102 6N NHtJ NGUrCtJ VAN NGOC :aem d!m nr6'e b6ng len giU'cyng, NgQn den thlip-thoang n*a thU'O'ng, n*a s~u. 21 -Em c6 yeu anh, tam tu- nw chung anh cling treo, Th~p bat song tang dnh chung anh eung l~i, Tit cU>u tam tb~p l~e deo chung anh cling treo qua. Chen son em ai, nguy~n v6'i ong trang gia, Can khOn 4U'a l~i may mQt nha vui chung. Con dang xa-xoi, nn em eha ng~i ngung. Xa ngU'M, xa tieng, nhU'ng long khong xa. N6i vi du sam biet nhau ra, Eli yang cung quyet, phong ba anh cling lieu. Dtro-ng dnh rieng mai nha it, tU'o-ng nhieu, Xam-xam de neo Lam·kieu lan sang, Con &0 yang anh liee da yang, M~t anh, anh liee, m1t nang, nang dtra, Ta man thinh di keo the gian ngcy, LOng day thU'O'ng d6 biet coo Mi nao. Quyet s~n tay, anh be kh6a'D¢ng £)10. 22'- Em lA -con gai nha gilm, M~ cha th~ch ctrai ra mau noh sao. Ctrai em tram tam gam (ilia, M¢t tram hOn .QgQC, hai mU'O'i tim ong sao tr!n trOi. Trap tron dln du tram dui,
1(JC NCO' PHONG DAD fOJ 6ng thuoc Mng ~c, ong v6i bang dng. S~m xe tt'r rna c.1em sang, B~ quan vietl hQ nha nang c.itra dau. Ba tram n6n nghe c.i¢i c.iau, M&i DgU'eri mQt di q~t tau cam xinh. Anh ve 81m nhi~u Nghi-Blnh, May chin cho f¢ng, toi minh d£p chung. Cum em <;bin chinh m~t ong, MuCri c6t xoi trAng, mU'Cri nong xoi vo. CuM em tam ~n trau bo, Bay v~n de lQ'D, chin va rtrQ'U tim, La cia m~t nguy~t hOm rm, Rang nanh thang cUQi, rau dm thien·loi. Gan moi, ma mU6i cho moi, Xin chang chin ch\1c con gioi g6a chong. Thach the mOi thoa trong long, Chang ma 10 duQ'c, thiep cilng theo chan. j33 - Em 1;\ con gai Duerng Trong, Em di thuyen duOi, mat long thuyen tren. Ba nam an a thuyen tren, BCri anh hang mu6i cho nen m~n-m;\, Xuong thuyen dip bay, dip ba. Tdch anh hang tJ:irng a ra dai lOng. Con sang ThUO'Dg nu6'c chay dai dOng, Den kheu c.iai DgQn, anh tJ6ng ngQn nao t Mu6n Um mat, thi lI~n ngQl1 con sang Bao. Muon in sUn chin, thi vilo ritng xanh.
104 (}N NHl! NGuriN vAN NCOC E>6i tay vit d d6i clnh, Qua chin thl hai, qua xanh thl dirng. Ba b6n nam nay an l:r tren rirng, Chim keu, vUQ'n hu, nu-a mirng, nu-a 10, Tr6t xa chan 1& bt.r6'c xuong do, Gieo minh xuong ~p nhirng 10 dmg phien (x). Chrr tinh f>ong (3) m¢t thang sau phien, G~p co hang sen ket nMn duyen vira rot C:ii ganh hang tUy, nhii'ng que ci1ng hoi, C6 m~t bo-k~p, c6 noi phen-chua, B6 huoong thO'm xep de ben bo, Tran-bl, cam-thao, sai-ho, bang-lien. Hang em (tang gia bao nhieu tien '? f)~ ta xep von, ta lien bu6n chung, Buon chung, 1:a ~i ban chung, E>trQ'c bao nhieu lai ta C'ilng chia nhau. G [ - 00 c~{nh chuyen liy dU'Q"c chin cho~ ve vien bb 1Q ganh gong di chO'i. (1) lin 10, nU8 buan, ho~c mrs 10 IIr dOoI - (2) Chll Hang Diu.
TI,IC Ncff PHONG DAb 10S Khang may Quang ~trt, 19 rO'i, Be) ra It;m-ngom chin nO'i chin chong. :& - Gai chfnh chuyen lay dU'Q'c chin chong, Ba cnong Thanh I4ng, ba chong Thhlh Cao. B~ chong d~ ngQn SOng Bao, Tro- ve dong-cHnh lam cao chtra chong. 3 .Gii nay U gai chi vira, Gai ban vii dm, gai It1'3 vii con. Gai nay 13 gai cM non, Gii ltr<'rng ChQ' Quan, gai buon ChQ' Can. 4 - Gii (iau c6 gai l~ lung, Chong cMng nAm c1ing, noi ~n dung-dung nem ch6 xuong ao. Den oem chong l~i Jan vao, VQi dng vac sQt di trao ch6 ve. 5 - Glii c6 chong nhU' gong de~ ct;, Gai khong chong nhtr phan gfi long danh. Phan long danh, anh con chua dU'Q'c, Gai khong chong ch~y ngtrQ'c, chn xuoi. Kho~g chong khOn lAm chi em oi ! 6 - G~p nhau tit ben Phu-nhi, Ch~ng di thi nh6', di thi uong cOngo G~p nhau tir ben D~i-dong, Quen nhau hay da co chong ma quen. , - G~p d<'ri hii yen, ha thanh, Bon d~n tram hQ g~p VaM am no.
106 aN NHU NCtn1N VAN NGOC Nay mung'dib h~i du Nbo, Vln-nhln si-ttr phil 10 hQt-hanh. lAm sao ello dU'Q'c cong-danh, B5 c6~ 'bAc mt; sinh-th1s:'h.ra thln. L?-i ban den vi~c nong d~n, Cay miy, cuoc gi6, chuy~n dn e&ng phu. E>~m thM d> ph11c nbi du, Ngay thai kich nhU'&ng khang ro vb ngu. 8 GO ki!ng anh d~ d6ng ely, GO lim, go sen, anh nay d6ng bin. Ring bua tam cli cOn thU'a, LuOi cay tam tac dll vua luong to. Mu(;n cho l11a nly being to, Cay du, bit'a kY phan tro cho nhi~u. 9 - Goc tre gil :deo fa don ganh, Chong eli Hnh, VQ' fy nha kh6c : Hi ! hi 1 TrOi O'i 1 sinh·gi~c lam chi,. Cho chong t6i phil trly 6i chien trang. GI I: - ~n v6n em chI c6 thAm cbly, Anh cho dc 13i choday .quan nam. .
Tl,JCJJGO' PHONG DAO Em bu&n trau d~m cu6ng; ban tram, .MU'a ram, gi6 Me, em n1m em 10. 101 - Gan v6n .em chI c6 !>a dOng, Nu-a d~ nu6i chr>ng, nu-a d~ nu&i t&i. COn thtra, mua cii binh vai, Mua sanh, mua chao,- mua nt>i nau In, COn thtra, mua nhau quin khln, Mua nam vu&ng v6e may eMn cho chong. Con thira, mua chiee thuyen tong, Bem 13 wa b~ cho chong thi chai. COn thira, mua kham thO- Trc7i, Mua tranh'sO'n-thuy treo ehO'i dau thuyen. , - Gian thl thjt ca, cO'tn canh, Kh6 thi lung rau, dia mu5i cWtg anh, t6i di lay chong. . H&i anh chong cil t&i O'i! Anh c6 khan thieng, thi xin anh trb city an x&i. nghe ken. Th6i I anh da ve nghi~p (y, xin anh- dirng ghen, . E>~ eho ngtriri khac cim quyen the nhi. Mi~ng em kh6c, tay em be 1m cii 6ng than-vi, Tay em ~t nU'6'c" mit, tay em thi thlp nen n1ung. BOi vi diu, m1 nen %6t n6i mu&n vb.
4 - Gi6 .4tp ebh da, Gi6 c1il1h canh c.1a. Thay nghi Ii tba, Thay vilng thay ~y. Ba thAng ba g~y, 9i don thiy -v~. 5 - Gib du-a cAy cU-u It hU'O't'Ig, Tir xa cha m.~ (x) fbit thuCrflg bih an. Sau rieng cam ching mzz6n (2) in, BI bung tay bat, ~i -ding Kuong mam.· 6 ...... Gio dng hiu-h!t d~m thanh, E>tr(y~ xa, ~m ~ng :Kin anh ditng ve. Manh triing dii trot Uri. the,·./ Lam chi d~ ganh n~ng-ne ri~ng ai 1 7 - Gi6 daoh canh tre, gi6 d~p canh tre, Chiec thuy~n. anh van le-te dQ'i nang. Gi6 danh canh bang, gi6 do,p canh bang, Ditng cheo, anh h~t co nang hly nghe. 8 - Gi6 danh do dtr3, gi6 d~p do dua, . Sao cO minh la-lirng ma chua co chong t Gib danh canh hong, gi6 d~p canh hong, HOi dJ mlnh da mu6n l~y chOng hay chu-a 1 .. 9 - Gi6 dui to- gi~y len m~y, . Gi6 du-a c6 iy l~i day an tr~u. (1J Ka cha XlI ·m(r.·- (2).buOn.
TVC NCO' PHONe; DAO Yeu nhati thi nem bi trau. Chb nim gfCh, cia va diu nhau ra. %0 - Gi6 duoa c1nh niOn, gi6 If.n -cluh 430, Vi .em, anb pbai fa rio toi-tlm, Toi-tlm, tbi mJc toi-tlm, Cha cho bie m~ di nAm se bay. Tho,t vAo anh n1m ctl tay, Xin em du-ng ha hoAn vitc nAy nen to. n - GieY xem mQt truyen pbong dnh, Cho loan nha phtr9'ftg, cho mirth nh6- ta. Nh6- nhau, nen that, nen -gia, Nen wa; nen nha, nen vg, nen con. Chim thQ mi reo-rAt tren non, tr6'c gi ta dtrQ'c VQ' con nhtr ngtriri, 12 - GitrO'ng cung sAp bin phtr9'ng-hoang, Ch~ng may phai m~t dan chlm gi. Lay sap ma dutli n6 di, N6 keu riu-rit keo thi diet tai. H I - Hai tay cam bal qua hong, Qua chAt pUn chong,- qua DgQt phan trai. NAm dem vuot b'(mg theY dii, TWO"Dg chOng thi It, nha trai thl nhieu. 109
no dN NHU' NGuriN VAN NCOC' fa - Hii-vln bat-ngat nghin trong, HOn Ho~g fy 'day la .trong Vi~h-Han, Xua nay qua day ¢In truy~~, L6i di 16 gian th~ng mien ra khai. 3 - Hai-dtrO'ng tiet, nghia c6 hai, MQt mit ba lao v6'i hai con bOo Tr~n trM c6 ling sao tua, 0' lang Minh-giam c6 vua Ba ·dnh. PhuO'ng dllng qu~t Hi hung-tinh, Lam cho bay vi~n tan-dnh ra tro. 4 - Hat cho ch6 dn, bO long, Hat cho con gai bo chong ma theo. Hat cho eM ein, bb keu, Hat cho ling lao trong leu bO ra. 5 Hat bai, hai bat khong .no, COn tt1Qt mie1l;g chay keo co v& noi• .Hat bai, hai bat kh8ng no, Ta them bat nita hat cho vui nU. 6 - He muon ra can nguM tir-te,. Phai de-dang, ch6' de ai hern. Lam 0'0, 1t hln nen 0'0, Trbi nlo •.ph~ :ke c6nhO'O bao gio-. I 7 - Hoa du g~p h~i hat xuong, Em fy mQt lang, .;i1h 9' m~t noi. Bay gier mM g~p llhau d:~, U6'c phu ph~ muon dM nb chang.
ff.!Y'NGiJ' PHONG DAD 8 - Hoa len mQc b1i cit 11m, Tuy rAng tam-lap vAn m1m hoa sen. ThAi-IAi m9C·~ bOo sang, Tuy ring xanh tlSt vh tang thAi-W• .9 - H~e-tr() den deh h6m mai, Ngay sau thi d6 nen trai men hAo. Lam nen quan thap, quan cao, -Lam nen l~cg'" tfa, vang dao nghenh.!.ogang. xo - Hoai tien mua thuoc nhu~m rang, £)~ tien mua mfa danh khing do mOm, Hoai tien mua mfa danli khing, E>~ tien mua thu6e nhu~m ri.ng chp vang. a - Ho khoan, ho u~y 1 He khoan, ho ~y 1 An (fa viy, m1ia giy tam sao , Chan thap chan cao, cho mau cho ch6ng. Nang khiep nang diing, hiro khuat hiiu than. Cae-tO thai nhan, ~ng-vtWDg thai ~o, Nhln hien m~o, tr~ng g,o !!gon cerm. khoan, ho ua'y I HO khoan, ho u~y I xa - Ham qua anh den diO'iDhl, Thay m~ v~t chao, thly cha rit n&i. Thliy em d\f'8 ~t Hem m&i, ADh ng& con ch6 anh 1lU chID ra..
111' (iN NHIf NeUYiN VAN NGfJC %3 - Hom qua anh et& -cheri nha, Thliy m~ bAm vtjng, thily cha nlm ghr&ng. 'Thfly em n1m alt anh thttO'ng, Anh ttl mua ,~ d6ng ghl'Crng tam thang, 136n goc thi anh bit vang, 136n chan bit b~e, tam tbang eh~m rong. HOi cO rem tr1ng lOa-loa, Sae ~6 khflng bao m~ gia nhu~m tUm. true gi anh dU'9'e a gan, D! ann nhuQm hi) ihim nhuan cang anh. Hal co thAt giai lung xanh, Ngay.ngay thap-thoang ben manh trong ai'1 T1'U'&c duang xe ngt,ra bai-bo-i, BNi hong mo- mit ai nguO'i milt xanh 1 ~6 - Hai co tMt lung bao xanh, C6 ve An-phu- v&i anh tho-i ve 'I An-phu cO rUQng ttl' b~, Co ao Um mat, co nghe k~o Dba. Y.7 HOi th~ng eu be ! H&i tMng eu l&n ! eu ti, ell ti, eu tf'o1 1 Con d~y, con an, c~n lY _vOi ,t\ng. B~ m!:' l1i1,lay chong kiem lay em con. ~8 H&i co m~c yem qua'tam, Chong eti linb, co nim vtn ai '1
T(JC Ncii PHONe DAD ca nlm c& de tMrig eon trait Chong v~ cbong' hOi f Con ai the nly t - Con toi di kiem ve day, .C6 cho 06 gQi blng thly thl clio. %9 - ll&i ahh di dulrng cli quan ! Xin anh dirng t,i em than vii 1M: gj diu vOi mly I anh oi) Cai quan, cli ao nhU' ngWi nha tao Cii 0 em d~ tfong nha, Khen ai mo- kh6a <bra ra cho chang. 20 H&i th~ng cu Ian ! H&i thlng cu be ! Cu ti, cu ti, cu tit cu ti oi ! Con diY. con an, con 0- vai ba, f)~ m~ .di kiem GlQt vai con them, Bo con chet di , trong b1;1ng m~ day, n6 hay cOn them. M«; xem que b6i, vin cOn (tan em trong b1;1ng nay. Con ra gQi eM vao day, De m~ giao tr:rdi CO'-nghi~p nay M«; bwc die 21 ..,- H&i co ganh nU'ac quang miy, Cho anh mQt gao tu6'i dy· ngo-dong. Cay ngo dong clnh cao, can.li thap, NgQn ngo-dong Ii dQc, Ii ngang. Qua dua gang, ngoai xanh.. trong tring.
114 ON NHlf NGurlN VAN NGOC Qua mU'up c11ng, ngoM trAng, trong v1ng. Tit ttgly arih g~p m~t nang, LOng cang ngao-ngan, «4 clng ng~n-ngO'. 22 .-. HOi c6 y~m tr!ng lOa-lOa, . Y~m nhi~u, "em v6c hay 13. truc-blu, Hay 13 l{!a b~h ben Tau, Ngtt'ai c!t clng kheo, ngU'ai kh1u cilng tM. MQt dang anh theu nen nh~n,. Hai dang anh m~ng nen hoa, Yem em anh de trong nha, Khen . thay thiy m~ mo- kh6a dem fa -cho n1ng. :13 Hii'u bing t1! vi~n phU'O'ng lai. L~c ho quin tir lay ai b~n C\)ng. Chii' Hieu, chii' Trung 11 thay v6'i m~. Chii' Nhan, chii' Nghia 11 Ai v6'i In, Yeu nhau bao quan xa gan. y I - veu nhau thM n~m bl trlu, Ghet nhau nem di v& c1liu nhau ra. yeu nbau cau bly b"l> ba, Ghtt nhau cau b~y bO ra· mwi.
rue tVcfJ' PHONe; DAO K I - Ke DAu c6 quan Dinh-tbanh, Xe H~c ta c6 Ba-c:!lnh, Ba·voL MtrM tAm k~o thuy~n xu6ng boi, MU'Oi chin gi! bbb, hai mtroi ru-Ooc Thin. a - Ke v~ ngwi fy tr6ng theo, , Ngt,ra Ho, cmm Vi~t dM di~u <\i-an. MQt minh ttra an tan-ngan, Nam canh khtic M19t nhtr ran ca nam. VAng minh, ta dn hOi tbam, Chon an da v~y, chon nim lam sao 'I Bay lb nay nhii'ng khat khao. Moog chtra thay m~t, lOng nao di quen. Nghi r!ng cUng b~n tmeu men, Vi ai sui gi9c cho nen n6i nay. Trach &ng TO' ra tay ha-hii'ng, Ltic xe d£y sao ching Iva ngay. Bay gia hai nga Dong, Tay, TmOoc sao xe moi too nay lam chi. Chua met nhau, sao kh&ng n6i tru'6-c, Biet nhau rM ke ngtrQ'C, nguoCri xu6i. Bao gia cho dtrQ'c dli dei, NhU' sen tinh de mQt choi hai hoa. 3 - Kem an, kem m~c ma gay, Sm in, 8m m~c' cling tay v(! anh. 115
116 ON NHU NGUyEN V~N NCOC D6i an, rach m~c ml .xanh, No an, im m~c vrt ann nao dYe 4 - K~o (I) quan qua cUD. Hung-quan, Chim mu&ng giQng h6t hoa ngan hU'O'ng dU'a. Nb6- ai ttgO'-ng~n .ngb-.ngoo, Nh6' ai, ai Dba, bay gia Db6- ai. 'S - Iq tit ngay toi 1', :mh. Anh baG toi rAng: Chw.g bitt ch& gl. Toi chI biet m9t tieng phan sl la cti khoai lang. 6 - n vi~c lam ru¢ng mQi dU'Crng, Toi xin k~ tbrQ'c TO rang hu- ai. Thing ch~p 1a tiet trong khoai, Thing gieng tU'cYi d~u. thing hai ciy ca. TMng ba dy bit-a ruOng rae Thang tU' Mc m~ thu4n bOa vui thay. Thang nam dt Ilia Vtr3 roi, Thing sau mU'a xuong, ntr6'c troi day dong. Thang bay cay cay da xong, Thing tam tMy Ilia tot long vui thay. Thang chin toi ~i k~ nay, mc m~ ~em dU'Q'c m6i hay trong long. Thing mU'o-i h'ia chin day dOng, CAt ve til> c6t df phbng nam sau. (1) Dem.
117 rvc NGlf PHONe DAO Thang mtro-i m~t 18 tiet dy lllu. M~t nlm k~ d tl! diu <.fen duei. 7 - Ky nAy em sip bu6n bl, Thay anh £0 rich, trb vl bu&n bong. Ky nay anh ~p buon bong, Thay em dch mng,. buon long eoi xay. 8 - Kia ai tieng kb6c ni-non, 14.y vet Hnh- m6'i treo hon deo Ngang. Chem cba cai gi~c chet hoang, Lam cho thiep phai g£nh hrO'ng thea chong. Ganh tirng xu B~c, xu Dong, D:i ganh thea chong, ganh thea can. KH t - !Chich tinh sao chi xuong chai v6'i tinh, Chiec thuyen khang da ben Giang-dinh, Ta n'ay chi quyet lay minh ma thai. Or kha Ida hi d~ mQc choi, mc m~ gil cbuoa d! a) l:t dbi v6-i ta. Can dao yang cit mien.g gil> boa. a - Khan anh nang tay va vai, Bay gia nang <.Ii nghe ai da-danh.
.118 ON NHU' NGuriN VAN 'NGoa Ching nen ra, ·th~ chltaj m~n tra anh, D~ anb dem ban lay uai tram vang. MO~ trim anh dua cho nang, COn mQt tram n&a d~ d!~g treo ng¢n ely 'da. Cha em kh&ng nh6' 10-1 th~ nguy~n wi t3J Sang c6 Nhi-ha, nui c6 Tan-vie.n. Cbn ba~ gib', nang lr the sao n!n, Tai khan quan 'Nam - tao, mc - d~u bi~n t~n danh-ranh. Da y~ anh thb'l quyet vtYi anh, Nha tre, cQt nua lQ'p tranh vn-ng-vang~ Ch6' tham nha g5 buc ban, . Go lim cMng c6, lam xoang gO vong, " Chi nhQc minh, thOi ~i luong cong, Phong khl gO ml1c, ~i d~ nha tre. Con duyen anh bao chang nghe. 9 - Kh6 kh~n & chQ' leo-teo, Ong co, ba 4'11 cMng dieu hoi sao. Giau s~ng (y ben nU'o-c Lao, Hum tha, 1"1n c!n, tim -vao eha ma~. .e Kh6 thay ctJng vi~c nha que, Cllng nam 1I:h6 nhQc dam he khoan-thai. TMng ch~p thM m!c trong khoai, Thing gieng ttong diu, thilng hal tfong ca. Thang ba cay va 1:'ul)ng ta, Thang 1:'11' hic n:i~ touin bOa mQi DO'i,
Tve NCO' PHONG DAD Thing nam dt hal Vita roi, Btrac sang thing siu nvac tr&i day dong. Nha nha, Vfl Vf!, chong chong, £>i iim' ngoai dong, sa lt~sam tnn. !hang siu, thang Bay khi .yita, Vun trong giong IUa, bO chua co tranh. Thing tam Ilia rb da dauh. Thing mU'o-j cAt hal cho nhanh kip ngtJ'Oi. 1016 kh~n tam miy thing trOi, L~i cOn mU'a n!ng bat thCYi kh& trang. C!t rai n~p thue nha cong, Til" ray m6'i dttflC y~n long am no. S - Khong chong an bib noi :nam, An 'd6i, an khat ma cam tay hoi. C6 chong an bfra noi muo-i. An d6i, an khat ma nuoi lay chong. - Kh6ng them an goi ci me, Kh6ng them n6i v6'i mOt be tre ranh. KMng them an goi cl muO'ng, Kh&ng them n6i v6'i m~t phuo-ng tre ranh. Khong them an goi cl chay, Kh&ng them n6i v6'i thArig thay may diu. .7 - Khuy!n anh di lfnh cho ngoan. Cho dAn duQ'c ~y, cho quan duQ'c nha. Bao gia nen d~i, nen ca• .Thi em sa quyet dfli cha anh. 119
120 (IN NHl! NGUylN vAN NGOC L I - La hM, la hai, 1a hoi, Ai l~n "nUn khach nguon dlo, Nghia xtra con nh6' chut nao hay chang '? La hCri, 1a hai, 1a hoi, B~y gi& den canh dao nguyen, Bao nhieu 11 m~t con thuyen ti~n dtra. La heri, la hai, 1a ho-i. 2 - Li ho, ho khoan ! Ta cheo cat mai ho khoan! Thuyen rong chua ng\f khoan-khoan mai cheo. Lenh-aenn duyen ·n~i ph~n beo, B5 danh khi ntr6'c thuy trieu day vO'i, LQ-do giao vieo xa khO'i, Thuyen tinh cho- m~t minh toi n~ng gl. Chang gi~m, thi thuyen ch~ng di, Gi~m ra mac tieng thi phi v6'i dnh. Khach doh 1# nh6' thuyen doh, Thuyen tloh l~i nh6' khach doh 1a duyen. 3 - I..~-1ting anh m6'i t6'i day, Bo cau d6ngsao, chim bay l~c dan. Boo day hay hat, hay dao, Be ta ~n suoi, qua ngao tOol nOO.
TI./C NCO' PHO.\lC D40 4 - Lac-dac mU'a ngau, Slnh-sich mU'a ngau. La ngau r(lng xuong, BOng lau phat ca. NU'6'c trong xanh, l~ng ng~t nhU' ta, MQt dan ca 16'n nhap-nhO dau ghenh, Kia ai dti'ng er dau ghenh. 5 Lam uai phai bi~t c!ti nghe. Hbng khi c6 1&, thi ve m6t khoai. Mot dU'Q'c eli ch~c, cU chai, eti gi1t hrng khO, cti nhai vao mom. 6 - Lam trai cho dang n~n trai, An cam v6'i vg, l~i nai ch meu. Con Vc! n6 ding biet dieu, TMt lU'ng con-c6n ~y nieu v6i chong. "I Lam ngU'CYi cho biet ti~n tan, Do an thti'c m~c c6 ngan thi thai. Nhii'ng ngtrai d6i rach ~c·rCri, Beri ph1;t cia trO'i lam chang nen an. 8 Lam ngtrCri phai biet cU'ang thU'cYng, Xem trong ngii dang, quan vU'O'ng er dau. ThO' cha, kinh m~ trU'6'c sau, Anh em bOa thu~n m6'i hau lam nen. Vq chong d~o nghia cho ben, B~n b~ cho th\fc, dU'6i tr~n dlhlg thwng. 9 Lam trai quyet chi tu than, Cong danh ch6' vQi, nq nan ch6' 10. fit
122 (iN NHU NGurlN VAN NGOC Khi n~n trM giup c&ng dI0. Lam trai nam 1i~u. bay 10 m6'i hao. TrlYi sinh. (x) trM ch£ng ph~ oao, C&ng danh g~p hQi ann hac ra tay. Tri khan r~p d~ d~ nay. C6 cong mai slit, _c6 ngay n~n kim. 10 - Lam t1'ai net dii tram dtro-ng, TrU'6'c tien ~ieu meu, d~o. thU'o-ng Xtf3 nay. Cong cha, dire mfi: cao day, CtfU mang trtrng nU'6'c nhfrng ngay ngay thO'. Nuoi con kM nhQc den gi?Y, TrU'o-ng thanh. con phai biet thO' hai than. ThU'c khuya, d~y s6'm cho can. QUif'i: nong. ap l::tnh giil' phan d~o con. II - Lang t~ mo- h9i vui mirng. Chuang keu, trong d6ng yang lirng elM ben. Long ngai th:inh ngtr b tren, Ti van, hfru vii bOn ben Tong chau. Sinh r-a nam ttr cong hau, Sinh ra con gai vao cnau tMnh quan. 12 - Lang ta .phong canh hfru tinh. Dan CU' giang khUc nh'l.t' hinh con long. Nhc,. trerI h~ ke sang dong, Lam nghe cay clay vun trong tot 'l:U'O'i. (1) Khi n@n.
rue NCCr PHO~C DM! 123 V1;1 nam cho den Vf,l mU'o-i, Trong lang ke gai, ngU'Cri trai dua ngbe. Tro-i ra, g~ng ; tro-i ~n, ve, Ngay ngay, thang thang ngh1~p ngh~ truan chi~n. Du6'i dan hQ, tren quan vien, C6ng binh gift m\fc cam quyen cbo thay 0 Bay gio- g~p phii hQi nay, Kbi thb'i h~n han, khi hay mtra dam. Khi theri gi6 bao am-am. Dong dien ltia th6c mU'Oi phan dtrQ'C bao L~y gi dang ~p nira rna, Lay gi cong viec nU'6'c nha cbo dang. Lay gi SItU thue pbep thU'Crng, Lay gi b~ trQ' dong IU'o-ng lam an. Treri Um kho qrc h~i dan, Trb'i lam mat mat c6 phan nao chang. Ca dao tinh Str than d.ng: Ca ngam mQt khtic tre hang hat chO'i. Tre r!ng: cling g~p ltic tWi, Ciing khi no am c6 ngtrOi c6 tao Ciing khi aD dQi quoc gia, Ciing khi d~i xa dan ta dtrQ'c mirng. Ciing khi qua phtic dtra dang, Chuc vua muen tuoi thang blng muen nam. Tram quan l'o--r& E>lnh sam, LQC dien them mai cham-cham l~ thU'irRg.
124 ()N NHlI NGUyeN VAN NGOC Khi hQc xi. kbi huyen (!trerng. O'n tren hi,u t~ng ngay IttO'ng thing tient Can chi dAn Sf! nhieu phient Mirng' rAng c6 ke dim quyen cho tao Ai ai girt phi;J ntr&c nhat Ai ai thtrO'ng l~y dan nha la congo l'VI&i Mu dtrO'ng, moo phu phongt Ke cay nheY cOy {y tfong th'i blnh. Ke nho ]0 nghi~p hQc. hanht D~ cho chiem bang' nu-c danh trong dai: Ke buon thai dttQ'c lim lai, Tang vU'O'ng chi tbi tu- thai ban mua. Ke cong ai ding dua XO, An ngbe ch~m ve pbU'Q'ng, mat long, Iy. Tit' dan m5i ngbi~p m6i nghet Ciing deu nber dtrQ'c g~p kbi thai bOa. Trtr6'c sau rnQt khuc dao ca, Khi nhan h~, khi dan hoa v&i nhu. I~ - 4y TrOoi cho chua toi giaut Cho toi hut mO't an dau quanh nam. L~y trai cho chua toi hoang (1). Cho tOi m~c vong nghenb-ngang ca nba. 14 - L~y Ti-Ooi mU'a xuong, Lay nU'6'c tbi uong, (1) sang.
;l)C NGfi PHONG DAO Lay fu¢ng tai cay, Lay bat coom day, Lay khuc ca to' (x). 15 - 14Y cha ba l~y mQt qui, L~y m~ b5n ~y, con di lay chong. M~ sim cho con cai yem nhat phlm hong, Tttt6'c la d~c nghia citng chong, Sau la hQ m~c ciing khOng che cU'Cri. Con O'i ! nb6' bay nhieu ICri. 76 - L~m con them b~n nba hang, L3m nO'i lich St! hoon chang, chang O'i Chang thai, thiep cling xin thai, Ho sen tat ~n, ai hOi mlj.c chang. 17 - L~ng-loo eha mQt minh toi, Thanh-Him, Bong-<;;6'm cling doi ba IlgU'Cri. N6i ra, SQ' chi em CU'o-i, Lay chong th:ing chin, thang mU'o-i c6 con. - Thflt lung clui tim nh~n dong deo tay. Con ooi 1 : M«;: bao day nay : « HQc buSn hQc ban cho tay nguoiYi tao Con dung hQc th6i chua ngoa, HI;> hang ghet be) ngtro-i ta che CU'o-i. DU no, du d6i cho ttrO'i, Khoan an, b6't ngu li~u bai 10 toano f2!J
(iN NHlI NCUYtN VAN NCOC Phbng khi d6ng g6p vi~c lang. Bong tien bat g~Ot 10 toan cho chong. Tnrac ta die nghia ci'ing chong, , Sau ta hQ m~c ding kbOng eM <:'I.f<ri. Con oi 1 Nha bay nhieu lel'i. 18 - L!ng-10' Yang que soi ihem, HU'O'ng dU'a bit-ngat cang th!m b~n lOng. Gi6 thu thoi ngQn phu-dung, D~ nang Ii sit anh nung ding memo 19 - Lay khach, thi khlcn ve Tau, Lay nha giau, thl nha giau phii tQi tieu sung. TreY v~ lay eM. tu-ng tU'ng, Tot ben co hi. 20 - Lily linh tnl dU'Q'c an lU'O'ng, Lay .t~ay an oc, an xU'O'ng gi thly '? Em dung thay linh ma khinh, Unh-binh, ThOng-che, Tam-dinh mQt dong. 21 - Lay chong lam Ie khl> thay, £>i dly, di cay chi cb~ng k~ congo Ben toi chi gift lay chong, Chi eho roanh chieu dm khang nha ngoai. f)!m dem gQi nhii'ng': B6' HaL Tro- dh nau dm, thai khoai, dam beo. 22 - Lay chong tu thucY muM'Um, Chong ,che t01 be chtng nim eung toi.
rue NCO' PHONC DAO l>En nam mU'M tam, c16i mU'O'i. T6i nAm dU'ui dat, chong l&i len giU'b-ng. M~t dng thU'O'ng. hai dng thU'O'ng. C6 bOn chan giU'Crng g!y mQt oon ba. Ai ve nh~n nhu m~ chat Chong toi nay d3 giao hoa cUng tl)i. 23 - Llu ngay m6'i gip lao ni, Tuoi tac :r:em ra da chi kY. £)au ~c, rang long. mom m6m-mem. Coi chay, chay dam giau ch6rn-chem. 24 - L!n chita thay ti~u mtrOi ba, Thay Str mU'Cri bon, vlii gia mU'Cri lam. Muon cho mQt thing doi ram, Treac la Ie Ph~t, sau tham vlii gil. 25 - Len chua. ~y Ph~! ThfcJ1-Ca, !4y-6ng Tam-ThE, Vua-Cha NgQc-Hoang. Bric ra ket nghia cUng nang, Ttii anh c6 nh!n ~ho nang deo tay. Dit ai Mm chi cO bay. Thi nang cling giii' nhan nay cho anh. 26 - L!nh-denh chiec bach giii'a dOng, Th1tO'Dg than g6a b9a phOng thong 1& thl. Gi6 dU'a cly trUc ng! qui. Ba nam tr\l'C tiet cOn g: la xuln 1 21 - Li~u CO'm ma g1p mim fa. Li~u W3 1i~u Dba, em ~y chOng c.1i. 12;
118 ON NHU NGUVIN VAN NCOC Nib mai qua hh 1& thi, Cao tbl cb!ng tai, tbap thl chang tb~ng. 28 - Linh wa, linh chUa, linh lang, Nh~ vua bit linh cho chang pnai fa. Gia vua bit linn (Un ba, E>~ em di dO' anh va bon nam. BOi vua bit linn dan ong, Tien lU'ng, g~o bi s~m trong nba nay. 29 - Lo iniii em thi tam ganh (x) long, Chong yeu, chong bao to' hOng (2) treri cho. D~m n~m thi' ngay 0 0, Chong yeu, chong bao ngay cho vui nha. Bi ehQ', till hay an qua, Chong yeu, chong bao ve nha d.& cam. Tren dau nhii'ng rae clng fam, Chong yeu, chong bao hoa tho-ttl dc dau. 30 - La-thO' too li~u buong manh, Con oanh h9C n6i tren nhanh mia maL Em nghi minh em cai cUe bq.c lU'u tai, Cue b~c tinh chung thai c6, cai tram cal von khOng. Cii toe may .Duh em· v~ lQn khlin song. Quail llnIl thAw .dQi-ba coiee, dOl rna hong co nho-n·noC'. (1) GOOl'50m nnii'ng - (2) r&u r/}ng.
lfIC. NCO' PHONG DAD S£ng ca VU'C)'D Bao, sang d chanh VU'Crn cbanh. Ba bOn co 43.ng ay c6 co 1120 cOn kh6ng, CO mQt co th~t dich co chU"a co chong. C6 <:00 anh gee .:bllt lam chOng ii!n ching, Cae c3 minh ve co nhO' chung anh chang '? Ta ve ta chi uhO' cai ham fang co minh cttiri, Niim quan mua lay mi~ng arCri, MU'Cri quan anh chi nee, anh chi nee nguVi rang den. Cai rang den ai kbeo nhuQm cho cO minh, f)~ c1uyen cae cO minh d~p, Cho cli thih chung anh yeu. Tram con nhU' cii s¢ chi di~u, Tram eon sgi chi 2Y nO ciing bUQe V30 cli tay anh. Mqt duyen, hai i1Q', ba tinh, ;"y cai tang dnh, ngay hai tlnh mU'Cri m¢t, Cii dnh mong s\)ng hOi dnh, A len m~t, len hai, len ba, len bOn, Lam con ml;: cha, len chin, l~n muCri. Soi gtrO'ng dnh chung danh phan, Tang tien tieh tang tinh tang. Cho n6 d~p em s£p ra lay chong. -0 y e, 0 e y o. 31 - Ltia ngb 13 co d~u nanb. D~u mob 13 ann dua chu~t. Dua chuQt 13 rt1Qt dtra gang. DU'3 gang la nang dtra hau.
150 6111 NHU NGuytN VAN NCOC Dtra hau ta ct.u lua nga. L1ia nga 13 c& ~u nmh. ~2 - L~c d!m su-oong, 'Stto>frg ~, tttng me-, Canh tan rtrQ'U dnh luc, bly glCY em ilghi thU'l,'l'ng thAn. Em tile tbay trong gil, ttlng ngln, NO' gieo minb V30 csam phong trln ma ehooi. ChlSn hang sAu Iln khu1t httoong trai, Non xanh, ntr6'e biec d~ ai ~gtriri biet cho. Con chim khan da m~e phai dO, Vui gi eai kiep giang ho hoi chi em oi. Tinh dot tay qua ria xuan rai, f>au xanh may nBi da moi, t6e sU'O'ng, Kiep hong nhan nghi den ma thU'O'ng. Tai tinh chi lam de 'mang nl,'l' dcyi, Trang non song ma th~n v6'i tro-i, Kbi vui, em vui gttQ'ng, khi ettm em ettm s1;1ong, Ru~t con d.m tram moi to' VU'O'11g, Ben trOi, goc be biet gai can trang V30 d1u '? Ai ve nh3n a M~c·sau. 33 - Lung-tung em 0' trong phOng. Chan Mug .loonp d~m que roc lOng cha dQ'i ai t Ma hong ron co -coon phai. Ring den, da trAng, mai t6e dai anh y!u. Em nghi mlnh em doan the mf mieu. - Chong con cMng lly, quyet lieu xuin !fU-
rf,JC NGfi PHONG DAD HI Song nganh ~i fr6ng xu1n~ Xuan bay gUy da xe tay ngang vai. Sach c6 chii' r1ng : « Xtdn b~t tii 1ai 1I. E>~m hOm khuya-kho!t lay ai ~n eung, Song etta s1) ch~m rong. Chong con ch£ng lay, kbOng chong ch!ng c6 ttrcri. Song tbiet lAm em O'i 1 34 - LU'&i cAu Inh u6n ctl vaa, S9' long cba m~ ken lira nO'i dau. Vl!C sau, thi m~c V1!C sau, Kia sau hay nO' db lira hoai. 35 - LUong-lO' virng que soi them, HuO'ng dua bat-ngat dng tMm bf,n long, Dao yang be> day kim Mung, Biet rAng quan tir cO dung ta ch~ng ? Den ta thap thoang b6ng trang, Ai dem nguoCri ngQc thung-thang chon nay. M I - M£ O'i ! dirng danh con hoai. . D~ con di du cl nau xoai cho ma an. Mi .O'i ! con vit n6 chet chim, Con tho tay vat. n6, con ca kim D6 d.n COD.
132. 6N NHU NGUr£N VAN NGOC :a - Mai dng : Mai chiEm bing mai, Tr6c khoequin tu trUe utren doi 1A dti'ng trU'q'ng ph'll. Thai thcYi gi1u kb6 ch& 10, Nira m~t mai ong Thien-Dia W cho :Koay van. Ta yeu nhau xa cilng nen gan, Tham ben phti qui, ph'(1 bari kh6 coi. Ch6- ta yeu nba'll duyen ph~n rna thai, Cua tbl nhU' nU'&c ho vO'i l~i day. 3 - M~t trai tang dng r~ng dong, Chang O'i tra dJy di dong keo tma. PhJn hen bao quan nang mU'3, Cay sau, bira leY dU'Q'c mila c6 phen. 4 - May khi rong g~p may day, t>~ rong than ther v6'i may vai Uri. Nira mai rong ngU'Q'c. may xuoi, Biet bac gio- l~i noi 100i rong may (x) 'l 5 - M~ em' ra tti, d~n em a nba, t>irng ra ·chO'i bi~l1 rna ha an chin. An chin thl m~c an chin, Em ra ch.O'i bien de -cho ghin m«r thiy. 6 - M~ em th,am thting xoi den, Tham con' lQ'11 bee, tham ti~n Canh-hU'ng. M~ em ·tham thung banh chU'ng, Tham con l-in de.. em lung chi'll don.
fl,JC NC{}> PHONC DAO "I - M~ gil cY ch6n leu tranh. Sam thlm, t6i vieng cho danh long em. LOng so~ s1t eAng them, LOng da trlag gi6 ai tim tbay ai. 8 - M~ em cam daan em chi. £)~ em s!m-su-a. em di lay chong. Uy chong cho dang tim chong, B6 e&ns trang di~m mA hbng, ring don. 9 M~ em kheo de em ra, :Be em mU'Cri bOn, de ta hOm ram. ~i dau ma v¢i ma nham, Sao em cMng dQ'i trang fam cho trong. :1:0 - M~ em de em trong chum, Lly n~p d~y ~han dum bQc ngo~. M~ em de em trong bo, Anh nghi chu6t l~t, ~h va dirt duOi. II - M~ ai con ch£ng 11£y dan, D1l xa, du gan, Iiy khich ma thOi. Lay khach, duQ'c m~ 30 doi, EltrQ'c di giay do, dU"Q'C ngoi ghe cao. - Tha ring an. ea wee, ehOi, Ch~ ilia lay khich c6 duoi tren daUe t2 - M~ cho nam qua bi vang. MtrCri qua bi tr!ng fa dang nuai quln. Cam an, rt1"Q'U uong cho say, D~p mang rna danh trong Day cho tao. 133
·154 6N NHl! NGUYEN VAN NGQC V10 cher, c6 keo quan vaot HQi dong chU' tU'6'ng cho tao se dung. %3 - M~ em tham thung x6i dent Tham con IQ'B beot tham tien Canh-hU'ng. Toi da bao m~ r~ng dirng, M~ hamt mt; hat m~ bU'ng ngay.vao. Bay gier ke thapt ngtt'eri caot NhU' doi diia techt so sao cho Mng. %4 - M~ gia nhu chuoi chin caYt Sao dlly cUng li~u eho day lieu cung. Kbe v6'i sung, kbe chua, sung chatt M~t v6'i girng, m~t ngQt, girng caYt Day v6'i day eh~ng duyen thi nQ'. Day v6'i day ch1"ng VQ' thi chong. Day too-hong cht'ra xe da m~et RuQ'u quynh-ttroong chua nMp da say. 75 - Menh-mong gee be ben trerit Nhii'ng ngu-ai thien-h~ Dao ngU'Cri tri-am '? Buon rieng, thoi t~i tui-tham, MQt duyen, hai nQ', ba nham lay nhau. 16 - Minh afP cho m~ mink lo, (1) Dem ~m l~m ke rink mQ (2) U'6'e ao. Xif.u. xi nhrr mfl con tao, (3) Bem nlim ngo ezra, mat sao mat nay (4). (1) CSl'lg d~p tM loi c~ng 10 - (2) I~n mb - {3} Tha r~ng x~u xf nhtr tao - (4) Nam d0u ngu diiy, 'strung sao lllJ'Ung nay.
1f,lC NCO' PHONG DAO X7 - Minh D6i doi ta minh chu-a c6 con, Ta di qua ngo, thay con minh bO. C~n minh nhfr!lg trau, cUog tro, Ta di nch ntr6'e ru-a cho con minh. 18 - Minh n6i d5i ta minh chira c6 chong, Ta di qua ngo, minh bong con rae Con minh kheo giong con ta, Con minh bay rtr6'i, con fa ba phan. :£9 - Minh dng: Minh chi lay ta, Ta di xuong chQ', mua ga xem chan. MQt chan xem eu-a, xem nha, MQt cnan xem lira b9n ta the nao. 20 Minh r~ng minh chi lay ta, !>e fa ban cu-a ban nha ta theo. Con mQt cai coi dam beo, De fa ban not ta theo minh vee 21 - Minh ve dtrerng ay thi %a, De anh hie C3U song cli ve qua Ninh-binh. :E>at Ninh-binh c6 chUa Non-ntr6'c, Nui Phi~dien, Hoi-h~c chung quanh, Em ve' em ch6' quen anh. 22 - Minh n6i doi ta minh chu-a c6 chong, De ta mua com, mua hong sang lOeu, Ta sang, mlnh Cia chong roi, De com ta moe, de hong long tai. Ng6' la long mQt, long hai, Ai nger long ci tram hai qua hong.
1J6 6N NHU' NGuriN VAN NGOC 23 - Minh v~ ta ching cho v~, Ta nim lay ao, ta de cau thO'. Cau thO' ba chfr ranh·dnh : Chfr I Trung Il, chfr It Hieu I, chfr «TInh 11 1.a ba. Chu- Trung thi d~ phan chao Chii' Hieu phan m~, doi ta chii' Tinh. 24 - Minh ve, minh nho- ta chang '? Ta ve, ta nha ham rang minh cU'at. Nam quan mua lay mi~ng cU'O'i, MU'o-i quan ch!ng tiec, tiec ngU'o-i rang den, Rang den; ai kheo nhuQm cho minh, f>C5 duyen minh d~p cho dnh anb me. 25 - Minh ve dU'O'ng ay tho-i xa, C6 ve TC5ng Me vai ta ('ho gan. TC5ng Me c6 ao ru-a chan, C6 song tam mat, ,c6 dinh nghi ngO'i. Thang tam thi di xem bO'i, Thang hai xem rU'o-c, minh O'i h6'i mlnh 1 26 - Minh ve, min~ nha ta chang '? Ta ve ta nhc! ham rang minh cU'o-i. Nam quan mua 1:iy mi~ng cU'O'i, MU'Cri quan ch£ng tiee, tiec ngU'o-i dnh-oMn. NgU'Cri dnh nhan, ta d~ tren cO'i, N~p yang db l~i d~ nO'i giU'o-ng thO'. £>em qua ba b6n lan moo, Chiem bao tbi thiy, tf.t,y ra tbi khOng.
Tue NCO' PHONC DAD 27 - Mit m~t, mIt gai, M'l1"cYi hai thir mit. V30 an thit, ra an xoi, Chu cMng nghe tai, Toi bit mllt eM. An dau thi ~n cho kin, Bao gicY Ilia chin thi v~. 28 Mo h8i gi6 dUQ'm. Thiep th'l1"O'ng chong, thiep phii ch~y theo. Con O'i ! m~ dat len deo, Chim keu ben nQ, vtr'Q'ng treo ben kia. 29 - Mieng trau an n~ng bang chi, An roi, em biet lay gi den 0'%1. - Mieng trau an n~ng la bao._ Muon cho dong li~u, tay dao la h~ 30 - Mom cha con btro-m tr~ng, Be m~ con ong xanh. Khen ai uon luO'i cho ranh n6i can. Mom cha con bU'Cym tr1ing, Be rn~ con ong vang, Khen ai uon ItrO'i cho nang n6i chua. SI Moog tam thaog t'l1" khong mtra, :so ci cay bira rna lap Ilia di, Bao gier cho den thang mtr'Cri, Lua tot bCriobCri, nha au ngu'Cri no.
138 ON NHU' NeuriN VAN NGQC 32 Mong chin thang chin c6 m11'3, M~ con di sam, ve tr11'a m~c long. Mong chin thing chin kb8ng mU'a, M~ con ban ca c~y bira ma an. 93 - Mong chin thang chin c6 m11'a, Thi con sam 5th cay bira lam an. Mong chin thing chin khOng m11'a, Thi con ban ca cay bira di buon. 34 MQt nam mQt tuoi nh11' duai xuan lii. Cai gia song-sQc n6 thi theo sau. Vi sU'O"ng cho nUi b~c dau, V~ dau mU'a, ~ng cho rau ri hoa. 35 - MQt mm la may thang xuan, MQt ngay la may gier dan sam rod. - MQt mm 1a ba thang xuan, MQt ngay c6 m¢t gier dan sam maio g6 - MQt (Un ci> tr!ing bay quanh, Cho loan nha. phU'Q'ng, cho minh nha tao Minh nha ta nhU' ca nha muoi, Ta nha minh nhU' cUQi nha trang, Minh ve minh nha ta chang 1 57 - Mong mQt 1& trai (I), Mong hai ld lua (2), Mong ba tau Hem, (1) va -- (2) kh6ng trins.
TI,fC NCff PHD!+4C DAD Mong bOn lu-o-i Hem, Mong nam Hem gi~t, Mong sau tb~t triing. MU'o-i rAm trang nau, MU'o-i sau trang treo, Mu-c)oj bay say giU'Crng chi~u, Mu-M d.m trang l-rm, MU'M cbin d'(1n~din, Hai mU'O'i giac tot, Ham mot ni'ra d~m, Ham hai bang tai, Ham ba bang (fau, Ham bOn u t1dn (x), Ham lam u ili1y (2), Ham sau dll v~y, Ham bay lam sao, Ham tam the nao, Ham chin the ay, Ba mU'oi khong trang. ;8 - MQt dan cO tdng bay chung, Ben naml ben nft ta ding cat l!n. Cat l~n mQt tieng linh-dinh, Cho loan sanh phu-Q'ng, cho Minh sanh tlB. Cat len mQt tieng la-<13, Elan 6ng hat trt.r6'c, tUn ba hat sau. (1) bang rlu - (2) brmg
lifO {jN NHU NGUYtN V~N Naoe 39 - MQt ngay ba bii'a CO'tn cUm; COn gi ma phan, ring den h&i chang '! MQt ngay ba bto treo cOn, COn gi rna d~p, ma gian; b&i :anh '? MQt ngay ba b~n treo deo, Vi ai vu xech, Itrng eo b&i chang '? 40 - MQt nam chU'Q dl mlfy (I) 'X~n, Glli kia cbU'a d~ may Ian dU'3 dau. Ch£ng tham rUQng ca, ao sau, Tham ve anh Ttl lim duma hien. .Ch£ng tham ruqng ca 80 ~1tent Tham ve cli but cai nghien anh do. 41 - MQt duyen, hai 11Q', ba dnh, Chiem bao lu~n-quat ben minh ni!im canh. N~m mQt minh, l~i nghi mQt minh, NgQn den kheu to bong huynh bay cao. Trong ra nao thay dau nao, aam may vO'-v~n ngoi' sao m~p-mcr. Mong ngU'Cri, long nhfrng ng~n-ngO'. 42 - MQt nba c6 ba bOn dau, Dau ca buon bfm ra mau san-siu. Dau bai c6 y my mie~, Tien den, tMc th6c bao nhieu cMng v~. Dau ba chum chum dau che, Nho- O'n bac m~ di ve tinh Nam. (1) la mily thang.
lfJC NCU PHD \Ie DAD Diu ttl' c6 tinh tham-lam. Ch~D. tdu, ("it co nh8m-nhoa.m ngoai dong. 43 - Ml;it !D-q. gia mI.T<ri ba m\t tre. N?:n tai, n~D. m~tt Ve m~tt ve !Day. D~y khee, d~y ettM, ~y an, ~y bU. n,y l!y, dtly 1,0, Gift thOp dau con tre. Cung m'l) an cfr. Ba D.ao khOng kheo d~y cho tre wo-sO" s(y-~c. Ba nao v~ng d~i xuong bien an tom he, cl mve. 44 - Mqt nam 12 may thang xuan, An cho-i cbo thOa phong tran ai oi. ! MQt nam 12 may thang mu-o-i, Ta di mua no! ve due tien congo Ta <1i mua dong ve due bo-lao, Bay gier tinh nghia lam sao, Cho chuong ch~ng ben, oo-lao ch£ng ~n. XU'a kia cbuong (y tren den. Bay giO' chuong tuech, chuong toac bO ren elm canh. 45 - MQt 10 d&ng wa trong ra, Hai 10 di Hiy chong :Ita ntr6'c ngU'o-i. Ba 10 50/ chi em cv.r0'i. BOn 10 <1i ngtrQ'c, ve xuoi sao ttanh.
142 ON NHU' NGUytN VAN NCOC Nam 10 Illc tu-, hic sinh, Sb 10 con gai m~t minh dU'o-ng xa. Bay 10 nb6' eu-a nb6' nba, Tim 10 con chut m~ gia 'ai nuOi. Chin 10 em tbi~t ca mU'Cri. D~ em kiem 10i tim 'nO'1 di ve. 46 - MQt nam chia n1trCri hai ky, Thiep ngoi, thiep tinh k~6 gi cMng 1'a.. Thing gieng an tet 0- nha, Thing hai rbi-rai quay ra nuOi dm. Thing ba ai bin vai tUm, Thing tU' di g~t, thang nam trer ve. Thing sau em <1i buon be, Thing bay, thing tam tro- ve dorn ngo, Chin, mU'b'i dt r~ dong mtia, MQt, eh~p VO- dtrQ'c anh do da,i hmg. Anh an, roi anh l~i nAmt Lam eho thiep pMi quanh nam 10 phien. CMng'tha lay eM ltrc-l,1ien, ~o bo, th6c giong cOn phien n6i chi. 47 - M9t quan tien tot mang di, Nang f1!Ua nhii'ng gi (x) rna dnh eh£ng ra 1 Tho~t neD, mua ba tien ga, Tien 1'U'&i g~o nep, v6'i ba dong trau. Tro- l~i roua, sau dong cau, (1) mue ohfrng th& 9t.
ruc NCO' PHONC DAD tu Tien nr&i iniEng thjt, gil rau muM dong. C6 gl ma tfnh ching th6ng, Tien nr&i ~o te, sau dong ch~ tU'O'i. Ba muO'i dong ruvu chang oi. I Ba muO'i dong m~t, hai muO'i dong vang. Hai chen nu6'c m~m r5-rang, Hai bay mueri. b6n, keo chang ho ngbi. Hai muO'i miSt dong b¢t n!u cbe, MuCri dong n:ll cbuoi, eb~n thl mQt quan. 48 M~t nam duQ'C may mua xuan, MQt ngay duQ'c may gier din s6'm maio Em dirng ~y s~c, kboe tai, Kheo thay noi thUng cling tay tbQ' ban. Trai kia KMn cling ther Can, Nu6-e kia Tan ciing hQ'p Tan men xong. Ngoi trong eu-a sl> ch~m rang, Chan loan, goi phuQ'ng, kbong chong fa chi. ThO' dao nghi chii' vu-quy, Hon-nhan Ie d~t, g~p thi dao yeu. Tram song diu-dit thu-etru, Th~·nii', quan-tti- hao diu d~p duyen. T1.1c ring: Tien ~i tim Tien. Phu tim quj, bfn hien tim nhau. MQt dCri duQ'c may aoh hUng•. MQt nu6'c duQ'C may due ong tri-vi. Anh dirnlt cQ't gh~o em chi,
6N NHtf NGurlN VAN Nope Bm dang. cb~p cbt cbQn ngay c:ii boa. Tin len Tbi!n-tbuQ'llg Hhlg-nga, Qy 6ng Nguy~t-lio ven b?l TO'-Vlfcmg. Chan loan, g6i phU'Q'ng sAn sang, Man dao rll dQc, lau hong dai ngang. COn dang chQn da thir yang. NgQc lanh ai qu~y ra dang ban rao. Quan quan bon tieng tbU' cU'u. Mong ng'..l'Cri quan-tu- hao cau ket duyen. Phan son cho phi tam nguyen, Anh-hung J>anh ven thyyen.quyen m6'i tinh. Ph~t·kha thO' ay ranh-rltnh, Phi-moi bllt d1c xin anh l~u hl'Crng. "So M6'i hay giai cau tU'O'ng phung. Biet ngU'Cri, biet m~t, biet lOng ltrcn sao. Song sau COrt c6 ke dO. LOng ngU'Cri ai biet mll do cho cung. - Ai mua dU'a hau biet long, i,e t6i xin ngo trong long toi ra, 51 - Mua cau, chQn nbfrng buong sai, Mua trau chQn nhfrng tram hai 101 yang. Cau ti~n ngang, triu yang ng.h ngQn, ThOi bu~i ~nay ken chQn lam chi. Sao em ch~ng lay chong di. sa - Mu6n an cO'm tring nU'O'c trong, Em len PhO-cit t>~i·dong ciing anh.
TfJC NCO' PHONG DAD Ai len Pho-Cflt E>~i~dong, Hoi tham co Ttl c6 ch~ng hay dnra ? - C6 chong nam ngoai nam xua, Ndm nay chong tU (I) nen chtra c6 chong. 53 MulSn an wang true, ming giang, Mang tre, mang nth, che bang, cam lam. Muon an sim chin di tim, £)0 ai tim dtrgc dem len hau nang. Chim Hu, vtrQ'n h6t tren ngan, Bay gi& dii den trang tan canh ba. 54 - Mtra xuan lac-die VU'&n dao, Cong anh dap dat, ngan do trOng boa. Ai Um gi6 tap, mtra sa, Cho cay anh do, cho hoa anh tan 1 55 Mtra tir trong nizi (2) mtra ra, Mtra kh:ip thien h~, mtra qua ChUa Thay. Dei ta bit g~p nhau day, NhU' con b6 gay g~p biiz (3) co hoang. 14') 56 - MU'a tir trong liing mtra ra, Treo non l~ng suoi cMng qua thiep toi di tim chong, Oi day thiep toi di tim chong, M~t tr&i ho ~n, khacb do ngang tOi nQ eh~ (1) ehSno may eh1Jng b& h~c my. - (') Q.,ang. - (3) da...
146 6N NHU' NGuriN VAN NCOC 57 - Mirng nay litre chinh cao minh, B6n phU'O'ng hoa thu~n thai blnh muon dan. Lam trai quyit chi l~p than, CU'O'ng thU'ang giii' lay c6 phan hi~n·vinhi' Gii thai gifr lay chii' trinh. Si~ng nang chfn-ch~n trcYi danh phue cho. Giau ngheo t~i 56 dirng 10, Ma dU'erng cong nC?' c6 10 chi ma. 58 - Mirng nay mU'a niing thu~n treri. Tri dO'i Ngu, H~, dan dO'i ThU'O'ng, Chu. NO'i nO'i khich nhtr&ng ca cU, Kh~p trong vii oi~n Thllng Chu th~n hOa. Bau dau gia tre gan :Ka, NgU'O'i ngtrcYi kinh chuc thien gh vfrng-vang. Ai ai trung hieu lU'&ng tuyen, Nam nam mirng oU'Q'c phong nien thai binh. 59 Mirng nay nho si c6 tai, But nghien d6ng-da giUi mai nghi~p Nho. R5 rang n~n oirng hQc-tro, Cong danh hai chii' trai cho dan-dan. Tlnh cO' chiem oU'9'c bang xuan, Ay 13 phu quy day xuan que hOe. MQt mai chan bmyc Cong, Nghe, Vinh guy bai t&, pg1!3 xe dU'3 minh. B6n phU'O'ng nirc tieng vang lirng, Ngao du Be Thanh, vay 'vi1ng Rimg Nho~
true NCO' PHONG DAO 147 Quy~n cao chu-c ttQng TrM cho, B5 cong hQc ttl' b6n mWi chuc minh. Vui cUu blng H~i d! danh, Ngh~ diu blng ngbiep hQc hlob II hO'l1. Cong cha nhtr nui Thai-sO'l1, Nghia m~ nhtr ntr6'c t.rong nguon chay xu6i. Phu-nhAn thCri c6 cong' nutli, TolD gia htrOong Phuc, L~c trOi b;ln cho. Mid the vi kbi nong, khi nh*t, Chen y&n hl ke dnh, ngtro-i say. Nghieng bau phong nguyet cho dAy cu~c vui. Mirng nay thai vii xuAn hoi, Mi~ng dAng cAu hat, hoan hOi m~t khi. N t - Na-rna BO-t~\t. Che l*t dUst tay. ai cay trAu hue, ai suc phii CQC. ai hQc thay danb, ai ganh dau vai, Nam dai nhio dqi. - Nay mirng Hai-yen ha thanh, Muon db tram hQ thai blnh au ca.
148 ON,NHU NGUrtN vAN NG(JC Mien Thanh-h6a, huYen Nga ta, Co dy thang mQe, quae gia Trieu 4lnb. BOn phU'O'ng b~ tim kenh, Muon dan tram hQ thai binh iu ca. 3 - Nay mirng tir hili dong xuan, Tam dU'O'ng khai thai muon dan hoa binh. Si thai cham vi~c hQc h~nh, MQt mai khoa bang d~ cUnh cong danh, Cong thai phU'Q'ng cae long dinh, flu nghe SU' khoang, rirt nghe cong thau. Nang thCri cuoe b~m cly sau, Thu hoa, h~ m~ch phong thu c6 ng~y. ThU'O'ng theri buon ban lien tar. Rirt tai Ti'r Cong ai tay cho dang. 4 - Nay mung nhfrng ke nt'lng phu, Cau cho bOa coe phong thu binh thOi. Von xU'a. nong a b,!C hai, Thu~n bOa mU'a gi6 ay thOi len tren. Quy ho nhieu hia U tien, R5 r~ng phli tlic binh an d Dha. Bon m,)a .xuan l~i, thu qua, Muon cho tien Ilia day nh~ hin SU'O'Dg. BU'O'c sang h~ gi:i, thu tang, Thu thu tien ho~eh gi~u ngang Th~ch.S,)ng. Quy nhan clJng ke anh Mng, Rap toan mu~n hoi nhA nong e de. Thvc tha cham chY thu que,
TI,JC NGir PHONe DAO 14~ Chuyen can hQc nghiep la nghe doan trang. G~p thO'i la dtrgc thQ khang, Tam da ngii phiic ro rang trO'i cho. 5 Nay mirng vin mo- dtr nghin, Vi~t-Nam c6 thanh cam quyen sira sang. Bon phtroong dam am daD yen, TrO'i Nghieu, ngay Thuan Itr5'ng gian thai hoa. Trong xem phong canh Hmg ta, Bong-soon, To-thuy ng5' la dau day, Bon mua, bat tiet thanh tho-i, Vjnh IO'i quoc ngfr mQt bai mtreri chtroong, M¢t chtroong kinh chiie nha vtroong, Hoang-do cung-co t¢ trtrO'ng v~n nien. Hai chtroong kinh chiic chtr-phien, Lgi dan, feh quoc mo- dtrO'ng thai-hanh. Ba ehtroong phiic Iy sung thanh. Tuon ve cae phu sUo Thanh thinh ctrO'ng. Bon chtroong thi~n hfru dtr khtro-ng, Chiic mirng quan lao thQ trtrerng Thien xuan. Nam chU'oong Thien h~ binh dan, Cae thay hao m'Q.e phiie than trung trong, Siu ehtroong mirng ke si n6ng, Si dang khoa d~ nong phong I¢c tai. Bay chtroong mirng ehiic gai trai, Trai thanh, gai lieh lau (tai thong-dong, Tam chtroong t~p ngh~ thU'O'ng cong, Bu6n may ban d~t t~c dong khon ngoan.
150 ON NHU' NGUYEN VAN NGOC Chin chU'O'ng nhU' ph~ nhU' SO'D, Chtic mirng cae tinh dan quan virng vang. MU'o-i chU'O'ng quyet hiu khac SU'O'Dg, Lan ton que tii' 1t!t1 truyen mien duyen. Nay mirng tiet gi6i xuan thien, C6 1M ca xtrlyng dang l~n Ciru-trltng. 6 - Nay nay chinh g~o tam :Kosn, May phen gia s~t gian nan m6'i thanh. Bay gier ta gia cho tinh, PhOng khi yen ~m dang len cha chay. E>a no rai l~i da say, Mirng r~ng nay da hay-hay th:\i blnh. 7 - Nang O'i, anh quyet vai mlnh, Cong anh dan-diu ch!ng thanh tho-i thai. Song kia ben 10-, ben boi, Ben 10- thi d~c, ben boi thl trong. Song kia nU'ac chay aoi dOng. Bi~t dng ben a~c, ben trong ben nao. 8 - Nang Ban may ao cho chong, May ba thang rang chira tJ'Qn d, tay. . L~y tro-i cho ca gi6 may. Nang Ban chet Quach oem nay cho roi. t - Nang ve gia g~o ba trang, E>e anh ganh nU'ac cao b3ng ve ngam. NU'cYc Cao·b~ng ngam thi tring g~o, Anh biet em c6 1i~u dU'Q"c chang.
TI,IC Ncfi PHONC DAO Tdin-tran nhtr cUQi cung trang, Biet r~ng cha m~ c6 Mng long khong, De anh ehOo dQ'i luang congo ~o - Nao khi anh bung anh beo, , Tay cat chen thuoc, tay deo mui chanh, Bay giOo anh khoi, anh lanh, Anh me nhan siic, anh tinh ph'(1 toi. Tha toi xuong gieng cho rai. n - Niim con ng1,fa b~ch sang song, Niim gian nha ng6i den trong den ngoai. :Den yeu ai rna den ch~ng tiit, Ta yeu minh nU'o-c mit ro ra. ~2 . - Nim toc ngoi, t6c ngoi dai, Nim toc mai, t6c mai c'(1t. Cau TfOoi, khan B'(1t cho toe mai dai, Bao giOo toe cham ngang vai, Thi ta ket ngai lam hai VQ' chong. %3 - Niim quan tien tot b6 mo, Lam tOo ky chi, chi cho chuQc chong. Mang non nau vo-i ga dong, ChO'i nhau mQt tr~n, xem chong ve ai. Gia gan cU'o-p dU'Q'c chong ngU'Ooi, Non gan het via r'(1ng fOoi chan tay. %4 - Niim voi anh duc nam chuong, Nam co anh dong nam giU'Oong binh phang. Con mQt co be chu-a chong, L~i day anh ken cho b!ing long co. 151