Đặc San Thủy Quân Lục Chiến 2021-2022

Vĩnh biệt Anh và cầu mong vong linh Anh sớm Siêu Sanh Tịnh Độ nơi cõi Niết Bàn. (MX Nguyễn Văn Cảnh Đại Diện TĐ3 Sói Biển TQLC) Bảy năm nay, lấy xe lăn làm bạn, Nguyễn Văn Thạch không ngồi ở nhà như nhiều bệnh nhân khác, mà luôn được người bạn đời, đưa anh đến tham dự các sinh hoạt trong cộng đồng, dù nắng hay mưa. Hành động thông cảm này của chị Thạch, sự chu đáo và tận tình của chị, đã làm anh em rất ngưỡng mộ và tuyên dương, như trong lời phân ưu của TQLC Lê Quang Liễn đại diện cho Tổng Hội TQLC, Liên Hội TQLC/Úc Châu và các các Hội TQLC địa phương, đã nghẹn ngào phát biểu: Thưa chị Thạch, Các cháu thân mến. Trước hết tôi xin chuyển đến chị và tang quyến những lời chia buồn, thương tiếc anh Thạch của Tổng Hội TQLC, Liên Hội TQLC Úc Châu, các Hội TQLC địa phương trên toàn quốc Hoa Kỳ đã được đăng tải trên diễn đàn điện tử của Binh Chủng TQLC trong mấy ngày vừa qua. Anh Thạch đau yếu trên 7 năm nay, được gia đình chăm sóc chu đáo tại gia. Đặc biệt, chị Thạch đã ở bên anh suốt 24 giờ trong ngày, 7 ngày một tuần. Sự chu đáo, tận tình bên chồng của chị Thạch đã tạo sự cảm mến, thán phục của anh chị em Mũ Xanh tại Houston. Chị Thạch thân mến, Chúng tôi vô cùng kính trọng sự hy sinh lớn lao, tình nghĩa vợ chồng rất sắt son của chị. Trước năm 1975, MX Nguyễn Văn Thạch đã cùng chúng tôi chiến đấu không tiếc máu xương của chính mình để bảo vệ miền Nam thân yêu. Sau năm 1975, trong cuộc chiến không tiếng súng, Mũ Xanh Thạch vẫn sát cánh cùng đồng đội để tranh đấu chống áp bức, bóc lột, đòi hỏi Tự Do, Dân Chủ, Nhân Quyền cho Quê Hương. Đến lúc đau yếu, anh vẫn yêu cầu chị đưa anh đến tham dự các buổi lễ như Quốc Hận 30 tháng 4, ngày Quân Lực 19 tháng 6, hoặc tham TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 199

dự Đại Hội Toàn quốc TQLC 2015. Anh tham dự để góp mặt, được gặp gỡ đồng đội, và trên hết để hỗ trợ chính nghĩa và nêu gương sáng: tranh đấu cho Tổ Quốc cho đến cuối đời. Sự ra đi hôm nay của Mũ Xanh Nguyễn Văn Thạch như một chiến hữu vừa giã từ trận địa. Chúng ta thật sự mất một người bạn rất can trường và đầy nhiệt huyết cùng chiến tuyến. Trong giờ phút chia ly đau buồn này, thay mặt Tổng Hội TQLCVN, Hội TQLC Houston và Vùng Phụ Cận, tôi xin thành kính gửi lời chia buồn rất sâu đậm, sự tiếc thương vô cùng đến chị Thạch và tang quyến. Nguyện cầu hương linh MX Nguyễn Văn Thạch sớm an hưởng sự bình an nơi Cõi Phật. Thành kính phân ưu Giữa cái nóng nung người của mùa Hè, nghi lễ phủ cờ cho TQLC Nguyễn văn Thạch đã được gia đình Thiếu Sinh Quân và Gia đình TQLC Houston tổ chức rất trang trọng, tại nhà quàn Vĩnh Phước, chiều Thứ Bảy 9 tháng 7, 2016, lúc 12 giờ 30 trưa...Di thể của anh đã được đưa vào lò hoả táng, sau những lời phân ưu của những người chiến hữu và tiếng kinh cầu nguyện của Ban Hộ Niệm chùa Bảo Tích. Trong tang lễ, hầu hết các thành viên đã quen biết, đã từng sinh hoạt với Nguyễn văn Thạch như các anh trong Hội Quán Lính, Gia đình 81 Biệt Kích Dù, Lực Lượng Đặc Biệt, Hội TQLC và nhất là các vị cao niên của gia đình TQLC đều có mặt, để chia tay cùng Nguyễn văn Thạch, như cựu Đại Tá Tư Lệnh Phó Sư Đoàn TQLC Nguyễn Thành Trí, Trung Tá Nguyễn Văn Phán, Trung Tá Trần Ngọc Toàn, Thiếu Tá Nguyễn Cao Nghiêm, các Đại Đội Trưởng của TĐ3 Sói Biển cùng dựng cờ trên Cổ Thành Quảng Trị như Đ/Úy Giang Văn Nhân, Đại Úy Nguyễn Kim Chung v.v.. Những giọt nước mắt trong lòng mỗi người, như những nén hương cháy sáng trong trái tim, tiễn đưa hương linh người chiến hữu thân yêu của chúng ta bay về cõi trời. Buổi trưa ngày cuối tuần, khu vực nhà quàn đầy màu áo Lính. Nó làm sáng thêm cái nắng chan hoà, đổ lửa gợi bao nhiêu kỷ niệm ngày xưa. Nỗi tiếc thương này sẽ còn âm vang trong lòng những người ở lại, vì từ nay, họ sẽ không còn được nhìn thấy anh, ngồi trên xe lăn, chào mừng họ với nụ cười buồn. Trong nỗi ngậm ngùi về sự mất mát lớn lao này, chúng tôi thành kính chia buồn của gia đình Hội TQLC các nơi, với chị Thạch và đại tang quyến. Sống gửi, thác về, nguyện xin hương linh anh Nguyễn văn Thạch sớm về miền vĩnh cửu. Xin được trân trọng thông báo cùng qúi vị: -Một trong các Đại Đội Trưởng, có mặt trong trận tái chiếm Cổ Thành Quảng Trị, của mùa Hè năm 1972, đã trở về đoàn tụ với trên ba ngàn chiến hữu TQLC đã nằm xuống trong trận chiến khốc liệt này./. TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 200

VÌ SAO CHÔÏT TAÉT Viết cho một người nằm xuống : Nhạc sĩ: NGUYỄN VĂNĐÔNG Gần đây anh có nghe tin gì ở Việt Nam không!” “Cả tuần lễ nay tôi bận việc nên chẳng có thì giờ để theo dõi tin tức! Còn anh! Chắc anh có nhiều tin mới lạ lắm thì phải!” “Có chứ! Nhiều lắm. Nhưng! Sốt dẻo nhất vẫn là tin nhạc sĩ Nguyễn văn Đông mới vừa qua đời ở Sài Gòn.” “Anh nghe tin này ở đâu vậy!” “Cần gì phải nghe ở đâu anh! Tôi cứ vào youtube thì chuyện gì mà chẳng có ở trong đấy.” Anh bạn tôi ngừng lại vài giây rồi nói tiếp: “Theo người nhà cho biết, ông ra đi rất nhẹ nhàng, êm ả. Ông trút hơi thở cuối cùng tại bệnh viện Chợ Rẫy vào lúc 4 giờ 30 ngày 26 tháng 2 năm 2018. Hưởng thọ 86 tuổi.” Đấy là lời của anh bạn nói với tôi như thế. Cái tin đến thật đột ngột, thật bất ngờ. Cái tin làm cho tôi giật mình, ngẩn ngơ rồi ngồi thừ ra, bất động ở trên ghế. Tôi thầm gọi tên ông. Nguyễn văn Đông. Ba chữ Nguyễn văn Đông hầu như gắn bó, dính chặt với những tuyệt phẩm nổi tiếng của ông, tiêu biểu như Khúc Tình Ca Hàng Hàng Lớp Lớp, Nhớ Một Chiều Xuân, Chiều Mưa Biên Giới, Mấy Dặm Sơn Khê, Phiên Gác Đêm Xuân, Sắc Hoa Màu Nhớ, Hải Ngoại Thương Ca. TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 201

Những nhạc phẩm nói trên đã thấm sâu vào tâm khảm của mọi tầng lớp khán giả ở miền Nam. Ông không những là sĩ quan cao cấp trong Quân Đội Việt Nam Cộng Hòa, mà cũng là một tên tuổi lớn của nền âm nhạc ở miền Nam trước năm 1975. Ông đã ra đi. Thật sự đã ra đi. Nhắm mắt, xuôi tay, bỏ lại cái quê hương tạm bợ đầy muộn phiền, cay đắng này, để bước sang cuộc hành trình lạ lẫm, mới mẻ khác! Cuộc hành trình đi về với thế giới huyền ảo, xa xăm. Cái thế giới của an hòa, của vĩnh phúc. Của hư vô, của vĩnh cửu. Cái thế giới mà ở đấy chỉ thấy toàn là những hoa thơm, cỏ lạ cùng tiếng nhạc khúc trầm bổng, réo rắt tấu lên bản trường ca bất tận. Sự ra đi của ông, đã để lại cả cõi trống vắng cùng vô vàn nỗi tiếc thương cho người bạn đời từng sát cánh bên ông. Từng san sẻ với ông qua những ngọt bùi, đắng, cay, tê tái ở tại đời sống này. Bỏ lại cả bạn bè. Cả họ hàng, thân thuộc cùng biết bao nhiêu lớp người đã mến mộ ông, qua những nhạc phẩm giá trị, sâu sắc mà ông đã để lại cho cõi trần thế đầy muộn phiền, chua chát này. Từ khi nghe tin ông nằm xuống, chẳng ngày nào mà không thấy E Mail hiện lên ở trên máy! Ngày nào cũng có mấy dòng chữ phân ưu cùng ít lời chia buồn dành riêng cho gia đình, và không quên, cầu chúc cho ông, sớm được về với chốn bồng lai tiên cảnh. Vào youtube, anh sẽ thấy, còn có rất nhiều bài viết nói về ông, ca tụng ông, cho ông là tấm gương sáng, là người lính nặng nợ với núi sông. Người nghệ sĩ với tay súng, tay đàn. Ngoài ra, người ta còn đề cập đến cả con đường binh nghiệp sáng chói của ông. Những thành tựu rực rỡ trong lãnh vực âm nhạc, cũng như cuộc sống thầm lặng mà ông đã khép kín trong suốt ba mươi mấy năm vừa qua ở tại quê nhà. Đặc biệt hơn nữa, có người còn dí dỏm, ví ông là kẻ sĩ trong giai đoạn đầy oan khiên, bi thảm, phẫn uất của lịch sử đất nước. Xuyên qua những tác phẩm để đời, người ta còn nhận định, cho rằng, ông bị ảnh hưởng bởi các áng thơ cổ. Bởi sĩ khí của cụ Nguyễn công Trứ, của Đặng trần Côn trong Chinh Phụ Ngâm Khúc. Anh bạn tôi còn dặn đi, dặn lại: Về nhà, anh nhớ vào youtube, anh sẽ thấy được trọn vẹn cái đám tang của người nhạc sĩ đáng kính này. Cái đám tang đã khiến cho nhiều người ở trong nước, cũng như ở ngoài nước, đều không dấu được vẻ bàng hoàng, sửng sốt và ngay đến ông bạn hàng xóm với tôi cũng còn phải thốt lên: “Quả thật! Tôi không ngờ, cái đám tang của ông Đại Tá Nhạc Sĩ này lại đông đến như vậy.” Chờ cho anh bạn nói dứt, tôi mới mạnh dạn lên tiếng hỏi anh: TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 202

“ Theo anh, trong cái đám tang này, điểm nào anh cho là nổi bật nhất, đáng nói nhất, đồng thời cũng gây ra sự chú ý cho nhiều người nhất!” Anh ta đáp chẳng cần suy nghĩ: “Đấy chính là mấy anh em cựu quân nhân. Mấy thương phế binh cùng số đàn em học cùng trường với ông ở Vũng Tàu. Họ xếp thành hàng ngang ở trên vỉa hè. Đứng nghiêm trong tư thế chào tay để tiễn biệt người đàn anh đáng kính của họ đã ra đi. Hình ảnh đó, ai nhìn vào mà không cảm động, hở anh! Cảm động trước cái tình nghĩa cao đẹp của người lính Cộng Hòa trước đây ở miền Nam. Nói như thế, thì quả thật là vẫn chưa đủ! Hình ảnh ấy đã khiến cho dòng người đang di chuyển ở trên đường, đều không dấu được vẻ bùi ngùi, thương tiếc anh ạ. Đặc biệt nhất, là trên khuôn mặt của từng người, tôi nhận ra có sự thán phục hằn lên ở trong đấy. Còn riêng về phần gia đình, thì đó là cả một niềm hãnh diện vô biên. Một sự an ủi quá to tát, quá lớn lao. Phải không anh!” Cái đám tang không hẹn mà tới. Cái đám tang đầy ắp, chỉ thấy người với người, chen chúc nhau từ trong nhà ra tới ngoài đường. Cái đám tang diễn ra trong bầu không khí đầy trang nghiêm và xúc động. Càng xem, tôi lại càng thấy mình bị cuốn hút, hòa nhập vào với dòng người lũ lượt ở trong đấy. Hầu hết, người nào, người nấy đều không dấu được vẻ ngỡ ngàng, sửng sốt anh ạ! Tiện đây, tôi cũng chẳng dấu diếm gì anh! Ngay đến bản thân tôi đây cũng vậy. Tôi đã phải dơ tay lên dụi mắt đến cả hằng mấy lượt nữa là đằng khác! Trong khi bánh xe lịch sử đã chìm sâu, xoáy mòn vào năm tháng, tính ra cũng đã ngoài bốn mươi mấy năm rồi còn gì nữa! Nhưng! Người dân ở trong nước, vẫn còn dành riêng cho ông, đầy ắp những tình cảm quá nồng nàn, quá sâu đậm, được thể hiện rõ nét trong cái đám tang này. Chắc anh cũng đồng ý với tôi, đấy là cả một trường hợp hi hữu và hiếm hoi, phải không anh! Chẳng những ông là vị đại tá. Là sĩ quan cao cấp của chế độ miền Nam trước đây. Một sĩ quan từng bị đi tù. Bị lăng nhục. Bị ngược đãi. Bị đầy đọa từ thể xác cho tới tinh thần. Bị dán cho cái nhãn hiệu là ngụy quân, ngụy quyền. Bị gán ghép cho cái tội, là làm tay sai cho ngoại bang. Cái tội có nợ máu với tổ quốc và nhân dân. Cuối cùng, rồi sự thật cũng phải trở về với sự thật. Điều đó, không ai có thể nào chối cãi được! Cho dù chế độ bạo quyền hiện nay ở trong nước có cố tình bôi nhọ. Cố tình bưng bít hoặc bẻ cong, bóp méo lịch sử đến thế nào đi chăng nữa! Nhưng! Đứng trước kỹ nghệ thông tin quá hiện đại, quá bén nhạy, tinh xảo như ngày nay, nhà nước Việt Nam khó có thể bịt mắt, che đậy được người dân như mấy chục năm về trước nữa! Vả lại! Đối với thế hệ trẻ hiện đang còn sống ở trong nước, họ đều tỏ ra quan tâm, tìm hiểu về thực chất của nền tự do, dân chủ ở miền Nam. Từ TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 203

đó, họ đưa ra khái niệm đánh giá và so sánh, đồng thời dẫn tới kết luận chính xác hơn, cho đấy là chế độ hoàn hảo và tốt đẹp. Một chế độ đã đáp ứng đúng với những nguyện vọng thiết tha của toàn dân. Ở đấy, đã sinh sản ra biết bao nhiêu là nhân tài. Biết bao nhiêu là anh hùng, hào kiệt, đã tận tụy hiến trọn cả đời mình cho quê hương và dân tộc. Nhìn vào đám tang của nhạc sĩ Nguyễn văn Đông, nhà cầm quyền hiện nay ở trong nước sẽ nghĩ gì! Nghĩ gì! Chắc chắn, họ sẽ cảm thấy hoa mắt, chóng mặt, rồi tỏ ra thái độ hằn học, tức tối, bùng lên ở trong não. Trước đây, tôi hoàn toàn chẳng biết chút gì về ông! Tôi chưa hề gặp mặt hoặc tiếp xúc với ông ở ngoài đời. Tôi chỉ nghe loáng thoáng đến tên tuổi ông qua các làn sóng của đài phát thanh Sài Gòn, cũng như đài Tiếng Nói Quân Đội vào thời điểm lúc bấy giờ. Bất chợt, tôi sực nhớ tới chuỗi ngày tháng ở Chí Hòa, tôi có nghe người ta xầm xì, bàn tán rất nhiều về ông. Người ta còn cho biết, ông mới vừa được đưa lên từ trại tù Suối Máu ở Tân Hiệp. Ông bị ghẻ lở. Bị đủ các chứng bệnh nan y dầy xéo lên thể xác ông. Ngày ấy, tôi chẳng biết đích xác ông ở khu nào! Dẫy nào! Tầng trên hay ở tầng dưới. Tôi đều hoàn toàn không biết! Tôi chỉ mập mờ, đoán chừng, có lẽ ông đang ở chung phòng hoặc cùng dẫy với mấy ông bộ trưởng thì phải. Cứ mỗi lần nhắc đến khám lớn Chí Hòa, thì y như, tôi lại cảm thấy rùng mình, ớn lạnh cả xương sống. Ngôi nhà tù khét tiếng, lâu đời và được mô tả là lớn nhất ở vùng Đông Nam Á. Nó được chia ra làm tám khu, đồng thời được xây cất theo hình thù của bát quái trận đồ. Nói tới Chí Hòa, thì người ta lại liên tưởng ngay đến nhiều giai thoại rùng rợn về ma quái. Đến hệ thống canh gác rất nghiêm ngặt. Đến dẫy tháp canh đứng sừng sững, uy nghi cùng bức tường thành kiên cố bao bọc ở chung quanh. Cho đến thời điểm này, đã bốn mươi mấy năm trôi qua. Nhưng! Tôi vẫn còn nhớ, có dạo, Chí Hòa đã phải trải qua tai họa khủng khiếp, rùng rợn bởi dịch bệnh kiết lỵ. Ngày đó, có người ở chung phòng nói với tôi, thấy ông nằm bất động, thoi thóp ở dưới bệnh xá. Thân hình ông tiều tụy, khẳng khiu, tưởng chừng như khó có thể nào vượt qua được ngưỡng cửa của tử thần. Anh ta còn tỉ tê kể cho tôi nghe: “Anh cứ thử nghĩ xem. Kiết lỵ là căn bệnh nguy hiểm và hay lây. Căn bệnh ngặt nghèo, quái ác. Ấy thế mà tiêu chuẩn của mỗi bệnh nhân như chúng tôi, chỉ vỏn vẹn có vài viên xuyên tâm liên cộng với nửa ly nước ổi, thì thử hỏi, làm sao chúng tôi có thể sống nổi!” Thời gian cứ lạnh lùng trôi qua, kéo theo biết bao nhiêu sự thay đổi phũ phàng, dồn dập vào năm tháng. TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 204

Kể từ ngày tôi rời khỏi Chí Hòa cho đến nay, tôi chẳng còn nghe thấy tin tức gì về ông! Thì ra, ông đã ở lại. Ở lại với giải đất thân yêu hình chữ S. Với thành phố đã gắn bó với ông, kể từ khi ông được sinh ra, cất tiếng khóc đầu tiên để chào đời. Lớn lên, ông vẫy vùng, ngang dọc, vào sinh, ra tử ở trong đó. Rồi! Cũng chính trên mảnh đất ấy, ông bị cầm tù, bị đầy ải, sống lây lất cho đến ngày ông xuôi tay, nhắm mắt, giã từ khỏi đời sống đầy tạm bợ, phù du này. Nhiều đêm, khó ngủ, tôi trằn trọc, miên man suy nghĩ về ông. Với chín năm sáu tháng. Chín năm sáu tháng, ông vật vã, lăn lóc trong cảnh tù đầy. Chín năm sáu tháng, ông có dư điều kiện để đi định cư ở Hoa Kỳ, chiếu theo một chương trình nhân đạo của chính phủ Mỹ. Chương trình này được quen gọi bằng hai chữ H.O. và chỉ dành riêng cho những quân cán chính của miền Nam, từng bị đi tù, bị đầy ải trong các trại tập trung của Cộng Sản tối thiểu từ ba năm trở lên. Điều làm cho tôi cứ băn khoăn, thắc mắc mãi: Là tại sao ông không chọn lấy con đường ra đi để thay đổi cho cuộc sống. Ông chấp nhận ở lại. Ở lại để hứng chịu mọi tủi nhục. Mọi oan ức, bất công khoác lên người ông, ròng rã suốt ba mươi mấy năm trời. Ba mươi mấy năm, ông chịu đựng, nhẫn nhục dưới chế độ hà khắc, bóc lột. Ba mươi mấy năm, ông ngậm ngùi nhìn đời bằng nỗi u uất chất ngất ở tâm thức. Bao nhiêu câu hỏi cứ dồn dập đổ về chất vấn nơi tâm tư tôi! Tại sao ông không muốn có đời sống dễ thở, tự do và trong sáng hơn! Tại sao ông chấp nhận ở lại để hứng chịu mọi tủi nhục, đắng cay đè nặng xuống người ông, ròng rã suốt cả ba mươi mấy năm trời. Tai sao! Tại sao! Từ đó, tôi cứ bị ám ảnh, quyện xoắn vào hai chữ tại sao! Tại sao! Và tại sao! Chiều mưa biên giới anh đi về đâu! Sao còn đứng ngóng nơi giang đầu. Kìa rừng chiều âm u rét mướt. Chờ người về vui trong giá buốt. Người về bơ vơ. Tình anh theo đám mây trôi chiều hoang. Trăng còn khuyết mấy hoa không tàn. Cờ về chiều tung bay phất phới. Gợi lòng này thương thương, nhớ nhớ. Bầu trời xanh lơ.” Nhạc phẩm này đã thấm sâu vào tâm trí tôi, kể từ khi tôi còn là cậu bé mười ba tuổi. Cứ theo như lời ông kể lại, thì tuyệt phẩm nói trên, nó được thai nghén ở trong lòng của chiến khu Đồng Tháp. Ngày đó, ông là trưởng phòng hành quân của bộ tư lệnh khu chiến. Một chức vụ được đánh giá là quan trọng, trực thuộc hẳn vào lãnh vực về tham mưu. Nó đòi hỏi người sĩ quan phải có khả năng, có kinh nghiệm về chiến trường, đồng thời còn phải biết tháo vát, linh động trong mọi tình huống có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Trong khi đó, tuổi đời của ông vào lúc ấy còn rất trẻ. Vào buổi chiều u ám, với những tảng mây mầu chì đậu thật thấp, ông được lệnh dẫn theo số trinh sát nhanh nhẹn, có nhiệm vụ đi quan sát và điều nghiên chiến trường, chạy dọc TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 205

theo đường biên giới của hai nước Miên Việt. Sau khi hoàn tất nhiệm vụ để trở về, bỗng nhiên trời đổ cơn mưa. Mưa ào ạt trút xuống như thác đổ. Mưa mịt mù, tầm tã. Ông hướng tầm mắt nhìn về phía xa xa, thấp thoáng vài bóng tháp canh mờ ảo, lung linh, lay động ở cuối chân trời. Thoáng chợt, ông thấy tâm tư mình rung động, hòa nhập vào với cõi không gian vần vũ, giá lạnh ở chung quanh. Từ đấy, nẩy sinh ra những cung bậc trầm bổng. Những trường canh độc đáo, đồng thời tạo ra cho ông nguồn cảm hứng dạt dào, để từ đó, ông viết lên ca khúc bất hủ này. Nhạc phẩm Chiều Mưa Biên Giới chẳng những được phổ biến sâu rộng từ Cà Mâu cho đến Bến Hải, đồng thời còn được dịch ra Pháp ngữ, và được quái kiệt Trần văn Trạch chuyên chở bằng hai thứ ngôn ngữ Pháp Việt trên hệ thống phát thanh của đài Pháp Á vào những năm 50 dưới thời kỳ của nền Đệ Nhất Cộng Hòa. Trong khuôn khổ của buổi tưởng niệm ngắn gọn, nữ ca sĩ Thanh Tuyền đã ngậm ngùi, kể lể về cuộc đời ca hát của chính mình. Giọng cô có vẻ quả quyết hơn: “Nếu không có chú Đông hết lòng chỉ bảo, thì Thanh Tuyền sẽ không có ngày hôm nay! Chú Đông là người thầy. Không những là người thầy có tư cách,mà cô còn xem ông như là một người cha khả kính. Người nghệ sĩ với đầy đủ mọi đức tính cao đẹp của nó. Đấy là lời nhận xét của cô học trò trong buổi tưởng niệm, tâm tình về ông, do đài Việt Face đứng ra tổ chức. Cô cho đấy là cả một định mệnh. Một cái duyên thì đúng hơn. Cái duyên đã đưa đẩy cho cô có cơ hội gặp được người nghệ sĩ tài ba này. Ngừng lại vài giây, cô ném niềm suy tư về thành phố Đà Lạt sương mù. Về ngôi trường Bùi thị Xuân. Về rạp hát Hòa Bình trong buổi phát phần thưởng được tổ chức vào năm 1964, đã khơi dậy ở trong cô một kỷ niệm khó quên ở trong đời. Với hình ảnh ngộ nghĩnh của cô bé Như Mai còn thắt bím, rụt rè bước ra sân khấu, đồng thời cất cao giọng hát trong nhạc phẩm Vọng Gác Đêm Sương của Mạnh Phát. Tiếng hát với chất giọng lanh lảnh, cao vút, đã đánh động đến sự chú ý của người nhạc sĩ tên tuổi Nguyễn văn Đông, hiện đang có mặt ở dưới hàng ghế dành riêng cho quan khách trong buổi phát phần thưởng ngày hôm đó. “Sau khi bản nhạc vừa chấm dứt, cô thấy người đàn ông có dáng dấp dong dỏng cao từ ở dưới hàng ghế đi lên, tiến thẳng đến gặp bà hiệu trưởng, cùng vị giáo sư đặc trách về phần văn nghệ trong buổi phát phần thưởng ngày hôm ấy. Người đàn ông đó, không ai khác hơn, chính là chú Đông. Sau hết, chú liền bước vào hậu trường để gặp cô. Chú mở đầu bằng câu khen cô có giọng hát lạ. Chú còn nói tiếp: “Cháu rất có triển vọng. Nếu cháu muốn, chú sẽ giúp cháu để trở thành một ca sĩ chuyên nghiệp.” TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 206

Đến đây, cô điều hợp chương trình liền lên tiếng: “Nói vậy. Chứ còn tùy thuộc vào sự quyết định của gia đình, phải không cô!” “Đúng! Con nói rất đúng! Sang ngày hôm sau, ông đích thân đến tận nhà để gặp gia đình cô. Thoạt đầu, bố mẹ cô cứ khăng khăng từ chối, không chịu! Nhưng! Chẳng biết ông nói với ông bà như thế nào! Cuối cùng thì hai người đành phải xiêu lòng, chấp thuận cho cô đi theo ông về Sài Gòn, ở chung với gia đình chú Mạnh Phát và ca sĩ Minh Diệu.” “ Có một điều làm cho con cứ thắc mắc, là tại sao lúc bấy giờ, chú Đông lại gửi cô sang nhà vợ chồng chú nhạc sĩ Mạnh Phát!” “Quả thật! Cô không có hỏi! Nhưng chú Đông có nói với cô nguyên văn như sau: Hiện giờ chú chưa có gia đình! Ăn uống lại thất thường, nên cháu ở với chú rất bất tiện.” “ Nói tóm lại, chú Đông là người lo cho cô về tất cả mọi phương diện. Chăm sóc cho cô từng ly, từng tý, đồng thời dốc hết mọi khả năng để hướng dẫn, chỉ bảo cho cô. Con cứ thử tưởng tượng xem, chỉ trong vòng có tám tháng, tiếng hát của cô đã vang vọng ra khắp mọi nơi, từ thành thị cho tới Cao Nguyên. Từ thôn quê cho đến các tiền đồn xa xôi, hẻo lánh. Tất cả đều do chú Đông quảng cáo, rồi lăng xê cho cô bằng đủ mọi thứ phương tiện sẵn có. Nhìn lại năm mươi mấy năm vừa qua, cô sống trong hào quang của sân khấu, của sự thành công rực rỡ là đều nhờ vào chú Đông. Chú Đông đã đổ ra biết bao nhiêu là tâm huyết. Biết bao nhiêu là công sức để cho cô có được ngày hôm nay. Thâm chí, ngay đến cái tên Thanh Tuyền cũng đều do chú Đông đặt cho cô. Công lao ấy, làm sao cô có thể quên được! Không bao giờ cô quên! Không bao giờ! Cô có thể thẳng thắn nói với con là như thế.” “Nhớ lại, sau mấy năm chú ra tù, cô có về Việt Nam và có ghé lại nhà thăm cô chú ở Phú Nhuận. Nhìn thấy chú tiều tụy, sa sút, tự nhiên cô thấy tâm tư mình se thắt và hai dòng nước mắt cứ tự động tuôn ra. Thấy vậy, cô Thu, tức vợ chú liền quay sang nói với cô: “Chú được như thế này là khá lắm rồi. Chẳng bù cho cái ngày chú mới ra tù. Nói là trả tự do, chứ thực ra, họ cho về là để nằm chờ chết. Người ta khiêng chú vao nhà, chẳng khác nào như ngọn đèn dầu sắp tắt. Hầu hết, ai nấy ở quanh đây, cũng đều nói ra, nói vào, sớm muộn gì rồi chú cũng phải ra đi. Thậm chí, có người còn quả quyết cho rằng: Mạng sống của chú chỉ tính bằng giờ, bằng ngày, chứ đâu có thể tính bằng tuần, bằng tháng được! Ấy thế, mà ngọn đèn dầu này cứ leo lét, rồi từ từ được khêu lên, sáng dần, và cứ thế, sống mãi cho tới ngày hôm nay. Phải chăng, đó là một kỳ tích. Một phép lạ mầu nhiệm thì đúng hơn, đã vực cho chú TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 207

Đông đứng dạy, để từ đó, tiếp tay với người vợ hiền, bươn trải, lăn lộn giữa xã hội xô bồ, đầy rẫy sự dối trá, lươn lẹo chưa từng thấy ở tại miền Nam trước đây.” Trong dịp này, cô có lên tiếng hỏi: “Chú có dự tính sang Mỹ theo lời mời của Trung Tâm Thúy Nga không chú!” Lưỡng lự trong giây lát, ông buông mắt nhìn bâng quơ ra bên ngoài. Lát sau, ông mới chậm rãi trả lời: “Cuộc đời chú bây giờ, chẳng còn thiết tha gì đến hai chữ bôn chen! Chú chỉ muốn an phận, sống im lặng trong quãng đời còn lại. Niềm ước ao duy nhất của chú hiện giờ, là muốn được nghe lại số nhạc phẩm mà chú cho là tâm đắc nhất ở ngay trên mảnh đất quê hương Việt Nam thân yêu này.” “Điều đó, ít nhiều, cô đã làm cho chú được mãn nguyện trong một dịp về trình diễn ở tại quê nhà.” Kể từ khi ra tù, ông hoàn toàn sống trong im lặng. Từ chối hầu hết các cuộc phỏng vấn đến từ trong nước cũng như ở ngoài nước. Chấm dứt mọi sinh hoạt về âm nhạc cũng như về nghệ thuật. Từ khước lời mời của Trung Tâm Thúy Nga, đã có nhã ý, dành riêng cho ông một chương trình đặc biệt. Chương trình đó được cô đọng dưới một chủ đề: Những Tình Khúc Tiêu Biểu của Nhạc Sĩ Nguyễn văn Đông. Trong một dịp về thăm thân nhân ở tại quê nhà, nhà báo Trường Kỳ có ghé lại thăm ông và được ông dành cho anh buổi tiếp xúc thân mật ở ngay tại nhà riêng, số 271 A đường Nguyễn trọng Tuyển, quận Phú Nhuận thuộc thành phố Sài Gòn. Câu chuyện được gói ghém trong mấy chủ đề liên quan tới tuổi thơ, quê quán cho đến sự nghiệp về âm nhạc, cũng như con đường binh nghiệp mà ông đã từng theo đuổi. Trước khi đi vào câu chuyện, ông khẳng định. “Đối với ông, âm nhạc chỉ là nghề tay trái, còn binh nghiệp mới là con đường chính mà ông đã từng dấn thân ở trên đấy.” Ông sinh ra đời vào năm 1932 trong một gia đình khá giả ở Sài Gòn. Nhưng! Chánh quán thì lại thuộc vào quận Bến Cầu tỉnh Tây Ninh. Thuở nhỏ, ông theo học tại trường Huỳnh khương Ninh ở Tân Định. Ngoài hai buổi cắp sách đến trường, ông còn được học thêm ở tại nhà, dưới sự chỉ bảo cặn kẽ của vị thầy đầy lòng khả kính, thường xuyên đến dạy kèm cho ông. Chính vì thế, thời gian ông học ở tai trường, lại có phần ít hơn, so với thời gian học ở tai nhà. Vào năm 1946, đứng trước tình hình chính trị nhiễu nhương ở trong nước, gia đình ông bắt đầu lâm vào tình trạng sa TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 208

sút cũng giống như biết bao nhiêu gia đình khác vào thời điểm lúc bấy giờ. Trường Huỳnh khương Ninh thình lình bị đóng cửa. Vì thế! Gia đình ông đành phải xin cho ông vào theo học tại trường Thiếu Sinh Quân ở Vũng Tàu. Đến đây, ông nhấn mạnh: “Đấy là một ngôi trường thuần túy, trực thuộc hẳn vào đời sống quân đội. Nó đòi hỏi mọi đứa trẻ như chúng tôi, đều phải khép mình trong khuôn khổ của kỷ luật. Một ngôi trường có nhiệm vụ uốn nắn, đào tạo cho chúng tôi trở thành những người lính chuyên nghiệp cho đất nước mai sau. Ở đấy, chúng tôi được giảng dạy về văn hóa, đồng thời còn được huấn luyện đến các bài học căn bản về quân sự. Song song với những phần kể trên, chúng tôi còn được hướng dẫn, chỉ bảo thêm về cac lãnh vực khác, điển hình như âm nhạc chẳng hạn. Ông cho biết, ông được hấp thụ bởi tinh anh của mấy vị nhạc sư người Pháp có thực tài. Ông biết xử dụng nhuần nhuyễn các nhạc cụ, như trống, chập chả, trompet, clarinet. Nhưng chuyên nghiệp vẫn là hai cây đàn mandolin và cây Hạ Uy cầm. Ông cũng là một trong bốn mươi thành viên thuộc ban quân nhạc nồng cốt của nhà trường. Ngay từ khi ông còn ngồi ở ghế học đường, ông đã cho ra đời nhạc phẩm đầu tay, đó chính là ca khúc được mang tên là Tạm Biệt Mùa Hè. Năm đó là năm 1948 và cũng là năm ông vừa tròn mười sáu tuổi. Tốt nghiệp tại trường Thiếu Sinh Quân vào năm 1950. Tiếp tục theo học khóa 4 tại trường đào tạo sĩ quan ở Vũng Tàu. Mãn khóa, ông đậu thủ khoa với cấp bậc thiếu úy vào năm 1952, trong vai trò của một trung đội trưởng tác chiến. Ông tham dự khóa học Đại Đội Trưởng tại trường Võ Bị Liên Quân Đà Lạt vào năm 1953. Tiếp tục theo học khóa Tiểu Đoàn Trưởng tại trường Chiến Thuật ngoài Hà Nội vào năm 1954. Ông được cử giữ chức vụ Tiểu Đoàn Trưởng Tiểu Đoàn 553 Trọng Pháo vào cái tuổi còn rất trẻ. Hai mươi bốn tuổi, ông được đánh giá là vị tiểu đoàn trưởng trẻ nhất ở trong quân đội. Ông lần lượt đi theo thứ tự từ ở cấp dưới lên trên. Đảm nhiệm từ chức vụ trung đội trưởng cho đến tiểu đoàn trưởng. Cứ theo như lời ông tâm sự, ông còn được ân thưởng “Bảo Quốc Huân Chương.” Một loại huy chương cao quý nhất của quân đội Việt Nam Cộng Hòa lúc bấy giờ. Ngoài ra, ông còn cho biết, ông chưa hề phục vụ ở trong ngành Chiến Tranh Chính Trị như mọi người vẫn lầm tưởng. Ông là một người lính Bộ Binh thuần túy. Một người lính chuyên nghiệp, khởi sự từ Thiếu Úy cho tới cấp bậc Đại Tá. Chức vụ sau cùng của ông, là Chánh Văn Phòng nằm trong Khối An Ninh Lãnh Thổ của Bộ Tổng Tham Mưu. Trong ký ức hành quân, ngoài chiến dịch Thoại ngọc Hầu, ông thường hay nhắc đến chiến dịch Trương tấn Bửu, đến mấy địa danh TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 209

khá nổi tiếng như Đồng Tháp, Mộc Hóa, Kiến Tường. Ông cho đấy là chốn địa linh, anh kiệt. Chính ở tại nơi đấy, đã gợi hứng cho ông viết lên hai nhạc phẩm thuộc loại hùng ca, có tên là Súng Đàn và Vui Ra Đi. Hai nhạc phẩm này đã có thời kỳ ca vang trong chiến khu Đồng Tháp. Tiếp đến là Phiên Gác Đêm Xuân, đã nói lên cái tâm trạng u uẩn của người lính chiến xa nhà, vào đêm tối trời ba mươi Tết, trên một tiền đồn biên giới hiu quạnh. “Đón giao thừa một phiên gác đêm. Mừng xuân đến súng xa vang rền. Xác hoa tàn rơi trên báng súng. Ngỡ rằng pháo tung bay. Ngờ đâu hoa lá rơi. Bấy nhiêu tình là bao nước sông. Trời thương nhớ cũng vương mây hồng. Trách chi người đem thân giúp nước. Đôi lần nhớ bâng khuâng. Mỉm cười hái hoa xuân.” Âm vang của Phiên Gác Đêm Xuân vừa dứt, thì Chiều Mưa Biên Giới cùng Sắc Hoa Màu Nhớ cũng lần lượt được ra đời. Với ba nhạc phẩm nói trên, đã tô điểm cho tên tuổi của người nhạc sĩ Nguyễn văn Đông, càng ngày càng lên cao và in sâu vào tâm khảm của giới thưởng thức lúc bấy giờ. Riêng nhạc phẩm Chiều Mưa Biên Giới,tôi không hiểu vì lý do gì, nhạc phẩm này đã bị đình chỉ trong khoảng thời gian cũng khá lâu. Cho đến năm 1961, bản nhạc này mới được chính quyền thời Đệ Nhất Cộng Hòa cho phép được hát lại. Đến đây, câu hỏi được đặt ra cho ông: “Sau 9 năm 6 tháng, ông có điều gì muốn tỏ bầy với mọi người ở trong nước cũng như ở ngoài nước!” Lặng người trong giây lát. Bỗng nhiên! Ông bật lên tiếng thở dài ai oán: “Điều làm cho tôi đau buồn, chua xót nhất, là trong khi tôi còn nằm ở trong tù, thì cha tôi bị lâm trọng bệnh ở ngoài đời, rồi đột ngột mất đi vào giữa lúc tôi không có mặt ở bên cạnh ông! Tôi rất lấy làm ân hận, là không được nhìn thấy mặt cha tôi lần chót và không được đưa tiễn ông ra tới nơi an nghỉ cuối cùng. Điểm thứ hai, tôi muốn đề cập đến số phận của những đứa con tinh thần mà tôi đã thai nghén ra chúng. Tôi không biết cho đến ngày nào, chúng nó mới được trả về đúng với vị trí cùng vai trò của chúng nó như trước kia.” Năm 1957, ông lên đường đi Hạ Uy Di để tham dự khóa tu nghiệp về quân sự. Tại đây, ông đã nẩy sinh ra mối tình giữa ông với cô thiếu nữ xinh đẹp người Áo. Cuộc tình ấy tuy rất đẹp, rất lãng mạn. Nhưng! Cuối cùng, nó cũng đành phải cuốn theo chiều gió và chìm theo bóng tối của thời gian. Vào buổi chiều xuân, ông chạnh lòng hồi tưởng về quá khứ, buông mắt nhìn về tận chốn xa xăm, nơi phương trời cũ. Ở đấy, đã gợi lại cho ông chuỗi kỷ niệm mượt mà, óng ả về một thời yêu đương ở dĩ vãng. Và, cũng TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 210

chính những kỷ niệm bóng bẩy, lộng lẫy ấy, đã gợi hứng cho ông viết lên nhạc phẩm Nhớ Một Chiều Xuân. “Chiều nay thấy hoa cười chợt nhớ một người. Chạnh lòng tôi khơi bao niềm nhớ. Người nơi xa xôi phương trời ấy. Người còn buồn còn thương còn nhớ. Nắng phai rồi em ơi. Chiều xuân có một người ngơ ngác đi tìm. Một tình thương nơi phương trời cũ. Chiều nay hoa xuân rơi nhiều quá. Chiều tàn dần phai trên ngàn lá. Tìm đâu bóng hình ai.” Nói tới nhạc sĩ Nguyễn văn Đông mà không đề cập đến ca sĩ Hà Thanh thì quả thật là một điều thiếu xót to lớn. Người ca sĩ của đất thần kinh, của sông Hương, của núi Ngự, có chất giọng ngọt ngào, lôi cuốn, đã đưa dòng nhạc Nguyễn văn Đông bay bổng tới những nơi thật xa, đến tận các thành thị, cho tới vùng thôn quê hẻo lánh cùng các tiền đồn biên giới xa xôi, hiu quạnh. Tự nhiên, tôi có linh cảm, hiện giờ ông đang hội ngộ với người ca sĩ dịu dàng, khả ái này tại chốn bình an, huyền ảo, linh thiêng nào đó. Câu hỏi tiếp theo được đặt ra cho ông: “Trong suốt khoảng thời gian từ năm 1975 cho tới nay, ông có còn sáng tác hay là không! Nếu có thì tổng cộng được bao nhiêu bài!” Ông ngước mắt nhìn lên trần nhà rồi tỏ vẻ ngao ngán: “Nhiều khi ngồi một mình, ngẫm nghĩ lại chuỗi thời gian dài đằng đẵng ở quá khứ. Với 9 năm 6 tháng ở trong tù. 32 năm rưỡi sống ở ngoài đời, tôi cảm thấy mình quá lãng phí với thời gian. Nếu đem cộng lại thì là cả một chặng đường dài hết thẩy là bốn mươi mốt năm rưỡi. Bốn mươi mốt năm rưỡi dài lắm chứ anh! Bốn mươi mốt năm rưỡi, vỏn vẹn tôi chỉ sáng tác được có mỗi một bài duy nhất. Đó chính là nhạc phẩm“Sài Gòn Trong Trái Tim Tôi” để tưởng nhớ đến một người bạn văn nghệ thân thiết đã nằm xuống, ra đi.” Ngoài những nhạc phẩm kể trên, người ta còn chứng kiến cả hàng loạt các tác phẩm mới được ra đời, điển hình như Mấy Dặm Sơn Khê, Thầm Kín, Vô Thường, Niềm Đau Dĩ Vãng, Tình Cố Hương, Anh, Khúc Xuân Ca, Tình Đầu Xót Xa, Kỷ Niệm Vẫn Xanh, Bông Hồng Cài Áo, Trái Tim Việt Nam, Lời Giã Biệt, Xin Đừng Trách Anh, Về Mái Nhà Xưa … vân vân và vân vân … Ở đây, tôi muốn nhấn mạnh đến nhạc phẩm Mấy Dặm Sơn Khê. Đấy là một trong những tác phẩm ưng ý nhất của nhạc sĩ Nguyễn văn Đông. Bằng những từ ngữ thật nồng nàn, tha thiết, ông đã lột tả hết được cái vai trò của người lính chiến xa nhà, trong cuộc chiến tranh tương tàn, khốc liệt trước đây ở miền Nam. “Anh đến thăm, áo anh mùi thuốc súng. Ngoài mưa khuya lê thê. Qua ngàn chốn sơn khê. Non nước TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 211

ơi, hồn thiêng của núi sông, kết trong lòng thế hệ. Nghìn sau nối nghìn xưa. Bao ước mơ giữa khung trời phiêu lãng. Chờ mùa xuân tươi sang. Nhưng mùa thắm không sang. Anh đến đây, rồi anh như bóng mây. Chốn phương trời ấm lạnh. Hòa chung mái nhà tranh.” Điều đáng nói hơn hết, ông không phải là một tín đồ Công Giáo! Ông là người mộ đạo Phật. Nhưng ông lại viết về Thánh Ca. Tuy số lượng không đồ sộ cho lắm. Nhưng ông đã tạo ra được tiếng vang lớn, đồng thời lắng sâu vào tâm khảm của mọi tầng lớp tín đồ công giáo Việt Nam, điển hình như Mùa Sao Sáng, Màu Xanh Noel, Bóng Nhỏ Giáo Đường, Tình Người Ngoại Đạo. Nổi bật nhất, phải nói đến, chính là nhạc phẩm Mùa Sao Sáng. Hằng năm, cứ mỗi độ Đông về, trong không khí lành lạnh của mùa Giáng Sinh, ai nấy đều cảm thấy lòng mình lắng xuống, lâng lâng trước giọng hát trầm buồn của người ca sĩ sầu muộn văng vẳng ở đâu đây. “Một mùa sao sáng, đêm Noel chúa sinh ra đời. Người hẹn cùng tôi chờ ngày về khi đất nước yên vui. Quỳ lạy mẹ Maria. Lòng mẹ từ bi bao la. Tấu khúc nhạc lên xin ơn trên ban cho nhà Nam. Từ mùa Đông trước qua mùa Đông tiếp theo sau này. Người bạn còn đi mà niềm tin vẫn thắm trên môi. Giặc tràn về quê hương tôi. Giặc diệt niềm tin Kitô. Lớp lớp đàn chiên quyết sáng danh chúa trên trời cao.” Có nhiều người thườngcho rằng: Nguyễn văn Đông chẳng những là một nhạc sĩ có tài, mà ông còn là người có năng khiếu về tổ chức. Nhận xét đó, quả nhiên rất chính xác. Ông nguyên là con chim đầu đàn của đoàn văn nghệ Vì Dân. Một đoàn văn nghệ nổi tiếng, qui tụ hầu hết các khuôn mặt gạo cội của làng tân nhạc ở miền Nam lúc bấy giờ, tiêu biểu như Mạnh Phát, Minh Kỳ, Hoài Linh, Thu Hồ, Quách Đàm, Minh Diệu. Ngoài ra, ông còn đảm nhận chương trình văn nghệ hằng tuần cho đài phát thanh Sài Gòn, đồng thời ông cũng là trưởng ban nhạc của ban Tiếng Thời Gian, với sự đóng góp của các ca sĩ tên tuổi, như Lệ Thanh, Hà Thanh, Minh Diệu, Khánh Ngọc. Ngoài những công việc bận bịu kể trên, ông còn cặm cụi, miệt mài viết lời Việt cho số ca khúc ngoại quốc nổi tiếng, điển hình như Silent night và Ave Maria. Vào năm 1959, ông được đề cử trong vai trò là trưởng ban tổ chức cho buổi Đại Hội Thi Đua Văn Nghệ toàn quốc. Đại hội này được đánh giá là thành công rực rỡ và ông được bà Ngô đình Nhu, đại diện cho chính phủ thời Đệ Nhất Cộng Hòa, đã đích thân trao tặng cho ông, một phần thưởng cao quí nhất về thành quả to tát nói trên. Song song với các thành tích vừa kể, ông còn hợp tác với người bạn cao niên và cũng là nhà doanh nghiệp nổi tiếng ở Sài Gòn, để thành lập hai hãng đĩa nhựa, có tên là Continental và Sơn Ca. Người bạn ông với danh nghĩa TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 212

là giám đốc về sản xuất. Còn riêng ông, chỉ đóng khung trong vai trò rất khiêm tốn, là giám đốc phụ trách về nghệ thuật. Chủ trương của hai hãng đĩa kể trên, chỉ nhắm vào hai bộ môn Tân Nhạc và Sân Khấu Cải Lương Tân Cổ. Chính ông đã có sáng kiến đi tiên phong trong công cuộc thưc hiện album riêng cho từng ca sĩ của một thời vang bóng. Khánh Ly với Sơn Ca 7. Lệ Thu với Sơn Ca 9. Thái Thanh cùng ban hợp ca Thăng Long với Sơn Ca 10, cùng nhiều album khác, dành riêng cho Thanh Tuyền, Giao Linh, Phương Dung, nhằm mục đích vinh danh các tài năng đang lên vào những thập niên 60, 70. Riêng bộ môn sân khấu Cải Lương, ông đã thực hiện cả hàng trăm chương trình Tân Cổ giao duyên và trên năm mươi vở tuồng Cải Lương kinh điển như Nửa Đời Hương Phấn, Đoạn Tuyệt, Tiếng Hạc Trong Trăng, Sân Khấu về Khuya, Mưa Rừng…Trong khoảng thời gian này, ngoài ba chữ quen thuộc Nguyễn văn Đông, ông còn ký thêm hai bút hiệu khác nữa! Đó chính là nhạc sĩ Phượng Linh cùng soạn giả Đông Phương Tử. Hai bút hiệu nói trên chỉ nhắm vào mục đích để phục vụ cho bộ môn sân khấu và Tân Cổ giao duyên. Quả đúng như lời anh bạn tôi nói. Đám tang chỉ thấy người với người. Chỉ nghe thấy tiếng mõ, hòa trộn với tiếng tụng kinh đều đặn của mấy vị tăng lữ Phật Giáo. Khói hương mù mịt, lan tỏa ra khắp cả căn nhà. Trong không khí nghi ngút, trang nghiêm ấy, tôi nhận ra, có sự hiện diện của vị linh mục Công Giáo cùng số giáo dân tháp tùng đi theo ông. Ông đứng khoanh tay, nghiêm trang, ngước mặt nhìn lên bàn thờ. Dán mắt vào tấm ảnh bán thân được đặt ở trên đấy. Bằng cử chỉ thật trang trọng, vị linh mục dơ tay lên làm dấu thánh giá, đọc lên kinh lạy cha. Kinh kính mừng và kinh sáng danh. Kết thúc là lời khẩn cầu, nguyện xin ơn trên, phù hộ cho linh hồn người quá cố, sớm được hưởng phúc nơi quê thật ở trên trời. Trước cử chỉ trang nghiêm ấy, đã khiến cho toàn thân tôi chùng xuống trong sự cảm động, đồng thời, tôi không ngăn đươc hai dòng nước mắt. Nổi bật hơn hết, vẫn chính là hình ảnh của những người lính cũ năm nào. Của các anh thương phế binh tay còn, tay mất. Của nhóm đàn em học cùng trường với ông. Họ xếp thành hàng ngang, đứng nghiêm trong tư thế chào tay, giữa giờ phút di quan từ trong nhà ra tới ngoài đường. Hình ảnh đó, làm sao tôi có thể quên được, hở anh! Làm sao tôi có thể diễn tả hết được mọi ý nghĩa cao quý, sâu sắc nhất của người lính chiến trước đây ở miền Nam lên trang giấy trắng nhỏ bé này! Không bao giờ tôi quên! Không bao giờ! Tôi có thể quả quyết với anh là như thế. Đoàn xe tang bắt đầu di chuyển, đưa ông qua các đường phố nhộn nhịp, kín người, rồi trực chỉ tiến thẳng về hướng nghĩa trang TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 213

Bình Hưng Hòa. Đấy là khu nghĩa địa cuối cùng còn sót lại ở tại thành phố này và hiện cũng đang có lệnh nằm trong kế hoạch giải tỏa của nhà nước. Chính bố mẹ tôi cũng được an táng ở tại nơi đấy cách đây vừa tròn mười tám năm. Sau khi được thông báo, gia đình tôi đành phải ngậm ngùi bốc lên, đem thiêu, rồi gửi tro cốt vào nhà thờ thuộc một họ đạo công giáo ở gần nhà. Cuộc đời là phù vân, là tro bụi. Tro bụi rồi cũng trở với tro bụi. Đó là một qui luật tất nhiên. Một qui luật bất di, bất dịch mà thượng đế đã an bài cho mỗi con người của chúng ta. Có phải đúng như vậy, không ông!” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Tôi viết những dòng chữ này cho ông. Những dòng chữ quá muộn màng, thô thiển. Những dòng chữ mà tôi đã từng ấp ủ cả hằng năm, sáu tháng nay. Viết cho ông, vào giữa lúc ở tại quê nhà đang nổ ra các cuộc xuống đường rầm rộ, để phản đối dự luật an ninh mạng, cũng như dự luật nhắm thẳng vào ba đặc khu kinh tế Vân Đồn, Bắc Vân Phong và Phú Quốc. Chủ đích của nhà cầm quyền hiện nay, là muốn hợp thức hóa việc cho thuê ba phần đất nói trên, với thời hạn được công bố là 99 năm. 99 năm có nghĩa là giao đứt ba đặc khu quan trọng này cho người bạn hữu nghị phương Bắc. Người bạn có tiếng là nham hiểm, độc ác kể từ ngàn xưa cho tới nay. Người bạn ấy, chính là kẻ thù truyền kiếp của dân tộc. Từ bao nhiêu năm nay, hầu hết mọi người dân ở trong nước cũng như ở ngoài nước, đều tỏ ra quan tâm, thắc mắc, nghi ngờ về tổng số diện tích của nước ta hiện giờ còn lại là bao nhiêu! Bao nhiêu cây số vuông mà nhà nước hiện nay đã hiến dâng cho người bạn hữu nghị của 16 chữ vàng ở biên giới! Còn số phận của Gạc Ma, Trường Sa, Hoàng Sa thì ra sao! Đấy là chúng ta chưa đề cập tới hai vị trí quan trọng có tầm vóc về lịch sử như Ải Nam Quan cũng như là Bản Dốc. Phải chăng! Các nơi đó, đều đã được xóa tên và không còn hiện diện trên vị trí của bản đồ Việt Nam như mấy chục năm về trước nữa! Nhìn lại dòng lịch sử, dân tộc Việt Nam đã phải trải qua tới 1000 năm đô hộ của giặc Tàu. 100 năm dưới ách thống trị của thực dân Pháp. Tiếp đến, là hai mươi mốt năm trong cuộc chiến tranh đẫm máu ý thức hệ. Một cuộc chiến tranh tàn bạo, khốc liệt, đã diễn ra giữa hai thể chế chính trị đối nghịch rõ rệt. Giữa nền tự do, dân chủ ở miền Nam với chủ nghĩa vong bản, vô thần ở miền Bắc. Ngày nay, chiến tranh đã lui vào cô tịch. Đất nước tôi đã hòa bình từ lâu. Hai chữ hòa bình nghe sao mà mỉa mai, chua chát, đắng cay, thấm thía đến như vậy. Hòa bình, có. Nhưng! Tự do thì không! Hòa bình trong lam lũ, cơ cực. Hòa bình trong chiếc bánh vẽ về một tương lai chói ngời, TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 214

chập chờn ở phía trước. Tương lai đó chẳng bao giờ có thực! Đời sống của người dân quê tôi vẫn còn ngụp lặn trong đói khổ, lầm than. Vẫn còn bị áp bức. Bị bắt bớ, tù đầy dưới chế độ hà khắc, bóc lột, tước đoạt hết tất cả mọi quyền sống tối thiểu của con người. Cái chế độ bạo tàn, độc ác, dã man ấy chỉ biết xử dụng bạo lực để cai trị, đè bẹp dân chúng. Chỉ biết đặt quyền lợi cá nhân lẫn đảng phái lên trên quyền lợi tối thượng của tổ quốc. Cái chế độ hung tàn, bạo ngược đó, cần phải được đào thải theo dòng luân lưu của lịch sử dân tộc. Ngày nay, đã tới lúc, mọi người dân ở trong nước, đều đồng loạt, nhất tề đứng lên, cương quyết, dõng dạc, hiên ngang đòi lại cái quyền sống, quyền làm người, cũng như quyền làm chủ vận mệnh của đất nước mà tổ tiên tôi đã để lại. Giờ đây, đứng trước tình hình nóng bỏng, sôi sục đang diễn ra thường xuyên ở tại quê nhà. Đứng trước sự đàn áp tàn nhẫn, dã man, độc ác của lực lượng Cảnh Sát Cơ Động. Xin ông hãy đoái thương đến dân tộc Việt Nam. Độ trì cho công cuộc đấu tranh ở trong nước, mau sớm được vượt qua mọi gian truân, khổ ải, ngõ hầu đưa con tàu đất nước đến bến bờ của vinh quang. Tôi tin chắc rằng: Niềm tin sẽ thắng và phải thắng. Cho chế độ bạo quyền hiện nay phải tan rã, ra đi như các quốc gia ở Đông Âu, cũng như ở Liên Sô, ở Đông Đức. Cho dân tộc Việt Nam được hưởng một nền hòa bình, tự do, dân chủ thực sự. Dân tộc ta đã đau khổ quá nhiều. Cho đàn chim lìa xứ quay về tổ, để xiết chặt thành vòng tay lớn, hầu ra sức, kiến tạo, xây dựng một đất nước Việt Nam hùng mạnh và phú cường. Đến đây, tôi xin mượn mấy câu trong Khúc Tình Ca Hàng Hàng Lớp Lớp của ông để kết thúc cho bài viết này: “Còn đây đêm cuối cùng. Nhìn em muốn nói chuyện người Kinh Kha. Ngại khơi nước mắt nhạt nhòa môi em. Người đi giúp núi sông. Hàng hàng lớp lớp chưa về. Người người nối tiếp câu thề giành lấy quê hương./.” THIEÂN TAÂM 07/2018 TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 215

Chuyện mắc dịch Nguyễn văn Dõng Con người có sống tất phải có chết. Thường tình thì chết vì già yếu, nhưng rất nhiều khi chết vì bịnh tật, không bắt buộc phẳi mắc dịch mới chết – tuy rằng ai cũng mong “cái đồ mắc dịch” chết bớt cho đỡ phiền hà. Ngày nay con người sống dai (kể cả đồ mắc dịch) là nhờ những khám phá của y học đi kèm theo sự sáng chế ra nhiều vị thuốc giúp con người thoát khỏi bịnh tật, và cũng ít “mắc dịch” hơn. Chuyện kể sau đây dành cho những người ngoại đạo, không qui y... giới. Những người trong y giới thì đã rành cả rồi. Ai ai cũng biết những thức ăn trước khi được nhập khẩu đều thơm phức chỉ muốn dí mũi vào ngửi. Thế nhưng khi ra cửa hậu thì chẳng ai có can đảm làm điều nầy, bởi vì đã hết thơm mà lại thối không chịu được. Cũng tựa như việc ông một tông tông khi lên phi cơ riêng bằng cửa trước oai phong ngon lành, nhưng đến xứ Chệt cộng lại phải ra cửa hậu trông thật thối oăng, chẳng giống ai. Chuyện khó tin nhưng có thật nầy chắc khó lòng tái diễn trong lịch sử xứ cờ hoa. Suốt đoạn đường từ cửa trước đến cửa sau của các thức ăn, các thầy lang thấy rõ là sau khi vào đến bao tử thức ăn chỉ có một đường đọc nhứt dẫn đến cửa hậu. Nếu mọi việc tiến hành suông sẻ bình thường, con người sẽ mạnh khỏe như voi. Thế nhưng “đời không như là mơ”... Cách đây chưa đầy hai thế kỷ, các lang y đã biết đến bịnh “đái đường” – không phải loại “đái đường” do Chệt cộng phổ biến thời gian gần đây. Bịnh “đái đường” của Chệt chỉ khó ngửi chớ không làm chết ai; trái lại bịnh tiểu đường đã giết hại khá nhiều người, nhưng phải chờ đến cuối thế kỷ 19 các thầy lang mới dần dần tìm hiểu được cội nguồn. Sau các công trình của những lang y như đồ tể đã mổ người chết lẫn người sống để tìm hiểu cấu trúc của cơ thể, họ nhận ra rằng ngoài ruột non ra, chỉ có lá gan, lá lách và “lá mía” can thiệp vào sự tiêu hóa của thức ăn được nhét vào ruột. Trong ba cái lá nầy thì lá lách TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 216

chẳng có tích sự gì trong việc tiêu hóa. Còn lại hai lá kia phải có một lá trách nhiệm việc chất đường tích tụ trong máu nhiều hơn bình thường. Đầu tiên các ông lang đều chú tâm vào lá gan, có lẽ vì nó to xác ắt phải có nhiều trọng trách hơn. Riêng ông Pierre Langherans lại chú tâm vào cái “lá mía” (le pancréas) ông có lý do riêng chứ không phải vì là “lá mía” nên dính líu đến chất đường trong máu! Không nên lấy tiếng nước ta suy ra bụng nước người. Thời đó nào có ai hiểu gì về căn bịnh lạ nầy đâu. Các thầy lang chỉ mò mẫm chữa bịnh theo kiểu phước chủ may thầy. Ông Langherans quyết định tìm hiểu cội nguồn và ông đã chọn lá mía làm đề tài nghiên cứu. Ông đã nhìn ra cấu trúc của lá mía có điều khá đặc biệt: một số các tế bào được sắp xếp theo từng nhóm riêng biệt giống như những ốc đảo. Sau nầy được gọi là “îlots de Langherans”. Những ốc đảo nầy đã gợi cho ông rất nhiều nghi vấn nhưng ông không đủ thời gian để tìm ra được chức năng của nó. Ông bị suy thận nặng nên qua đời lúc mới ngoài 40 tuổi. Cùng lúc ông Claude Bernard cũng chú tâm vào lá mía và sự tiêu hóa các chất mỡ. Ông nhận thấy số lượng đường trong máu cũng một phần do gan điều hành. Bác sĩ Étienne Lancereaux nghi lá mía chính là thủ phạm của bịnh tiểu đường. Sự nghi ngờ nầy đã được ông Minkowski chứng minh bằng cách cắt bỏ lá mía của một con chó: tức thì chó bị tiểu đường ngay. Ông Langherans đã nghĩ đúng: chính những tế bào của các “ốc đảo” đã bài tiết ra một chất gì đó ông chưa xác định được nhưng đã chữa con chó khỏi bịnh tiểu đường. Đến năm 1916 bác sĩ Nicolae Paulescu gọi chất đó là pancréine vì do cái pancréas tiết chế. Vào năm1920, một bác sĩ người Canada chú tâm vào các îlots de Langherans, và với sự trợ giúp của vài người bạn chuyên về sinh học, ông tìm ra được một chất rút ra từ các “đảo” nầy để cứu sống một bịnh nhân bị tiểu đường đang chờ hui nhị tì. Từ đó người ta không gọi là pancréine nữa, mà đổi lại là insuline chính xác hơn vì do các “îlots de Langherans” sản xuất. (insuline do chữ insula, hòn đảo). Từ thuở tạo thiên lập địa, con người không ngớt đối phó với bịnh tật, chết chóc. Nhân loại luôn có những đầu óc tọc mạch, tò mò tìm hiểu, nhờ vậy mới có những phát minh ngày càng hữu ích cho đời sống. Chính nhờ những con người không bao giờ chịu thua nghịch cảnh, bịnh tật nên đời sống hôm nay mới được tiện nghi, bớt đi khồ đau vì bịnh tật... Tuy có một điều thật đáng tiếc là con người không ngớt tàn sát lẫn nhau chỉ vì quyền với lợi... Trong những cuộc tàn sát thời cổ đại, thuở xa xưa lại may mắn có TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 217

người có đầu óc quan sát các vết thương của đối thủ để thỏa lòng thù hận, và của phe ta để tìm cách chữa trị. Nhưng quan sát để quan sát chớ có phương tiện đâu mà khâu vá các vết thương do gươm đao. Phải chờ đến thế kỷ thứ 5 trước tây lịch, ông Hippocrate ra đời mới xếp loại các vết thương theo một hệ thống có đôi chút tính khoa học. Thời đó con người rất là thiêng liêng, không ai có thể tùy tiện mổ xẻ để xem xét lục phủ ngũ tạng ra sao dù trên một thây ma. Mãi đến 200 năm sau mới được phép mổ các xác chết để nghiên cứu, học hỏi. Khi được phép mổ xác, thành phố Alexandrie xứ Hy Lạp liền tới luôn: cho phép mổ người sống! Từ ngày đó và trong suốt 50 năm liền, các tù nhân được làm vật tế thần cho các “lương y như đồ tể” để họ mổ xẻ quan sát... mà không có gây mê! Thời đó làm gì biết gây mê. Nhắm mắt nghĩ đến cảnh mổ người còn tỉnh táo mà dựng tóc gáy. Trong tù cải tạo khi phải nhổ răng cho bạn mà không có thuốc tê đã thấy... ê càng, nói chi đển mổ xẻ. Những người tù nạn nhân của việc học hỏi thời đó được cột chặt trên bàn, không thể vùng vẫy, chỉ có quyền la hét khi được người mổ bụng, kẻ cưa chân, người cưa tay... cho đến khi tắt thở là hết la. Đơn giản vậy thôi! Lần hồi rồi dân chúng phản đối quá nên việc mổ sống của các ông lương y như đồ tể phải được đình chỉ. Suốt 50 năm trời biết bao nhiêu tù nhân đã chịu cực hình của địa ngục trần gian? Nhưng cũng nhờ vào những “hy sinh” đó mà các thầy thuốc biết rõ ràng hơn về cơ thể con người. Nhắc chuyện xưa lại nhớ chuyện nay, không rõ thực hư, nhưng nghe cũng rùng rợn không kém: bọn đồ tể Tàu phù cũng mổ sống nạn nhân không để học hành gì cả, mà để lấy lục phủ ngũ tạng đem bán, chẳng khác gì họ bán thịt heo ngoài chợ! Không được mổ tù nhân nữa, các “ông thầy” bèn xoay qua mổ thây ma, nhưng phải lén lút vì cũng bị cấm. Cuối cùng họ đành mổ mấy con thú, đặc biệt là heo: bộ đồ lòng của“lão Trư” rất giống của Thầy Đường Tăng. Giống bộ đồ lòng mà cũng rất giống bộ đồ giữa: cũng hai trứng tòn ten giữa hai đùi sau, duy có cái của quí là không giống ai; cái của Lão Trư dài gần 60cm, phần đầu lại không trơn tru hồng hào bóng láng, mà xoán ốc như sợi tóc của Xã Xệ! Mỗi phát Lão Trư có khả năng phun ra nửa lít nhớt! Đường Tăng thua xa. Heo không chỉ giống người từ trong ruột, mà còn giống cả ngoài da: cũng có loại da trắng, da hồng, da xám đến da đen. Hồi xửa hồi xưa bên Tàu, có căn nhà lá của một nông dân bị hỏa hoạn thiêu rụi, thiêu luôn con heo con bị cột dưới gầm giường. Cả nhà thương tiếc con heo chết cháy chín vàng thơm phức, đến chảy nước miếng. Khi rờ vào heo, tay dính mỡ. Liếm tay thấy ngon, bóc miếng da bỏ TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 218

vào mồm sao mà nó giòn rụm, khoái khẩu chi lạ. Và từ đó có món heo quay! Lần lần con người mới thấy rằng trong con heo cái gì cũng ngon, chỉ trừ cái răng cái tóc là mậu hẩu! Và cũng chỉ trừ có người hồi giáo, họ chê heo là vật tội lỗi, dơ bẩn; họ bị cấm ăn thịt heo dù thấy heo quay, xá xíu thèm rỏ dãi. Từ đó cuộc tàn sát giống heo ngày càng tăng, ăn đứt những cuộc tàn sát trong chính sách cải cách ruộng đất của CS, bởi vì CS giết người có thì có lúc, còn heo thì triền miên bị xơi tái; ngày ngày xá xíu, heo quay, phá lấu, kho tàu... làm sao Lão Trư chịu nổi. Và cũng từ đó Lão Trư rất có giá: nhà nhà nuôi heo như bỏ quỹ tiết kiệm. Heo được ưu ái đúc tượng làm phương tiện để “bỏ ống” thay vì bỏ ngân hàng. Dân làng quê tôi, đặc biệt là mấy ông “sồn sồn”, nghĩa là vào lứa năm mí, sáu mí, không bỏ ống vì đó là tiền chết; mấy ổng chủ trương tiêu xài hợp lý hơn: “Tiền đâu bỏ ống nuôi heo, mình nuôi em vợ mình hèo mình chơi”! Chẳng biết hèo của mấy ổng có giống của Lão Trư hay không, nhưng xem chừng mấy ổng rất tự tin. Thế nhưng heo cũng có cách “ăn miếng trả miếng”, hại ta thì ta hại lại, và cũng hại với số lượng đáng kể mỗi lần xuyên qua các dịch “cúm heo”. Thật sự thì từ thời cổ đại, “bịnh cúm” nó đeo con người như sam vậy. Người đầu tiên đã mô tả khá chính xác về một căn bịnh rất giống bịnh cúm chính là ông Hippocrate. Thời đó người Hy Lạp gọi là dịch (tiếng Pháp là épidémie) vì tràn lan ra khắp nơi gây một số lớn tử vong. Trong từ épidémie có tiếng Hy Lạp épi có nghĩa là trên, và tiếng demos có nghĩa là quần chúng. Cúm có khá nhiều loại, không riêng gì cúm heo, cúm gà... ngày nay ta đang có cúm… Chệt. Nhưng cúm nổi tiếng nhứt là cúm Tây Ban Nha hồi đệ nhứt thế chiến. Cúm năm đó – mùa xuân 1918 - không xuất phát từ quốc gia nầy, nhưng vì xứ nầy đứng ngoài cuộc chiến nên số tử vong do bịnh gây ra, dù không nhỏ nhưng được thông báo chính xác, không che giấu như các quốc gia đang choảng nhau chí choé: họ sợ thêm số tử vong do chiến tranh vào với số do bịnh cúm sẽ làm dân chúng mất tinh thần, xã hội thêm rối loạn. Thật sự thì cúm Tây Ban Nha do quân đội Mỹ mang từ trại binh ở Kansas sang. Trường hợp cúm đầu tiên được ghi nhận ở trại binh nầy vào đầu tháng 3 năm 1918. Do đó ngày nay Tàu cộng đã tỉnh bơ bảo rằng cúm năm nay không do Chệt Vũ Hán mà do lính Mỹ gieo rắc. Kể ra thì đồng chí họ Tập ăn nói cũng có sách mách có chứng đấy, nhưng là thứ chứng ... cà chớn! Đã bảo rồi, người CS, XHCN, kẻ thiên tả... lúc nào cũng dối trá, vòng vo; là loài rắn rết, họ chỉ biết quanh co, uốn éo; nếu họ TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 219

uốn éo như các vũ nữ flamenco, lambada... làm cho thiên hạ lên gân, lên gà cũng còn có lý. Nhưng họ vặn mình lòn qua lộn lại chỉ vì đi ngay thẳng không phải là ... đường lối của họ, cũng không phù hợp với bản chất tiểu nhân của họ. Khi họ theo đường ngay nẻo chính tức khắc họ không còn là người bên lề trái nữa. Cứ nhìn cái đám Dân chủ bên Mỹ hôm nay đủ hiểu, nếu ai chưa hiểu chắc phải gởi trả về cho VC cải tạo thêm. Dịch cúm Tây Ban Nha đợt đầu không gây chết chóc đáng kể nhưng vài tháng sau kết quả của đợt hai thật là tàn khốc, khắp thế giới người chết như rạ! Đến gia đình nhà heo cũng không thoát khỏi. Mãi cho đến năm 1933 người ta mới tìm ra được thủ phạm của dịch cúm nầy: một con siêu vi trùng (virus) không thể nhìn thấy qua kính hiển vi bình thường. Và người ta cũng biết rằng con siêu vi trùng nầy lây lan từ người qua người; gia đình nhà heo cũng là những kẻ... chứa chấp và phân phối virus rất đáng sợ. Sau cùng các nhà nghiên cứu cũng tìm ra được “tẩy” – génome - của con siêu vi trùng nầy vào năm 1999. Họ cũng nhận ra có 3 loại virus gây ra bịnh cúm: A, B và C. Ngày nay mọi người đều biết rõ bộ mặt của con virus được trình chiếu dài dài trên TV dưới hình dáng tròn tròn như một cục bò vò viên với nhiều nấm nhỏ mọc lên tia tỉa bên cạnh những cây gai tựa như những kim của thợ may cắm vào. Hình vẽ trên TV thiếu mấy cây kim nầy. Nấm và gai đều là những antigènes, nấm là antigène neuraminidase tượng trưng bằng chữ N; mấy cây kim là antigène hémagglutinine tượng trưng bằng chữ H. Hai chữ nầy đặt tên, định loại cho các con virus trong các dịch cúm khác nhau. Bên trong cục bò vò viên là vật liệu di truyền của virus, gọi là ARN. Đại khái có 17 H và 11 N. Dịch cúm Tây Ban Nha năm 1918 có biệt danh là virus A (H1N1). Con virus nầy chỉ xơi tái có chừng 50 triệu người thôi! Đến năm 1957, dịch cúm á châu do virus A(H2N2) chỉ thủ tiêu có hơn 1 triệu người. Sang năm 1968, cúm Hồng Kông do virus A(H3N2) cũng không làm hại hơn 1 triệu bịnh nhân. Trên đây là một dấu ngoặc dành cho kẻ ngoại đạo y khoa hầu giúp họ giải quyết thắc mắc rằng cái gì mà “anh Hai hát hay” lại giết đến cả triệu người. Vậy thì liệu các anh tư, anh năm cũng hát hay thì bao nhiêu mạng sẽ ngủm củ tỏi? Đông Vân Clermont Ferrand Một ngày cuối Xuân 2021 TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 220

CUOÁI TRÔØI MUØ SÖÔNG Trang Luân Ngày mai chừng mấy giờ thì anh đi!” “Bảy giờ anh phải có mặt ở bến xe Văn Thánh rồi có người dẫn đi. Họ dặn đi, dặn lại, là nhớ phải đến đúng giờ. Hình như họ chia ra làm nhiều đợt thì phải! Tuy họ không nói ra, nhưng anh cũng có thể suy đoán được như thế. Mỗi đợt theo như anh nghĩ, độ chừng mười người là cùng. Họ còn nhắc khéo, mình nên ăn mặc giản dị, giống như người đi buôn bán, làm ăn thì tốt nhất. Sở dĩ họ muốn mình làm như vậy, là để tránh sự chú ý của dân chúng địa phương. Nói như thế, có nghĩa là họ không muốn mình tỏ ra quá ngang nhiên, quá lộ liễu. Họ muốn mình phải cải trang. Phải làm thế nào cho hợp với màu sắc lam lũ của người dân ở dưới đấy. Phải dè dặt trong khi đi đứng. Phải đề cao cảnh giác. Phải nhìn trước, ngó sau để phòng ngừa những rủi ro, bất trắc có thể xảy ra bất cứ lúc nào! Nói tóm lại, họ bảo mình làm thế nào, thì mình cứ làm đúng y như lời người ta dặn là được rồi.” “Thế họ có đề cập đến vấn đề ăn ở không anh! Dù muốn dù không, xuống dưới đấy, anh cũng phải nằm chờ ít nhất là đôi ba ngày, chứ đâu có lý nào mà đánh liền ngay trong đêm mai được!” “Chuyện đó thì bà chủ tàu có nói với mẹ anh ngay từ buổi đầu tiên mới gặp mặt ở tại nhà. Anh vẫn còn nhớ, hôm ấy, hai người có vẻ tương đắc và nói chuyện với nhau đến gần cả tiếng đồng hồ. Cách đây không lâu, nhân tiện có dịp xuống thăm một người bạn thân ở dưới khu ông Tạ, anh có nghe người ta xầm xì, bàn tán rất nhiều về cái tổ chức này. Chẳng cứ gì ở khu ông Tạ, mà ngay đến cả bên Xóm Chiếu cũng thế. Đâu đâu người ta cũng khen nức, khen nở, cho đấy là chỗ đàng hoàng, tử tế, chứ không giống như mấy tổ chức xa lạ khác! Cứ mỗi lần nhắc đến người bạn thân ở trong xóm và hiện đang sinh sống ở nước ngoài, mẹ TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 221

anh thường tỏ ra xúc động, rồi quay sang nói với anh bằng câu hết sức là thấm thía, buồn vô hạn: “Lúc nào mẹ cũng muốn cho con đi, chứ chẳng phải là mẹ không muốn đâu! Mẹ vẫn để tâm nghe ngóng từ đầu này sang đến đầu khác! Nhưng! Khổ nỗi, mẹ chẳng biết chỗ nào là chỗ khả dĩ mà mình có thể trông cậy, phó thác và tin tưởng vào ngưởi ta được! Nhìn vào thực trạng của gia đình mình hiện giờ cũng đâu có giàu có, dư giả gì! Lỡ gẫy một chuyến thì kể như không còn có chuyến thứ hai! Nhìn vào bức tranh của đời sống xã hội hôm nay, chúng ta khỏi cần đề cập tới miền Trung hoặc miền Bắc, mà ngay đến cả ở trong Nam mình cũng còn phải rơi vào tình trạng tồi tệ, bấp bênh nữa là đằng khác! Mẹ con mình sống được ngày nào thì biết ngày nấy, chứ đâu có biết được ngày mai sẽ ra sao!” “Ngày nào mẹ cũng tất bật. Ngày nào mẹ cũng chạy đôn, chạy đảo. Ngày nào mẹ cũng phải xông xáo, bươn trải. Phải trầy vi, tróc vẩy ra mới kiếm được đồng tiền. Phải quần quật, ngược xuôi hết chợ này sang đến chợ khác! Chưa khi nào mẹ dám hở môi, than vãn với bất cứ một người nào ở trong họ, về những tủi nhục, đắng cay, chua chát mà mẹ đã phải hứng chịu cả hằng bao nhiêu năm nay. Chung qui cũng chỉ vì hai chữ gia đình! Cũng chỉ vì chồng, vì các con, nên mẹ mới phải cắn răng, cắn lợi để chịu đựng. Ngày nào mẹ cũng phải thức khuya, dậy sớm. Phải đầu tắt, mặt tối. Phải vã cả mồ hôi hột ra mới có được miếng ăn cho gia đình. Bây giờ là thời buổi bao cấp. Thời buổi gạo châu, củi quế. Thời buổi đi đâu cũng nghe thấy người ta ca thán, oán trách về tình trạng khốn đốn hiện nay. Về chính sách be bờ, o ép của nhà nước. Về nền kinh tế què quặt đã xô đẩy người dân phải rơi vào tình trạng khổ sở, khó khăn. Đi đâu cũng nghe người ta than vãn. Đi đâu cũng nghe người ta kêu ca, bình phẩm, chê bai về chế độ độc tài, thối nát hiện nay. Chỗ nào cũng nghe người ta xầm xì, rỉ tai với nhau. Nào là, miền Nam đang bước vào thời kỳ đổi đời. Thời kỳ bị đảo lộn từ ở dưới lên trên. Thời kỳ của thằng khôn đi học và thằng ngu dạy đời. Chưa khi nào người dân ở miền Nam lại phải lâm vào hoàn cảnh lao đao, đói khổ, hụt hẫng như ngày nay! Có thể nòi, từ trước tới giờ, đây là lần đầu tiên người dân ở miền Nam mới lâm vào hoàn cảnh thiếu ăn, thiếu mặc như ngày hôm nay. Từ Bắc chí Nam đều phải ăn bo bo để trừ cơm. Đều phải khắc phục mọi hậu TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 222

quả chiến tranh để tiến mau, tiến mạnh, tiến vững chắc lên Xã Hội Chủ Nghĩa. Xét cho cùng, thì Xã Hội Chủ Nghĩa cũng chẳng có đẹp đẽ gì! Nhìn vào thực trạng của đời sống hôm nay, nhà nước chỉ biết o ép, bóp nghẹt và chẳng khi nào quan tâm đến những nguyện vọng thiết tha của toàn đân! Còn về mặt xã hội thì càng ngày càng xuống cấp, tụt hậu về tất cả mọi phương diện. Cái xã hội chỉ thấy toàn là những bất công, những thối nát cùng mọi thủ đoạn thâm độc, xảo trá để lừa lọc, cạnh tranh lẫn nhau.” “Ngày nay, chúng ta chẳng còn nghe ai nhắc đến hai chữ nhân phẩm cũng như hai chữ sĩ diện nữa! Chung qui cũng chỉ vì cái bao tử! Cũng chỉ vì đồng tiền! Cũng chỉ vì miếng ăn mà thôi! Nói tóm lại, mẹ con mình đang sống trong một xã hội đầy nham hiểm, đầy nghi kỵ lẫn nhau. Chính vì thế, chúng ta chẳng còn biết tin tưởng vào nơi ai bây giờ! Ngày nào, ở trên chợ, mẹ anh cũng nghe người ta bàn tán đến nhiều tổ chức vượt biên khác nhau. Tổ chức nào thì cũng nói ngon, nói ngọt. Đường dây nào cũng vỗ ngực, xưng tên, cho mình là chỗ đáng tin cậy, là nơi rất uy tín. Nhưng! Khổ nỗi! Làm sao mẹ có thể biết được! Chỗ nào là thực và ở chỗ nào là giả!” “Cũng may, bà chủ tàu lại là chỗ quen biết, đi lại với dì anh ở dưới Lam Sơn. Cứ theo như lời của dì anh, thì bà chủ tàu được mô tả là mẫu người hiền lành, đạo đức. Mẫu người chỉ biết nghĩ sao, nói vậy. Có thế, trong suốt gần cả tiếng đồng hồ, bà ta cứ say sưa kể cho mẹ anh nghe, lan man từ chuyện này sang tới chuyện khác! Thậm chí ngay đến chuyện bãi bến, bà ta cũng còn lôi ra, thổ lộ hết từng chi tiết tỉ mỉ, khúc mắc ở trong đấy. “Em chẳng nói dấu gì chị! Lỡ rơi vào cái nghề này, thì điều kiện tiên quyết là phải có tiền để trang trải. Có tiền thì mọi chuyện mới êm thắm được. Giả dụ, nếu mình muốn cho chuyến đi được an toàn, thì điều kiện trước tiên là phải có tiền để mua bãi bến. Nói vậy, chứ bãi bến cũng đều có cái giá riêng của nó hết chị ạ. Mình muốn nói chuyện trực tiếp với mấy ông này, thì phải nói bằng vàng, chứ không thể nói bằng tiền như chúng ta vẫn thường giao dịch, buôn bán với nhau ở bên ngoài được! Năm nay, họ đưa cái giá có phần hơi cao so với mấy năm trước. Nhưng em vẫn phải gồng minh, ráng sức để mua cho bằng được. Em luôn luôn nghĩ rằng: Chẳng thà tốn thì TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 223

tốn, nhưng ngược lại, mình đỡ phải hồi hộp, lo lắng. Phải không chị! Chính vì thế, từ trước cho tới giờ, chẳng xót chuyến nào mà em không lưu tâm đến sự an toàn cho những người khach của mình.” Thắc mắc, mẹ anh liền lên tiếng hỏi: “Làm thế nào mà chị có thể luồn lỏi, móc nối, lung lạc được mấy ông chính quyền ở dưới đó!” Nghe đến đấy, bà chủ tàu chỉ cười xòa rồi điềm nhiên, chậm rãi: “Chị quên rồi à! Chẳng có thứ gì mà qua được đồng tiền, và nhất lại là vàng, thì còn gì mà quí cho bằng! Chị cứ thử ngẫm nghĩ lại xem: Ở trên đời này, chẳng có ai mà không muốn sung sướng, hở chị! Ai thấy vàng mà lại không nổi lòng tham! Ai mà chẳng muốn quơ vào để làm của riêng cho chính bản thân mình! Thế mới biết, lòng tham của con người ta ghê thật. Nó chẳng khác nào như cái túi không đáy, phải không chị! Mấy ông này thì cũng chẳng có ngoại lệ! Bề ngoài thì mấy ông ấy cứ ra vẻ, ta đây là con người trong sạch, liêm chính. Nhưng! Sự thật ở bên trong thì trái hẳn. Cỗ đã dâng lên tới tận miệng, thì dễ gì mấy ông ấy bỏ qua. Nhất là trong thời buổi gạo châu, củi quế này, ông nào mà chẳng ham muốn hở chị! Ông nào thấy vàng mà chẳng sáng mắt lên! Ông nào cũng móc ngoặc. Ông nào cũng nham nhúa như nhau. Đạo đức cách mạng là một chuyện, còn tiền bạc thì lại là chuyện khác nữa! Chẳng có ông nào mà không nhờ vào đồng tiền tham ô, bất chánh, nên mới có được nhà cao cửa rộng. Thời buổi nào thì cũng vậy. Có vàng là có tất cả. Chị chỉ cần có vàng để lót đường thì mọi chuyện đều trơn tru, xong xuôi đâu vào đấy. Nhưng có điều, đi đêm thì mình phải biết ngóc ngách từng nơi, từng chỗ. Phải biết khôn khéo. Phải kín đáo, đồng thời phải biết gõ đúng tần số thì mới được việc chị ạ. Em nói vắn tắt, ngắn gọn như thế. Chắc chị cũng hiểu được cái ý chính của nó nằm ở trong đấy. Rất tiếc là em không có rộng thì giờ để nói chuyện với chị! Còn có rất nhiều chuyện kinh thiên động địa hơn nữa! Có những chuyện rất khó tin, nhưng lại là chuyện có thật. Quanh năm, suốt tháng, chị cứ quanh quẩn với công việc làm ăn ở trên đây, nên chị đâu có biết được chuyện gì xảy ra ở bên ngoài! Chị đâu có ngờ rằng: Có chuyến, người ta còn thuê cả công an đứng ra để giải quyết các vụ căn me, đi hôi vào những giờ phút chót. Giả dụ, nếu chị có mặt ở ngay tại bãi bến vào lúc ấy, chị sẽ chứng kiến tận mắt, cảnh người TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 224

ta xô đẩy, giành giựt, chen lấn nhau để xuống tàu. Người ta kéo xuống không phải là vài ba người đâu chị! Có khi, con số còn lên đến cả hằng chục mạng nữa là đằng khác! Đứng trước tình trạng hỗn tạp như thế, nói dại, nếu không có sự can thiệp của công an, thì thử hỏi, số phận của chiếc ghe khi ra đến ngoài khơi rồi sẽ ra sao! Nói tóm lại, tất cả những gì em vừa kể cho chị nghe đều là sự thật. Sự thật một trăm phần trăm, chứ em không hề thêm mắm, thêm muối gì ở trong đấy! Xuyên qua mấy câu chuyện vừa kể, chị em mình mới thấy rõ được cái bề trái nhơ nhớp của mấy ông này. Từ đó, chúng ta mới nhìn thấu được, thế nào là cái mãnh lực ghê gớm của đồng tiền! Chỉ có đồng tiền mới làm cho người ta mờ mắt rồi quên đi cả lý trí. Có phải đúng như vậy, không hở chị!” “Sau khi xuống tới Lam Sơn thì có người luôn luôn túc trực, chờ sẵn, chở thẳng vào địa điểm ấn định bằng phương tiện xe đạp. Kể ra thì họ tổ chức thật chu đáo. Xem ra, chỗ này cũng rất uy tín. Theo như lời của dì anh cho biết, thì đây là chuyến thứ ba hoặc thứ tư gì đó. Tất cả các chuyến trước họ tổ chức đều trót lọt. Anh không biết đến chuyến này thì ra sao! Hơn nữa, chuyến này lại là chuyến cuối, đặc biệt dành riêng cho gia đình. Vì thế, họ chỉ bốc khách lấy lệ, để trám vào các mục như bãi bến chẳng hạn. Đặc biệt nhất, khách đi trong chuyến này đều là chỗ quen biết, thân tình.” “Còn về vấn đề tiền bạc thì sao hở anh!” “Khi nào người nhà mình ở bên đây nhận được điện tín đánh về từ bên đảo, báo tin thân nhân mình đến bến bình an thì lúc đó mình mới chung tiền. Còn bây giờ, mình chỉ đưa trước cho họ hai chỉ tượng trưng, để chi phí cho việc dầu, mỡ, thực phẩm cùng mấy thứ lặt vặt, linh tinh khác!” “Nhưng gia đình họ đi hết trong chuyến này, như vậy thì mình sẽ chung tiền cho ai!” “Em rõ thật ngây thơ. Họ còn người thân ở bên đây chứ. Giả tỷ, nếu như mình có khả năng, hay nói một cách khác, mình có thân nhân hoặc bạn bè hiện đang sinh sống ở nước ngoài mà mình có thể mượn trước được, thì trả thẳng chọ họ ở bên đấy. Bằng không thì gia đình mình sẽ thu xếp rồi trả cho người thân của họ ở bên đây.” Khánh ngừng lại suy nghĩ. Lát sau anh mới hạ thấp giọng buồn buồn: “Rất tiếc là không có em đi chung với anh trong chuyến này. Đấy là TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 225

điều làm cho anh cứ phân vân, đắn đo và khổ tâm vô cùng.” Nga ngắt ngang, giọng nàng đanh lại: “Anh phải đi! Không đắn đo, chần chờ gì hết! Bác gái còn đủ sức chạy đầu này, vay đầu kia thì anh phải đi. Đừng lo lắng gì cho em mà bỏ lỡ cơ hội hiếm có. Mỗi người đều có hoàn cảnh riêng biệt khác nhau! Bên anh khác! Còn nhà em khác! Mẹ em thì bệnh hoạn, đâu có thể so bì với bác gái được! Thậm chí, ngay đến bản thân em đây cũng còn phải nghỉ học, nhảy ra để chạy chợ, cáng đáng cho mẹ em, thì thử hỏi, làm gì mà em có khả năng! Nói dại, ngộ nhỡ, nếu em đi rồi, thì ở nhà lấy ai ra để mà lo cho mẹ cùng các em! Nói thì nói như thế, chứ thực ra cũng chẳng biết trông cậy, nhờ vả vào nơi ai bây giờ! Vì thế, mình chỉ biết trông cậy vào đôi bàn tay của chính mình. Bao nhiêu họ hàng, thân thích đều tìm cách lẩn trốn, xa lánh. Họ sợ mình đến để quấy rầy, để vay tiền. Chưa chi họ đã rào trước, đón sau, nào là, thời buổi này chẳng biết lấy gì để xoay sở làm ăn! Nào là, hoàn cảnh trong gia đình hiện giờ rất túng thiếu nên chẳng có tiền để lo cho cháu lớn vượt biên! Họ viện ra đủ mọi lý do này sang đến lý do khác! Quanh đi, quẩn lại cũng chỉ thấy toàn là những lời giả tạo. Những lời bịa đặt, gượng gạo, sượng sung, nghe chẳng suông tai chút nào! Càng nghe, mẹ em càng cảm thấy ngao ngán, chán ngấy về mấy chữ họ hàng, thân tộc. Ở đây, em chỉ đề cập tới mấy gia đình ruột thịt, kề cận với bên nhà em. Mấy gia đình từng thọ ơn mưa móc của nhà em trước kia. Từng được bố mẹ em cưu mang, giúp đỡ họ trong những lúc hoạn nạn, sa cơ, thất thế. Có khi, đến cả hai, ba năm trời, họ cũng chẳng ghé qua nhà em tới một lần! Đôi khi lỡ chạm mặt mẹ em ở ngoài đường, họ tỏ ra săn đón, quấn quit rồi đon đả: “ Lâu lắm vì quá bận rộn làm ăn, nên em không tiện ghé thăm chị được! Mong chị thông cảm cho em.” Hoặc: “Lâu nay chị có tin tức gì về anh không!” Họ chỉ nói qua loa vài câu lấy lệ rồi rút êm. Anh thấy họ đối xử với nhà em như vậy có tệ lắm không!” Nói xong, Nga đột nhiên bật khóc. Giọng nàng đổi thành rung rung: TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 226

“Anh đi rồi, có lẽ em phải mất một thời gian khá lâu, thì họa may mới mong lấy lại được bình thường. Em không biết, rồi đây chúng mình có còn cơ hội gặp lại nhau nữa hay không!” Khánh vừa khom người đạp chiếc xe, vừa dỗ dành: “Nín đi em! Kẻo người ta nhìn thấy cười cho bây giờ. Em chỉ hay nói dại. Gặp chứ sao lại không! Anh tin là như thế. Ngay đến bà thầy bói cũng còn quả quyết với anh rằng: Chúng mình sẽ gặp lại nhau cơ mà.” Nga phì cười, dơ tay đập nhẹ lên vai Khánh: “Hơi đâu mà anh cứ tin vào mấy bà ấy làm gì cho mệt. Bói ra ma, quét nhà ra rác. Theo em thì khó lắm. Chuyện đời khó có thể nào mà lường trước được!” Chiếc xe chạy bon bon trên mặt đường Nguyễn Huệ. Trời nóng, mồ hôi rịn đầy trên trán hai người. Khánh liếc mắt nhìn sang hai bên, rồi trước mặt. Chung quanh anh, là cả một cánh rừng xích lô cùng xe đạp trùng điệp. Tiếng máy nổ ì ạch, ngắt quãng của chiếc xe lam cọc cạch, già nua, quyện theo mùi xăng, nhớt khét lẹt, pha lẫn với mùi ngai ngái, tanh hôi của cá và nước mắm. Ai nấy đều đăm chiêu, tư lự. Chẳng một nụ cười nào dấy lên! Chân dung Sài Gòn mất hẳn đi tính chất hồn nhiên, vô tư như trước đây. Nó chìm theo ánh lửa đạn bức tử của những ngày tháng tư oan nghiệt năm nào. Sài Gòn hôm nay khác hẳn với Sài Gòn ngày xưa. Một Sài Gòn chói lọi, vàng son, lấp lánh không còn nữa! Nó tuần tự ngả màu, úa dần rồi chìm theo bóng tối của thời gian. Nguyên nhân xuất phát cũng từ cái khúc quanh nghiệt ngã, đắng cay của lịch sử. Nỗi oan khiên cùng cuộc thay ngôi, đổi chủ đã diễn ra ở tại nơi này. Có nhiều người thường tỏ ra ngây ngô, hỏi nhau với luận điệu đầy mỉa mai, chua chát ẩn chứa ở trong đấy: “Tôi hỏi thật! Anh thấy được những gì đặc sắc và nổi bật nhất trong bức tranh hòa bình của đất nước hôm nay!” Người kia liền cau mày thở dài: “Tôi chẳng nói dấu gì anh! Tôi chỉ thấy toàn là những ánh mắt ủ rũ, phiền não, buồn muôn thuở. Những nếp nhăn chằng chịt lên ngôi, cùng các khuôn mặt cằn cỗi, gầy gò, hốc hác, đen đúa, già nua đi trước tuổi.” Ngày nào cũng giống như mọi ngày. Ngày nào người ta cũng quần quật, bươn trải, lăn lộn TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 227

với cuộc sống. Ngày nào người ta cũng lo lắng, ngao ngán về chén cơm độn hẩm hiu chiều nay. Về bóng tối đen kịt đang đè nặng, trùm kín xuống thành phố này. Thành phố được mệnh danh là thủ đô của miền Nam trước đây. Người ta chán ghét Cách Mạng. Cách Mạng làm cho người ta khổ. Cách Mạng đẩy họ vào đời sống cơ cực, túng quẩn. Từ ngữ giải phóng bỗng nhiên trở thành mỉa mai, chua chát. Nhãn hiệu giải phóng hầu như chẳng còn ngự trị ở trong lòng của người dân tại thành phố này nữa! Người ta không muốn nghe những luận điệu khoe khoang, lâp đi, lập lại về hai chữ giải phóng. Họ đề cao, ca tụng chủ nghĩa xã hội. Họ hô hào cải tạo xã hội, kêu gọi mọi người dân phải đẩy mạnh công cuộc xây dựng, kiến tạo xã hội chủ nghĩa tại miền Nam lên ngang hàng với xã hội miền Bắc. Miền Bắc là cái nôi, là thiên đường của xã hội chủ nghĩa. Vậy xã hội chủ nghĩa là gì! Là kéo cho người giàu tụt xuống, ngang hàng với giới nghèo hèn thấp nhất. Giới chân lấm tay bùn, và lúc ấy, xã hội chỉ còn lại có mỗi giai cấp duy nhất là vô sản. Là buổi sáng, mọi người phải hối hả, chầu chực, xếp hàng ngay từ lúc còn sáng sớm để chờ mua thực phẩm. Người ta kêu gọi mọi người dân phải thắt lưng, buộc bụng. Phải đi đúng theo tinh thần của xã hội chủ nghĩa. Tât cả đều phải đi lao động không công. Phải đào kinh, vét mương. Phải lao mình vào các nông trường xa xôi, hẻo lánh. Người ta còn hô hào, khuyến khích người dân nên về sinh sống, lập nghiệp tại các vùng kinh tế mới. Thoạt đầu, có nhiều người nghe bùi tai, mềm lòng, bán cả nhà cửa rồi bồng bế nhau ra đi. Đến khi sực tỉnh, mới thấy mình dại dột, lếch thếch, dắt díu nhau thành từng đoàn, từng lũ, quay về sống lang thang, tạm bợ trên các vỉa hè thành phố. Buổi chiều, sau khi mặt trời xế bóng, người ta sẽ thấy nồi bếp được dọn ra, đồng thời ánh lửa chập chờn ngún lên và khói lam bắt đầu cuồn cuộn tỏa ra mù mịt. Lát sau, cả nhà đều quây quần, chen chúc bên nhau trên chiếc chiếu manh nhàu nát, cũ mèm, phơi trần những tấm thân gầy gò, đen đúa, trong bữa cơm về chiều tẻ nhạt, ngao ngán. Đó là hậu quả tệ hại, ê chề nằm trong chính sách phát triển của nền kinh tế mới. Người ta quen với đời sống thành thị. Người ta quen với ánh sáng lâu rồi. Cuộc đời họ gắn liền với thành phố này cũng giống như đáp số của bài toán cộng không bao giờ thay đổi! Người ta không thích tối tăm! TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 228

Người ta không chịu nổi cảnh lầy lội về mùa mưa phải ngồi trên chiếc xe máy cầy cả hằng mấy tiếng đồng hồ trên con đường nhầy nhụa, trơn trợt. Người ta đâm ra sợ. Sợ từng lũ đom đóm lập lòe về đêm. Sợ từng đàn muỗi vo ve khi màn đêm xụp xuống. Người ta ngán ngẫm về hai chữ hòa bình. Hòa bình có, nhưng tự do thì không! Hòa bình trong đói khổ, lầm than. Hòa bình trong chiếc bánh vẽ về một tương lai chói ngời, chập chờn ở phía trước. Tương lai đó chẳng bao giờ có thực! Nó chẳng khác nào như cái bong bóng nổi phập phồng trong ngày mưa dầm dề, dai dẳng. Trước đây, mọi người đều khao khát, mong đợi hòa bình. Hòa bình để nối lại tình tự dân tộc. Hòa bình để cho người hai miền được nhìn nhau, giao hòa cùng nhịp thở. Hòa bình để hàn gắn, băng bó lại vết thương chiến tranh cho lành lặn, bình phục. Hòa bình để cho mọi người cùng chung lưng, sát cánh với nhau, hầu bắt tay đi vào công cuộc tái thiết, phát triển và xây dựng một tương lai hứa hẹn, ngời sáng đến với đất nước. Thường thường, bất cứ quốc gia nào sau chiến tranh, họ đều có cái nhìn lạc quan về tương lai đất nước họ. Nhưng! Đặc biệt trên giải đất thân yêu, gấm vóc này thì trái hẳn! Thảm nắng hòa bình đã trải xuống từ lâu, nhưng người dân vẫn còn cảm thấy khe khắt, chật vật nơi cuộc sống. Người ta chẳng thấy tia sáng hy vọng nào, le lói, báo hiệu ở dưới cuối đường hầm! Chính sách bóp nghẹt của nhà nước càng ngày càng làm cho người dân nghẹt thở. Người ta đâm ra liều lĩnh, kéo nhau, đổ xô đi buôn lậu. Tât cả đều lậu. Nếu ai có dịp đứng trên xa cảng miền Tây hoặc ngã tư Hàng Xanh vào buổi chiều nào đó, sẽ chứng kiến tận mắt, cảnh người ta chạy gạo lậu, thịt lậu, trà lậu, cà phê lậu từ khắp nơi đổ về thành phố. Sài Gòn là chỗ tiêu thụ, cho nên mọi thứ đều đổ dồn về thành phố này. Dọc đường, con buôn đều phải đóng thuế cho mấy trạm kiểm soát kinh tế. Nhiều người bị rơi vào hoàn cảnh sạch vốn, trắng tay, khóc sướt mướt cũng chỉ vì không có tiền để đội gạo nuôi chồng, hiện đang nằm khắc khoải trong các trại tù được mệnh danh là cải tạo. Đường lối trả thù thâm độc của nhà nước, đã làm cho biết bao nhiêu gia đình đều lâm vào tình trạng điêu đứng, tan nát. Người ta chán Cách Mạng. Chán chủ nghĩa xã hội. Họ đâm ra thù ghét công an. Căm thù kiểm soát kinh tế. Họ không còn thiết tha gì TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 229

về hai chữ hòa bình! Họ muốn có chiến tranh trở lại. Người ta đánh bóng lại hào quang về một thời chinh chiến ở quá khứ. Quá khứ là quá khứ. Lịch sử sẽ chẳng bao giờ ngừng lại! Lịch sử vẫn tiếp tục quay đều vào chuỗi không gian lẫn thời gian bất tận. Đấy là điều hiển nhiên, chăc chắn. Người ta mong đợi trang sử mới được lật sang. Một năm. Hai năm. Ba năm. Rồi sáu năm vẫn chẳng thấy động tịnh gì! Thời gian cứ lạnh lùng, thờ ơ đi qua. Buổi sáng, thức dậy, vẫn còn bị ám ảnh, quấy rầy bởi những bản nhạc mang nặng sắc thái tuyên truyền, của Trường Sơn Đông, Trường Sơn Tây, của Cô Gái Vót Chông chẳng hạn. Người Sài Gòn không thích loại nhạc này, mà ngay đến tất cả người miền Nam cũng thế. Người ta thích trữ tình, thích ướt át, thích những dòng nhạc nhẹ nhàng, êm dịu. Người ta không khi nào quên được Nghìn Trùng Xa Cách, Nha Trang Ngày Về, Bên Cầu Biên Giới, Diễm Xưa, Áo Lụa Hà Đông, Lá Đổ Muôn Chiều, Thu Quyến Rũ….. Người ta thích nghệ thuật trong giá trị cao quí của nó. Đó là món ăn tinh thần hầu như đã ăn sâu vào tận cốt tủy của người dân miền Nam. Nếu đem ra đối chiếu hoặc so sánh giữa hai dòng nghệ thuật của miền Nam với miền Băc, thì hầu hết ai nấy cũng đều phải công nhận rằng: Sự chênh lệch quá xa đã nghiêng hẳn về miền Nam. Con đường nghệ thuật tại miền Nam được thăng hoa, kết trái và phát triển không ngừng, biểu hiện đầy tính chất sáng tạo, đa dạng ở trong đấy. Trong khi đó, tại miền Bắc, nghệ thuật bị ép vào quĩ đạo của nhà nước, cũng giống như con đường độc đạo, chỉ có mỗi mục đích duy nhất là phục vụ, ca ngợi cuộc đấu tranh. Chính vì thế, nghệ thuật bị mất hẳn đi tính chất thuần túy và cao quí của nó. Thoáng chợt, có tiếng còi xe nổi lên inh ỏi ở phía trước. Nga giật mình lên tiếng hỏi: “Có chuyện gì đó hở anh!” Khánh đáp chẳng cần suy nghĩ: “Anh cũng không biết! Hình như đụng xe thì phải.” Ngoái cổ lại sau lưng, Khánh buột miệng: “Mình đi đâu bây giờ hở em!” “Em cũng chẳng biết đi đâu bây giờ!” Khánh đề nghị: “Hay mình đi xem chiếu bóng đi em. Nghe đâu ở rạp Đồng Tháp, có phim của Cộng Hòa Dân Chủ Đức hay lắm.” TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 230

Lưỡng lự trong giây lát, Nga đột nhiên đổi giọng buồn buồn: “Bây giờ mình còn tâm trí đâu để mà coi phim nữa, hở anh! Hay mình về nhà đi anh, kẻo bác gái đợi. Nhiều khi bác còn muốn căn dặn anh thêm điều gì nữa cũng không biết chừng!” Khánh bẻ gi đông cho chiếc xe rẽ sang phải, trực chỉ xuống đường Lê thánh Tôn. Con đường trầm mặc, râm mát, gợi cho anh nhớ đến những năm tháng tươi vui thuở nào. Những năm tháng mà người ta rạo rực, nhộn nhịp dẫn nhau đi mua sắm, để chuẩn bị cho mùa giáng sinh bừng đến. Giáng sinh là mùa tràn trề hy vọng. Mùa của yêu thương. Mùa mà thiên chúa trước đây được sinh ra trong máng cỏ thấp hèn, nơi hang Bê Lem hoang vắng. Mùa mà ai nấy cũng đều cảm thấy hân hoan, rạo rực trước những âm điệu nồng nàn, thôi thúc của những bản thánh ca bất hủ. Những mùa giáng sinh tuần tự chìm khuất ở trong anh từ lâu. Nó mất hẳn đi tính chất hồn nhiên, vô tư như trước đây. Khánh thoáng chợt nghĩ đến bố, đến mọi kỷ niệm êm đềm của một thời thơ ấu dật dờ hiện về. Khánh nhớ đến từng đôi xăng đan nhỏ nhắn, xinh xắn mà bố thường sắm cho anh vào những dịp giáng sinh. Từng cây kem ngọt lịm, thơm phức mà anh đã có dịp đi xem chiếu bóng với bố cùng mẹ ở rạp Rex. Từng tô phở bò viên còn bốc khói, ngạt ngào với những lát hành Tây trông thật hấp dẫn ở góc chợ Bến Thành. Khánh mường tượng ra từng nụ cười hiền từ cho đến mọi cử chỉ cùng lời nói dịu dàng, trầm ấm mà bố thường nói với anh. Âm thanh đó hình như vẫn còn vất vưởng, luẩn quất ở quanh đây. Chuỗi ngày tháng mộng mị, hồn nhiên ấy, lần lượt tan loãng theo tuổi thơ, rồi lịm ngấm, khoanh tròn, ngủ say ở tận vùng yên tĩnh của ký ức. Anh bùi ngùi, luyến tiếc. Khánh ném niềm suy tư về bố, về nhà tù, về tiếng thở dài triền miên, bất tận. Về những mệt mỏi, đăm chiêu, phiền toái, hằn lên rõ nét ở trên khuôn mặt người. Anh nghĩ đến ngày về của bố thật mơ hồ, thăm thẳm, cùng nỗi xót xa, tuyệt vọng mà bố thường thố lộ với mẹ vào các dịp thăm nuôi gặp mặt. Anh nghĩ đến cái gánh nặng, mà mẹ đã phải đưa vai ra gồng gánh, liên tiếp suốt cả hằng bao nhiêu năm trường nhọc nhằn, ròng rã. Khánh không biết, rồi đây mẹ sẽ còn phải chịu đựng cho đến chừng nào nữa! Một khi mà tình trạng sức khỏe cứ từ từ bước vào thời kỳ hao mòn, suy yếu. Nghĩ đến đấy, TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 231

tự nhiên anh thấy dơm dớm nước mắt. Con đường chạy dài hun hút, hàm chứa với biết bao nhiêu nỗi rã rời đương bành trướng, đục khoét ở trong anh. Ngày mai anh đi rồi. Xa rời khỏi thành phố này. Thành phố gắn liền với anh kể từ khi anh mở mắt, cất tiếng khóc đầu tiên để chào đời. Thành phố mà trước đây anh cứ ngỡ rằng, chẳng bao giờ anh phải rời xa nó! Ngày mai anh đi. Rời xa tất cả mọi người trong gia đình cùng họ hàng thân thuộc. Giã từ Nga cùng bạn bè. Ra đi là để xây dựng nền móng hứa hẹn cho tương lai. Khánh không biết, rồi đây đời mình sẽ ra sao! Tương lai là cả những dấu chấm, dấu hỏi to lớn, chập chờn, mờ ảo, lunh linh ở phía trước. Khánh miên man suy nghĩ. Câu nói mẹ dặn đi, dặn lại vẫn còn văng vẳng ở bên tai: “Nếu Chúa thương mà cho con sang đến bên đấy được bình an, thì con phải ráng chịu khó học hành để nên người. Con phải ra sức cố gắng. Phải nỗ lực phấn đấu, bởi vì, chỉ có mình con cô thân độc mã nơi xứ lạ quê người. Mẹ biết rằng: Cho mình con đi là mẹ phải đau lòng, đứt ra từng khúc ruột, nhưng vì hoàn cảnh oái oăm, trớ trêu ở trong đó! Giả thử, nếu con có ở lại, thì cũng chẳng bao giờ ngóc đầu lên được! Bây giờ là thời buổi của người ta. Bởi thế, mẹ nhận thấy, chỉ có mỗi con đường duy nhất là lo cho con đi. Chỉ có ra đi là thượng sách, là còn có tương lai. Chứ mẹ cũng đâu có còn cách nào khác hơn! Lo cho con đi, là mẹ phải chạy đôn, chạy đảo, vay đầu này, nợ đầu kia, chứ mẹ đâu có thể lo thêm được nữa! Hiện giờ bố con còn nằm ở trong tù. Các em con còn nhỏ dại. Mẹ không biết, rồi đây mẹ sẽ còn lo được như thế này nữa hay không! Mẹ chỉ sợ, đến một ngày nào đó, tình trạng sức khỏe của mẹ sẽ từ từ yếu đi. Chính vì thế, mẹ chỉ biết trông cậy, đặt hết sự tin tưởng vào nơi con. Bởi vì, con là đứa con lớn ở trong gia đình. Nói dại, nếu con không biết suy nghĩ, rồi đâm ra hư hỏng, thì hậu quả sẽ mang đến cho gia đình mình, hết sức là tệ hại và không thể nào mà tả xiết được! Mẹ tin chắc rằng, con sẽ hiểu được điều đó. Mẹ không muốn cắt nghĩa thêm cho nó dài dòng văn tự ra để làm gì! Bao nhiêu năm mẹ cho con ăn học, con phải biết nghĩ đến bổn phận, nghĩa vụ và trách nhiệm đối với gia đình. Chớ dại mà đua đòi, tập tành theo chúng bạn ăn chơi rồi sao lãng việc học hành thì phí cả một đời con ạ! Con nên nhớ rằng: Mọi người trong gia đình đều đặt hết sự tin tưởng ở nơi con. TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 232

Nếu con biết thương mẹ, thì đừng bao giờ để cho mẹ phải thất vọng!” “Con hiểu! Hiểu tất cả mọi điều mà mẹ thường nói với con. Phải phấn đấu. Phải nỗ lực. Phải kiên trì để vươn lên. Có phải đúng như vậy, không mẹ!” “Đường đi khó, không khó vì ngăn sông cách núi mà khó vì lòng người ngại núi, e sông.” Mẹ vẫn thường mượn câu nói bất hủ này của nhà văn Nguyễn Bá Học để khuyên bảo, dạy dỗ cho con nên người. Con xin hứa với mẹ. Con biết gia đình mình đang đứng trước thảm cảnh đen tối và bi đát nhất. Con thấy rõ điều đó. Thấy mà con chẳng làm được việc gì để giúp đỡ cho mẹ! Đấy là điều làm cho con khổ tâm và chua xót vô cùng.” Thoáng chợt, Khánh bật lên tiếng thở dài. Nga rót nhẹ vào tai anh: “Anh buồn à!” Khánh gật đầu, không nói. Nga lấy giọng bình tĩnh: “Ngày mai em phải thay mẹ để đi thăm nuôi bố, nên em không thể nào tiễn chân anh được! Mong anh thông cảm cho em. Tiện đây, em không biết nói gì hơn, là cầu chúc cho anh được mọi sự bình an trong chuyến đi này, đồng thời gặt hái được những thành quả rực rỡ ở tương lai.” Ngừng lại để thấm giọng, nàng thỏ thẻ nói tiếp: “Em có mua cho anh ít thuốc say sóng. Chút lương thực cùng mấy bọc chanh nhào đường. Anh nhớ, ráng giữ để mà đi đường. Đừng có hoang phí rồi đem cho người này, người khác, đến lúc mình cần tới, thì không có để mà dùng! Em nghe nói, có nhiều chuyến bị trục trặc, phải lênh đênh ở trên biển đến cả tháng trời. Anh nên nhớ kỹ những điều em căn dặn. Anh cứ yên tâm mà đi, đừng lo lắng gì cho em hết cả! Nếu may mắn mà anh thoát được đến bên đảo, thì lập tức, anh phải đánh điện tín về cho gia đình và em biết tin, để mọi người khỏi phải sốt ruột, lo lắng về anh! Anh nên nhớ rằng, anh đi rồi, thì mọi người ở trong gia đình, đều trông ngóng tin tức về anh từng giờ từng phút. Còn về chuyện riêng của hai đứa mình, thì chúng ta hãy phó thác cho định mệnh đưa đẩy. Anh thì em không biết sau này sẽ ra sao! Còn riêng em, thì lúc nào cũng trước sau như một. Tình yêu em sẽ đi theo anh, còn thể xác, em sẽ ở lại với lòng người tại thành phố này, để ấp ủ mọi kỷ niệm bóng bẩy, tươi đẹp của chúng mình.” TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 233

“Anh thành thật cảm ơn em về những gì mà em đã lo cho anh. Thực ra thì hai chữ cảm ơn, nó có vẻ gượng gạo, khách sáo đối với chúng ta kể từ lâu lắm rồi. Nhưng! Anh không biết phải dùng từ ngữ nào cho nó thật chính xác, hợp lý và sát nghĩa hơn.” Ngừng lại vài giây, anh chậm rãi: “Quả thật! Em lo cho anh quá đầy đủ, quá chu đáo. Chính vì thế, nó đã gây ở trong anh một sự xúc động vô biên. Làm sao anh có thể quên được những ân tình mà em đã dành trọn vẹn cho anh! Những ân tình đó hầu như đã thấm sâu vào huyết quản, vào tim não, vào từng thớ thịt ở trong anh kể từ lâu lắm rồi. Không bao giờ anh quên! Không bao giờ! Anh có thể khẳng định với em là như thế.” Khánh quay sang hỏi cậu bé có thân hình gầy gò, mảnh khảnh ở bên cạnh: “Em tên gì!” “ Em tên Bình. Còn anh!” Khánh đáp cụt ngủn: “Khánh.” “Hình như suốt từ tối đến giờ anh không ngủ thì phải!” Khánh lắc đầu: “Anh ngủ không được!” “Chắc anh nhớ nhà phải không!” Khánh gật đầu: “Ừ.” Cậu ta trở nên liến thoắng: “Nếu em đoán không lầm, thì trong đó có cả người yêu của anh nữa!” Khánh tròn xoe đôi mắt: “Đúng! Em nói chẳng sai! Nhưng! Tại sao em biết được!” Đứa bé trạc độ mười lăm, mười sáu, có gương mặt láu lỉnh chợt reo lên: “Em biết ngay mà! Thảo nào, em cứ thấy anh buồn buồn. Sao anh không đem chị ấy đi theo!” Ngần ngừ trong giây lát, Khánh nhỏ giọng: “Chung qui cũng chỉ vì hoàn cảnh cùng điều kiện không cho phép!” “Kể ra thì cũng buồn anh nhỉ!” Khánh nghiêm nghị không nói. Lát sau anh mới lại lên tiếng hỏi: “Còn em thì sao!” Nó nhe răng cười hồn nhiên: “Em thì chỉ có cu ki một thân, một mình. Sao cũng được! Thật ra, em mồ côi cha mẹ ngay từ hồi còn nhỏ. Sống với gia đình người bác ruột kể từ năm em vừa lên tám. Gia đình bác em thì nghèo khổ cũng giống như mọi gia đình khác ở tại vùng này. Người dân ở đây chỉ biết lam lũ, quần quật với công việc đồng áng, kiếm củi mà vẫn TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 234

chẳng đủ ăn! Từ ngày có mấy tổ chức vượt biên nổi lên, nên đời sống ở nơi đây cũng đỡ được phần nào anh ạ. Nay, thì chỗ này gọi đi chuyển dầu cũng như thức ăn. Mai, thì đám khác đứng ra thuê chỗ để làm địa điêm nhốt gà. Nhờ đó, mọi người mới có công ăn, việc làm, rồi dôi ra được chút đỉnh. Còn riêng về phần em, trong mấy năm gần đây, em chỉ làm có mỗi một chỗ này mà thôi. Ngoài mấy việc lặt vặt ở trong nhà, thỉnh thoảng, em cũng được đi theo mấy người lớn để chuyển dầu, hoặc chuyển lương thực chẳng hạn. Bà chủ tàu thấy em siêng năng, cần mẫn, nên bà cũng thương tình, cho em đi không với gia đình bà trong chuyến đi đặc biệt này. Thú thật với anh! Sau khi nghe được cái tin này, em chẳng khác nào như người ở trên trời rớt xuống. Chưa bao giờ em mừng rỡ đến như vậy! Mừng không thể nào tả xiết! Mừng đến nỗi em không thể nào cầm được nước mắt anh ạ! Em chỉ mong rằng: Nếu may mắn sang được đến bên đấy, em sẽ cố gắng làm lụng, dành dụm để đền ơn cho bà chủ tàu được phần nào. Sau đó, em se gửi về cho gia đình bác em ở bên đây. Gia đình bác em đã nghèo, mà lại còn phải lo cho em suốt cả hằng bao nhiêu năm trời. Em chỉ mong có bằng đấy thôi. Ngoài ra, em chẳng dám mơ ước tới bất cứ chuyện viển vông, hão huyền nào khác anh ạ.” Bất chơt, cậu ta ngồi bật dậy, khoát tay, ra dấu cho Khánh ngừng lại, rồi ghé sát vào tai anh nói nhỏ: “Em nghe có tiếng động ở bên ngoài. Hình như có người nào đang đi đến phía mình thì phải!” Khánh cố lắng tai nghe. Có ánh đèn pin quét ngang rồi vụt tắt. Tiếng chân người dẵm nhẹ trên lá khô, gây liền ở trong anh thứ cảm giác hồi hộp, lo lắng. “Ai mà đến giờ này vậy kìa!” Có tiếng người nào đó phát ra tận ở dẫy bên kia. Tiếp đến là giọng nói khàn khàn, lí nhí nổi lên : “Làm sao mà biết được!” Không khí đột nhiên trở nên căng thẳng tột cùng. Có chuyện gì xảy ra bất thường chăng! Có phải là tất cả mọi người đang có mặt ở tại nơi đây, đều trở thành vật hy sinh, lót đường cho chuyến đi đặc biệt này chăng! Khánh thường nghe loáng thoáng về số trường hợp xảy ra tương tự như vậy. Không bao giờ anh tin! Không bao giờ! Bà chủ tàu là mẫu người hiền lành, đạo đức. Đâu có lý nào lại như vậy! Tiếng chân mỗi lúc một gần và cuối cùng thì dừng lại ở bên ngoài. Tấm liếp TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 235

được mở ra. Mọi người đều hồi hộp, lo lắng. Có tiếng người đàn bà cất lên vừa đủ nghe: “Chú đứng ở ngoài này trông chừng dùm chị.” Tiếp đến, là giọng của gã đàn ông: “Vâng! Em biết rồi chị.” Người đàn bà có thân hình đồ sộ, dềnh dàng bước vào. Ai nấy đều thở phào ra nhẹ nhõm, tươi tỉnh trở lại. Thì ra là bà chủ tàu. Bà đến để làm gì! Để nhắc nhở vài điều quan trọng liên quan đến chuyến đi này chăng! Bà ta liền dơ hai tay vỗ nhẹ vào nhau: “Tất cả hãy thức dạy. Tới giờ rồi.” Một người nào đó chợt buột miệng lên tiếng: “Từ tối đến giờ, đâu có ai chợp mắt được tý nào đâu chị!” Bà chủ tàu liền cất giọng nhỏ nhẹ: “Chỉ còn mươi mười lăm phút nữa thì chúng ta sẽ rời khỏi nơi này, di chuyển đến địa điểm khác để lên tàu. Vậy trước khi đi, tôi chỉ yêu cầu mọi người phải tuyệt đối giữ im lặng trong khi di chuyển, đồng thời tuân theo sự hướng dẫn của mấy chú trật tự. Có như thế, chúng ta mới mong đạt được cái kết quả mỹ mãn như ý chúng ta hằng mong muốn. Nếu rủi ro có trường hợp bất trắc xảy ra. Tôi nói đây là giả dụ thôi nhé. Lúc ấy, chúng ta hãy êm thắm, rút ngay ra con đường nhựa mà hôm qua chúng ta đã xuống xe, tìm một chỗ ẩn nấp thật kín đáo, chờ sáng để đón xe về thành phố. Bây giờ thì chúng ta bắt đầu. Dẫy bên này đi trước. Nên nhớ, là chỉ di chuyển có một hàng dọc và phải đi sát vào với nhau để tránh khỏi bị thất lạc.” Ngoái cổ nhìn ra bên ngoài, bà ta căn dặn gã đàn ông: “Chú Hùng chịu khó đi sau chót dùm chị. Đằng trước có chú Thắng. Còn ở giữa thì có chú Bằng rồi.” Gã đàn ông đáp: “Việc đấy chị cứ yên tâm để cho em lo.” Mọi người đều lục tục bước xuống nền đất trong tư thế sẵn sàng chuẩn bị. Khánh ghé sát vào tai Bình nói nhỏ: “Nhớ theo sát người đi trước, nghe em!” “Vâng! Anh cứ yên chí. Em sẽ không rời họ nửa bước!” Đoàn người lặng lẽ, âm thầm đi trên con đường mòn nhỏ hẹp. Hai bên, lũ đom đóm lập lòe, chập chờn trên các hàng dậu, giống như những bóng ma chơi, mà anh vẫn thường được bà nội kể cho anh nghe hồi còn nhỏ. Đêm tối đen như mực tàu. Đàn chó đã bắt đầu đánh hơi, gầm gừ, rần rật TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 236

đuổi theo sau, rồi đột nhiên rống lên, đua nhau sủa ầm ĩ, phá tan sự tĩnh mịch của đêm buồn. Khánh thả trôi niềm suy tư về với gia đình. Về Nga. Bạn bè cùng thành phố thân yêu mà anh đã đành đoạn bỏ lại ở sau lưng. Giờ này, mẹ cùng mấy em đương làm gì! Còn Nga! Chắc mọi người đang trằn trọc, thao thức, nằm chờ sáng để trông ngóng tin tức về anh, về kết quả sơ khởi của chuyến đi này. Khánh ngước mắt nhìn lên cõi không gian lồng lộng, bất tận. Trên cao, bầu trời tĩnh lặng, lấp lánh rừng sao đêm, chập chùng, lung linh lạ. Anh muốn gửi về Nga nỗi xót xa thầm kín, chất ngất ở trong anh hiện giờ. Nỗi trống vắng cùng mọi luyến tiếc về khoang trời mộng mị ở quá khứ. Cuộc đời được ví bằng hai chữ thật dí dỏm, là “tan” rồi lại “hợp.” Vậy thì chừng nào chúng mình mới hợp lại hở em! Chắc ngày đó còn xa lắm em nhỉ! Bây giờ thì anh đương di chuyển đến địa điểm khác để lên tàu. Rồi đây, con tàu sẽ đưa anh ra khơi và khoảng cách sẽ càng ngày càng dãn ra thành nghìn trùng cách trở. Con tàu dù có đưa anh đến bến bờ xa xôi nào đi chăng nữa, thì quê hương vẫn là tiếng gọi thiêng liêng, trung thực và thiết tha nhất. Với anh! Quê hương, gia đình, tình yêu cùng bạn bè là những món hành trang cao quí nhất, hiên diện thường xuyên nơi đầu óc anh. Tình yêu cũng giống như sợi mưa đầu mùa, rơi xuống cho cuộc đời thêm tươi mát, có màu sắc, có thi vị cùng mọi ý nghĩa đặc biệt, thầm kín của nó. Màu xanh là màu của hy vọng. Màu của tình yêu. Anh muốn màu xanh ấy cứ tô đậm mãi mãi cho nó thành mượt mà, óng ả nhiều hơn nữa nơi tâm khảm của mỗi người trong chúng ta, và đừng khi nào ngả màu, nhạt phai theo thời gian! Anh đặt hết niềm tin trọn vẹn vào mai sau. Vào chuỗi ngày tháng xa xăm ở trước mặt. Anh tin chăc rằng: Ngày đó sẽ đến và phải đến. Ngày mà anh vẫn thường nói với em về hai chữ trùng phùng. Chắc ngày đó vui lắm em nhỉ! Đến khi ấy, anh sẽ chở em trên chuyến xe đi vào cuộc đời, vào những năm tháng rạng ngời, bất tận của tương lai, của hứa hẹn, của ngà ngọc hạnh phúc./. TRANG LUÂN 10/80 TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 237

DOØng SOÂng VAÃn ChAÛy MX Hoa Biển Gia đình tôi được một người bạn bảo trợ về sống tại Oakland California, một thành phố nhỏ sầm uất, ồn ào và sôi động nằm cạnh San Francisco. Những ngày đầu tiên khi còn đang bỡ ngỡ, lạ lùng... đều nghe tiếng còi hú xe cứu thương vào mỗi sáng chiều và thỉnh thoảng cứ cách vài đêm là có máy bay trực thăng vần vũ trên trời, soi đèn lùng sục tội phạm quanh khu vực gia đình tôi đang ở. Oakland có phi trường quốc tế với lượng khách ra vào rất đông, một bến cảng lớn nơi xuất phát nguồn tiếp liệu, tiếp vận cho chiến cuộc Việt Nam của quân đội Hoa Kỳ trước đây. Bên cạnh các trường đại học, khu thương nghiệp lớn còn nổi tiếng phố tàu Chinatown xưa cũ, đã thu hút nhiều quan khách, sinh viên du học mỗi lần ngang qua Cali, tìm hương vị quê hương vì bận xa nhà lâu năm.<!> Thành phố nầy khi ra đường thường gặp Mỹ đen nhiều hơn Mỹ trắng. Các sĩ quan cảnh sát bỏ mình trong khi thi hành công vụ bỏ mạng ở đây rất nhiều. Khu vực tôi ở, mới đầu cứ tưởng xứ Mỹ đâu cũng là thiên đường, thế nhưng thực tế, mỗi tối đều e ngại ra đường, nhất là ngay khúc quanh vào chung cư có một quầy li-cơ bán bia rượu. Các cậu choai choai đứng ngồi, mắt đỏ khè, tay cầm lon bia, giọng lè nhè, khi thì nói chuyện nghênh ngang với một chiếc xe bạn đậu tỉnh bơ cản lối TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 238

giữa lòng đường, khi thì nhảy nhót theo một điệu nhạc cuồng loạn với một chiếc máy cassette mang theo. Nhìn mấy đầu tóc đánh rít thả dài, chiếc áo thun màu trắng rộng và dài đến đầu gối mà cảm thấy mệt mề. Cũng có người, mình trên trần trụi, mặc dưới chiếc quần Jean thả tuột gần hẳn bản mông, lòi chiếc quần lót ra trong khi hai tay luồn sâu vào chỗ kín, đứng án ngữ tỉnh bơ lối đi như trên đời không có ai, người lạ mới thấy ai cũng ngao ngán. Cũng như khu West Oakland, khu East Colesium, nổi tiếng về tội phạm, ban đêm ở đây là thế giới của họ! Cùng chuyến phi cơ sang Hoa Kỳ có gia đình người bạn Dương Vui - một cựu sĩ quan cảnh sát - anh cũng về ở cùng thành phố nầy. Một buổi tối sau giờ cơm, anh thường tản bộ để đổi không khí trên đường Foothill Blvd, do ở trong nhà máy sưởi làm nhức đầu và gây khó chịu trong người. Khi đang mơ màng rảo bước thì khựng lại vì một thân hình to lớn chần dần chắn lối. Tên nầy không nói, đưa cánh tay vạm vỡ siết cổ anh Vui đến nghẹt thở, đồng thời tay kia hắn móc bóp khổ chủ, moi ra lấy đồng bạc 10 đô rồi mỉm cười bỏ túi, xô anh ra và bỏ đi. Hú hồn, mỗi lần sau đó, anh em bày vẽ nhau khi ra đường, trong ví phải có ít nhất 5, 10 đồng để hộ thân hộ thổ... Đến Mỹ vào cuối đông, dịp lễ Tạ Ơn, trời lạnh ghê hồn. Mọi nhà phải đóng cửa kín, sợ hơi nóng xì ra, tiền “biu” cao. Cũng vì thế mà cái đầu lúc nào cũng cảm thấy ran ran, vừa nóng vừa nhức nhối như thiếu thiếu một cái gì. Một hôm tôi nhận điện thoại khẩn từ chị Vui bảo nhờ lên nhà thương Highland ở Oakland gấp, vì chồng chị đang nằm cấp cứu mà chị bận con dại mới sanh không đi được. Khi tới nơi, bác sĩ bảo nếu tôi là thân nhân thì hãy ký giấy chấp nhận giải phẫu liền thì mới sống kịp. Lý do là có một cục máu bầm đang ứ trong đầu gây tắc nghẽn máu. Lúc đi bộ hít thở khí trời vào ban đêm, anh vấp đầu vào một cành cây bên đường và bất tỉnh ngã xuống. Cư dân thấy đuợc liền gọi cấp cứu nên may mắn cũng đến mình nơi bước đầu tị nạn. Khu chung cư Pleitner nằm phía đông thành phố Oakland nơi có khoảng hơn mười gia đình Việt Nam mới qua theo diện HO. Nhờ sống chung khu nên họ thường san sẻ nhau những kinh nghiệm ban đầu như học lái xe với bí quyết nhanh gọn như thế nào để lợi được từng giờ, chỗ nào tìm việc TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 239

làm ban đầu, các nhà thờ, cơ quan thiện nguyện, địa chỉ các trường dạy Anh ngữ ESL, cho nhau quá giang mỗi khi có việc ra đường hoặc khi cuối tuần ngồi lại uồng bia, hát hò hay kể cho nhau nghe vài câu chuyện bên đường vốn hấp dẫn và biết dần đời sống mới. Ở khu chung cư nầy có lúc cũng như đang ở tư thế lính tác chiến vậy: Sát dãy hàng rào là một dãy hộ gồm toàn các gia đình Mỹ gốc Phi châu. Con cái họ đùa giỡn đạp xe, thanh thiếu niên tụ tập tình tự, nhảy nhót, hút xách bừa bãi, rác rến xả không chừa một nơi. Các lò thịt nướng nhả khói um tùm trong khi âm thanh ầm ĩ nhạc Rap lải nhải cả ngày và có khi đến giữa đêm. Có lúc buồn buồn, mấy cậu loai choai bên đó pháo kích qua hàng rào khu người Việt hàng chục vỏ chai bia làm miểng vụn sắc bén vung vãi khắp nơi. Con nít người lớn đàn bà trẻ em núp kỹ bên trong chờ chủ nhà can thiệp. Khổ nhất là tiếng Anh nói chưa ai hiểu và lờ mờ về luật lệ nên rất sợ cảnh sát, không dám gọi. Vào một buổi tối trời mưa, anh bạn trẻ láng giềng người Việt gốc Hoa về nhà sau giờ làm việc ở một trạm xăng. Đúng lúc vừa bước ra xe, một thanh niên da đen rình sẵn, chĩa súng và như tiết kiệm lời nói, hằn nổ ngay một phát vào bụng. Nạn nhân oằn oại té xuống trong khi tên khốn kiếp nầy chôm nhanh chiếc ví và bỏ đi. Anh bạn được chở đi cấp cứu và may mắn thoát khỏi tử thần. Từ sau đó, chủ nhà phải thuê bảo vệ, mỗi tối ra vào đều được hai tay súng chăm sóc kỹ lưỡng. Luật pháp hình như chỉ áp dụng cho giới nhà giàu và văn minh ở đâu đó ở trên vùng đồi núi đồi cao sang hay nơi các khu nhà giàu ven bờ biển chứ ở đây, khu vực bình dân, khi có chuyện là y như “chờ được vạ, má đã sưng”. Sau những vụ việc nghiêm trọng như vậy, không thấy cảnh sát động tĩnh, hỏi han, tuần tra hay bảo vệ... Nhà nào lo đóng cửa nhà nấy, con cái ai thì nấy giữ, ra đường thì nhìn trước nhìn sau mà đi... Qua đây mới thấy cái vốn Anh ngữ có được nói không có người nghe mới thấy tội tình như người câm. Anh em hay tiếu lâm khi Mỹ nói thì Mỹ nghe, còn mình nói mình nghe. Tài tháo vát và mưu sinh thoát hiểm cũng chỉ biết đưa mắt nhìn và nể phục mấy đứa qua trước lái xe vùn vụt chân ga tay số liên tù tì như làm xiếc khi đi bỏ báo,chuyển pi-zà. Thấy họ kiếm tiền dễ dàng và ăn nhậu, ca hát thoải mái cuối ngày cũng làm nhiều anh em tư lự về con đường trước mắt sẽ đi. Mỗi lần chuông TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 240

điện thoại bất thường reo vang, đôi khi vừa nhắc ống lại gặp một tràng tiếng Mỹ quảng cáo nghe ào ào như gió thổi làm ái ngại mọi người. Không thân thích bà con, chưa có việc làm và chỉ còn ngồi cô đơn bên cửa sổ, hết trông ra rồi lại nhìn vào. Bên trong, đàn con bốn đứa thơ dại bu quanh chiếc tivi xem hoạt hình một cách vô tư và thích thú, lòng chợt se lại. Tôi bỏ hút thuốc vào giai đoạn nầy nhân lúc ngồi buồn đốt thuốc bên cửa sổ và thấy cả căn phòng ngập một làn khói mỏng như sương. Trẻ thơ đang mê mải bên truyền hình bị hóc, chợt ho sặc sụa. Thương đàn con và từ đó không bao giờ rờ lại điếu thuốc. Ông chủ trẻ ngành xây cất nhà cửa đầy phong độ với cái tên Mỹ thật mỹ miều làm mấy người thợ chưa có quốc tịch như chúng tôi thấy thèm: Roland Vo, một thanh niên chưa vợ, đẹp trai, ăn nói hay, tiếng Mỹ như bắp rang. Tướng pháp đều tốt hết ngoại trừ vừng trán ngắn và dáng dấp hơi lùn. Ở Việt Nam Roland Vo là con nhà giàu, ông bố làm quận trưởng ở Đà Nẵng. Chưa đi lính nhưng biết chuyện thời sự, chuyện chiến chinh nên sau giờ làm, ngồi bàn luận chuyện đời với nhau rất hấp dẫn. Mặt khác, Roland có vẻ mưu lược và tâm lý khi nói chuyện. Một bữa nọ khi chở tôi về nhà, vợ tôi nấu bún bò Huế mời ăn, Roland ăn say sưa một cách thật tình do lâu ngày không có dịp ăn món ăn quê hương. Trước khi ra về, y lấy lòng vợ tôi một câu mà sau đó mỗi lần tới là luôn có đồ ăn ngon: - Trông chị đẹp thế nầy mà biết ăn mặc và diện vào thì bỏ anh đi mất! Đã đẹp mà lại nấu ăn ngon, sau nầy mở nhà hàng thì tuyệt! Đó là người chủ đầu tiên trên đất Mỹ. Một người bạn đã giới thiệu cho tôi với cùng hai người khác từng học một quân trường vào phụ việc trong một công trình xây dựng tại Oakland. Mỗi buổi sáng, dậy sớm, leo lên chiếc xe đạp, chạy khoảng bốn mươi phút mới tới chỗ làm. Không khí lạnh ban mai tinh ranh len vào thân thể từ các khoảng hở, từ hai bàn tay, vào cả chân tóc. Cơn lạnh buốt óc, run cả xương sống, nhưng nghĩ lại cuối ngày mình có năm mươi đô la thì quý lắm rồi. Kết thúc hai tuần làm việc cần mẫn, ông chủ Roland kêu trả tiền. Sung sướng, tôi miên man hình dung mình sẽ làm gì với số tiền đầu tay nầy. Nghĩ tới sự hớn hở của vợ con vào dịp cuối tuần làm tôi nhẹ hẳn trong lòng. Đúng lúc chuẩn bị đưa tiền công thì beeber reo vang, ông chủ thầu liền ôm điện thoại và nói mãi không TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 241

thấy dứt, trong khi tôi nôn nóng hết đứng lại ngồi. Ông ta ra dấu cho tôi đi về đi và tính sau. Thời gian trôi, ngày qua rồi tuần qua, công việc tiếp tục mà tiền vẫn chưa thấy đưa. Nỗi e ngại nếu hỏi tiền sẽ làm mất cảm tình và dẫn đến việc cho nghỉ làm và đành chờ mãi đến mãi hai tuần sau, tôi đánh bạo nói: - Hôm nọ anh Roland có nói trả tiền công mà bận điện thoại, tôi chờ đến bây giờ . Roland quay mắt ngạc nhiên nhìn tôi: - Anh nói sao? Tôi đã trả cho anh rồi, hai tờ giấy hai trăm. Tôi nhớ rõ mà! Oan ức, tôi nói, giọng nấc lên vì xúc động: - Chưa đưa, hôm đó tôi chờ nhưng anh bận điện thoại và chờ mãi cho đến bây giờ. Qua Mỹ đến giờ cũng gần ba tháng, xin thề là chưa thấy đồng bạc trăm như thế nào. Anh chủ thầu cứ nghĩ mình đúng và tôi sai và cho tôi chọn ở lại làm nếu muốn, bằng không cứ nghỉ việc. Khi về nhà, bước chân đi không muốn nổi. Khu chung cư nghèo thật yên tĩnh vì màn đêm đã buông tối. Hai vợ chồng thì thầm an ủi nhau, kiên nhẫn chịu đựng để sau nầy có một tay nghề. Chúng tôi khe khẽ nói để cố tránh lao xao làm trở giấc đàn con dại, bốn đứa đang say ngủ. Sau công trình ở Oakland, chủ thầu trúng một công trình khác lớn hơn ở Paolo Alto, cạnh trường đại học lừng danh Stanford. Đường xa phải đi rất sớm và đến gần nửa đêm mới về tới nhà. Việc làm rất lâu như thế, tôi không gặp mặt con cái vì khi đi chúng còn ngủ và khi về quá trễ chúng đã say giấc rồi. Hai người bạn Thế và Thiện, là đồng môn cùng quân trường rất tốt bụng, chở tôi đi đều đặn như thế rất lâu và cứ mỗi chuyến, tôi trả ba đô la, xin góp vào tiền xăng. Bằng cả nhiệt tình, một người bạn khóa đàn em rất tốt bụng đã giới thiệu cho tôi một chiếc xe để phục vụ đi lại cho gia đình và làm phương tiện đi làm. Chiếc xe hơi đầu tiên nhìn được mắt, sạch sẽ tuy có chút méo mó trầy trụa nhỏ, đã được chùi rửa sạch sẽ, ngát hương mùi thơm dễ chịu khi vào bên trong. Chủ xe sinh hoạt ở nhà thờ, nói bán rẻ giá hai ngàn mốt dù chỉ mới mười một tuổi và trên một trăm hai chục ngàn dặm đường. Tôi tin tưởng hết mọi người, không một chút nghi kỵ nào cả. Cả đời chỉ quen với xe TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 242

đạp, giờ lên chiếc xe hơi bốn chỗ ngồi chạy êm ru là sướng quá rồi. Có một kỷ niệm khó quên với anh Sáu làm cỏ ở tít Pittsburg xa xôi: Khi nghe tin tôi mới qua Mỹ mà đã mượn tiền mua xe, anh vội vã phóng xe lên thăm dù tôi rất ngạc nhiên vì chưa bao giờ biết anh. Anh Sáu biết gia đình tôi thông qua một người bạn là Xanh Apple cùng chuyến bay và cảm thấy như có trách nhiệm với người đến sau. Gặp mặt, thăm hỏi xong là xăn tay áo liền. Anh mở ca-pô xe, cho máy nổ. Chống tay vào thành xe, anh nhìn máy nổ rất lâu, không nói, mặt có vẻ buồn. Giây lát, anh kêu tôi lại, hỏi: - Anh mua xe của ai và giá bao nhiêu? Thành thật, tôi hân hoan kể: - Chiếc xe nầy được bán với giá rẻ và gốc từ một ông mục sư Tin Lành để mua xe mới. Xe mới giao tối hôm qua, vào lúc gần nửa đêm. Tuy là xe salvaged, nhưng máy nổ êm lắm anh ạ! Anh Sáu cười nhẹ không tươi rồi lên đội, tháo bánh, thay thắng mới và kiểm tra các loại dầu. Anh lẩm bẩm như không muốn ai nghe: - Phải giàu mới đi xe kiểu nầy. Vô tư, tôi nghe kịp và cứ đinh ninh mình may mắn nên sướng ra. Nỗi hân hoan của tôi làm anh Sáu không dám nói những thực tế, những phĩnh phờ thật phũ phàng người mới tới sẽ gặp phải. Anh nói trước khi ra về; - Tôi làm giúp anh để anh chở gia đình cho an toàn. Cứ cẩn thận và luôn mua bảo hiểm là được. Tôi chỉ lấy tiền mua phụ tùng, không có tiền công. Mấy ngày sau, sanh nghi, tôi bắt chước anh Sáu, mở nắp khi máy nổ và nhìn kỹ thì thấy ngay làn ranh của thớt máy, một vệt nước chảy ra. Với tình trạng nầy, mỗi ngày tôi đều phải châm nước và trong những đoạn đường xa, vừa lái xe vừa phập phồng. Công trình xây dựng ở Paolo Alto tiếp diễn tốt đẹp. Nhờ vào đó mà tôi học hỏi rất nhiều. Quen tháo vác và siêng năng, tôi trở thành một người thợ đúng nghĩa. Từ dàn móng, lên sàn, dựng tường, lợp mái đến các khâu ga, điện nước tôi đều được hợp sức làm phụ với các anh thợ, Mỹ có Việt có. Làm đến đâu, cuối ngày tôi ghi chép lại tới đó, nhất là các điều luật căn bản. Mỗi khi có thanh tra, tôi học những pha đánh rớt và ngầm tìm hiểu họ sửa chữa như thế nào sau những lần thất bại. Sáu tháng theo công trình, sổ tay kinh nghiệm của tôi chép đầy mực TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 243

mẹo, kích cỡ, vật liệu trong nhà, ngoài trời, đường ống nước, đường dẫn điện... và những trường hợp xử trí khi gặp tình huống khó. Sáu tháng đi làm xa làm tành banh chiếc xe Maxima 81 của gia đình. Đúng như anh Sáu nói, phải giàu mới đi xe nầy được! Mới đầu phát hiện bình nước giải nhiệt hư, nghẽn phải thay, đến phiên dàn đừa tay lái (Stering crack) mất độ chuẩn làm lệch bánh khi chạy nhanh, món nầy chém mất một ngàn mốt đô-la vì phải ọt-đơ (order), tiếp đến là bốn cái lốp cũ mòn, rồi xi-tạc-tơ không chịu nhúc nhích, thêm vào bộ phận bơm nước (water pump) liệt và nặng nhất là ô-vơ-hít (overheat) do nước xì ra lúc máy nổ làm nóng và cong thớt máy... Gia đình với bầy con thơ phải chịu khó nhờ qua nhờ về, y mãi người mới qua. Nói ra thì mắc cở, nhưng chiếc xe như vầy làm sao có đủ tiền mua Mc Donald cho con ăn?...... Ông chủ Roland nhìn tình cảnh nheo nhóc đó, vả lại thấy tôi siêng năng cần mẫn trong công trình, mủi lòng nói: - Cứ làm cho tốt công việc, tôi không đưa tiền mà dồn lại cho anh, khi nào đủ năm ngàn tôi nhờ thằng em hiện là kỹ sư điện tử ở San Jose đấu giá và đứng tên cho anh để mua một chiếc xe tốt và còn khá mới để đi cho an toàn. Cho đến một hôm, thấy mình đã sáu tháng ròng rã, sổ tay ghi đầy ngày công, kể cả giờ làm cuối tuần và ngày lễ. Sáu tháng tốn xăng, tốn ăn, hư xe mà vợ con không có một đồng đi chợ. Cả bốn người làm công mà đa số là mới qua theo diện HO đồng tình đòi tiền lương. Roland cười vui chỉ vào một tấm lịch tờ có hình cô gái đẹp mà nói: - Tôi sắp về Việt nam cưới vợ. Người đẹp trên tờ lịch nầy sẽ là của tôi. Xin hẹn anh em là sẽ trả khi tôi về lại Mỹ. Đến đây, cả bốn anh em thợ nghỉ làm và ngao ngán chuyển hướng tìm việc khác. Một đôi lần có dịp ngang qua Berkeley, thấy quán ăn Thai Restaurant của gia đình Roland trên đường University vẫn đông khách và hai chiếc tàu câu bên bến cảng gần đó vẫn hoạt động sôi nổi. Riêng thợ móc mồi lưới cho anh ta bị gạt tiền công cũng 5, 6 người. Một hôm tình cờ gặp lại Roland trong Home Depot lúc mua vật liệu xây dựng, anh ta bối rối như gà mắc đẻ. Với giọng chậm, hơi đanh, y nói: TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 244

- Anh á, tôi biết anh ăn trợ cấp mà đi làm tiền mặt nên sẵn sàng đi hầu bất cứ nơi nào anh kiện. Tôi biết anh có bốn đứa con dại dưới mười tuổi nên không biết anh có dám làm không? Tôi chắc anh không dám bỏ welfare! Em gái ruột tôi như anh đã biết, là social worker của county, hiện làm ở Hercules city sẽ nói luật cho anh. Sáu tháng làm việc lao nhọc với đồng lương tối thiểu năm đô la một giờ, cộng lại hơn năm ngàn đô la bay theo gió! Một năm sau ngày đến Mỹ, những người bạn cùng làm xây dựng với tôi ghi danh đi học lại khi đã có thường trú nhân. Vừa xong chương trình ESL, chúng tôi nhanh chóng vào chuyên ngành ở trường đại học Laney college. Ngày đầu vào lớp gặp nhiều bạn trẻ mới tốt nghiệp trung học và khi trao đổi với thầy giáo bằng tiếng Anh, tôi bị sốc ngay, không phải với giáo sư mà với một chú học trò tên Đông, người gốc Hải Nhuận, Huế vừa mới xong lớp 12: - Chú ơi! Chú đừng nói tiếng Anh nữa, cháu thấy khó chịu mỗi khi nghe chú nói. Thằng Dũng gốc người miền Tây đứng bên, cùng lứa với Đông, bồi luôn một phát: - Nghe chú nói tiếng Mỹ, cháu cứ ngỡ như Thượng về miền xuôi!!! Sau mấy năm miệt mài, lăn lộn chúng tôi đi được những bước xa. Chủ nhiệm Cynthia Corea là một bà giáo rất tốt, luôn tôn trọng và khuyến khích những người hiếu học, nhất là những người lớn tuổi. Bà giáo cho ai đi làm thực tế bên ngoài được tính điểm thực tập nên bọn chúng tôi vừa học vừa làm rất thoải mái. Kinh nghiệm của những công trình đã nâng cao tay nghề vững vàng và đối với đám trẻ cùng lớp thì mình trở thành sư phụ cho mọi việc. Ở Mỹ rất quý kinh nghiệm, ngoài trình độ, năng khiếu ra, đi đâu các chủ hãng, giám đốc đều sát hạch kinh nghiệm trước khi chấp thuận thuê mướn trong các cuộc phỏng vấn việc làm. Đúng lúc trong lớp học nầy ở môn Foundation, một người học trò triệu phú tên là William David đã thầm quan sát và kết tôi qua việc thực hành tại công trường của lớp học. Ông ta học để hiểu biết mà thôi dù lớn tuổi và hiện là chủ nhân công ty. Trong lớp học có nhiều người như thế. David lôi tôi ra ngoài và trả giá thuê mướn. Tôi chấp thuận làm ngoài giờ với số lương tương đối cao. Mỗi ngày sau TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 245

giờ học Anh ngữ, lịch sử Hoa Kỳ, sinh vật học, toán và các môn căn bản xây dựng, tôi xách chiếc xe pick-up được giao với chùm chìa khóa khổng lồ cùng hai người Mỹ phụ việc là Bird và Jose chạy khắp thành phố Oakland, Berkeley để sửa chữa từ chung cư nầy đến những townhouse kia. Những căn nhà bạc triệu trên đồi, dưới bãi biển ông William đều nhận tuốt và giao cho tôi. Nhiều khi lắm việc, phải lôi bạn bè cùng lớp như Huân, Bính, Phước, Thiện, Hoa... giúp sức. Có lần tôi bị cảnh sát gọi tắp vào lề đường và bảo tôi ngồi im trong khi bắt hai chàng Mỹ đen hai tay co lên đầu, người chống vào tường bên lề. Tôi suýt bật cười vì một nữ cảnh sát xinh đẹp dùng đùi ba-toong gõ rà từ chân, mông, chỗ kín và quanh ngực để tìm thuốc phiện. William David kinh doanh địa ốc, có nhiều bất động sản và nhà cửa, chung cư cho thuê, đồng thời chuyên bán những căn nhà của các triệu phú sắp hoặc đã qua đời... Cơ hội rất tốt cho tôi luyện và dạn dĩ tay nghề. Ngày lễ tốt nghiệp, vợ chồng W David đến tham dự với một vòng hoa làm vòng cổ tôi cồm hẳn lên vì đã sẵn mang sợi dây vàng tốt nghiệp danh dự. Khi chụp ảnh, bà giáo sư chủ nhiệm cũng bước tới chia vui và nói luôn tin tưởng rằng tài năng đứa học trò trong tương lai. Bà nói sau 5 năm ra trường cố tìm gặp lại cho bà thăm để nhìn thành quả. Nhìn lại chặng đường đã qua, tôi ôm bó hoa đàn con nhỏ trao mà tuôn tràn hai dòng nước mắt sung sướng giữa những nụ cười thân thiện của vợ chồng David, Cynthia, Ned mà tôi cảm tưởng như những đợt sóng mang phù sa cho vùng đất xưa nay khô cằn và sỏi đá. Sáu năm trời trôi qua, chung cư Pleitner vẫn như những ngày đầu. Tiền thuê nhà cao, an ninh lỏng lẻo, con cái dễ dàng ảnh hưởng môi trường sinh hoạt. Gia đình có quyết định đổi vùng và chuyển sang thành phố Alameda, cách đó chừng năm dặm vốn nổi tiếng an ninh và sạch sẽ. Căn nhà mới dọn đến rất cũ, chừng trăm tuổi, khuôn mẫu Victoria. Cơ hội cho tôi thể hiện tài năng là lúc chủ nhà mướn tôi nâng cấp lại. Ông ta cùng với tôi thuê công ty nâng lên, tháo bỏ tất cả và theo bản vẽ, xây dựng lại mới như từ ban đầu từ dưới lên trên để trở thành ngôi nhà đẹp, không tuổi. Phải mất năm tháng mới hoàn thành thì công trình khác mời gọi. Một mặt, tôi đem văn bằng mới có nộp đơn vào TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 246

công sở và được chấp nhận vào làm cho cơ quan gia cư Housing Authority ở thành phố Alameda, ngành bảo trì. Cơ hội sánh vai cùng các đồng nghiệp nhiều sắc dân như Tàu, Mỹ, Phi, Mễ trên một địa bàn làm việc rất rộng lớn. Ngày ngày xách xe chạy rong thành phố, các khu người già, các căn hộ dành cho người lợi tức thấp để sửa chữa, thay thế bất kỳ những hư hại gì từ ga, điện, nước... Đúng lúc nầy, người chủ cũ là Ông William David qua đời bằng cơn đột biến cơ tim ngay lúc ông cố ráng mở cánh cửa xe đậu lề một con dốc đứng. Ngày tham dự lễ tưởng niệm Memorial Day, chỉ duy nhất mình tôi là tóc đen với một vòng hoa thương tiếc ngồi lạc lõng giữa một rừng người xa lạ. Họ vui cười, hò hát hồn nhiên nhắc kỷ niệm, dấu vết người quá cố, đồng thời, vợ William lên micro nói về đứa em phương Đông là tôi với những lời lẽ đầy tình cảm, trân quý. Lễ tất, quan khách tham dự vây quanh tôi, thân thiện hỏi han, nhiều bà đầm chào hỏi xong đã xè cánh tay rộng ôm hôn trong mùi nước hoa nồng nặc. Thầm nghĩ lại mình đã làm và sống với David bằng nhiều nhiệt tình trong sáng mới có tình cảm đẹp như ngày hôm nay. Ngôi nhà cổ của bà Sally Rites tọa lạc trên một con dốc thành phố Berkeley. Bà giáo già sống một mình trong căn nhà rộng thênh thang xưa cũ giữa một rừng phong lan tuyệt vời. Trước khi hưu trí, bà dạy về nghệ thuật cây cảnh nên kiến thức và lối thưởng ngoạn về cảnh trí hoa lá thật thanh thoát nhẹ nhàng và rất đậm nét văn minh phương Đông. Tuy là người Mỹ trắng thuần túy nhưng bà rất bình dị, ăn nói nhẹ nhàng, biết lắng nghe và tôn trọng ý kiến người nói. Ngôi nhà bài trí nội thất hoàn toàn bằng những sản phẩm Trung Hoa xa xưa. Từ những chiếc ghế tràng kỷ bằng gỗ mun có khảm xà cừ, chiếc bình phong cẩn san hô in những điển tích cũ trên mặt, những bức tranh, pho tượng vua quan thời cổ với màu sơn vàng đậm quanh nhà đã tạo một nét hài hòa cân đối mà khi bước vào, khách có cảm nhận như bước vào thế giới vương quyền xa xưa thời Khang Hy bên Tàu. Ở ngày cuối của hợp đồng công trình sửa chữa mái nhà thì bà Sally mang về một cánh cửa sổ nhỏ tí để định thay vào cái cửa tò vò cũ. Tuy không có trong giao TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 247

ước nhưng tôi vui vẻ làm giúp trong khi anh bạn làm chung từ chối. Nhìn chiếc cửa mới xinh xắn gọn gàng khi gắn xong, bà xin trả tiền, nhưng tôi nói: - Chút việc làm thêm nên không lấy tiền. Mong bà vui! “Chút việc” này đã khiến bà có mỹ cảm và từ đó đã dẫn tôi đến một công việc dài hạn đến ba năm trời. Khi thấy kỹ thuật tay nghề đi đôi với luật xây dựng (building codes) nhịp nhàng, Sally mướn tôi sửa đường dây điện, thay hệ thống đèn, bắt quạt trần, dựng thêm phòng, làm sàn gạch, tân trang buồng tắm, thiết kế cầu thang, thay thế cửa sổ, sơn quét trong và ngoài. Dịp tốt làm việc ngoài giờ công sở và cuối tuần, tôi mang mấy anh bạn phi công cũ như Phước, Hòa, Phi, Phượng vào phụ việc và trở thành một kíp thợ trẻ, hăng say rất được mến mộ. Nhìn tôi nhận tiền công, bà tự nhiên hỏi tôi sẽ tiêu pha thế nào? Thiệt thà, tôi kể: - Ngoài việc lo cho gia đình, số tiền nầy còn được chia cho người nghèo ở quê tôi. Dân làng còn nhiều người thiếu ăn, sống còn vất vả. Họ luôn sống với những mơ ước bình thường về cơm áo, nhất là những hộ mồ côi. Thấy bà chăm chú, tôi tiếp - Cũng là để cho người dân nghèo neo đơn cô thế, nghèo đến nỗi cả đời phố phường bên đó còn chưa biết, huống chi Mỹ Tây, tôi thường gởi chút tiền an ủi mà từ thời cha sanh mẹ đẻ đến giờ, họ nào dám mơ ước nắm được đồng đô-la Mỹ trong tay, đặc biệt vào dịp Tết. ... Lẳng lặng, bà vào tủ lấy ra tờ bạc một trăm và nói: - Cho tôi góp vào chương trình. Tôi từ chối, tiền vào tay tôi sẽ mất ý nghĩa cho bà vì tôi sẽ động lòng tham và dễ mua danh, mua đức cho riêng mình. Tôi gợi ý: - Nếu đồng ý, tôi sẽ làm chương trình thiện nguyện riêng cho bà. Với số tiền nầy, tôi chuyển về trực tiếp cho bà đến những em mồ côi mất cha mất mẹ, hoặc sống bất hạnh qua sự coi sóc của một giáo viên ở làng. Anh ta sẽ nhận, phân phối và hướng dẫn ăn học. Những báo cáo, hình ảnh phim video clip, thư tín từ các học sinh mồ côi gởi qua đều đặn. Mỗi lần đọc thư con cái, bà cảm động làm nước mắt chảy dài một cách sung sướng. Thấm thoát nghĩa tình mẹ con cũng khá lâu. Những trẻ mồ côi giờ đã lớn, có người ra trường TỔNG HỘI THỦY QUÂN LỤC CHIẾN VIỆT NAM ___________________________________________________________ THÁNG 5/2022 ______________________________________________________________ ĐẶC SAN SÓNG THẦN 2021-2022 ___________________________________________________________ TRANG 248