Đặc San Thủy Quân Lục Chiến 2021-2022

hình bán nguyệt nhìn ra sông Hương thơ mộng. Ở đây, khách có thể nhâm nhi một ly rượu, ăn nhẹ nhàng với những người hầu nam lịch sự, nhìn những chiếc Perissoire lướt nhẹ trên sông. Tòa nhà thủy tạ không cao, được sơn trắng, hài hòa với vẻ đẹp hiện đại mà cổ kính đặc trưng của thành phố. Và chính ở đây, tôi đã gặp anh Long Lễ HVL. Đó là một cuộc gặp gỡ tình cờ và ngẫu nhiên. Tối đó, khoảng tháng hai năm 1973, tại Cercle có buổi hòa nhạc của một band nhạc người Đức. Ma Soeur Madeleine kéo một nhóm sinh viên đi nghe cho biết “thế nào là nhạc thính phòng”. Khi đó tôi học năm thứ nhất ĐHSP và đang nội trú trong Inter Jeanne D’Arc. Trước sảnh người ta trưng bày một số tranh của các họa sỹ Huế như Đinh Cường, Tôn Thất Văn, Vĩnh Phối…Chưa đến giờ nên chúng tôi cũng ngó nghiêng trong khi Soeur Madeleine- một người thực sự có tâm hồn nghệ thuậtchăm chú thưởng ngoạn. Thực sự, tôi cũng chẳng am tường gì về loại tranh lập thể và trừu tượng này. Tôi đi vào một góc. Và ở đó tôi tìm thấy một bức tranh rất Việt Nam, dân dã và phồn thực. Tranh vẽ cây chuối và một buồng chuối. Cây chuối mập mạp, những quả chuối thì tròn căng đầy sức sống…Tôi kéo tay áo cô bạn đằng sau, miệng bô bô: “Tao chả hiểu thế nào là nghệ thuật. Tao thích ăn chuối và tao thấy bức tranh này đẹp!”. Không nghe cô bạn cùng chambre trả lời, tôi kéo mạnh tay áo giật giật. Ủa, sao áo bạn cứng vậy cà? Tôi quay lui và nhận ra mình đang kéo tay áo một ông lính…rằn ri! Ngượng ngùng đến đỏ mặt nhưng tôi không giấu nổi ngạc nhiên về sự tham dự của một người lính trong sự kiện nghệ thuật này. Lính thì lo ra chiến trường đánh giặc chứ rảnh đâu mà đi thưởng thức hòa tấu. Tôi cũng không biết đây là binh chủng gì, loong lá ra sao vì tôi chỉ biết trong quân đội, bộ Treillis xanh có bông mai là Úy, có gạch bên dưới là Tá. Đằng này quân phục thì loằng ngoằng, loong lá thì bên vai alfa gạch gạch lung tung…Chịu! Tôi lí nhí xin lỗi và đúng lúc ấy chuông reo báo buổi hòa nhạc sắp bắt đầu. Rất lịch thiệp, người lính đưa tay hướng dẫn tôi vào khán phòng và ngồi xuống một ghế nệm trắng. Ổng cũng ngồi một bên.Tôi đưa mắt nhìn quanh. Ông là người duy nhất mặc quân phục trong đám quan khách mặc Vest thắt cravate. Soeur Madeleine và các bạn đang ngồi phía sau. Soeur gật nhẹ đầu trước ánh mắt cầu cứu và dò hỏi xin phép của tôi. Nhạc trưởng người Đức bắt đầu đưa hai que điều khiển ban nhạc. Những bản nhạc nối tiếp nhau. Khi thì dồn dập hào hùng, khi thì trầm lắng réo rắt…Và người ngồi cạnh tôi như thả hồn trong chuỗi âm thanh hàn lâm đó. Chỉ TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 49

khi chấm dứt từng bản ông mới thì thầm với tôi. Bản này là In a Persian market, bản này Moonlight sonata, bản này thì Hòa tấu Mozart…May tôi còn hiểu nghĩa chứ nếu không thì thật quê độ! Giữa phút giải lao, người hầu bàn đưa nước mời. Toàn rượu màu trắng được ướp lạnh. Ông bưng một ly ngửi nhẹ rồi trao cho tôi, nói nhỏ: “ Rượu chat trắng Sauterne cho phụ nữ”. Ông cầm một ly khác rồi khà nhẹ “Whisky”. Tôi biết mình đang ngồi bên một Quý ông lịch lãm! Trời Huế lạnh bởi còn mùa Xuân. Tôi mặc một chiếc Robe hồng nên hơi co ro. Tôi cầm mouchoir che miệng tránh một tiếng ho bật ra. Ông nhìn sang có vẻ thông cảm… Đêm nhạc chấm dứt khoảng mười giờ. Ông bảo mình phải về đơn vị và xin tôi địa chỉ. Không hiểu sao tôi đủ can đảm để cho dù luật nội trú khá nghiêm khắc. Tôi nhập vào đám bạn và trở về inter, lòng không suy nghĩ gì khác. Chiều thứ bảy tuần sau, tôi có chuông báo xuống phòng khách có người gặp. Đó là ông và một người lính khác. Sau tôi mới biết đó là một bác sỹ Quân y. Chúng tôi ngồi nói chuyện dưới sự giám sát kín đáo của Soeur Anne gần đó. Những câu ngắn, vô thưởng vô phạt. Ông hỏi tôi còn ho không. Ông trao cho tôi một hộp thuốc và nói bằng tiếng Pháp “Deux capsules pour un jour”. Cuộc gặp gỡ trong vòng năm phút, tôi vẫn chưa biết tên và cấp bậc của ông. Nhìn vào cuốn sổ trực nhật của Ma soeur, tôi thấy ông ghi tên Long Lê. Tôi nghĩ theo phương Tây, chắc tên ông là Lê Long. Phải gần hai tháng sau mới có cuộc gặp gỡ thứ ba. Tôi từ cổng sau Văn khoa bước ra đường Hoàng Hoa Thám. Ngang Bưu điện, một chiếc Jeep ngừng lại. Ông ngồi cạnh tài xế. Tôi cảm thấy vui khi gặp lại ông. Ông đổi chỗ và mời tôi lên xe. Chúng tôi đến Cercle. Ông cho biết đã chờ tôi “dans la cour de Inter”gần hai tiếng. Ông trao cho tôi một gói nhỏ. Chúng tôi đều uống cà phê sữa. Nắng vàng nhạt trải dài trên sông Hương. Tôi ngồi một góc có thể nhìn chếch qua Thương Bạc. Một chiếc Perissoire lướt nhẹ tạo nên cơn sóng nhỏ đằng sau. Ông vẫn không nói gì nhiều. Một người đàn ông kiệm lời nhưng dễ tạo tin tưởng cho người đối diện. Tôi có cơ hội nhìn rõ và hiểu thêm về ông. Vẻ ngoài tầm thước, da ngăm- có ông lính nào da trắng đâu nhỉ -, ít nói và khi nói hay chêm tiếng Pháp, khi đi lưng hơi khom về đằng trước. Có ai đó đã từng nói với tôi tướng người như thế thường vất vả. Bây giờ tôi cũng biết thêm bộ binh phục ấy là của TQLC, cái alfa có hai gạch là cấp bậc Trung tá. Ông vừa kế nhiệm chức vụ Tiểu đoàn trưởng TĐ Mãnh Hổ của Lữ TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 50

đoàn 369 và Long Lễ là ám danh truyền tin. Xin nói thêm lúc đó tôi là một cô gái 18 tuổi, không đẹp chút nào. Bình thường, tôi luôn tự ti về hai chữ « nhan sắc ». Chính vì thế tôi không hề có tư tưởng người đàn ông trước mặt đang tán tỉnh mình và ông ta cũng chưa bao giờ thể hiện điều này. Tôi nghĩ ông ấy coi mình như một cô cháu hoặc một người em nhỏ trong gia đình thế thôi. Trong những câu giao tiếp, ông cũng không dùng đại từ nhân xưng gì. Ngồi hơn nửa tiếng, chúng tôi chia tay. Chiếc Jeep qua cầu Phú Xuân, rẽ về phía Bắc, hướng Quảng Trị. Về cư xá tôi mở gói quà. Không phải là những hộp thuốc, cũng không phải là thứ gì sang trọng lắm. Đó là hai hộp kem Colgate và một gói kẹo lớn trong đó có mười gói kẹo nhỏ. Và tất cả đều là của Pháp. Chắc ông hiểu những cô sinh viên xa nhà, ở nội trú-dù được xem là cao cấp- cũng cần những nhu cầu thiết yếu. Từ đó mỗi lần có dịp về Huế, ông đều ghé thăm tôi. Trong Inter có tiếng xì xầm đồn thổi. Nhưng tôi bất cần.“Mình trong trắng ắt quỷ thần gia hộ”.Chúng tôi quyết định chọn Cercle làm nơi gặp gỡ. Với tuổi tác và cấp bậc của ông, chúng tôi không thể vào những quán chè dành cho sinh viên như chè Chùa, chè Sầu… Tiệm ăn cũng không được vì tôi phải có mặt đúng giờ ăn dưới sự giám sát của bà soeur Madeleine. Để minh chứng sự trong sạch của mình, tôi thường rủ thêm T.V cho khỏi bị dòm ngó. Chúng tôi đã gọi ông cụ thể là “Anh L”. Tôi cũng biết thêm gia đình anh. Bà vợ lai Pháp, đã có một con trai. Chắc vì thế mà anh có thói quen hay nói chen những câu tiếng Pháp trong giao tiếp. Hiệp định Paris đã kí nhưng mặt trận phía Bắc không vì thế mà an ổn. Binh chủng Dù đã rút nhường cho các Lữ đoàn TQLC 147, 258, 369. Tiểu đoàn của anh đóng mạn Mỹ Thủy. Hương Điền là nơi Bộ Chỉ Huy trú đóng. Tôi siêng đọc báo hơn để theo dõi tin chiến sự, tập tễnh viết những truyện ngắn về lính, đặc biệt những người lính Võ Bị. Anh có vẻ vui khi biết tôi rành rẽ về ngôi trường quân sự này. Anh xuất thân K17 mang tên Khóa Lê Lai. Anh kể về chuyện Thủ khoa Vĩnh Nhi bắn bốn mủi tên rơi mất ba mủi trong lễ mãn khóa ngày 30-3-1963 như một điềm báo cho cái chết của ba thủ khoa liên tiếp : Vĩnh Nhi K17, Nguyễn Anh Vũ K18, Võ thành Kháng K19. Anh cùng khóa với Đại Tá Võ Toàn, vừa xây xong nhà mới bên quận Mai Lĩnh thì Quảng Trị tan nát; cũng là bạn của Trung Tá Võ Vàng, người “giải phóng” Huế trong Tết Mậu Thân…Tôi cũng kể thêm cho anh về ông anh rể K16, người anh con cậu K20 đã hy sinh sáu tháng sau khi ra trường, khi vừa mới hỏi vợ và người anh trai đang theo học K28 tại Trường Võ Bị Đà lạt. Anh vẫn giữ thói quen TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 51

điềm đạm, nghe nhiều hơn nói. Trong khi tôi và T.V ríu rít như chim sáo sậu thì anh cứ lắng nghe, nhìn ra mặt sông, thi thoảng góp những câu nói ngắn. T.V nói thầm “Người ít nói như rứa mà tán vợ đẹp làm răng?” Noel năm 1974 anh quyết định tổ chức một buổi Re’veillons thật lớn, vui cho tôi và T.V cùng mấy người bạn của anh. Anh nhờ qua phố Phan Bội Châu đặt một Buche de Noel, order một con gà quay tại Cercle. Chúng tôi háo hức chờ đợi… Năm giờ chiều 24, T.V vào xin phép cho tôi. Hai đứa đều mặc hai chiếc áo dài màu xanh Hotesse de l’air, ôm hộp bánh ra Cercle, chọn một cái bàn nhìn ra sông. Không hiểu sao, thời tiết chả lạnh chút nào. Huế là một thành phố đa phần là Phật giáo. Dân Công giáo phần đông tập trung ở quanh Dòng Chúa Cứu Thế hoăc Phủ Cam nên đêm nay không khí cũng không mấy sôi động. Anh hứa sẽ mang civil để có thể hòa mình vào dòng người đi lễ mừng Chúa giáng sinh. Hơn sáu giờ anh xuất hiện… chỉ với một người bạn và trong quân phục tác chiến. Anh cố làm một vẻ mặt thật tươi nhưng sao vẫn không tự nhiên. Chúng tôi uống vang, ăn gà quay. Hình như anh có ý pre’senter T.V cho người bạn. T.V lúng túng, đánh rơi một miếng thịt gà trên áo dài. Sau nghe kể về nhà phải giặt bằng nước sôi cho xóa vết mỡ. Không chờ lâu như dự định, hơn bảy giờ anh đã vội vã cắt chiếc bánh khúc củi. Bấy giờ, vẫn bằng một ngôn ngữ ngắn gọn, anh thông báo có công việc bất ngờ, anh không thể thực hiện như lời hứa. Chúng tôi hơi buồn nhưng cảm thấy thương anh và đồng đội. Làm sao được. Anh không kể chuyện nhưng chúng tôi biết “Mặt trận phía Bắc không hề yên tĩnh” như trong truyện của Erich Maria Rermarque (All quiet on the Western front). Hai chiếc Jeep lao vội vàng ra phía Quảng Trị. Bắt đầu khúc nhạc thánh thót “Silent night”. Tôi chắp tay nguyện cầu cho những người lính… Mấy tháng sau, tôi nghe anh lên làm Lữ đoàn phó 258, giao Tiểu đoàn 9 cho thiếu tá Lâm Tài Thạnh. Anh chở tôi qua bên Phan Bội Châu, mua cho tôi một chiếc Manteau da màu vàng sẫm. Mua và vẫn không nói, không một lời giải thích hoặc trao tặng. Và đó là kỷ vật cuối cùng! Giữa tháng ba năm 1975, tôi nhận được một bức điện tín của anh về địa chỉ nhà T.V. “Về Đà nẵng và vào Saigon gấp”. Quá bất ngờ.Chuyện gì đây? Huế vẫn sinh hoạt bình thường. Trường Đồng Khánh đang Hội trại Lễ Hai Bà Trưng. Bên Văn Khoa, chúng tôi đang được thầy Nguyễn Văn Xung từ Sài gòn ra dạy Thẩm mỹ học.Thầy dạy rất cuốn hút. Bên Sư TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 52

Phạm cũng học thầy thỉnh giảng chữ Nôm là Thầy Bùi Xuân Trữ, thân phụ của Thứ trưởng giáo dục Bùi Xuân Bào. Làm sao tôi bỏ được? Và tôi sẽ trả lời với gia đình ra sao về chuyện tự nhiên bỏ học về nhà? Ba hôm sau, Huế bắt đầu nhốn nháo. Ngày 20/3 tôi bò vào được Đà nẵng với chiếc valise và một số tiền xe cắt cổ mà người bạn gởi gắm cho một ông thầy trường Luật! Tôi mất biệt tin anh. Ngoài anh ra, tôi không quen một ai để hỏi. Tôi đã nguyện nếu biết được tin anh đi tù ở đâu tôi sẽ lặn lội đi thăm, cho dù trong Nam ngoài Bắc với thứ tình cảm của một người em gái. Chúng tôi chưa hề cầm tay nhau! Và không hề có thứ tình cảm nào ngoài đạo lý. Tôi trân trọng và thương kính anh và anh đối với tôi cũng bằng thứ tình cảm trong sáng của một người anh Cả. Sau này khi tôi được tin thì anh đã mất ngày 31-3-1984 ở Trại tù Xuân Lộc A. Một cái chết quá đau thương và đau lòng với những lời đồn thổi. Và khi hồi tưởng thời tuổi trẻ, khi viết những dòng chữ này, tôi không khỏi rơi nước mắt ngậm ngùi. Ôi, người anh đáng quý trọng của em! Và có phải trời có mắt. Quả đất vẫn rất tròn. Tôi đã liên lạc được với con trai của anh. Cháu Huỳnh Nghi . Đứa con trai được sinh năm 1974 và năm anh mất mới vừa lên 9 tuổi. Tôi chỉ có thể nói rằng Ba cháu là một người rất tốt. Tôi ấp ủ nhiều năm và bài viết này như một nén tâm nhang gởi đến anh. Tôi chắc rằng anh đang ở trên thiên đường. Cũng như có bàn tay của thượng đế. Bài được viết xong đúng ngày 31 tháng 3 năm 2021, kỷ niệm 37 năm ngày mất của Long Lễ. Tôi sẽ về Huế, cùng T.V vào Cercle và nhớ anh. Phải chi có thể đánh đổi một năm để được quay về sống lại một ngày xưa cũ! TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 53

Chiến Thắng Phượng Hoàng. Ngày tháng này 50 năm về trước, Miền Nam Việt Nam đã có một quân đội hào hùng, can đảm, sẵn sàng hy sinh xương máu để bảo vệ nước Việt Nam Cộng Hòa. Với sự chỉ huy tài tình của các cấp chỉ huy QLVNCH nói chung và TQLC nói riêng, các chiến sĩ đã chiến đấu anh dũng, kiên cường, không ngại tiếc thân, để chiến thắng ngay trận đầu tiên của Mùa Hè Đỏ Lửa 1972, tại căn cứ Phượng Hoàng. Ta đã phải đối trận với xe tăng T-54 của Nga và T-59 của Trung Cộng, cùng với một trung đoàn tùng thiết quân chính quy Bắc Việt. Và ta đã thắng. Bảo Anh xin mời đọc Bảo Anh Xin mời đọc: CHIEÁN tHAÉng PHÖÔÏNG HOAØNG 1-Diễn tiến trận đánh tại căn cứ Phượng Hoàng Ngày 30-3-1972. Cộng Sản Bắc Việt xua ba sư đoàn quân chính quy (30.000 ) và những đơn vị yểm trợ của chúng vượt qua vùng phi quân sự nhằm mục đích tiến đánh Quảng Trị. Số xe tăng T54 lên tới khoảng 200 chiếc. Căn cứ Ái Tử nằm phiá Tây thị xã Quảng Trị và cách khoảng năm cây số đường chim bay. Từ căn cứ này hướng về phía Tây Nam 8 cây số là căn cứ Phượng Hoàng (Fire support base Pedro). Đi xa hơn một chút nữa là thung lũng Ba Lòng. Sau khi Tiểu Đoàn 3 Thủy Quân Lục Chiến thành công trong việc chặn bước tiến của quân Bắc Việt ở Đông Hà, Trung Tá Ngô Văn Định đã điều động Tiểu Đoàn 3 dời về Ái Tử . Tin tình báo cho biết rằng Bắc Việt sẽ tấn công với xe tăng từ hướng Tây vào căn cứ Phượng Hoàng. Nếu căn cứ này bị mất thì thị xã Quảng Trị sẽ bị lâm nguy. Chiều ngày 8/4/1972, Trung Tá Ngô Văn Định, Lữ Đoàn Trưởng Lữ Đoàn 258 Thủy Quân Lục Chiến, hạ lệnh cho Tiểu Đoàn 6/TQLC di chuyển tới căn cứ này và cho chỉ thị về vị trí đóng quân và cách phối trí lực lượng: -Cánh A, do Tiểu Đoàn Trưởng là Thiếu Tá Đỗ Hữu Tùng, đóng trên một đồi cao phía Đông Bắc căn cứ. -Cánh B do Tiểu Đoàn Phó là Đại Uý Nguyễn Văn Sử chỉ huy. Một đại đội vào bên trong căn cứ, và đại đội kia đóng cách căn cứ TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 54

một cây số về hướng Đông. Chỉ có một trung đội tức là trên dưới 30 người trấn ở phía Tây, lập một tiền đồn trên một đồi nhỏ. Tới nơi các chiến sĩ Tiểu Đoản 6 lập tức đào hầm hố chuẩn bị. Một bãi mìn chống chiến xa giữa trung đội tiền đồn và căn cứ được thiết lập. Đêm 8/4, chỉ có một nửa vầng trăng lờ mờ soi trong bầu trời lạnh. Các chiến sĩ Thủy Quân Lục Chiến ôm súng chờ. Suốt đêm hôm đó căn cứ Phượng Hoàng bị pháo kích. Phần lớn là với đại bác 130 ly của Bắc Việt mới nhận được từ Liên Xô. Những khẩu đại bác này chúng đặt ở trong vùng phi quân sự. Nòng của đại bác này dài, bắn ra những viên đạn nặng tới 74 lb và đi xa được tới 27 cây số. (Đại bác 105 mm Howitzer của Mỹ cấp cho ta, bắn đạn nặng 35 lb, đi tới 11 cây số). Tờ mờ sáng ngày 09 tháng 04/1972 các vị trí của Thủy Quân Lục Chiến bắt đầu bị tác xạ bởi đại bác 100 mm và đại liên từ xe tăng T-54 của Bắc Việt. Hai chiếc T-54 đầu tiên xuất hiện từ hướng Tây. Chỉ vài phút sau, 7 chiếc nữa tiếp theo rồi cứ thế tăng lên thêm. Chúng di chuyển với tốc độ 15 miles một giờ. Tức là chỉ có 4 phút là đã tiến được 100 thước. Trung đội tiền đồn ở trong tình trạng rất lâm nguy. Vũ khí họ có trong tay là LAW (light antitank Weapon) M72. Đây là loại súng chống chiến xa, có thể bắn tới tối đa là 300 m . Suốt đêm hôm trước Trung Tá Ngô Văn Định và cố vấn John Easley đã thảo kế hoạch yểm trợ hỏa lực cho việc phòng thủ căn cứ Phượng Hoàng. Pháo binh của Thủy Quân Lục Chiến đã sẵn sàng. Xe tăng địch có bộ đội tùng thiết đi theo để bảo vệ. Số lượng lính Bắc Việt này lên tới một trung đoàn (nghĩa là cả ngàn đứa). Ngay khi đoàn xe tăng và lính Bắc Việt khởi sự tấn công, Lữ Đoàn Trưởng hạ lệnh Tiểu Đoàn 1 đi tiếp viện. Thiếu Tá Nguyễn Đăng Tống Tiểu đoàn trưởng, điều động Cánh B do Đại Uý Đoàn Đức Nghi, Tiểu Đoàn Phó,với hai Đại Đội tác chiến 12 thiết vận xa 113 và 8 chiến xa M48, xuất phát từ Ái Tử đi tiếp viện. Đây là lần đầu tiên Tiểu Đoàn 6 Thủy Quân Lục Chiến đối diện với xe tăng Bắc Việt. Trước hỏa lực dữ dội của đoàn xe tăng và bộ đội tùng thiết, những chiến sĩ trung đội tiền đồn bị sát hại hoặc bị nghiền nát dưới những sợi dây xích. Sĩ quan tiền sát pháo binh của cánh A/TĐ.6 trên ngọn đồi cao, gọi pháo binh lập tức tác xạ trên đội hình của cộng sản Bắc Việt. Tiểu Đoàn 3 Pháo Binh của Thiếu Tá Trần Thiện Hiệu đã yểm trợ Tiểu Đoàn 6 vô cùng chính xác và hữu hiệu. Hai loại đạn đại bác được sử dụng: loại nổ chậm để phá hủy xe tăng, và loại nổ chụp TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 55

để diệt bộ đội tùng thiết. Bọn này bị chết rất nhiều bởi đạn đại bác nổ chụp, tan tác như đàn vịt, bỏ chạy, trốn trong những khu rừng kế cận. Nhưng hai chiếc T-54 đã chồm lên, vượt qua được hàng rào căn cứ và tác xạ phá hủy những vị trí phòng thủ. Các Thủy Quân Lục Chiến thuộc cánh B anh dũng chống trả. Dần dần bị núng thế, phải tản mác, rút lui về những đồi nhỏ hay bụi cây quanh đó. Xe tăng đuổi theo, nhưng một chiếc trúng mìn nổ tung. Ngày hôm đó, rất nhiều mây mù, trần mây rất thấp. Một số khu trục cơ A1-Skyraiders của Không Quân Việt Nam đang vần vũ trên không phận. Chợt mây tản đi, các phi công nhào xuống, đánh bom đám xe tăng địch. Một chiếc máy bay trúng đạn phòng không từ T54, rớt xuống. Đại Uy phi công Trần Thế Vinh hy sinh. Xe tăng T54 của giặc Bắc, hơn một nửa đã bị trúng mìn hoặc bị đại bác phá hủy. Nay lại thêm một số nữa bị trúng bom. Số xe tăng còn lại nháo nhào, đội hình hỗn loạn, chạy tứ tán, quay đầu, phóng tới, đứt xích, tung lên, biến thành những trái cầu lửa, chẳng còn biết phương hướng tới lui gì nữa, mỗi chiếc tự tìm đường thoát. Tuy nhiên, hai chiếc xe tăng đầu tiên vẫn tiếp tục phóng tới hướng đồi cao của cánh A. Khi còn cách bộ chỉ huy này 300 m thì chiếc xe tăng đi trước bùng phát nổ. Nó đã trúng phải mìn chống chiến xa mà Tiểu Đoàn 1 Thủy Quân Lục Chiến đã gài chiều 8/4. Chiếc thứ nhì chạy vòng qua chiếc xe trước, cố tiếp tục, nhưng không biết vì sao, khi gần tới nơi nó quay đầu lại và chạy đi. Một số xe tăng T-54 khác,vẫn vượt qua được căn cứ Phượng Hoàng, chạy lên hướng Đông Bắc, về phía Ái Tử. Rất nhiều chiếc bị trúng mìn chống chiến xa, bị phá hủy hoặc trở thành bất khiển dụng. Xe tăng Bắc Việt lại hỗn loạn thêm một lần nữa. Chúng quay đầu chạy đủ hướng chỉ mong sao thoát khỏi hệ thống hơn 500 trái mìn chống chiến xa mà Trung Tá Ngô Văn Định đã chỉ thị cho Tiểu Đoàn 1 gài từ chiều 8/4, trên các đường chiến xa có thể để tiến tới căn cứ Ái Tử, hay thị xã Quảng Trị. Quân ta bắt đầu chiếm lại thế thượng phong. Tiểu Đoàn 1, với M113 và M48 đã tới nơi và khai hỏa. Bấy giờ Pháo Binh tiếp tục tác xạ. Trung đoàn bộ đội tùng thiết không thể nào ở lại để tìm cách bảo vệ đoàn xe tăng Bắc Việt được nữa, nên phải rút lui về hướng Tây Nam, tức là thung lũng Ba Lòng. Đoàn xe tăng T -54 của Bắc Việt đại bại. Những chiếc còn lại lần lượt bị hạ hết bởi hỏa lực của thiếp giáp M48, của pháo binh và bởi cả các LAW M 72 mà các chiến sĩ T.Q. Lục Chiến cầm tay xử dụng Trong cuốn “Cuộc tấn công dịp lễ Phục Sinh,Việt Nam TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 56

1972”, xuất bản năm 1985 (The Easter Offensive,Vietnam 1972), Trung Tá Turley đã viết rất rõ ràng ở trang 240 như sau: -“ Không một chiếc xe tăng nào thoát khỏi bị phá hủy hay bị bắt sống” (Not a single tank escaped destruction or capture) Y Sĩ Thiếu Tá Trần Xuân Dũng 2- Vài Chi Tiết Đặc Biệt. a-Một chiến sĩ Thủy Quân Lục Chiến đang núp mình trong một hố cá nhân thì một xe tăng T54 tràn tới. May thay, trời xui đất khiến, hai lằn xích của chiếc xe tăng lăn qua hai bên miệng cái hố, hơn hai thước rồi chợt ngừng lại. Người chiến sĩ Cọp Biển liền nhô mình nhẩy lên mặt đất, rồi lập tức phóng chân nhẩy lên nóc xe tăng. Thấy nắp xe tăng đang mở, anh liền chĩa súng M16 xuống đầu mấy tên lính Bắc Việt bắt rời khỏi xe. Tài xế và 3 tên nữa phải tuân theo.Thế là anh em Thủy Quân Lục Chiến bắt sống được chiếc xe tăng T-54 này. b-Trong cuốn sách “Thép và Máu” của Đại Tá Thiết Giáp Hà Mai Việt, xuất bản năm 2005, Ông đã viết ở trang 112 như sau: -“Khoảng 5 giờ sáng ngày 9- 4-1972, Chi Đoàn 2/20 Chiến Xa đang phòng vệ và giữ an ninh phía Tây và cổng sau căn cứ Ái Tử thì Chi đoàn này được lệnh tiếp viện Tiểu Đoàn 6 Thủy Quân Lục Chiến tại căn cứ Phượng Hoàng, đang bị chiến xa và bộ binh địch tấn công và xâm nhập căn cứ. Lúc 6 giờ sáng, với 7 chiến xa M48, Chi Đoàn 2/20 Chiến Xa rời Ái Tử để tiến tới một cao điểm ở phía Đông Nam căn cứ Phượng Hoàng. Sau khi bố trí và quan sát, Chi Đoàn phát hiện 3 chiến xa T54 Bắc Việt đang bố trí trước căn cứ. Sáu chiến xa M48 thuộc 2 chi đội liền khai hỏa nhưng không bắn trúng đích. Thấy vậy,Trung Sĩ Nhất Tuấn, Hạ Sĩ Quan hành quân, trên chiến xa thứ 7, lập tức khai hỏa, bắn cháy 1 chiến xa T-54 đầu tiên, và ngay sau đó, với 2 phát đạn 90 ly kế tiếp, Trung Sĩ Tuấn đã tiêu diệt 2 chiếc T-54 còn lại. Số chiến xa địch nằm trong căn cứ thấy tình hình nguy ngập,vội vã phân tán. Một chiến xa T-59 lén nấp sau một conex lớn đã bị Trung Sĩ Tuấn phát hiện và bắn trúng vào khẩu đại liên trên pháo tháp. Xa đội T-59 hoảng hốt, thi nhau bỏ chạy nhưng cũng không thóat khỏi lưới lửa của dàn đại liên 50 trên chiến xa M48. Chiếc T-59 nói trên,máy vẫn còn nổ, tài xế của Chi Đoàn 2/20 ChiếnXxa lái về hậu trạm, sau được đem về triển lãm tại Huế và Sàigòn. 3- Phần Kết Luận. Nỗi căng thẳng lúc ban đầu, trước hỏa lực dữ dội của đoàn TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 57

xe tăng T-54 Bắc Việt và một trung đoàn bộ đội tùng thiết, vẫn không hề làm giảm tinh thần chiến đấu của anh em Thủy Quân Lục Chiến, từ hàng binh sĩ và hạ sĩ quan, lên đến cấp sĩ quan. Đại Úy Nguyễn Văn Sử, Tiểu Đoàn Phó Tiểu Đoàn 6, và Đại Úy Đoàn Đức Nghi, Tiểu Đoàn Phó Tiểu Đoàn 1, trong quyền hạn và trách nhiệm phụ trách cánh B của tiểu đoàn mình, đã hoàn thành nhiệm vụ một cách xuất sắc. Trong cuốn “Cuộc tấn công dịp lễ Phục Sinh,Việt Nam 1972”, xuất bản năm 1985 (The Easter Offensive,Vietnam 1972.) Đại Úy Al Nettleingham đã quan sát những kế hoạch hành động trong Lữ Đoàn 258 và Trung Tâm Hành Quân, sau đó kể lại như sau: Trang 139 -“Tôi nghĩ rằng tất cả chiến tích thành công đã đẩy lùi cuộc tấn công đều thuộc về Trung Tá Định. Ông đã đặt tay vào tất cả mọi tình huống suốt thời gian. Ông biết rõ trong tay ông có những gì và đem chúng ra sử dụng vào những lúc sinh tử. Ông ta là một cấp chỉ huy với đầy đủ ý nghĩa của chữ này. Những sĩ quan dưới quyền đặt hết tin tưởng vào Ông và vào những sự phán đoán của Ông. Ông là mẫu người tiêu biểu nhất về sự biết quyết định và tài năng quân sự mà tôi được biết”. Trang 241: Trung Tá Turley, trưởng toán cố vấn nói thêm: Quân Bắc Việt với một trung đoàn bộ binh và một tiểu đoàn xe tăng và đã bị đánh bại hoàn toàn. 23 xe tăng đã bị phá hủy hay bị bắt sống. Hơn 420 tên địch bị giết, trong khi Thủy Quân Lục Chiến và Thiết Giáp chỉ có 66 thương vong. Và quan trọng hơn nữa, là mặc dầu các Cố Vấn Mỹ có mặt trong trận đánh, nhưng việc thiết lập kế hoạch phòng ngự và thực hiện cuộc phản công mỹ mãn đã hoàn toàn do lực lượng Việt Nam. Họ tự lực hoàn tất và vị Chỉ Huy của Thủy Quân Lục Chiến đã chứng tỏ rằng quân Bắc Việt có thể bị đánh bại. Vị chỉ huy trong trận đánh này là: Trung Tá Ngô Văn Định, Lữ Doàn Trưởng LĐoàn 258 TQLC ___________________________ Sách tham khảo: 1-Cuộc tấn công dịp lễ Phục Sinh ,Việt Nam 1972, xuất bản năm 1985 (The Easter Offensive,Vietnam 1972. Col.G.H.Turley.) 2-Thép và Máu, 2005. Hà Mai Việt. 3-Chiến sử Thủy Quân Lục Chiến, 2007 .Trần Xuân Dũng. TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 58

TƯỞNG NHỚ MŨ XANH PHẠM CÔNG ĐỨC ĐẠI ĐỘI TRƯỞNG ĐẠI ĐỘI 2, TIỂU ĐOÀN 6 THẦN ƯNG Vô cùng tiếc thương tưởng nhớ Trung Úy Phạm Công Đức, Đại Đội Trưởng Đại Đội 2 Tiểu Đoàn 6 TQLC cùng tất cả quân nhân các cấp đã anh dũng hy sinh tại chiến trường bên bờ phía Bắc sông Thạch Hãn. Nguyện cầu anh linh tất cả Chiến Hữu Đại Đội 2 Tiểu Đoàn 6 Thần Ưng được yên nghỉ nơi cõi vĩnh hằng. Chân thành cám ơn MX Nguyễn Văn Hai, Đại Đội Phó ĐĐ4 / Đại Đội Trưởng Đại Đội 2 TĐ6 TQLC. MX Đoàn Tử Sanh, Trung Đội Trưởng Trung Đội 2 Đại Đội 2 TĐ6 TQLC đã cho tôi chi tiết của trận đánh này. Lời mở đầu: Kính thưa Quý NT, CH, Đã gần 50 năm rồi! Thân xác của các chiến hữu thuộc Đại Đội 2 Tiểu Đoàn 6 đã hy sinh trong cuộc hành quân vượt sông tiến chiếm phía Bắc Sông Thạch Hãn không biết vùi dập nơi nào trong vùng đất do địch chiếm đóng! Bao mùa mưa nắng trôi qua, TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 59

từng cơn gió lào đã thiêu đốt, thổi tung hình hài của những người lính bất hạnh trôi dạt về đâu, lùm cây, bụi cỏ hay vùi lấp trong vùng đất khô cằn, sỏi đá? Biết bao chiến hữu khác trên đường triệt thoái về lại bờ Nam sông Thạch Hãn đã bị địch quân truy sát, bị pháo kích, bắn chết giữa dòng sông. Xác trôi về Sông Vĩnh Định. Có bao nhiêu xác người may mắn được người dân tìm thấy đắp cho nấm mộ vô danh? QUÂN LỆNH NHƯ NÚI Trời đã vào đông, mùa đông vùng địa đầu giới tuyến với những cơn mưa phùn và gió lạnh buốt da. Đại Đội C Viễn Thám của Trung Úy Nguyễn Tấn Lực chịu trách nhiệm đưa những toán viễn thám sang bờ bên kia sông Thạch Hãn làm đầu cầu để các đại đội của TĐ6 vượt sông và từ đó tiến chiếm mục tiêu ấn định trong phóng đồ hành quân. Bên kia sông là vùng đất địch. Trận chiến này cũng giống như Tiểu Đoàn 1 Quái Điểu đổ bộ vào Triệu Phong, nhảy vào lòng địch trong thời gian tái chiếm Cổ Thành Quảng Trị. Một lệnh hành quân mà người thì hành chỉ biết cầu nguyện xin ơn trên che chở để được bình an trở về! Khoảng 10 giờ đêm, Trung uý Nguyễn Văn Hai, Đại Đội Phó Đại Đội 4 TĐ 6 đưa hai trung đội vượt sông tiến chiếm bờ phía Bắc sông Thạch Hãn. Toàn bộ Đại Đội 4 Tiểu Đoàn 6 do Đại uý Trần Văn Tài chỉ huy đã qua hết sông, lập tuyến phòng thủ, không có đụng độ với địch quân. Trung uý Phạm Công Đức, Đại Đội Trưởng Đại Đội 2 đưa đại đội nối tiếp vượt sông khi gặp Đại Đội 4 bên kia sông sẽ tiến chiếm đầu cầu sông Thạch Hãn. Hướng tiến về mục tiêu địa thế quá trống trải. Đại đội phải áp dụng bò hoả lực để tiến sát đến mục tiêu. Vừa rời bờ sông khoảng 100 thước thì chạm địch. Quân địch rất đông, trực xạ bằng đủ loại vũ khí. Súng cối địch tập trung pháo như chơi thảy lỗ! Biết đã lọt vào trận địa địch dàn sẵn trên một địa thế hoàn toàn bất lợi cho mình, các chiến sĩ Thần Ưng vừa chống trả vừa nhanh chóng đào hố cá nhân tử chiến cùng địch quân. Địch quân ồ ạt tấn công, súng cối rót vào đại đội không ngưng nghỉ. Đại đội thương vong khá nhiều, pháo binh từ xa kéo lại gần vẫn không ngăn được những đợt tấn công của địch. Quần thảo với địch quân từ 1 giờ sáng cho đến khoảng 4 giờ TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 60

chiều, Thiếu Úy Đoàn Tử Sanh Trung Đội Trưởng Trung Đội 2 không còn liên lạc được với đại đội trưởng và các trung đội khác đã gọi máy về tiểu đoàn xin pháo binh bắn gần lại cách tuyến phòng thủ khoảng 50 mét để ngay sau đó triệt thoái về sông Thạch Hãn. Vượt qua bên kia sông là sinh lộ! Địch đuổi cùng, giết tận. Rửa mối hận ngày nào chúng tử thủ Cổ Thành bị các chiến sĩ Thần Ưng tiêu diệt. Khoảng cách hai bờ sông lúc này sao xa quá. Mà khoảng cách tác xạ quá gần. Chúng bắn hạ mình quá dễ dàng, pháo địch đã điều chỉnh rơi ngay giữa sông. Biết bao nhiêu chiến sĩ của ta gục ngã giữa dòng sông oan nghiệt này! Thoát về được vùng an toàn, kiểm điểm lại, Đại Đội 2 còn lại 22 người gồm 2 sĩ quan, 2 hạ sĩ quan và 18 binh sĩ. Thiếu úy Đoàn Tử Sanh xác nhận trên đường triệt thoái đến sông Thạch Hãn nhìn thấy Trung úy Đức đã chết trong hố cá nhân ngay trận địa chứ không phải giữa dòng Thạch Hãn như nghe nói trước kia. Thiếu uý Thanh Đại Đội Phó bị thương nặng sau cũng hy sinh. Thưa Quý NT, CH, Đại đội còn lại 22 người với 2 sĩ quan 2 hạ sĩ quan và 18 binh sĩ. Số sĩ quan, hạ sĩ quan, bình sĩ lớp chết tại trận địa, lớp bị bắn gục giữa dòng sông tổng số hơn 120 người. Có ai còn may mắn sống sót, bị bắt làm tù binh để được trao trả sau Hiệp Định Paris? Tử chiến với quân địch hơn 12 tiếng đồng hồ không có phi cơ yểm trợ, chỉ có pháo binh cơ hữu, hy sinh gẩn hết đại đội, chỉ còn lại duy nhất 2 sĩ quan trung đội trưởng thì trận chiến phải ác liệt đến mức nào! Nhưng từ đó cho đến nay trận chiến đã bị lãng quên, không được nhắc tới! Tôi còn nhớ ngày hôm ấy khi đại đội tôi trên đường di chuyển đến phòng tuyến Gia Đẳng thi được tin Trung úy Đức hy sinh khi Tiểu Đoàn 6 vượt sông Thạch Hãn tiến chiếm mục tiêu. Tôi lặng người, bàng hoàng bởi vì sau khi tái chiếm Thị Xã và Cổ Thành Quảng Trị, địch quân chưa mở được bất cứ cuộc đánh phá nào! Các Tiểu Đoàn TQLC tương đối thảnh thơi, tập trung tu bổ hệ thống phòng thủ. Tôi cố tìm hiểu thêm chi tiết nhưng cũng chỉ biết đến bao nhiêu đó! Thương nhớ, đau xót bạn bè nằm xuống nhưng chiến chinh, TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 61

bình lửa vẫn còn, vẫn phải miệt mài ngày đêm đối diện quân thù. Người lính TQLC vẫn tiếp tục hy sinh để giữ vững phần đất mà chiến hữu của mình đã đổ xương máu giành lại từ tay kẻ thù. Năm mươi năm sau bỗng dưng được tin thân nhân của Trung úy Đức muốn biết tung tích. Tôi cố gắng tìm kiếm bất cứ chiến hữu Thần Ưng nào đã tham dự trận đánh lúc đó, bởi vì tôi biết các vị Tiểu đoàn trưởng, Tiểu đoàn phó, Đại đội trưởng hầu hết đã ra đi! May thay tôi liên lạc được Đại úy Nguyễn Văn Hai đang định cư ờ Vancouver, Canada lúc đó là Trung úy Đại Đội Phó Đại Đội 4 TĐ 6. Sau khi Trung úy Đức hy sinh thì giữ chức vụ Đại Đội Trưởng Đại Đội 2. Trung uý Đoàn Tử Sanh là Trung Đội Trưởng Trung Đội 2 Đại Đội 2, một trong 2 sĩ quan may mắn thoát hiểm trở về hiện cư ngụ ở Dallas, Texas kể lại những diễn tiến của cuộc hành quân vượt sông Thạch Hãn năm ấy. Tôi nói chuyện với cháu Phương Anh hiện ở Việt Nam, là con gái của người em trai thứ chín gọi Trung úy Đức là bác hai. Bao lâu nay người em cố gắng tìm kiếm tung tích của anh mình nhưng nay bị đột quỵ nên người con gái tiếp tục. Tôi nói lại với cháu Phương Anh những gì Trung úy Đoàn Tử Sanh đã kể cho tôi. Nguyện vọng của gia đình muốn tìm kiếm hài cốt đem về nằm chung với ông bà nội chắc không thể nào thực hiện được! Năm mươi năm tất cả đã thành cát bụi! Biết đâu mà tìm! NGƯỜI BẠN CÙNG ĐẠI ĐỘI KHOÁ SINH Mãn khóa ngày 8 tháng 6 năm 1968, chúng tôi được lệnh tập trung ở Khu Tiếp Tân Trường Bộ Bình Thủ Đức chờ được đón về đơn vị. Vì tình hình chiến sự và vì nhu cầu cấp bách của các đơn vị nên chúng tôi không có phép mãn khóa! Đơn vị sẽ tùy nghi sắp xếp cho đi phép khi về tới đơn vị. Tình nguyện về Binh Chủng TQLC tất cả 26 tân sĩ quan Riêng Đại Đội 3 chiếm hết 10 người. Sau một tuần lễ huấn luyện leo lưới đổ bộ ở Trung Tâm Huấn Luyện Rừng Cấm chúng tôi lãnh quân trang TQLC ở Trại Yết Kiêu và được bổ sung về các Tiểu TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 62

Đoàn 1, 2, 4, 5 và 6. Binh Chủng TQLC vừa được nâng lên cấp sư đoàn nên cần nhiều sĩ quan ở lại Trung Tâm Huấn Luyện (TTHL). Khoảng 12 Tân sĩ quan Khoá 26 được chọn ở lại TTHL. Tôi về Tiểu Đoàn 5. Phạm Công Đức về TĐ6. Tôi và Phạm Công Đức cùng chung Đại Đội 3 khoá sinh. Suốt thời gian cùng chung đại đội với nhau chúng tôi có rất nhiều kỷ niệm. Phạm Công Đức hay “Đức Super” đã theo anh từ quân trường ra tới đơn vị. Sở dĩ anh có biệt danh này bởi vì anh thích dùng chữ super trong lúc nói chuyện. Có một hôm tôi với anh rủ nhau chui rào về Sài Gòn chơi. Anh Đức là chuyên viên chui rào chưa một lần nào bị bắt. Khi hẹn nhau trở lại trường anh dẫn tôi vén rào gần cổng chính, tức cổng số 1. Vào được trong trường tôi cằn nhằn: “Hết chỗ chui, lại đưa thân vào miệng cọp!”. Anh tỉnh bơ nói: “Vậy mới là super! “. Các tiểu đoàn luân phiên hành quân ở các tỉnh Vùng 4. Mỗi một cuộc hành quân khoảng 3 tháng thì được về hậu cứ nghỉ ngơi, bổ sung quân số. Từ ngày ra trường về các tiểu đoàn chúng tôi ít có dịp gặp lại nhau. Tiểu đoàn này về hậu cứ thì tiểu đoàn khác phải vào vùng hành quân. Sau thời gian OJT tân sĩ quan sẽ được nhận lãnh chức vụ trung đội trưởng có giấy chỉ định chức vụ do BTL/ SĐ/ TQLC ký. Thời gian quan trọng cho một trung đội trưởng TQLC là năm đầu tiên tham dự chiến trường. Để rồi cứng cáp, “dạn dày sương gió “ hay được “Tổ Quốc Ghi Ơn”. Ở Tiểu Đoàn 1 Quái Điểu, Nguyễn Văn Châu hy sinh, Huỳnh Văn Na bị thương nặng nằm lại chiến trận suốt đêm sáng hôm sau mới được cứu đem về. Cao Mạnh Cương và Huỳnh Văn Xã ở Trâu Điên bị loại khỏi cuộc chiến. Điền Hoà Lợi ờ Hắc Long đạp mìn mất hết một chân. Tái chiếm xong Cổ Thảnh và Thị Xã Quảng Trị, SĐ/ TQLC chịu trách nhiệm phòng thủ dọc theo Sông Thạch Hãn kẻo dài ra tới biển. Một lữ đoàn làm thành phần trừ bị nằm ở tuyến sau. Lúc đó Tiểu Đoàn 5, Tiểu Đoàn 6, Tiểu Đoàn 8 đang là thành phần trừ bị, chúng tôi xin tiểu đoản trưởng ra Huế chơi, ca bài TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 63

ca con cá là từ ngày ra trường về đơn vị đến nay anh, em chưa có dịp gặp nhau! Chúng tôi tất cả 7 thằng: Trần Thanh Tùng, Tô Thanh Chiêu Tiểu Đoàn 5, Phạm Công Đức, Võ Đăng Tầm Tiểu Đoàn 6, Nguyễn Tấn Lực, Nguyễn Gia Quyết Lữ Đoàn. Phạm Công Đức yêu cầu xe dừng lại bên đường chụp tấm hình kỷ niệm. Như một điềm chẳng lành, trong hình ai cũng cười thật tươi chỉ có Đức trông sao buồn quá! Khuôn mặt quá buồn y như tấm hình đính kèm trong bài viết này! Không bao lâu sau thì được tin Đức ra đi. Tấm hình kỷ niệm đó có bạn nào còn giữ được? Tô Thanh Chiêu đã nằm lại bãi biển Thuận An, không biết sóng biển cuốn trôi về đâu? Võ Đăng Tâm và Nguyễn Đức Truyền cũng đã nằm lại một nơi nào đó khi TĐ6 từ Thường Đức rút ra bãi biển Non Nước cho đến nay không có tin tức! Chiến trận ngày càng khốc liệt. Danh Dự, Trách Nhiệm đè nặng lên vai người lính tổng trừ bị. Lớp lớp đàn em nối tiếp theo sau. Khoá 4/71 Thủ Đức về các Tiểu Đoàn TQLC đang giai đoạn tái chiếm Thị Xã và Cổ Thành Quảng Trị. Về Tiểu Đoàn Ó Biển 8 chuẩn úy thì một tuần lễ sau hy sinh hết 4. Thưa Quý NT, CH, Tình nguyện về TQLC là chấp nhận gian khổ, hy sinh, là chấp nhận hiến dâng tuổi thanh xuân để đem lại an bình cho quê hương, đất nước. “Vì anh là lính áo rằn Ra đi nào biết mấy trăng mới về” Thiên hùng ca dựng một ngọn cờ và biết bao thiên hùng ca suốt cả chiều dài chinh chiến của binh chủng TQLC là niềm tự hào của chúng ta - Những người lính chiến TQLC. Cho dù đã mất hết rồi, cho dù bất cứ ở đâu, cho dù là thân phận của kẻ lưu vong nhưng niềm tự hào đó vẫn mãi mãi trong tim của mỗi người lính TQLC cho đến ngày nhắm mắt, xuôi tay. Xin hãy trân trọng gìn giữ để xứng đáng với sự hy sinh cao quý của anh em mình. Trân trọng kính chào, Ó Biển Lê Đình Đơn TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 64

QUAÛNG TRÒ SAU LÖNG Lời giới thiệu: Để kỷ niệm 40 năm “gẫy súng”, để thắp một nén nhang dâng lên các anh hùng TQLC đã Vị Quốc Vong Thân, để nhớ và cám ơn những anh TQLC sống hùng, sống mạnh nhưng không sống lâu, chiến đấu tới giờ phút cuối cùng, được phép của tác giả, tôi xin trích đoạn “Quảng Trị Sau Lưng” trong ký sự chiến trường “Ngày Tháng Không Quên” của Tango, Tư Lệnh Phó SĐTQLC. Xin trân trọng giới thiệu cùng đọc giả. *** Việc thất thủ Ban Mê Thuột ngày 11-3-75 đã ảnh hưởng trầm trọng đối với tình hình chiến sự nơi tuyến đầu Quảng Trị nói riêng và Vùng I Chiến Thuật (V1CT) nói chung. Tưởng cũng cần nhắc lại trước ngày CS tấn công Ban Mê Thuột, đêm 8-3-75 tại Thừa Thiên, Sư Đoàn 324 CSBV đã pháo kích và tấn công SĐ1BB tại Nam Phú Thứ và Phú Lộc. Cùng lúc đó, các đại đội địa phương VC cũng đã xâm nhập đựơc vào các khu đông dân cư của hai nơi nói trên. Tuy nhiên các mũi tấn công của SĐ324 đều bị bẻ gẫy với thiệt hại nặng nề, các đơn vị địa phương VC xâm nhập cũng bị lực lượng Tiểu Khu Thừa Thiên đập tan. Trong thời gian nói trên một trung đoàn CSBV cũng đã tấn công vào vị trí của Lữ Đoàn 147/TQLC (LĐ147/TQLC) tại khu vực An Lỗ, một vị trí của ta tại đồi 51, giữa quận lỵ Phong Điền và An Lỗ, cách phía Nam Quốc Lộ 1 khoảng 4 Km, đã bị địch chiếm trong đêm. Tuy nhiên sáng ngày 9-3-75, Tiểu Đoàn 4/TQLC, dưới sự yểm trợ của chiến xa và pháo binh, đã chiếm lại đồi 51. Địch bỏ lại hơn trăm xác, một số bị bắt sống làm tù binh. Cũng trong đêm 8-3-75 một đại đội VC đã xâm nhập vào ấp Hiền Lương, cách cầu Mỹ Chánh 2Km về hướng Bắc. Đơn vị VC này đã bị một tiểu đoàn Điạ Phương Quân của Tiểu Khu Quảng Trị tiêu diệt phần lớn sau một ngày bao vây tấn công, số còn lại chờ đêm tối tẩu thoát. Hành động quân sự này của CS, kể từ sau hiệp định Ba Lê, đã tiến thêm một bước là đưa các đại đội, trung đội địa phương xâm nhập vào các ấp đông dân cư nhằm phá hoại cơ sở chính quyền xã ấp của ta, nhưng chúng đã thảm bại. Hoạt động quân sự này TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 65

của chúng cũng nhằm mục đích gây cho ta có cảm tưởng đang bị áp lực thường xuyên với hy vọng chúng có thể giữ chân được 2 Sư Đoàn Tổng Trừ Bị là Nhảy Dù (ND) và Thủy Quân Lục Chiến (TQLC) tại Vùng I trong khi chúng thực hiện kế hoạch tấn công Cao Nguyên. Ngoài ra chúng còn cho xuất hiện tại Bắc Bến Hải hai sư đoàn như đang sẵn sàng tham gia bất cứ chiến trường nào khi tình hình đòi hỏi. Một trong 2 sư đoàn CSBV nói trên có thể là SĐ308 mà ta chưa thấy có mặt nơi nào tại các mặt trận phía Nam. Ngày 13-3-75. Sau khi được Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu cho mời về Sài Gòn để trình bày về tình hình Quân Đoàn I (QĐ1), Trung Tướng Ngô Quang Trưởng, Tư Lệnh QĐ1, trở lại Đà Nẵng, triệu tập một buổi họp các Tư Lệnh Sư Đoàn, các Tỉnh Trưởng kiêm Tiểu Khu trưởng, để thông báo về việc QĐ1 sẽ tái phối trí quân hầu có thể rút Sư Đoàn Nhảy Dù, đang ở Đà Nẵng về Sài Gòn làm tổng trừ bị. Lúc bấy giờ tuyến phòng thủ của SĐ/TQLC ở Quảng Trị đang bị áp lực nặng nề của địch tại vài nơi nên Thiếu Tướng Bùi Thế Lân, Tư Lệnh SĐ, muốn đích thân theo dõi tình hình tại chỗ và ông đã đề cử tôi (TLP Nguyễn Thành Trí) thay mặt đi tham dự buổi họp. Trong bầu không khí căng thẳng và với vẻ mặt buồn bã gần như thất vọng, Trung Tướng Ngô Quang Trưởng ra lệnh cho SĐND và TQLC phối hợp ban giao vị trí phòng thủ càng nhanh càng tốt, không quá 3 ngày kể từ 14-3-75. Ông nói thêm đó là lệnh của Tổng Thống. (Có nghĩa là SĐ/TQLC sẽ rút bớt các Lữ Đoàn đang phòng thủ ở Quảng Trị để vào Đà Nẵng trám tuyến phòng thủ của SĐND để ND rút về Saigòn làm lực lượng tổng trừ bị) Gần như không có ai muốn nêu lên câu hỏi nào trong tình thế này, có lẽ mỗi người đều muốn về nhanh để lo cho đơn vị mình và sẵn sàng chờ đợi những biến cố mới có thể xẩy đến bất cứ lúc nào. Theo kế hoạch thay quân thì SĐ/TQLC sẽ chỉ để lại phòng thủ Quảng Trị LĐ147/TQLC tại khu vực An Lỗ mà Lữ Đoàn này đang chịu trách nhiệm hoạt động. Một Liên Đoàn Biệt Động Quân sẽ được tăng phái đến để thay thế cho LĐ369/TQLC tại khu vực La Vang, phía Nam thị xã Quảng Trị. Như vậy là khu vực từ quận Triệu Phong cũ ra đến bờ biển Đông tại thôn Nhật Tân do LĐ258/TQLC đang chịu trách nhiệm sẽ bàn giao lại cho Tiểu Khu Quảng Trị, vì Lữ Đoàn 258/TQLC cũng sẽ rời Quảng Trị để vào Đà Nẵng.. Ngày 14-3-75. Tôi nhận chỉ thị của Thiếu Tướng Tư Lệnh, hướng dẫn các sĩ quan Tham Mưu Sư Đoàn gồm Trung Tá Đặng Bá Đạt, Chỉ Huy Trưởng Pháo Binh Sư Đoàn, Trung TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 66

Tá Nguyễn Hữu Cát, Trưởng Phòng 2, Trung Tá Trần Văn Hiển, Trưởng Phòng 3 và Trung Tá Nguyễn Văn Nhiều, Trưởng Phòng 4, bay vào Đà Nẵng để gặp Sư Đoàn Nhảy Dù, cùng bàn thảo kế hoạch thay quân. Đai Tá Văn Bá Ninh và các sĩ quan Tham Mưu SĐND đã đón chúng tôi tại bãi trực thăng và hướng dẫn vào phòng họp. Sau phần trình bầy của các sĩ quan Tham Mưu Nhảy Dù về tình hình địch, ta, bạn, nhiệm vụ, kế hoạch phối trí pháo binh yểm trợ, hai bên TQLC và ND đã thảo luận và thoả thuận trên nguyên tắc kế hoạch thay quân như sau: -LĐ 468/TQLC dự trù được không vận từ Sài Gòn ra Đà Nẵng ngày 15-3-75, sẽ thay cho LĐ1ND trên khu vực đèo Hải Vân. -LĐ369/TQLC sẽ thay cho LĐ3ND tại khu vực Đại Lộc ngày 16-3-75 -LĐ258/TQLC sẽ thay cho LĐ2ND tại khu vực Bắc Hải Vân thuộc điạ phận Thừa Thiên, vào ngày 18-3-75. Bộ Tư Lệnh SĐ/TQLC dự trù sẽ di chuyển vào Đà Nẵng ngày 16-3-75. Ngày 15-3-75. Tôi được lệnh của Thiếu Tướng Lân, thành lập một Bộ Chỉ Huy Nhẹ Sư Đoàn ở lại Hương Điền, nơi BTL/SĐ/TQLC đang đặt bản doanh, để tiếp tục theo dõi việc thay quân đồng thời kiểm soát hành quân các đơn vị hiện hữu trong khu vực trách nhiệm của SĐ/TQLC, sau đó tùy tình hình, tôi sẽ nhận được lệnh tiếp theo. Tình hình dân chúng Quảng Trị bắt đầu xôn xao khi thấy LĐ369/TQLC rút đi. Tuy nhiên vì LĐ258/TQLC vẫn còn ở tại chỗ, vả lại Liên Đoàn 14 BDQ cũng mới vừa ra thay cho LĐ369/TQLC, nên dân chúng cũng chưa đến nỗi hoảng hốt. Tuy thế cũng đã có một số đông Nghiã Quân đã tự động rời đơn vị để về lo cho gia đình, phòng khi có cuộc di tản xẩy ra. Dù sao đây cũng là một dấu hiệu xấu. Chiều Ngày 18-3-75. Trung Tướng Lâm Quang Thi, Tư Lệnh QĐI Tiền Phương (TL/QĐI/TP), và Đại Tá Lê Ngọc Hy, Chỉ Huy Trưởng Pháo Binh kiêm Tham Mưu Trưởng QĐI/TP, đáp trực thăng xuống thăm Bộ Chỉ Huy Nhẹ SĐ/TQLC tại Hương Điền, sau khi được tôi (TLP/TQLC) trình bày về tình hình trong khu vực, Tướng Thi bảo Đại Tá Hy trao cho tôi một công điện mang tay và yêu cầu tôi mở ra đọc. Công đìện do chính Tướng Thi ký và chỉ định tôi giữ chức vụ Tư Lệnh Mặt Trận Tây Bắc Huế từ An Lỗ đến Quảng Trị. Chờ tôi đọc xong công điện, Tướng Thi hỏi tôi có ý kiến hay đề nghị gì không. Thật ra tôi không có một ý kiến gì. Là những chiến sĩ Mũ Xanh, chúng tôi đã quen đón nhận những tình huống bất ngờ, và dù khó khăn hay phức tạp đến đâu cũng sẽ cố gắng tìm ra mọi phương cách để giải quyết, nhưng TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 67

còn đề nghị thì rất nhiều. Trong thâm tâm, tôi muốn chờ để đi thăm các đơn vị qua một lượt hầu có được những ý kiến xác thực hơn. Tôi chỉ trình cho Tướng Thi một cách tổng quát những điều mà tôi cảm thấy lo ngại, nhất trong mấy ngày qua: Đó là tuyến phòng thủ sẽ rất lỏng lẻo, hoả lực yểm trợ yếu đi rất nhiều và nhất là không có lực lượng trừ bị nào trong tay. Tướng Thi trầm ngâm, chắc ông cũng như tôi đã thấy được đìều đó. Trước khi ra về ông nói rất thông cảm với những khó khăn mà tôi sẽ phải đương đầu, nhưng đây là trách nhiệm mà Quân Đoàn giao phó và cũng là một vinh dự cho riêng tôi. Tôi dự định sáng hôm sau sẽ bay đi thăm các đơn vị để xem họ có những đề nghị gì trong việc phối trí quân, sử dụng thiết giáp và hoả lực yểm trợ. Lúc bấy giờ lực lượng trong khu vực từ An Lỗ đến Quảng Trị gồm có: -BCH nhẹ SĐ/TQLC: Đại Tá Nguyễn Thành Trí, Tư Lệnh Phó SĐ/TQLC, Ban Tham mưu và các thành phần yểm trợ kỹ thuật, truyền tin, quân y, công binh, an ninh, tiếp vận…Bộ Chỉ Huy đóng tại Hương Điền. - LĐ147/TQLC: Đại Tá Nguyễn Thế Lương LĐT, BCH đóng tại An Lỗ. a. Các Đơn Vị Trực Thuộc: Các Tiểu Đoàn 3, 4, 5/TQLC, Đại Đội Viễn Thám,Tiểu Đoàn 2 Pháo Binh 105/ TQLC và các thành phần yểm trợ kỹ thuật chuyên môn, tiếp vận. b.Các Đơn Vị Tăng Phái: -1/ Một tiểu đoàn ĐPQ thuộc Tiểu Khu Thừa Thiên, các chi đội M48 thuộc Thiết Đoàn 20, các chi đội M41 và thiết vận xa M113 thuộc Thiết Đoàn 17. -2/ Liên Đoàn 14/BĐQ. Trung Tá Đào Trọng Vượng, Liên Đoàn Trưởng, Bộ Chỉ Huy đóng tại Hải Lăng về phía Tây Quốc Lộ 1 với các đơn vị trực thuộc gồm các Tiểu Đoàn 77, 78, 79/BĐQ, Đại Đội Trinh Sát, Pháo Đội 105 ly BĐQ. Các đơn vị tăng phái cho Liên Đoàn 14/BĐQ gồm có 2 tiểu đoàn ĐPQ Tiểu Khu Quảng Trị, các chi đội chiến xa M48, M41 và thiết vận xa M113. -3/ Lữ Đoàn 1 Kỵ Binh (-) (LĐ1/KB): Đại Tá Nguyễn Xuân Hường, Tư Lệnh LĐ, Bộ Tư Lệnh đóng cạnh căn cứ Evan cũ, cách quận lỵ Phong Điền 3 cây số về hướng Tây Nam. Các đơn vị trực thuộc LĐ1/KB gồm có: Thiết Đoàn 20 (-), Thiết Đoàn 17(-) Các đơn vị tăng phái cho LĐ1/KB: TĐ7/TQLC, 2 tiểu đoàn ĐPQ thuộc Tiểu Khu Thừa Thiên. -4/ Tiểu Khu Quảng Trị: Đại Tá Đỗ Kỳ, Tỉnh Trưởng kiêm Tiểu Khu Trưởng Các đơn vị trực thuộc: Liên Đoàn 913 ĐPQ (gồm 3 tiểu đoàn ĐPQ do Trung Tá Nhiệm Tiểu Khu Phó kiêm Liên Đoàn Truởng), 2 tiểu đoàn ĐPQ biệt lập. Các đơn vị tăng phái cho TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 68

TKQT: các chi đội M48, M41 và thiết vận xa M113. Pháo đội B105 ly (- )/TĐ1/PB/TQLC tăng phái yểm trợ trực tiếp. Nhìn chung, khu vực Quảng Trị đã mất 2 LĐ/TQLC phải rút vào Đà Nẵng với quân số khoảng hơn 5000 (năm ngàn) mà chỉ được thay thế bởi Liên Đoàn 14BĐQ với quân số vừa được bổ sung do tổn thất từ mặt trận Quảng Ngãi, không quá 1400 (một ngàn bốn trăm ). Về hoả lực thì 2 tiểu đoàn PB 105 ly TQLC rút đi mà chỉ có 1 Pháo đội 105 ly BĐQ thay thế. Ngoài ra đại bác 175 ly yểm trợ hoả lực cho tuyến đầu Quảng Trị cũng không còn trong tầm nữa. Trong khi đó lực lượng CSBV có chiến xa và đại pháo yểm trợ đối diện với Liên Đoàn 14BĐQ và Tiểu Khu Quảng Trị, không dưới cấp sư đoàn. Tôi dự định sẽ đến thăm các đơn vị nói trên và bàn với các đơn vị trưởng về việc phải thu hẹp tuyến phòng thủ một cách hợp lý, dựa vào địa thế trọng yếu, chỉ đưa trinh sát hoặc các toán tiền đồn hoạt động ở xa hay trên các cao điểm. Riêng tôi cũng đã chuẩn bị tư tưởng trường hợp áp lực địch quá mạnh, các đơn vị sẽ trì hoãn về tuyến Đỏ, tức tuyến Mỹ Chánh, như thế nào để đỡ phải thiệt hại. (Sau này đọc tài liệu do Trung Tướng Ngô Quang Trưởng viết với tựa đề “Vì Sao Tôi Bỏ Quân Đoàn I”, tôi mới biết được kể từ ngày 13-3-75 Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu đã ra lệnh rút bỏ Quân Khu I và ngày 14-3-75 rút bỏ Quân Khu II. Trong khi đó thì tới ngày 18-3-1975, Trung Tướng Lâm Quang Thi, Tư Lệnh QĐI Tiền Phương mới ký công điện chỉ định tôi làm Tư Lệnh Mặt Trận Tây Bắc Huế. Như vậy tuyến đầu Quảng Trị đâu còn mang ý nghĩa hay tầm vóc quan trọng nào nữa). LĐ258/TQLC đã rút khỏi Quảng Trị trưa ngày 18-3-75 theo kế hoạch dự trù. Tiểu khu Quảng Trị chịu trách nhiệm phòng thủ khu vực LĐ/258/TQLC bàn giao lại. Dân chúng ấp Mỹ Chánh, các thôn Vân Trình, Thanh Hương, Kế Môn v..v.. cũng đã rời bỏ xóm làng, theo quốc lộ 1, hương lộ 555 hoặc dùng thuyền dọc Phá Tam Giang, di tản về hướng Nam. Những người dân đáng thương và tội nghiệp này cũng chẳng biết sẽ đi về đâu trên bước đường lánh nạn. Nơi nào thấy có bóng dáng những chiến sĩ Mũ Xanh thì họ tạm dừng lại, tá túc đó đây nơi những căn nhà chưa hề quen biết. Tình đồng bào ruột thit giữa những người dân Thừa Thiên – Quảng Trị thật nồng ấm hơn bao giờ hết. Người dân Thừa Thiên đón nhận những đồng bào đang gặp cảnh khổ với tấm lòng rộng mở, cùng chia sẻ những nỗi đau chung trên quê hương đầy bất hạnh… Trong bối cảnh ấy, các chiến sĩ TQLC cũng đã ghi lại bao hình ảnh đầy xúc động trong lòng mọi TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 69

nguười. Các chàng trai trẻ ấy, trên lưng áo trận ướt đẫm mồ hôi, một bên vai mang súng bảo vệ quê hương, vai còn lại đã vội vàng quẩy lấy gánh nặng hành trang từ những đồng bào di tản. Các anh đã giúp đồng bào vượt qua từng đoạn đường ngắn trong phạm vị mà đơn vị các anh cho phép, đoạn đường dưới cơn nắng tháng ba chan hoà nóng bỏng, đoạn đường mà không ai có thể đoán được pháo địch sẽ rơi xuống lúc nào. Cử chỉ thể hiện tình quân dân cá nước ấy đã để lại bao tình cảm sâu đậm trong lòng các bà mẹ quê, các người chị lam lũ với đàn con nheo nhóc, đã phải rời bỏ xóm làng ra đi lánh nạn. Lực lượng Nghiã Quân và Nhân Dân Tự Vệ thuộc Tiểu Khu Quảng Trị không còn kiểm soát đựơc nữa. Nhân viên công chức Toà Hành Chánh Quảng Trị cũng đã di tản vào Huế, tuy nhiên Bộ Chỉ Huy Tiểu Khu Quảng Trị vẫn còn ở lại cùng với Liên Đoàn 913 ĐPQ và 2 tiểu đoàn ĐPQ biệt lập (chưa kể 2 tiểu đoàn ĐPQ biệt lập khác đang được tăng phái cho Liên Đoàn 14BĐQ) dưới quyền chỉ huy của Trung Tá Nhiệm, Tiểu Khu Phó kiêm Liên Đoàn Trưởng LĐ 913ĐPQ. Một số binh sĩ thuộc các đơn vị điạ phương quân cũng đã tự động rời đơn vị để về lo cho gia đình di tản. Đêm 18 rạng 19-3-75. Lúc 0030 giờ, Liên Đoàn 14BĐQ báo cáo đang bị địch tấn công mạnh, đặc biêt tại khu vực La Vang và Như Lệ, đồng thời đã xin phi cơ soi sáng. Tôi lưu ý Tiểu Khu Quảng Trị phải cẩn thận vì địch có thể cùng lúc sẽ tấn công vào các đơn vị ĐPQ. Việc liên lạc truyền tin với Liên Đoàn 14BĐQ rất khó khăn, do đó rất nhiều lần Tiểu Khu Quảng Trị đã phải làm trung gian chuyển tiếp báo cáo diễn tiến tình hình của Liên Đoàn này cho BCH nhẹ SĐ/TQLC. Anh em BĐQ mặc dù đã mất liên lạc với một vài đại đội tại các thôn Như Lệ và La Vang, nhưng cũng đã cầm cự tại chỗ cho đến khi trời sáng, tinh thần rất đáng khen ngợi. Lúc 1100 giờ, tôi dùng trực thăng bay quan sát tình hình trên khu vực Hải Lăng đồng thời tìm cách liên lạc với các đơn vị BĐQ dưới đất. Tôi vẫn liên lạc tốt với Tiểu Khu Quảng Trị, nhưng vẫn rất khó khăn với Liên Đoàn 14BĐQ. Từng toán BĐQ vẫn còn đang di chuyển tới lui tại khu vực cầu sông Nhung, một vài toán khác đang di chuyển về hướng “làng TQLC”, tức thôn Diên Sanh. Về phía Đông quốc lộ 1, anh em ĐPQ vẫn còn hiện diện tại tỉnh đường Quảng Trị cũng như tại ngã tư Hội Yên. Xa hơn nữa chỉ còn rải rác những cụm khói xám bốc lên thôn La Vang, Như Lệ, thị xã Quảng Trị cũ, thôn Phương Lan Đông và Gia Đẳng, do ta hoăc địch đã tác xạ pháo binh hay súng cối. Tôi có cảm giác như ta không còn kiểm soát được gì xa hơn phía Bắc Hải Lăng nữa, bởi trên thực tế, TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 70

Tiểu Khu Quảng Trị và Liên Đoàn 14BĐQ chưa nắm vững hết tình hình các đơn vị đã chạm súng trong đêm. Trên đường về lại Hương Điền, tôi ghé thăm Bộ Tư Lệnh LĐ1/KB cũng như BCH/LĐ147/TQLC để thông báo cho Đại Tá Hường và Đại Tá Lương về tình hình tại khu vực Liên Đoàn 14BĐQ và Tiểu Khu Quảng Tri, đồng thời cũng cho các ông ấy biết qua kế hoạch rút lui về tuyến Đỏ, tức tuyến Mỹ Chánh, khi tình hình bắt buộc. Tôi chưa muốn cho Liên Đoàn14 BĐQ và Tiểu Khu Quảng Trị biết kế hoạch rút lui này vì e còn quá sớm. Khi về lại BCH nhẹ SĐ, tôi đích thân trình cho Tướng Thi rõ về tình hình đang xẩy ra ở Quảng Trị qua điện thoại, đồng thời cũng thông báo cho Bộ Lệnh SĐ/TQLC tại Đà Nẵng những tin tức nói trên để trình lại với Thiếu Tướng Tư Lệnh. Khoảng 1400 giờ, Liên Đoàn 14BĐQ báo cáo Cộng quân đã vào La Vang và Thị xã Quảng Trị cũ. Cũng thời gian này Liên Đoàn 913ĐPQ báo cáo chiến xa địch đã vào đến Gia Đẳng và Bắc Hội Yên. BCH nhẹ SĐ/TQLC liền xin phi cơ lên oanh kích, nhưng vì phi cơ đang ưu tiên yểm trợ cho SĐ1BB nên chưa thoả mãn được, tuy nhiên phi cơ quan sát đã lên bao vùng. Khoảng 1800 giờ, nhận thấy khả năng tiếp tục cầm cự không còn hữu hiệu nữa, tôi ra lệnh cho Liên Đoàn14 BĐQ và Liên Đoàn 913DPQ trì hoãn chiến về tuyến Đỏ, tức tuyến Mỹ Chánh, theo kế hoạch như sau: - Để tiếp nhận các đơn vị thuộc LĐ14/BĐQ và ĐPQ/TKQT, một trung đội (thuộc LĐ147/TQLC) tăng cường một chi đội chiến xa M48 do LĐ1KB cung cấp, bố trí tại cầu Mỹ Chánh. Bộ phận này được đặt dưới sự chỉ huy trực tiếp của LĐ1KB. - Liên Đoàn 14BĐQ và Liên Đoàn 913ĐPQ/TKQT, sau khi về đến Mỹ Chánh sẽ chỉnh đốn các đơn vị, tổ chức phòng thủ tuyến Mỹ Chánh như sau: -Liên Đoàn 14BĐQ từ cầu Mỹ Chánh theo hướng Đông Bắc đến xóm Chùa. -Liên đoàn 913ĐPQ từ xóm Chuà đến cầu Vân Trình. -Tiểu Đoàn 7/TQLC, đã được xuất phái khỏi LĐ1/KB để chuẩn bị di chuyển bằng tầu Hải Quân về Đà Nẵng để tăng phái cho LĐ468/TQLC đang phối trí tại khu vực đèo Hải Vân, hủy bỏ kế hoạch về Đà Nẵng và di chuyển đến phòng thủ từ Cầu Vân Trình ra đến biển Đông. -Tiểu Đoàn 121ĐPQ/TKQT được tăng phái cho Tiểu Đoàn 7/TQLC trong nhiệm vụ nói trên. -Các chi đội chiến xa M48, M41 và thiết vận xa M113 rút về từ Quảng Trị cũng được tăng phái cho Tiểu Đoàn 7/TQLC. -Bộ Chỉ Huy Tiểu Đoàn 7/TQLC đóng tại thôn Kế Môn, nơi đặt kho đạn dự trữ của SĐ/TQLC TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 71

và có 2 khẩu pháo binh 105 ly đã phối trí sẵn từ trước. Ngày 20-3-75. Một buổi họp để duyệt xét tình hình phía Bắc Hải Vân được triệu tập tại BCH nhẹ SĐ/TQLC tại Hương Điền. Hiện diện trong buổi họp này gồm có Trung Tướng Trưởng, Tướng Thi, Tướng Lân, Chuẩn Tướng Nguyễn Văn Điềm, Tư Lệnh SĐ1BB và tôi. Sau khi được nghe trình bầy tình hình tại Khu vực SĐ1BB và Mỹ Chánh, Tướng Trưởng ra lệnh phải giữ Huế. Trong khi tình hình tại tuyến Mỹ Chánh tương đối lắng diụ thì địch lại mở các cuộc tấn công mới vào phòng tuyến của LĐ147/TQLC dọc theo hành lang sông Bồ và khu vực Cổ Bi. Nhưng chúng đã bị đẩy lui với nhiều thiệt hại. Tình hình tại Nam Phú Lộc, khu vực trách nhiệm của SĐ1BB, cũng xẩy ra tương tự. Ý đồ của địch cho thấy rõ chúng quyết tâm cắt đứt lãnh thổ Thừa Thiên ra từng đoạn tại khu vực Nam Phú Lộc, núi Mỏ Tầu và An Lỗ. Thực hiện được điều đó trong lúc này, chúng sẽ làm tê liệt quốc lộ 1 huyết mạch, kiểm soát phi trường Phú Bài, gây xáo trộn, sợ hãi trong dân chúng và nhất là tạo được ảnh hưởng tâm lý hoang mang đối với các đơn vị đang chiến đấu. Nhưng những nỗ lực của chúng, với các Sư Đoàn 324, 325 tại khu vực SĐ1BB và Trung Đoàn 4 Biệt Lập tăng cường tại khu vực LĐ147/TQLC, nhắm vào các mục đích trên đều bị ta bẻ gẫy. Ngày 21-3-75: Lợi dụng tình hình tương đối yên tĩnh, tôi đã hướng dẫn Tướng Thi thăm khu vực cầu Mỹ Chánh và trình bầy cho ông rõ quan niệm phòng thủ ngoài điạ thế như thế nào. Tôi vẫn nêu lên nhược điểm về việc không có lực lượng trừ bị. Ông lưu ý tôi cần tìm cách sắp xếp để có một thành phần trừ bị được tăng cường chiến xa, khai thác tối đa hoả lực phi pháo và triệt để sử dụng lực lượng ĐPQ/TKQT. Nhớ lại muà Hè Đỏ Lửa 1972, khi quân CSBV chiếm xong thị xã Quảng Trị, chúng đã dè dặt dừng lại phía Bắc sông Mỹ Chánh. Có thể chúng sợ phản ứng của Mỹ, có thể vì không quân và hải pháo của Mỹ còn quá mạnh và nhất là Đệ Thất Hạm Đội còn lảng vảng ngoài khơi biển Đông, nhưng điều chắc chắn khiến quân CSBV phải dừng lại là vì đối diện với chúng, trên tuyến Mỹ Chánh, đã có sẵn một Lữ Đoàn thiện chiến Tổng trừ bị: Lữ Đoàn 369/TQLC, được sư yểm trợ hoả lực hùng hậu của Không Quân và Hải Quân Hoa Kỳ, đã nhiều lần chận đứng địch mưu toan phá vỡ tuyến phòng thủ Mỹ Chánh. Không Quân của ta cũng sẵn sàng cất cánh bất cứ lúc nào để oanh kích. Nhiều đơn vị pháo binh của ta cũng đang hướng về phía Bắc, sẵn TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 72

sàng để nhả đạn. Phòng tuyến Mỹ Chánh ngày ấy thật vững vàng. Nhưng giờ đây đứng trước tuyến Mỹ Chánh, tôi không tìm thấy được những khả năng và ưu thế tương tự nữa. Khi LĐ258/TQLC rời Quảng Trị để vào Đà Nẵng thì họ cũng đã mang theo tinh thần và niềm hy vọng của dân chúng, kể cả các anh em Điạ Phương Quân. Điều này cũng không có gì là khó hiểu, kinh nghiệm muà Hè Đỏ Lưả 1972 là một bài học với những thực tế thương đau khi ngưòi dân phải kẹt ở giữa những trận pháo vô nhân đạo của quân CSBV. Hình ảnh “Đại Lộ Kinh Hoàng” vẫn còn và sẽ mãi mãi là một ám ảnh trong tâm trí người dân Quảng Trị. Đối với anh em ĐPQ, họ chưa có kinh nghiệm đơn phương đảm trách một tuyến phòng thủ mà đối diện họ là cả hơn một trung đoàn địch tăng cường chiến xa, đại pháo yểm trợ và sau lưng chúng còn có cả Sư Đoàn 308. Trong khi ấy trước mắt ngưòi lính ĐPQ, từng đoàn người rời bỏ xóm làng, gồng gánh, bồng bế con cái ra đi, trong đó có cả vợ con và gia đình họ! Trước tình cảnh này, thử hỏi làm sao người lính ĐPQ không khỏi bị giao động. Kỷ luật và tình cảm bỗng trở thành mối giằng co găy gắt đối với các cấp chỉ huy trực tiếp, những người đã từng sống với họ trong những năm tháng ngay chính trên mảnh đất quê hương này, vốn đã điêu tàn giờ lại càng tan nát thêm. Anh em ĐPQ không phải là kẻ chạy trốn trước địch, vì nếu hèn nhát thì ngay cái ngày 19-3-75 Cộng quân đã có thể dễ dàng vượt qua tuyến Mỹ Chánh trên phần đất trách nhiệm của họ. Họ cũng như các anh em BĐQ,TQLC và LĐ1KB, đã nằm lại trên tuyến Mỹ Chánh, và chính điều đó đã khiến địch quân phải chùn bước. Tuy nhiên việc tự ý rời bỏ đơn vị của một số quân nhân ĐPQ để về lo cho gia đình di tản, cũng đã gây tác động tâm lý tiêu cực đối với những quân nhân khác. Tiểu Đoàn 7/TQLC được tăng cường chiến xa M48, M41 và M113 cộng thêm Tiểu Đoàn 121ĐPQ, phòng thủ từ cầu Vân Trình đến bờ biển Đông làm tôi yên tâm. Nếu Tiểu Đoàn 7 TQLC không kịp kéo về để bố trí trên tuyến ấy thì chiến xa địch lúc bấy giờ đã có thể xuống đến tận Hương Điền. Ngoài ra tại cầu Mỹ Chánh cũng đã có một trung đội TQLC được tăng cường chiến xa M48 cùng với các anh em BĐQ chiếm giữ, chiến xa địch cũng khó có thể vượt qua cầu này để tiến về An lỗ. Ngày 22-3-75. Khoảng 1630 giờ, Thiếu Tướng TL/TQLC và Trung Tá Hiển, Trưởng Phòng 3 Sư Đoàn/TQLC, đã đáp trực thăng xuống thăm BCH nhẹ SĐ/TQLC tại Hương Điền. Ông đã tỏ ra rất lo ngại trước những diễn biến mau lẹ của tình hình tại Quảng Trị. Trong khi tôi đang trình bày tình hình tại tuyến Mỹ chánh và khu vực hành lang TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 73

sông Bồ cho Tướng Lân thì địch pháo kích trúng vào kho đạn của Quân Đoàn tại An Lỗ, gây ra tiếng nổ long trời. Ông lưu ý tôi là tình hình trong Đà Nẵng rất nặng nề và Bắc Hải Vân cũng sẽ gặp nhiều khó khăn hơn. Ngày 23-3-75. Khoảng 0800 giờ, Liên Đoàn 913ĐPQ báo cáo địch tấn công mạnh vào khu vực giữa xóm Chùa và cầu Vân Trình trên tuyến Mỹ Chánh. Trong đêm qua địch đã vượt sông tại một vài điểm để chờ sáng tấn công vào các đơn vị ĐPQ. Điều này cho thấy do quân số thiếu hụt nên các đơn vị ĐPQ không thể kiểm soát được tuyến phòng thủ trách nhiệm. Một số binh sĩ đã phải rời tuyến phòng thủ trước áp lực của địch. Trong khi phi cơ lên vùng để oanh kích các mục tiêu phía Bắc tuyến Mỹ Chánh, tôi ra lệnh cho Liên Đoàn 913 ĐPQ cố gắng giữ vững các vị trí còn lại. Tôi dự trù sử dụng một đại đội TQLC thuộc LĐ147/TQLC, cùng với chiến xa và thiết quân vận M113 thuộc BTL/LĐ1KB, thành lập một lực lượng hỗn hợp nặng về chiến xa để phản công chiếm lại các vị trí đã mất, hầu lấy lại tinh thần cho các đơn vị đang phòng thủ trên tuyến Mỹ Chánh. Nhưng ngay lúc bấy giờ LĐ147/TQLC cũng đang bị pháo kích và tấn công. Cũng khoảng thời gian này, Tiểu Đoàn 7/TQLC phát hiện 5 tầu đổ bộ Bắc Việt đang di chuyển về hướng Nam. Tiểu Đoàn 7 đã ra lệnh cho chiến xa M48 trực xạ vào các tầu nói trên khiến chúng vội quay lại về hướng Bắc. Có thể đây là kế hoạch nghi binh hoặc biểu dương lực lượng của địch nhằm gây cho ta có cảm tưởng là chúng sẽ đổ bộ tập kích vào hậu phương của ta. Khoảng 1300 giờ, Liên Đoàn 913ĐPQ báo cáo mất liên lạc với 2 tiểu đoàn đang chạm súng trên tuyến Mỹ Chánh. Một lực lượng CSBV đã vượt sông Mỹ Chánh đánh thủng một vài vị trí của 2 tiểu đoàn này và thọc sâu về hướng quận Quảng Điền, dọc theo bờ Tây Nam Phá Tam Giang. Lúc 1500 giờ ngày 23-3, địch gia tăng pháo kích và tấn công vào các vị trí của LĐ147/TQLC dọc theo hành lang sông Bồ. Một vài vị trí của TĐ5/TQLC đã bị chiếm. Tôi hỏi Đại Tá Lương tình hình, ông cho biết là nghiêm trọng, nhưng TĐ5 sẽ phản công chiếm lại, dù bất cứ giá nào. Đúng như lời Đại Tá Lương nói, TĐ5/TQLC đã tổ chức phản công và chiếm lại được các vị trí đã mất. Nhận thấy lúc này LĐ913ĐPQ không còn khả năng giữ được tuyến Mỹ Chánh trong khi ta không có một lực lượng trừ bị nào để phản công, tôi đề nghị với Trung tướng Tư Lệnh QĐ1TP kế hoạch trì hoãn chiến về tuyến An Lỗ. Kế hoạch này đưọc chấp thuận, theo đó LĐ14/BĐQ sẽ phòng thủ từ phía Đông cầu An Lỗ ra đến Ấp Mỹ Thạnh, Phá Tam Giang, LĐ91/ ĐPQ tập trung về phía sau LĐ14/BĐQ, sau khi chỉnh TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 74

đốn lại các đơn vị, sẽ tăng cường phòng thủ tuyến An Lỗ. LĐ1 KB (-) có nhiệm vụ yểm trợ cho các đơn vị trì hoãn chiến từ tuyến Mỹ Chánh và sẽ rút sau cùng về cầu An Lỗ, phối hợp với LĐ147/TQLC và LĐ14/BĐQ để phòng thủ khu vực này. LĐ1KB (-) để lại một lực lượng bộ binh và thiết giáp để bảo vệ cho sườn phải của LĐ147/TQLC. TĐ7/TQLC, TĐ121/ĐPQ cùng với các lực lượng chiến xa và thành phần phòng thủ kho đạn Kế Môn, sẽ trì hoãn chiến về Chợ Cạn, thôn Thế Chi Tây, cách BCH nhẹ SĐ/TQLC khoảng 3 cây số về hướng Tây Bắc. Thiếu tá Phạm Cang, Tiểu đoàn trưởng TĐ7/TQLC chịu trách nhiệm chỉ huy tổng quát và tổ chức phòng thủ tại khu vực ấn định. Cầu Vân Trình và kho đạn Kế Môn phải được phá hủy trước khi rút đi. Pháo đội B/TĐ1PB/TQLC yểm trợ trực tiếp cho TĐ7/TQLC và các đơn vị tăng phái. Lực lượng ĐPQ chi khu Hương Điền trách nhiệm bảo vệ an ninh hương lộ 555 từ quận lỵ Hương Điền về tới cửa Thuận An, tổ chức các toán thám báo hoạt động tại các nơi có dân chúng di tản tập trung đông để kịp thời phát hiện địch trà trộn tổ chức phá hoại, gây thêm tình trạng bất ổn. Ngày 24-3-75: Áp lực địch gia tăng trên toàn tuyến phòng thủ, vào sáng sớm trước tuyến TĐ7/TQLC có 5 chiến xa T54 địch xuất hiện và di chuyển xuống huớng Nam, TĐ7 đã điều động chiến xa M 48 tác xạ, 2 chiến xa địch bị bốc cháy, 1 bị hư hỏng nằm yên, 2 chiếc còn lại quay đầu bỏ chạy. Tôi lưu ý LĐ147/TQLC cần đề phòng địch có thể tấn công từ hướng Mỹ Chánh xuống. Tôi không yên tâm vì nếu tình trạng này kéo dài, địch có thể tấn công vào phía sau của LĐ147/TQLC, từ hướng quốc lộ 1. Nhưng nếu LĐ147/TQLC phải thu hẹp phòng tuyến trong lúc này để có thêm quân phòng thủ bên sườn phải thì càng rối loạn hơn và rất tối kỵ. Trong lúc này tình hình bên SĐ1BB cũng không kém bi đát. Một vài vị trí đã bị chọc thủng và địch đã xâm nhập vào cả Phú Lộc và Phú Thứ. Pháo binh địch đã tác xạ vào thị xã Huế, dân chúng hoang mang hoảng sợ. Khoảng trưa, tôi trình cho Tướng Thi về tình hình không được sáng sủa tại tuyến An Lỗ. Chắc ông cũng đã theo dõi và nắm vững được tình hình qua trung tâm hành quân của Quân Đoàn rồi, nên khi tôi chưa kịp đề nghị gì thêm thì ông ra lệnh cho tôi hay di chuyển BCH nhẹ SĐ/TQLC về căn cứ Thuận An ngay và đúng 1430 giờ thì đến họp tại BCH Hải Quân cũng đóng gần căn cứ này. Buổi Họp Ngày 24-3-75, lúc 1430 giờ: Hiện diện trong buổi họp gồm có: TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 75

- Trung Tướng Lâm Quang Thi, TL/QĐI/TP. - Chuẩn Tướng Nguyễn Văn Điềm, Tư Lệnh SĐ1BB. - Đại Tá Lê Ngọc Hy, Tham Mưu Trưởng QĐI/TP. - Đại Tá Nguyễn Hữu Duệ, Tỉnh Trưởng kiêm Tiểu Khu Trưởng Thừa Thiên. -Trung Tá Chỉ Huy Trưởng căn cứ Hải Quân Thuận An. -Đại Tá Nguyễn Thành Trí, TLP/SĐTQLC, Tư Lệnh mặt trận Tây Bắc Huế. Sau khi các Tư Lệnh mặt trận và Tỉnh Trưởng trình bầy về tình hình trong khu vực và điạ phương trách nhiệm, nhận định chung được đúc kết như sau: 1/Ta không còn lực lượng trừ bị để phản công để chiếm lại các vị trí đã bị mất, trong khi đó tuyến phòng thủ phải thu hẹp dần khiến tinh thần binh sĩ giao động. 2/Địch đang chuẩn bị các cuộc tấn công mới quyết liệt hơn, theo tin tức tình báo kỹ thuật. 3/Mức độ pháo kích gia tăng vào thị xã Huế khiến dân hoảng sợ bỏ nhà di tản, tình trạng an ninh không kiểm soát được. 4/Con đường di tản huyết mạch từ Huế ra Thuận An đã bị tắc nghẽn bởi hàng ngàn dân chúng, xe cộ đủ loại chết máy nằm ngổn ngang. 5/Nhiều quân nhân có gia đình tại Huế đã rời bỏ đơn vị để về lo cho gia đình di tản, gây tác động dây chuyền. Nhận định chung cho thấy khó có thể bảo vệ được Huế, Tướng Thi quyết định đề nghị kế hoạch rút quân khỏi Huế lên Tướng Ngô Quang Trưởng như sau: a/Lực lượng Tây Bắc Huế do tôi chỉ huy sẽ rút về Thuận An, sau đó di chuyển về cửa Tư Hiền. b/Tại cửa Tư Hiền, Hải Quân và Công Binh QĐ1 sẽ phối hợp thiết lập cầu phao để các cánh quân vượt sông nhanh chóng và dễ dàng. c/LĐ468/TQLC từ đèo Hải Vân sẽ cho một đơn vị đến chiếm núi Vĩnh Phong để bảo vệ điểm vượt sông, đồng thời làm thành phần tiếp đón. d/SĐ1BB do Tướng Điềm chỉ huy sẽ rút theo trục quốc lộ 1 và sẽ tập trung về điểm vượt sông, song song với cánh quân TQLC. e/Tất cả vật liệu nặng, pháo binh, chiến xa không thể di chuyển hay vượt sông được, đều phải được phá huỷ tại chỗ. Tướng Điềm và Đại Tá Hy được Tướng Thi chỉ định bay trực thăng ngay vào Đà Nẵng để trình kế hoạch rút quân khỏi Huế lên Trung Tướng Trưởng, TL/QĐI. Sau buổi họp tôi thông báo các đơn vị trực thuộc hay để chuẩn bị, tổ chức gọn gàng và sẵn sàng thi hành kế hoạch rút quân khi có lệnh. Hậu trạm SĐ/TQLC đóng tại Mang Cá nhỏ do Thiếu Tá Nguyễn Vĩnh Duyệt chỉ huy, thì di chuyển ngay về Thuận An để gặp BCH nhẹ SĐ. Kế hoạch rút khỏi tuyến An Lỗ như sau: TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 76

LĐ1KB (-) đang bố trí tại cầu An Lỗ sẽ yểm trợ cho các đơn vị rút lui theo thứ tự LĐ147/TQLC, LĐ14/BĐQ và LĐ913/ĐPQ, rồi tới LĐ1KB(-) Giai đoạn 1 tập trung về Thuân An. Giai đoạn 2 di chuyển về cửa Tư Hiền. Kế hoạch hoả lực ngăn chặn phải được áp dụng tối đa trong khi rút quân. LĐ1KB sẽ rút sau cùng, một toán Công Binh TQLC được tăng phái cho LĐ1 KB để phá huỷ cầu An Lỗ (giờ chót vì lý do kỹ thuật nên cầu không bị giựt sập). Ngày 24-3-75, lúc 1730 giờ: Đại Tá Hy đáp trực thăng đến và trao cho tôi công điện mang tay. Ông nói thêm là công điện này xác nhận việc thi hành kế hoạch rút quân như đã bàn thảo khi trưa tại BCH Hải Quân. Tôi ra lệnh cho các đơn vị sẵn sàng thi hành kế hoạch như đã được thông báo. Lệnh thi hành bắt đầu vào lúc 1800 giờ. Suốt đêm theo dõi từng cánh quân rút về mà lòng se lại. Những người lính Mũ Xanh vẫn nắm vững tay súng tới cùng, đẩy lui từng đợt xung phong của quân thù mưu toan lấn chiếm. Chưa có một vị trí nào đã bị mất trên hành lang sông Bồ hay Hiền Sĩ, Cổ Bi…Địch chưa hề thực hiện nổi mộng cắt ngang An Lỗ để ngăn đôi Quảng Trị – Huế! Nhưng giờ đây mọi người đã phải rút đi như những kẻ thua cuộc! Làm sao họ biết được là miền Nam sẽ chỉ còn lại phần đất từ Phan Rang trở xuống Quân Khu IV theo như Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu đã bàn thảo và quyết định cùng với Hội Đồng Tướng Lãnh ngày 11-3-75. Bạn bè của họ, một số người mới vừa nằm xuống hôm qua, trước khi trút hơi thở cuối cùng, họ vẫn nghĩ rằng sẽ phải giữ Huế cho bằng được theo như lệnh của Trung Tướng Ngô Quang Trưởng, Tư Lệnh QĐI. Nhưng trên thực tế Quảng Trị giờ đây đã thật xa phía sau lưng họ. Số phận của Quảng Trị gần như đã được định đoạt từ khi LĐ258/TQLC rút đi khỏi thị xã này, và với nhiều sư đoàn CSBV vây ép, mất Huế là điều sẽ đương nhiên xẩy đến. Giữa không trung tĩnh mịch, những trái hỏa hiệu xanh, đỏ, tím…thỉnh thoảng chợt nở hoa, chừng như để các cánh quân thông báo cho nhau vị trí của mình hay để cho những “đứa con” bịi lạc lõng lấy đó định hướng nhập đoàn cùng cánh quân mẹ. Đôi khi trong tình hình cấp bách, các đơn vị cũng đã bỏ qua nguyên tắc giữ bí mật bằng cách hạn chế hay không được sử dụng hoả hiệu. Xung quanh căn cứ Trần Ba tại Thuận An, nơi BCH nhẹ SĐ/TQLC đang tạm đặt bản doanh, những loạt súng vu vơ vẳng lên từng lúc, có thể xuất phát từ các binh sĩ ĐPQ đang canh gác kho xăng hoặc từ các tầu Hải Quân TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 77

đang tuần tiễu trên Phá Tam Giang, nhưng cũng không thể loại trừ khả năng các toán du kích trà trộn trong dân chúng đã về gần… Tôi mừng thầm khi các cánh quân càng lúc về gần hơn, họ đang ở đâu đó: thôn An Hà, Diện Đai hay Xuân Ổ bên kia Phú Thứ, đang tìm về điểm vượt đầm Hạ Trung để qua bên này bờ biển Đông sau khi đã trải qua hành trình dài hơn 30 cây số. Long Mỹ, danh hiệu truyền tin của Đại Tá Lương, LĐT/LĐ147/TQLC, đã báo cho tôi yên tâm là kế hoạch rút quân được thi hành đúng đắn, không có gì trở ngại. Khi tôi hỏi về LĐ14/BĐQ và LĐ913/ĐPQ thì ông cho biết họ vẫn theo sau TQLC. Riêng Đại Tá Hường, Tư Lệnh LĐ1KB, thì cho tôi biết là các chiến xa không thể về đến Tân Mỹ được do trực lộ bị tắc nghẽn bởi đoàn người di tản cũng như nhiều xe cộ chết máy ngổn ngang trên đường, cách phà Tân Mỹ độ 5 cây số. Các đơn vị thiết giáp buộc lòng phá hủy chiến xa khi không còn lối rẽ nào để vượt qua. Tiểu Đoàn 7/TQLC cùng các đơn vị tăng phái cũng đang trên đường rút quân theo trục Hương Lộ 555 để về cửa Thuận An một cách an toàn. Từ lúc lệnh rút quân của QĐ1TP được ban hành, BCH nhẹ SĐ/TQLC không còn liên lạc vô tuyến được với SĐ1BB như đã giao hẹn. Sự kiện này khiến việc theo dõi tình hình bên kia Phú Thứ rất khó khăn. SĐ1BB dù sao cũng là lực lượng có thể giữ an toàn bên hông phải cho các cánh quân di chuyển dọc theo bờ biển. Nếu như địch đã tràn xuống vùng Phú Thứ, vượt đầm Thuỷ Tứ, thì chúng có thể chận đường rút quân của TQLC và các đơn vị tăng phái trước khi tới cửa Tư Hiền. Ngày 25-3-75: Sáng sớm, LĐ147/TQLC báo cáo đã hoàn tất việc tập trung bên bờ biển, cách của Thuận An khoảng 9 cây số về hướng Đông Nam. Khoảng 0800 giờ, cánh quân của Tiểu Đoàn 7/TQLC và các đơn vị tăng phái cũng đã bắt đầu tổ chức vượt qua cửa Thuận An để di chuyển về phía Nam, sát nhập với LĐ147/TQLC. Chờ cho đoạn cuối của cánh quân TĐ7/TQLC sắp qua hết, tôi mới cho lệnh BCH nhẹ SĐ/TQLC bắt đầu xuống chiếc quân vận đỉnh LCM8 để ra biển, tiếp tục theo dõi và chỉ huy các cánh quân trên bờ. Đại Tá Hường, Tư Lệnh LĐ1KB, cùng đi chung với BCH nhẹ SĐ/TQLC. Chiếc LCM8 này được tăng phái thường xuyên cho SĐ/TQLC và được sử dụng như chiếc phà với nhiệm vụ chuyên chở các quân xa tiếp tế cho BTL/SĐ và các đơn vị yểm trợ đóng tại Hương Điền, từ Tân Mỹ qua bờ phía Tây cửa Thuận An và ngược lại. Riêng chiếc tầu Hải Quân dự trù được đặt dưới quyền sử dụng của BCH nhẹ TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 78

SĐ/TQLC để làm phương tiện chỉ huy theo tinh thần buổi họp ngày 24-3 với Tư Lệnh QĐ1/TP và HQ, thì chẳng bao giờ thấy đâu cả. Chiếc LCM 8 bỗng nhiên đã trở thành “cứu tinh”, nếu không thì BCH nhẹ SĐ sẽ phải di chuyển theo cánh quân sau cùng của TĐ7/TQLC và trở thành gánh nặng cho họ phải tốn quân để bảo vệ an ninh. Ra khỏi cửa Thuận An thì con tầu được tiếp đón bởi những con sóng to dữ dội. Nó chồm lên hụp xuống và cứ như thế tiếp tục mãi. Độ nửa giờ thì mọi người trên tầu đều ngất ngư say sóng, mệt nhoài, chỉ có viên hạ sĩ quan thuyền trưởng là người duy nhất vẫn lái con tầu một cách bình thản. Ngày 25-3-75, khoảng 1030 giờ: Qua tần số không lực, LĐ147/TQLC nhận được lệnh của Bộ Tư Lệnh QĐ1TP là hãy dừng quân chuẩn bị tại chỗ để tầu đến bốc. Kế hoạch di chuyển về cửa Tư Hiền bị huỷ bỏ vì HQ và Công Binh không thể thực hiện được cầu phao do tình trạng an ninh và thuỷ triều bất lợi. Điều này xẩy ra là việc tất nhiên: Làm sao có thể thực hiện được cầu phao chỉ trong một đêm, khi mà phương tiện chưa sẵn sàng, điạ thế, thủy triều chưa được nghiên cứu kỹ, tình trạng an ninh điạ điểm thiết lập cầu phao chưa được bảo đảm. Tôi yêu cầu thuyền trưởng lái tầu cách xa bờ ít nhất 2 hải lý để chiếc tầu không trở thành mục tiêu tốt cho các loại súng không giật hay hoả tiễn AT3 của địch. Để có thể liên lạc truyền tin dễ dàng với các đơn vị, tôi yêu cầu cho tầu di chuyển chậm, tới, lui, hoặc vòng tròn ngoài khơi đối diện với điểm tập trung quân trên bờ. Ngày 25-3-75, khoảng 1300 giờ: Một chiếc hải vận hạm (LSM) di chuyển đến bãi bốc LĐ147/TQLC, nhưng lại đậu cách bờ 200 thước! Làm sao binh sĩ lội ra đến được tàu trong tình trạng sóng to gió lớn, vả lại còn phải mang theo gần trăm thương binh và tử sĩ. Nếu có thêm được vài chiếc LCM để chuyển quân từ bờ ra tầu lớn thì mọi việc đã có thể giải quyết tốt đẹp, vì loại tầu LCM có thể vào sát bờ hơn. Thấy không thể giúp được gì nên chiếc tầu LSM di chuyển đi nơi khác sau khi hứa sẽ gọi tầu LCU đến để bốc quân. Tôi yêu cầu LĐ147/TQLC nên tìm cách tách rời khỏi dân chúng và chọn một bãi bốc xa hơn về phía Đông Nam để có được trật tự và an toàn. Nhưng việc này cũng đâu phải dễ, hễ thấy quân đi đâu TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 79

thì dân đi theo đó. Những người dân thiệt thòi và đáng thương này chẳng còn biết trông cậy vào ai hơn là quân đội, vì quân đội đã bao năm cưu mang, bảo vệ họ khi chiến tranh giầy xéo quê hương. Và điều này quả là một tát tai nhục nhã đối với Cộng Sản, để chúng không còn to mồm khoe rằng “nhân dân miền Nam nổi dậy cùng bộ đội đánh tan ngụy quân ngụy quyền”. BCH nhẹ SĐ/TQLC vẫn lênh đênh trên biển, theo dõi và đón chờ từng giờ tin tức về các tầu HQ sẽ đến bốc quân dân đang chờ từng giây từng phút trên bờ biển. Thời gian nặng nề trôi qua và bóng chiều đã nhạt dần, rồi tím sẫm, cuối cùng chỉ còn là bóng tối bao trùm trên biển cả mênh mông. BCH nhẹ SĐ/TQLC không còn liên lạc được với nơi nào bằng vô tuyền để có thể chuyển đến các đơn vị trên bờ những tia hy vọng nào đó hầu giúp họ có thêm kiên nhẫn và nghị lực đợi chờ. Tôi rất khổ tâm và cảm thấy mình như bất lực, nhưng tôi rất hiểu họ, những chiến hữu của tôi, những chiến sĩ có thói quen sẵn sàng chấp nhận hy sinh, không từ nan trước nguy khốn vì danh dự của đoàn “Thuỷ Thần Mũ Xanh” mà quân thù đã từng kiêng nể. Ngày 26-3-75: Sáng sớm ngày 26-3-75, qua đài truyền tin trung gian của BTL/SĐ/TQLC đặt trên đèo Hải Vân, tôi được tin sẽ có 2 chiếc giang vận hạm (LCU) đến bốc quân, tôi vội thông báo ngay cho LĐ147/TQLC để sẵn sàng cho “con cái” lên tầu, ưu tiên số 1 phải là thương binh và tử sĩ. Khoảng 0830 giờ ngày 26-3- 75, 1 chiếc LCU bắt đầu ủi bãi và bốc được BCH/LĐ147/TQLC cùng với khoảng 800 quân nhân trong đó có khoảng 100 thương binh và tử sĩ. Địch bắt đầu tấn công và sử dụng hoả tiễn AT3 nhằm vào chiếc LCU đang khi còn đậu tại bãi. Chiếc LCU bị trúng hoả tiễn và Đại Tá Lương bị thương nơi một bàn chân, chiếc LCU vội vã rút ra khỏi bờ và di chuyển về Đà Nẵng. Theo kế hoạch, tôi đã bàn với Đại Tá Lương, LĐT/LĐ147/TQLC: -“Khi nào ông lên tầu xong thì sẽ chờ tôi và chiếc LCM8 đến để chuyển BCH/LĐ147 sang chiếc LCM 8 và cùng với BCH nhẹ SĐ tiếp tục phối hợp chỉ huy việc bốc nốt số quân còn lại trên bờ, số thương binh, tử sĩ và các thành phần còn lại trên tầu LCU sẽ di chuyển thẳng về Đà Nẵng”. Nhưng vì Đại Tá Lương bị thương nên kế hoạch đó không thể thi hành được. Tôi liền chỉ định Thiếu Tá Phạm Cang, Tiểu Đoàn TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 80

Trưởng TĐ7/TQLC, chiụ trách nhiệm chỉ huy toàn thể lực lượng trên bờ thay thế Đại Tá Lương. Khoảng xế trưa ngày 26-3- 75, trên tần số không lục, Trung Tướng Thi đã ra lệnh cho hai chiếc LCU đang ở đâu đó bằng bất cứ giá nào cũng phải ủi bãi để bốc các lực lượng còn lại trên bờ. Một chiếc LCU có thể chở khoảng từ 800 đến 1000 quân nhân với đầy đủ trang bị, như vậy ít ra cũng phải có 3 chiếc mới đủ để bốc tất cả quân nhân các đơn vị còn lại, (vì lúc này số người chờ tầu HQ vào bốc không phải chỉ riêng TQLC, mà còn rất nhiều quân nhân các đơn vị bạn và dân chúng). Nhưng có còn hơn không…Điều quan trọng là làm sao phải giữ được an ninh bãi bốc. Thiếu Tá Phạm Cang đã nhanh chóng cho đổi bãi bốc cách xa bãi bốc cũ khoảng 1 cây số để tương đối được an ninh hơn đối với lực lượng địch, nhưng vấn đề trật tự thì vô cùng phức tạp, những quân nhân đơn vị bạn không còn cấp chỉ huy và nhất là dân chúng, cái chết trước mặt thì TQLC di chuyển đi đâu họ theo đó, không cách nào tách riêng ra được, TQLC đối với họ lúc này như “hình với bóng”. Thiếu Tá Phạm Cang đành cho lệnh các đơn vị TQLC làm an ninh vòng đai ngoài, phòng thủ bãi bốc, để dồn đám đông hỗn tạp vào giữa, vì VC cũng đang bám theo. Khi chiếc LCU thứ nhất bắt đầu vừa ủi bãi, thì đám đông hỗn tạp ùa tới tàu, rồi cảnh hỗn loạn đã xẩy ra, mọi người đã tranh nhau lên tầu. Chiếc LCU chiụ quá mức trọng tải nên bị mắc cạn nằm yên và khi thuỷ triều xuống dần thì tầu càng bị lún sâu. Chiếc LCU thứ hai cố gắng tiến vào để tìm cách kéo chiếc thứ nhất ra bằng dây cáp, nhưng mọi nỗ lực đều vô vọng mặc dù các chiến sĩ Hải Quân đã rất tận tình, bất chấp hiểm nguy trước hoả lực địch. Nếu không bị hoảng hốt và giữ được trật tự, lớp lang như đẵ sắp xếp, chỉ cần một phần ba số người chiụ rời khỏi tầu, thì phần còn lại trên tầu đã được bốc đi. Cuối cùng, trước tình hình hỗn loạn, chiếc tầu LCU thứ hai buộc lòng phải rút đi sau khi đã mang theo được thuỷ thủ đoàn của chiếc LCU thứ nhất, còn tầu thì nằm lại. Chiều đã xuống, BCH nhẹ SĐ/TQLC đã gọi bất cứ mọi hệ thống vô tuyến nào có thể xen vào được để xin tiếp tục gửi tầu HQ đến bãi bốc, nhưng mọi trả lời nhận được đều bi quan và tuyệt vọng… Một chiếc trực thăng cô đơn nào đó đã bay cặp theo bờ biển từ hướng Đà Nẵng qua ngang các lực TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 81

lượng trên bờ rồi sau đó vội vàng trở ngược lại về hướng Đà Nẵng mất dạng (sau này tôi được biết chiếc trực thăng nói trên đã chở Đ/Tá Lê Đình Quế, TMT/SĐ/TQLC, trong nhiệm vụ tìm cách liên lạc và tiếp tế cho LĐ147 /TQLC). Trước khi trời tối tôi đã báo cho Th/Tá Cang biết sẽ không còn phương tiện nào đón nữa, tuy nhiên tôi yêu cầu LCM 8 tiếp tục di chuyển tới lui ngoài khơi để duy trì liên lạc với các đơn vị trên bờ. Đêm 26-3-75: Lúc 2345 giờ, tôi thấy nhiều trái hoả hiệu xanh, đỏ, vọt lên trên không gian đen tối! Tôi gọi Thiếu Tá Cang để hỏi thăm tình hình. Sau vài câu trả lời vội vã, Cang đã xin đóng máy vì tình hình rất nghiêm trọng. Tôi chúc Cang và các anh em được nhiều may mắn… Chiếc LCM 8 vẫn âm thầm di chuyển ngoài khơi…còn nước còn tát. Viên thuyền trưởng vẫn điều khiển con tầu không mệt mỏi. Trong giờ phút nguy kịch, viên thuyền trưởng và người phụ tá vẫn kiên trì thi hành nhiệm vụ trong tinh thần kỷ luật rất đáng khen. Có lẽ vào giờ phút ấy, chỉ có chiếc LCM 8 là chiếc tầu đơn độc còn lạc lõng xa nhất về phía Bắc của hải phận miền Nam. Ngày 27-3-75: Khoảng 0300 giờ sáng ngày 27-3-75, viên thuyền trưởng báo sẽ có một chiến hạm đến đón tôi và BCH nhẹ SĐ về Đà Nẵng, tầu này đang tiến về vị trí của chiếc LCM 8. Họ đã thông báo cho nhau ví trị bằng đèn báo hiệu và hoả hiệu. Tôi yêu cầu truyền tin gọi các đơn vị trong bờ lần nữa và đó cũng là lần cuối cùng khi không còn đơn vị nào trả lời trên máy truyền tin. Trong bờ cũng không còn một trái hoả hiệu nào soi sáng, tất cả đều yên lặng và đen tối một mầu… Từ tầu LCM 8 chúng tôi phải leo lưới đổ bộ để lên một chiếc dương vận hạm (LST) vì trời tối nên không ai rõ là loại tầu gì. Tầu chở chúng tôi quay đầu .. ..xa dần về hướng Nam, qua cửa Tư Hiền và… tôi cảm thấy lòng mình đau xót khi phải bỏ lại sau lưng biết bao chiến hữu thân yêu trước sự bó tay và bất lực! Tôi khâm phục sự can đảm và lòng hy sinh của các anh em. Tango Nguyễn Thành Trí TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 82

Tháng Ba Chôn Súng Cứ mỗi tháng Ba về, lòng tôi lại chùng xuống, phải nói là buồn đau, cay đắng, ngậm ngùi đến tận cùng tim gan mỗi khi nhìn thấy những hình ảnh đau thương đập vào mắt tại bãi biển Thuận An vào những ngày 25, 26, 27 hay tại bờ biển Đà Nẵng ngày 28, 29 tháng 3/1975. Đã 39 năm trôi qua, đã có quá nhiều bài viết về những ngày cuối tháng 3/1975 tại bãi biển Thuận An. Tôi không muốn lập lại nhưng với cương vị là Trung Úy, ĐĐP/ĐĐ2, TĐ7, LĐ147/TQLC, là lữ đoàn bị kẹt lại trên bãi biển Thuận An, tôi xin ghi lại những gì mắt thấy, tai nghe cùng suy nghĩ của mình về những ngày chiến đấu tới tận cùng sức sống của TĐ7/TQLC mà Tiểu Đoàn Trưởng là Thiếu Tá Phạm Cang, Tiểu Đoàn Phó là Thiếu Tá Lê Quang Liễn, cả 2 vị đều xuất thân từ Khóa 20 Võ Bị Quốc Gia Việt Nam. Viết để thấy rõ hơn là trong trận đánh cuối cùng đó của TĐ7/TQLC, chúng tôi đã chiến đấu với ai, với 1 đại đội du kích Việt Cộng hay là chiến đấu với cấp tiểu đoàn, trung đoàn chính quy Bắc Việt với hỏa tiễn tầm nhiệt AT3 cùng với chiến xa T54 yểm trợ… Khoảng 5 giờ chiều ngày 19/3/1975, trời nhá nhem tối, tôi là đại đội phó ĐĐ2/TĐ7 TQLC, bàn giao vị trí phòng thủ cho 1 trung úy đại đội trưởng đại đội Biệt Động Quân. Đi theo tuyến phòng thủ dưới cơn mưa phùn gió bấc của tháng 2 âm lịch tại miền núi rừng miền Trung, lạnh cắt da, miệng đánh bò cạp. Tôi hỏi ông về khả năng tham chiến thì được biết quân số của đại đội ông là khoảng 80, mới đụng nặng trở về nên quân số chưa bổ sung kịp. Như vậy là gay cấn rồi đây, quân số của ông vừa đủ trám tuyến cho 2 trung TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 83

đội TQLC chúng tôi. Tieu Doan 7 Hum Xam TQLC Tôi hướng dẫn cho ông hệ thống phòng thủ, giao thông hào hình chữ Z, hầm hố cá nhân, những vị trí đặt súng nặng đại liên M60, những hầm hàm ếch dưới giao thông hào sâu gần 2 mét để tránh pháo 130 ly và hỏa tiễn 122 ly. Tuyến phòng thủ là một đồi đá nhiều hơn đất, muốn lấy nước là phải theo những con đường đặc biệt từ trên đồi xuống thông thủy. Bàn giao cả những vị trí gài bẫy, gài mìn claymore, lựu đạn và có cả những vọng gác giả, lính giả để nghi binh… Ban ngày thấy vậy nhưng không phải vậy, ban đêm mà mò vào là biết thế nào là TQLC phòng thủ, biết thế nào là Sinh Bắc Tử Nam ngay… Bàn giao cho ông những hỏa tập tiên liệu trên bản đồ. Coi chừng bị bắn sẻ. Riêng 2 cái máy sensor để dò tiếng động thì chúng tôi phải đem theo. Khoảng 8 giờ tối thì chúng tôi mới bàn giao xong. Tôi chúc ông may mắn ở lại, còn chúng tôi từ giã Quảng Trị Anh Hùng… TĐ7/TQLC được lệnh rút về lập Tuyến Đỏ tại đèo Hải Vân. Mỗi sĩ quan nhận 10 tấm bản đồ trải dài từ Quảng Trị đến Đà Nẵng. Từ khi tình nguyện về TQLC, đây là lần đầu tiên tôi nhận một số bản đồ nhiều kỷ lục cho một cuộc hành quân. Chúng tôi thống nhất đánh số xấp bản đồ từ 1 đến 10 và mỗi bản đồ đều có những soát điểm, di chuyển đến đâu là phải báo cáo cho BCH/TĐ biết để kịp thời yểm trợ. Kèm theo đó còn có những hỏa tập tiên liệu… tất cả đều được mã hóa, VC có bắt được tần số của chúng tôi thì cũng mù vì chỉ có sĩ quan mới có tập giải mã này. Nói đến đây không thể không nhắc đến Thiếu Tá Lê Quang Liễn, TĐP/TĐ7, ông là người soạn ra tập mã hóa này, tất cả đều bằng số, và các sĩ quan cũng như hiệu thính viên đều phải cố gắng nhớ càng nhiều càng tốt… Ngày 20/3/1975, đơn vị tôi rút về đóng quân tại cây số 17, nhiệm vụ là bảo vệ cầu An Lỗ để bảo đảm an ninh lộ trình cho Lữ Đoàn 369 của Tr/Tá Nguyễn Xuân Phúc đi chuyển qua rồi mới tới TĐ7 sẽ rút sau cùng theo chiến thuật cuốn chiếu. Tôi còn nhớ rõ là sáng hôm đó tôi đã đứng nghiêm chào khi Thiếu Tá Lâm Tài Thạnh, TĐT/TĐ9 đi ngang qua cầu. Ngồi trên xe ông chào lại và mỉm cười. Ông và tôi quá quen thuộc vì trước đó không lâu ông là TĐP/TĐ7 và tôi là ĐĐP/ĐĐ2/TĐ7, cùng chung cánh B do ông chỉ huy. TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 84

Ngày 21/3/1975, thật là bất ngờ khi được Thiếu Tá Phạm Cang cho tôi 6 giờ phép về thăm gia đình. Bất ngờ là vì suốt hơn 2 năm hành quân ở Quảng Trị, qua 2 đời TĐT, Th/Tá Nguyễn Kim K16 VB rồi Th/Tá Phạm Cang K20 VB, qua 2 cái Tết, tôi chưa bao giờ được cấp 1 giờ phép, mặc dù gia đình tôi ở Huế, chỉ cách nơi tôi hành quân khoảng 50 cây số… Thiếu Tá Phạm Cang, TĐT/TĐ7 TQLC Cầm tờ giấy phép trong tay, tôi đu theo chiếc GMC tiếp tế trên đường trở về hậu trạm ở Mang Cá và về đến nhà khoảng 11 giờ sáng. Đến 12 giờ trưa thì ba tôi đi làm về, tôi cùng gia đình ăn một bữa cơm sau hơn 2 năm xa cách từ ngày ra trường (15/12/1972). Ba tôi làm việc tại Viện Đại Học Huế, ông cho tôi biết là tất cả nhân viên đã sẵn sàng di tản vào Đà Nẳng khi có lệnh. Khoảng 1 giờ trưa, từ giã gia đình, tôi đi xe Honda qua Bưu Điện Huế để gọi điện thoại về cho “em gái hậu phương” ở Sài Gòn. Tôi chỉ cho biết là tôi sẽ đi thăm chú K. (chú K. là chú của tôi đang dạy học tại Đà Nẵng). Nói chuyện được 5 phút, phải ngưng, nhường cho người khác vì người chờ để gọi quá đông. Có một ông nhận là ký giả hỏi tôi là có gởi hay nhắn gì về Sai Gòn không, ngày mai ông sẽ về SG. Tôi cám ơn ổng vì chẳng có gì để gởi. Lại leo lên xe Honda ra bến xe để trở lại nơi hành quân. Hơn 2 năm trời được 6 giờ phép vể thăm cha mẹ ngay trong vùng hành quân! Những ai không ở trong hoàn cảnh lính chiến trên địa đầu giới tuyến thì tưởng đó là chuyện đùa, chính tôi cũng tưởng đùa, nhưng mà là thật. Không phải cấp chỉ huy làm khó thuộc cấp, chúng tôi, từ trên xuống dưới đều thế cả, vì nhiệm vụ mà phải hy sinh, vì tụi VC xâm lăng muốn “làm khó, làm khổ” đồng bào. Ba giờ chiều, ra đến vị trí đóng quân, thì một ngạc nhiên khác lại đến với tôi, đó là đơn vị của tôi đã không còn ở chỗ cũ như hồi sáng nữa mà đã hành quân trở ra lại Quảng Trị rồi!. Ngày 22/3/1975, một ngày khá yên tĩnh, khoảng 8 giờ sáng, toán tiền đồn báo về là từ hướng Quảng Trị có một số quân và dân đang di chuyển về tuyến chúng tôi. Tôi được lệnh là chận tất cả lại. Hỏi chuyện một Trung Úy Địa Phương Quân thì được biết là quân chính quy Bắc Việt rất đông cùng với nhiều chiến xa đã chiếm Quảng Trị, nơi mà mấy ngày trước, TQLC vừa bàn giao tuyến lại cho BĐQ và ĐPQ. Đến chiều thì địch xuất hiện, ngang nhiên như chỗ không người, họ đâu có ngờ là TQLC vẫn còn đây, và được chúng tôi tiếp đón rất nồng hậu bằng hỏa lực cơ hữu cùng với 1 M41 tăng phái. Địch rút. Ngày 23/03/1975, một ngày khá căng TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 85

thẳng, 2 bên gờm nhau, địch biết ta, ta biết địch nhưng 2 bên đều án binh bất động. Hai bên đều đánh hơi được là thế nào cũng sẽ có 1 cuộc thư hùng xa xảy ra nhưng chưa biết sẽ xảy ra khi nào thôi. Gọi pháo binh không được, không biết tại sao. Từ khi tôi làm ĐĐP, luôn luôn có 1 Thiếu Úy “đề lô” thuộc pháo binh cơ hữu của TQLC đi với tôi nhưng mấy ngày gần đây không còn thấy nữa. Đã 3 tháng nay, sĩ quan “đề lô” của pháo binh TQLC đi với tôi là Thiếu Úy Lê Hạ Huyền. Tôi nhớ rõ họ tên vì ông T/U Huyền là bà con với tôi, tôi gọi ông bằng chú măc dù tuổi ông nhỏ hơn tôi. Ngày 24/03/1975, tôi nằm trên tuyến với 3 Trung Đội 1, 2 và 3. Cả 3 trung đội dàn hàng ngang nằm trên những đụn cát, chỉ có những bụi dương liễu cao khoảng nửa mét, không có chỗ ngụy trang. Xin nói thêm là trong giai đoạn lính tổng trừ bị TQLC “được” làm lính địa phương, đối phó với giặc có chiến xa thì quân số của một đại đội TQLC trung bình là 160, bao gồm một tiểu đội chống chiến xa (TĐCCX). Mỗi quân nhân trong TĐCCX ngoài 1 cấp số đạn M16 còn mang 3 khẩu M72. Tức là mỗi đại đội TQLC có hơn 30 khẩu M72, một loại vũ khí diệt tank hữu hiệu vào thời điểm đó. Hôm ấy khoảng 10 giờ sáng mà trời vẫn còn sương mù dày đặc, tầm nhìn rất giới hạn, toán tiền đồn báo là có tiếng của chiến xa (CX) nhưng chưa xác định được loại nào vì chưa thấy rõ. Mặt trời từ từ xuyên thủng màn sương mù dày đặc và chúng tôi đã thấy chiến xa địch xuất hiện, 1 rồi 2, rồi 3, rồi 4 chiếc T54 với bộ binh tùng thiết, dàn hàng ngang tiến thẳng về hướng phòng thủ của đại đội tôi. Tôi gọi máy báo cho ĐĐT là Đại Úy Ngô Kim Anh biết tình hình và xin pháo binh yểm trợ. Tràng đầu tiên hơi xa, điều chỉnh gần lại 50, vẫn còn xa, gần lại 50 nữa thì đạn đã nổ chụp ngay trên đội hình của địch. Địch bắt đầu dừng lại, lúng túng rồi hoảng hốt, địch chưa thấy ta. Yếu tố bí mật và bất ngờ đang nằm phía ta. Lệnh đại đội cho tôi chơi ống thổi lửa (M72) nhưng chưa cần thiết, một khi phóng M72 ra là phải chắc ăn, “cua phải bị nướng”, phải chờ chúng tới thật gần, nhất 9 nhì bù, CX còn ở xa, không trúng mục tiêu mà vị trí của mình bị lộ thì… với hỏa lực của T54, một khẩu đại bác 100 ly cộng với đại liên nó mà quạt lại thì tiêu, TQLC sống hùng, sống mạnh nhưng chắc là không sống lâu. Cái hấp dẫn, hồi hộp, căng thẳng, bình tĩnh, sống chết trong đường tơ, mạng của hằng trăm lính trên tuyến đối diện với CX địch chính là tùy thuộc vào cấp chỉ huy lúc này đây. Lúc này đây, tôi không nghĩ gì đến cha mẹ tôi ở Huế, ngừơi yêu ở Saigòn, em hậu phương ở Đà Lạt, những nụ cừoi duyên BTX sáng Chúa Nhật trên khu phố Hòa Bình, nhà Thủy Tạ v.v… mà là mạng sống của anh em tôi, của tôi trứơc họng súng 100 ly của T54. Tôi còn nhớ thời gian TĐ7 về “hấp” ở TTHL Đống Đa tại Phú Bài, trong 1 buổi huấn luyện và thực tập bắn M72, tôi được chỉ định bắn M72 cho quân nhân trong ĐĐ xem. Với cự ly 100 mét, trời nắng, gió nhẹ, tầm quan sát rõ, tôi đã bắn bay mục tiêu là 3 cái thùng phuy tượng trưng cho T54. Đó là kết quả của những ngày thao trường đổ mồ hôi, công sức huấn luyện của các Đ/Úy Tôn, Đ/U Nhồng, Đ/U Thái, Đ/U Dục … Xin TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 86

thành thật cám ơn quý vị, nhờ các vị huấn luyện đã tạo cho tôi niềm tự tin trứơc họng súng CX T54, tôi sẽ chờ chúng tới thật gần, vào tầm hủy diệt 99% của súng chống CX M72. Chúng tôi quyết ém quân chờ chiến xa địch, lọt ăn, không lọt đền, phải tương đối chắc ăn mới khai hỏa. 200 mét, rồi 180 mét, rồi 150 mét, tôi ra hiệu cho TĐCCX chuẩn bị, sẵn sàng rút chốt an toàn của M72. T54 cùng bộ binh tùng thiết rõ dần dần, mặc quần áo kaki Nam Định, đầu đội nón cối, tất cả đều ngụy trang bằng những cành dương. Pháo binh vẫn rót vào vị trí địch, 1 tràng, 2 tràng, 3 tràng… Bùm! Bùm! Bùm! Khói lửa mịt mùng, 1 T54 đã bị trúng đạn pháo binh, 1 chiếc bị trúng M72, bộ binh tùng thiết bắt đầu rụng, địch nao núng rồi chuyển hướng chạy về phía rừng dương ẩn núp. Nhưng khốn khổ cho chúng là nơi đó có Trung Đội 2 phòng thủ được tăng cường chiến xa M41. Tôi nhìn ra đàng sau thì thấy đại đội trưởng đang bàn luận với Thiếu Tá Lê Quang Liễn, Tiểu Đoàn Phó, ông là người chỉ huy trực tiếp cánh B. Mỗi lần đụng trận, ông luôn có mặt tại tuyến đầu với tụi tôi. Đó là cách đánh giặc của TQLC. Thiếu tá Lê Quang Liễn, Tiểu đoàn phó/TĐ 7 TQLC Ta và địch gần như “sáp lá cà”, không dùng PB được nữa, TQLC và M41 trực diện với T54 và VC tùng thiết! Thiệt hại cả hai bên, chiến trường là thế, địch chết la liệt thì anh em TQLC chúng tôi cũng thiệt hại không ít. Nhưng biết làm sao hơn, chúng tôi đã tận dụng những gì học hỏi được ở quân trường và kinh nghiệm chiến trường, đã tận lực sức người và khả năng chỉ huy để giảm thiểu thiệt hại cho đồng đội và quan trọng hơn, chúng tôi vẫn đứng, thuộc cấp thấy chúng tôi vẫn đứng, đó là điều QLVNCH không hổ thẹn có những đứa con như thế, như thế. Đến chiều tối thì được lệnh rút, mang theo thương binh tử sĩ, bỏ mặc vũ khí chiến lợi phẩm, súng ta còn mang không hết thì mang theo “củi” của địch làm gì? Súng không đạn là củi. Mang theo “củi” để kể công để thượng cấp cho ADBT! Địch cũng án binh bất động. TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 87

Đêm 24/3/1975, khoảng 12 giờ khuya, trên đường lui binh, chúng tôi lại bắn cháy 1 chiến xa, không phải T54 mà là M41 của ta. Không phải bắn lầm đơn vị bạn vì tối trời mà cố tình bắn vì M.41 đã hết xăng, phải dùng M72 để bắn cháy M41 sau khi đã thảy vào pháo tháp 1 trái lựu đạn. Dứt khoát không để lọt vào tay địch. Khoảng 2 giờ sáng, trên đường rút quân, Thiếu Tá Lê Quang Liễn gặp tôi, ông và tôi im lặng xiết tay nhau như chúc mừng nhau còn sống, rồi chụm đầu trên tấm bản đồ dưới ánh đèn trong M113 để xác định…, ông dặn tôi nhớ chuyển thương binh nặng ưu tiên đi trước, vì có tín hiệu báo cho biết địch đang áp sát theo sau. Bản đồ khu vực cửa Thuận An Ngày 25/3/1975, khoảng 8 giờ sáng TĐ7/TQLC về tới cửa Thuận An, ở đây đã có rất đông dân chúng cùng các đơn vị bạn khác trong tình thế vô cùng hỗn độn mà chắc chắn có du kích và đề-lô PB địch trộn vào, sẽ vô cùng nguy hiểm khi có súng nổ hay làm mục tiêu cho pháo địch, vì thế Th/Tá Phạm Cang cho lệnh tiếp tục di chuyển dọc theo bờ biển xuôi về phía Nam để bắt tay với đơn vị đi trước là TĐ4/TQLC của Th/Tá Đinh Long Thành K19. Vì TĐ7 là tiểu đoàn đoạn chiến, đi sau cùng trong hệ thống chỉ huy của Lữ Đoàn 147/TQLC được lệnh lui về Đà Nẵng theo lộ trình dọc theo bờ biển Thuận An rồi vượt qua cửa Tư Hiền để vào Đà Nẵng, nếu không có tàu HQ vào bốc. Đến trưa, gặp TĐ4/TQLC, tiểu đoàn cho lệnh dừng quân, lập tuyến phòng thủ ngay trên các đồi cát. Vị trí của các TĐ TQLC Nhìn lại phía sau, chúng tôi thấy cả một đám đông, rất đông bám sát theo sau chúng tôi. Thật là cảm động và xót thương cho đồng bào tôi, nhưng “tình dân quân cá nước” trong hoàn cảnh này thì thật nguy hiểm cho cả hai bên. Chúng tôi mở đường hướng dẫn cho họ tiến về phía trước, xuôi Nam, nhưng hình như đồng bào không muốn rời xa chúng tôi! Giữa bãi cát bao la, trên trời ánh nắng chói chan rọi xuống, trước mặt là biển cả xanh ngắt, sau lưng là đầm Cầu Hai, đầm Hà Trung nước mênh mông, nhưng bi đông chúng tôi đã cạn khô, cổ chúng tôi đắng nghét vì khói thuốc và khói súng, khát, khát và khát! Một chiếc trực thăng từ hướng Đà TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 88

Nẵng bay ra và thả tự do xuống một số thùng gạo sấy để tiếp tế cho chúng tôi, gạo sấy lấy nước nào đổ vào để thành cơm? (Sau này trong bài viết Tháng Ba Buồn Hiu của Tiểu Cần, âm thoại viên của Tướng Tư Lệnh TQLC thì trực thăng đó là C&C của Tư Lệnh, người mang gạo ra tiếp tế chính là chánh văn phòng, NT Nguyễn Quang Đan K21 và Tiểu Cần, vì xin nhưng không còn trực thăng để tiếp tế lương thực và nước uống cho quân sĩ!) Đến chiều thì gặp Trung Úy Hoàng Công Một K25 thuộc Tiểu Đoàn 5 TQLC điều quân, 2 thằng chỉ thăm hỏi nhau được vài câu và sau đó thì ai làm phận sự người đó. Trung đội trưởng Cúc của ĐĐ H.C. Một đã hy sinh tại đây. Đến tối thì VC đã tấn công TĐ4/TQLC, Thiếu Tá Nguyễn Trí Nam K22, Tiểu Đoàn Phó và Đại Úy Tô Thanh Chiêu, Đại Đội Trưởng Đại Đội 2 hy sinh. Thiếu Tá Phạm Cang, bị thương nhẹ do trúng miểng của cối 82 ly VC khi điều động M113 đánh chiếm mục tiêu. Em ruột TT Liễn cũng bị tử thương vào buổi chiều. Theo kế hoạch, 12 giờ khuya sẽ có tàu vào bốc, nhưng chờ mãi chẳng thấy. Ngày 26/03/1975, nhìn ra khơi thấy nhiều tàu của Hải Quân, lớn có nhỏ có. Đến trưa thì có 1 chiếc tàu há mồm vào để bốc thương binh và BCH/LĐ. Một chiếc thứ 2 vào, nhưng lần này thì không được may mắn như chiếc trước, địch đã dùng hỏa tiễn tầm nhiệt AT3 bắn vào ngay ống khói của tàu và tàu coi như bất khiển dụng. Một số chết và bị thương ngay trên tàu. Kể từ giờ phút này, Thiếu Tá Phạm Cang, TĐT/TĐ7 nắm quyền Xử Lý Thường Vụ Lữ Đoàn Trưởng LĐ 147 TQLC. Theo kế hoạch của ông thì TĐ7 bung rộng ra, sẽ là nốt chặn cuối cùng, làm an toàn bãi bốc cho các TĐ bạn và TĐ7 sẽ là đơn vị cuối cùng lên tàu sau TĐ4, TĐ3, TĐ5 TQLC. Rất tiếc là chẳng có chiếc tàu nào vào bốc kể từ đó mặc dù đến chiều vẫn có lệnh là 8 giờ tối sẽ có tàu vào, rồi đến tối lại có lệnh là 12 giờ khuya sẽ có tàu vào…và chẳng bao giờ có tàu HQ vào đón chúng tôi. Đứng trên cát, tứ bề nước mênh mông, không nước, không đạn, nhưng chúng tôi còn có cấp chỉ huy và đồng đội. Th/Tá Phạm Cang, TĐT/TĐ7 kiêm xử lý thường vụ chỉ huy LĐ147/TQLC khi đó đã bắt liên lạc được với ngừơi bạn cùng K20 chỉ huy đoàn tàu LCM sẵn sàng bốc TĐ7 vào Đà Nẵng, nhưng Th/Tá Cang đã từ chối, không thể chỉ đi có TĐ7, mà phải ở lại cùng toàn thể Lữ Đoàn, trong đó có TĐ4 của NT Đinh Long Thành K19, TĐ5 của NT Phạm Văn Tiền K20, TĐ3 của NT Nguyễn Văn Sử K20. Tôi xin trích đoạn bài viết của Th/Tá Phạm Cang: _ “10 giờ sáng ngày 25/3/75, trên tần số không lục tôi nhận ra tiếng người bạn cùng khóa, Thiếu Tá Trần Văn Thao, anh chỉ TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 89

huy đoàn tàu Quân Vận (LCM) từ Đà Nẵng ra Thuận An để đón BĐQ, nhưng không thể nào liên lạc được. Anh hỏi tôi có thấy anh em Mũ Nâu không. Nhìn quanh tôi chỉ thấy 5, 3 anh. Tôi cho Thao biết. Anh nói: “Tôi sẽ đưa các bạn vào Đà Nẵng, hãy chuẩn bị và đánh dấu bãi bốc.”. Rất tiếc tôi không thể chỉ đưa TĐ7 đi, vì còn trách nhiệm với các tiểu đoàn bạn. Tôi cám ơn Thao”. Một tấm gương sáng khác của cấp chỉ huy mà tôi cần nhắc đến: Th/Tá Lê Quang Liễn, tải thương xác ngừơi em ruột lên tàu xong rồi vị Tiểu Đoàn Phó TĐ7 của chúng tôi nhẩy xuống biển, bơi trở lại vào bờ để cùng sống chết với chúng tôi. Đêm 26 rạng ngày 27 tháng 3 năm 1975, một đêm trăng sáng vằng vặc, biển động, nhìn ra xa vẫn thấy đèn của Hải Quân lấp lánh ngoài khơi… và chúng tôi “chôn súng”! Những người lính TQLC đã bắn cháy chiến xa T54 của địch, đã bị hỏa tiễn tầm nhiệt AT3 của địch bắn cháy tàu của họ. Họ đã nhai những hạt gạo sấy sau cùng vào ngày hôm qua, đã bắn những viên đạn cuối cùng vào ngày hôm nay. Và khi không còn gì để chiến đấu, họ đã tự đào hố để chôn súng, bản đồ, địa bàn, thẻ bài, bằng lái xe, bằng dù, thẻ quân nhân…và đã cắn răng chôn ngay cả cái nhẫn Võ Bị, là vật bất ly thân của những sĩ quan xuất thân từ Trường VBQGVN. Những người lính Tổng Trừ Bị thuộc ĐĐ2/TĐ7/Lữ Đoàn 147 Sư Đoàn Thủy Quân Lục Chiến Việt Nam Cộng Hòa đã chiến đấu và bị bắt làm tù binh chiến tranh (POW: Prisoner Of War) như vậy đó. Bất cứ ai, đừng bao giờ bảo Lữ Đoàn 147/TQLC là những hàng binh, nguy hiểm vô cùng, hãy cẩn thận trong lời nói, thưa các ông, xin nhắc lại: NGUY HIỂM VÔ CÙNG!!! Riêng cá nhân tôi, 1 người lính VNCH, 1 kẻ chiến bại, tôi chưa bao giờ oán trách cấp chỉ huy của tôi dù là cấp Tiểu Đoàn Trưởng hay vị Tổng Tư Lệnh Tối Cao của Quân Đội. Cái nhìn của tôi chỉ là ở cấp chiến thuật, làm sao biết được cấp chiến lược… Bao nhiêu đắng cay, tủi nhục… đổ lên đầu kẻ chiến bại. Nếu sau khi mất QĐI, rồi QĐII, Hoa Kỳ giữ đúng cam kết với đồng minh VNCH, lại nhảy vào cuộc chiến, như đã xảy ra tại Triều Tiên năm 1953, nếu kết thúc cuộc chiến mà VNCH là kẻ chiến thắng, chúng ta sẽ nói gì? Nói ngược lại chăng? Hỏi tức là trả lời. Chúng ta hãy suy nghĩ 1 cách công bằng. *** Một người bạn đã hỏi tôi sẽ làm gì nếu lịch sử được lập lại hay nếu có kiếp sau? Vâng, câu trả lời của tôi là tôi sẽ lại tình nguyện thi vào Trường Võ Bị Quốc Gia Việt Nam, rồi khi ra trường lại sẽ tình nguyện gia nhập lực lượng Tổng Trừ Bị của Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa: binh chủng Thủy Quân Lục Chiến. Và nếu được chọn lựa thì tôi xin được chiến đấu dưới quyền chỉ huy của Đại Tá Tư Lệnh Phó TQLC Nguyễn Thành Trí, Trung Tá Lữ Đoàn Trưởng TQLC Nguyễn Xuân Phúc, Trung Tá Lữ Đoàn Phó Đỗ Hữu Tùng, Thiếu Tá Tiểu Đoàn Trưởng Phạm Cang, TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 90

Thiếu Tá Tiểu Đoàn Phó Lê Quang Liễn v.v… Đó là những cấp chỉ huy mà tôi rất ngưỡng mộ và kính phục, trên chiến trường cũng như trong “tù trường”… Người trong cuộc 26/03/2014 Mũ Xanh Lê Khắc Phước ***** Phụ chú của HVR Tại thôn An Dương, thuộc quận Phú Vang Huế, một địa điểm chỉ cách bờ biển Thuận An khoảng 2km về phía Nam, vào cuối tháng 3/1975, dân chúng địa phương sau cuộc chiến đã chôn cất rất nhiều chiến sĩ TQLCVN hy sinh ngay trên bãi biển. Sau hơn 35 năm, nước biển đã lấn chiếm đất liền và nhất là trận bão lụt năm 1999 đã cuốn một số hài cốt ra khơi. Với sự mong mỏi của đồng bào làng An Dương, nhất là những người đã tự tay chôn cất những người tử nạn, từ bao nhiêu năm nay, là làm sao để cải táng và di chuyển những hài cốt xiêu lạc này vào một khu đất khô ráo xa bờ biển; đến tháng 7/2010, với sự trợ giúp tài chánh của người Việt tỵ nạn CS ở hải ngoại, Hoa Kỳ và Canada, đồng bào thôn An Dương đã di chuyển hài cốt của các tử sĩ VNCH từ ngoài bờ biển vào đất liền với mộ phần khang trang, có bia mộ và nhà lăng. Trong dịp này người dân thôn An Dương chỉ tìm thấy 132 bộ hài cốt gói trong poncho. Trong số bộ hài cốt này, tiếc thay, chỉ có 7 thẻ bài và một căn cước của những người đã hy sinh. Số 132 bộ hài cốt này được cải táng, mỗi hài cốt được đặt vào một tiểu sành riêng, loại quan tài nhỏ gọi là cách tiểu hay quách. Mỗi mộ phần có đánh dấu nhưng chỉ mộ của di cốt nào có thẻ bài mới có tên trên bia mộ. TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 91

Một vài hình ảnh trên báo chí Việt ngữ (hải ngoại) về khu vực cải táng và xây mộ những chiến sĩ TQLC/VNCH đã hy sinh tại Thuận An, cuối tháng Ba 1975 TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 92

THAÙNG BA NHÔÙ BAÏN Cô chủ quán cho tôi hai ly cà phê đen không ngọt hai điếu thuốc lá thơm - đốt - để nhớ bạn hiền Những thằng bạn vừa mới hôm qua, hôm kia, thì hôm nay không còn nữa. tháng ba lại về niềm tưởng nhớ cô đơn. Những thằng bạn vừa mất xác nơi rừng sâu núi thẳm xác trôi sông không biết dạt ở phương nào thằng lây lất tấm thân tàn vất vưởng thằng còn lại một mình trong thổn thức Tháng ba lại về Bông hoa giấy vườn nhà ai nở rộ Cánh mai vàng còn sót lại cô đơn nơi ngõ vắng bóng hình ai chờ đợi lỡ hẹn rồi không kịp mắt nhìn nhau. Tháng ba lại về Kẻ phương trời, người góc biển Kẻ tha phương, người ở lại buồn tênh Ai có biết ngày mai còn gặp lại…!? Người lính già Nashville,TN HOAØI NIEÄM THAÙNG BA Nhớ về Cao Xuân Huy (người bạn tù) Tháng ba lại đến Huy ơi! Anh đi còn nhớ đất trời Thuận An? Tháng ba gãy súng (*) bàng hoàng Thây trôi máu đổ ngập tràn trùng khơi Tháng ba phận lính chơi vơi Tang thương thế cuộc, đổi đời biển dâu Tháng ba chôn kín niềm đau Lê chân, gục mặt, cúi đầu tiếc thương Tháng ba rời súng, buông gươm Cùng nhau bước tiếp đoạn đường tù binh Tháng ba chinh chiến điêu linh Quê hương tang tóc, nghiã tình dở dang Tháng ba năm ấy tan hàng Tháng ba hoài niệm vỡ tan tim mình (Trinh Sát 22) TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 93

Bãi biển Thuận An và cơn uất nghẹn Tháng Ba về nỗi nhớ khôn nguôi Từng gương mặt các em tôi hồn nhiên quá Ra đi mà bình thản như không Lẽ nào bài hát đó nói các em Tuổi hai mươi mà ngỡ như trẻ thơ Nên các em chơi trò con gái? Ngồi vòng tròn muốn đánh đũa hay sao? Con gái chơi đánh đũa đếm hai, ba Còn các em đánh đũa bằng …hai sáu! Và nổ tung sinh mạng mình! Nhớ lại cảnh này nước mắt vây quanh Gạt liên tục vậy mà rơi, rơi mãi Các em ơi, các em hồn nhiên quá Chơi đánh-đũa-hy-sinh mà gương mặt vẫn tươi cười! Thôi thì Mỗi lần hai sáu tháng ba Anh sẽ gửi cho các em những vòng Nguyệt Quế! PTMX Tháng Ba 2021 (Nguyễn Hoàng Ân, Thiếu Úy, Pháo Đội B, Tiểu đoàn 1 PB “Nỏ Thần”. Bị bắt tù binh năm 1972 tại căn cứ Carol. Hiện ở Việt nam) TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 94

*** NHÖÕNG NIÊEÂN TRÖÔÛNG VOÕ KHOA - Hạp, bạn làm một chai nữa đi. - Thôi, một chai là quá đủ rồi, tôi còn phải về. Tôi biết Hạp ở San Diego, cách Little Saigon, chỗ chúng tôi đang họp mặt khoảng 2 giờ lái xe, lúc đó đã là 9 giờ đêm rồi, nên khi nghe Hạp nói “tôi phải về” làm tôi quá ngạc nhiên, làm sao một ông già 70 có thể ngồi ôm vô-lăng suốt hai tiếng trên freeway trong đêm tối được? Ôm cái gì thì được chứ ôm vô-lăng như vậy là nguy hiểm quá! Tôi thầm nghĩ hay là Hạp đã dọn về thủ đô tị nạn rồi nên hỏi: - Ông dọn về Little Saigon hồi nào mà không cho anh em biết? - Không, nhà tôi vẫn ở San Diego. - “Nhà tôi” của ông vẫn ở San Diego, thế giờ này mà ông đòi về là ông về phòng “nhì” hay phòng “tư” ở Little Saigon đây? (Hạp làm việc ở Phòng Tư) Thấy câu hỏi của tôi có hàm ý “đốt nhà” nên anh bạn phòng nhì Lê Văn Châm vội thanh minh cho anh bạn phòng tư: - Thằng Hạp này nó hiền như ma-so* thì làm gì có phòng nào khác đâu. -*Ma-sơ hay ma-só hoặc masờ đây? Biết tôi có tật hay ăn nói linh tinh, sợ bạn bị hàm oan nên Liễn chen vào: - Hạp đòi về San Diego thật đấy, nghe tin chúng tôi từ xa về Little SG chơi, Hạp từ San Diego đã lên và có mặt ở đây từ lúc 6 giờ sáng rồi cả ngày hôm nay Hạp cùng với Châm đưa Cang, Tú và tôi đi khắp nơi rồi về nhà Châm ngồi lai rai cho đến bây giờ. Đúng ra là Hạp đã phải về San Diego từ lúc 6 giờ chiều, vậy mà cứ “quấn quít” với anh em, chưa nỡ rời bước, nhưng cuối cùng thì vẫn phải chia tay vì sáng sớm mai Hạp TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 95

có việc không thể vắng mặt được. Tôi đã nói với Hạp là thì giờ eo hẹp và xa xôi quá thì đừng lên, nói chuyện qua phôn là được rồi. Nhưng Hạp nói rằng: “Lâu quá không gặp mặt tụi mày tao nhớ”. *** Phần đối thoại trên đây là vắn tắt câu chuyện tôi ghi nhận được trong bữa cơm họp mặt tại nhà Lê Văn Châm Khóa 17 Võ Khoa Thủ Đức/TQLC (K17/VK/TQLC) nhân dịp Lê Quang Liễn, Nguyễn Cao Nghiêm, Phạm Cang, Nguyễn Ngọc Tú về Nam CA dự đại hội của Khóa 20 Võ Bị (K20/VB). Ngoài Cang, Liễn, Nghiêm, Tú, là khách phương xa thì thành phần “chủ nhà” có Châm, Hạp, Hữu, Giao K17/VK, niên trưởng Quách Ngọc Lâm K12/VK, kẻ viết bài này là Tô Văn Cấp K19/VB được các anh em gọi đến để… phá mồi. Dĩ nhiên không thể thiếu thành phần quan trọng “không thể thiếu” là các chị. Nhưng bài này tôi nói về những tay súng, những tiếng nổ nên không dám ghi quý danh của những vị thục nữ vào chốn ồn ào này. Rượu ngon XO hai ba chai mà kén người uống, bia ngọt dăm ba thùng thiếu người say! Mồi đưa cay thượng hảo hạng đầy bàn không cá đớp! Ôi một mình tôi phá mồi khiến ngất ngư! Còn họ, những người bạn ngày xưa từng sát cánh bên nhau, “mày mày-tau tau”, cùng nghe AK, CKC, RPD réo bên tai, sau nhiều năm xa cách nay gặp lại thì biếng ăn, nhác uống mà thi nhau “nổ”! Nổ chuyện đơn vị cũ, chiến trường xưa, nổ những kỷ niệm khi xung phong vào mục tiêu, dù mục tiêu ở trận địa hay hậu phương, và những nỗi buồn xuống xóm bị nổ…! Sau bao năm xa cách mà thấy họ thân nhau, tình nghĩa anh em còn hơn ruột thịt nơi xứ tạm dung này nên tôi hơi ngạc nhiên, khẽ hỏi Lê Quang Liễn K20/VB: - K17VK/TQLC với K20VB/TQLC “đụng nhau” hồi nào mà thân với nhau quá vậy? Đụng ngoài chiến trường hay ở hậu phương? - Tous les deux, cả hai, chúng tôi là dân TĐ.1/TQLC “QuáiĐiểu” với nhau mà, nhưng cần nhắc anh khi viết đừng có làm mất chữ “i” trong hai chữ Quái và Điểu thành “quá đểu” là không xong với tụi tôi đấy. Ngoài chiến trường tụi tôi dành nhau mục tiêu VC, về hậu phương chúng tôi nhường nhau “em-tê” MT... Vả lại anh không thấy đằng sau những chữ VK & VB thì chỉ có 4 chữ TQLC hay sao? Tôi hỏi anh câu này: “AK, CKC, Peta, RPD, cối, pháo vv… của TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 96

VC là những thứ không có mắt, vô tri, nó có phân biệt Võ Bị hay Võ Khoa không mà sao anh lại...” Thấy Liễn có vẻ hiểu lầm nên tôi vội đưa tay ra hiệu rồi cắt ngang lời Liễn: - Bạn hiểu lầm ý tôi rồi, thấy các bạn thân nhau quá, dù xa cách cả thời gian lẫn không gian nên tôi mới dùng chữ “đụng nhau” với hàm ý là đã sống chết với nhau nhiều rồi, nổ ở tiến tuyến và hậu phương cũng bị “nổ”, dân chơi thứ thiệt mà, chứ không hề có ý phân biệt Võ Khoa và Võ Bị. Nếu nói theo phong cách bình dân thì “Vỏ nào cũng là vỏ, anh vỏ khoai, tôi vỏ bí”. Phản ứng của Liễn cũng là phản ứng chung của đa số anh em ta, ai cũng cảm thấy rất khó chịu mỗi khi có một cá nhân nào đó suy nghĩ theo cái “đầu lệch” của họ về nguồn gốc quân trường của hắn, gọi nôm na là “kỳ thị”. Sự kỳ thị đã gây nên nhiều hậu quả tai hại khôn lường, thế giới văn minh ngày nay đã lên án thái độ đó, và chỉ còn sót lại ở những nơi hoang dã, những cái đầu hoang tưởng. Mỗi người đều có niềm hãnh diện về dân tộc, quê hương, xứ sở, tôn giáo, binh chủng, quân trường vv... của chính bản thân mình. Nhưng coi chừng, đề cao tôn giáo mình mà chê tôn giáo bạn là có thể gây ra “Thánh Chiến” đấy. Trong quá khứ, trên đường phố Saigòn, con chiên, phật tử đã gậy gộc với nhau vì mắc mưu của “lũ” hoạt đầu chính trị! Gần đây nhất ở Bolsa, tôi nghe được trên radio chương trình phúc âm của một tôn giáo nọ đã phê bình một tôn giáo khác khiến tôi phải viết bài báo bảo họ “sất-ấp” (shut up) và họ đã biết điều, đã biết sất-ấp. Hiện nay, quanh chúng ta ở hải ngoại, không thiếu những cái đầu lệch phát ngôn bừa bãi: “Tụi Mễ thế này, tụi Mễ thế kia” mà quên đi thân phận “sống nhờ ở đậu” của chính bản thân mình! Cũng không thiếu những quân nhân hợm hĩnh khi nói năng, phê bình hay viết lách rất cẩu thả, vô trách nhiệm về một đơn vị bạn. Gặp trường hợp này, chúng ta không nên ngại ngùng mà chỉ tay vào mặt họ: “Sất-ấp”. Nhớ lại năm tôi thập-tam, con trai tuổi thập tam thì chưa biết gì, ngoài chuyện lấy dây thung bắn con chim... chích-chòe của cô bé hàng xóm, nên mới xẩy ra chuyện một cu tí Bắc Kỳ di cư 54 vào học trường Nam Kỳ Petrus Ký! Một con cừu non sống giữa một đàn 50 đứa chỉ thua có quỷ ma! Chúng kỳ thị Nam Bắc, xé sách, vất bút, nhái giọng nói ngọng chữ N thành chữ L của tôi. Chân tay tôi TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 97

tê đi khi đến trường, ngồi gục mặt trong lớp và khóc trên đường về. Tôi là nạn nhân của nạn kỳ thị. Đã hơn nửa thế kỷ rồi, 55 năm chứ ít sao! Nhưng mà tôi vẫn ghét con virus “kythism”, nay gặp người đồng đội đồng thuyền Lê Quang Liễn cùng chung tâm trạng, cùng có những người bạn thân K17VK/TQLC nên đã gợi ý cho tôi nói về những chuyện mà tôi ấp ủ từ lâu, chuyện vui buồn với những niên trưởng Võ Khoa Thủ Đức là cấp chỉ huy là đồng đội của tôi ở Binh Chủng TQLC. Một ngày thâm niên Binh Chủng TQLC là niên trưởng của tôi rồi, tôi xin bắt đầu với những niên trưởng ít thâm niên nhất, đó là: Khóa 17 Võ Khoa Thủ Đức. Tôi không biết chính xác là bao nhiêu ngày, nhưng nếu tính cho tròn thì các ông “thâm” hơn chúng tôi vào khoảng một tháng, giữa tháng 12/1964 khi K19/VB chúng tôi về trình diện TĐ.5/TQLC thì đã thấy các ông K17/VK ở đây rồi, cái lon của các ông còn trắng tinh, chưa dính bụi chiến trường, đó là các niên trưởng K17VK/TQLC. Khóa 17 Võ Khoa/TQLC. Đơn vị đầu đời binh nghiệp của tôi là Trung Đội 3, Đại Đội 4, Tiểu Đoàn 5, Đại Đội Trưởng của tôi là Trung Úy Dương Bửu Long, K9/VK. Đây là lúc tôi học hỏi được ở các niên trưởng 17VK nhiều điều cần thiết cho một lính chiến hơn là một sinh viên quân trường, các “ông” K17/VK gồm có Nguyễn Văn Lộc, Ngô Thành Hữu, Trần Văn Hên, Lương Văn Cường, và còn ai nữa không nhỉ? Vì Tiểu Đoàn 5/TQLC mới thành lập, còn đang trong thời kỳ bổ sung và huấn luyện nên các trung đội trưởng kiêm huấn luyện viên luôn, ngày làm việc, trưa ăn cơm bàn, tối cấm trại và rồi trốn trại đi thăm dân cho biết sự tình nhưng sáng tinh sương vẫn có mặt tại suối Lồ-Ồ để dẫn quân chạy bộ, quân thở ít thì quan thở nhiều, thở như trâu! Nhờ môi trường này mà chúng tôi kết thành một khối, tôi học được ở các niên trưởng VK nhiều điều bổ ích mà quân trường không dạy. NT Trần Văn Hên. Quân trường không lường được trường hợp bị thương hư một mắt mà vẫn cố năn nỉ xin tình nguyện ở lại tiếp tục chiến đấu. Anh bị thương hư một mắt trong trận Đức Cơ năm 1965, nhưng vẫn còn cầm súng cho tới 30/4/75. Người ấy là Trần Văn Hên, chúng tôi gọi thân mật là “Hên-Đui”, văn TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 98