณี เป็นอาชพี ขายบรกิ ารทางเพศ ทาให้ผู้หญิงกลายเป็นสนิ ค้าหรือวตั ถุทางเพศท่ี

ตอ้ งคอยรองรับอารมณ์ความใครข่ องผู้ชาย ยอมมีความสมั พนั ธ์ลกึ ซงึ้ เพื่อแลกกบั เงิน ถอื เป็นการขาย
เกยี รตแิ ละศักด์ศิ รี ทาใหภ้ าพลกั ษณข์ องการเปน็ ผู้หญิงไมด่ ี ผหู้ ญิงใจง่าย ผูห้ ญงิ ท่เี ห็นแกเ่ งิน

ตวั ละครหญงิ ทีป่ ระกอบอาชีพโสเภณี เมยี น้อย นางบาเรอ ขายบริการทางเพศ มที ้งั หมด
7 ตวั ละคร ได้แก่ เรณู เจ๊ตม๋ิ พี่ประนอม จากเรือ่ งกรงกรรม, อนุ่ จากเรอ่ื งชงิ ชงั ,แก้วใจ นางรญั จวน
จากเรื่องวาสนารกั , คณุ รศั มี จากเรื่อง เกยี งกลางพายุ ยกตัวอยา่ ง

เรณู มีอาชีพขายบรกิ ารทางานทบ่ี าร์ตาคลี อาชีพโสเภณีเป็นอาชพี ท่ีสังคมยังไมใ่ ห้การ
ยอมรบั ใครท่เี ก่ยี วขอ้ งกับธรุ กิจคา้ กามจะถกู สงั คมมองวา่ เป็นผู้หญิงทีไ่ ม่ดี เปน้ ผ้หู ญงิ ใจง่าย เพราะ
นอนกบั ผู้ชายเพอ่ื แลกเงนิ เปน้ ผู้หญิงทข่ี ายศกั ดศิ์ รขี องตนเอง ดูดอ้ ยค่าในสายตาคนอ่นื แตอ่ าชพน้ี
เป้นการแสดงใหเ้ หน็ ถงึ ผู้หญิงมีการเปดิ กวา้ งและกล้าแสดงออกในเรอ่ื งทางเพศมากขึน้ ไม่เขนิ อายเมื่อ
พูดถงึ เก่ียวกับเรือ่ งเพศ การแต่งกายถอื เปน็ เอกลักษณข์ องผหู้ ญิงทางานกลางคืน คือต้องแต่งตัดจัด
จา้ นเพื่อจะได้ดึงดดู ลูกค้าให้มาสนใจหรอื ซือ้ บริการทางเพศ จะเหน็ ไดว้ า่ ภาพลกั ษณ์ของการแต่งงกาย
สามารถบง่ บอกอาชพี ท่ีทาอยไู่ ด้ การเป็นผ้หู ญงิ จึงต้องให้ความสาคญั กบั เร่ืองการแต่งกาย

“ตา๊ ย! อีผู้หญงิ ใจง่าย อ.ี ..อ.ี ..ดูสิ ดูการแต่งเนื้อแต่งตัว ถามจรงิ แกทางานทาการอะไร
ไม่ต้องบอกกร็ หู้ รอกว่าสารรปู อย่างอีนจ่ี ะทาอะไรได้ มนั ตอ้ งเป็นกะหรี่แน่ ๆ เลย อยู่ตาคลีทางาน
รับแขกในบาร์แน่ ๆ ”

(กรงกรรม. 2560 : 11)

จากข้อความข้างตน้ แสดงใหเ้ หน็ ถึงการไมย่ อมรบั อาชีพรับแขกในบาร์รวมถงึ การแต่งกาย
แตง่ หน้าทาให้คนท่มี องดซู ่ึงคาดเดาว่าเป็นอาชีพโสเภณีทีล่ ดศกั ดิ์ศรีของผหู้ ญงิ เพ่อื แลกกบั เศษเงินของ
ผชู้ าย ดังน้ัน แม่สามีจึงไมย่ อมรบั ผหู้ ญิงทม่ี อี าชีพทสี่ ังคมไม่ยอมรับเปน็ สะใภ้ และยงั ตีคุณคา่ ราคา
ของศกั ด์ิศรีของผหู้ ญงิ ว่าเป็นผหู้ ญิงใจง่าย

“ถ้าเปรียบพไิ ลเป็นเพชร เรณกู ็เป็นถ่าน แต่เขารู้สึกรักและสงสารผหู้ ญิงมากตาหนิในสายตา
ของคนรอบข้างจนทง้ิ ขว้างไมล่ ง”

(กรงกรรม. 2560 : 14)
จากข้อความข้างตน้ แสดงถึงการท่ีผูห้ ญงิ เคยผ่านผู้ชายมาหลายคนจะทาใหก้ ลายเป็นผ้หู ญิง
ที่มีตาหนหิ รอื เปน็ ผหู้ ญงิ ทีไ่ มบ่ รสิ ุทธ์ิ เป็นการดอ้ ยค่าของความเปน็ ผหู้ ญงิ

1326765395 174

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 “เรณเู ธอเกิดในครอบครวั ยากจนขน้ แค้น มีพ่นี ้องนบั ตัวเธอตั้งสบิ คน ความร้มู ีเพยี งช้นั
ประถม 4 นอกจากทานาแล้ว ท่บี ้านของเรณูยงั มอี าชพี ประมง เมอ่ื มีทหารผมสีทอง มเี งิน มีทอง
คนไทยจงึ ต่างพากันชกั ชวนมา ‘ขุดทอง’ แมข่ องเธออยากร่ารวยเหมือนคนอืน่ บ้าง จึงบบี บงั คบั เธอ
นัง่ รถไฟมาตาคลีกบั คนในหมู่บ้าน โดยไม่ไดส้ นใจความรสู้ ึกของเธอเลยสกั นิด ”

(กรงกรรม. 2560 : 14)

จากขอ้ ความข้างตน้ เป็นการเล่าถงึ ฐานะและอาชีพของเรณูและพไิ ล พิไลมฐี านะดรี า่ รวย
กวา่ เรณู เรณูเน่อื งจากมฐี านะยากจน ทบ่ี ้านมอี าชีพทานา ทาประมง และไปขุดทอง หรอื ไป
ทางานบรกิ ารในบาร์ทต่ี าคลีทมี่ ีฝร่ังเข้ามาเพราะแม่ต้องการใหต้ นเองมีฐานะรา่ รวยขน้ึ เพราะถ้ามเี งิน
ชวี ิตก็จะไมล่ าบาก

“แม่ต้องการเงินมารกั ษาพ่อทีป่ ว่ ย จงึ ขอเบิกจากเถา้ แก่ไปก่อน นนั่ เปน็ เหตผุ ลอนั สวยงาม
ทีท่ าใหเ้ รณูตัดสนิ ใจกระโจนเขา้ ส่วู งการนา้ กาม กลายเปน็ ผูห้ ญิงกร้าน แกรง่ และมิไดค้ ิดเกรงกลวั ตอ่
สิ่งใด”

(กรงกรรม. 2560 : 114)

จากข้อความข้างต้น เรณใู ช้เหตุผลของการเป็นลกู กตญั ญหู าเงินมารกั ษาพ่อท่ีป่วย ซงึ่ เปน็
เหตุผลท่ดี ีพอที่จะทาให้เรณูตัดสนิ ใจไปทางานบารท์ ตี่ าคลี สถานที่ที่มีการขายบริการ เกย่ี วกับบรกิ าร
ทางเพศ กลายผูห้ ญงิ ทีก่ รา้ นโลกและไม่ได้เกรงกลัวตอ่ ส่งิ ใดอีก เธอไดต้ ดั สนิ ใจทาโดยมีเหตุผลมา
สนับสนนุ การกระทาของตนเอง ซงึ่ ทาให้ความคดิ ของตนเองท่ตี ดั สนิ ใจทาไม่ผดิ ทาไปเพราะเปน็ การ
ทาเพอ่ื ตอบแทนพระคณุ ของพ่อแม่ ทาไปเพราะคาว่า ‘กตัญญู’

9. นักขา่ ว นกั เขียน บรรณาธกิ าร
อาชีพนักข่าว นกั เขยี น บรรณาธกิ ารนิตยสาร ถือได้วา่ เป็นอาชพี ทม่ี ีลกั ษณะเปน็ นกั คิด นกั

อ่าน นักเขียน จะตอ้ งคณุ สมบัติ คือ การเปน็ ผทู้ ี่มีบุคลกิ อยากรู้อยากเห็น เพราะความอยากรอู้ ยาก
เห็น กระตนุ้ ใหเ้ กดิ ความกระตือรอื ร้น สนใจในเหตกุ ารณ์ทอ่ี บุ ัติขึน้ รอบๆ ตวั การเป็นคนช่างสังเกต
ต้องเปน็ ผ้ทู ่ีชา่ งสังเกต ในรายละเอยี ดเล็ก ๆ นอ้ ยๆ การไมไ่ ว้วางใจใครง่ายๆ หรอื เปน็ คนช่างสงสยั
การทางานจะตอ้ งรวดเร็ว และถูกต้อง ในช่วงเวลาอันจากัด

บทบาทการทางานของผู้หญงิ ในปัจจุบนั สามารถทางานได้ทกุ ท่ี ทุกเวลา ผ้หู ญิงที่ประกอบ
อาชีพน้ีจะมีความรักในงานของตัวเอง มีความละเอยี ดรอบคอบ มีความทมุ่ เท มงุ่ มนั่ ตง้ั ใจ
รับผิดชอบงานทกุ อย่างอยา่ งเตม็ ท่ี เตม็ กาลงั เตม็ ความสามารถท่ีมเี พอ่ื ใหไ้ ด้ผลงานออกมาดที ่ีสดุ

1326765395 175

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 ตวั ละครหญงิ ท่ีมีประกอบอาชพี เปน็ นกั ข่าว นักเขยี น บรรณาธิการ มีทงั้ หมด 4 ตัวละคร
เพียงออ จากเรือ่ งลิขิตรักในสายลม, กุลกญั ญา มาลี คุณนิตยา จากเรอ่ื งพระอาทติ ย์ข้ึนในคืนหนาว
ยกตัวอยา่ ง

กุลกญั ญา เป็นหญงิ สาวชา่ งฝนั มีอารมณ์ออ่ นไหวง่าย ใฝฝ่ นั อยากเปน็ นกั เขยี น เพราะเปน็ คน
ชอบอา่ นหนงั สือจงึ อยากเป็นนกั เขียน เธอจึงหาแรงบันดาลใจในการเขยี นนวนิยายเก่ยี วกบั ความรกั
เธอจงึ ลองมปี ระสบการณ์เกี่ยวกับความรักเพือ่ จะได้เข้าใจ เขา้ ถงึ อารมณ์ของคนท่มี คี วามรักและความ
ทุกข์ ถึงแม้จะต้องตายเธอก็อยากตายไปอย่างคนทม่ี คี วามรัก จะไดไ้ มร่ ้สู ึกโดดเดีย่ วไรค้ ่า เธอต้องการ
มรี ายไดเ้ ป็นของตนเองโดยที่ไม่อยากเปน็ ภาระคอยพ่งึ พารายไดจ้ ากพ่ชี ายจนทาให้เขาต้องเดอื ดรอ้ น

“ทบ่ี า้ นกลุ รบั เลดว้ี ีก ตง้ั แตส่ มยั แม่ยงั อยูเ่ ลยนะ แมช่ อบอา่ นนิยาย กลุ กอ็ า่ นตามจนอยากเขียนเองแลว้ ได้
ลงทน่ี ัน่ เฉพาะเลดว้ี กี เท่านน้ันนะ กลุ มคี วามฝัน เรยี นใหจ้ บแล้วก็หางานทาและงานนน้ั จะต้องสร้างฐานะแบบค่อย
ๆ เปน็ คอ่ ย ๆ ไป กลุ เชื่อวา่ คนท่ีมคี วามมุ่งม่ันจะประสบความสาเรจ็ อะไรสักอย่างหนึ่ง เขาจะไมป่ ล่อยตวั ปลอ่ ยใจไป
กบั ส่งิ ยว่ั ยุ ถา้ คณุ มเี งนิ มรี ายได้เป็นของตวั เองถา้ เกิดอะไรผดิ พลาดขึน้ พ่ีชายของเธอกจ็ ะได้ไม่ต้องเดือดเน้อื รอ้ นใจ
กลุ เปน็ คนอารมณ์ออ่ นไหวมาก กลุ อ่านนยิ ายรักมากไปหรือเปลา่ กไ็ มร่ นู้ ะ กลุ หวงั วา่ ถา้ กลุ ตาย กลุ ก็อยากตายไป
อยา่ งคนท่มี ีความรัก ”

(พระอาทิตย์ขึน้ ในคืนหนาว. 2556 : 205)

จากข้อความข้างตน้ แสดงให้เห็นว่าผ้หู ญงิ ที่ประกอบอาชีพนกั เขยี นได้น้ันจะตอ้ งเริม่ จากการ
เปน็ คนรักการอ่าน อาชีพนักเขียนสามารถสรา้ งรายไดใ้ หก้ บั เธอเป็นการแบง่ เบาภาระจากพ่ชี าย
เธอมีความมุ่งมั่นตัง้ ใจจนเธอทาตามความฝนั ของเธอไดส้ าเรจ็ ไดเ้ ป็นนกั เขียนสมหวังดงั ใจปรารถนา

มาลี เพม่ิ ทรพั ย์ เรียนจบการศึกษาทางด้านส่อื สารมวลชน จากมหาวิทยาลัยรามคาแหง
เพื่อสานฝันทีจ่ ะเป็นนกั ข่าว เธอเปลีย่ นเข็มชวี ิตมาเรียนเพอื่ ประกอบอาชีพทจ่ี ะสง่ เสรมิ สนับสนนุ สามี
ของตนเองใหก้ า้ วหน้าในอาชีพการงาน ทาใหเ้ หน็ ถงึ ผูห้ ญงิ สมยั ใหม่ทม่ี ีความมน่ั ใจในตนเอง กล้าคดิ
กล้าตัดสนิ ใจดว้ ยตนเอง รักความกา้ วหน้าในหน้าที่การงานของตนเอง เลือกประกอบอาชีพทจ่ี ะเป็น
การส่งเสรมิ สนับสนนุ คู่ชีวิตของตนเองให้กา้ หนา้ ไปด้วยกนั เธอจึงกลายผหู้ ญิงทอี่ ยเู่ บอื้ งหลงั
ความสาเรจ็ ของผู้ชาย

“มาลเี บนเข็มมาเรยี นดา้ นสื่อสารมวลชนและฝันจะเป็นนักข่าว เปลี่ยนจากสายการเรียนจากศกึ ษาศาสตร์
ที่มจี ดุ หมายคือครทู ่อี มุ้ ผาง มาลคี ดิ วา่ ครูบนดอยกบั นักธรุ กจิ คงไปด้วยกันไม่ได้ เพราะรกั คุณเลยคิดว่าน่าจะมีสัก
อาชพี ที่ทาใหเ้ ดินเคยี งกนั ไปแล้วคนจะไม่นนิ ทาตามหลงั แลว้ อีกอย่างฉันชอบสาระแนเร่ืองของชาวบา้ นด้วย น่าจะทา
อาชพี นไี้ ด้ดกี วา่ สอนคน”

(พระอาทติ ย์ขึน้ ในคืนหนาว. 2555 : 581)

1326765395 176

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 เพยี งออ เธอเป็นตวั อย่างของผหู้ ญงิ สมัยใหม่ เปน็ ผหู้ ญิงเก่ง แกรง่ เข้มแขง็ เด็ดเด่ียว
ตัดสนิ ใจเด็ดขาด กลา้ คิดนอกกรอบ รกั การทอ่ งเทีย่ ว รักการผจญภัยมโี อกาสได้ไปเรียนรู้โลกภายนอก
รกั การอ่านและการเขยี น เพยี งออรักความเป็นอิสระเสรี ไมช่ อบอยู่ในกฎเกณฑ์ ความฝนั ของเธอ
คอื การเปน็ นกั เขียนและเปน็ นกั ข่าว เมอ่ื เธอเรยี นจบเธอกส็ ามารถทาตามความฝนั ของตนเองได้
สาเร็จ

“เพยี งออเลอื กเรยี นคณะมนุษยศาสตรเ์ อกสื่อสารมวลชนเพราะอยากเปน็ นกั ข่าวและนกั เขียนหญิงสาว
ชอบทากจิ กรรมและการท่องเทย่ี วเป็นชีวิตจติ ใจ”

(พระอาทติ ย์ขึ้นในคนื หนาว. 2556 : 45)

10. มคั คเุ ทศก์
มัคคุเทศก์หรอื ไกด์ เปน็ ผู้ท่ใี ห้ความช่วยเหลือในด้านของข้อมูลการท่องเท่ียว ความเข้าใจ

ทางดา้ นวัฒนธรรม ประวัตศิ าสตร์ แก่บุคคลท่อี ยู่ในกลมุ่ ท่องเท่ียว บรกิ ารพาเที่ยวและแนะนาสถานท่ี
ทอ่ งเทย่ี วทไี่ ด้รับความสนใจให้แก่นกั ทอ่ งเที่ยวทัง้ ชาวไทยและชาวต่างชาติ

ตวั ละครหญิงท่ีประกอบอาชพี มคั คุเทศก์ มที งั้ หมด 1 ตัวละคร ไดแ้ ก่ มาลี เพมิ่ ทรพั ย์ จาก
เร่ืองพระอาทิตยข์ นึ้ ในคนื หนาว ยกตัวอยา่ ง

มาลี เป็นมัคคเุ ทศกห์ รือเป็นไกด์สาวทม่ี คี วามสวยและความสามารถหลายหลายดา้ น ไมว่ ่าจะ
เป็นความสามารถในการพดู ได้ทง้ั ภาษาไทยและภาษาอังกฤษ ซ่ึงทกั ษะการพดู ภาษาอังกฤษเป็นสิง่ ท่ีมี
ความสาคัญและจาเปน็ นอยา่ งมากในการตดิ ต่อประสานงานกบั ชาวตา่ งชาติ โดยเฉพาะถา้ ใครสามารถ
สื่อสารไดม้ ากกว่า 2 ภาษา ก็จะทาให้มีภาพลกั ษณเ์ ป็นผู้หญงิ ทีเ่ กง่ ดมู ีการศกึ ษา และชว่ ยสร้างรายได้
เพิม่ มากข้ึน แสดงใหเ้ ห็นถงึ บทบาททางเศรษฐกิจทม่ี าลีสามารถเจรจจาต่อรองเร่ืองผลประโยชน์ที่
สามารถพดู ชกั จงู ใหค้ นร่วมมลงทนุ ได้ เปน็ ความสามารถทอี่ าชีพมัคคเุ ทศก์จะต้องมี ผูห้ ญิงสามารถ
ปรระกอบอาชพี ทสี่ รา้ งรายยไดใ้ หก้ บั ตนเองเอาเงินไปดูแลและจุนเจอื ครอบครวั ได้ ท่สี าคัญเธอมีความ
กตญั ญูต่อผมู้ ีพระคณุ ไดแ้ ก่ แม่ ลงุ และป้าของเธอ มาลเี ปน็ ผู้หญงิ ทมี่ ีความมงุ่ มั่น ต้ังใจ รับผิดชอบสูง
เป็นคนมีความอดทน เปน็ คุณสมบตั ิที่ดขี องผหู้ ญิงสมัยใหม่

“ไมม่ อี ะไรได้มาโดยการไม่ลงทุน เธอมีแรง มีความสามารถ จงึ ได้ทางานชิน้ นี้ แม้มันไม่ใช่งานทีย่ ิ่งใหญ่
แต่ทางอมุ้ ผางไม่มใี ครไม่รจู้ กั มาลี มคั คุเทศก์แหง่ สายนา้ ใสรีสอร์ต

เธอขับรถเป็น พายเรือยางได้ บรรยายถึงธรรมชาตริ ะหวา่ งทางเปน็ เรอื่ งเป็นราว ชักชวนลูกทวั รพ์ ูดคุย
ให้สนุกสนานได้ท้งั ภาษาไทยและภาษาองั กฤษ หากวนั ใดงานในตัวยุง่ เหลอื เกินเธอกพ็ รอ้ มลุยเพื่อใหม้ ีอาหารออกไป
รับหน้าทนั เวลาและอรอ่ ยอย่างทีค่ นเมอื งคุ้นล้ิน หรือเวลาลูกคา้ โทรมาเชค็ ราคาท่สี ายนา้ รสี อร์ต ถ้าเธอเป็นคน
เจรจาตอ่ รองผลประโยชนท์ างธุรกิจละก็ รายไหนรายนน้ั เปน็ อนั ว่าหยดุ อยู่ทนี่ ี่ทันที

1326765395 177

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 มาลเี ป็นคนกระฉับกระเฉง เตม็ ไปด้วยพลงั การตอ่ สู้และอปุ สรรคมากมายแค่ไหนเธอก็พร้อมท่ีจะฝา่ มันไป
เธอเป็นคนมีความสามารถ มีลักษณะดี บางทีเธอคดิ วา่ การปล่อยใหม้ ีระยะห่างระหวา่ งลกู ทัวร์กบั มคั คเุ ทศก์บ้างกด็ ี
เหมือนกนั เหตกุ ารณด์ าเนินไปตามโปรแกรมท่ไี กด์สาวจัดไว้

มาลีท่หี อบแฮก่ ๆ เพราะเหนือ่ ยกบั งานมันเป็นภาพซ้า ๆ ซาก ๆ แต่เธอก็ยอมรับวา่ มันสามารถทาเงนิ และ
ทาให้เธอได้ใชพ้ ลงั ท่ีมีอยู่ทางานอย่างเตม็ ที่ เพราะทริปคนไทยไมม่ อี ะไรมากพวกเขาพอรเู้ รือ่ งอยู่แล้ว แต่ถา้ เป็น
ทรปิ ท่ีมฝี รงั่ เธอจะต้องเตรยี ม script เตรียมลา้ งหู แลว้ กเ็ ตรยี มถ้อยคาท่วี ่า พดู อีกทีสิคะ เพราะภาษาอังกฤษของ
เธอแค่สื่อสารกบั นกั ทอ่ งเทีย่ วได้เทา่ น้ัน”

(พระอาทิตย์ขึ้นในคืนหนาว. 2556 : 10-11)

สถานภาพและบทบาทของการประกอบอาชีพของตวั ละครผหู้ ญิงท่มี ีบทบาทสาคัญในนว
นยิ ายของจฬุ ามณีไมไ่ ด้มีความแตกต่างจากผู้ชาย ผู้หญิงมีความสามารถ เก่ง ฉลาด รอบรู้ รอบคอบ
สามารถทางานไดไ้ ม่จากดั สถานที่ ผู้หญงิ มีบทบาทประกอบอาชีพบนพืน้ ท่สี าธารณะมากขนึ้ มีโอกาส
ไดพ้ บปะผู้คนหลากหลายอาชีพ หลากหลายเพศ หลากหลายยวยั การศกึ ษามีอิทธิพลต่อทัศนคติในน
การเลอื กประกอบอาชีพ ผหู้ ญงิ จะเลือกการประอบอาชีพจากความสนใจ ความชอบ ความถนดั ท่ี
ตนเองมอี ยู่ ทาใหท้ ัศนคติและมุมมองในการประกอบอาชีพของผู้หญิงเปลี่ยนแปลงไปแทนท่ีจะทางาน
ที่ถูกจากัดไวเ้ พยี งบริเวณภายในบ้าน เปลยี่ นมาเป็นออกมาทางานนอกบ้านเพือ่ หารายได้มาเล้ยี งดู
ครอบครวั ไดไ้ มต่ ่างจากผชู้ าย ทุกคนล้วนประกอบอาชพี การงานเป็นผ้หู ญงิ สมยั ใหม่ ทย่ี ดึ มน่ั ใน
จรยิ ธรรมมคี วามกตญั ญรู ูค้ ุณต่อผมู้ ีพระคุณ การทางานมคี วามรับผดิ ชอบสงู มีความสามารถ
เปน็ ผู้หญงิ ทางานเกง่ มคี วามรู้ดี หมน่ั ศกึ ษาหาความรู้อยา่ งสม่าเสมอ สร้างรายได้ดว้ ยตนเอง สามารถ
พึ่งพาตนเองได้ สังคมเปดิ กวา้ งเปิดโอกาสให้ผ้หู ญงิ ได้ทางานในอาชพี ตา่ ง ๆ มากข้นึ ผหู้ ญงิ มีบทบาท
ทางเศรษฐกจิ มากขน้ึ ในการประกอบอาชีพตอ้ งใช้ทกั ษะความชานาญในการทางาน มีทกั ษะในการ
สอื่ สารได้ทั้งภาษาไทยละภาษาอังกฤษ สามารถพูดโน้มนา้ วใจและสามารถเจรจาตอ่ รองผลประโยชน์
ทางธุรกจิ ได้ ผหู้ ญงิ ต้องเก่งรับผดิ ชอบไดท้ ้ังงานบ้านและงานนอกบ้าน ทาให้เห็นถึงพลังและศักยภาพ
ของผ้หู ญิงในการทางานได้ดีไมไ่ ดด้ อ้ ยไปกว่าผชู้ าย

จากการศึกษาสถานภาพและบทบาทในสังคม สถานภาพและบทบาทของการศกึ ษาและการ
ประกอบอาชพี ของตัวละครหญิงในนวนยิ ายของจฬุ ามณี พบว่า ผ้เู ขยี นแสดงให้เห็นวา่ ตัวละครมี
สถานภาพและบทบาทท่ีแตกต่างกัน การแสดงตามบทบาทหนา้ ทีท่ ี่ถูกตอ้ ง เหมาะสม จะส่งผลใหช้ วี ิต
ประสบพบเจอแต่ความสุขสมหวงั ประสบความสาเรจ็ ในชีวิต แต่ถา้ มีการแสดงบทบาทท่ีขดั แยง้ กับ
สถานภาพส่งผลใหต้ ัวละครมคี วามทกุ ข์ใจ ไม่มคี วามสขุ ไมป่ ระสบความสาเร็จในชีวติ และมีจุดจบคือ
การเสียชีวิต ดงั นน้ั ผูห้ ญิงควรมบี ทบาทและประพฤติตนใหเ้ หมาะสมกับสถานภาพจึงจะทาให้ชวี ิต
ครอบครวั มีความสุข สมหวัง ประสบความสาเรจ็ ในชวี ิต

178

บทที่ 4
การสรา้ งลักษณะตวั ละครและกลวิธกี ารสรา้ งตัวละครหญงิ

1326765395 นวนิยายแต่ละเรื่องที่ผู้เขียนใช้กลวิธีการสรา้ งตัวละครตามความเหมาะสมของเรอ่ื งตามการ
สร้างสรรค์ จินตนาการ แรงบันดาลใจของผู้เขียน ในนวนิยายของจุฬามณีมีลักษณะเป็นนวนิยาย
MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 สมจริง (Realistic Novel) ใช้กลวิธีการสร้างตัวละครท่ีมีความสมจริงของมนุษย์ทั่ว ๆ ไป เป็นตัว
ละครทมี่ คี วามหลายมติ ิในตวั เอง ตวั ละครมีพฤตกิ รรมท่ีแสดงออกทง้ั ดา้ นดแี ละไมด่ ี

จุฬามณีสร้างตัวละครโดยใช้ความเป็นจริงของสังคมมาสรา้ งตัวละครใหม้ ีบคุ ลกิ ลักษณะ และ
นสิ ัยใจคอเหมอื นคนจริง ๆ ในสังคม มีลักษณะนิสัยทั้งด้านดีและไม่ดี มีการเปลี่ยนแปลงความรู้สึก
นกึ คดิ ไปตามเหตปุ ัจจัยต่าง ๆ เปน็ ตัวละครประเภทพลวัต คือ เปล่ยี นแปลงไปตามเหตุการณ์

ผู้วิจัยจึงศกึ ษาวเิ คราะห์กลวธิ ีการสรา้ งตัวละครหญงิ ของจฬุ ามณี ดงั น้ี

4.1 การสร้างลกั ษณะตัวละครหญิงในนวนิยายของจุฬามณี
4.1.1 ผูห้ ญิงตามคตินยิ มในสังคมจารีต
4.1.1.1 ผู้หญิงทม่ี คี วามสวย
4.1.1.1 ผู้หญงิ ที่มีความเป็นกลุ สตรี
4.1.1.1 ผู้หญิงท่มี ีความกตัญญู
4.1.2 ผูห้ ญิงสมัยใหม่
4.1.2.1 ผหู้ ญิงมีความเกง่ มสี ติปญั ญาดี มีความสามารถ กล้าคิด

กล้าตัดสินใจ เป็นผู้หญงิ หัวกา้ วหน้า รกั การเรยี นรู้ และรกั ครอบครวั
4.1.2.2 ผหู้ ญิงสวย มสี เนห่ ์ เปร้ยี ว แตง่ กายทนั สมัย มีความมัน่ ใจ

และภาคภมู ใิ จในตนเอง
4.1.2.3 ผู้หญงิ ปากรา้ ย ไม่ยอมคน เปน็ ผู้หญงิ สู้คน กลา้ เรียกร้อง

ความยตุ ธิ รรมให้กบั ตนเอง
4.1.2.4 การนาเสนอลักษณะตวั ละครผา่ นพื้นท่ี

4.2 กลวิธีการสร้างตวั ละครหญิงในนวนยิ ายของจุฬามณี
4.2.1 การสร้างตวั ละครแนวสมจรงิ (Realistic)
4.2.2 การสร้างโดยการใชต้ ัวละครแบบฉบบั (Type)

1326765395 179

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 ในการวิเคราะห์ตัวละครน้ันสิ่งท่ีต้องให้ความสาคัญคือจะต้องพิจารณาถึงคุณลักษณะและ
บทบาทของตวั ละคร การวิเคราะห์ตัวละครโดยท่วั ไปแลว้ การวิจารณ์วรรณกรรมปจั จุบนั มกั จะมงุ่ ไป
ท่ตี วั ละครเอกเพราะตัวละครเอกเป็นผู้ทีท่ าใหเ้ กิดเรื่องราวข้นึ มาอยา่ งไรก็ตามในนวนิยายหรอื เร่ืองสั้น
ขนาดยาวก็จาเป็นจะต้องพิจารณาตวั ละครรองและตัวละครประกอบอน่ื ๆด้วยการวิเคราะห์ตัวละคร
จะต้องพิจารณาถงึ กลวิธีในการสรา้ งตัวละครของผแู้ ต่งคณุ ลักษณะและบทบาทของตวั ละครที่ปรากฏ
ในเน้อื เรอ่ื ง ดา้ นความสาคญั ของตวั ละครน้ัน มีความสาคัญต่อนวนยิ ายและมีอทิ ธิพลตอ่ ผ้อู ่าน
คือ สามารถทาให้ผู้อา่ นเกดิ ความรู้สึกร่วมไปกบั เรื่องได้จนละครจงึ เป็นส่วนสาคญั ทท่ี าใหน้ วนยิ ายเป็น
วรรณกรรมทีไ่ ดร้ บั ความนิยมอยา่ งสงู ในกลุม่ ผูอ้ ่าน

จากข้อความขา้ งต้นจะเหน็ วา่ ตัวละครในนวนยิ ายนัน้ เป็นองค์ประกอบที่สาคัญโดยเฉพาะอย่าง
ย่ิงคือตัวละครเอกซึ่งเป็นตัวละครท่ีมีความสาคัญในเรื่องหรือตัวละครท่ีเป็นศูนย์กลางของเรื่องและ
เปน็ ตวั ละครที่ผู้เขียนจะใหค้ วามสนใจมากกวา่ ตวั ละครอน่ื

จุฬามณีเป็นผู้เขียนท่ีประสบความสาเรจ็ และไดร้ ับการยอมรับจากผู้อ่านเป็นอยา่ งดี นวนยิ าย
ของจุฬามณียังได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย การที่มีผู้นาไปดัดแปลงเป็นบทละครโทรทัศน์หลาย
เร่ือง ความสาเร็จของนวนิยายของจุฬามณีเกิดจากองค์ประกอบทางวรรณกรรมในแต่ละด้านและ
องค์ประกอบหนึ่งที่ทาให้นวนยิ ายของจุฬามณีมีลักษณะเด่นมาก คือ การให้ความสาคัญกับตัวละคร
ทุกตัว กล่าวได้ว่าจุฬามณีมีตัวละครในลักษณะต่าง ๆ ท่ีน่าสนใจที่เปน็ ส่วนสาคญั ทาให้นวนิยายของ
จฬุ ามณีมีความสนกุ สนานนา่ ติดตาม

สายทิพย์ นุกูลกิจ. (2543 : 124-123) ให้ความหมายของคาว่า ตัวละคร คือ บุคคลท่ีผู้แต่ง
สมมตขิ ึ้นมาเพื่อให้กระทาพฤตกิ รรมในเรื่องมีบทบาทในเน้ือเรอื่ ง เป็นผู้ทาให้ เร่ืองเคลื่อนไหวดาเนิน
ไปสูจ่ ดุ หมายปลายทาง ซึ่งมไิ ด้หมายถงึ มนษุ ย์เท่านั้น อาจรวมถึงสัตว์ พืช และสง่ิ ของดว้ ย ซึง่ มีแนวคิด
และการกระทาอย่างคน

สายทิพย์ นุกูลกิจ ได้กล่าวถึงการแสดงลักษณะนิสัยของตัวละครในนวนิยายซึ่งแบ่งได้เป็น
ตัวละครประเภทตวั แบนหรือน้อยลักษณะ กบั ตวั ละครประเภทตัวกลม หรอื หลายลกั ษณะ
โดยใหร้ ายละเอียดดงั ตอ่ ไปน้ี

ตัวละครประเภทตวั แบน (Flat Character) หมายถงึ ตัวละครที่แสดงลักษณะนิสัยเพียงด้าน
เดียว เช่นเป็นคนดีก็ดีตลอดหรือเป็นคนเลวก็เลวอย่างหาดีไม่ได้เลย และไม่ว่าจะมีเหตุการณ์ใด
เกดิ ข้ึนกจ็ ะไมม่ กี ารเปลย่ี นแปลง ลักษณะนสิ ัยของตวั ละครเราเรียกตัวละครประเภทนีอ้ กี อย่างว่าเป็น
ตัวละครที่ไม่เปลี่ยนแปลงหรือเป็นตัวละครแบบ (Type Character) คือ เป็นไปตามที่กาหนดไว้เป็น
แบบฉบบั เชน่ เปน็ ชายหนมุ่ รูปงามนสิ ัยดี เป็นคนแกจ่ จู้ ข้ี บี้ ่น เป็นต้น

ตัวละครแบบตัวกลม (Round Character) หมายถึง ตัวละครท่ีผู้แต่งต้ังให้มีลักษณะนิสัย
หลายอย่าง อาจมีทั้งด้านดีและไม่ดีปะปนกันไป ตัวละครแบบน้ีจะมีอารมณ์และความรู้สึกนึกคิด

1326765395 180

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 เปลี่ยนแปลงไปได้ตามเหตุการณ์และส่ิงแวดล้อมจึงดูเหมือนกันกับคนในชีวิตจริงมากกว่าตัวละคร
แบบตัวแบน เชน่ สรา้ งตัวละครให้เป็นเด็กทอ่ี ่อนโยนกบั คนชราและเด็กเล็ก แต่จะก้าวร้าวและเกเร
กบั เด็กโตกว่าที่ชอบรังแก เปน็ ต้น

นอกจากน้ี ยุวพาส์ (ประทีปะเสน) ชัยศิลป์วัฒนา ได้กล่าวขยายความถึงความหมายของ
ตัวละครท้ัง 2 ประเภท ดงั ตอ่ ไปนี้

ตัวละครมิติเดยี ว (Flat Character) คือตัวละครที่ผู้แต่งนาเสนอให้ผอู้ ่านได้รบั รู้เพียงด้านเดียวเป็นตัวละคร
ทีไ่ ม่มีความสลบั ซบั ซอ้ นและไม่มีพัฒนาการเร่อื งนสิ ัยใจคอตัวละครประเภทน้จี ะคงลักษณะของตวั เองเอาไว้
ไมเ่ ปลย่ี นแปลงไปตามเหตุการณ์หรอื สถานการณ์ด้วยลักษณะคงทดี่ ังกล่าวทาใหเ้ รียกตวั ละครประเภทนว้ี า่
ตวั ละครสถิต (Static Character) ซ่งึ ตวั ละครท่ีจัดเป็นตวั ละครมิติเดยี ว ไดแ้ ก่

1. ตวั ละครพิมพ์เดียว (Stereotype) คอื ลกั ษณะของตัวละครที่ลอกแบบมาจากประเภทตา่ ง ๆ ของคน
ซ่ึงมพี ฤตกิ รรมและอุปนิสยั อันเนื่องมาจากอาชพี สถานะทางสังคม หรอื เชอ้ื ชาติ ท่ีสอ่ ให้เหน็ เป็นแบบฉบับ
เหมือน ๆ กนั เป็นพิมพเ์ ดยี ว เช่น ตัวละครประเภทแม่คา้ ทจี่ ะต้องมีฝปี ากกล้า และด่าเก่ง ตวั ละครประเภทแม่ผัว
ลูกสะใภ้ท่ีจะต้องทะเลาะเบาะแวง้ และกินแหนงแคลงใจกนั เป็นตน้

2. ตัวละครเข้าแบบ (Stock Character) คือ ลักษณะของตัวละครท่ีถูกใช้อย่างซ้าซากจาเจในงาน
วรรณกรรม จนกลายเป็นเอกลักษณ์ของตัวละครนั้น ๆ และผู้แต่งต่างรับรูปแบบใช้กันต่อ ๆ มาจนถือเป็นธรรม
เนียมนยิ ม ตัวอยา่ งเชน่ นางเอกท่งี ามทงั้ กายและใจ แมส่ ามีใจรา้ ย ภรรยาทีจ่ ู้จี้ข้ีบน่ และชอบค่อนแคะสามี เป็นตน้

ตัวละครหลายมิติ (Round Character) คือ ตัวละครท่ีผู้แต่งเสนอให้ผู้อ่านได้รับรู้เกี่ยวกับลักษณะนิสัย
ร้าย ๆ ด้วยเหตุท่ีตัวละครประเภทน้ีมีการพัฒนาเปลี่ยนแปลงไปไม่หยุดน่ิงจึงเรียกตัวละครประเภทนี้ว่า ตัวละคร
พลวัต (Dynamic Character)

จากการศึกษาข้อมลู เบ้ืองตน้ ในการศกึ ษาบุคลิกลกั ษณะในดา้ นของตัวละครมิตเิ ดยี ว
และตวั ละครหลายมิตนิ น้ั อาจกลา่ วโดยสรุปไดว้ ่า

ตัวละครมิติเดียว คือ ตวั ละครที่ผูแ้ ตง่ นาเสนอให้ผู้อ่านได้รับรู้เพียงด้านเดียว เป็นตวั ละครที่มี
ลักษณะเรียบง่าย มีลกั ษณะนิสยั ที่ไม่คอ่ ยเปลีย่ นแปลงตลอดทง้ั เรือ่ ง จะแสดงลักษณะนิสัยเพียงด้าน
เดียว ไม่ว่าจะมีเหตุการณ์ใดเกิดข้ึนก็จะไม่มีการเปลี่ยนแปลงลักษณะนิสัยของตัวละคร เป็นไปตาม
กาหนดไว้เปน็ แบบฉบับ

นอกจากน้ีตัวละครมิติเดียวยังมีคาเรียกที่หลากหลายเช่น ตัวละครแบน ตัวละครแบบ(Type
Character) ตัวละครพิมพ์เดียว (Stereotype) ตัวละครเข้าแบบ(Stock Character) ตัวละครแบบ
เดยี ว และตัวละครสถิต (Static Character) เปน็ ต้น

ตัวละครหลายมิติ (Round Character) คอื ตัวละครทผ่ี ู้แตง่ สร้างให้มีลักษณะนสิ ัยหลายอย่าง
อาจมีทั้งด้านดีและไม่ดปี นเปกนั ไป มคี วามลึกและซับซ้อนทางอารมณ์ ลกั ษณะนิสัยและความร้สู ึกนึก
คิดของตัวละครจะเปล่ียนแปลงพัฒนาไปตามสภาพแวดล้อม ซึ่งมีลักษณะคล้ายกับคนในชีวิตจริง

1326765395 181

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 เป็นตัวละครท่ีมีความลึกและมีพัฒนาการทางด้านพฤติกรรม ตลอดจนมีการเปลี่ยนแปลงทางด้าน
ความคิดและทัศนคติ นอกจากนี้ตัวละครหลายมิติยังมีคาเรียกอ่ืนๆ อีกเช่น ตัวละครกลม ตัวละคร
พลวตั (Dynamic Character) เป็นตน้

การศึกษาบุคลิกลักษณะของตัวละครน้ันจะศึกษาตัวละครหญิงจากองค์ประกอบของ
บุคลกิ ภาพซง่ึ จาแนกไดเ้ ป็น 2 ดา้ น ได้แก่ ลักษณะภายนอกและลกั ษณะภายใน

การวิเคราะห์ลกั ษณะภายนอก จะศึกษาตวั ละครหญงิ ในนวนยิ ายของจุฬามณีในลักษณะ
ที่มองเหน็ ตัวละครจากภายนอก ซึ่งจะวิเคราะห์จาก ลกั ษณะทางกาย รูปรา่ ง หน้าตา เพศ วัย อาชีพ
เป็นต้น

ลักษณะภายใน หมายถึง ตัวละครท่ีผู้แต่งสร้างขึ้นมาให้มีลักษณะนิสัยต่างๆ ซึ่งรวมไปถึง
พฤติกรรม ท่าทาง การพูดจา ตลอดจนอารมณ์ท่ีตัวละครแสดงออกมา ในการวิเคราะห์ลักษณะ
ภายในจะศึกษาตัวละครในนวนิยายของจุฬามณีในด้านของอุปนิสัยรวมไปถึงทัศนคติโดยสามารถ
จาแนกไดเ้ ป็น 2 ลักษณะ ได้แก่ ตัวละครมติ ิเดยี ว และตวั ละครหลายมติ ิ

ลักษณะการสร้างตัวละคร ของยุวพาว์ (ประทีปะเสน) ชัยศิลป์วัฒนา (2552 : 121 - 122)
กลา่ วว่า การสรา้ งลกั ษณะตัวละครทาไดด้ ้วยวิธีการตา่ ง ๆ ดงั นี้

1. ผู้แต่งบรรยายอุปนิสัยของตัวละครโดยตรง ผู้แต่งบอกลักษณะ รูปร่าง หน้าตา ผิวพรรณ
ความสูง น้าหนัก การศึกษา อาชีพ สถานภาพทางเศรษฐกิจและสังคม หรือรายละเอียดปลีกย่อย
อนื่ ๆ เก่ียวกบั ตวั ละครให้ผู้อ่านรับรอู้ ยา่ งแจม่ แจ้ง

2. ผู้แต่งให้ตัวละครอ่ืน ๆ พูดถึงตัวละครอีกตัวหน่ึง คาพูด คาวิจารณ์ของตัวละครอ่ืน ๆ
สามารถเปดิ เผยใหผ้ ูอ้ ่านรบั รลู้ ักษณะนสิ ยั ของตัวละครไดใ้ นหลายแงม่ มุ

3. ผแู้ ตง่ บอกนิสัยใจคอของตัวละครผ่านพฤติกรรม คาพดู และทัศนคตขิ องตวั ละครเอง
การกระทา คาพูด และทัศนคติของตัวละครสามารถสะท้อนอุปนิสัยที่แท้จริงของตัวละครให้ผู้อ่าน
ได้รับรู้

4. ผู้แต่งบอกอุปนิสัยของตัวละครผ่านความรู้สึกนึกคิดของตัวละครเอง ความรู้สึกนึกคิดและ
ความในใจอันเป็นโลกส่วนตัวของตัวละครบอกถงึ สภาพภายในจิตใจของตัวละครนน้ั ๆ ผอู้ ่านสามารถ
เข้าถงึ ความตอ้ งการ ความหวัง ความฝัน หรอื ความกลัวของตัวละครและรู้จักตัวละครได้อย่างใกล้ชิด
ทสี่ ดุ

5. ผู้แต่งบอกอุปนิสัยของตัวละครจากสัมพันธภาพของตัวละครนั้นกับตัวละครอื่น ๆ
ความสัมพันธ์และปฏิกิริยาระหว่างตัวละครอื่น ๆ ในแต่ละเหตุการณ์หรือสถานการณ์สะท้อนให้เห็น
อารมณ์ นิสัย ความคิด ความฉลาด ความมีไหวพริบ ความสุขุมรอบคอบ ความเอาตัวรอด และการ
รู้จักแกไ้ ขสถานการณข์ องตัวละครได้เปน็ อยา่ งดี

1326765395 182

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 ดังนั้น อาจจะกล่าวได้ว่า วธิ ีแนะนาตัวละครอาจกระทาได้ 2 ลักษณะ คือ การแนะนาโดยตรง
ด้วยการบรรยายว่าเป็นใคร มีลักษณะนิสัยอย่างไร มีประวัติความเป็นมาอย่างไร กับการแนะนา
โดยอ้อม คอื การให้ตัวละครพดู กระทา และคิดต่อบุคคลอน่ื หรือให้บุคคลอ่ืนพูด กระทา หรือคิดต่อ
ตวั ละครน้ัน

จากการศกึ ษากลวิธีการสร้างตวั ละครของ ศ.เกียรติคุณ ดร.วภิ า กงกะนนั ท์ มี 4 แนว ดงั นี้
1. การสร้างตัวละครแนวสมจริง (Realistic) หมายถึง การทาให้ตัวละครนั้น ๆ
มีบุคลิกลักษณะ ความรู้สึกนึกคิด ทัศนคติ พฤติกรรมการแสดงออกต่าง ๆ ในสภาพแวดล้อมและ
เหตุการณ์ต่าง ๆ คล้ายคลึงกับคนจริงตามปุถุชนวิสัยจะเป็นไปได้ คือ มีพฤติกรรมการแสดงออกท้ัง
ด้านดีและด้านท่ีไมด่ ี นักเขียนท่ีดีต้องพยายามสร้างตัวละครใหเ้ หมาะสมกับเนอ้ื เร่อื ง
2. การสร้างตัวละครตามอุดมคติ (Idealistic) หมายถึง การสรา้ งตัวละครทด่ี ีกวา่ ที่เปน็ อยู่
โดยผู้ประพันธ์ใช้ศรัทธา ความปรารถนาและระบบค่านิยมความดีงามความถกู ต้องและ ยุติธรรมเป็น
เกณฑ์ในการสร้างตัวละคร ตัวละครแบบน้ีจะขาดความสมจริงคือจะดีงามผิดธรรมดา เพราะตาม
ธรรมชาติมนุษย์หรือสตั ว์ยอ่ มมกี ิเลสหรอื อวชิ ชา
3. การสร้างตัวละครแบบเหนือจรงิ (Surrealistic) วัตถุประสงค์ในการสร้างตัวละครแบบน้ี
คอื เพ่ือสร้างความต่ืนเต้น มิได้ต้องการหลอกลวงหรอื มอมเมาผู้อ่านแต่อย่างใด เพราะการหลอกลวง
หรอื มอมเมานน้ั ทาดว้ ยวธิ ีอน่ื ง่ายกว่าดว้ ยการสรา้ งวรรณกรรมมาก
4. การสร้างโดยการใชต้ ัวละครแบบฉบบั (Type) เป็นตัวละครทมี่ ีลกั ษณะคงทีไ่ มว่ ่าใน เวลา
และสถานที่อย่างไรก็มีลักษณะนิสัยและพฤติกรรมเช่นเดิมไม่เปลี่ยนแปลง เรียกว่าตัวละครไร้ชีวิต
ผอู้ า่ นสามารถเอาเหตกุ ารณ์ล่วงหน้าได้ว่าเม่ือมีปัญหาตัวละครจะแกป้ ญั หาอยา่ งไร

4.1 การสร้างลักษณะของตัวละครหญิง
จากการศึกษาผู้วิจัยพบวา่ จฬุ ามณีมกี ารสร้างให้ตัวละครหญิงในนวนิยายของจุฬามณมี ีลกั ษณะ

โดดเดน่ 2 ประการ คอื ผหู้ ญิงตามคตินิยมในสงั คมจารีต และผู้หญิงสมยั ใหม่

4.1.1 ผ้หู ญิงตามคตินิยมในสงั คมจารีต
สังคมไทยได้สร้างกรอบวัฒนธรรมด้านขนบธรรมเนียมจารีตประเพณีข้ึนเป็นแนวประพฤติ
ปฏิบัติให้แก่สตรีโดยมุ่งหวังว่าถ้าปฏิบัติตามแบบแผนอันเป็นเกณฑ์กาหนดน้ันๆจะได้รับการยกย่อง
เชิดชูเกียรติและเป็นท่ยี อมรับนบั ถอื ของสงั คม (บญุ ยงค์ เกศเทศ. 2532 : 61)
คณุ สมบตั ขิ องสตรไี ทยตามคติโบราณ ได้แก่ มกี ริ ยิ ามารยาทเรียบร้อยระมดั ระวงั รักษาช่ือเสียง
เกียรติยศของตน ดูแลกิจการบ้านเรือนไม่ให้บกพร่อง เก่งการครัว รู้จักแต่งกายแต่พองามไม่มาก
เกินไป แต่ขณะเดียวกันผู้หญิงต้องมีการศึกษาดี รู้หนังสือพอสมควร พัฒนาตนเองขวัญขวายหา

1326765395 183

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 ความรูร้ อบตวั ใหเ้ ป็นคนทนั โลกทนั เหตกุ ารณ์ ฝกึ ตนเองให้รู้จักมีสติปญั ญาไหวพริบดีพัฒนาบคุ ลกิ ภาพ
ตนเองให้วอ่ งไว เปน็ ตวั ของตวั เอง รบั ผดิ ชอบตอ่ หนา้ ที่

จากการศึกษาพบว่าตวั ละครหญิงในนวนิยายของจุฬามณี ปรากฏลักษณะผู้หญิงตามคตินิยม
ในสังคมจารีตเช่นกัน ดงั มีลักษณะดังน้ี

4.1.1.1 ผ้หู ญงิ ที่มีความสวย
บุญยงค์ เกศเทศ. (2532 : 62) กล่าวถึงคตินิยมด้านรูปสมบัติของสตรีในสังคมไทยว่า
สังคมไทยต้ังแต่อดตี เป็นต้นมาไดส้ ร้างภาพในดา้ นรูปร่างลกั ษณะของสตรีให้มคี วามงดงามบอบบางอัน
ควรแก่การทะนถุ นอมของบรุ ษุ โดยเฉพาะในวรรณคดี กวจี ะพรรณนารูปลักษณะของสตรใี นเกือบทุก
สว่ นของร่างกาย มกี ารเปรียบเทียบกับส่ิงต่างๆพี่เห็นประจักษ์และเป็นที่รู้จกั แพร่หลายของคนท่ัวไป
ทั้งนี้เพื่อแสดงถึงความงามในอุดมคติอันถือว่าเป็นความงามเลิศสมบูรณ์ และยังประสงค์ให้ภาพของ
สตรีทกี่ ล่าวถึงน้ันๆเป็นภาพทมี่ ชี ีวติ จติ ใจและเดน่ ขึ้น

“อมิ่ ...อนุ่ ...บงั อร...อาร.ี ..เอื้องอรุณ...ไลว่ ยั กันลงไปสามปีสองคน แต่ละคนมีความสวยชนดิ ลือสามบา้ นแปด
บ้าน

ผู้ใหญ่แก้วเล้ียงลูกสาวด้วยความรักและอย่างคนที่พอมีความรู้ อากัปกิริยาใด ๆ ที่ส่อไปในทางเสื่อมเสีย
จะถกู อบรมด้วยถ้อยคาอย่างอารีและในแววอารีตอ่ บุตรนี น้ั ก็มีอานาจและความเดด็ ขาดชนิดท่ีใคร ๆ ไม่กลา้ ขัดคาส่ัง
ผู้ใหญแ่ กว้ มอบหมายใหง้ านแตล่ ะคนทาตามความเหมาะสม

อิ่ม ลกู สาวคนโตวัยยส่ี ิบ ผู้เป็นพ่อได้มอบหมายให้มีหน้าท่ีดูแลน้อง ๆ แทนหูแทนตา หน้าท่ีส่วนใหญ่ของ
อ่มิ คอื งานนอก คืองานในทงุ่ นา อม่ิ จึงเปน็ ท่รี ักของคนโดยท่ัวไป

แต่อย่างวา่ จะว่ากลา่ วติเตยี นลูกใครมาก ๆ ก็ไมไ่ ด้ เพราะลูกสาวตั้งห้าคนจะวา่ ไปกย็ ังส่งไม่ถงึ ฝั่ง ทุกวันน้ีก็
ได้แต่สอนถ่อใหท้ างานนอกบ้าน สอนดูระลอกคล่ืนและทิศทางลม จะเพลยี่ งพล้าหรือจับพลัดจบั ผลูได้ไอ้หนุ่มด้อย
ราคามาเปน็ คู่หรอื เปลา่ กไ็ ม่รู้ แตท่ ีร่ ู้ ๆ ในวนั นี้ อมิ่ อนุ่ และบงั อร เปน็ ลูกทด่ี ีดทู า่ จะไม่เก็บผ้าหนตี ามใครไปงา่ ย ๆ”

(ชงิ ชงั . 2556 : 3-4)

จากข้อความขา้ งตน้ ที่จฬุ ามณีสร้างตัวละครหญิงที่มีบทบาทสาคัญภายในเร่อื งให้มีลักษณะเป็น
ผู้หญิงที่สวย บรรยายลักษณะเด่นของตัวละครหญิงที่มีความโดดเด่น มีความสาวและความสวยเพ่ือ
ดงึ ดดู ใจให้เพศชายร้สู กึ หลงใหล และมีความคาดหวังของสงั คมว่าการเป็นผหู้ ญิงที่ดตี ้องเรยี บรอ้ ย ไม่
ดม่ื เหลา้ ไมเ่ ทีย่ วกลางคืน ซึ่งสมั พันธก์ ันกบั คตินิยมในสังคมจารีตทม่ี ักนิยมสร้างภาพของผูห้ ญิงใหเ้ ป็น
คนสวย และในการเลือกคู่ครองต้องคานึงถึงความเหมาะสมกันในด้านต่าง ๆ ทั้งทางด้านการงาน
การเงิน การศึกษา หน้าตาทางสงั คม การเป็นลกู ท่ีดีตอ้ งทาตามหนา้ ท่แี ละบทบาท ทาตามคาสงั่ เช่ือ
ฟังคาสง่ั สอนของพ่อแม่ ไมอ่ อกนอกลู่นอกทางที่ทาให้เส่ือมเสียช่ือเสียง สถานภาพและบทบาทของ

1326765395 184

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 พ่อแม่ก็คือการอบรมขัดเกลาเล้ียงดูบุตรจนเติบโตทั้งให้การศึกษา จนถึงการแต่งงาน สอนให้รู้จัก
ทางานนอกบ้าน การเลือกคู่ครองให้กับบุตร ซ่ึงอิทธิพลของครอบครัวจะส่งผลต่อการเลือกคู่ครอง
ของลูก ดงั นน้ั เมื่อมีความคดิ เห็นไม่ตรงกันจึงเกิดอุปสรรคในความรกั ทาใหค้ วามรักไม่สมหวัง
ไม่เข้าใจกนั มีการทะเลาะเบาะแวง้ กันขนึ้ ภายในครอบครวั จงึ เกดิ ปญั หาครอบครวั ตามมา

“จันตาหญิงสาวเป็นชาวไท - ญวน คนเมืองลับแลจังหวัดอุตรดิตถ์ จันตามีหน้าตาจ้ิมล้ิมพริ้ม
เพรา อากัปกิริยาสุภาพเรียบรอ้ ย เป็นผู้หญิงทส่ี วยท่ีสดุ ในเมืองลับแล ไดต้ าแหนง่ เทพีฤดูหนาว ณ โรงเรียนเทศบาล
ศรีพนมมาศพิทยากร พอเห็นหน้าจันทร์ตาชัด หน้าสวยหวานปานนี้ จะไม่อยากได้ไปประดับเรือน พอเห็นหนา้ จัน
ตาชัด ๆ รู้ประวัติความเป็นมาของจันตาคร่าว ๆ เรณูก็สรปุ ได้ว่า หน้าสวยหวานปานน้ีใครจะไม่อยากได้ไปประดับ
เรือน ถ้าจะมีตาหนติ รงทีห่ ญงิ สาวยากจน ถงึ ได้ออกจากบ้านมาขายแรงงานเหมือนกบั ท่ีเรณเู คยทามาแลว้ ”

(กรงกรรม. 2560 : 119)

จากข้อความข้างตน้ จะเหน็ ไดว้ า่ จุฬามณีสร้างตัวละครหญิงให้มีความสวย ออ่ นหวาน
มีกิริยามารยาทเรยี บร้อย ออ่ นโยน ด้วยเป็นผ้หู ญิงท่มี คี วามสวยจงึ เปน็ แรงดงึ ดูดทางเพศใหผ้ ู้ชาย
ต้องการเธอไปเปน็ ภรรยา เป็นเครือ่ งประดับใหผ้ ชู้ ายทไี่ ดค้ รอบครองผูห้ ญงิ ท่ีมคี วามสวยมีบารมีมาก
ขึ้น ทสี่ าคญั ความสวยมคี วามสัมพนั ธก์ นั กับคตินยิ มในสงั คมจารีตทีม่ กั นยิ มสร้างภาพของผูห้ ญิงใหเ้ ป็น
คนสวยและผู้ชายต้องการเอาไปเป็นแมบ่ า้ นแม่เรือน เพราะเช่ือวา่ ผหู้ ญิงทด่ี ีตอ้ งดูแลปรนนบิ ัติเอาใจ
สามี เนือ่ งจากความสวยของเธอจงึ ทาให้ชีวติ ของเธอวุ่นวายเดือดรอ้ นและมีความทกุ ขใ์ จเกีย่ วกับ
ความรัก

4.1.1.2 ผูห้ ญิงที่มคี วามเปน็ กุลสตรี
นอกจากคตินิยมด้านรูปสมบตั ิแลว้ สงั คมจารีตยังมคี ตินิยมด้านคุณสมบัติ คือ
การเป็นกุลสตรี คนในสงั คมในสมยั นน้ั ตอ้ งการให้ผหู้ ญงิ ทาตัวเป็นกลุ สตรี การเป็นภรรยาทด่ี ีตาม
ความคาดหวังของสังคม คือ การเปน็ ภรรยาท่ปี รนนิบตั ิดแู ลสามี เอาใจใส่เร่ืองอาหารการกิน
งานบา้ นงานเรือนตอ้ งดูแลรบั ผิดชอบให้สะอาดเรียบร้อย การดูแลสามยี ามเจ็บป่วยไข้ให้เกยี รติสามี
เชน่ การใช้เหตุผลในการพูดคยุ กัน ชว่ ยกันแกไ้ ขปัญหาของครอบครวั อยา่ เอาความคิดตนเองเป็น
ใหญ่ ยอมรับฟังความคดิ เห็นของกันและกนั ซื่อสัตยต์ ่อสามี ใหเ้ กยี รตสิ ามีในการเปน็ ผู้นาและช่วย
ตัดสินใจทาสง่ิ ต่าง ๆ

เรณไู ด้แสดงถงึ ความเปน็ กลุ สตรีทีม่ ีบทบาทเป็นเมียที่ดี สิง่ ท่ีผู้ชายหรอื สังคมจารีตคาดหวัง
คอื การดูแลทาความสะอาดบ้านให้เรยี บร้อยและปรนนิบัติดูแลเอาใจสามีและแม่สามี

1326765395 185

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 “เปดิ ประตบู ้านแลว้ เรณกู ค็ ว้าไม้กวาดผ้าขี้ริว้ ปัดกวาดเช็ดถอู ยา่ งคลอ่ งแคลว่ ไม่อิดออดอา้ งวา่ ตนเอง
กาลงั ทอ้ งไส้ เรณูบอกวา่ เร่ืองหาบน้าจากแม่นา้ มาตุ่มแกวง่ สารส้มไว้ใช้สอยและดืม่ กิน ไมใ่ ชเ่ รือ่ งใหญส่ าหรับเธอ
หลงั เหน็ บา้ นสะอาดเอี่ยมอ่องเขาก็บอกเรณูวา่ จะกลบั ไปขนเคร่อื งครวั และเคร่อื งนอนมาให้”

(กรงกรรม. 2560 : 15)

แสดงให้เหน็ วา่ เรณู เป็นภรรยาที่ทาตามบทบาทหน้าที่ของภรรยาทส่ี ังคมจารตี ต้องการ
คอื การดูแลบ้านเรอื นใหส้ ะอาดเรียบรอ้ ย การหุงหาอาหารเพอ่ื ให้สามีได้รบั ประทาน เป็นการ
ปรนนิบตั ิเอาใจสามเี พอ่ื ให้สามรี กั ด้วยเสนห่ ์ปลายจวัก ซึ่งแสดงให้เหน็ ถงึ ความเป็นกลุ สตรีท่ีสังคม
คาดหวงั

“เชา้ วันรุง่ ขน้ึ เรณตู ่ืนข้ึนมาต้มขา้ วตม้ คัว่ ถั่วลิสง เจยี วไข่ไกแ่ ล้วก็ตาน้าพริกกระเทียมเผาเหยาะน้าปลา
แกเ้ ลย่ี นต้ังสารับ ปลุกใหเ้ ขาลกุ ขนึ้ มาลา้ งหน้าลา้ งตาแล้วกินขา้ วพร้อมหน้าพร้อมตากนั ”

(กรงกรรม.2560 : 43)
“นางย้อยพอตื่นแลว้ กร็ ีบข้าวทากับข้าวเตรียมใสป่ ิ่นโตให้ลูกให้ผัวเธอออกไปกนิ ทโี่ รงสี แต่ถา้ วันไหนนาง
ยอ้ ยไมอ่ ยบู่ ้านลูกผวั กฝ็ ากท้องไวก้ ับรา้ นอาหารท่มี อี ยูร่ อบตลาดหรอื ใครอยากกินอะไรเปน็ พิเศษเข้ามาขอเงินไปซอ้ื ”

(กรงกรรม.2560 : 79)

การทาอาหารใหล้ กู และสามรี บั ประทานพรอ้ มหนา้ พร้อมตากัน เปน็ การแสดงให้เหน็ ถึงความ
เป็นกุลสตรที ่ีมีเสนห่ ์ปลายจวกั คือ ผูห้ ญยงิ ท่เี ปน็ กลุ สตรีตอ้ งเก่งงานบา้ นงานเรอื น และงานในครวั
ผูห้ ญิงตอ้ งปฏิบตั ติ ามบทบาทของการเปน็ แมแ่ ละเมยี ทีด่ ีของนางย้อยท่ีต้องปรนนิบัติดูแลลกู และสามี
ต่นื แตเ่ ชา้ เพ่ือมาทากบั ขา้ วเตรยี มอาหารใหพ้ ร้อม ถา้ ไมไ่ ด้ทากใ็ หเ้ งินทกุ คนไปซ้อื กนิ นัน่ แสดงใหเ้ ห็น
ถงึ ความกุลสตรีทีต่ อ้ งดูแลรับผิดชอบงานในบา้ น ดูแลค่าใช้จ่ายให้กบั ทกุ คนภายในบา้ น

ความเป็นกุลสตรี เปน็ แม่บ้านแมเ่ รอื นของเรณูกับวรรณาเป็นสง่ิ ท่ีผูช้ ายในสังคมจารีตทุกคน
ปรารถนา ผู้ชายยอ่ มปรารถนาผู้หญิงทีเ่ ก่งทง้ั งานในบ้าน งานดูแลความสะอาดของบา้ นใหเ้ รียบร้อย
งานครัวท่ีมเี สนห่ ป์ ลายจวกั และรู้จักทามาหากนิ สามารถพ่ึงพาตนเองได้ โดยไมต่ อ้ งหวังเงนิ จากผ้ชู าย
เพยี งฝา่ ยเดยี ว ผู้ชายส่วนมากยอ่ มปรารถนาผหู้ ญงิ ท่ีมคี ณุ สมบตั ขิ องการเปน็ กลุ สตรีไปเป็นแม่บ้านแม่
เรอื นอย่างแน่นอน

“บา้ นช่องของสองสาวสะอาดสะอา้ นดี จงึ ทาให้ขนมพลอยขายดีไปดว้ ย เพราะคนกนิ คนเขาไม่ได้ตดิ ใจแค่
รสชาติ หรือดแู ค่เฉพาะของหน้าร้าน แตด่ ไู ปถึงน้วิ มือน้ิวเทา้ เลบ็ มือ เส้อื ผ้าทีส่ วมใส่ และดูหลงั ร้านว่าเป็นอยา่ งไร
ดว้ ย พวกผ้หู ญงิ ทมี่ าจากทม่ี าตัดผ้าเอาไปพูดกันว่า บ้านสองพีน่ ้องน่ีสะอาดเกล้ียงเกลา แต่กไ็ มร่ ู้วา่ เป็นฝีมอื ของพ่ี
หรือคนนอ้ ง เมือ่ ผ้หู ญิงมคี วามเป็นแมบ่ า้ นแม่เรอื น ทามาหากิน โดยไม่ตอ้ งพ่ึงพาผชู้ ายได้ แน่นอนวา่ ผ้ชู ายยอ่ ม
ปรารถนาไปเป็นแมศ่ รเี รือน”

(กรงกรรม.2560 : 643)

1326765395 186

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 พิไลแต่งงานกับประสงค์ ถึงแม้เธอจะไมเ่ กง่ เรอื่ งงานบ้าน งานเรอื น การทาอาหาร แต่เธอ
ก็รจู้ กั ดูแลปรนนิบัติเอาใจใสส่ ามีเพราะเธอทาไปเพอื่ ต้องการยดึ ประสงค์ไวเ้ ป็นท่ีพึง่ และสมบตั ิของ
ตนเอง

“แม้พไิ ลจะไม่ไดเ้ รอ่ื ง ไม่ไดร้ าว เร่อื งหาขา้ วปลาอาหาร และงานบา้ นงานเรือน แต่เรือ่ งกิน เรอ่ื งอยู่ เรอื่ ง
เสอื้ ผ้าของประสงค์ พไิ ลเอาอกเอาใจเขาเป็นอยา่ งดี เห็นผัวทางานจนเหง่อื แตกเต็มใบหน้า พไิ ลกจ็ ะนาผ้าขนหนมู า
ซับเหงอื่ ให้ หรอื ไม่ก็เดินไปตกั นา้ ฝนในโอง่ แล้วหยดยาอุทัยทิพย์มาส่งให้ดม่ื เพือ่ ดบั กระหาย”

(กรงกรรม.2560 : 237)

จากขอ้ ความข้างตน้ แสดงใหเ้ ห็นถึงบทบาทของเมยี ของพิไลทีต่ อ้ งปรนนิบัตดิ ูแลเอาอกเอา
ใจสามี แต่พไิ ลไมม่ คี วามเปน็ กลุ สตรี ไมเ่ ก่งเร่ืองงานบา้ น งานเรือน งานครัว แต่พไิ ลกม็ ีความพยายาม
ดแู ลเอาอกเอาใจสามีดว้ ยวธิ อี ่นื การดูแลเรอ่ื งเส้ือผา้ ตักนา้ ใหด้ ่ืมเพื่อดบั กระหาย ดูแลปรนนิบัตสิ ามี
เปน็ อย่างดี พไิ ลทาหนา้ ที่เมยี ได้ดี เป็นท่พี ึงพอใจของสามีในบางเรอื่ ง ส่วนในบางเร่อื งกท็ าใหส้ ามไี ม่
พอใจ แสดงใหเ้ ห็นถึงความคาดหวังของสงั คมจารีตวา่ ผชู้ ายต้องการผู้หญงิ ทมี่ คี วามเปน็ กลุ สตรี แต่ถ้า
ผหู้ ญงิ ไม่สามารถทาตามความคาดหวงั ของสงั คมได้ เป็นผู้หญงิ ที่ไมม่ คี วามเปน็ กุลสตรี ผู้ชายหรอื แม่
สามีก็จะไมช่ อบ ส่งผลให้สถานภาพของการเป็นภรรยยาสน่ั คลอนทาให้เกดิ ปัญหาสังคม ปัญหา
ครอบครวั เกดิ การทะเลาะเบาะแวง้ กันข้นึ ชวี ติ ครอบครัวก็จะมปี ญั หาตามมา

จันตาเป็นผู้หญงิ ทสี่ วย เก่งงานบ้านงานเรือน ทากบั ขา้ ว มคี วามเป็นแม่บา้ นแม่เรือนครบถว้ น
ตรงตามคุณสมบัตทิ ่ีผู้ชายทเ่ี ปน็ ข้าราชการอยา่ งปลดั จนิ กรต้องการ เขาต้องการให้จันตามาเปน็ แค่
แมบ่ า้ น เป็น เมยี เปน็ แม่ของลูกใหก้ ับเขาเท่าน้ัน

“คณุ ปลดั เขาอยากใหฉ้ ันเป็นเมีย เปน็ แม่ของลูกเขา เป็นแมบ่ ้านเทา่ น้ันแหละ แต่เอาตามตรงนะพี่เรณู
ฉันเหน็ พขี่ ายขนม เห็นวรรณาเป็นช่างเย็บผ้า ฉันกอ็ ยากมีวชิ ามีอาชีพของฉันเองบ้าง เพราะวันหนา้ ถ้าชวี ติ มันไมไ่ ด้
เปน็ อย่างทเี่ ราคดิ ฉนั กจ็ ะได้มีอาชีพหาเลี้ยงตัวเอง ผู้หญิงบอบบางอยา่ งจนั ตา มนั ตอ้ งงานเสรมิ สวย ขนาดไม่ได้เป็น
ชา่ งเองยังสวยขนาดน้ีถ้าเรียนแตง่ หน้า ทาผม ใสเ่ สือ้ ผา้ ดี ๆ จะสวยไปกนั ใหญ่ อยา่ งไรกล็ องคยุ กบั คณุ ปลดั เขาดเู ผ่ือ
เขาเห็นด้วยถ้ามีโอกาสจะไดไ้ ปเรียน”

(กรงกรรม.2560 : 361)

จากข้อความข้างต้น แสดงให้เหน็ ถงึ การทีผ่ ู้หญิงแต่งงานกบั ผูช้ ายแล้วโดยเฉพาะผู้ชายท่ีมี
ตาแหนง่ หน้าท่ีการงานเป็นขา้ ราชการ เปน็ ฝา่ ยที่ตอ้ งยา้ ยไปอยูก่ ับผชู้ าย ผชู้ ายมีความคาดหวังให้
ผหู้ ญิงมคี วามเปน็ กุลสตรี ทาหน้าทเี่ ปน็ แมบ่ ้านแม่เรือน แมข่ องลกู มหี นา้ ทีด่ ูแลบา้ น ดูแลลูกของเขา

1326765395 187

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 และดูแลปรนนิบตั ิรบั ใชส้ ามีเทา่ นัน้ ต้องพ่งึ พาเงนิ จากสามีเพราะผู้ชายจะเป็นช้างเทา้ หน้าใหผ้ ู้หญงิ
เป็นช้างเท้าหลัง จะทาอะไรตอ้ งผ่านความเห็นชอบจากผู้ชายก่อน ผู้หญงิ ตอ้ งถูกความคิดของผู้ชาย
ครอบงา จากดั พื้นทใ่ี หผ้ ูห้ ญงิ ทาหน้าท่ีแม่และเมียเพยี งแค่อยู่ในบา้ นเทา่ นน้ั สว่ นงานนอกบ้านจะเปน็
หน้าท่ขี องผู้ชาย

จากตวั อย่างขา้ ตน้ แสดงให้เห็นว่าจฬุ ามณีสร้างลักษณะของตัวละครหญิงให้เปน็ ผหู้ ญิงท่มี ี
ความเป็นกุลสตรี จะไดร้ บั ความรักและความเมตตาจากผู้ชาย เพราะสงั คมจารีตและผชู้ ายคาดหวงั
ความเป็นกลุ สตรีจากผู้หญิง ต้องมีหน้าท่ีเป้นแม่บ้านแม่เรือน ดแู ลปรนนิบตั ิสามีอย่างไม่ขาดตก
บกพรอ่ ง ทาใหส้ ามีมีความสุขดว้ ยการเป็นแมบ่ ้านท่ีดีหลกี เล่ยี งการทะเลาะววิ าท ตอ้ งให้ความเคารพ
ต่อสามี และแม่ของสามี มีความซ่ือสตั ย์ตอ่ หน้าที่ของตนเอง

ลกั ษณะความเป็นกลุ สตรอี ีกอย่างหนึ่ง คอื การรักนวลสงวนตวั โดยสังคมจารตี ให้คุณคา่ แก่
พรหมจรรย์ของผู้หญิงมาก ตัวละครหญิงทปี่ รากฏความคดิ ตามคตนิ ิยมในสงั คมจารีตน้เี ช่นกนั ดังเช่น
มาลที ี่พูดถงึ ความเปน็ ผหู้ ญิงทดี่ จี ะต้องรจู้ ักรักนวลสงวนตวั เพราะสงั คมและผู้ชายคาดหวังในความเป็น
ผหู้ ญิงทบี่ ริสุทธิ์

“ถึงไมไ่ ดร้ กั แต่เธอกไ็ ม่อยากทาให้เขาผดิ หวัง เขาคงหวงั เหน็ มาลีเปน็ เดก็ ดี รจู้ ักรกั นวลสงวนตวั ”
(พระอาทิตย์ขนึ้ ในคนื หนาว. 2560 : 346)

4.1.1.3 ผู้หญิงทม่ี ีความกตัญญู
คตนิ ยิ มในสังคมสมยั จารตี อีกอยา่ งหนึ่งคอื มีความกตญั ญู อันเปน็ คตนิ ยิ มทอ่ี งิ ตาม
หลักพระพุทธศาสนาซ่ึงเปน็ ศาสนาประจาชาติและทรงอิทธิพลตอ่ ความคิดของคนในสังคมไทย
ซึ่งปลกู ฝังวา่ คนเราต้องมีความกตัญญูรคู้ ุณต่อบิดามารดาและครูบาอาจารย์ คตนิ ิยมท่ีคนไทยยกยอ่ ง
ความกตญั ญรู คู้ ุณนว้ี ่าเปน็ ลกั ษณะค่านยิ มของคนทม่ี ีความกตญั ญูรู้คุณคน จะเปน็ คนทไี่ ดร้ ับความรัก
และการยกยอ่ งวา่ เปน็ คนดใี นสงั คม การทาลายล้างและไมร่ บู้ ญุ คุณคนของพ่อแมแ่ ละผู้ทเ่ี คย
ชว่ ยเหลือเกอื้ กลู จึงเปน็ ลักษณะโทษทไ่ี ด้รับการตาหนติ เิ ตยี นอยา่ งมหันตจ์ ากสังคม การท่ลี ูกเลยี้ งดพู อ่
แม่เม่ือแกแ่ ล้ว หรือเกอ้ื กูลผมู้ พี ระคณุ ท่ีตกยากก็เปน็ การแสดงออกอกี อยา่ งหน่งึ ของคา่ นิยมสงั คมไทย
ตวั ละครหญิงในนวนยิ ายของจุฬามณีท่ีเปน็ ผหู้ ญิงท่มี ีความกตัญญู มีดงั นี้
เรณูเปน็ ลกู สะใภ้ของนางย้อย เรณรู ักแม่สามีเสมือนแม่ของตนเอง ตอ้ งตอบแทน
บญุ คณุ ต่อสิง่ ทแ่ี ม่สามไี ด้ทาใหก้ บั เธอ เรณตู ้องดูแลปรนนบิ ตั ิ นบั ถือแมย่ อ้ ยซ่งึ เป็นแม่สามีเสมอื นแม่
ของตนเอง แสดงให้เหน็ ถึงบทบาทและหนา้ ที่ของลกู สะใภ้ทีต่ อ้ งให้ความเคารพพอ่ แมส่ ามี
เปรียบเสมือนพ่อแมบ่ งั เกิดเกล้าของตนเอง แสดงให้เห็นวา่ ผู้หญงิ ทสี่ งั คมจารตี คาดหวงั คือ ความเป็น
ผหู้ ญิงท่ีมีความกตัญญู รู้จกั ตอบแทนบญุ คุณคนที่คอยชว่ ยเหลอื

1326765395 188

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 ดงั นัน้ การตอบแทนบุญคณุ จงึ เปน็ เรื่องที่สาคญั และลกู สะใภ้ควรกระทา บทบาท
หนา้ ที่ลูกสะใภ้ต้องคอยดูแลปรนนิบตั ิดแู ลเอาใจใสพ่ ่อแม่สามี รวมถงึ ญาติพี่นอ้ งของสามดี ้วย ดูแล
เร่อื งงานบา้ นงานเรือน งานครัว โดยเฉพาะถ้ามเี สน่ห์ปลายจวักก็จะทาใหพ้ อ่ แมส่ ามีรกั เอ็นดู และ
เมตตา

“ทกุ วัน เรณจู ะแบง่ ขนมที่ขายจัดใส่จานมามาวางไวบ้ นโต๊ะวนั ละ 4-5 ห่อจนถงึ 10 หอ่ เพือ่ ให้
พิไล บุญปลกู กินดว้ ย กเ็ ปลีย่ นมาเป็นออกจากบา้ นตอน 15:00 น 16:00 น มาหุงข้าวทากบั ข้าวให้นางน้อยกบั เจ๊ก
เซง้ กนิ ในตอนเย็น โดยให้เหตุผลวา่

“หนูอยากตอบแทนบุญคณุ ของแม่ของเตยี่ ใหม้ าก ๆ ยง่ิ ขึ้น ถ้าไม่ได้แมก่ ับเตย่ี ชาตนิ ี้เหน็ ทีหนูก็
คงไม่มรี ้านรวงเปน็ ของตนเอง และอกี อยา่ งเจห๊ มยุ่ นี้เขาก็บอกกับหนวู า่ ปกติธรรมเนยี มจริงนะ่ สะใภ้ใหญจ่ ะต้อง
คอยปรนนบิ ัติดแู ลพ่อแม่สามรี วมถงึ นอ้ ง ๆ ของสามจี นสดุ กาลัง หนูคิดวา่ หนคู วรทาตามธรรมเนยี มทด่ี ี เพื่อ
ความสุขความเจรญิ ในชีวติ ของเฮยี ใช้ ของหนดู ว้ ย”

นางย้อยได้ฟงั กจ็ นด้วยเหตผุ ล และท่ีสาคญั รสมือของเรณนู ้ันถูกปากนางยอ้ ยเป็นอย่างมาก
นางย้อยเป็นคนไทยชอบอาหารคาวรสเผด็ มนั จดั จ้านถึงเครือ่ งเครา ถ้าเปน็ ขนมก็ต้องหวานมันใชก้ ะทิข้นคลก่ั และ
เมนทู เ่ี รณูทาและถกู ปากนางย้อยเป็นท่ีสดุ ก็คอื พวกขนมน้าทไ่ี มเ่ คยทาขายอยา่ งบัวลอยสามเกลอ และขนมตม้ ญวน
ท่เี นือ้ แปง้ กับไสเ้ มือ่ เคยี้ วแลว้ กลมกล่อมเข้ากันเปน็ ทีส่ ุดเป็นลูกสะใภข้ องม้าจะตอ้ งเกง่ ใหไ้ ด้เหมอื นม้าสิ”

(กรงกรรม. 2560 : 368-369)
“ก็เขาเป็นแมผ่ ัวฉัน แมผ่ วั ก็เหมือนแม่ของตวั เอง รักลูกเขากต็ ้องรกั แมร่ ักพอ่ เขาดว้ ยอกี อยา่ งฉัน
กน็ ึกอยากตอบแทนเรือ่ งทแ่ี กใหท้ อง ให้รา้ นฉัน แม้มันจะเกดิ จากเกดิ ข้ึนเพราะคุณไสยก็ตาม แตเ่ ธอก็ยงั คิดตอบแทน
นั่นคอื เจตนาเธอไมไ่ ดเ้ ลวทรามแต่อย่างใด ”

(กรงกรรม. 2560 : 396)

เรณูใช้เหตผุ ลของการเป็นลกู กตัญญูหาเงนิ มารกั ษาพอ่ ทปี่ ว่ ย ซง่ึ เปน็ เหตุผลทดี่ พี อที่จะทาให้
เรณูตัดสินใจไปทางานบาร์ท่ีตาคลี สถานท่ีทีม่ กี ารขายบริการ เก่ียวกับบริการทางเพศ กลายผ้หู ญิงท่ี
กร้านโลกและไม่ได้เกรงกลัวต่อส่ิงใดอกี เธอได้ตัดสินใจทาโดยมเี หตุผลมาสนบั สนนุ การกระทาของ
ตนเอง ซึ่งทาใหค้ วามคิดของตนเองทตี่ ดั สนิ ใจทาไมผ่ ิด ทาไปเพราะเปน็ การทาเพ่อื ตอบแทนพระคุณ
ของพอ่ แม่ ทาไปเพราะคาวา่ ‘กตัญญู’

“แม่ตอ้ งการเงินมารักษาพอ่ ทปี่ ่วย จึงขอเบกิ จากเถ้าแกไ่ ปกอ่ น น่ันเปน็ เหตุผลอันสวยงาม
ท่ที าให้เรณูตดั สินใจกระโจนเข้าสวู่ งการนา้ กาม กลายเป็นผ้หู ญงิ กรา้ น แกร่ง และมไิ ด้คดิ เกรงกลวั ตอ่ สง่ิ ใด”

(กรงกรรม. 2560 : 114)

จากการศึกษาตัวละครหญิงของจุฬามณี จะเหน็ ได้วา่ ผหู้ ญิงทมี่ ีความกตัญญู ร้จู ักตอบแทน
บญุ คณุ ของผู้มีพระคณุ มมี ารยาท เคาระนบนอบตอ่ ผอู้ าวุโส และร้จู กั การวางตวั ประพฤตติ นใหด้ ี

1326765395 189

MSU iThesis 60010180022 thesis / recv: 29042565 08:37:17 / seq: 32 สังคมไทยปลกู ฝัง อบรม ส่งั สอนความเปน็ คนกตัญญู ความเปน็ กุลสตรอี ยูต่ ลอดเวลา เป็นสง่ิ ท่ีสงั คม
จารตี คาดหวงั ถ้าตวั ละครหญิงคนใดทไี่ มม่ คี ณุ ลักษณะของการเป็นคนมีความกตัญญกู ็จะถกู สังคม
ลงโทษโดยการประณามว่าเป็นคนอกตัญญู เป็นผู้หญิงชวั่ ผหู้ ญิงที่ไม่ดี ถกู ชาวบ้านนินทาทาให้เสอ่ื ม
เสียช่ือเสียง

จากที่กล่าวมาท้ังหมด จะเห็นได้ว่าตัวละครหญงิ ในนวนยิ ายของจุฬามณี มีลกั ษณะเป็นผูห้ ญงิ
ตามคตินิยมในสงั คมจารตี ไดแ้ ก่ ผูห้ ญิงที่มีความสวย มีความเปน็ กุลสตรี และมีความกตัญญู

4.1.2 ผูห้ ญิงสมยั ใหม่
นวนยิ ายของจุฬามณี เปน็ นวนิยายทีใ่ ช้ฉากสงั คมทีเ่ ปน็ ชนบทและสังคมเมือง มกี าร

ดาเนนิ ชวี ิตในรูปแบบสังคมสมัยใหม่ ทาใหต้ วั ละครมพี ฤตกิ รรมและลักษณะทที่ ม่ี คี วามสอดคล้องกบั
บริบทพื้นที่สังคมในเมือง เปน็ ลักษณะผู้หญงิ สมยั ใหม่ตามบรบิ ทสงั คม เป็นผูห้ ญิงทมี่ ีการศึกษาดี และ
มบี ทบาททางเศรษฐกิจ ซึง่ ปรากฏในลกั ษณะของตวั ละครหญิง มดี งั น้ี

4.1.2.1 เป็นผู้หญงิ เก่ง มสี ติปญั ญาดี มีความสามารถ กล้าคิด กล้าตดั สินใจ
เป็นผู้หญงิ หวั กา้ วหน้า รกั การเรยี นรู้ และรักครอบครัว

ตวั ละครหญิงสว่ นใหญใ่ นนวนิยายของจุฬามณีเป็นผ้หู ญิงเก่ง
มคี วามสามารถ และเปน็ ผู้หญงิ ที่มีสตปิ ญั ญาดี ใฝเ่ รยี นรู้ เป็นผู้หญิงหวั ก้าวหนา้ รกั การเรียน และรัก
ครอบครัว ส่งผลทาใหเ้ ธอสามารถจัดการแกป้ ญั หาต่าง ๆ ได้ และมบี ทบาททางเศรษฐกจิ มอี าชีพการ
งานทีด่ ี มรี ายได้สามารถพึ่งพาตนเองได้โดยไม่ตอ้ งพึ่งพาผู้ชาย มีความรับผิดชอบสูง มคี วามขยนั
อดทน มุ่งม่นั ตง้ั ใจทางาน ซงึ่ เป็นลักษณะของการเป็นผ้หู ญงิ ทางาน (working woman) เปน็ ลกั ษณะ
ของผหู้ ญิงสมัยใหมท่ ่ีสามารถทางานได้ดไี ม่แตกต่างจากผู้ชาย และเรม่ิ เข้ามามบี ทบาทในสงั คมและ
เศรษฐกิจ ยกตัวอย่างเชน่

เพียงออ เปน็ นอ้ งสาวของปวุฒิ หลังจากจบมธั ยมศึกษาปที ี่ 6 เธอกข็ อบิดามารดามาเรียน
ตอ่ ท่ีมหาวิทยาลัยรามคาแหง ไมส่ นใจสอบเอนทรานซ์เข้ามหาวทิ ยาลยั ของรัฐบาล ไมส่ นใจ
มหาวทิ ยาลยั เอกชน ทง้ั ทีพ่ ่ชี ายและบิดามารดา มีปญั ญาสง่ เสีย เธอเปน็ ตวั อย่างของผูห้ ญิงสมยั ใหม่
เปน็ ผหู้ ญิงเก่ง แกร่ง เขม้ แขง็ เดด็ เดีย่ ว ตดั สินใจเด็ดขาด กล้าคิด กล้าทา กล้าคิดนอกกรอบ รักการ
ท่องเท่ียว รักการผจญภัยมโี อกาสไดไ้ ปเรยี นรโู้ ลกภายนอก รกั การอา่ นและการเขียน เพียงออรกั
ความเป็นอิสระเสรี ไม่ชอบอยู่ในกฎเกณฑ์ ความฝนั ของเธอคอื การเป็นนักเขยี นและเปน็ นักขา่ ว
เมือ่ เธอเรียนจบเธอก็สามารถทาตามความฝันของตนเองไดส้ าเรจ็